📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 14 listopada 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Orzekanie o niepełnosprawności
Rozdział 3 - Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Rozdział 4 - Uprawnienia osób niepełnosprawnych
Rozdział 5 - Szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych
Rozdział 6 - Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej
Rozdział 7 - Zadania i organizacja służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych
Rozdział 8 - Szkolenie osób niepełnosprawnych
Rozdział 9 - Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10 - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10a - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
(Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z 2011 r. Nr 133, poz. 768 i Nr 288, poz. 1689, z 2012 r. poz. 1407 oraz z 2014 r. poz. 1888),
2)
ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji
podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 171, poz. 1016),
3)
ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania
się
(Dz. U. Nr 209, poz. 1243),
4)
ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 209, poz. 1244),
5)
ustawą z dnia 22 grudnia 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. Nr 291, poz. 1707),
6)
ustawą z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 986),
7)
ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. poz. 1456),
8)
ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 73),
9)
ustawą z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 675),
10)
ustawą z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1446 oraz z 2015 r. poz. 1273),
11)
ustawą z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. poz. 1645),
12)
ustawą z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 598 i 1662),
13)
ustawą z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 877),
14)
ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1198),
15)
ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1457),
16)
ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 1873),
17)
ustawą z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 218 i 1311 oraz z 2016 r. poz. 394),
18)
ustawą z dnia 6 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 493),
19)
ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1359),
20)
ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach
dialogu społecznego
(Dz. U. poz. 1240),
21)
ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1273 i 2183),
22)
ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1649 i 2183),
23)
ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 1886 oraz z 2016 r. poz. 1336),
24)
ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. poz. 195),
25)
ustawą z dnia 19 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1336)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 8 listopada 2016 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 80 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
(Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z 2011 r. Nr 133, poz. 768 i Nr 288, poz. 1689, z 2012 r. poz. 1407 oraz z 2014 r. poz. 1888), który stanowi:
„
Art. 80.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2015 r., z wyjątkiem art. 62, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
2)
art. 76 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji
podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 171, poz. 1016), który stanowi:
„
Art. 76.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2011 r., z wyjątkiem:
1)
art. 71 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 4 lit. a, b i e w zakresie ust. 6, pkt 5-7, pkt 9 lit. a-d, pkt 10, pkt
13 lit. b, pkt 15 w zakresie art. 14 ust. 4-7 i pkt 16 w zakresie art. 14b oraz art.
5, art. 6, art. 9, art. 18, art. 45, art. 58 i art. 59, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2012 r.
”
;
3)
art. 29 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania
się
(Dz. U. Nr 209, poz. 1243), który stanowi:
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2012 r., z wyjątkiem art. 7 i art. 8, które
wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 209, poz. 1244), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 12 lit. a, b i c w zakresie dotyczącym ust. 6a i 6b, które wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2012 r.;
2)
art. 1 pkt 12 lit. c w zakresie dotyczącym ust. 6c-6e oraz lit. d, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
5)
art. 41 ustawy z dnia 22 grudnia 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. Nr 291, poz. 1707), który stanowi:
„
Art. 41.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem:
1)
art. 7, art. 8, art. 15, art. 17 i art. 18, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 4, który wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
6)
art. 5-8 ustawy z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 986), które stanowią:
„
Art. 5.
Przepis art. 26a ust. 1a1 pkt2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się
do miesięcznego dofinansowania należnego za okresy od pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
Art. 6.
Do dofinansowania ustalonego na podstawie art. 3 niniejszej ustawy stosuje się art.
49e ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, z wyłączeniem odsetek.
Art. 7.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 34 ust. 9 ustawy zmienianej
w art. 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 34 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 6 lit. b, pkt 9 lit. b i pkt 10, które wchodzą w życie pierwszego dnia
miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 2-5, pkt 9 lit. a i c, pkt 12 lit. e i pkt 16, które wchodzą w życie pierwszego
dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
7)
art. 38 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. poz. 1456), który stanowi:
„
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. z wyjątkiem art. 7 pkt 1 lit. b
i pkt 6, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
8)
art. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 73), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
9)
art. 38 ustawy z dnia 28 maja 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 675), który stanowi:
„
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 czerwca 2013 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 2-5, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.
”
;
10)
art. 9 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1446 oraz z 2015 r. poz. 1273), który stanowi:
„
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2014 r. z wyjątkiem:
1)
art. 2, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 3, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2014 r.;
3)
(uchylony)
”
;
11)
art. 33 ustawy z dnia 8 listopada 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją
ustawy budżetowej
(Dz. U. poz. 1645), który stanowi:
„
Art. 33.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r., z wyjątkiem art. 3 pkt 1, który
wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2014 r.
”
;
12)
art. 31 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i
instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 598 i 1662), który stanowi:
„
Art. 31.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dnia od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 9 lit. b i d oraz pkt 40, 45-47, 49 i 50, które wchodzą w życie z dniem
1 lipca 2014 r.;
2)
art. 1:
a)
pkt 6 lit. b w zakresie art. 9 ust. 2d pkt 3,
b)
pkt 9 lit. a tiret pierwsze,
c)
pkt 29 w zakresie art. 36a ust. 4 pkt 1 w odniesieniu do Ochotniczych Hufców Pracy
i art. 36d ust. 2 pkt 3 lit. b,
d)
pkt 78 w zakresie art. 106a ust. 5 pkt 1,
e)
pkt 81 lit. a w zakresie art. 109 ust. 2c,
f)
pkt 81 lit. c
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.;
3)
art. 7 pkt 2 lit. c, która wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
”
;
13)
art. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 877), który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
14)
art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1198), który stanowi:
„
Art. 57.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2014 r., z wyjątkiem:
1)
art. 21, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 72-76, 79 i 82, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.;
3)
art. 1 pkt 121, 123 lit. b i 134, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2015 r.;
4)
art. 2-4, art. 6, art. 9-13, art. 19, art. 20 i art. 22, które wchodzą w życie z dniem
1 października 2016 r.
”
;
15)
art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1457), który stanowi:
„
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
16)
art. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 1873), który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
”
;
17)
art. 13 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 218 i 1311 oraz z 2016 r. poz. 394), który stanowi:
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 4-14 i 16 oraz
art. 10, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
18)
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 6 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 493), które stanowią:
„
Art. 2.
Przepisy art. 49f ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się odpowiednio
do należności pieniężnych dotyczących zwrotu środków przyznanych na podstawie:
1)
art. 25 ust. 3b ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia
31 grudnia 2007 r.;
2)
art. 25a ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu
ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2015 r.
”
;
19)
art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1359), które stanowią:
„
Art. 8.
1.
Do dnia utworzenia systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 3, nie dłużej
jednak niż przez okres 24 miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie ustawy, w zakresie
dotyczącym dołączenia do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych lub świadczeń
z funduszu alimentacyjnego informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne
z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stosuje się przepisy obowiązujące przed
dniem wejścia w życie ustawy.
2.
Do dnia utworzenia systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 3, nie dłużej
jednak niż przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie art. 3 pkt 1, powiatowe
i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności mogą korzystać z danych
gromadzonych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, określonych w art. 6b2 ust.1 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
w drodze pisemnej. Przepis art. 6b2 ust.2 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie
terminu stosuje się odpowiednio.
3.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest obowiązany do utworzenia systemu
teleinformatycznego umożliwiającego korzystanie z danych określonych w art. 6b2 ust.1 pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
oraz uzyskiwanie informacji, o których mowa w art. 23b ust. 1 pkt 3 ustawy, o której
mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz art. 15a ust. 1 pkt 3 ustawy,
o której mowa w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, drogą elektroniczną,
nie później niż do upływu okresu określonego w ust. 1 i 2.
”
„
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem art. 3 pkt 1 oraz art.
4 pkt 8, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
20)
art. 90 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach
dialogu społecznego
(Dz. U. poz. 1240), który stanowi:
„
Art. 90.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
21)
odnośnika nr 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1273 i 2183), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji częściowo wdrożenia: dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w
sprawie praw jazdy
(Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, s. 18, z późn. zm.), dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie
okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep
oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE
(Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2014, s. 51) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/46/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. zmieniającej
dyrektywę Rady 1999/37/WE w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów
(Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2014, s. 129).
”
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 6 pkt 5-7 oraz art. 8, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
”
;
22)
art. 31 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1649 i 2183), który stanowi:
„
Art. 31.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 173 i art. 26, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 98 - w zakresie art. 138d, art. 138i § 1, art. 138j § 1 pkt 1 i art. 138k,
pkt 104, pkt 130, pkt 151 - w zakresie art. 274c § 1 pkt 2 i § 1b, pkt 161 lit. a
tiret drugie, art. 4 pkt 3 lit. a - w zakresie art. 13b ust. 1 pkt 2 oraz lit. b -
w zakresie art. 13b ust. 1a, art. 14 oraz art. 29, które wchodzą w życie z dniem 1
lipca 2016 r.;
3)
art. 1 pkt 41 i 42, art. 7, art. 8 pkt 2, art. 17 oraz art. 18, które wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2017 r.
”
;
23)
art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 1886 oraz z 2016 r. poz. 1336), które stanowią:
„
Art. 3.
Przepisy art. 1 pkt 7 i 8 stosuje się do dofinansowania, o którym mowa w art. 26a
ustawy zmienianej w art. 1 - należnego za okresy przypadające począwszy od lipca 2016 r.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 1 i 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r.
”
;
24)
art. 58 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. poz. 195), który stanowi:
„
Art. 58.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 53, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
25)
art. 4 ustawy z dnia 19 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1336), który stanowi:
„
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2016 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1 i 6 oraz art. 3, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2016 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/78/WE
z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania
w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000). Dane dotyczące ogłoszenia
aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania
przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych
aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1)
o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
określonych w art. 3 lub
2)
o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów,
lub
3)
o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych dalej „osobami niepełnosprawnymi”.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
najniższym wynagrodzeniu - oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące
w grudniu roku poprzedniego, ustalane na podstawie odrębnych przepisów;
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 986), która weszła w życie z dniem 15 września
2012 r.)
osobie niepełnosprawnej bezrobotnej lub niepełnosprawnej poszukującej pracy - oznacza
to osobę niepełnosprawną bezrobotną lub niepełnosprawną poszukującą pracy w rozumieniu
przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
3)
organizacjach pozarządowych - oznacza to organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione
w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395);
4)
przeciętnym wynagrodzeniu - oznacza to przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce
narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 887);
4a)
kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę
obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od
tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych;
5)
uczestnictwie w życiu społecznym - oznacza to możliwość pełnienia ról społecznych
oraz pokonywania barier, w szczególności psychologicznych, architektonicznych, urbanistycznych,
transportowych i w komunikowaniu się;
6)
wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych - oznacza to przeciętny miesięczny udział
procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar
czasu pracy;
7)
warunkach pracy chronionej - oznacza to warunki, o których mowa w art. 28 albo art.
29, i uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej albo zakładu aktywności zawodowej;
8)
przystosowanym stanowisku pracy osoby niepełnosprawnej - oznacza to stanowisko pracy,
które jest oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju
i stopnia niepełnosprawności;
9)
staroście - oznacza to także prezydenta miasta na prawach powiatu;
10)
niepełnosprawności - oznacza to trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról
społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w
szczególności powodującą niezdolność do pracy;
11)
psie asystującym - oznacza to odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa,
w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta
osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo
w życiu społecznym.
Art. 2a.
1.
Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
2.
W przypadku przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność,
osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym
okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony
nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego
niepełnosprawność, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych
również w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego
orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była
niepełnosprawna.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie
u pracownika schorzeń, o których mowa w art. 26a ust. 1b, lub schorzeń określonych
na podstawie art. 21 ust. 7.
Rozdział 2
Orzekanie o niepełnosprawności
Art. 3.
1.
Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów
określonych ustawą:
1)
znaczny;
2)
umiarkowany;
3)
lekki.
2.
Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania
ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 4.
1.
Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy
innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
2.
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
3.
Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu,
powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością
psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające
się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze
lub środki techniczne.
4.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w
stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb
życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
5.
Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której
mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego
warunków pracy chronionej, w przypadkach:
1)
przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
2)
zatrudnienia w formie telepracy.
6.
Kontrolę w zakresie spełniania warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza
Państwowa Inspekcja Pracy.
Art. 4a.
1.
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli
mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej
12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu,
powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu
podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w
danym wieku.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny niepełnosprawności
u osób w wieku do 16 roku życia.
Art. 5.
Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
1)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie
art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1a)
niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy
wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej
w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
3)
częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości
przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1,
jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Art. 5a.
1.
Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności
do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których
mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek
o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3,
dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
2.
W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności
wydaje orzeczenie, w którym:
1)
stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których
mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
2)
wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności
organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ma prawo żądać od właściwych organów
rentowych udostępnienia kopii orzeczeń, o których mowa w ust. 1, a organy te są obowiązane
do ich udostępniania.
4.
Od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2, nie służy odwołanie.
Art. 6.
1.
Powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności:
1)
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja;
2)
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja.
1a.
Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków finansowych
budżetu państwa. Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek
samorządu terytorialnego.
23)W brzmieniu ustalonym przez art. 63 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji
ludności (Dz. U. poz. 1427, z 2011 r. poz. 768 i 1689, z 2012 r. poz. 1407 oraz z
2014 r. poz. 1888), która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r..
Właściwość miejscową powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności
ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.
3.
Właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności ustala się według miejsca
pobytu w przypadku osób:
1)
bezdomnych;
2)
przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych
lub rodzinnych;
3)
przebywających w zakładach karnych i poprawczych;
4)
przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej.
4.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 3 pkt 2-4, zespół orzekający o niepełnosprawności
jest obowiązany przesłać zawiadomienie o wydanym orzeczeniu do powiatowego zespołu
do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego zgodnie z ust. 2.
Art. 6a.
14)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Starosta w ramach zadań z zakresu administracji rządowej powołuje i odwołuje powiatowy
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „powiatowym zespołem”,
po uzyskaniu zgody wojewody oraz przedkłada wojewodzie informacje o realizacji zadań.
Zgoda wojewody wymaga uzyskania opinii Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Pełnomocnikiem”.
24)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Wojewoda po zasięgnięciu opinii starostów oraz uzyskaniu opinii Pełnomocnika ustala
obszar działania powiatowego zespołu, który może obejmować swoim zasięgiem więcej
niż jeden powiat, oraz siedziby wyjazdowych składów orzekających w powiatach, w których
nie powołano powiatowego zespołu.
3.
Powiatowy zespół działający w mieście na prawach powiatu może być nazwany „miejskim
zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności”. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
45)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „wojewódzkim
zespołem”, powołuje i odwołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii Pełnomocnika.
Art. 6b.
1.
Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej.
2.
Ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których
orzekają powiatowe zespoły.
3.
W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
1)
odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
2)
szkolenia, w tym specjalistycznego;
3)
zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
4)
uczestnictwa w terapii zajęciowej;
5)
konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce
techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
6)
korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co
rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych
świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz
inne placówki;
7)
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
8)
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji;
96)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie
ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1446), która
weszła w życie z dniem 1 lipca 2014 r.)
spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.7)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 1448, z 2013 r. poz. 700, 991, 1446 i 1611, z 2014 r. poz. 312, 486, 529, 768,
822 i 970, z 2015 r. poz. 211, 541, 591, 933, 1038, 1045, 1273, 1326, 1335, 1830,
1844, 1893, 2183 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 266, 352 i 1250.), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku
ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku),
05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna).
Art. 6b1.
1.
W wojewódzkim zespole przeprowadza się specjalistyczne badania, w tym psychologiczne,
zwane dalej „badaniami”, osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności, na podstawie skierowań wystawionych odpowiednio przez
lekarzy lub psychologów członków zespołów orzekających o niepełnosprawności.
2.
Skierowanie powinno zawierać:
1)
nazwę zespołu, którego lekarz lub psycholog kieruje na badania;
2)
rodzaj badania, na które jest kierowana osoba zainteresowana;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby skierowanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wystawienia skierowania;
8)
uzasadnienie do skierowania na badania;
9)
podpis i pieczątkę osoby kierującej i akceptującej przeprowadzenie badania.
3.
Wyniki badań są sporządzane w formie pisemnej na formularzu badania, do którego dołącza
się wydruki komputerowe lub wykonane zdjęcia.
4.
Formularz badania zawiera następujące dane:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
nazwę wojewódzkiego zespołu, w którym badanie zostało wykonane;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby badanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wykonania badania;
8)
wynik badania wraz z opisem;
9)
informację o załącznikach;
10)
podpis i pieczątkę odpowiednio lekarza lub psychologa wykonującego badanie.
5.
Wyniki badań są przesyłane do zespołu, którego lekarz lub psycholog wystawił skierowanie,
w terminie 3 dni roboczych od daty ich sporządzenia; drugi egzemplarz wyników jest
przechowywany w wojewódzkim zespole łącznie z wydrukiem komputerowym lub wykonanymi
zdjęciami.
6.
Na wniosek osoby badanej lub jej przedstawiciela ustawowego wydaje się kopie wyników
badań.
7.
W wojewódzkim zespole prowadzi się rejestr badań w formie dokumentu pisemnego i elektronicznego.
Rejestr ten powinien zawierać:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
dane osobowe osoby badanej, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6;
3)
datę skierowania na badania;
4)
datę wykonania badania;
5)
imię i nazwisko lekarza lub psychologa wykonującego badania.
8.
Wojewódzki zespół jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych osób badanych
w celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
9.
Dane zgromadzone w formularzu badania lub załączniki udostępnia się, o ile są one
niezbędne, do realizacji zadań określonych w ustawie:
18)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wszedł
w życie z dniem 1 grudnia 2012 r.)
Pełnomocnikowi;
2)
powiatowym zespołom.
10.
Formularz badania i załączniki ulegają zniszczeniu po upływie 50 lat od dnia sporządzenia
formularza badania.
11.
Wojewódzki zespół jest obowiązany prowadzić odpowiednią ewidencję oraz zapewnić przechowywanie
i ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji dotyczącej badań.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres wykonywanych badań oraz tryb i warunki kierowania na te badania,
2)
warunki organizacyjne wykonywania badań,
3)
warunki techniczne pomieszczeń, w których są wykonywane badania
- mając na względzie zapewnienie sprawnego przebiegu procesu orzekania o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności.
Art. 6b29)Dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1359), która weszła w życie z
dniem 1 stycznia 2016 r.; wszedł w życie z dniem 11 września 2016 r..
1.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą korzystać, z wymiany informacji drogą
elektroniczną, z danych dotyczących osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności
albo o ustalenie stopnia niepełnosprawności, o:
1)
posiadaniu orzeczenia o niezdolności do pracy, jego rodzaju i okresie, na jaki zostało
wydane - gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego, organy emerytalne, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej
oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2016 r. poz. 708), oraz wojskowe organy emerytalne;
2)
prawie do świadczenia rehabilitacyjnego i okresie jego pobierania - gromadzonych przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
3)
kwalifikacjach i umiejętnościach zawodowych oraz doświadczeniu zawodowym - gromadzonych
przez publiczne służby zatrudnienia;
4)
posiadaniu statusu bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy i pobieraniu
świadczeń z tytułu bezrobocia oraz korzystaniu z instrumentów aktywizujących zawodowo
na rynku pracy - gromadzonych przez publiczne służby zatrudnienia.
2.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany informacji drogą
elektroniczną, o której mowa w ust. 1, powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą
korzystać z danych określonych w ust. 1 w drodze pisemnej wymiany informacji. Podmioty
wymienione w ust. 1 przekazują te dane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
7 dni od dnia otrzymania wniosku powiatowego zespołu lub wojewódzkiego zespołu.
Art. 6c.
110)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Pełnomocnik sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na:
1)
kontroli orzeczeń co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi
orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności;
2)
kontroli prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów i procedur
postępowania w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności;
3)
szkoleniu członków wojewódzkich zespołów;
4)
udzielaniu wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów regulujących postępowanie w sprawach
dotyczących orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
3.
Jeżeli w ramach nadzoru Pełnomocnik stwierdzi, że istnieje uzasadniona wątpliwość
co do zgodności orzeczenia ze stanem faktycznym lub że orzeczenie zostało wydane w
sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności, może zwrócić się do właściwego organu o:
1)
stwierdzenie nieważności orzeczenia;
2)
wznowienie postępowania.
411)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Pełnomocnik, w wyniku stwierdzonych w ramach nadzoru nieprawidłowości, może:
1)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania członków zespołu odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości;
2)
wyrazić zgodę na cofnięcie przez wojewodę zgody na powołanie powiatowego zespołu;
3)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania zespołu;
4)
czasowo zawiesić działalność powiatowego zespołu określając warunki ponownego podjęcia
działalności zespołu i wyznaczając zespół, który będzie realizował zadania zespołu
zawieszonego.
5.
Nadzór, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, w imieniu Pełnomocnika realizują upoważnione
przez niego osoby, posiadające wiedzę niezbędną do przeprowadzania kontroli. Pisemne
upoważnienie jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata.
612)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2012 r..
Wojewoda pełni bezpośredni nadzór nad powiatowymi zespołami. Przepisy ust. 2, 3, 4
pkt 1 i 4 i ust. 5 stosuje się odpowiednio.
713)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie
ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1244), która weszła w życie z dniem 3 listopada 2011 r..
Wojewoda przedstawia Pełnomocnikowi informacje o realizacji zadań:
1)
powiatowych zespołów, sporządzane na podstawie informacji otrzymanych od starostów;
2)
wojewódzkiego zespołu.
814)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy
- Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 218), która
weszła w życie z dniem 1 lipca 2016 r..
Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń
społecznych.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a, orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz
skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób
działania tych zespołów;
2)
rodzaj i zakres wymaganych kwalifikacji członków zespołów orzekających oraz tryb postępowania
przy wydawaniu zaświadczeń uprawniających do orzekania o niepełnosprawności lub o
stopniu niepełnosprawności, uwzględniając konieczność zapewnienia specjalistycznych
kwalifikacji, odpowiednich do zakresu orzekania;
3)
warunki organizacyjne i techniczne, jakie powinny spełniać pomieszczenia zespołów
orzekających, mając na względzie zapewnienie dostępu do tych pomieszczeń osobom niepełnosprawnym;
4)
tryb przeprowadzania szkoleń i minima programowe szkoleń dla specjalistów powoływanych
do zespołów orzekających oraz sposób wyboru ośrodków szkoleniowych upoważnionych do
prowadzenia szkoleń, kierując się koniecznością zapewnienia właściwego poziomu kształcenia,
w tym odpowiedniego poziomu wiedzy specjalistycznej;
5)
standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając schorzenia naruszające sprawność organizmu
i przewidywany okres trwania naruszenia tej sprawności, powodujące zaliczenie do odpowiedniego
stopnia niepełnosprawności, a także oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności;
6)
wzory i terminy składania informacji, o których mowa w ust. 7 i art. 6a ust. 1, uwzględniając
elementy informacji o realizacji zadań, przyjętych wnioskach, wydanych orzeczeniach
i wydanych legitymacjach, wydatkach oraz elementy zestawień zbiorczych;
7)
wzory legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz organy uprawnione do ich wystawiania, mając na względzie zachowanie jednolitości
dokumentu potwierdzającego podstawę do korzystania z ulg i uprawnień.
Art. 6ca15)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. poz. 1886),
która weszła w życie z dniem 1 lipca 2016 r.; wejdzie w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r..
1.
Legitymację dokumentującą niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą stopień
niepełnosprawności wystawia się na wniosek osoby niepełnosprawnej. Osoba niepełnosprawna,
składając wniosek, przedstawia do wglądu prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności,
o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
2.
Legitymacje wystawia się na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, o stopniu
niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
3.
Okres ważności legitymacji nie może być dłuższy niż:
1)
5 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność;
2)
10 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących stopień niepełnosprawności wystawionych
osobom, które nie ukończyły 60. roku życia.
4.
W przypadku gdy osoba niepełnosprawna posiada więcej niż jedno orzeczenie o niepełnosprawności,
o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, legitymację dokumentującą
niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności wystawia
się na podstawie ostatniego orzeczenia.
Art. 6cb15)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. poz. 1886),
która weszła w życie z dniem 1 lipca 2016 r.; wejdzie w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r..
1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia:
1)
produkcję blankietów legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz ich personalizację i dystrybucję;
2)
system teleinformatyczny, za pomocą którego są wykonywane czynności związane z wystawianiem
legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dokonuje wyboru podmiotu odpowiedzialnego
za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może dokonać wyboru podmiotu
odpowiedzialnego za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Wydatki związane z wystawianiem legitymacji, produkcją blankietów, ich personalizacją
i dystrybucją pokrywane są z budżetu państwa.
Art. 6cc15)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. poz. 1886),
która weszła w życie z dniem 1 lipca 2016 r.; wejdzie w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r..
Za wydanie duplikatu legitymacji, o której mowa w art. 6ca, pobiera się opłatę w wysokości
15 zł. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.
Art. 6d.
116)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
6..
Tworzy się Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności,
zwany dalej „systemem”, w którym przetwarza się dane w celu usprawnienia i podniesienia
jakości orzekania o niepełnosprawności oraz realizacji zadań przez zespoły orzekające
o niepełnosprawności.
1a17)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wszedł w życie z dniem
1 grudnia 2012 r..
Nadzór nad funkcjonowaniem systemu sprawuje Pełnomocnik.
1b17)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wszedł w życie z dniem
1 grudnia 2012 r..
W ramach nadzoru Pełnomocnik:
1)
określa zakres i kierunki rozwoju systemu;
2)
proponuje w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego
wysokość środków niezbędnych do utrzymania i rozwoju systemu;
3)
informuje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o zagrożeniach dla
prawidłowego funkcjonowania systemu.
2.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły oraz Pełnomocnik są administratorami danych
w prowadzonych przez siebie bazach danych systemu.
3.
W systemie gromadzi się dane dotyczące:
1)
osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności albo o ustalenie stopnia
niepełnosprawności;
2)
przedstawicieli ustawowych osób, o których mowa w pkt 1;
3)
członków powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów;
4)
innych osób zatrudnionych w zespołach;
5)
kosztów funkcjonowania powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów, w tym:
a)
amortyzacji,
b)
zużycia materiałów i energii,
c)
wynagrodzeń, obowiązkowych składek i innych świadczeń, w tym na pracowników wykonujących
badania lub wykonujących czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
d)
umów cywilnoprawnych, w tym umów zawartych z osobami wykonującymi badania lub wykonujących
czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
e)
pozostałych rodzajowo wyżej niewymienionych, w podziale na finansowane z budżetu państwa
i budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
4.
Dane gromadzone w systemie obejmują:
1)
dane dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
płeć,
d)
adres miejsca zameldowania,
e)
adres miejsca pobytu,
f)
cechy dokumentów tożsamości: rodzaj dokumentu, numer i serię dokumentu,
g)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub obywatelstwo w przypadku cudzoziemca nieposiadającego numeru PESEL;
1a18)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9.)
dane określone w art. 6b2 ust. 1, dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
2)
dane dotyczące wykształcenia i zawodu osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 3;
3)
dane dotyczące formy zatrudnienia i wymiaru czasu pracy osób, o których mowa w ust.
3 pkt 3;
4)
dane dotyczące liczby osób, o których mowa w ust. 3 pkt 4, formy ich zatrudnienia
i wymiaru czasu pracy;
5)
dane dotyczące daty i rodzaju wydanego orzeczenia, symbolu przyczyny niepełnosprawności,
daty powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, okresu, na jaki
zostało wydane orzeczenie, wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3;
619)Dodany przez art. 4 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6; w brzmieniu
ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu
drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1273 i 2183), który wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2016 r.)
dane dotyczące karty parkingowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym:
a)
numer karty,
b)
datę wydania karty,
c)
datę ważności karty,
d)
oznaczenie powiatowego zespołu, którego przewodniczący wydał kartę,
e)
imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
osoby niepełnosprawnej, której wydano kartę,
f)
nazwę i adres placówki, numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów
gospodarki narodowej (REGON), markę, model oraz numer rejestracyjny pojazdu, którego
kierujący jest uprawniony do posługiwania się kartą - w przypadku kart wydanych placówce,
o której mowa w art. 8 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,
g)
datę i przyczynę utraty ważności karty;
720)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 15; wejdzie w życie z
dniem 1 sierpnia 2017 r.)
dane dotyczące legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
4a21)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Dane gromadzone w systemie udostępnia się, jeżeli stanowią one kryterium przyznania
świadczenia, następującym podmiotom:
1)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579), i marszałkowi województwa - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków
ich rodzin;
2)
organowi właściwemu dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. z 2016 r. poz. 169, 195 i 1579), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w art. 2 pkt 10 tej ustawy - w
celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków
ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
3)
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu
terytorialnego - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z pomocy społecznej, osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków
ich rodzin;
422)Dodany przez art. 37 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci (Dz. U. poz. 195), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r.)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. poz. 195 i 1579), i marszałkowi województwa - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o świadczenie wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze oraz członków
ich rodzin.
4b21)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Podmioty wymienione w ust. 4a mogą przetwarzać dane udostępnione z systemu w celu,
w którym te dane zostały im udostępnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 922).
4c21)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Podmioty wymienione w ust. 4a przechowują dane udostępnione z systemu przez okres
10 lat od dnia ich udostępnienia, z wyjątkiem danych dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
4d21)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Dane udostępnione z systemu usuwa się niezwłocznie po upływie okresów przechowywania,
o których mowa w ust. 4c.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia warunki organizacyjno-techniczne
funkcjonowania systemu.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe warunki, w tym techniczne i organizacyjne, sposób oraz tryb gromadzenia
i usuwania danych z systemu, mając na względzie ich zabezpieczenie przed dostępem
lub wykorzystywaniem przez osoby nieuprawnione.
Rozdział 3
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Art. 7.
1.
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych,
leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych,
zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego
poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
2.
Rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 8.
1.
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania
odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania
z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy.
2.
Do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1, niezbędne jest:
1)
dokonanie oceny zdolności do pracy, w szczególności przez:
a)
przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych umożliwiających określenie sprawności
fizycznej, psychicznej i umysłowej do wykonywania zawodu oraz ocenę możliwości zwiększenia
tej sprawności,
b)
ustalenie kwalifikacji, doświadczeń zawodowych, uzdolnień i zainteresowań;
2)
prowadzenie poradnictwa zawodowego uwzględniającego ocenę zdolności do pracy oraz
umożliwiającego wybór odpowiedniego zawodu i szkolenia;
3)
przygotowanie zawodowe z uwzględnieniem perspektyw zatrudnienia;
4)
dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie;
5)
określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy,
a w razie potrzeby - przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu rehabilitacyjnego
itp.
Art. 9.
1.
Rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa
w życiu społecznym.
2.
Rehabilitacja społeczna realizowana jest przede wszystkim przez:
1)
wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej;
2)
wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych;
3)
likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych,
technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji;
4)
kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.