Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw.

Ustawaz dnia 25 października 1991 r.o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej   (Dz. U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207, z 1989 r. Nr 20, poz. 104, Nr 29, poz. 154 i Nr 34, poz. 178, z 1990 r. Nr 30, poz. 179, Nr 34, poz. 298, Nr 55, poz. 319 i Nr 78, poz. 462 oraz z 1991 r. Nr 55, poz. 234) wprowadza się następujące zmiany: 1) tytuł ustawy otrzymuje brzmienie: „  Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.  ”  ; 2) w art. 1, 2, 3 ust. 1 i 2, w art. 4 ust. 3, w art. 4a i 90 ust. 1 użyte w różnych przypadkach wyrazy „Polska Rzeczpospolita Ludowa” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „Rzeczpospolita Polska”; 3) w art. 1 skreśla się wyrazy „i socjalistycznych zdobyczy Narodu Polskiego”; 4) w art. 2: a) wyrazy „organów państwowych” zastępuje się wyrazami „organów i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego”, b) po wyrazach „każdego obywatela” dodaje się wyrazy „w zakresie określonym w ustawach”; 5) w art. 4: a) w ust. 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „  Obywatel polski będący równocześnie obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.  ”  , b) w ust. 2:   -   po wyrazie „obywatele” dodaje się wyraz „polscy”,   -   wyrazy „odbywania przysposobienia wojskowego” oraz wyrazy „i szkolenia” skreśla się, c) w ust. 3:   -   wyrazy „zaszczytnych zadań w zakresie” zastępuje się wyrazami „zadań w ramach powszechnego obowiązku”,   -   po wyrazie „obywateli” dodaje się wyraz „polskich”; 6) w art. 9 w ust. 2 w pkt 1 skreśla się wyrazy „a także zasady i tryb powoływania oraz zakres działania jego organów wykonawczych”; 7) dodaje się art. 10 w brzmieniu: „  Art. 10. 1. Komitet Obrony Kraju wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego. 2. Do pracowników Biura Bezpieczeństwa Narodowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Przewidziane w tych przepisach uprawnienia właściwych organów przysługują odpowiednio Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Biurem Bezpieczeństwa Narodowego kieruje Sekretarz Komitetu Obrony Kraju. 4. Działalność Biura Bezpieczeństwa Narodowego jest finansowana ze środków budżetowych Kancelarii Prezydenta. 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa organizację oraz zakres działania Biura Bezpieczeństwa Narodowego.  ”  ; 8) w art. 13: a) w ust. 3 dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „  3) wojskowi komendanci uzupełnień.  ”  , b) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „  4. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi okręgi wojskowe oraz określa ich siedziby i terytorialny zasięg działania.  ”  , c) dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „  5. Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi terenowe organy administracji wojskowej jako organy rządowej administracji specjalnej, a także określa ich siedziby i terytorialny zasięg działania.  ”  ; 9) dodaje się art. 14 i 14a w brzmieniu: „  Art. 14. 1. Wojskowe służby informacyjne wykonują zadania związane z rozpoznawaniem i przeciwdziałaniem zagrożeniom godzącym w obronność Państwa oraz naruszeniom tajemnicy państwowej w zakresie obronności, jak również przygotowują dla organów państwowych informacje i analizy istotne dla obronności Państwa. 2. Obowiązki i uprawnienia związane z wykonywaniem czynności służbowych przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa dotyczą odpowiednio żołnierzy wojskowych służb informacyjnych w zakresie wykonywanych przez nich zadań. 3. W zakresie zadań wykonywanych przez wojskowe służby informacyjne, Ministrowi Obrony Narodowej przysługują odpowiednio uprawnienia Ministra Spraw Wewnętrznych przewidziane w ustawie o Urzędzie Ochrony Państwa i przepisach wydanych na jej podstawie. Art. 14a. 1. Tworzy się Żandarmerię Wojskową, która wykonuje w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz w stosunku do żołnierzy zadania związane w szczególności z: 1) zapewnieniem przestrzegania dyscypliny wojskowej, 2) ochroną życia i zdrowia oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, 3) ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochroną tajemnicy państwowej i służbowej, 4) zapobieganiem popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz innym zjawiskom kryminogennym, a także wykrywaniem przestępstw i wykroczeń oraz ściganiem ich sprawców, 5) zapewnieniem przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych wojskowych organów porządkowych. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje, organizację i szczegółowy zakres działania wojskowych organów porządkowych. 3. W granicach swych zadań wojskowe organy porządkowe wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze oraz administracyjno-porządkowe, a w tym interwencyjne, kontrolne, ochronne, konwojowe i asystencyjne. Organy te wykonują również czynności na polecenie sądu i prokuratora wojskowego oraz innych organów państwowych w zakresie, w jakim obowiązek ten wynika z odrębnych ustaw. 4. Wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych przez wojskowe organy porządkowe następuje na zasadach przewidzianych w ustawie o Policji, a czynności dochodzeniowo-śledczych - na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, zasady wykonywania pozostałych czynności określonych w ust. 3 w zakresie, w jakim nie są one uregulowane w odrębnych ustawach. 5. Obowiązki i uprawnienia związane z wykonywaniem czynności służbowych przez żołnierzy wojskowych organów porządkowych określa odrębna ustawa.  ”  ; 10) w art. 16: a) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „  3. Ministrowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez podległe ministerstwa, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz podmioty gospodarcze, dla których są organami założycielskimi. 4. Wojewodowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez urzędy wojewódzkie, urzędy rejonowe, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz podmioty gospodarcze, dla których są organami założycielskimi, a ponadto przez organy samorządu terytorialnego, organizacje społeczne oraz podmioty gospodarcze nie będące jednostkami organizacyjnymi podporządkowanymi lub nadzorowanymi przez ministrów.  ”  , b) ust. 5 skreśla się; 11) w art. 20: a) w pkt 1 skreśla się wyrazy „zarządu centralnego związku spółdzielczego”, b) skreśla się pkt 2-4, c) dotychczasowy pkt 5 otrzymuje oznaczenie pkt 2 i brzmienie: „  2) podmiotów gospodarczych - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą,  ” d) dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „  3) zakładów pracy - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które zatrudniają pracowników.  ”  ; 12) w art. 22: a) w ust. 1 wyrazy „przeprowadzania rejestracji i poboru obywateli” zastępuje się wyrazami „czynności określonych w art. 21 pkt 1 i 2”, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Terenowymi organami administracji wojskowej właściwymi w sprawach określonych w ust. 1 są szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz wojskowi komendanci uzupełnień.  ”  , c) skreśla się ust. 3 i 4; 13) w art. 23; a) w ust. 1:   -   po wyrazach „art. 22” dodaje się wyrazy „ust. 1”.   -   wyrazy „terenowe organy administracji państwowej” zastępuje się wyrazami „terenowe organy rządowej administracji ogólnej oraz organy samorządu terytorialnego”, b) w ust. 2:   -   po wyrazie „obywateli” dodaje się wyraz „polskich”,   -   skreśla się wyrazy „zamieszkałych lub”, c) w ust. 3 wyrazy „terenowymi organami administracji państwowej” zastępuje się wyrazami „terenowymi organami rządowej administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego”; 14) art. 24-26 otrzymują brzmienie: „  Art. 24. 1. Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 26a ust. 1. 2. Rejonowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołują wojewodowie w porozumieniu z szefami wojewódzkich sztabów wojskowych i przewodniczącymi okręgowych rad lekarskich. 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład, tryb powoływania i postępowania oraz terminy urzędowania rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz zasady przeprowadzania badań lekarskich, a także zasady Współdziałania komisji z terenowymi organami rządowej administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego. 4. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej określa, w drodze rozporządzenia, kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz zasady zaliczania do poszczególnych kategorii. Art. 25. 1. Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (poborowi), są obowiązani stawić się przed komisją lekarską w określonym terminie i miejscu. 2. Do stawienia się przed komisją lekarską wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent miasta) równocześnie z wezwaniem do stawienia się przed komisją poborową. 3. W razie niestawienia się poborowego przed komisją lekarską bez uzasadnionej przyczyny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do komisji lekarskiej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 26. 1. Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem. 2. Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. 3. Członkom rejonowej komisji lekarskiej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej komisji lekarskiej sprzeciwów od orzeczeń rejonowej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni od dnia wydania orzeczenia. 4. Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez rejonową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. 5. Ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień i komisji poborowych.  ”  ; 15) dodaje się art. 26a i 26b w brzmieniu: „  Art. 26a. 1. Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: 1) poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje rejonowa komisja lekarska, 2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, 3) żołnierzy rezerwy. 2. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej. Art. 26b. 1. Osobom wchodzącym w skład rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich przysługuje wynagrodzenie w wysokości i na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia. 2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i stawki odpłatności za badania specjalistyczne przeprowadzane dla potrzeb rejonowych i wojewódzkich komisji lekarskich. 3. Wydatki, o których mowa w ust. 1 i 2, pokrywa się z budżetu województwa.  ”  ; 16) w art. 27: a) ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie: „  4. Rejestrację przeprowadzają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast). 5. Do rejestracji wzywa przedpoborowego wójt lub burmistrz (prezydent miasta).  ”  , b) dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu: „  6. W razie niezgłoszenia się przedpoborowego do rejestracji bez uzasadnionej przyczyny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do urzędu gminy, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. 7. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz Ministrem-Szefem Urzędu Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania rejestracji przedpoborowych, sposób wzywania ich do rejestracji oraz zasady prowadzenia ewidencji przedpoborowych.  ”  ; 17) art. 28 skreśla się; 18) w art. 29: a) ust. 5 otrzymuje brzmienie: „  5. Do stawienia się przed komisją poborową wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent miasta).  ”  , b) dodaje się ust. 5a w brzmieniu: „  5a. W razie niestawienia się poborowego do poboru bez uzasadnionej przyczyny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji poborowej nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do komisji poborowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.  ”  ; 19) w art. 30 w ust. 2: a) w zdaniu pierwszym wyrazy „terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego” zastępuje się wyrazami „wójta lub burmistrza (prezydenta miasta)”, b) w zdaniu drugim wyrazy „Organ ten” zastępuje się wyrazami „Wójt lub burmistrz (prezydent miasta)”; 20) art. 31 skreśla się; 21) w art. 32 po wyrazach „pobytu czasowego” dodaje się wyraz „trwającego”; 22) w art. 33 w ust. 2 wyrazy „naczelników gmin” zastępuje się wyrazami „kierowników urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej, a także wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast)”; 23) w art. 34: a) w ust. 2 po wyrazie „skład” dodaje się wyrazy „i tryb postępowania oraz terminy urzędowania”, b) w ust. 3:   -   skreśla się wyrazy „medycznemu i” oraz wyrazy „i za badania specjalistyczne”,   -   po wyrazach „Radę Ministrów” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”; 24) w art. 35 w ust. 3 wyrazy „w sprawach określania zdolności do służby wojskowej oraz zakładania ewidencji wojskowej” zastępuje się wyrazami „oraz prowadzenia ewidencji wojskowej”; 25) art. 36-40 otrzymują brzmienie: „  Art. 36. 1. Do zakresu działania rejonowej komisji poborowej należy: 1) orzekanie o udzielaniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2, 2) orzekanie o skierowaniu poborowych do służby zastępczej. 2. Do zakresu działania wojewódzkiej komisji poborowej należy: 1) nadzór nad działalnością rejonowej komisji poborowej, 2) rozpatrywanie odwołań i sprzeciwów od orzeczeń rejonowych komisji poborowych, 3) orzekanie w sprawach wniosków kierowników zakładów pracy i wojewodów o uchylenie skierowania do służby zastępczej. 3. W sprawach, o których mowa w ust. 1, rejonowa komisja poborowa orzeka na wniosek poborowego, a jeżeli odroczenie następuje z powodu uznania za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej - również na wniosek komisji lekarskiej. Art. 37. 1. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się ze względu na: 1) konieczność sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, który nie ukończył szesnastu lat życia lub został zaliczony do I grupy inwalidów, 2) osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego przez poborowego, jeżeli poborowy posiada to gospodarstwo na podstawie tytułu prawnego albo jego wstępny pobiera emeryturę lub rentę inwalidzką z powodu prowadzenia tego gospodarstwa, a zarazem jego prowadzenie jest uzależnione od osobistej pracy poborowego, 3) pobieranie nauki w szkole wyższej, z zastrzeżeniem art. 104 ust. 1, 4) pobieranie nauki w szkole średniej albo policealnej w systemie dziennym. 2. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się również poborowym, którzy: 1) prowadzą własną kampanię wyborczą - na czas trwania tej kampanii albo którzy zostali wybrani do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego - na czas trwania kadencji, 2) zostali uznani przez komisję lekarską, ze względu na stan zdrowia, za czasowo niezdolnych do czynnej służby wojskowej - na czas określony przez tę komisję. 3. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić ze względu na pobieranie nauki w szkole średniej albo policealnej w systemie wieczorowym lub zaocznym, a także jeżeli poborowy został uznany za jedynego żywiciela rodziny w trybie art. 130. 4. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się również, gdy odpowiednie postępowanie toczy się przed właściwym organem, a poborowy uprawdopodobni spełnienie warunków odroczenia. 5. Przez gospodarstwo rolne, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się gospodarstwo rolne określone w przepisach Kodeksu cywilnego, z tym że obszar użytków rolnych nie może być mniejszy niż 1 hektar. 6. Nie udziela się odroczenia zasadniczej służby wojskowej w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 4 i ust. 3, jeżeli spowodowałoby to nieodbycie czynnej służby wojskowej przez poborowego. 7. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i zasady udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej. Art. 38. 1. Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się na okres nie krótszy niż 6 miesięcy i nie dłuższy niż 12 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 37 ust. 2. 2. Poborowy korzystający z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązany stawić się odpowiednio przed rejonową komisją poborową albo wojskowym komendantem uzupełnień niezwłocznie po upływie okresu odroczenia, a gdy komisja ta nie urzęduje - zgłosić się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), który wskazuje mu termin i miejsce stawienia się przed komisją poborową. Art. 39. 1. Orzeczenie rejonowej komisji poborowej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień na piśmie, wraz z uzasadnieniem. 2. Od orzeczenia rejonowej komisji poborowej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji poborowej. Wniesienie odwołania, z zastrzeżeniem przepisu art. 199 ust. 2, nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej służby wojskowej. 3. Orzeczenie rejonowej komisji poborowej może być zmienione przez wojewódzką komisję poborową również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. 4. Członkom rejonowej komisji poborowej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej komisji poborowej sprzeciwów od orzeczeń rejonowej komisji poborowej. 5. Odwołania od orzeczeń rejonowej komisji poborowej wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia tych orzeczeń, a sprzeciwy - w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczeń. Art. 40. 1. Orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach określonych w art. 37 ust. 1 pkt 3 i 4, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 należy do wojskowych komendantów uzupełnień. 2. Orzeczenia, o których mowa w ust. 1, doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem. 3. Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej służby wojskowej. 4. Orzeczenie wojskowego komendanta uzupełnień może być zmienione przez szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.  ”  ; 26) art. 41-43 skreśla się; 27) w art. 44: a) wyrazy „administracji państwowej” zastępuje się wyrazami „rządowej administracji ogólnej oraz wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast)”, b) po wyrazach „tych komisji” dodaje się wyrazy „a także zasady współdziałania komisji poborowych z terenowymi organami rządowej administracji ogólnej, organami samorządu terytorialnego i komisjami lekarskimi, o których mowa w art. 24 ust. 1”; 28) dodaje się art. 44a w brzmieniu: „  Art. 44a. 1. Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej poborowych uznanych za zdolnych do tej służby, którzy: 1) pobierają naukę w szkole wyższej - do czasu, kiedy staną się absolwentami szkół wyższych w rozumieniu art. 100, 2) pełnią służbę przygotowawczą lub służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa lub Straży Granicznej albo pobierają naukę w szkołach resortu spraw wewnętrznych, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej, 3) są obywatelami polskimi stale zamieszkującymi za granicą. 2. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne formacje niż wymienione w ust. 1 pkt 2, których funkcjonariuszy nie powołuje się do czynnej służby wojskowej. 3. W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka wojskowy komendant uzupełnień na wniosek poborowego. Decyzję wojskowego komendanta uzupełnień doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem. 4. Od decyzji wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.  ”  ; 29) w art. 45: a) dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i po wyrazach „komisji poborowej” dodaje się wyrazy „i komisji lekarskiej”, b) dodaje się ust. 2 w brzmieniu: „  2. Poborowi powinni być powoływani do odbycia czynnej służby wojskowej, w miarę możliwości, w jednostce wojskowej mającej siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące.  ”  ; 30) w art. 46: a) w ust. 1 wyrazy „do końca” zastępuje się wyrazami „do dnia 31 grudnia”, b) w ust. 2:   -   pkt 1 otrzymuje brzmienie: „  1) nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w ust. 1, z powodu odroczenia tej służby, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 37 ust. 2, albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do służby zastępczej,  ”   -   w pkt 2 w zdaniu wstępnym wyrazy „do tej służby” zastępuje się wyrazami „do zasadniczej służby wojskowej”, a lit c) w tym punkcie skreśla się, c) skreśla się pkt 3, d) w ust. 3 wyrazy „z końcem” zastępuje się wyrazami „z dniem 31 grudnia”; 31) art. 47 otrzymuje brzmienie: „  Art. 47. 1. Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej mogą być poddane obowiązkowi stawienia się do poboru, poczynając od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia - do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata. Kobiety te mogą być uprzednio poddane obowiązkowi stawienia się do rejestracji. 2. Obowiązki, o których mowa w ust. 1, nakłada Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określając równocześnie kwalifikacje kobiet przydatne do czynnej służby wojskowej. 3. Do rejestracji i poboru kobiet stosuje się odpowiednio przepisy art. 24-45. 4. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb przeznaczania kobiet do czynnej służby wojskowej, udzielania im odroczeń i przenoszenia do rezerwy oraz organy właściwe w tych sprawach.  ”  ; 32) art. 48 skreśla się; 33) w art. 49 w ust. 1 wyrazy „Wojskowe komendy” zastępuje się wyrazami „Wojskowi komendanci”; 34) art. 50 otrzymuje brzmienie: „  Art. 50. 1 Kierownicy zakładów pracy są obowiązani zawiadamiać wojskowych komendantów uzupełnień właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące pracownika o jego zatrudnieniu i zwolnieniu oraz o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku. 2. Rektorzy (dyrektorzy) szkół wyższych, policealnych i średnich są obowiązani zawiadamiać wojskowych komendantów uzupełnień właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące studenta (ucznia) o przyjęciu go do szkoły, skreśleniu z listy studentów (uczniów) i wydaleniu oraz o ukończeniu studiów (nauki). 3. Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą tylko określonych osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej. 4. Zakłady pracy, szkoły oraz inne jednostki organizacyjne są obowiązane wydawać zaświadczenia w sprawach powszechnego obowiązku obrony na żądanie osób zainteresowanych i właściwych organów wojskowych. 5. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków i tryb postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1-4.  ” 35) w art. 51. a) w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „  2) przez zakłady karne i poprawcze oraz areszty śledcze - o osadzeniu w zakładzie karnym lub areszcie śledczym osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej lub o umieszczeniu takich osób w zakładzie poprawczym oraz o zwolnieniu z tych zakładów lub aresztu  ”  ; b) w ust. 2:   -   skreśla się wyrazy „oraz Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”,   -   po wyrazie „określają” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”; 36) w art. 52: a) w ust. 1:   -   wyraz „zgłaszania” zastępuje się wyrazem „stawienia”,   -   skreśla się wyrazy „w razie potrzeby” i wyrazy „lub przeglądowi lekarskiemu”, b) ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „  2. Pracownikom wezwanym do osobistego stawienia się przez właściwy organ w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony, którzy me otrzymali od zakładu pracy wynagrodzenia za czas opuszczony z powodu wezwania, przysługuje, na ich żądanie, zryczałtowana rekompensata za utracone zarobki, za każdy dzień w wysokości 1/30 najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy. Rekompensatę wypłaca organ wzywający na podstawie zaświadczeń wydanych przez zakład pracy. 3. Osobom wezwanym do osobistego stawienia się przez właściwy organ w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony przysługuje na ich żądanie zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwające go ponad dwa miesiące. Należność wypłaca organ wzywający na podstawie udokumentowanego oświadczenia osoby wezwanej.  ”  , c) w ust. 4 wyrazy „koszty przejazdu ponosi osoba wezwana” zastępuje się wyrazami „przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się”; 37) w art. 53: a) ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: „  1. Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do spełniania wojskowego obowiązku meldunkowego, polegającego na zgłaszaniu wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) albo właściwym organom wojskowym zmian miejsca pobytu (zamieszkania), imienia, nazwiska, wykształcenia i zawodu. 2. Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej, które: 1) nie stawiły się do poboru - od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą dziewiętnaście lat życia, albo 2) zostały powołane do odbycia czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby lub szkolenia poborowych w obronie cywilnej albo służby zastępczej - od dnia doręczenia karty powołania (karty skierowania) do tej służby są obowiązane uzyskać zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego, przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą.  ”  , b) dodaje się nowy ust. 3 w brzmieniu: „  3. Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast): 1) dokonują zameldowania osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej po uprzednim wymeldowaniu się ich z poprzedniego miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, 2) zawiadamiają wojskowych komendantów uzupełnień oraz wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) właściwych ze względu na poprzednie miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej o zmianach zgłoszonych przy spełnianiu wojskowego obowiązku meldunkowego.  ”  , c) dotychczasowy ust. 3 otrzymuje oznaczenie ust. 4, d) dotychczasowy ust. 4 otrzymuje oznaczenie ust. 5 oraz wyrazy „Ministrowie Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych określają” zastępuje się wyrazami „Rada Ministrów określa”; 38) w art. 54: a) w ust. 1:   -   wyrazy „wojskowe komendy” zastępuje się wyrazami „wojskowych komendantów”,   -   skreśla się powołanie „(art. 49)”, b) w ust. 4 po wyrazie „określa” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”; 39) dział III skreśla się; 40) w art. 64 skreśla się ust. 3; 41) w art. 65: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, formacje uzbrojone nie wchodzące w skład Sił Zbrojnych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku zasadniczej służby wojskowej.  ” b) w ust. 3:   -   po wyrazie „uzbrojonych” dodaje się wyrazy „nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych”,   -   po wyrazach „Radę Ministrów” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia,”, c) dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „  5. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami, którym są podporządkowane formacje, o których mowa w ust. 2, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeznaczania i kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych, a także przebieg tej służby w zakresie nie uregulowanym w odrębnych ustawach.  ”  ; 42) dodaje się art. 65a w brzmieniu: „  Art. 65a. Rada Ministrów określa corocznie liczbę poborowych powoływanych w roku kalendarzowym do zasadniczej służby wojskowej, na przeszkolenie wojskowe, do zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej oraz do służby w formacjach uzbrojonych nie wchodzących w skład Sił Zbrojnych, a także żołnierzy rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych i służby okresowej, jak również osób do odbycia ćwiczeń w obronie cywilnej.  ”  ; 43) w art. 66: a) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „  3. Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety, które: 1) sprawują opiekę nad dziećmi do lat ośmiu, 2) sprawują opiekę nad dziećmi od lat ośmiu do szesnastu lub osobami wspólnie zamieszkałymi, zaliczonymi do I grupy inwalidów albo obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można powierzyć innym osobom.  ”  , b) ust. 4 i 5 skreśla się; 44) w art. 67 w pkt 1: a) dodaje się nową lit. b) w brzmieniu: „  b) nadterminową zasadniczą służbę wojskową,  ” b) dotychczasowe lit. b)-d) oznacza się odpowiednio jako lit. c)-e); 45) w art. 68: a) w ust. 1:   -   skreśla się wyrazy „wezwań imiennych”,   -   dodaje się drugie zdanie w brzmieniu: „Karta powołania jest decyzją administracyjną.”, b) w ust. 2 wyrazy „wojskowej komendy” zastępuje się wyrazami „wojskowego komendanta”, c) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „  3. Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest określony w karcie powołania dzień stawienia się do tej służby.  ”  , d) dodaje się ust. 3a i 3b w brzmieniu: „  3a. Zorganizowanie doręczania i doręczanie kart powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa oraz do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - należy: 1) w gminach - do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast), 2) w rejonach - do kierowników urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej. 3b. W przypadkach, o których mowa w ust. 3a, doręczenie kart powołania może nastąpić również przez urzędy pocztowo-telekomunikacyjne lub Policję.  ”  , e) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „  4. Rozplakatowanie obwieszczeń o powołaniu osób do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny należy do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).  ”  , f) w ust. 5 skreśla się wyrazy „(wezwania imienne)”, g) po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu: „  5a. Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa może nastąpić tylko w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.  ”  , h) w ust. 6:   -   skreśla się wyrazy „wezwań imiennych”,   -   po wyrazie „mobilizacyjnych” dodaje się wyrazy „oraz ich przeznaczenie, a także wzory obwieszczeń”; 46) w art. 69 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. W razie niestawienia się powołanego do czynnej służby wojskowej bez uzasadnionej przyczyny, kierownik urzędu rejonowego rządowej administracji ogólnej właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące, na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do wskazanej jednostki wojskowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.  ”  ; 47) w art. 70 po wyrazach „Obrony Narodowej” dodaje się wyrazy „oraz Łączności w porozumieniu z Ministrem-Szefem Urzędu Rady Ministrów”, a wyrazy „wezwań imiennych” skreśla się; 48) art. 71 otrzymuje brzmienie: „  Art. 71. Sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki i uprawnienia żołnierzy określa ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia i zarządzenia, a także regulaminy i rozkazy wydane przez Ministra Obrony Narodowej.  ”  ; 49) w art. 72: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „  1. Żołnierze są obowiązani zachować w tajemnicy wszystkie wiadomości, z którymi zapoznali się bezpośrednio lub w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej, jeżeli wiadomości te stanowią tajemnicę państwową lub służbową.  ”  , b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „  3. Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić żołnierza w czynnej służbie wojskowej przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy okręgu wojskowego, a żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej - Minister Obrony Narodowej lub organ wojskowy przez niego upoważniony, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.  ”  , c) dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „  4. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego przez niego upoważnionego na rozpowszechnianie rezultatów swej działalności naukowej, literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających wiadomości stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, w trybie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.  ”  ; 50) art. 73 skreśla się; 51) art. 74 otrzymuje brzmienie: „  Art. 74. 1. W okresie odbywania czynnej służby wojskowej członkostwo żołnierzy w partiach politycznych ulega zawieszeniu. 2. W okresie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierze nie mogą brać udziału w działalności ruchów obywatelskich i innych ugrupowań obywateli o charakterze politycznym, ani też prowadzić żadnej działalności politycznej na terenie jednostki (instytucji) wojskowej, w tym rozpowszechniać publikacji dotyczących zagadnień politycznych. 3. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej w umundurowaniu oraz odznakach i oznakach wojskowych nie mogą brać udziału w zgromadzeniach o charakterze politycznym. 4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w przypadku kandydowania żołnierza w czynnej służbie wojskowej do Sejmu, Senatu lub organu samorządu terytorialnego. 5. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych ani brać udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami w chwili powołania do tej służby, 6. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą wstępować do stowarzyszeń i innych organizacji działających poza wojskiem oraz brać udział w działalności stowarzyszeń i innych organizacji, do których należeli w chwili powołania do tej służby, tylko za zezwoleniem przełożonego o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku. 7. Działalność partii politycznych oraz stowarzyszeń i innych organizacji na terenie jednostek (instytucji) wojskowych określają odrębne ustawy, z tym że na terenie jednostek (instytucji) wojskowych nie mogą być tworzone i nie mogą działać środowiskowe stowarzyszenia i inne organizacje zrzeszające żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.  ”  ; 52) w art. 75 po wyrazach „za granicą” dodaje się wyrazy „w trybie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia”; 53) w art. 76: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „  1. Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani w czasie wykonywania zadań służbowych nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe.  ”  , b) w ust. 3 wyrazy „i oznaki” zastępuje się wyrazami „oraz odznaki i oznaki”, c) w ust. 4:   -   w pkt 1 wyrazy „oznak i odznak” zastępuje się wyrazami „odznak i oznak”,   -   w pkt 2 wyrazy „i oznak” zastępuje się wyrazami „oraz odznak i oznak”; 54) w art. 77: a) w ust. 1 w pkt 2 po wyrazie „wyekwipowanie” dodaje się wyraz „wojskowe”, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Uprawnienia żołnierzy do zakwaterowania, uposażenia, świadczeń odszkodowawczych i emerytalnych oraz zaopatrzenia inwalidzkiego określają odrębne ustawy i akty prawne wydane na ich podstawie.  ”  ; 55) w art. 78 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „  1) prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń zakładów społecznych służby zdrowia - na zasadach oraz w zakresie i trybie określonym przez Ministrów Obrony Narodowej oraz Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia,  ”  ; 56) w art. 79: a) dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 oraz po wyrazie „wojskowej” dodaje się wyrazy „z zastrzeżeniem ust. 2 i 3”, a po wyrazie „Narodowej” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”, b) dodaje się ust. 2 i 3 w brzmieniu: „  2. Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia. 3. Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową udziela się urlopu okolicznościowego na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej.  ”  ; 57) w art. 81 w ust. 1 po wyrazie „czasowego” dodaje się wyrazy „trwającego ponad dwa miesiące”; 58) art. 82 otrzymuje brzmienie: „  Art. 82. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby.  ”  ; 59) w art. 83 w ust. 2 w tabeli skreśla się wyrazy „generał armii”; 60) w art. 85: a) w ust. 2 po wyrazie „Narodowej” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”, b) ust. 6 otrzymuje brzmienie: „  6. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej mianuje na stopień Marszałka Polski oficera posiadającego stopień generała (admirała) za wyjątkowe zasługi dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.  ”  , c) w ust. 7 wyraz „oficerskie” zastępuje się wyrazem „wojskowe”; 61) w art. 88: a) w ust. 1 skreśla się wyrazy „politycznych lub”, b) w ust. 4 po wyrazie „określa” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”; 62) w art. 91: a) w ust. 1 wyrazy „dwadzieścia cztery miesiące” zastępuje się wyrazami „osiemnaście miesięcy”, b) w ust. 3 skreśla się zdanie drugie, c) w ust. 5:   -   po wyrazie „przedłużać” dodaje się wyrazy „w drodze rozporządzenia”,   -   wyrazy „dwunastu miesięcy” zastępuje się wyrazami „łącznie jednego miesiąca”; 63) w art. 92 skreśla się ust. 3; 64) art. 93 skreśla się; 65) w art. 94: a) w ust. 1 skreśla się wyrazy „i 3 oraz art. 93 ust. 1”, b) w ust. 2 skreśla się wyrazy „przez rejonową komisję poborową” oraz powołanie „(art. 29)”; 66) w art. 97: a) w ust. 2:   -   pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie: „  3) konieczności sprawowania przez niego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, który nie ukończył szesnastu lat życia lub został zaliczony do I grupy inwalidów, 4) przyjęcia go na naukę do szkoły średniej, policealnej lub wyższej w systemie dziennym,  ”   -   dodaje się pkt 4a i 4b w brzmieniu: „  4a) konieczności prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada to gospodarstwo na podstawie tytułu prawnego albo jego wstępny pobiera emeryturę lub rentę inwalidzką z powodu prowadzenia tego gospodarstwa, a zarazem prowadzenie gospodarstwa jest uzależnione od jego osobistej pracy; przepis art. 37 ust. 5 stosuje się odpowiednio, 4b) wybrania go do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego,  ”   -   w pkt 5 skreśla się wyrazy „chyba że na wniosek właściwego dowódcy nastąpi odroczenie wykonania kary do czasu odbycia przez żołnierza służby”, b) ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie: „  3. Żołnierz może być zwolniony z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem, w razie przyjęcia go na naukę do szkoły średniej albo policealnej lub wyższej, w systemie wieczorowym lub zaocznym, a także w razie uznania go za jedynego żywiciela rodziny w trybie art. 130. 4. Decyzję w sprawie zwolnienia żołnierza z zasadniczej służby wojskowej w przypadkach określonych w ust. 2 i 3 podejmuje właściwy organ wojskowy z urzędu lub na wniosek żołnierza. Decyzję doręcza się żołnierzowi na piśmie wraz z uzasadnieniem.  ”  , c) dodaje się ust. 4a w brzmieniu: „  4a. Od decyzji właściwego organu wojskowego przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez organ wojskowy wyższego rzędu również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.  ”  ; 67) art. 98 otrzymuje brzmienie: „  Art. 98. 1. O konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny oraz osobistego prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego orzeka wójt lub burmistrz (prezydent miasta). 2. Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się żołnierzowi i właściwemu organowi wojskowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem. 3. Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje żołnierzowi oraz właściwemu organowi wojskowemu odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa. 4. Ostateczne decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla dowódców jednostek wojskowych.  ”  ; 68) dodaje się art. 98a w brzmieniu: „  Art. 98a. 1. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i zasady zwalniania żołnierzy z zasadniczej służby wojskowej przed jej odbyciem, a także szczegółowe zasady i tryb postępowania oraz właściwość organów wojskowych w tych sprawach. 2. Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady powoływania do odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej i przenoszenia do rezerwy.  ”  ; 69) w art. 99 w ust. 1 dodaje się na końcu wyrazy „w drodze rozporządzenia”; 70) w dziale IV rozdział 4 otrzymuje brzmienie: „  Rozdział 4 Służba wojskowa studentów i absolwentów szkół wyższych Art. 100. Ilekroć w ustawie jest mowa o „absolwentach szkół wyższych”, rozumie się przez to poborowych, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem jednolitych studiów magisterskich lub studiów wyższych zawodowych, a jeżeli bezpośrednio po ukończeniu studiów wyższych zawodowych podjęli naukę na uzupełniających studiach magisterskich - także poborowych, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem tych studiów - choćby studiów nie ukończyli, a studia były prowadzone w systemie dziennym, wieczorowym lub zaocznym. Art. 101. 1. Absolwenci szkół wyższych są obowiązani, z zastrzeżeniem art. 104 i 105, do odbycia przeszkolenia wojskowego. 2. Obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego podlegają również absolwenci szkół wyższych, którzy ukończyli studia za granicą. 3. Absolwenci szkół wyższych będący żołnierzami rezerwy mogą odbyć przeszkolenie wojskowe na własną prośbę. 4. Rada Ministrów może nałożyć, w drodze rozporządzenia, obowiązek odbycia przeszkolenia wojskowego również na absolwentki szkół wyższych posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej. Przepis art. 47 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 102. 1. Przeszkolenie wojskowe odbywa się w jednostkach wojskowych w wymiarze do sześciu miesięcy. 2. Poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych, 3 jeżeli powołanie w tym terminie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów wojskowych albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do odbycia służby zastępczej - w ciągu następnych osiemnastu miesięcy. 3. W sprawach odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych stosuje się odpowiednio art. 36-40 i 44, z zastrzeżeniem ust. 4. 4. Wojskowy komendant uzupełnień może odroczyć absolwentowi szkoły wyższej, na jego wniosek, odbycie przeszkolenia wojskowego również wtedy, jeżeli bezpośrednio po ukończeniu jednolitych lub uzupełniających studiów magisterskich podjął on naukę na studiach doktoranckich prowadzonych jako dzienne. Przepisy art. 40 i ust. 2 stosuje się odpowiednio. 5. Minister Obrony Narodowej określa w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczenia absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego, sposób powoływania na to przeszkolenie, rodzaje i szczegółowy czas trwania tego przeszkolenia oraz sposób jego odbywania i zwalniania. 6. Koszty związane z odbywaniem przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Art. 103. 1. Żołnierzy, którzy odbyli przeszkolenie wojskowe, oraz studentów, którzy odbyli zajęcia wojskowe określone w art. 104 ust. 1 przenosi się do rezerwy. 2. W sprawach zwalniania żołnierzy z przeszkolenia wojskowego przed jego odbyciem stosuje się odpowiednio art. 97, 98 i 98a. Art. 104. 1. Studenci wyższych szkół morskich są obowiązani do odbycia zajęć wojskowych w czasie trwania studiów. Odbycie tych zajęć jest równoznaczne z odbyciem przeszkolenia wojskowego, o którym mowa w art. 102 ust. 1. 2. Zajęcia wojskowe są obowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów, prowadzonym w studium wojskowym będącym jednostką organizacyjną wyższej szkoły morskiej. 3. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej, określa: 1) w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania studentów wyższych szkół morskich do odbycia zajęć wojskowych oraz czas i sposób ich odbywania, 2) organizację studium wojskowego, 3) programy zajęć wojskowych. 4. Koszty związane z utworzeniem i działalnością studiów wojskowych pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej. Rada Ministrów określa szczegółowe zasady i tryb pokrywania tych kosztów. Art. 105. 1. Studenci i studentki akademii medycznych są obowiązani do odbycia zajęć z zakresu medycyny katastrof. Zajęcia te są obowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów. 2. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa czas i sposób odbywania oraz programy zajęć z zakresu medycyny katastrof. Art. 106. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zwolnić absolwentów niektórych szkół wyższych z obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego. 2. Studenci, którzy nie stali się absolwentami szkół wyższych, podlegają obowiązkowi odbycia czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych. Art. 106a. 1. Poborowi, o których mowa w art. 101 ust. 1 i art. 104 ust. 1, skierowani do odbycia służby zastępczej, odbywają tę służbę po dniu, w którym stali się absolwentami szkół wyższych. 2. Poborowi, którzy nie zostali skierowani do odbycia służby zastępczej, podlegają powołaniu do odbycia przeszkolenia wojskowego, o którym mowa w art. 102 ust. 1.  ”  ; 71) w art. 107 skreśla się wyrazy „lub na podstawie przepisów szczególnych”; 72) w art. 108: a) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Do odbycia ćwiczeń wojskowych nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy: 1) prowadzą własną kampanię wyborczą - w czasie jej trwania, 2) zostali wybrani do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego - w czasie trwania kadencji, 3) odbyli służbę zastępczą.  ”  , b) w ust. 3 po kropce dodaje się zdanie: „Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.”; 73) art. 109 otrzymuje brzmienie: „  Art. 109. 1. Wojskowy komendant uzupełnień zawiadamia zakład pracy zatrudniający żołnierza rezerwy o zamiarze powołania go do odbycia ćwiczeń wojskowych, nie później niż na trzy miesiące przed dniem powołania. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio wobec żołnierzy rezerwy osobiście prowadzących gospodarstwo rolne w warunkach określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą, która została zgłoszona do ewidencji działalności gospodarczej. Przepisy art. 37 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. 3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych odbywanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa i ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin. 4. Zakład pracy może wystąpić, w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia, do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego z uzasadnionym wnioskiem o odstąpienie od powołania, o którym mowa w ust. 1, jeżeli powołanie to spowodowałoby zaprzestanie działalności zakładu pracy albo wyrządziłoby mu inną poważną szkodę. 5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do żołnierzy rezerwy określonych w ust. 2. 6. Szef wojewódzkiego sztabu wojskowego wydaje decyzję, nie później niż na 30 dni przed dniem powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych. Decyzja ta jest ostateczna.  ”  ; 74) dodaje się art. 109a w brzmieniu: „  Art. 109a. 1. Jeżeli wskutek powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych nastąpiły skutki, o których mowa w art. 109 ust. 4, zakład pracy może dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli zakład pracy nie wystąpił z wnioskiem określonym w art. 109 ust. 4. 3. Jeżeli wskutek wystąpienia przez zakład pracy z wnioskiem, o którym mowa w art. 109 ust. 4, zawierającym nieprawdziwe lub znacznie zawyżone dane, organy wojskowe poniosły szkodę, zakład pracy jest obowiązany do jej naprawienia. 4. Dochodzenie roszczeń, o których mowa w ust. 1 i 3, następuje w trybie postępowania cywilnego. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do żołnierzy rezerwy określonych w art. 109 ust. 2.  ”  ; 75) w art. 110: a) w ust. 1:   -   w pkt 1 wyraz „dwunastu” zastępuje się wyrazem „dziewięciu”,   -   w pkt 2 wyraz „osiemnastu” zastępuje się wyrazem „dwunastu”,   -   w pkt 3 wyrazy „dwudziestu czterech” zastępuje się wyrazem „osiemnastu”, b) w ust. 2 wyrazy „Ćwiczeń wojskowych odbytych” zastępuje się wyrazami „Ćwiczenia wojskowe odbyte” oraz skreśla się wyraz „nie”; 76) w art. 111: a) w ust. 1 wyrazy „dziewięćdziesięciu dni łącznie” zastępuje się wyrazami „łącznie dziewięćdziesięciu dni”. b) dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „  1a. Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych może nastąpić najwyżej raz w roku, a ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin - nie więcej niż trzy razy w roku.  ”  , c) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa Państwa, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przedłużyć czas trwania ćwiczeń wojskowych o okres nie przekraczający łącznie trzydziestu dni w ciągu roku.  ”  ; 77) art. 112 otrzymuje brzmienie: „  Art. 112. Przepisów art. 110 i 111 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych związanych z udziałem w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.  ”  ; 78) w art. 113 wyrazy „w zależności od potrzeb obrony” zastępuje się wyrazami „w drodze rozporządzenia”; 79) w art. 114: a) w ust. 1 skreśla się wyrazy „w ilościach określanych corocznie przez Radę Ministrów”, b) w ust. 2 wyrazy „dwudziestu czterech” zastępuje się wyrazem „dwunastu”, c) skreśla się ust. 3, d) dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „  5. Szczegółowe prawa i obowiązki żołnierzy pełniących okresową służbę wojskową określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.  ”  ; 80) w art. 116 wyrazy „(art. 67 pkt 1)” zastępuje się wyrazami „w chwili ogłoszenia mobilizacji i wybuchu wojny”; 81) w art. 117 w ust. 1 i 2 wyraz „dziedzinach” zastępuje się wyrazem „jednostkach”; 82) w art. 120 po wyrazie „Odroczenia” dodaje się wyraz „czynnej”; 83) art. 121 otrzymuje brzmienie: „  Art. 121. 1. Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób, które ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska pracy są niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa Państwa. 2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, kategorie osób, o których mowa w ust. 1, a także zasady i tryb ich reklamowania od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej.  ”  ; 84) w art. 123: a) w ust. 1 i 2 użyte w różnych przypadkach wyrazy „powołanie pracownika” zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami „dzień doręczenia pracownikowi karty powołania”, b) w ust. 3 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „i na okres wstępny”, a w zdaniu drugim skreśla się wyrazy „lub okresu wstępnego”, c) w ust. 6 w zdaniu pierwszym wyrazy „lub w razie” zastępuje się wyrazami „oraz w razie ogłoszenia upadłości lub”; 85) art. 124 otrzymuje brzmienie: „  Art. 124. 1. Na wniosek pracownika, któremu doręczono kartę powołania do czynnej służby wojskowej, zakład pracy jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia: 1) na dwa dni, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, 2) na jeden dzień, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych trwających powyżej trzydziestu dni, 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli doręczona karta powołania zobowiązuje do natychmiastowego stawiennictwa. 3. Na wniosek pracownika, który odbył ćwiczenia wojskowe trwające powyżej trzydziestu dni, zakład pracy jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy po odbyciu tych ćwiczeń na jeden dzień, bez zachowania prawa do wynagrodzenia. 4. W przypadkach określonych w ust. 1 i 3 zakład pracy może - na własny koszt - wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.  ”  ; 86) w art. 125: a) ust. 1-3 otrzymują brzmienie: „  1. Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej podjął pracę w zakładzie pracy, w którym był zatrudniony w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w tym zakładzie w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy. 2. Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej podjął pracę po raz pierwszy lub w innym zakładzie pracy niż ten, w którym był zatrudniony w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabywania lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom zakładu pracy, w którym podjął pracę. 3. Pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą tylko uprawnienia w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej, a także uprawnienia emerytalno-rentowe.  ”  , b) w ust. 4 skreśla się wyrazy „lub wystąpić z wnioskiem o skierowanie do pracy”, c) dodaje się ust. 6 w brzmieniu: „  6. Przepisy ust. 1-3 nie naruszają uprawnień bezrobotnych, określonych w odrębnych przepisach.  ”  ; 87) dodaje się art. 125a w brzmieniu: „  Art. 125a. 1. Żołnierze rezerwy, którzy w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, z zastrzeżeniem art. 125 ust. 4, nie mogą podjąć pracy wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy, w którym byli zatrudnieni w dniu powołania do tej służby, albo rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn dotyczących tego zakładu, a także którzy z innych przyczyn poszukują pracy - korzystają z pierwszeństwa w zakresie pośrednictwa pracy. 2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady prowadzenia pośrednictwa pracy w stosunku do żołnierzy rezerwy, o których mowa w ust. 1.  ”  ; 88) w art. 126: a) w ust. 1 wyrazy „zasadniczej lub okresowej” zastępuje się wyrazem „czynnej” oraz wyrazy „zaszeregowania osobistego” zastępuje się wyrazem „wynagrodzenia”, b) w ust. 2 po wyrazie „podczas” dodaje się wyrazy „odbywania czynnej” oraz skreśla się wyrazy „lub organ nadrzędny nad tym zakładem”; 89) w art. 127 skreśla się zdanie drugie; 90) dodaje się art. 127a w brzmieniu: „  Art. 127a. 1. Zakład pracy udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych urlopu bezpłatnego na okres trwania tych ćwiczeń, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech godzin, odbywanych w czasie lub w dniu wolnym od pracy. 2. W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje wszystkie uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.  ”  ; 91) w art. 128 skreśla się ust. 2-5 oraz oznaczenie ust. 1; 92) w art. 129: a) w ust. 1 wyrazy „lub w razie” zastępuje się wyrazami „oraz w razie ogłoszenia upadłości lub”, b) skreśla się ust. 2 oraz oznaczenie ust. 1; 93) art. 130 i 131 otrzymują brzmienie: „  Art. 130. 1. Poborowych, którym doręczono kartę powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, oraz żołnierzy odbywających tę służbę, z wyjątkiem żołnierzy pełniących ją nadterminowo, mających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) uznaje - na ich wniosek lub uprawnionego członka rodziny - za jedynego żywiciela rodziny. 2. Członkami rodziny pozostającymi na wyłącznym utrzymaniu poborowego (żołnierza) są małżonkowie, dzieci, rodzice oraz inne osoby, jeżeli poborowego (żołnierza) obciąża obowiązek alimentacyjny względem tych osób, a uzyskiwany przez nie dochód z jakiegokolwiek tytułu jest niższy od najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy, oraz spełniają oni warunki szczegółowe ustalone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia. 3. Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie, która wniosła podanie, wraz z uzasadnieniem. 4. Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie, która wniosła podanie, odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Art. 131. 1. Członkom rodziny żołnierza, ze względu na których został on uznany za jedynego żywiciela rodziny, przysługują zasiłki na utrzymanie tych osób. 2. Zasiłek na utrzymanie rodziny przysługuje od dnia wniesienia podania, o którym mowa w art. 130 ust. 1, nie wcześniej jednak niż od dnia stawienia się do zasadniczej służby wojskowej, do dnia zwolnienia z tej służby. 3. Zasiłek na utrzymanie rodziny wynosi dla jednego uprawnionego członka rodziny 100% kwoty najniższego wynagrodzenia pracowników za pełny miesięczny wymiar czasu pracy, określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie Kodeksu pracy, z zastrzeżeniem przepisów ust. 4-6. 4. Jeżeli do zasiłku na utrzymanie rodziny jest uprawniony więcej niż jeden członek rodziny i członkowie ci …