Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
Czego dotyczy ten akt?
Ustawa ta reguluje zasady dotyczące finansów publicznych w Polsce, określając sposób gromadzenia, wydatkowania i zarządzania środkami publicznymi przez różne jednostki. Ma na celu zapewnienie jawności i przejrzystości w gospodarowaniu tymi środkami.
Kogo dotyczy: Organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, sądy i trybunały; Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, samorządy województw) oraz ich związki.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Pozostałe przepisy prawne
- Artykuły
- 250
- Orzeczenia sądów
- 37
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Zasady planowania i dysponowania środkami publicznymi.
- Zasady zarządzania państwowym długiem publicznym i procedury w przypadku nadmiernego zadłużenia.
- Zasady opracowywania, uchwalania i wykonywania budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
- Zasady i tryb gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz innych zagranicznych źródeł bezzwrotnych.
Kogo dotyczy ten akt?
- Organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, sądy i trybunały.
- Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, samorządy województw) oraz ich związki.
Jakie są kluczowe punkty?
- Gospodarka środkami publicznymi jest jawna, z wyjątkiem sytuacji, gdy pochodzenie lub przeznaczenie środków jest informacją niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub umów międzynarodowych.
- Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem i rozdysponowaniem środków publicznych, w tym gromadzenie dochodów, wydatkowanie, finansowanie potrzeb pożyczkowych oraz zarządzanie długiem publicznym.
- Sektor finansów publicznych tworzą m.in. organy władzy publicznej, jednostki samorządu terytorialnego, jednostki budżetowe, państwowe szkoły wyższe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Narodowy Fundusz Zdrowia.
- Państwowy dług publiczny to wartość nominalna zadłużenia jednostek sektora finansów publicznych, obejmująca zobowiązania z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów i pożyczek, przyjętych depozytów oraz wymagalnych zobowiązań.
Orzecznictwo do tego przepisu
Pozostałe przepisy prawne
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Spis treści (250)
- Art. 1 Ustawa określa:
- Art. 2
- Art. 3 Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków pub
- Art. 4
- Art. 5
- Art. 6
- Art. 7
- Art. 8 Przez potrzeby pożyczkowe budżetu państwa rozumie się zapotrzebowanie
- Art. 9 Przez potrzeby pożyczkowe budżetu jednostki samorządu terytorialnego r
- Art. 10
- Art. 11
- Art. 12
- Art. 13
- Art. 14 Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomo
- Art. 15
- Art. 16
- Art. 17
- Art. 18
- Art. 19 Jednostki sektora finansów publicznych mogą być tworzone w formach okr
- Art. 20
- Art. 21
- Art. 22
- Art. 23
- Art. 24
- Art. 25
- Art. 26
- Art. 27
- Art. 28 Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia
- Art. 29
- Art. 30
- Art. 31
- Art. 32
- Art. 33
- Art. 34
- Art. 35
- Art. 36
- Art. 37
- Art. 38 Jednostki sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o któ
- Art. 39
- Art. 40
- Art. 41
- Art. 42
- Art. 43
- Art. 44
- Art. 45
- Art. 46
- Art. 47
- Art. 48
- Art. 49
- Art. 50
- Art. 51
- Art. 52 Kierownik jednostki sektora finansów publicznych obowiązanej do prowad
- Art. 53
- Art. 54
- Art. 55
- Art. 56
- Art. 57 Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób
- Art. 58 Audytorem wewnętrznym może być osoba, która:
- Art. 59
- Art. 60
- Art. 61
- Art. 62
- Art. 63
- Art. 64 Główny Inspektor Audytu Wewnętrznego opracowuje roczny plan przeprowad
- Art. 65 *)Art. 65 ust. 1 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucj
- Art. 66 **)Art. 66 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rzec
- Art. 67 ***)Art. 67 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rze
- Art. 68
- Art. 69
- Art. 70
- Art. 71 Minister Finansów, w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu p
- Art. 72
- Art. 73
- Art. 74
- Art. 75
- Art. 76 Kwota zaciągniętych pożyczek i kredytów, o których mowa w art. 74 ust.
- Art. 77 Minister Finansów może dokonywać lokat w złotych i walutach obcych ora
- Art. 78 Do zaciągania pożyczek i kredytów przez Skarb Państwa, emisji skarbowy
- Art. 79
- Art. 80 Program sanacyjny obejmuje:
- Art. 81 Przepisów art. 79 i 80 nie stosuje się w przypadku wprowadzenia:
- Art. 82
- Art. 83
- Art. 84
- Art. 85
- Art. 86
- Art. 87
- Art. 88 Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane jako pa
- Art. 89
- Art. 90
- Art. 91 Bon skarbowy jest krótkoterminowym papierem wartościowym oferowanym do
- Art. 92
- Art. 93
- Art. 94
- Art. 95
- Art. 96 Dochodami budżetu państwa są:
- Art. 97
- Art. 98
- Art. 99
- Art. 100
- Art. 101
- Art. 102
- Art. 103
- Art. 104
- Art. 105 Środki własne Unii Europejskiej ujmuje się w ustawie budżetowej w wyso
- Art. 106
- Art. 107 Dotacjami celowymi są także:
- Art. 108 Udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego okr
- Art. 109
- Art. 110 Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje podmiotowe wyłącznie na c
- Art. 111
- Art. 112
- Art. 113
- Art. 114
- Art. 115
- Art. 116 Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i
- Art. 117
- Art. 118
- Art. 119
- Art. 120
- Art. 121
- Art. 122
- Art. 123
- Art. 124 Do projektu ustawy budżetowej dołącza się uzasadnienie zawierające w s
- Art. 125
- Art. 126
- Art. 127
- Art. 128
- Art. 129
- Art. 130 Dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w ar
- Art. 131
- Art. 132
- Art. 133
- Art. 134
- Art. 135 O podziale rezerwy, o której mowa w art. 102 ust. 4, wojewodowie zawia
- Art. 136 Ograniczenia, o których mowa art. 133 ust. 1, 3 i 5 oraz w art. 134 us
- Art. 137
- Art. 138 W toku wykonywania budżetu państwa obowiązują następujące zasady gospo
- Art. 139
- Art. 140
- Art. 141
- Art. 142 Wydatki na współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze śr
- Art. 143
- Art. 144
- Art. 145
- Art. 146
- Art. 147
- Art. 148
- Art. 149
- Art. 150
- Art. 151
- Art. 152 Dokonywanie zmian w planie finansowym jednostki podsektora rządowego,
- Art. 153
- Art. 154
- Art. 155
- Art. 156 W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego na terytorium państwa lu
- Art. 157
- Art. 158
- Art. 159 Minister Finansów przedstawia komisji sejmowej właściwej do spraw budż
- Art. 160
- Art. 161
- Art. 162 Minister Finansów, kierując się ogólnie sprawowaną kontrolą realizacji
- Art. 163
- Art. 164 W przypadku występowania przejściowych nadwyżek środków na centralnym
- Art. 165
- Art. 166
- Art. 167
- Art. 168
- Art. 169
- Art. 170
- Art. 171
- Art. 172
- Art. 173
- Art. 174
- Art. 175
- Art. 176
- Art. 177
- Art. 178
- Art. 179 Przygotowanie projektu uchwały budżetowej wraz z objaśnieniami, a takż
- Art. 180 Zarząd jednostki samorządu terytorialnego opracowuje prognozę łącznej
- Art. 181
- Art. 182 Uchwałę budżetową organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego
- Art. 183
- Art. 184
- Art. 185
- Art. 186
- Art. 187
- Art. 188
- Art. 189
- Art. 190 Przepisy art. 145 i art. 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udziel
- Art. 191
- Art. 192
- Art. 193 Kierownik jednostki budżetowej jednostki samorządu terytorialnego może
- Art. 194
- Art. 195
- Art. 196
- Art. 197 Jednostki, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 7, 8 i 12, zaliczone do
- Art. 198
- Art. 199
- Art. 200
- Art. 201
- Art. 202
- Art. 203
- Art. 204
- Art. 205
- Art. 206
- Art. 207 Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoj
- Art. 208
- Art. 209
- Art. 210
- Art. 211
- Art. 212
- Art. 213
- Art. 214
- Art. 215 W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
- Art. 216 W ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
- Art. 217 W ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachun
- Art. 218 W ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socja
- Art. 219 W ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach
- Art. 220 W ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
- Art. 221 W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowyc
- § 2 Minister Obrony Narodowej, jako dysponent części budżetowej, nie jest
- § 5 Organy wymienione w § 4 są związane założeniami, o których mowa w art.
- Art. 222 W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hi
- Art. 223 W ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym
- Art. 224 W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społec
- Art. 225 W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej
- Art. 226 W ustawie z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w pańs
- Art. 227 W ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Roz
- Art. 228 W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
- Art. 229 W ustawie z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicz
- Art. 230 W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
- § 4 Projekt planów dochodów i wydatków sądów powszechnych sporządzony w tr
- Art. 231 W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
- Art. 232 W ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji
- Art. 233 W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publiczneg
- Art. 234 W ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
- Art. 50a
- Art. 96a
- Art. 235 W ustawie z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o finansach pub
- Art. 236 W ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie
- Art. 237
- Art. 238
- Art. 239 Państwowe fundusze celowe oraz pozostałe jednostki sektora finansów pu
- Art. 240
- Art. 241
- Art. 242
- Art. 243
- Art. 244
- Art. 245 Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2006 r., z wyjątkiem art. 23
Ustawaz dnia 30 czerwca 2005 r.o finansach publicznych Spis treści Treść ustawy
Dział I - Zasady ogólne finansów publicznych
Rozdział 1 - Podstawowe definicje
Rozdział 2 - Jawność i przejrzystość finansów publicznych
Rozdział 3 - Formy organizacyjno-prawne jednostek sektora finansów publicznych
Rozdział 4 - Zasady gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych
Rozdział 5 - Audyt wewnętrzny oraz koordynacja kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach
sektora finansów publicznych
Dział II - Państwowy dług publiczny
Rozdział 1 - Zasady ogólne
Rozdział 2 - Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa
Rozdział 3 - Procedury ostrożnościowe i sanacyjne
Rozdział 4 - Ogólne zasady zaciągania zobowiązań przez inne niż skarb państwa jednostki sektora
finansów publicznych
Rozdział 5 - Zasady i tryb emisji skarbowych papierów wartościowych
Dział III - Budżet państwa
Rozdział 1 - Określenie budżetu
Rozdział 2 - Przeznaczenie środków budżetowych
Rozdział 3 - Tryb opracowania budżetu państwa
Rozdział 4 - Wykonywanie ustawy budżetowej
Rozdział 5 - Bankowa obsługa budżetu państwa
Dział IV - Budżet jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 1 - Podstawowe definicje i zasady
Rozdział 2 - Opracowywanie i uchwalanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 3 - Wykonywanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego
Dział V - Środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej
Rozdział 1 - Zasady i tryb gospodarowania środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej
Rozdział 2 - Prefinansowanie programów i projektów współfinansowanych środkami pochodzącymi z budżetu
Unii Europejskiej.
Dział VI - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 2 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Dział I
Zasady ogólne finansów publicznych
Rozdział 1
Podstawowe definicje
Art. 1Ustawa określa:
Art. 2
1.
Ilekroć w ustawie jest mowa o Ministrze Finansów rozumie się przez to odpowiednio ministra właściwego do spraw budżetu, ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o zarządzie jednostki samorządu terytorialnego rozumie się przez to również wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
Art. 3Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz
ich rozdysponowaniem, a w szczególności:
Art. 4
1.
Sektor finansów publicznych tworzą:
2.
Sektor finansów publicznych dzieli się na podsektory:
Art. 5
1.
Środkami publicznymi są:
2.
Dochodami publicznymi są:
3.
Do środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej zalicza się:
Art. 6
1.
Środki publiczne przeznacza się na:
2.
Rozchodami publicznymi są:
Art. 7
1.
Dodatnia różnica między dochodami publicznymi a wydatkami publicznymi, ustalona dla okresu rozliczeniowego, stanowi nadwyżkę sektora finansów publicznych, zaś ujemna różnica jest deficytem sektora finansów publicznych.
2.
Dochody publiczne i wydatki publiczne oraz nadwyżkę lub deficyt sektora finansów publicznych ustala się po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy jednostkami tego sektora.
Art. 8Przez potrzeby pożyczkowe budżetu państwa rozumie się zapotrzebowanie na środki finansowe
niezbędne do:
Art. 9Przez potrzeby pożyczkowe budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się zapotrzebowanie
na środki finansowe niezbędne do:
Art. 10
1.
Przez państwowy dług publiczny rozumie się wartość nominalną zadłużenia jednostek sektora finansów publicznych ustaloną po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań pomiędzy jednostkami tego sektora.
2.
Przez dług Skarbu Państwa rozumie się wartość nominalną zadłużenia Skarbu Państwa.
Art. 11
1.
Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów:
2.
Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego, w tym do długu Skarbu Państwa, uwzględniając w szczególności podstawowe kategorie przedmiotowe i podmiotowe zadłużenia oraz okresy zapadalności.
Rozdział 2
Jawność i przejrzystość finansów publicznych
Art. 12
1.
Gospodarka środkami publicznymi jest jawna.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeżeli wynika to z umów międzynarodowych.
3.
Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi jest realizowana przez:
4.
Minister Finansów ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej przyjęte przez Radę Ministrów.
5.
Klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę handlową w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu ich zachowania w tajemnicy.
Art. 13
1.
Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości zbiorcze dane dotyczące:
2.
Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości, w terminie, o którym mowa w art.
15 ust. 2, informacje obejmujące:
3.
Podanie do publicznej wiadomości wykazu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie narusza przepisów o tajemnicy skarbowej.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość i sposób ustalania kwot oraz sposób podawania do publicznej wiadomości wykazu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, uwzględniając rodzaje podmiotów, których informacje dotyczą.
Art. 14Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w terminie:
Art. 15
1.
Minister Finansów ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”:
2.
Kwoty, o których mowa w ust. 1, są podawane za rok budżetowy - w terminie do dnia 31 maja roku następnego.
3.
Ogłoszenie relacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest dokonywane dla stanu za rok budżetowy - w terminie do dnia 31 maja roku następnego.
Art. 16
1.
Dochody publiczne, wydatki publiczne, przychody, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, oraz środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, klasyfikuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, według:
2.
Wydatki publiczne klasyfikuje się również według dodatkowej klasyfikacji dotyczącej obszarów, kategorii i podkategorii wydatków strukturalnych.
3.
Przychody, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, oraz rozchody, o których mowa w art.
6 ust. 2, klasyfikuje się według paragrafów określających źródło przychodu lub rodzaj rozchodu.
4.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia:
5.
Minister Finansów może określić w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, klasyfikację wydatków o większej szczegółowości niż określona w ust. 1 dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego.
Art. 17
1.
Plany kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinny uwzględniać zasady określone w przepisach o rachunkowości i standardach międzynarodowych, z tym że:
2.
Szczególne zasady rachunkowości dla jednostek, o których mowa w ust. 1, dotyczą:
3.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia:
4.
Minister Finansów może określić, w drodze rozporządzenia, jednolite plany kont dla poszczególnych rodzajów jednostek sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4-12, z uwzględnieniem rodzaju działalności prowadzonej przez te jednostki oraz wymogów wynikających z przepisów o rachunkowości.
5.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczególne zasady rachunkowości i plany kont dla środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów o rachunkowości, standardów Unii Europejskiej i umów międzynarodowych.
Art. 18
1.
Jednostki sektora finansów publicznych sporządzają sprawozdania z wykonania procesów, o których mowa w art. 3.
2.
Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w drodze rozporządzenia:
3.
Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w drodze rozporządzenia:
4.
Minister Finansów, wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględni konieczność określenia wzorów formularzy sprawozdań i szczegółowość danych, umożliwiające podanie do publicznej wiadomości informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i ust.
2 pkt 2 oraz w art. 15, a także sporządzenie informacji z wykonania budżetu państwa.
5.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego gromadzi i przetwarza dane oraz sporządza zbiorcze sprawozdania w zakresie sprawozdań budżetowych, określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 3.
Rozdział 3
Formy organizacyjno-prawne jednostek sektora finansów publicznych
Art. 19Jednostki sektora finansów publicznych mogą być tworzone w formach określonych w niniejszym
rozdziale oraz na podstawie odrębnych ustaw jako państwowe lub samorządowe osoby prawne albo jako państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Art. 20
1.
Jednostkami budżetowymi są takie jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1-3.
2.
Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności, w tym działalności podstawowej.
3.
Jednostka budżetowa prowadzi gospodarkę finansową według zasad określonych w ustawie.
4.
Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.
Art. 21
1.
Jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych przepisów, tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują:
2.
Tworząc jednostkę budżetową organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.
3.
Likwidując jednostkę budżetową organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego się w użytkowaniu jednostki; w przypadku państwowej jednostki budżetowej decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest podejmowana w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.
4.
Należności i zobowiązania likwidowanej jednostki budżetowej przejmuje organ, który podjął decyzję o likwidacji, z zastrzeżeniem ust. 7.
5.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia jednostek budżetowych.
6.
Przekształcenie jednostki budżetowej w inną formę organizacyjno-prawną wymaga uprzednio jej likwidacji.
7.
Należności i zobowiązania jednostki budżetowej likwidowanej w celu przekształcenia w inną formę organizacyjno-prawną może przejąć utworzona jednostka.
Art. 22
1.
Jednostki budżetowe uzyskujące dochody z:
2.
Państwowe jednostki budżetowe mogą gromadzić na rachunku dochodów własnych dochody uzyskiwane:
Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz.
550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320, z 2001 r. Nr 111, poz.
1194 i Nr 144, poz. 1615, z 2002 r. Nr 41, poz. 362, Nr 113, poz. 984, Nr 141, poz.
1185 i Nr 200, poz. 1683, z 2003 r. Nr 6, poz. 65, Nr 128, poz. 1176, Nr 137, poz.
1304 i Nr 203, poz. 1966 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 624, Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz.
1001, Nr 109, poz. 1161, Nr 145, poz. 1532, Nr 162, poz. 1690 i Nr 173, poz. 1808.);
Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 149, poz. 1454.);
Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1090, Nr 141, poz. 1178, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1387, Nr 199, poz. 1672, Nr 200, poz. 1679 i Nr 216, poz. 1824, z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 193, poz. 1884, Nr 217, poz.
2124 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 870 i 871, Nr 96, poz. 959 i Nr 116, poz. 1203.), 3.
Jednostki budżetowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2, mogą gromadzić na rachunku dochodów własnych dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.
4.
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwalając uchwałę, o której mowa w ust. 3, ustala źródła dochodów własnych oraz ich przeznaczenie, a także wskazuje jednostki budżetowe, które utworzą rachunek, o którym mowa w ust. 1. Uchwały mogą także ustalać wysokość wpłaty do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżki środków obrotowych ustalonej na dzień 31 grudnia.
5.
Decyzje o utworzeniu rachunku, o którym mowa w ust. 1, podejmują:
6.
Dochody własne jednostek budżetowych wraz z odsetkami są przeznaczone na:
7.
Dochody własne wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczane na finansowanie wynagrodzeń osobowych, z wyjątkiem dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r.
Nr 19, poz. 185, Nr 74, poz. 676, Nr 81, poz. 731, Nr 113, poz. 984, Nr 115, poz.
996, Nr 153, poz. 1271, Nr 176, poz. 1457 i Nr 200, poz. 1688, z 2003 r. Nr 90, poz.
844, Nr 113, poz. 1070, Nr 130, poz. 1188 i 1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 166, poz.
1609, Nr 192, poz. 1873 i Nr 210, poz. 2036, z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, Nr 179, poz. 1842, Nr 210, poz. 2135, Nr 273, poz. 2703 i Nr 277, poz. 2742 oraz z 2005 r.
Nr 10, poz. 70.) oraz wynagrodzeń określonych dla pracowników urzędów skarbowych na podstawie art. 94 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r.
Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255, z 2001 r. Nr 102, poz. 1116, Nr 111, poz. 1194, Nr 128, poz. 1403 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 150, poz. 1237, Nr 153, poz. 1271, Nr 238, poz. 2025 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256 i 2257, z 2004 r.
Nr 33, poz. 287, Nr 179, poz. 1845 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 10, poz.
71.).
8.
Państwowa jednostka budżetowa, która utworzyła rachunek, o którym mowa w ust. 1, odprowadza do budżetu państwa ustaloną na dzień 31 grudnia nadwyżkę dochodów własnych, uzyskanych ze źródeł, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i w ust. 2 pkt 1-3, 8 i 10, przekraczającą 1/6 planowanych na dany rok budżetowy wydatków finansowanych z dochodów własnych.
9.
Odrębne ustawy nie mogą określać innych źródeł dochodów własnych, niż wymienione w ust. 1 i 2, i innego ich przeznaczenia niż wymienione w ust. 6 i 7.
Art. 23
1.
Fundusze motywacyjne są środkami finansowymi gromadzonymi przez państwowe jednostki budżetowe na wyodrębnionych rachunkach bankowych, z części dochodów budżetu państwa uzyskanych z tytułu przepadku rzeczy lub korzyści majątkowych pochodzących z ujawnienia przestępstw i wykroczeń przeciwko mieniu oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych.
2.
Fundusze motywacyjne są przeznaczone na nagrody dla pracowników, żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy bezpośrednio przyczynili się do uzyskania dochodów budżetu państwa z tytułów, o których mowa w ust. 1.
3.
W przypadku gdy więcej niż jedna jednostka budżetowa jest uprawniona do gromadzenia funduszu, o którym mowa w ust. 1, wielkość części dochodów budżetu państwa przeznaczonych na fundusz motywacyjny w sumie nie może być większa niż wielkość określona odrębną ustawą.
4.
Fundusze motywacyjne nie są funduszami celowymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 24
1.
Zakładami budżetowymi są takie jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych, które:
2.
Do przychodów własnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie zalicza się dochodów z najmu i dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze dotyczących składników majątkowych odpowiednio Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Podstawą gospodarki finansowej zakładu budżetowego jest roczny plan finansowy obejmujący przychody, w tym dotacje z budżetu, koszty i inne obciążenia, stan środków obrotowych, stan należności i zobowiązań na początek i koniec okresu oraz rozliczenia z budżetem.
4.
Zakład budżetowy może otrzymywać z budżetu dotacje przedmiotowe.
5.
W zakresie określonym w odrębnych przepisach zakład budżetowy może otrzymywać dotację podmiotową lub dotację celową na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.
6.
Nowo tworzonemu zakładowi budżetowemu może być przyznana jednorazowa dotacja z budżetu na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.
7.
Dotacje dla zakładu budżetowego nie mogą przekroczyć 50% kosztów jego działalności.
8.
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 7, nie dotyczy dotacji inwestycyjnych oraz dotacji otrzymywanych w związku z realizacją projektu lub zadania współfinansowanego ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności Unii Europejskiej.
9.
Zakład budżetowy wpłaca do budżetu nadwyżki środków obrotowych, ustalone na koniec okresu rozliczeniowego.
10.
W planie finansowym zakładu budżetowego mogą być dokonywane zmiany w ciągu roku w przypadku realizowania wyższych od planowanych przychodów i kosztów, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu ani zwiększenia dotacji z budżetu.
11.
Organ, o którym mowa w art. 25 ust. 1, może upoważnić kierownika zakładu budżetowego do dokonywania innych niż określone w ust. 10 zmian w planie finansowym w ciągu roku, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu ani zwiększenia dotacji z budżetu.
Art. 25
1.
Zakłady budżetowe tworzą, łączą, przekształcają w inną formę organizacyjno-prawną i likwidują:
2.
Tworząc zakład budżetowy organ, o którym mowa w ust. 1, określa:
3.
Likwidując zakład budżetowy, organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego się w użytkowaniu zakładu; w przypadku państwowego zakładu budżetowego decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest podejmowana w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia zakładów budżetowych.
5.
Przekształcenie zakładu budżetowego w inną formę organizacyjno-prawną wymaga uprzednio jego likwidacji.
6.
Należności i zobowiązania likwidowanego zakładu budżetowego przejmuje organ, który podjął decyzję o likwidacji, z zastrzeżeniem ust. 7.
7.
Należności i zobowiązania zakładu budżetowego likwidowanego w celu przekształcenia w inną formę organizacyjno-prawną przejmuje utworzona jednostka.
Art. 26
1.
Gospodarstwem pomocniczym jednostki budżetowej, zwanym dalej „gospodarstwem pomocniczym”, jest wyodrębniona z jednostki budżetowej, pod względem organizacyjnym i finansowym, część jej podstawowej działalności lub działalność uboczna.
2.
Gospodarstwo pomocnicze pokrywa koszty swojej działalności z uzyskiwanych przychodów własnych, z zastrzeżeniem ust. 4. Do przychodów własnych nie zalicza się dochodów z najmu i dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze dotyczących składników majątkowych odpowiednio Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Podstawą gospodarki finansowej gospodarstwa pomocniczego jest roczny plan finansowy obejmujący przychody, w tym dotacje z budżetu, koszty i inne obciążenia, rachunek zysków i strat, stan środków obrotowych, stan należności i zobowiązań na początek i koniec okresu oraz rozliczenia z budżetem.
4.
Gospodarstwo pomocnicze może otrzymywać z budżetu dotacje przedmiotowe.
5.
Nowo utworzonemu gospodarstwu pomocniczemu może być przyznana z budżetu dotacja na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.
6.
Sprzedaży usług na rzecz macierzystej jednostki budżetowej gospodarstwo pomocnicze dokonuje według kosztów własnych.
7.
Gospodarstwo pomocnicze wpłaca do budżetu połowę osiągniętego zysku.
8.
W planie finansowym gospodarstwa pomocniczego mogą być dokonywane zmiany w ciągu roku w przypadku realizowania wyższych od planowanych przychodów i kosztów, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu ani zwiększenia dotacji z budżetu.
9.
Kierownik jednostki budżetowej może upoważnić kierownika gospodarstwa pomocniczego do dokonywania innych niż określone w ust. 8 zmian w planie finansowym w ciągu roku, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu ani zwiększenia dotacji z budżetu.
10.
Kierownik państwowej jednostki budżetowej jest właściwy do podjęcia decyzji w zakresie inwestycji gospodarstwa pomocniczego tej jednostki.
Art. 27
1.
Gospodarstwo pomocnicze tworzy, przekształca w inną formę organizacyjno-prawną i likwiduje kierownik jednostki budżetowej, po uprzednim uzyskaniu zgody:
2.
Tworząc gospodarstwo pomocnicze kierownik jednostki budżetowej określa nazwę i siedzibę gospodarstwa pomocniczego, nazwę i siedzibę jednostki budżetowej, przedmiot działalności wyodrębnionej z zakresu działalności jednostki budżetowej oraz składniki majątkowe przydzielone gospodarstwu przez jednostkę budżetową.
3.
Składniki majątkowe, należności i zobowiązania zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego przejmuje jednostka budżetowa, przy której funkcjonowało gospodarstwo.
4.
Przekształcenie gospodarstwa pomocniczego w inną formę organizacyjno-prawną wymaga uprzedniej jego likwidacji.
5.
Decyzję o przeznaczeniu składników majątkowych przydzielonych gospodarstwu pomocniczemu, w przypadku jego przekształcenia, podejmuje organ tworzący jednostkę budżetową, przy której funkcjonowało gospodarstwo. W przypadku gospodarstwa pomocniczego państwowej jednostki budżetowej decyzja o przeznaczeniu składników majątkowych jest podejmowana w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.
Art. 28Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki
finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, a także tryb postępowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjno-prawną, w szczególności:
Art. 29
1.
Funduszem celowym jest fundusz powołany ustawowo, którego przychody pochodzą ze środków publicznych, a wydatki są przeznaczone na realizację wyodrębnionych zadań, z zastrzeżeniem ust. 9.
2.
Fundusz celowy może działać jako osoba prawna lub stanowić wyodrębniony rachunek bankowy, którym dysponuje organ wskazany w ustawie tworzącej fundusz.
3.
Do funduszy celowych nie zalicza się:
4.
Fundusz celowy, który realizuje zadania wyodrębnione z budżetu:
5.
Podstawą gospodarki finansowej funduszu celowego jest roczny plan finansowy.
6.
Wydatki funduszu celowego mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem ust. 7, tylko w ramach posiadanych środków finansowych obejmujących bieżące przychody, w tym dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego i pozostałości środków z okresów poprzednich.
7.
Fundusze celowe mogą zaciągać kredyty i pożyczki, o ile ustawa tworząca fundusz tak stanowi.
8.
Minister nadzorujący państwowy fundusz celowy lub dysponujący nim, w porozumieniu z Ministrem Finansów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady gospodarki finansowej państwowego funduszu celowego w zakresie nieuregulowanym ustawą tworzącą fundusz, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy i ustawy tworzącej fundusz.
9.
Ustawa budżetowa może określać inne, niż ustawa tworząca fundusz, przeznaczenie środków funduszu celowego, o ile nie otrzymuje on dotacji z budżetu państwa.
10.
W planie finansowym funduszu ujmuje się wydatki na cel wskazany w ustawie budżetowej.
11.
W przypadku, o którym mowa w ust. 9, środki funduszu są wpłacane w trzech równych ratach do końca miesiąca marca, czerwca i września na rachunek dochodów dysponenta części budżetowej, sprawującego nadzór nad funduszem.
12.
Dysponent, o którym mowa w ust. 11, informuje Ministra Finansów i dysponenta części budżetowej sprawującego nadzór nad jednostką realizującą cel, o którym mowa w ust.
10, o otrzymaniu dochodów i ich kwocie.
13.
W przypadku niewykorzystania otrzymanych środków do końca roku budżetowego jednostka realizująca cel wskazany w ustawie budżetowej zwraca pozostałe środki w terminie do dnia 15 stycznia następnego roku budżetowego na rachunek funduszu celowego i informuje o tym Ministra Finansów, dysponenta części budżetowej nadzorującego jednostkę i dysponenta części budżetowej sprawującego nadzór nad funduszem.
Art. 30
Ze środków publicznych nie można tworzyć fundacji.
Rozdział 4
Zasady gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych
Art. 31
1.
Sposób gromadzenia środków publicznych z poszczególnych tytułów określają odrębne ustawy.
2.
Środki publiczne pochodzące z poszczególnych tytułów nie mogą być przeznaczane na finansowanie imiennie wymienionych wydatków, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej.
3.
Ograniczenia wynikającego z ust. 2 nie stosuje się do:
Art. 32
1.
Zamieszczenie w budżecie państwa dochodów z określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń bądź zobowiązań państwa wobec osób trzecich ani roszczeń tych osób wobec państwa.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do wydatków budżetu państwa na subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 33
1.
Prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.
2.
Podmiot wnioskujący o przyznanie środków publicznych na realizację wyodrębnionego zadania powinien przedstawić ofertę wykonania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy.
Art. 34
1.
Ujęte w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych:
2.
Ujęte w rocznych planach finansowych jednostek sektora finansów publicznych:
3.
Zmiany przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 2, wymagają dokonania zmian w rocznym planie finansowym.
Art. 35
1.
Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego i w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.
2.
Jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków.
3.
Wydatki publiczne powinny być dokonywane:
4.
Jednostki sektora finansów publicznych zawierają umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych.
Art. 36
1.
Jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich.
2.
Dysponent części budżetowej lub zarząd jednostki samorządu terytorialnego może ustalić dla podległych jednostek dodatkowe ograniczenia zaciągania zobowiązań bądź dokonywania wydatków.
Art. 37
1.
Jednostki sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, nie mogą obejmować lub nabywać udziałów lub akcji w spółkach oraz nabywać obligacji emitowanych przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy objęcia lub nabycia akcji i udziałów lub nabycia obligacji określonych w ust. 1, w celu zaspokojenia roszczeń, zabezpieczenia wierzytelności lub zabezpieczenia należytego wykonania umowy o zamówienie publiczne, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Jednostka sektora finansów publicznych zbywa - w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa - akcje, udziały lub obligacje, przeznaczone na cele określone w ust. 2, w okresie 3 lat od ich nabycia.
4.
Wpływy ze zbycia akcji, udziałów i obligacji stanowią przychody budżetu państwa.
Art. 38Jednostki sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w
art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3, mogą lokować wolne środki:
Art. 39
1.
Środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, są:
2.
Środki, o których mowa w ust. 1, są gromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych i mogą być wydatkowane do wysokości kwot zgromadzonych na tych rachunkach.
3.
Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w ust. 1, a także środków przeznaczonych na współfinansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.
Art. 40
1.
Przedstawiane Radzie Ministrów projekty aktów prawnych, których skutkiem finansowym może być zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów publicznych w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów, wymagają określenia wysokości tych skutków.
2.
Projekt ustawy skutkującej zmianą poziomu dochodów własnych bądź wydatków jednostek samorządu terytorialnego wymaga określenia wysokości skutków tych zmian oraz zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.
3.
Rada Ministrów przekazując do Sejmu projekt ustawy, o którym mowa w ust. 2, dołącza opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Art. 41
1.
Państwowe osoby prawne zaliczone do sektora finansów publicznych, sporządzają plany finansowe zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę ich utworzenia, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
2.
Jednostki, o których mowa w ust. 1, wyodrębniają w planach finansowych:
3.
Plany finansowe jednostek, o których mowa w ust. 1, po ich zatwierdzeniu bądź uchwaleniu przez organ wskazany w przepisach, na podstawie których jednostka została utworzona, są przekazywane Ministrowi Finansów w terminie 14 dni od dnia ich zatwierdzenia bądź uchwalenia.
4.
W przypadku osiągnięcia przychodów wyższych niż ujęte w planie finansowym, jednostki, o których mowa w ust. 1, mogą dokonywać odpowiednich zmian w planie kosztów.
Art. 42
1.
Należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.6)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000 r.
Nr 94, poz. 1037, Nr 116, poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r.
Nr 16, poz. 166, Nr 39, poz. 459, Nr 42, poz. 475, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz.
1368 i Nr 130, poz. 1452 oraz z 2002 r. Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387.), zwanej dalej „ustawą - Ordynacja podatkowa”, przypadające:
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb odraczania lub rozkładania na raty oraz umarzania należności, o których mowa w ust. 1, a także wskaże organy do tego uprawnione, z uwzględnieniem:
3.
Egzekucja należności, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem należności o charakterze cywilnoprawnym, następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 43
1.
W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym mogą być umarzane, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący.
2.
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, oraz wskaże organ lub osobę do tego uprawnioną.
Art. 44
1.
Kierownik jednostki sektora finansów publicznych, zwany dalej „kierownikiem jednostki”, jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej, w tym za wykonywanie określonych ustawą obowiązków w zakresie kontroli finansowej.
2.
Kierownik jednostki może powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej pracownikom jednostki. Przyjęcie obowiązków przez te osoby powinno być potwierdzone dokumentem w formie odrębnego imiennego upoważnienia albo wskazania w regulaminie organizacyjnym jednostki.
Art. 45
1.
Głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zwanym dalej „głównym księgowym”, jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie:
2.
Głównym księgowym może być osoba, która:
3.
Dowodem dokonania przez głównego księgowego wstępnej kontroli, o której mowa w ust.
1 pkt 3 i 4, jest jego podpis złożony na dokumentach dotyczących danej operacji. Złożenie podpisu przez głównego księgowego na dokumencie, obok podpisu pracownika właściwego rzeczowo, oznacza, że:
4.
Główny księgowy, w razie ujawnienia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust.
3, zwraca dokument właściwemu rzeczowo pracownikowi, a w razie nieusunięcia nieprawidłowości odmawia jego podpisania.
5.
O odmowie podpisania dokumentu i jej przyczynach główny księgowy zawiadamia pisemnie kierownika jednostki. Kierownik jednostki może wstrzymać realizację zakwestionowanej operacji albo wydać w formie pisemnej polecenie jej realizacji.
6.
W celu realizacji swoich zadań główny księgowy ma prawo:
7.
Przepisy dotyczące głównego księgowego stosuje się odpowiednio do głównego księgowego budżetu państwa, głównego księgowego części budżetowej oraz skarbnika (głównego księgowego budżetu jednostki samorządu terytorialnego).
Art. 46
1.
Organ sprawujący, na podstawie odrębnych przepisów, nadzór nad jednostką sektora finansów publicznych kontroluje przestrzeganie przez tę jednostkę realizacji procedur kontroli finansowej.
2.
Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje w każdym roku co najmniej 5% wydatków nadzorowanej jednostki.
Art. 47
1.
Kontrola finansowa w jednostkach sektora finansów publicznych dotyczy procesów związanych z gromadzeniem i rozdysponowaniem środków publicznych oraz gospodarowaniem mieniem.
2.
Kontrola finansowa obejmuje:
3.
Kierownik jednostki ustala w formie pisemnej procedury, o których mowa w ust. 2, biorąc pod uwagę standardy, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1, oraz zapewnia ich przestrzeganie.
Rozdział 5
Audyt wewnętrzny oraz koordynacja kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych
Art. 48
1.
Audytem wewnętrznym jest ogół działań obejmujących:
2.
Ocena, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy w szczególności:
Art. 49
1.
Audyt wewnętrzny prowadzi się w:
2.
Audyt wewnętrzny prowadzi się także w innych, niż wymienione w ust. 1, jednostkach sektora finansów publicznych, w tym w jednostkach podsektora samorządowego, jeżeli jednostki te gromadzą znaczne środki publiczne lub dokonują znacznych wydatków publicznych.
3.
Do środków publicznych, o których mowa w ust. 2, dolicza się odpowiednio dochody własne i wydatki nimi finansowane jednostek budżetowych oraz dochody i wydatki funduszu motywacyjnego państwowej jednostki budżetowej.
4.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, dla jednostek, o których mowa w ust. 2:
5.
Jeżeli ujęte w budżecie jednostki samorządu terytorialnego gromadzone środki publiczne lub wydatki i rozchody środków publicznych przekroczą kwotę określoną w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 4, to audyt wewnętrzny prowadzi się w urzędzie danej jednostki samorządu terytorialnego.
6.
Kwoty określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 4, nie mogą być niższe niż 0,001% produktu krajowego brutto.
7.
Dla ustalenia kwot, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, do środków publicznych, o których mowa w ust. 5, zalicza się kwoty środków państwowych funduszy celowych przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego na wykonanie zadań własnych i zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 50
1.
W urzędach w rozumieniu przepisów o służbie cywilnej, zadania związane z kontrolą finansową i audytem wewnętrznym przypisane kierownikowi jednostki, wykonuje dyrektor generalny.
2.
W jednostkach podsektora samorządowego zadania związane z kontrolą finansową i audytem wewnętrznym wykonuje kierownik jednostki.
Art. 51
1.
Audyt wewnętrzny w jednostce sektora finansów publicznych prowadzi audytor wewnętrzny zatrudniony w tej jednostce, z zastrzeżeniem ust. 2-7 i ust. 12.
2.
W państwowej jednostce budżetowej działającej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w jednostce nadrzędnej lub nadzorującej.
3.
W państwowych szkołach wyższych, w których nie zostały przekroczone kwoty określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 49 ust. 4, audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony:
4.
W sądzie rejonowym audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w sądzie okręgowym.
5.
W prokuraturze rejonowej audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w prokuraturze okręgowej.
6.
W jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej podległych Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej, z wyjątkiem okręgowych inspektoratów Służby Więziennej, audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej.
W jednostce organizacyjnej Służby Więziennej podległej dyrektorowi okręgowemu Służby Więziennej audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej.
7.
W zakładzie budżetowym utworzonym przez Ministra Sprawiedliwości audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w Ministerstwie Sprawiedliwości, z zastrzeżeniem ust. 6.
8.
Audytor wewnętrzny podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki, który zapewnia organizacyjną odrębność wykonywania przez audytora zadań określonych w ustawie.
9.
Rozwiązanie stosunku pracy z audytorem wewnętrznym, zatrudnionym w jednostkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2-20 i ust. 2, nie może nastąpić bez zgody Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego.
10.
Zmiana warunków pracy audytora wewnętrznego zatrudnionego w jednostkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2-20 i ust. 2, może być dokonana po zasięgnięciu opinii Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego.
11.
Główny Inspektor Audytu Wewnętrznego może zażądać informacji i dokumentów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z audytorem wewnętrznym, w zakresie niezbędnym do wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 9.
12.
W uzasadnionych przypadkach, z wyłączeniem jednostek podsektora samorządowego, Minister Finansów może wyrazić zgodę na prowadzenie audytu wewnętrznego w jednostkach nadzorowanych lub podległych przez audytora zatrudnionego w jednostce nadzorującej lub nadrzędnej.
Art. 52Kierownik jednostki sektora finansów publicznych obowiązanej do prowadzenia audytu
wewnętrznego może utworzyć komórkę audytu wewnętrznego, w której są zatrudnieni audytorzy i inne osoby. Działalność tej komórki koordynuje audytor wewnętrzny wyznaczony przez kierownika jednostki.
Art. 53
1.
Audyt wewnętrzny, z zastrzeżeniem ust. 2, przeprowadza się na podstawie rocznego planu audytu wewnętrznego jednostki sektora finansów publicznych, zwanego dalej „planem audytu”.
2.
W uzasadnionych przypadkach audyt wewnętrzny przeprowadza się poza planem audytu.
3.
Plan audytu przygotowuje audytor wewnętrzny w porozumieniu z kierownikiem jednostki.
4.
Plan audytu zawiera w szczególności:
5.
Audytor wewnętrzny przedstawia kierownikowi jednostki i Głównemu Inspektorowi Audytu Wewnętrznego:
6.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, tryb sporządzania oraz wzór sprawozdania, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, uwzględniając informacje wynikające ze sprawozdań z przeprowadzenia audytu wewnętrznego zrealizowanego na podstawie planu audytu.
Art. 54
1.
Do przeprowadzania audytu wewnętrznego uprawnia imienne upoważnienie wystawione przez kierownika jednostki oraz legitymacja służbowa lub dowód tożsamości.
2.
W przypadkach wymagających specjalnych kwalifikacji audytor wewnętrzny może, w uzgodnieniu z kierownikiem jednostki, powołać rzeczoznawcę.
Art. 55
1.
Przed rozpoczęciem audytu wewnętrznego w komórce organizacyjnej audytor wewnętrzny zawiadamia kierownika tej komórki o przedmiocie i czasie trwania audytu wewnętrznego.
2.
Kierownik komórki, o której mowa w ust. 1, zapewnia audytorowi wewnętrznemu warunki niezbędne do sprawnego przeprowadzania audytu wewnętrznego, przedstawia żądane dokumenty oraz ułatwia terminowe udzielanie wyjaśnień przez pracowników tej komórki.
3.
Obowiązkiem audytora wewnętrznego jest rzetelne, obiektywne i niezależne:
4.
Wyniki audytu wewnętrznego przedstawia się w sprawozdaniu z przeprowadzenia audytu wewnętrznego.
Art. 56
1.
Sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewnętrznego jest przekazywane kierownikowi jednostki.
2.
Kierownik jednostki, na podstawie sprawozdania z przeprowadzenia audytu wewnętrznego, podejmuje działania mające na celu usunięcie uchybień lub usprawnienie funkcjonowania jednostki, informując o tym audytora wewnętrznego.
3.
Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania sprawozdania z przeprowadzenia audytu wewnętrznego nie zostaną podjęte działania mające na celu usunięcie uchybień, kierownik jednostki informuje o tym Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego oraz audytora wewnętrznego, uzasadniając brak podjęcia działań, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
W jednostkach podległych lub nadzorowanych przez właściwych ministrów, w przypadku, o którym mowa w ust. 3, kierownik jednostki informuje również właściwego ministra.
Art. 57Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania
audytu wewnętrznego, a w szczególności:
Art. 58Audytorem wewnętrznym może być osoba, która:
Art. 59
1.
Komisję powołuje na czteroletnią kadencję Minister Finansów spośród pracowników urzędu obsługującego Ministra Finansów, zwanego dalej „Ministerstwem”, pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych w dziedzinach objętych zakresem tematycznym egzaminu. W skład Komisji mogą wchodzić także przedstawiciele organizacji, których celem jest promowanie i rozwój audytu wewnętrznego.
2.
W skład Komisji wchodzi nie więcej niż 8 członków.
3.
Przewodniczącego Komisji i sekretarza Komisji wyznacza Minister Finansów z grona jej członków.
4.
Członkowie Komisji wykonują swoje funkcje za wynagrodzeniem.
Art. 60
1.
W celu sprawdzenia praktycznego i teoretycznego przygotowania kandydata na audytora wewnętrznego Komisja przeprowadza egzamin.
2.
Egzamin obejmuje zagadnienia z zakresu metodyki przeprowadzenia audytu, standardów audytu, administracji publicznej, finansów publicznych, mikroekonomii oraz szacowania ryzyka.
3.
Komisja ustala szczegółowy zakres tematów egzaminów.
4.
Egzamin składa się z części pisemnej i ustnej. Warunkiem dopuszczenia do części ustnej jest złożenie z wynikiem pozytywnym części pisemnej egzaminu.
5.
Za egzamin pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa.
6.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia:
Art. 61
Do egzaminu może zostać dopuszczona osoba spełniająca warunki, o których mowa w art.
58 pkt 1-4.
Art. 62
1.
Organem administracji rządowej właściwym w sprawach koordynacji kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych jest Minister Finansów.
2.
Zadania określone w ust. 1 Minister Finansów wykonuje przy pomocy:
3.
Główny Inspektor Audytu Wewnętrznego sprawuje nadzór merytoryczny nad komórką, o której mowa w ust. 2 pkt 2.
4.
Do Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego stosuje się art. 58.
5.
W odniesieniu do jednostek podsektora samorządowego kompetencje Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego, z wyłączeniem wyrażania zgody na rozwiązanie stosunku pracy z audytorem wewnętrznym, wykonują odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent, starosta lub marszałek województwa.
6.
Do wójta, burmistrza, prezydenta, starosty i marszałka województwa nie stosuje się art. 58 pkt 4 i 5.
Art. 63
1.
Koordynacja kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych obejmuje:
2.
Minister Finansów określi w formie komunikatu oraz ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów standardy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
3.
Minister Finansów dokonuje w jednostkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 2, z wyłączeniem jednostek podsektora samorządowego, oceny:
4.
Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów, co najmniej raz w roku, zbiorcze sprawozdanie z funkcjonowania kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 2, z wyłączeniem jednostek podsektora samorządowego, wraz z oceną przestrzegania powszechnie uznawanych standardów w tym zakresie oraz propozycjami działań zmierzających do ich usprawnienia.
Art. 64Główny Inspektor Audytu Wewnętrznego opracowuje roczny plan przeprowadzania oceny
zatwierdzany przez Ministra Finansów.
Art. 65*)Art. 65 ust. 1 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej w zakresie dotyczącym Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego - stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt Kp 2/05 (M. P. Nr 69, poz. 962)..
1.
Ocenę w jednostkach, o których mowa w art. 49 ust. 1 i 2, z wyłączeniem jednostek podsektora samorządowego, przeprowadzają pracownicy komórki, określonej w art. 62 ust. 2 pkt 2, na podstawie pisemnego upoważnienia Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego, zwani dalej „upoważnionymi pracownikami”.
2.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
3.
Przeprowadzenie oceny następuje po okazaniu upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, oraz legitymacji służbowej lub dowodu tożsamości.
Art. 66**)Art. 66 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
w zakresie dotyczącym Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego - stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt Kp 2/05 (M. P. Nr 69, poz. 962)..
Upoważnieni pracownicy, w zakresie przeprowadzanej oceny, mają prawo do:
Art. 67***)Art. 67 jest niezgodny z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
w zakresie dotyczącym Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego - stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt Kp 2/05 (M. P. Nr 69, poz. 962)..
1.
Po zakończeniu oceny upoważniony pracownik przedstawia na piśmie wyniki oceny kierownikowi jednostki, w której przeprowadzono ocenę, oraz, za pośrednictwem Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego, Ministrowi Finansów.
2.
Kierownik jednostki, w której przeprowadzono ocenę, może przedstawić Ministrowi Finansów, za pośrednictwem Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego, zastrzeżenia do wyników oceny.
Dział II
Państwowy dług publiczny
Rozdział 1
Zasady ogólne
Art. 68
1.
Łączną kwotę państwowego długu publicznego oblicza się jako wartość nominalną zobowiązań, przy wyłączeniu zobowiązań wzajemnych jednostek sektora finansów publicznych.
2.
Przez wartość nominalną zobowiązania rozumie się wartość nominalną:
3.
Wartość nominalna zobowiązań indeksowanych lub kapitalizowanych odpowiada początkowej wartości nominalnej z uwzględnieniem przyrostu kapitału, wynikającego z indeksacji lub kapitalizacji, naliczonego na koniec okresu sprawozdawczego.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się do obliczania kwot niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji niezaliczanych do państwowego długu publicznego, a także odpowiednio do obliczania długu Skarbu Państwa oraz kwot zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji niezaliczanych do długu Skarbu Państwa.
5.
Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania:
Art. 69
1.
Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w zakresie przestrzegania zasady stanowiącej, iż państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60% wartości rocznego produktu krajowego brutto.
2.
Minister Finansów sprawuje kontrolę nad stanem długu Skarbu Państwa w celu zapewnienia przestrzegania zasady, o której mowa w ust. 1.
Art. 70
1.
Minister Finansów opracowuje trzyletnią strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziaływania na państwowy dług publiczny, uwzględniając w szczególności:
2.
Dokument, o którym mowa w ust. 1, Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia.
3.
Rada Ministrów po zatwierdzeniu dokumentu, o którym mowa w ust. 1, przedstawia go Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej.
Rozdział 2
Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa
Art. 71Minister Finansów, w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz
w związku z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa, jest upoważniony do:
Art. 72
1.
Minister Finansów realizuje zadania wynikające z zarządzania długiem Skarbu Państwa w szczególności przez:
2.
Zarządzanie wolnymi środkami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w szczególności ich lokowanie na rynku finansowym.
3.
Zarządzanie aktywami finansowymi, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w szczególności wykonywanie operacji i działań na rynkach finansowych, które wpływają na zmianę struktury zadłużenia Skarbu Państwa, w celu:
Art. 73
1.
Z chwilą wykupu skarbowe papiery wartościowe podlegają umorzeniu.
2.
Nie podlegają umorzeniu skarbowe papiery wartościowe nabywane przez Skarb Państwa w celu zarządzania długiem Skarbu Państwa.
Art. 74
1.
Skarb Państwa może zaciągać pożyczki i kredyty wyłącznie na finansowanie potrzeb pożyczkowych Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 75.
2.
W imieniu Skarbu Państwa pożyczki i kredyty może zaciągać, z zastrzeżeniem ust. 3, wyłącznie Minister Finansów.
3.
W przypadku zaciągania pożyczki lub kredytu w drodze umowy, w tym umowy międzynarodowej, w której wymagane jest, aby organem działającym w imieniu pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) był rząd, Rada Ministrów upoważnia Ministra Finansów do podpisania umowy i określa warunki jej wykonywania.
Art. 75
1.
Na wniosek Rady Polityki Pieniężnej, Skarb Państwa może zaciągnąć średnioterminowe pożyczki i kredyty od Wspólnoty Europejskiej i jej państw członkowskich w celu wsparcia bilansu płatniczego.
2.
Na wniosek Rady Unii Europejskiej, Skarb Państwa może uczestniczyć w udzieleniu pożyczki na wsparcie bilansu płatniczego innego państwa członkowskiego, na zasadach określanych w ustawie budżetowej.
Art. 76Kwota zaciągniętych pożyczek i kredytów, o których mowa w art. 74 ust. 1 i art. 75
ust. 1, nie może przekroczyć limitów określonych w ustawie budżetowej.
Art. 77Minister Finansów może dokonywać lokat w złotych i walutach obcych oraz przeprowadzać
inne operacje finansowe w Narodowym Banku Polskim lub innym wybranym banku.
Art. 78Do zaciągania pożyczek i kredytów przez Skarb Państwa, emisji skarbowych papierów
wartościowych oraz innych operacji związanych bezpośrednio z zarządzaniem państwowym długiem publicznym, nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.
Rozdział 3
Procedury ostrożnościowe i sanacyjne
Art. 79
1.
W przypadku, gdy wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a, ogłoszonej zgodnie z art. 15 ust. 3:
1 pkt 1 lit. a, jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji, b) Rada Ministrów, najpóźniej w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia relacji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a, przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu ograniczenie tej relacji do poziomu poniżej 60%, c) w kolejnym roku budżetowym obowiązuje zakaz udzielania nowych poręczeń i gwarancji przez jednostki sektora finansów publicznych, d) w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok budżetowy oraz w uchwalonych budżetach jednostek samorządu terytorialnego kwota wydatków jest równa lub niższa od kwoty dochodów.
2.
Ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. d, nie stosuje się do:
Art. 80Program sanacyjny obejmuje:
Art. 81Przepisów art. 79 i 80 nie stosuje się w przypadku wprowadzenia:
Rozdział 4
Ogólne zasady zaciągania zobowiązań przez inne niż skarb państwa jednostki sektora finansów publicznych
Art. 82
1.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na:
2.
Zaciągnięte kredyty i pożyczki oraz wyemitowane papiery wartościowe, z przeznaczeniem na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają spłacie lub wykupowi w tym samym roku, w którym zostały zaciągnięte lub wyemitowane.
Art. 83
1.
Suma zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz zobowiązań z wyemitowanych papierów wartościowych, o których mowa w art. 82 ust. 1, nie może przekroczyć kwoty określonej w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku ubiegania się przez jednostkę samorządu terytorialnego o udzielenie kredytu lub pożyczki, a także w przypadku zamiaru emisji przez jednostkę samorządu terytorialnego papierów wartościowych, organ wykonawczy tej jednostki jest obowiązany uzyskać opinię regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty kredytu lub pożyczki lub wykupu papierów wartościowych.
3.
Opinia, o której mowa w ust. 2, jest przekazywana przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego podmiotowi udzielającemu kredytu lub pożyczki oraz podawana jest do wiadomości podmiotom, do których kierowana jest oferta nabycia papierów wartościowych.
Art. 84
1.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać jedynie takie zobowiązania finansowe, z przeznaczeniem na cel, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 i 3, których koszty obsługi są ponoszone co najmniej raz do roku, przy czym:
2.
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do jednostek sektora finansów publicznych innych niż Skarb Państwa.
Art. 85
1.
Jednostki sektora finansów publicznych, z wyjątkiem Skarbu Państwa, nie mogą zaciągać zobowiązań finansowych, których wartość nominalna należna do zapłaty w dniu wymagalności, wyrażona w złotych, nie została ustalona w dniu zawierania transakcji.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których nie stosuje się ograniczeń, o których mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności kredyty i pożyczki z instytucji międzynarodowych lub od pożyczkodawców rządowych, jak również biorąc pod uwagę w szczególności zdolność spłaty zaciągniętych zobowiązań oraz ograniczenie wzrostu poziomu państwowego długu publicznego.
Art. 86
1.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać poręczeń i gwarancji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Łączna kwota poręczeń i gwarancji określana jest w uchwale budżetowej.
2.
Poręczenia i gwarancje, o których mowa w ust. 1, są terminowe i udzielane do określonej kwoty.
Rozdział 5
Zasady i tryb emisji skarbowych papierów wartościowych
Art. 87
1.
Skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.
2.
Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane w granicach limitów określonych w ustawie budżetowej.
3.
Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne mogą być emitowane lub wystawiane wyłącznie przez Ministra Finansów.
4.
Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia niepieniężne, emituje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z Ministrem Finansów.
5.
Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne uprawniające do określonych świadczeń niepieniężnych w zamian za te skarbowe papiery wartościowe emituje Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.
6.
Skarb Państwa odpowiada całym majątkiem za zobowiązania wynikające z wyemitowanych lub wystawionych skarbowych papierów wartościowych.
Art. 88Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane jako papiery wartościowe
o pierwotnym terminie wykupu:
Art. 89
1.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki emitowania danego rodzaju skarbowych papierów wartościowych, a w szczególności:
2.
Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa określi, w drodze rozporządzenia, warunki emitowania skarbowych papierów, o których mowa w art. 87 ust. 5, a w szczególności:
Art. 90
1.
Minister Finansów określi przez wydanie listu emisyjnego szczegółowe warunki emisji skarbowych papierów wartościowych dotyczące treści świadczeń wynikających ze skarbowego papieru wartościowego i sposób ich realizacji.
2.
Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa określi, przez wydanie listu emisyjnego, szczegółowe warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 87 ust. 5, dotyczące treści świadczeń wynikających z tego papieru i sposobu ich realizacji. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
3.
Minister Finansów może upoważnić inny podmiot do wydania listu emisyjnego dotyczącego skarbowych papierów wartościowych przeznaczonych na rynki finansowe.
4.
List emisyjny zawiera w szczególności:
5.
Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości szczegółowe warunki danej emisji.
Podanie do publicznej wiadomości listu emisyjnego jest warunkiem dojścia emisji do skutku.
Art. 91Bon skarbowy jest krótkoterminowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w
kraju na rynku pierwotnym z dyskontem i wykupywanym według wartości nominalnej, po upływie okresu, na jaki został wyemitowany.
Art. 92
1.
Obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju lub za granicą, oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek.
2.
Obligacja skarbowa sprzedawana jest na rynku pierwotnym:
Art. 93
1.
Skarbowy papier oszczędnościowy jest skarbowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży osobom fizycznym. Nabywcami skarbowych papierów oszczędnościowych mogą być również stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe oraz fundacje wpisane do rejestru sądowego, a w przypadku nierezydentów, również wpisane do innego rejestru urzędowego, o ile warunki emitowania tak stanowią.
2.
Skarbowy papier oszczędnościowy może być wyłączony z obrotu na rynku wtórnym albo może być przedmiotem obrotu tylko pomiędzy osobami fizycznymi, o ile warunki emitowania tak stanowią.
Art. 94
1.
Skarbowe papiery wartościowe zbywane są na rynku pierwotnym odpłatnie.
2.
Emisja następuje z dniem rozliczenia zaoferowanych do nabycia skarbowych papierów wartościowych oraz w kwocie równej wartości nominalnej zbytych papierów wartościowych.
Dział III
Budżet państwa
Rozdział 1
Określenie budżetu
Art. 95
1.
Budżet państwa jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów:
2.
Budżet państwa jest uchwalany w formie ustawy budżetowej na okres roku kalendarzowego, zwanego dalej „rokiem budżetowym”.
3.
Ustawa budżetowa stanowi podstawę gospodarki finansowej państwa w roku budżetowym.
Art. 96Dochodami budżetu państwa są:
Art. 97
1.
Wydatki budżetu państwa są przeznaczone na:
2.
Z budżetu państwa są finansowane także zadania określone w odrębnych ustawach i umowach międzynarodowych.
Art. 98
1.
Różnica między dochodami a wydatkami budżetu państwa stanowi odpowiednio nadwyżkę budżetu państwa lub deficyt budżetu państwa.
2.
Deficyt budżetu państwa oraz inne pożyczkowe potrzeby budżetu państwa mogą być pokryte przychodami pochodzącymi z:
Art. 99
1.
Ustawa budżetowa:
2.
Ustawa budżetowa zawiera także:
5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1 i 4, w podziale na poszczególne okresy realizacji;
5 ust. 3 pkt 2, w podziale na poszczególne okresy realizacji i źródła pochodzenia środków na ich realizację; w odniesieniu do programów zestawienie sporządza się według kategorii interwencji funduszy strukturalnych.
3.
Ustawa budżetowa może ustalać plany finansowe innych jednostek podsektora rządowego.
Art. 100
1.
Dochody budżetu państwa ujmuje się w ustawie budżetowej według:
2.
Wydatki budżetu państwa ujmuje się w ustawie budżetowej w podziale na: części, działy, rozdziały klasyfikacji wydatków oraz kategorie (grupy) wydatków, o których mowa w art. 106 ust. 1.
3.
Plany finansowe państwowych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych, włączone do ustawy budżetowej, ujmuje się w podziale na części budżetowe i rodzaje działalności, z wyodrębnieniem stanu początkowego i końcowego środków obrotowych, przychodów własnych, dotacji z budżetu państwa, wydatków na wynagrodzenia i składek naliczanych od wynagrodzeń, wydatków majątkowych oraz wpłat do budżetu.
4.
Plany finansowe państwowych funduszy celowych ujmuje się w ustawie budżetowej oddzielnie dla każdego funduszu, z wyodrębnieniem stanu początkowego i końcowego funduszu, w tym:
5.
Dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na zadania z zakresu administracji rządowej, zadania inspekcji i straży oraz inne zlecone odrębnymi ustawami ujmuje się w ustawie budżetowej w podziale na poszczególne stopnie jednostek samorządu terytorialnego, części budżetowe, z których przekazywane są dotacje, oraz działy klasyfikacji budżetowej.
6.
Plany finansowe, o których mowa w art. 99 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3, ujmuje się w ustawie budżetowej odrębnie dla każdej jednostki, z wyodrębnieniem stanu początkowego i końcowego środków obrotowych oraz stanu środków pieniężnych, należności i zobowiązań, przychodów własnych, dotacji z budżetu państwa oraz kosztów realizacji zadań.
7.
Ustawa budżetowa nie może zawierać przepisów zmieniających inne ustawy.
Art. 101
1.
Z budżetu państwa, w zakresie ustalonym w ustawie budżetowej, z zastrzeżeniem art.
209, mogą być udzielane pożyczki:
2.
Pożyczki udzielane z budżetu państwa są oprocentowane. Wysokość oprocentowania określa umowa.
Art. 102
1.
W budżecie państwa tworzy się rezerwę ogólną, nie wyższą niż 0,2% wydatków budżetu.
2.
W budżecie państwa mogą być tworzone rezerwy celowe:
3.
Suma rezerw celowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, nie może przekroczyć 5% wydatków budżetu.
4.
W częściach budżetu państwa, których dysponentami są poszczególni wojewodowie, może być tworzona rezerwa w wysokości do 1% planowanych wydatków, z wyłączeniem dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 103
1.
Budżet państwa składa się z części odpowiadających organom władzy publicznej, kontroli, ochrony prawa, sądów i trybunałów, wymienionym w art. 121 ust. 2, administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych działów administracji rządowej oraz dla urzędów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ustala się odpowiednio odrębne części budżetu.
2.
W odrębnych częściach budżetu państwa ujmuje się:
3.
W uzasadnionych przypadkach, na wniosek właściwego ministra, w budżecie państwa mogą być tworzone odrębne części dla:
4.
Częściami budżetu państwa dysponują kierownicy jednostek oraz organy wymienione w art. 121 ust. 2, a dla sądownictwa powszechnego Minister Sprawiedliwości, właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie oraz kierownicy państwowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 3 pkt 2, zwani dalej „dysponentami części budżetowej”.
5.
W przypadku gdy jeden minister kieruje więcej niż jednym działem administracji rządowej, minister ten jest dysponentem wszystkich części budżetu wyodrębnionych dla tych działów.
Art. 104
1.
Dochody i wydatki oraz przychody i rozchody budżetu państwa klasyfikuje się według zasad określonych w art. 16 oraz według części budżetowych, o których mowa w art.
103.
2.
Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, klasyfikację części budżetowych oraz dysponentów części budżetowych, z uwzględnieniem przepisów o działach administracji rządowej oraz wyodrębnionych zadań i wydatków, o których mowa w art. 103 ust. 2 i ust. 3 pkt 3.
Art. 105Środki własne Unii Europejskiej ujmuje się w ustawie budżetowej w wysokości ustalonej
w toku procedury budżetowej Unii Europejskiej.
Rozdział 2
Przeznaczenie środków budżetowych
Art. 106
1.
Wydatki budżetu państwa dzielą się na:
2.
Dotacjami są, podlegające szczególnym zasadom rozliczania, wydatki budżetu państwa przeznaczone na:
3.
Świadczenia na rzecz osób fizycznych obejmują wydatki budżetu państwa kierowane, na podstawie odrębnych przepisów, bezpośrednio lub pośrednio do osób fizycznych, a niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę.
4.
Wydatki bieżące jednostek budżetowych obejmują:
5.
Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa obejmują w szczególności wydatki budżetu państwa z tytułu oprocentowania i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych, oprocentowania zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wypłat związanych z udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i gwarancjami oraz koszty związane z emisją skarbowych papierów wartościowych.
6.
Wydatki majątkowe obejmują:
7.
Do środków własnych Unii Europejskiej zalicza się:
8.
Do środków własnych Unii Europejskiej są również zaliczane odsetki i kary za nieterminowe lub nieprawidłowo naliczone płatności.
Art. 107Dotacjami celowymi są także:
Art. 108Udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego określają odrębne
ustawy. Dotacje te mogą być przyznane na:
Art. 109
1.
Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje przedmiotowe kalkulowane według stawek jednostkowych dla:
2.
Ustawa budżetowa określa kwoty i przedmiot dotacji, o których mowa w ust. 1.
3.
Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki dotacji przedmiotowych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, oraz określa szczegółowy sposób i tryb udzielania i rozliczania tych dotacji, z zastrzeżeniem ust. 4-6.
4.
Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z Ministrem Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki dotacji, o których mowa w ust. 1 pkt 4, na jednostkę usługi lub produktu oraz szczegółowy sposób i tryb udzielania oraz rozliczania tych dotacji, z uwzględnieniem równoprawności podmiotów.
5.
W przypadku gdy ustawa budżetowa określi dotacje przedmiotowe do podręczników szkolnych i akademickich, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania oraz minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z Ministrem Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki oraz określa szczegółowy sposób oraz tryb udzielania i rozliczania tych dotacji.
6.
W przypadku gdy ustawa budżetowa określi dotacje przedmiotowe dla publicznych zakładów opieki zdrowotnej, utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, Minister ten w porozumieniu z Ministrem Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki oraz szczegółowy sposób i tryb udzielania i rozliczania tych dotacji.
7.
Ministrowie, wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 3-6, określą formę składania wniosków, w tym informowania o ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki i terminy przekazywania, wykorzystania i rozliczenia dotacji oraz termin zwracania dotacji, uwzględniając globalne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w ustawie budżetowej.
Art. 110Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje podmiotowe wyłącznie na cele i w zakresie
określonym w ustawach innych niż ustawa budżetowa lub w umowach międzynarodowych.
Art. 111
1.
Dotacje celowe dla przedsiębiorców mogą być udzielane na realizację inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej oraz ochrony środowiska, mających szczególne znaczenie dla gospodarki narodowej, z zastrzeżeniem art. 112.
2.
Dotacja celowa może być udzielona przedsiębiorcy, w przypadku dokonywania przez przedsiębiorcę nowej inwestycji, na zasadach określonych w przepisach o finansowym wspieraniu inwestycji.
Art. 112
1.
Łączna kwota dotacji, o których mowa w art. 111 ust. 1, przyznanych w kolejnych latach na dofinansowanie inwestycji realizowanej przez przedsiębiorcę, nie może być wyższa niż 50% planowanej wartości kosztorysowej inwestycji, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
2.
Łączną kwotę dotacji, o której mowa w art. 111 ust. 1, oraz jej przewidywaną wysokość w kolejnych latach realizacji inwestycji ustala się przy wprowadzeniu tej inwestycji do ustawy budżetowej.
3.
Ustawa budżetowa zawiera wykaz przedsiębiorców, dla których zaplanowano dotacje celowe na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.
Art. 113
1.
Z budżetu państwa finansowane są, z zastrzeżeniem ust. 3, inwestycje państwowych jednostek budżetowych, w tym ich gospodarstw pomocniczych.
2.
Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji:
4)