Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia standardów nauczania dla

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 sierpnia 2003 r. Nr 144 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 1401 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia . . . . . . . . . . . . . . . . . 9705 1402 — Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie op∏aty za udzielenie licencji na prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie transportu kolejowego . . . 9772 1403 — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie ustanowienia op∏aty wywozowej od zbó˝ i produktów przemys∏u m∏ynarskiego . . . . . . . 9773 1401 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 13 czerwca 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia Na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany: 1) w § 1: a) po pkt 1 dodaje si´ pkt 1a w brzmieniu: „1a) architektura i urbanistyka,”, b) pkt 5 otrzymuje brzmienie: „5) informacja naukowa i bibliotekoznawstwo,”, c) po pkt 15 dodaje si´ pkt 15a w brzmieniu: „15a) energetyka,”, d) po pkt 28 dodaje si´ pkt 28a w brzmieniu: „28a) informatyka,”, e) pkt 66 otrzymuje brzmienie: „66) edukacja techniczno–informatyczna,”; ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz.163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314, z 2001 r. Nr 85, poz. 924, Nr 103, poz. 1129, Nr 111, poz. 1193 i 1194 i Nr 126, poz. 1383, z 2002 r. Nr 4, poz. 33 i 34, Nr 150, poz.1239, Nr 153, poz. 1271 i Nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 65, poz. 595, Nr 128, poz. 1176 i Nr 137, poz. 1304. 2) § 3 otrzymuje brzmienie: „§ 3. 1. ¸àczna liczba godzin zaj´ç dydaktycznych realizowanych w systemie studiów wieczorowych nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 80%, a w systemie studiów zaocznych ni˝sza ni˝ 60% ∏àcznej liczby godzin zaj´ç wskazanej w standardach nauczania dla poszczególnych kierunków studiów, przy zachowaniu wszystkich treÊci programowych standardów nauczania dla studiów dziennych. 2. Liczba godzin zaj´ç dydaktycznych przewidziana w standardach nauczania na realizacj´ wymienionych w tych standardach przedmiotów w przypadku realizowania tych studiów w systemie wieczorowym lub zaocznym jest taka sama jak w przypadku realizowania ich w systemie dziennym.”; 3) po § 3 dodaje si´ § 3a w brzmieniu: „§ 3a. Je˝eli w ramach kierunku studiów jest prowadzona specjalizacja nauczycielska, uwzgl´dnia si´ tak˝e wymogi okreÊlone w standardach kszta∏cenia nauczycieli, zgodnie z odr´bnymi przepisami.”; 4) za∏àczniki nr 5, 40, 42, 46, 47, 62, 65, 66 i 68 do rozporzàdzenia otrzymujà brzmienie okreÊlone odpowiednio w za∏àcznikach nr 1—9 do niniejszego rozporzàdzenia; 5) dodaje si´ za∏àczniki nr 1a, 15a, 28a do rozporzàdzenia w brzmieniu okreÊlonym odpowiednio w za∏àcznikach nr 10—12 do niniejszego rozporzàdzenia. § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka Dziennik Ustaw Nr 144 — 9706 — Poz. 1401 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. (poz.1401) Za∏àcznik nr 1 STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: INFORMACJA NAUKOWA I BIBLIOTEKOZNAWSTWO STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 500, w tym 1 215 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. 5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji 30 6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie 60 7. Czytelnictwo 60 8. Bibliotekarstwo 240 II. SYLWETKA ABSOLWENTA 9. Technologia i informacja 90 Absolwent kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ ogólnohumanistycznà i przygotowanie zawodowe. Wiedza i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie studiów powinny przygotowywaç do pracy we wszystkich typach bibliotek w zakresie szeroko poj´tej informacji bibliotecznej, ksi´garskiej, naukowej i wydawniczej oraz do pracy naukowej. 10. Bibliografia i inne êród∏a informacji 90 11. Nauka o informacji 30 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 825 Razem: 1 215 IV. PRAKTYKA Obowiàzkowa praktyka biblioteczna w wymiarze co najmniej 40 dni roboczych. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu historii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów. 2. Historia filozofii Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej. 3. Historia i teoria kultury Etapy rozwoju ogólnoludzkiej cywilizacji. Rozwój kultury od antycznej do nowo˝ytnej: okresy rozwoju, ogólne cechy, pràdy, style i paradygmaty. Analiza wybranych zjawisk kultury XX wieku. 1. Przedmiot do wyboru 30 2. Historia filozofii 60 3. Historia i teoria kultury 60 4. J´zyk obcy 180 5. Wychowanie fizyczne 60 Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, zgodnie z wyborem studenta lub wskazaniami lekarskimi. 825 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1. Literatura polska i powszechna 60 2. Naukoznawstwo 45 3. Komunikacja spo∏eczna 30 4. Historia ksià˝ki 90 4. J´zyk obcy Opanowanie w mowie i piÊmie jednego j´zyka obcego. 5. Wychowanie fizyczne 1. Literatura polska i powszechna Poj´cie literatury, jej istota i funkcja. Periodyzacja dziejów literatury. Konteksty literatury. Kryteria wartoÊciowania utworów. Literatura w ksià˝ce, czasopiÊmie, filmie i telewizji. Przeglàd naj- Dziennik Ustaw Nr 144 — 9707 — wa˝niejszych zjawisk w literaturze polskiej i Êwiatowej. 2. Naukoznawstwo Teoria i metodologia nauki. Psychologia nauki. Socjologia nauki. Organizacja nauki. Naukometria i prognozy rozwoju. Historia nauki. 3. Komunikacja spo∏eczna Teorie i modele komunikacji spo∏ecznej. Spo∏eczne systemy komunikacji. Czynniki sytuacyjne w procesach komunikacji spo∏ecznej. Komunikacja masowa, komunikacja spo∏eczna a „cywilizacja informatyczna”. Komunikacja spo∏eczna w warunkach transformacji cywilizacyjnych. Poz. 1401 8. Bibliotekarstwo WyjaÊnienia terminologiczne. Kategorie bibliotek i ich zadania. Prawo. Zawód bibliotekarza. Ogólne zasady dzia∏alnoÊci bibliotecznej. Teoria, historia i praktyka klasyfikacji piÊmiennictwa. Konserwacja i przechowywanie zbiorów. Biblioteczna s∏u˝ba informacyjna. Kierunki rozwoju wspó∏czesnego bibliotekarstwa. 9. Technologia i informacja Ogólna charakterystyka technologii informacyjnej wykorzystywanej w bibliotekach i centrach informacyjnych. Rodzaje, budowa i zasady dzia∏ania komputerów. Oprogramowanie. 10. Bibliografia i inne êród∏a informacji 4. Historia ksià˝ki Dzieje ksià˝ki, jej formy, treÊci i funkcje, przemiany w jej wytwarzaniu, rozpowszechnianiu i u˝ytkowaniu. 5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji Prezentacja nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji obejmujàca objaÊnienia terminologiczne, charakterystyk´ przedmiotu ka˝dej z dyscyplin, jej zakresu, struktury, metod badawczych i êróde∏. Podstawowe terminy i poj´cia bibliografii. Kierunki rozwoju bibliografii w przesz∏oÊci w Polsce i w Êwiecie. Organizacja i tendencje rozwojowe bibliografii wspó∏czesnej. Typologia i podstawowy zasób spisów bibliograficznych i pokrewnych êróde∏ informacyjnych polskich i obcych, zasady heurystyki bibliograficznej. Zasady i techniki sporzàdzania spisów bibliograficznych. Formatowanie opisu bibliograficznego. Analiza formatu MARC. 11. Nauka o informacji 6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie Ogólna charakterystyka wspó∏czesnego ruchu wydawniczego w Polsce i na Êwiecie. Typy wydawnictw. Struktura organizacyjna wydawnictwa. Typologia ksià˝ki. Typografia. Korekta. Poligrafia. Dystrybucja i reklama. Podstawowe poj´cia zwiàzane z problematykà ksi´garskà. Formy dzia∏alnoÊci ksi´garskiej. Organizacja wspó∏czesnego ksi´garstwa w Polsce i na Êwiecie. Badania rynku. Mi´dzynarodowe targi ksià˝ki. 7. Czytelnictwo Czytelnik i czytelnictwo jako przedmiot badaƒ ró˝nych nauk. Ksià˝ka wobec innych Êrodków masowego przekazu. Czytelnictwo jako zjawisko spo∏eczne. Kultura czytelnicza i jej wyznaczniki. Praca z czytelnikiem. Rola ksià˝ki i czytelnictwa w pedagogice spo∏ecznej. Historia badaƒ nad czytelnictwem. Rodowody nauki o informacji a zdolnoÊç postrzegania i badania fenomenu informacji spo∏ecznej: humanistyczny, matematyczno-cybernetyczny, przyrodniczy. Budowanie pomostów mi´dzy ró˝nymi nurtami nauki o informacji. Prakseologiczna „nauka o informacji naukowej” — informatologia w uj´ciu Marii Dembowskiej. G∏ówne oÊrodki i kierunki badaƒ informacyjnych w Polsce. èród∏a i narz´dzia informacji naukowej. Organizacja systemów rozpowszechniania informacji. U˝ytkownicy informacji i ich potrzeby. VII. ZALECENIA Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów podejmuje prac´ w bibliotekach publicznych, zalecane jest wprowadzanie do programów studiów zaj´ç z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii. Za∏àcznik nr 2 STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: OCEANOGRAFIA STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku oceanografia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 700, w tym 1 560 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. Celem kszta∏cenia na kierunku oceanografia jest przygotowanie kadr na potrzeby nauki, gospodarki morskiej i ochrony Êrodowiska. Absolwent powinien posiadaç znajomoÊç dyscyplin oceanograficznych Dziennik Ustaw Nr 144 — 9708 — opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych. Absolwent powinien posiadaç bieg∏à znajomoÊç j´zyka zachodniego. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 375 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 465 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 720 Razem: 1 560 IV. PRAKTYKI Program studiów powinien zawieraç odpowiednie dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. J´zyk obcy 375 120 2. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia, ekonomia, prawo — do wyboru) 120 3. Zastosowanie komputerów 75 4. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 465 1. Biologia ogólna 60 2. Chemia ogólna 120 3. Geologia ogólna 75 4. Podstawy matematyki 60 5. Wst´p do fizyki 90 6. Metody statystyczne w oceanografii 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 720 1. Geologia morza 45 2. Hydrobiologia 90 3. Hydrochemia 75 4. Podstawy fizyki morza 90 5. Oceanografia biologiczna 90 6. Oceanografia fizyczna 120 7. Oceanografia chemiczna 120 8. Ekologia ogólna 90 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Biologia ogólna Biologia jako nauka. Poziomy organizacji ˝ycia. Budowa i w∏aÊciwoÊci materii ˝ywej. Sk∏adniki Poz. 1401 chemiczne ˝ywych uk∏adów (w´glowodory, cukrowce, lipidy, bia∏ka, kwasy nukleinowe). Procesy chemiczne zwiàzane z ˝yciem (oddychanie, fotosynteza, przemiany kwasów nukleinowych, synteza bia∏ek). Komórka jako jednostka ˝ycia — sk∏adniki i struktura komórki. W∏aÊciwoÊci komórek roÊlinnych i zwierz´cych. Typy komórek i tkanek. Rozmna˝anie si´ komórek — cykl komórkowy. Podstawowe mechanizmy dziedzicznoÊci. Podstawy systematyki oraz przeglàd podstawowych grup taksonomicznych roÊlin i zwierzàt. Populacja i interakcje mi´dzypopulacyjne. Ekologia Êrodowiska — zale˝noÊci biocenotyczne, zarys biogeografii. Podstawowe prawa i teorie ewolucji. 2. Chemia ogólna Podstawowe prawa i poj´cia chemiczne, obliczenia stechiometryczne. Struktura elektronowa i uk∏ad okresowy pierwiastków, wiàzania chemiczne. Prawo równowagi chemicznej. Równowagi w roztworach elektrolitów. Teoria dysocjacji. Równowagi kwasowo–zasadowe. Iloczyn jonowy wody, skala pH. Prawo iloczynu rozpuszczalnoÊci. Roztwory buforowe. Reakcje utleniania i redukcji. Elektrochemia. Przewodnictwo elektrolitów. Elektroliza. Potencja∏y elektrodowe, ogniwa. Zwiàzki kompleksowe. 3. Geologia ogólna Budowa Ziemi — jej w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne. Geneza i budowa litosfery. Procesy endogeniczne (plutonizm, wulkanizm, sejsmicznoÊç). Procesy egzogeniczne (wietrzenie, erozja, denudacja, akumulacja). Struktura dna oceanu Êwiatowego w Êwietle teorii tektoniki globalnej. Cykle sedymentacyjno–orogeniczne w dziejach Ziemi. Geochronologia na tle rozwoju Êwiata organicznego. 4. Podstawy matematyki Poj´cie funkcji, funkcji ró˝nowartoÊciowej, wzajemnie jednoznacznej, odwrotnej. Poj´cie grupy, cia∏a. Ró˝ne uk∏ady wspó∏rz´dnych w R2. Równania prostej. Cia∏o liczb zespolonych. Postaç trygonometryczna. Rozwiàzywanie równaƒ z jednà niewiadomà. Równanie prostej i p∏aszczyzny. Poj´cie przestrzeni liniowej, liniowej niezale˝noÊci, bazy, wymiaru. Macierze, dzia∏ania na macierzach, wyznacznik, rzàd macierzy, macierz odwrotna, równania macierzowe. Przekszta∏cenia liniowe. Obraz i jàdro. Rzàd przekszta∏cenia liniowego, zwiàzek z wymiarem jàdra. Postaç macierzowa przekszta∏ceƒ liniowych. Uk∏ady równaƒ liniowych. Twierdzenie Cramera. Twierdzenie Kroneckera — Capelliego. Metoda Gaussa. Wektory i wartoÊci w∏asne. Formy dwuliniowe, kwadratowe, ich okreÊlonoÊç, kryterium Sylwestra. Iloczyn skalarny, iloczyn wektorowy, iloczyn mieszany, w∏asnoÊci. 5. Wst´p do fizyki Kinetyczna teoria gazów. Podstawowe poj´cia i definicje termodynamiczne. Pierwsza zasada Dziennik Ustaw Nr 144 — 9709 — termodynamiki (przemiany gazowe, praca i ciep∏o, pojemnoÊç cieplna). Druga zasada termodynamiki (procesy odwracalne i nieodwracalne; procesy cykliczne, entropia). Elektrostatyka. Elektromagnetyzm. Ruch falowy — zasada superpozycji drgaƒ. Optyka — polaryzacja, dyfrakcja, interferencja. Promieniowanie cia∏a doskonale czarnego. Podstawy mechaniki kwantowej. Elementy fizyki jàdrowej — cyklotron, synchrotron. 6. Metody statystyczne w oceanografii Podstawy statystyki, rachunek prawdopodobieƒstwa, parametry i statystyki rozk∏adów, korelacje, testowanie rozk∏adu normalnego. Test t, Test F, analiza wariancji ANOVA, Test C2, metody nieparametryczne i regresja. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Geologia morza Geneza i ewolucja wód oceanu. Procesy geologiczne we wszechoceanie: endogeniczne i egzogeniczne. Elementy strukturalne dna oceanicznego: szelf, sk∏on kontynentalny, strefy przejÊciowe, grzbiety Êródoceaniczne, platformy oceaniczne. Charakterystyka osadów morskich i ich geneza. Tempo sedymentacji, mià˝szoÊç warstwy osadowej i prawid∏owoÊci w przestrzennym rozmieszczeniu osadów morskich. 2. Hydrobiologia Specyfika warunków ˝ycia w wodzie. Wp∏yw czynników fizycznych (ruch wody, temperatura, Êwiat∏o), chemicznych (gazy i elektrolity) i edaficznych na zjawiska biotyczne. Biologia organizmów wodnych: p∏ywalnoÊç, ruch, op∏ywowy kszta∏t cia∏a, osmoregulacja i jonoregulacja, przystosowanie anatomiczne do oddychania w wodzie, od˝ywianie si´ organizmów wodnych, rozmna˝anie i rozwój. Formacje ekologiczne: przeglàd i charakterystyka. Charakterystyka biologiczna Êrodowiska wodnego: ekosystem morski, jeziora (ogólna charakterystyka jezior — pochodzenie, opis biologiczny poszczególnych dziedzin jezior, typologia jezior), zbiorniki zaporowe, stawy, rzeki, êród∏a i estuaria. ProduktywnoÊç ekosystemów wodnych — zró˝nicowanie siedliskowe. Sk∏ad gatunkowy wybranych ekosystemów wodnych. Problemy hydrobiologii stosowanej: eutrofizjacja, saprolizacja (system saprobowy), acydifikacja. 3. Hydrochemia Charakterystyka fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci wody. Struktura molekularna lodu i wody ciek∏ej. Jonizacja wody, jon hydronowy, dualistyczna rola wody w uk∏adach kwas — zasada. RozpuszczalnoÊç i iloczyn rozpuszczalnoÊci. Uk∏ad w´glanowy. TwardoÊç i agresywnoÊç wody. Sposoby przedstawiania sk∏adu chemicznego wody. Substancje nieorganiczne w wodzie i ich przemiany. Substancje organiczne w wodzie i ich Poz. 1401 przemiany. Klasyfikacja wód gruntowych i powierzchniowych. Migracje zanieczyszczeƒ w Êrodowisku wodnym: biochemiczne procesy zu˝ywajàce tlen, samooczyszczanie, eutrofizacja. 4. Podstawy fizyki morza Ziemia jako uk∏ad termodynamiczny. Si∏y dzia∏ajàce na masy wodne i ich ruch. Woda jako oÊrodek fizyczny. Struktura molekularna wody morskiej. Elementy termodynamiki wody morskiej. Poch∏anianie i rozpraszanie Êwiat∏a w wodzie. Molekularna wymiana masy, ciep∏a i p´du. Bilans cieplny kolumny wodnej. Fale dêwi´kowe w morzu i os∏abianie nat´˝enia dêwi´ku w morzu. Akustyczna detekcja obiektów biologicznych w morzu. 5. Oceanografia biologiczna Znaczenie i rola oceanografii biologicznej jako nauki o ˝yciu we wszechoceanie. Ogólna charakterystyka oceanu jako Êrodowiska ˝ycia — rola i znaczenie wybranych czynników fizycznych, chemicznych i dynamicznych. Biologiczne strefy w morzu: pelagial (rejon nerytyczny i wód otwartych), bental (strefa litoralu i g∏´bokiego dna). Charakterystyka biocenotyczna formacji ekologicznych w morzu (plankton, bentos, nekton). RoÊlinnoÊç morska. Zwierz´ta w morzu. Biogeografia: charakterystyka biocenotyczna wód polarnych, umiarkowanych, subtropikalnych i tropikalnych. ProduktywnoÊç metody pomiaru produkcji biologicznej, produkcja poszczególnych poziomów troficznych, regionalizacja produktywnoÊci. Biologiczne wykorzystanie mórz: rybo∏ówstwo i pozyskiwanie innych zasobów ˝ywych oraz marikultura. 6. Oceanografia fizyczna Historia odkryç i badaƒ oceanograficznych. Ziemia jako planeta wód. Zasoby wodne i krà˝enie wody na Ziemi. Si∏y motoryczne ruchu wody w przyrodzie. Pola wymiany masy i energii w systemie ocean — atmosfera — làd. Pola temperatury, zasolenia i g´stoÊci. Okresowe termo–, halo– i piknokliny. Lody na morzach. Falowanie i wahania okresowe wód. Pràdy — typy pràdów. Ogólny system krà˝enia wód oceanu. Procesy mieszania wód morskich i wywo∏ane nimi zjawiska. Bilans energii i substancji w oceanie (bilanse: cieplny, mechaniczny, wodny, soli). Charakterystyki oceanograficzne oceanów i wybranych mórz. 7. Oceanografia chemiczna Migracja zwiàzków chemicznych z pod∏o˝a zlewni. Po∏àczenia chemiczne w wodzie morskiej. Sta∏oÊç sk∏adu chemicznego wód morskich. Klasyfikacja pierwiastków w wodzie morskiej. Procesy chemiczne w strefie kontaktowej: atmosfera — woda morska. RozpuszczalnoÊç gazów w wodzie morskiej. Organiczne kompleksy w wodzie morskiej. Cykle biogeochemiczne w morzu: w´gla, azotu, fosforu, ˝elaza, manganu, krzemu, siarki i pierwiastków Êladowych. Dziennik Ustaw Nr 144 — 9710 — Pierwiastki promieniotwórcze w wodzie morskiej. Zawiesiny organiczne i nieorganiczne w morzu. Zjawiska sorpcyjne w warstwie kontaktowej woda — osad denny. Sk∏ad chemiczny wód interstycjalnych. Powstawanie konkrecji manganowych i innych. Sk∏ad chemiczny wód ró˝nych regionów — oceanów i mórz, w tym Ba∏tyku i estuariów. Poz. 1401 8. Ekologia ogólna Ekologia — cel i przedmiot badaƒ, podstawowe poj´cia: siedlisko, nisze ekologiczne, Êrodowisko, poj´cie czynnika ograniczajàcego w odniesieniu do prawa minimum i tolerancji ekologicznej. Formy ˝yciowe, spektra ekologiczne. Struktura i dynamika populacji, biocenoz i ekosystemów. Sukcesja ekologiczna. STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 435 Studia zawodowe na kierunku oceanografia trwajà nie mniej ni˝ 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 410 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. 1. Matematyka i statystyka 90 2. Fizyka z elementami fizyki morza 90 3. Informatyka 60 II. SYLWETKA ABSOLWENTA 4. Biologia ogólna 45 5. Chemia ogólna i analityczna 90 6. Geologia ogólna 60 Absolwenci studiów zawodowych na kierunku oceanografia otrzymujà tytu∏ zawodowy licencjata. Powinni oni posiadaç szerokà wiedz´ z zakresu nauk o morzu i nauk przyrodniczych oraz dotyczàcà oddzia∏ywania cz∏owieka na Êrodowisko morskie, a tak˝e umiej´tnoÊci obs∏ugi aparatury specjalistycznej oraz prowadzenia badaƒ oceanograficznych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w zespo∏ach naukowo-technicznych dzia∏ajàcych w placówkach badawczych, w terenowych laboratoriach badawczych, w urz´dach kontroli i kszta∏towania Êrodowiska oraz gospodarki morskiej. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 225 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 435 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 420 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 420 1. Oceanografia fizyczna 90 2. Oceanografia biologiczna 75 3. Oceanografia chemiczna 90 4. Hydrobiologia 60 5. Hydrochemia 60 6. Geologia morza 45 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 Zale˝nie od wybranej specjalizacji i specjalnoÊci. VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW Razem 1 410 IV. PRAKTYKI Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu przyznajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE I MINIMALNE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. J´zyk obcy 225 120 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka i statystyka Elementy logiki. Liczby, zbiory, odwzorowania. Podstawowe funkcje jednej i wielu zmiennych oraz ich w∏aÊciwoÊci. Równania i uk∏ady równaƒ. Ciàgi i szeregi liczbowe. Elementy rachunku ró˝niczkowego i ca∏kowego. Liczby zespolone. Elementy geometrii analitycznej. Elementy rachunku macierzowego. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Podstawy statystyki i zasady opracowywania danych doÊwiadczalnych. Metody regresji. Zastosowania metod statystycznych w badaniach oceanograficznych. 2. Fizyka z elementami fizyki morza 2. Przedmiot do wyboru (filozofia, etyka, logika, ekonomia, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej, zasady bezpieczeƒstwa lub inny) 45 3. Wychowanie fizyczne 60 Podstawowe zjawiska i procesy fizyczne. Podstawy mechaniki klasycznej. Elementy termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Elementy akustyki. Elek- Dziennik Ustaw Nr 144 — 9711 — tryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Fale elektromagnetyczne. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Podstawy mechaniki kwantowej. Spektroskopia atomowa i molekularna. Elementy fizyki jàdrowej. Hydromechanika i termodynamika wód morskich. Elementy optyki, akustyki i dynamiki morza. Promieniowanie s∏oneczne i jego wp∏yw na morze. 3. Informatyka Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy operacyjne jednego i wielu u˝ytkowników. Lokalne sieci komputerowe. Programy u˝ytkowe: edytory tekstów, grafika, pakiety obliczeniowe i statystyczne, bazy danych — zastosowania w oceanografii. 4. Biologia ogólna Poziomy organizacji ˝ycia. Budowa i w∏aÊciwoÊci materii ˝ywej. Sk∏adniki chemiczne organizmów (w´glowodory, w´glowodany, lipidy, bia∏ka, kwasy nukleinowe). Procesy chemiczne zwiàzane z ˝yciem (oddychanie, fotosynteza, przemiany kwasów nukleinowych, synteza bia∏ek). Komórka jako jednostka ˝ycia — sk∏adniki i struktura. W∏aÊciwoÊci komórek roÊlinnych i zwierz´cych. Typy komórek i tkanek. Rozmna˝anie si´ komórek — cykl komórkowy. Podstawowe mechanizmy dziedzicznoÊci. Systematyka oraz przeglàd podstawowych grup taksonomicznych roÊlin i zwierzàt. Populacja i interakcje mi´dzypopulacyjne. Ekologia Êrodowiskowa — zale˝noÊci biocenotyczne, zarys biogeografii. Podstawowe prawa i teorie ewolucji. 5. Chemia ogólna i analityczna Fundamentalne poj´cia i prawa chemii. Systematyka i w∏aÊciwoÊci pierwiastków. Otrzymywanie, budowa i w∏aÊciwoÊci podstawowych po∏àczeƒ nieorganicznych, organicznych i kompleksowych. Podstawowe procesy chemiczne. Elementy termodynamiki chemicznej. Równowagi chemiczne. Równowaga w roztworach elektrolitów. Równowagi fazowe. RozpuszczalnoÊç. Procesy sorpcji. Uk∏ady koloidalne. Osmoza. Przewodnictwo elektrolitów. Elektroliza. Ogniwa. Korozja. Oznaczanie i wykrywalnoÊç substancji. Metody rozdzia∏u. Klasyczne i instrumentalne metody analizy chemicznej. 6. Geologia ogólna Budowa i w∏aÊciwoÊci fizyczno–chemiczne Ziemi. Teoria tektoniki p∏yt. Procesy endogeniczne: plutonizm, wulkanizm, metamorfizm. Procesy egzogeniczne: wietrzenie, erozja, akumulacja osadów làdowych, sedymentacja morska. Diageneza osadów. Geochronologia dziejów Ziemi. Cykle sedymentacyjno–diastroficzne. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Oceanografia fizyczna Poz. 1401 Historia odkryç i badaƒ oceanograficznych. Zasoby wodne i krà˝enie wody na Ziemi. Si∏y motoryczne ruchu wody w przyrodzie. Pola wymiany masy i energii w systemie ocean — atmosfera — làd. Pola temperatury, zasolenia i g´stoÊci. Zjawiska okresowe: termoklina, haloklina i piknoklina. Lody na morzach. Falowanie i wahania okresowe wód. Krà˝enie wód oceanu — pràdy. Mieszanie wód morskich i wywo∏ane nimi zjawiska. Bilans energii i substancji w oceanie: cieplny, mechaniczny, wodny, soli. Charakterystyki oceanograficzne oceanów i wybranych mórz. 2. Oceanografia biologiczna Ogólna charakterystyka oceanu jako Êrodowiska ˝ycia — rola i znaczenie wybranych czynników fizycznych, chemicznych i dynamicznych. Biologiczne strefy w morzu: pelagial, bental. Charakterystyka biocenotyczna formacji ekologicznych w morzu. RoÊlinnoÊç morska. Zwierz´ta w morzu. Biogeografia — charakterystyka biocenotyczna wód ró˝nych stref klimatycznych. Metody pomiaru produkcji biologicznej. Produkcja poszczególnych poziomów troficznych. Regionalizacja produktywnoÊci. Biologiczne wykorzystanie mórz: rybo∏ówstwo i pozyskiwanie innych zasobów ˝ywych, marikultura. 3. Oceanografia chemiczna Rozpowszechnienie i klasyfikacja pierwiastków w wodzie morskiej. Sk∏ad chemiczny wód morskich. RozpuszczalnoÊç gazów w wodzie morskiej. Cykle biogeochemiczne w morzu: w´gla, azotu, fosforu, ˝elaza, manganu, krzemu, siarki i pierwiastków Êladowych. Pierwiastki promieniotwórcze w wodzie morskiej. Zawiesiny organiczne i nieorganiczne w morzu. Migracja zwiàzków chemicznych z pod∏o˝a do zlewni. Procesy wymiany pierwiastków w warstwach kontaktowych woda — osad i woda — atmosfera. Sk∏ad chemiczny wód ró˝nych regionów — oceanów i mórz, w tym Ba∏tyku, i estuariów. 4. Hydrobiologia Specyfika warunków ˝ycia w wodzie. Wp∏yw czynników fizycznych i edaficznych na zjawiska biotyczne. Biologia organizmów wodnych: p∏ywalnoÊç, ruch, op∏ywowy kszta∏t cia∏a, osmoregulacja i jonoregulacja, przystosowanie anatomiczne do oddychania w wodzie, od˝ywianie organizmów wodnych, rozmna˝anie i rozwój. Formacje ekologiczne. Charakterystyka biologiczna Êrodowiska wodnego: ekosystemu morskiego, jezior, zbiorników zaporowych, stawów, rzek, êróde∏ i estuariów. ProduktywnoÊç ekosystemów wodnych — zró˝nicowanie siedliskowe. Sk∏ad gatunkowy wybranych ekosystemów wodnych. Problemy hydrobiologii stosowanej: eutrofizacja, saprolizacja , acydifikacja. 5. Hydrochemia Fizykochemiczne w∏aÊciwoÊci wody. Struktura lodu i wody ciek∏ej. Sk∏ad chemiczny wód natu- Dziennik Ustaw Nr 144 — 9712 — ralnych. TwardoÊç i agresywnoÊç wody. Substancje nieorganiczne i organiczne w wodzie i ich przemiany. Klasyfikacja wód gruntowych i powierzchniowych. Migracja substancji i zanieczyszczeƒ w Êrodowisku wodnym. Biochemiczne procesy zu˝ywajàce tlen, samooczyszczanie. Poz. 1401 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie, uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania. VII. ZALECENIA 6. Geologia morza Pochodzenie i ewolucja oceanów i skorupy ziemskiej typu oceanicznego. Wp∏yw czynników geologicznych na zmiany poziomu i obj´toÊci wód w oceanie. Budowa geologiczna i rzeêba elementów strukturalnych dna oceanu. Procesy endogeniczne i egzogeniczne. Geneza, typy, sk∏ad chemiczny oraz tempo sedymentacji i prawid∏owoÊci przestrzennego rozmieszczenia osadów morskich. 1. Przynajmniej 60 % zaj´ç wyszczególnionych w grupach B, C i D powinno byç realizowane jako çwiczenia audytoryjne bàdê laboratoryjne. 2. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy. Za∏àcznik nr 3 STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: OCHRONA DÓBR KULTURY STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku ochrona dóbr kultury trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 200, w tym 1 830 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent, przyswajajàc w trakcie studiów wiadomoÊci z zakresu historii sztuki, historii kultury, zabytkoznawstwa oraz konserwatorstwa i muzealnictwa, zdobywa wszechstronnà wiedz´ o zabytkach sztuki i kultury, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich substancji, struktury technicznej i artystycznego ukszta∏towania, a tak˝e póêniejszych transformacji. Dodatkowo w ramach zaj´ç odbywanych w obr´bie poszczególnych specjalnoÊci absolwenci zdobywajà wiedz´ szczegó∏owà w zakresie wybranych dziedzin, w szczególnoÊci: — historii sztuki — przygotowanie do w∏asnej pracy badawczej w zakresie historii architektury i sztuk plastycznych przy pog∏´bionej znajomoÊci procesu powstawania dzie∏a sztuki i zagro˝eƒ dla jego substancji materialnej, — konserwatorstwa — przyswajajàc szereg umiej´tnoÊci technicznych (mi´dzy innymi rysunek, fotografi´, techniki komputerowe) oraz poszerzajàc zakres wiedzy o takie specjalistyczne obszary, jak: historia kultury materialnej, historia organizacji i techniki budownictwa, historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków, absolwent uzyskuje przygotowanie do prowadzenia wszechstronnych badaƒ dotyczàcych zabytków na potrzeby konserwatorskie, dokumentacji uzyskiwanych wyników, — muzealnictwa — znawstwo dotyczàce sztuk plastycznych, a przede wszystkim wielu dziedzin rzemios∏a artystycznego, wiedz´ w zakresie znaczenia i funkcji muzeów oraz przygotowanie do pracy w instytucjach muzealnych i antykwarycznych. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 570 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 870 Razem: 1 830 IV. PRAKTYKI Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki 60 2. Lektorat z j´zyka zachodniego 120 Dziennik Ustaw Nr 144 — 9713 — 3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego 60 4. Wychowanie fizyczne 60 5. Podstawy informatyki 60 6. Przedmiot do wyboru 30 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 570 1. Wst´p do historii sztuki 60 2. Historia sztuki powszechnej 120 3. Historia sztuki polskiej 90 4. Nauki pomocnicze historii 30 5. Proseminarium z historii sztuki 60 6. Metodologia historii sztuki 30 7. Historia doktryn artystycznych 30 6. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z zakresu ekonomii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów. B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Wst´p do historii sztuki Zaj´cia typu propedeutycznego zaznajamiajàce z przedmiotem badaƒ, charakterystykà i dziejami dyscypliny, podstawowymi poj´ciami historii sztuki, klasyfikacjà i typologià sztuk plastycznych, terminologià i podstawowymi czynnoÊciami badawczymi. 2. Historia sztuki powszechnej 8. Zarys technologii i technik sztuk plastycznych 30 9. Fotografia dokumentalna 60 Prezentacja dziejów sztuki od pradziejów do czasów wspó∏czesnych. 3. Historia sztuki polskiej 10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa 30 11. Historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Poz. 1401 870 Zestaw przedmiotów kierunkowych ustala wydzia∏ prowadzàcy kierunek. VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki Zaj´cia majà na celu zapoznanie z dziejami myÊli filozoficznej stanowiàcej podstaw´ zjawisk i pràdów kulturowych, wraz z g∏ównymi doktrynami i kategoriami estetycznymi. 2. Lektorat z j´zyka zachodniego Celem jest opanowanie jednego z j´zyków zachodnich w stopniu umo˝liwiajàcym swobodne porozumiewanie si´ i korzystanie z literatury fachowej. 3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego Poznanie podstawowych regu∏ gramatycznych i zasobu s∏ownictwa niezb´dnych w samodzielnej pracy badawczej. 4. Wychowanie fizyczne åwiczenia ogólnorozwojowe, p∏ywanie, gry zespo∏owe, rekreacja. 5. Podstawy informatyki Zapoznanie si´ ze standardowymi programami komputerowymi oraz ich zastosowaniem do potrzeb pracy naukowej. Dzieje sztuki polskiej od koƒca X w. poprzez wszystkie epoki do czasów wspó∏czesnych. 4. Nauki pomocnicze historii Przedstawienie dziejów nauk pomocniczych historii, niezb´dnych historykowi sztuki, takich jak: paleografia, neografia gotycka, epigrafika, sfragistyka, atrybuty i symbole w∏adzy i urz´du. 5. Proseminarium z historii sztuki Wprowadzenie w warsztat naukowy historyka sztuki i przygotowanie do samodzielnej pracy badawczej. 6. Metodologia historii sztuki Ukazanie w zwi´z∏ym zarysie g∏ównych etapów rozwoju metod badawczych historii sztuki ze specjalnym ukierunkowaniem na metody wspó∏czesnej nauki o sztuce. 7. Historia doktryn artystycznych Prezentacja poglàdów pisarzy o sztuce lub twórców formujàcych normy artystyczne dzie∏a lub opisujàcych proces twórczy (w wybranych tekstach). Dzieje krytyki artystycznej i zwiàzanych z nià teorii wartoÊci dzie∏a sztuki. 8. Zarys technologii i technik sztuk plastycznych Zapoznanie z historià najwa˝niejszych technik sztuk plastycznych i ze stosowanymi materia∏ami od wczesnego Êredniowiecza do czasów najnowszych oraz z podstawami analizy materialnej dzie∏a sztuki. 9. Fotografia dokumentalna WiadomoÊci ogólne i praktyczna nauka fotografii dokumentalnej wraz z obróbkà materia∏ów Êwiat∏oczu∏ych. Dziennik Ustaw Nr 144 — 9714 — 10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa Poz. 1401 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Wst´pne zapoznanie studentów ze wspó∏czesnymi metodami konserwacji oraz z muzeum jako instytucjà naukowo-kulturalnà, a tak˝e wprowadzenie w problematyk´ i charakter ich przysz∏ej pracy zawodowej przy jednoczesnym przyswojeniu sobie podstawowych poj´ç i terminów w tym zakresie. 11. Historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków Kszta∏towanie si´ myÊli konserwatorskiej i jej wspó∏czesny stan, ze szczególnym uwypukleniem problematyki analizy wartoÊciujàcej zabytki. Blok przedmiotów dajàcych przygotowanie do prowadzenia pracy badawczej i konserwatorskiej w zakresie ochrony wybranego rodzaju zabytków kultury, w szczególnoÊci: architektury i sztuk plastycznych, rzemios∏a artystycznego lub ró˝norodnych obiektów muzealnych. Nazwy przedmiotów kierunkowych i ich treÊci programowe ustala wydzia∏ prowadzàcy ten kierunek studiów. W grupie przedmiotów kierunkowych powinno znaleêç si´ przynajmniej 60 godzin wyk∏adów monograficznych i 120 godzin seminariów. VII. ZALECENIA Program studiów powinien zawieraç odpowiednie dla danej specjalnoÊci praktyki i zaj´cia warsztatowe. Za∏àcznik nr 4 STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: PEDAGOGIKA STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 765 Studia magisterskie na kierunku pedagogika trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 200, w tym 1 425 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 255 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Ciàg∏e praktyki zawodowe w minimalnym wymiarze 150 godzin. Absolwent kierunku studiów pedagogika powinien dysponowaç rzetelnym przygotowaniem teoretycznym o charakterze interdyscyplinarnym zorientowanym na konkretnà specjalnoÊç pedagogicznà (w szczególnoÊci: przedszkolnà, wczesnoszkolnà, spo∏eczno-opiekuƒczà, rewalidacyjnà), posiadaç umiej´tnoÊci prowadzenia badaƒ naukowych, dostrzegania oraz samodzielnego rozwiàzywania problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu swojej specjalnoÊci oraz powinien byç nastawiony na dzia∏alnoÊç prospo∏ecznà i samodoskonalenie. Razem: 1 425 IV. PRAKTYKI V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 405 1. Filozofia 30 2. Antropologia kulturowa 45 3. Socjologia 30 4. Etyka 15 Absolwent kierunku pedagogika powinien byç przygotowany do pracy w ró˝nych szko∏ach i placówkach, poradniach specjalistycznych, zak∏adach pracy, s∏u˝bie zdrowia, a tak˝e sàdownictwie, w charakterze wychowawcy, doradcy, kuratora sàdowego. 5. Logika 15 6. Metodologia badaƒ 30 7. Informatyka 30 8. J´zyk obcy 120 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE 9. Wychowanie fizyczne 60 10. Przedmiot do wyboru (humanistyczny, przyrodniczy lub Êcis∏y, w zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta) 30 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 405 Dziennik Ustaw Nr 144 — 9715 — B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 765 1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania 30 2. Psychologia ogólna 30 3. Psychologia rozwoju cz∏owieka 60 4. Psychologia spo∏eczna 30 5. Socjologia edukacji 45 6. Historia wychowania 60 7. Pedagogika ogólna 60 8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne 60 9. Pedagogika porównawcza 45 10. Pedagogika spo∏eczna 60 11. Teoria wychowania 60 12. Dydaktyka ogólna 60 13. Pedagogika specjalna 45 14. Pedagogika resocjalizacyjna 45 15. Andragogika 45 16. Pedagogika pracy 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 255 1. Pedeutologia 30 2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty 30 3. Media w edukacji 45 4. Edukacja zdrowotna 30 5. Edukacja ekologiczna 30 6. Metodyka pracy wychowawczo-opiekuƒczej 45 7. Diagnostyka pedagogiczna 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne. Okresy rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne matki oraz czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju. Metody oceny rozwoju biologicznego. Deficyty Êrodowiskowe jako czynniki upoÊledzajàce rozwój i zdolnoÊç uczenia si´. Najcz´stsze choroby w wieku przedszkolnym i szkolnym. Profilaktyka zaburzeƒ rozwoju. Istota zdrowia i choroby. Wspó∏czesne filozofie zdrowia. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka. Poz. 1401 2. Psychologia ogólna G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania informacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne. Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody badawcze psychologii. Badania podstawowe, stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii wÊród innych nauk o cz∏owieku. 3. Psychologia rozwoju cz∏owieka Poj´cie rozwoju. Rodzaje zmian rozwojowych. Charakterystyka czynników oraz mechanizmów warunkujàcych rozwój. Metody psychologii rozwojowej. Charakterystyka rozwoju fizycznego i psychicznego cz∏owieka. Rozwój emocji i uczuç. Rozwój poznawczy jednostki. Rozwój moralno-spo∏eczny. Rozwój osobowoÊci. Dzieciƒstwo, adolescencja, dojrza∏oÊç, staroÊç — rozwój i przystosowanie. 4. Psychologia spo∏eczna Psychologia spo∏eczna w systemie nauk psychologicznych. Cz∏owiek w sytuacji spo∏ecznej. Postawy spo∏eczne i wartoÊci. Kszta∏towanie postaw. Grupy spo∏eczne, struktury i procesy grupowe. Zachowanie si´ cz∏owieka w interakcjach spo∏ecznych. AtrakcyjnoÊç interpersonalna. Werbalna i niewerbalna komunikacja interpersonalna. Agresja. Uprzedzenia i stereotypy. 5. Socjologia edukacji Teorie i nurty w zakresie socjologii edukacji. Ideologie edukacyjne, zagadnienia selekcyjnej i socjalizacyjnej funkcji edukacji. Socjologiczne aspekty funkcjonowania wspó∏czesnych systemów edukacji. Pedagogiczne konteksty wspó∏czesnej kultury popularnej (w szczególnoÊci: muzyka, moda, reklama). 6. Historia wychowania Idea∏y wychowawcze oraz rola, miejsce i mo˝liwoÊci instytucji oÊwiatowych, Êrodowisk wychowawczych, w tym rodziny w poszczególnych epokach (od staro˝ytnoÊci po wiek XX). Dzieje instytucji edukacyjnych, myÊli pedagogicznej (teorie, systemy i zapatrywania o ró˝nym stopniu ogólnoÊci) oraz wzorce wychowawczo-obyczajowe poszczególnych grup spo∏ecznych. Wiedza o poziomie wykszta∏cenia oraz cechach kultury europejskiej w poszczególnych epokach. 7. Pedagogika ogólna Historyczny proces kszta∏towania si´ ró˝nych typów wiedzy o edukacji oraz ich wspó∏czesny status i przydatnoÊç. Stereotypy w myÊleniu o edukacji i pedagogice. Powstanie pedagogiki, ewolucja to˝samoÊci pedagogiki w szerokim kontekÊcie cywilizacyjnym, w tym tak˝e w kontekÊcie humanistycznego myÊlenia o cz∏owieku Dziennik Ustaw Nr 144 — 9716 — i Êwiecie oraz meandrów rozwoju nauk humanistycznych. Pedagogika — pedagogia. Ró˝norodne trendy w badaniach naukowych. Metodologiczne problemy w pedagogice humanistycznie zorientowanej (naturalizm — antynaturalizm, badania iloÊciowe — badania jakoÊciowe). Kategorialny system poj´ciowy polskiej pedagogiki humanistycznie zorientowanej (edukacja — wychowanie — kszta∏cenie — nauczanie — uczenie si´) oraz jego filozoficzne i teoretyczne zaplecze. 8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne Orientacja we wspó∏czesnym stanie teorii i koncepcji pedagogicznych, w szczególnoÊci w zakresie g∏ównych nurtów teoretycznych w naukach o wychowaniu w XX w. i najnowszych trendów. Ukazanie genealogii wspó∏czesnych teorii i koncepcji edukacyjnych. Prognozowanie kierunków dalszego rozwoju teorii i praktyki wychowawczej. Orientacje metodologiczne w pedagogice. Podstawowe antynomie w pedagogice XX w. Wybrane ideologie wychowawcze XX w. Pedagogika emancypacyjna. Wspó∏czesne nurty krytyki szko∏y. Idea deskolaryzacji spo∏eczeƒstwa. Wspó∏czesne nurty przemian oÊwiatowych. 9. Pedagogika porównawcza Pedagogika porównawcza jako subdyscyplina pedagogiczna: geneza, koncepcje, g∏ówni przedstawiciele. Globalizacja Êwiata wspó∏czesnego. Megatrendy rozwoju. Pedagogika w Êwiecie wspó∏czesnym — g∏ówne kierunki, orientacje. Orientacje ideowe teorii i praktyki wychowania. Systemy wychowawczo-oÊwiatowe w poszczególnych paƒstwach — analiza porównawcza. Polityka edukacyjna paƒstwa (na wybranych przyk∏adach). 10. Pedagogika spo∏eczna Problematyka Êrodowiskowych uwarunkowaƒ procesów wychowawczych oraz analiza warunków umo˝liwiajàcych zaspokojenie potrzeb rozwojowych cz∏owieka (jednostek i grup ludzkich) w ró˝nych fazach jego ˝ycia i w ró˝norodnych sytuacjach ˝yciowych (w pracy, w nauce, czasie wolnym, w miejscu zamieszkania, w rodzinie, grupie rówieÊniczej i towarzyskiej oraz dzia∏alnoÊci kulturalnej). Geneza, ewolucja, stan i prognozy pedagogiki spo∏ecznej. Pedagogiczna aktywnoÊç wychowawców nieprofesjonalnych w Êrodowisku lokalnym. Typowe Êrodowiska wychowawcze w Êrodowiskach lokalnych (struktura, funkcje, przemiany). Szko∏a Êrodowiska, uspo∏eczniona, samorzàdowa. Metody i problemy pracy spo∏eczno-wychowawczej w Êrodowisku. Edukacja ustawiczna. Pedagogika czasu wolnego. 11. Teoria wychowania Kontrowersje wokó∏ istoty i w∏aÊciwoÊci wychowania. Antropologiczne podstawy wychowania. Teleologia wychowania — spory wokó∏ Poz. 1401 istoty celów wychowania oraz êróde∏ ich stanowienia. PodmiotowoÊç w wychowaniu. Wychowanie na tle ró˝nych koncepcji rzeczywistoÊci spo∏ecznej. Wychowanie jako byt spo∏eczny. Ontologiczne, epistemologiczne i metodologiczne aspekty konstruowania szczegó∏owych teorii wychowania. Proces wychowania moralnego i jego struktura. Teoretyczne podstawy metod oraz technik wychowania. Samowychowanie czy samokszta∏towanie cz∏owieka. Wychowanie a przemiany wspó∏czesnego Êwiata. ˚ycie bez wychowania — podstawowe tezy antypedagogiki. 12. Dydaktyka ogólna Istota dydaktyki, zagadnienia i funkcje oraz jej miejsce wÊród nauk pedagogicznych. Istota i podstawy kszta∏cenia instrumentalnego i kszta∏cenia kierunkowego (przedmiotowego). Cele kszta∏cenia i ich kategoryzacja — kategorie wyników nauczania — uczenia si´, kryteria post´pu i rozwoju, ewaluacja procesu kszta∏cenia. Dobór treÊci nauczania, kreowanie programów kszta∏cenia. Z∏o˝ony charakter kszta∏towania poj´ç i regu∏. Podstawowe prawid∏owoÊci procesu uczenia si´. Wielostronne uwarunkowania procesu uczenia si´. Uczenie si´ przez rozwiàzywanie zadaƒ. Psychodydaktyczne zasady kszta∏cenia. Rola aktywnoÊci emocjonalnej w procesie kszta∏cenia. Kszta∏towanie postaw twórczych w procesie nauczania — uczenia si´. Kompetencje dydaktyczne. Znaczenie dialogu, wp∏yw relacji uczeƒ — nauczyciel na jakoÊç procesu kszta∏cenia. G∏ówne problemy modernizacji systemu dydaktycznego w Polsce. Nauczanie strukturalne jako warunek unowoczeÊniania procesu kszta∏cenia. Innowacje dydaktyczne a unowoczeÊnianie procesu kszta∏cenia. Dydaktyczne uwarunkowania wspó∏czesnego modelu kszta∏cenia. Wychowanie a nauczanie. 13. Pedagogika specjalna Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady i metody pracy pedagogicznej z osobami niepe∏nosprawnymi. System kszta∏cenia specjalnego w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach. Subdyscypliny pedagogiki specjalnej. Postawy spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych (deontologia w praktyce), idea integracji osób niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób niepe∏nosprawnych doros∏ych funkcjonujàcych samodzielnie, w rodzinach i wspólnotach. 14. Pedagogika resocjalizacyjna Typologia zaburzeƒ przystosowania spo∏ecznego. Poj´cie niedostosowania spo∏ecznego i zagro˝enia nim. OdpowiedzialnoÊç prawna nieletnich. Systemy oraz instytucje prewencyjne i kontroli spo∏ecznej. Resocjalizacja w Êrodowisku otwartym i instytucjach resocjalizacyjnych. Strategia post´powania resocjalizacyjnego. Metody Dziennik Ustaw Nr 144 — 9717 — i techniki wychowania resocjalizujàcego (psychoterapeutyczne, socjoterapeutyczne, kulturotechniczne). Profilaktyka uzale˝nieƒ i przemocy w szkole. 15. Andragogika Geneza i ewolucja andragogiki jako nauki o cz∏owieku doros∏ym. Psychologiczne aspekty funkcjonowania ludzi doros∏ych i starszych. Przedmiot i zadania andragogiki (pedagogiki doros∏ych) i gerontologii. Wspó∏czesne teorie kszta∏cenia doros∏ych. Problem edukacji ustawicznej doros∏ych. Potrzeby kulturalno-oÊwiatowe ludzi doros∏ych i starszych oraz ich urzeczywistnianie. 16. Pedagogika pracy Poj´cie, przedmiot i zadania pedagogiki pracy. Cz∏owiek — wychowanie — praca jako podstawowe uk∏ady odniesienia w pedagogice pracy, obszary problemowe pedagogiki pracy — kszta∏cenie przedzawodowe, prozawodowe, zawodowe i edukacja ustawiczna doros∏ych. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki pracy. Pedagogika pracy wÊród nauk pedagogicznych i nauk o pracy. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Pedeutologia Geneza, istota i przedmioty pedeutologii. Rys historyczny instytucji nauczyciela i zawodu nauczycielskiego. OsobowoÊç nauczyciela. Dobór kandydatów do zawodu nauczycielskiego. Kszta∏cenie kandydatów na nauczycieli. Start i adaptacja w zawodzie nauczycielskim. Funkcjonowanie nauczyciela w zawodzie. Rozwój zawodowy nauczyciela. Dokszta∏canie, doskonalenie i samokszta∏cenie nauczyciela. Transformacje w strukturze, pozycji i funkcji spo∏ecznej nauczyciela i zawodu nauczycielskiego. Warunki pracy i ˝ycia nauczycieli. Pomiar i ocena efektów pracy nauczyciela. 2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty Uwarunkowania wspó∏czesnej edukacji jako przes∏anki wyjÊciowe dla reform oÊwiatowych. Stan i prognozy rozwoju polskiego systemu oÊwiatowego w Êwietle aktów normatywnych: ustawy systemowe i oko∏osystemowe (Konstytucja RP, ustawa o systemie oÊwiaty, ustawa o samorzàdzie powiatowym, ustawa o samorzàdzie gminnym, ustawa o samorzàdzie województwa, Karta Nauczyciela, Konwencja o prawach dziecka). Struktura i stan systemu edukacji publicznej oraz niepublicznej w Polsce. Geneza, ewolucja i istota reformy polskiej oÊwiaty w zakresie jej demokratyzacji i uspo∏ecznienia. Reforma systemu edukacji w 1998 r. 3. Media w edukacji Teoretyczna wiedza o wspó∏czesnych Êrodkach komunikowania. Media wizualne, audialne i audiowizualne oraz ich wykorzystanie w edukacji Poz. 1401 — metodyka mediów. Umiej´tnoÊci przygotowania i przetwarzania komunikatów medialnych. 4. Edukacja zdrowotna Zdrowie — aspekty i mierniki, zachowania zdrowotne, style ˝ycia. Edukacja zdrowotna. Metody w edukacji zdrowotnej. Wybrane obszary edukacji zdrowotnej, w szczególnoÊci edukacja ˝ywieniowa, w zakresie bezpieczeƒstwa, zdrowia psychicznego, seksualnego (zapobieganie HIV/AIDS), w profilaktyce uzale˝nieƒ, w zale˝noÊci od potrzeb i specjalizacji studentów. 5. Edukacja ekologiczna Elementy sk∏adowe Êrodowiska ˝ycia cz∏owieka, jego struktura i wzajemne powiàzania. Kierunki aktualnych i przysz∏ych zmian w Êrodowisku przyrodniczym i spo∏eczno-kulturowym. Ârodowiskowe uwarunkowania i mo˝liwoÊci zaspokojenia podstawowych potrzeb cz∏owieka. Zasady zró˝nicowanego rozwoju i proÊrodowiskowego stylu ˝ycia. Cele i znaczenie ruchów ekologicznych oraz indywidualnych dzia∏aƒ na rzecz ochrony i poprawy stanu Êrodowiska. Rola i zadania nauczyciela — wychowawcy w upowszechnianiu wiedzy ekologiczno-Êrodowiskowej, zapobieganiu jej deformacji i kreowaniu pozytywnych postaw wobec Êrodowiska ˝ycia cz∏owieka. 6. Metodyka pracy opiekuƒczo-wychowawczej Formy i metody pracy opiekuƒczo-wychowawczej w placówkach opieki cz´Êciowej i ca∏kowitej dla dzieci, m∏odzie˝y i osób w wieku poprodukcyjnym. Planowanie i organizacja pracy opiekuƒczo-wychowawczej w Êrodowisku lokalnym — mi´dzy innymi w domach dziecka, w Êwietlicy szkolnej, internatach. Zaj´cia praktyczne w placówkach opiekuƒczych ró˝nego typu, pog∏´bianie rozumienia specyfiki zmian zachodzàcych wraz z wiekiem w psychofizycznej i spo∏ecznej kondycji cz∏owieka, nabywanie umiej´tnoÊci Êwiadczenia us∏ug ludziom starym. 7. Diagnostyka pedagogiczna Diagnoza pedagogiczna — podstawy teoretyczne i praktyczne. Etyczne aspekty diagnozy. Pomiar warunków ˝ycia dzieci i m∏odzie˝y w rodzinie i w instytucjach wspomagajàcych oraz kompensujàcych zaburzenia rozwoju — w ˝∏obku, przedszkolu, szkole, domu dziecka, rodzinie zast´pczej, rodzinie opiekuƒczej lub rodzinnym domu dziecka. Podstawowe elementy diagnozy — opis warunków rozwoju, poziom zaspokajania podstawowych potrzeb dziecka, programy wspomagania rozwoju. VII. ZALECENIA Pozosta∏à liczb´ godzin, uwzgl´dniajàcych tak˝e przedmioty kszta∏cenia umiej´tnoÊci zawodowych, rady wydzia∏ów wype∏nià zgodnie z w∏asnymi preferencjami lub w∏asnymi oryginalnymi programami kszta∏cenia specjalistycznego. Dziennik Ustaw Nr 144 — 9718 — Poz. 1401 STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE 4. Etyka zawodowa 15 Studia zawodowe na kierunku pedagogika trwajà nie mniej ni˝ 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 245 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. 5. J´zyk obcy 60 6. Przedmiot do wyboru 30 7. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE: 300 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent studiów zawodowych na kierunku pedagogika otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata. Powinien dysponowaç podstawowà wiedzà ogólnopedagogicznà, socjologicznà i psychologicznà niezb´dnà do zrozumienia spo∏eczno-kulturowego kontekstu kszta∏cenia, wychowania czy pracy opiekuƒczej oraz do konstruowania w∏asnego rozwoju zawodowego. Powinien tak˝e opanowaç praktyczne umiej´tnoÊci w zakresie komunikacji spo∏ecznej, pos∏ugiwania si´ warsztatem diagnostycznym, wzbogacania oraz doskonalenia swojej wiedzy i kompetencji w zakresie praktycznego dzia∏ania oraz tworzenia w∏asnego warsztatu metodycznego. Studia sà podstawà do zdobycia rzetelnego przygotowania zawodowego, rozwini´cia umiej´tnoÊci refleksyjnego spojrzenia na w∏asnà rol´ zawodowà oraz pog∏´bionego rozumienia rzeczywistoÊci edukacyjnej. Absolwent uzyskuje podstawowe kwalifikacje zawodowe zale˝ne od wybranej specjalizacji, z mo˝liwoÊcià orientacji na konkretnà specjalnoÊç pedagogicznà (w szczególnoÊci: pedagogik´ opiekuƒczo-wychowawczà, edukacj´ zintegrowanà, rewalidacyjnà, spo∏eczno-kulturalnà). Powinien byç przygotowany do pracy w ró˝nych placówkach oÊwiatowo-wychowawczych, poradniach specjalistycznych, zak∏adach pracy, s∏u˝bie zdrowia a tak˝e w sàdownictwie, w charakterze wychowawcy, doradcy lub kuratora sàdowego. 1. Biomedyczne podstawy rozwoju 30 2. Historia wychowania 30 3. Wprowadzenie do pedagogiki 30 4. Teoretyczne podstawy wychowania 30 5. Podstawy dydaktyki ogólnej 30 6. Wprowadzenie do psychologii 30 7. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci 30 8. Socjologia wychowania 30 9. Pedagogika spo∏eczna 30 10. Pedagogika pracy 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE: 90 1. Edukacja zdrowotna 30 2. Patologie spo∏eczne 30 3. Media w edukacji 30 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE W zale˝noÊci od wybranej specjalizacji i specjalnoÊci. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 255 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 300 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 90 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 600 Razem 1 245 IV. PRAKTYKI Student powinien w czasie studiów odbyç praktyk´ odpowiednià dla wybranej specjalizacji i specjalnoÊci w wymiarze co najmniej 8 tygodni. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE: A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO: 255 1. Wybrane zagadnienia z filozofii 30 2. Wprowadzenie do socjologii 30 3. Metody badaƒ pedagogicznych 30 600 1. Wybrane zagadnienia z filozofii Dzieje myÊli filozoficznej w kr´gu europejskim. Wybrane szko∏y i kierunki filozoficzne w epoce staro˝ytnej (Platon, Arystoteles), Êredniowiecznej (Êw. Augustyn, Êw. Tomasz z Akwinu), nowo˝ytnej (Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel, Marks, Nietzsche, Husserl, Heidegger). Analiza i interpretacja tekstów êród∏owych wybranych filozofów. 2. Wprowadzenie do socjologii Podstawowe poj´cia i teorie wspó∏czesnej socjologii (funkcjonalizm i teoria ról spo∏ecznych), interakcjonizm symboliczny, etnometodologia, socjologia fenomenologiczna. Poj´cia filozofii spo∏ecznej: liberalizm, etatyzm, spo∏eczeƒstwo obywatelskie. Problem socjologiczny a kwestia spo∏eczna. Problemy ogólne socjologii edukacji w odniesieniu do roli zawodowej — ocena, autorytet, w∏adza, analogia sytuacji nauczyciela czy pedagoga, analogia sytuacji ucznia, rodzice, manipulacja, konflikt i patologia. Dziennik Ustaw Nr 144 — 9719 — 3. Metody badaƒ pedagogicznych Strategie i typologia badaƒ pedagogicznych ze wzgl´du na cel, organizacj´, przedmiot i procedur´. Metody i techniki badaƒ pedagogicznych. Organizacja i etapy badaƒ pedagogicznych. Zasady opracowania materia∏ów badawczych. Znaczenie badaƒ pedagogicznych w monitorowaniu reform i zmian oÊwiatowych. Mierzenie jakoÊci pracy placówek oÊwiatowo-wychowawczych. 4. Etyka zawodowa Nauczyciel jako zawód i rola spo∏eczna (kszta∏cenie, status prawny). OsobowoÊç nauczyciela (struktura, potrzeby i poczucie kontroli) a kategoria odpowiedzialnoÊci zawodowej i etycznej. Problemy deontologiczne zawodu pedagoga. Badania nad zawodem pedagoga. Zagadnienia etyczne edukacji. 5. J´zyk obcy Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie i piÊmie. 6. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z dziedziny niezwiàzanej bezpoÊrednio z kierunkiem studiów. 7. Wychowanie fizyczne Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, relaksacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub wed∏ug wskazaƒ lekarskich). B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne. Okresy rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne oraz czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju. Metody oceny rozwoju biologicznego. Schorzenia wieku dzieci´cego. Uwarunkowania zdrowia. Profilaktyka zaburzeƒ rozwoju. Istota zdrowia i choroby. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka. 2. Historia wychowania Podstawy europejskich tradycji edukacyjnych: staro˝ytnoÊç grecka i rzymska, staro˝ytne chrzeÊcijaƒstwo. Wieki Êrednie: rodzina, wychowanie stanowe, dominacja koÊcio∏a, budowa systemu szkolnego, kompendia wiedzy, myÊl o nauce i wychowaniu, uniwersytety, szkolnictwo w Polsce wieków Êrednich, europeizacja wychowania, Akademia Krakowska. Re- Poz. 1401 nesans i humanizm — sacrum i humanum w edukacji, nowe funkcje wiedzy i wykszta∏cenia, podstawy nowoczesnego Êwieckiego systemu szkolnego, humanistyczna myÊl pedagogiczna. Edukacja w Polsce okresu reformacji i kontrreformacji. Korzenie szko∏y i pedagogiki wspó∏czesnej w XVII/XVIII w., odkrycie dzieciƒstwa, programy szkolne, paƒstwo, koÊció∏ a edukacja. Polska reforma szkolna XVIII w., Konarski, oryginalnoÊç reformy KEN. Szko∏a i wychowanie Polaków w okresie zaborów, kompensacyjna rola edukacji domowej, tajne nauczanie. Kszta∏towanie si´ nowoczesnej struktury szkolnej w Europie w XIX w., myÊl pedagogiczna, nowe obszary zainteresowaƒ pedagogiki w XIX i XX w. Przekszta∏cenie rodziny i spo∏eczeƒstwa jako czynnik przemian edukacyjnych: kwestia kobieca, rola paƒstwa, organizacji politycznych i spo∏ecznych. OÊwiata polska w okresie II Rzeczypospolitej, narodowe i europejskie odniesienia. Pedagogika polska XIX i XX w. Polski ruch pedagogiczny. Szko∏a polska jawna i tajna w czasie drugiej wojny Êwiatowej, szko∏a i wychowanie po II wojnie, uwarunkowania polityczne, ekonomiczne i pedagogiczne. Pedagogika polska w XX w. 3. Wprowadzenie do pedagogiki Pedagogika jako dyscyplina nauk o wychowaniu. Pedagogika a nauki pogranicza oraz pedagogika ogólna a ogólne dyscypliny pedagogiczne. Przedmiot badaƒ pedagogiki, jej êród∏a i to˝samoÊç. TeoretycznoÊç i praktycznoÊç pedagogiki jako nauki. Podstawowe kategorie pedagogiczne. 4. Teoretyczne podstawy wychowania Istota i funkcje socjalizacji oraz wychowania. Podstawowe w∏aÊciwoÊci procesu wychowawczego. Granice oddzia∏ywaƒ wychowawczych. PodmiotowoÊç w wychowaniu. Aksjologiczne i teleologiczne przes∏anki wychowania. OdmiennoÊç êróde∏ stanowienia celów. WartoÊci a prawomocnoÊç wychowania. Proces wychowania spo∏eczno-moralnego. BezpoÊrednie i poÊrednie mierniki procesu wychowania. Wychowawca i zakresy jego odpowiedzialnoÊci. Wspó∏czesne wyzwania wychowania. 5. Podstawy dydaktyki ogólnej Przedmiot i metody badaƒ dydaktycznych, podstawowe poj´cia dydaktyczne. Cele i wyniki kszta∏cenia. Program szkolny. Metody dydaktyczne. Zasady dydaktyczne. Ârodki dydaktyczne. Proces dydaktyczny i jego uwarunkowania. Szko∏a jako podstawowy sk∏adnik systemu edukacji. Przemiany oÊwiatowe. 6. Wprowadzenie do psychologii G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania in- Dziennik Ustaw Nr 144 — 9720 — formacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne. Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody badawcze psychologii. Badania podstawowe, stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii wÊród innych nauk o cz∏owieku. 7. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci Poj´cie rozwoju. Rodzaje zmian rozwojowych. Charakterystyka czynników oraz mechanizmów warunkujàcych rozwój. Metody psychologii rozwojowej. Charakterystyka rozwoju fizycznego i psychiczne …