📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 maja 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Orzekanie o niepełnosprawności
Rozdział 3 - Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Rozdział 4 - Uprawnienia osób niepełnosprawnych
Rozdział 5 - Szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych
Rozdział 6 - Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej
Rozdział 7 - Zadania i organizacja służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych
Rozdział 8 - Szkolenie osób niepełnosprawnych
Rozdział 9 - Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10 - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10a - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 511), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. poz. 1000),
2)
ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1076),
3)
ustawą z dnia 13 września 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. poz. 1925),
4)
ustawą z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 2192),
5)
ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2354),
6)
ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. U. poz. 730)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 maja 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośników nr 1 i 2 oraz art. 176 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. poz. 1000), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w
sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych).
2) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez
właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych,
wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylającą decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW.
”
„
Art. 176.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 25 maja 2018 r.
”
;
2)
art. 11-16, art. 18, art. 19 i art. 23 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1076), które stanowią:
„
Art. 11.
Osoby, które były uczestnikami warsztatu terapii zajęciowej i opuściły warsztat w
związku z podjęciem zatrudnienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, mogą
korzystać z zajęć klubowych, o których mowa w art. 10g ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jeżeli rozpoczęły udział w zajęciach klubowych
nie później niż w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 12.
Do pracodawców będących w likwidacji w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przepis
art. 21 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje
się począwszy od wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za
styczeń 2019 r.
Art. 13.
1.
Pracodawca, który przed dniem 1 października 2018 r. nabył prawo do obniżenia wpłat,
o których mowa w art. 21 ustawy zmienianej w art. 1, może je wykorzystać na warunkach
dotychczasowych.
2.
Pracodawca, który przed dniem 1 października 2018 r. dokonał zapłaty za zakup potwierdzony
fakturą uprawniający do obniżenia wpłat na podstawie art. 22 ustawy zmienianej w art.
1, może nabyć prawo do obniżenia wpłat i wykorzystać je na warunkach dotychczasowych.
Art. 14.
Do informacji o kwocie obniżenia wystawionych przed dniem 1 października 2018 r. stosuje
się przepis art. 22b ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 15.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 22 ust. 12 ustawy zmienianej
w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 22 ust. 12 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez
okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 16.
Warunek opłacania składek określony w art. 25a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się od dnia 1 lipca 2016 r.
”
„
Art. 18.
Do decyzji, o których mowa w art. 25d ust. 2, art. 26a ust. 12, art. 26c ust. 4b,
art. 30 ust. 3a, art. 49e i art. 49f ustawy zmienianej w art. 1, wydanych odpowiednio
przez wojewodę albo Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 19.
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Zastępcy
Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych powołani
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pozostają na stanowiskach do czasu powołania
Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Zastępców
Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podstawie
art. 51 ust. 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 5 i art. 7, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;
2)
art. 1 pkt 8 lit. a oraz pkt 9 i 10, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2018 r.
”
;
3)
art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 13 września 2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawy o
rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. poz. 1925), które stanowią:
„
Art. 5.
1.
Przepisy art. 22 ust. 1 pkt 2 i art. 26a ust. 1b ustawy zmienianej w art. 2 stosuje
się do osób, w odniesieniu do których w okresie od dnia 27 czerwca 2018 r. do dnia
poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy wydano orzeczenie określone
w art. 3 ustawy zmienianej w art. 2, a pracodawcy przedstawiono zaświadczenie, o którym
mowa w ust. 2.
2.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydał orzeczenie, o którym mowa
w ust. 1, w ostatniej instancji, po jego uprawomocnieniu, wydaje zaświadczenie potwierdzające,
że podstawę zaliczenia do stopnia niepełnosprawności, określonego w tym orzeczeniu,
stanowiła choroba psychiczna.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa na swojej stronie Biuletynu
Informacji Publicznej wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 2.
4.
Zaświadczenie wydaje się na wniosek osoby niepełnosprawnej w terminie 30 dni od dnia
złożenia wniosku, dla celów określonych w ust. 1.
5.
Przewodniczący zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności:
1)
wyznacza lekarza - członka zespołu, który jednoosobowo rozpatruje złożony wniosek
o wydanie zaświadczenia;
2)
podpisuje zaświadczenie.
6.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności prowadzi rejestr wydanych zaświadczeń.
7.
Pracodawca, o którym mowa w art. 22 ust. 1 lub art. 26a ust. 1 ustawy zmienianej w
art. 2, któremu przedstawiono zaświadczenie określone w ust. 2 oraz orzeczenie potwierdzające
niepełnosprawność w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 2, koryguje stany zatrudnienia,
o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2 lub art. 26a ust. 1b ustawy zmienianej w art.
2, za okresy od dnia przedstawienia mu orzeczenia, o którym mowa w ust. 1.
8.
W sprawach dotyczących odmowy wydania zaświadczenia stosuje się przepis art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149, 650, 1544 i 1629). Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia podpisuje przewodniczący zespołu do
spraw orzekania o niepełnosprawności lub osoba przez niego upoważniona.
”
„
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 35 i art. 37 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu
Wsparcia Osób Niepełnosprawnych
(Dz. U. poz. 2192), które stanowią:
„
Art. 35.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie przepisów zmienianych
w art. 23 pkt 1 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
”
;
5)
art. 38 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowej Administracji
Skarbowej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2354), który stanowi:
„
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 19 pkt 1, 3 i 4, art. 20 oraz art. 21, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 7 w zakresie art. 14 ust. 1 pkt 10-10b, pkt 9 i pkt 38, art. 23 oraz art.
34 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
3)
art. 1 pkt 55 i art. 26, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
”
;
6)
odnośnika nr 1 oraz art. 173 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. U. poz. 730), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE
L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2).
”
„
Art. 173.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/78/WE
z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania
w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000). Dane dotyczące ogłoszenia
aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania
przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych
aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1)
o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
określonych w art. 3 lub
2)
o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów,
lub
3)
o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych dalej „osobami niepełnosprawnymi”.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
najniższym wynagrodzeniu - oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące
w grudniu roku poprzedniego, ustalane na podstawie odrębnych przepisów;
2)
osobie niepełnosprawnej bezrobotnej lub niepełnosprawnej poszukującej pracy - oznacza
to osobę niepełnosprawną bezrobotną lub niepełnosprawną poszukującą pracy w rozumieniu
przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
3)
organizacjach pozarządowych - oznacza to organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione
w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2019 r. poz. 688);
4)
przeciętnym wynagrodzeniu - oznacza to przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce
narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 39, 730 i 752);
4a)
kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę
obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od
tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych;
5)
uczestnictwie w życiu społecznym - oznacza to możliwość pełnienia ról społecznych
oraz pokonywania barier, w szczególności psychologicznych, architektonicznych, urbanistycznych,
transportowych i w komunikowaniu się;
6)
wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych - oznacza to przeciętny miesięczny udział
procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar
czasu pracy;
7)
warunkach pracy chronionej - oznacza to warunki, o których mowa w art. 28 albo art.
29, i uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej albo zakładu aktywności zawodowej;
8)
przystosowanym stanowisku pracy osoby niepełnosprawnej - oznacza to stanowisko pracy,
które jest oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju
i stopnia niepełnosprawności;
9)
staroście - oznacza to także prezydenta miasta na prawach powiatu;
10)
niepełnosprawności - oznacza to trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról
społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w
szczególności powodującą niezdolność do pracy;
11)
psie asystującym - oznacza to odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa,
w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta
osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo
w życiu społecznym.
Art. 2a.
1.
Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
2.
W przypadku przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność,
osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym
okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony
nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego
niepełnosprawność, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych
również w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego
orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była
niepełnosprawna.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie
u pracownika schorzeń, o których mowa w art. 26a ust. 1b, lub schorzeń określonych
na podstawie art. 21 ust. 7.
Art. 2b2)Dodany przez art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw
w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz.
730), która weszła w życie z dniem 4 maja 2019 r..
1.
Pracodawca przetwarza dane osobowe, w tym dane o stanie zdrowia osób:
1)
pozostających z nim w stosunku pracy oraz niepracujących byłych pracowników,
2)
niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą,
3)
uczestniczących w procesie rekrutacji, odbywających szkolenie, staż, przygotowanie
zawodowe albo praktyki zawodowe lub absolwenckie,
4)
należących do grup wymienionych w art. 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia
2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu
art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych)
(Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3, z późn. zm.3)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 320 z 30.11.2013,
str. 22.) oraz do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre
rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
(Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 329 z 15.12.2015,
str. 28, Dz. Urz. UE L 149 z 07.06.2016, str. 10, Dz. Urz. UE L 156 z 20.06.2017,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 236 z 14.09.2017, str. 28.,
5)
będących członkami rodzin pracowników i niepracujących byłych pracowników,
6)
o których mowa w art. 21 ust. 2c, i osób korzystających z usług jednostek organizacyjnych,
o których mowa w art. 21 ust. 2e pkt 3
- dla celów określonych w ustawie.
2.
Przedstawienie pracodawcy dokumentów potwierdzających dane osobowe o stanie zdrowia
jest dobrowolne.
3.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 25a, art. 25c, art. 25d i art. 26a-26c,
działania mogą być podejmowane w oparciu o zautomatyzowane przetwarzanie danych.
4.
Przetwarzanie, o którym mowa w ust. 3, może obejmować dane osobowe o stanie zdrowia.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 i 4, administrator danych zapewnia odpowiednie
środki służące ochronie interesu lub podstawowych praw, wolności i prawnie uzasadnionych
interesów osoby, której dane dotyczą, w tym w szczególności zapewnia tej osobie prawo
do uzyskania interwencji ludzkiej, prawo do wyrażenia własnego stanowiska oraz zakwestionowania
decyzji podjętej w sposób zautomatyzowany.
6.
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez podmioty i osoby realizujące zadania
wynikające z ustawy polegają co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich w poufności.
7.
Pracodawcy, o których mowa w ust. 1, podmioty i osoby realizujące zadania wynikające
z ustawy przechowują dane osobowe wyłącznie przez okres nie dłuższy niż jest to niezbędne
i w zakresie koniecznym do realizacji celów przetwarzania danych osobowych oraz dokonują
przeglądu przydatności przetwarzania danych osobowych nie rzadziej niż co 5 lat.
8.
Okres przechowywania danych przetwarzanych przez podmioty, o których mowa w art. 6
ust. 1, wynosi 50 lat.
Rozdział 2
Orzekanie o niepełnosprawności
Art. 3.
1.
Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów
określonych ustawą:
1)
znaczny;
2)
umiarkowany;
3)
lekki.
2.
Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania
ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 4.
1.
Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy
innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
2.
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
3.
Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu,
powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością
psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające
się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze
lub środki techniczne.
4.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w
stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb
życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
5.
Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której
mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego
warunków pracy chronionej, w przypadkach:
1)
przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
2)
zatrudnienia w formie telepracy.
6.
Kontrolę w zakresie spełniania warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza
Państwowa Inspekcja Pracy.
Art. 4a.
1.
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli
mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej
12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu,
powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu
podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w
danym wieku.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny niepełnosprawności
u osób w wieku do 16 roku życia.
Art. 5.
Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
1)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie
art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1a)
niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy
wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej
w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
3)
częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości
przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1,
jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Art. 5a.
1.
Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności
do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których
mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek
o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3,
dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
2.
W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności
wydaje orzeczenie, w którym:
1)
stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których
mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
2)
wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności
organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ma prawo żądać od właściwych organów
rentowych udostępnienia kopii orzeczeń, o których mowa w ust. 1, a organy te są obowiązane
do ich udostępniania.
4.
Od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2, nie służy odwołanie.
Art. 6.
1.
Powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności:
1)
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja;
2)
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja.
1a.
Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków finansowych
budżetu państwa. Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek
samorządu terytorialnego.
2.
Właściwość miejscową powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności
ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.
3.
Właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności ustala się według miejsca
pobytu w przypadku osób:
1)
bezdomnych;
2)
przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych
lub rodzinnych;
3)
przebywających w zakładach karnych i poprawczych;
4)
przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej.
4.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 3 pkt 2-4, zespół orzekający o niepełnosprawności
jest obowiązany przesłać zawiadomienie o wydanym orzeczeniu do powiatowego zespołu
do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego zgodnie z ust. 2.
55)Dodany przez art. 43 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Zespoły orzekające o niepełnosprawności przetwarzają dane osobowe, w tym dane o stanie
zdrowia, wyłącznie dla celów realizacji zadań oraz w zakresie niezbędnym do ich wykonania.
65)Dodany przez art. 43 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez zespoły orzekające o niepełnosprawności
polegają co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich poufności.
Art. 6a.
1.
Starosta w ramach zadań z zakresu administracji rządowej powołuje i odwołuje powiatowy
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „powiatowym zespołem”,
po uzyskaniu zgody wojewody oraz przedkłada wojewodzie informacje o realizacji zadań.
Zgoda wojewody wymaga uzyskania opinii Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Pełnomocnikiem”.
2.
Wojewoda po zasięgnięciu opinii starostów oraz uzyskaniu opinii Pełnomocnika ustala
obszar działania powiatowego zespołu, który może obejmować swoim zasięgiem więcej
niż jeden powiat, oraz siedziby wyjazdowych składów orzekających w powiatach, w których
nie powołano powiatowego zespołu.
3.
Powiatowy zespół działający w mieście na prawach powiatu może być nazwany „miejskim
zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności”. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „wojewódzkim
zespołem”, powołuje i odwołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii Pełnomocnika.
Art. 6b.
1.
Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej.
2.
Ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których
orzekają powiatowe zespoły.
3.
W orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności,
nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w
szczególności:6)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 13 września
2018 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w
razie choroby i macierzyństwa, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. poz. 1925), która weszła w życie z dniem
23 października 2018 r.
1)
odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
2)
szkolenia, w tym specjalistycznego;
3)
zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
4)
uczestnictwa w terapii zajęciowej;
5)
konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce
techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
6)
korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co
rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych
świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz
inne placówki;
7)
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
8)
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji;
9)
spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, z późn. zm.7)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 2244 i 2322 oraz z 2019 r. poz. 53, 60, 730 i 752.), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku
ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku),
05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna).
Art. 6b1.
1.
W wojewódzkim zespole przeprowadza się specjalistyczne badania, w tym psychologiczne,
zwane dalej „badaniami”, osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności, na podstawie skierowań wystawionych odpowiednio przez
lekarzy lub psychologów członków zespołów orzekających o niepełnosprawności.
2.
Skierowanie powinno zawierać:
1)
nazwę zespołu, którego lekarz lub psycholog kieruje na badania;
2)
rodzaj badania, na które jest kierowana osoba zainteresowana;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby skierowanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wystawienia skierowania;
8)
uzasadnienie do skierowania na badania;
9)
podpis i pieczątkę osoby kierującej i akceptującej przeprowadzenie badania.
3.
Wyniki badań są sporządzane w formie pisemnej na formularzu badania, do którego dołącza
się wydruki komputerowe lub wykonane zdjęcia.
4.
Formularz badania zawiera następujące dane:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
nazwę wojewódzkiego zespołu, w którym badanie zostało wykonane;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby badanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wykonania badania;
8)
wynik badania wraz z opisem;
9)
informację o załącznikach;
10)
podpis i pieczątkę odpowiednio lekarza lub psychologa wykonującego badanie.
5.
Wyniki badań są przesyłane do zespołu, którego lekarz lub psycholog wystawił skierowanie,
w terminie 3 dni roboczych od daty ich sporządzenia; drugi egzemplarz wyników jest
przechowywany w wojewódzkim zespole łącznie z wydrukiem komputerowym lub wykonanymi
zdjęciami.
6.
Na wniosek osoby badanej lub jej przedstawiciela ustawowego wydaje się kopie wyników
badań.
7.
W wojewódzkim zespole prowadzi się rejestr badań w formie dokumentu pisemnego i elektronicznego.
Rejestr ten powinien zawierać:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
dane osobowe osoby badanej, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6;
3)
datę skierowania na badania;
4)
datę wykonania badania;
5)
imię i nazwisko lekarza lub psychologa wykonującego badania.
8.
Wojewódzki zespół jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych osób badanych
w celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
9.
Dane zgromadzone w formularzu badania lub załączniki udostępnia się, o ile są one
niezbędne, do realizacji zadań określonych w ustawie:
1)
Pełnomocnikowi;
2)
powiatowym zespołom.
10.
Formularz badania i załączniki ulegają zniszczeniu po upływie 50 lat od dnia sporządzenia
formularza badania.
11.
Wojewódzki zespół jest obowiązany prowadzić odpowiednią ewidencję oraz zapewnić przechowywanie
i ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji dotyczącej badań.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres wykonywanych badań oraz tryb i warunki kierowania na te badania,
2)
warunki organizacyjne wykonywania badań,
3)
warunki techniczne pomieszczeń, w których są wykonywane badania
- mając na względzie zapewnienie sprawnego przebiegu procesu orzekania o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności.
Art. 6b2.
1.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą korzystać, z wymiany informacji drogą
elektroniczną, z danych dotyczących osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności
albo o ustalenie stopnia niepełnosprawności, o:
1)
posiadaniu orzeczenia o niezdolności do pracy, jego rodzaju i okresie, na jaki zostało
wydane - gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego, organy emerytalne, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej
oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2019 r. poz. 288 i 730), oraz wojskowe organy emerytalne;
2)
prawie do świadczenia rehabilitacyjnego i okresie jego pobierania - gromadzonych przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
3)
kwalifikacjach i umiejętnościach zawodowych oraz doświadczeniu zawodowym - gromadzonych
przez publiczne służby zatrudnienia;
4)
posiadaniu statusu bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy i pobieraniu
świadczeń z tytułu bezrobocia oraz korzystaniu z instrumentów aktywizujących zawodowo
na rynku pracy - gromadzonych przez publiczne służby zatrudnienia.
2.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany informacji drogą
elektroniczną, o której mowa w ust. 1, powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą
korzystać z danych określonych w ust. 1 w drodze pisemnej wymiany informacji. Podmioty
wymienione w ust. 1 przekazują te dane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
7 dni od dnia otrzymania wniosku powiatowego zespołu lub wojewódzkiego zespołu.
Art. 6c.
1.
Pełnomocnik sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na:
1)
kontroli orzeczeń co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi
orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności;
2)
kontroli prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów i procedur
postępowania w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności;
3)
szkoleniu członków wojewódzkich zespołów;
4)
udzielaniu wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów regulujących postępowanie w sprawach
dotyczących orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
3.
Jeżeli w ramach nadzoru Pełnomocnik stwierdzi, że istnieje uzasadniona wątpliwość
co do zgodności orzeczenia ze stanem faktycznym lub że orzeczenie zostało wydane w
sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności, może zwrócić się do właściwego organu o:
1)
stwierdzenie nieważności orzeczenia;
2)
wznowienie postępowania.
4.
Pełnomocnik, w wyniku stwierdzonych w ramach nadzoru nieprawidłowości, może:
1)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania członków zespołu odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości;
2)
wyrazić zgodę na cofnięcie przez wojewodę zgody na powołanie powiatowego zespołu;
3)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania zespołu;
4)
czasowo zawiesić działalność powiatowego zespołu określając warunki ponownego podjęcia
działalności zespołu i wyznaczając zespół, który będzie realizował zadania zespołu
zawieszonego.
5.
Nadzór, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, w imieniu Pełnomocnika realizują upoważnione
przez niego osoby, posiadające wiedzę niezbędną do przeprowadzania kontroli. Pisemne
upoważnienie jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata.
6.
Wojewoda pełni bezpośredni nadzór nad powiatowymi zespołami przy pomocy wojewódzkich
zespołów.8)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 43 pkt 3 ustawy, o której mowa w
odnośniku 2. Przepisy ust. 2, 3, 4 pkt 1 i 4 i ust. 5 stosuje się odpowiednio.
7.
Wojewoda przedstawia Pełnomocnikowi informacje o realizacji zadań:
1)
powiatowych zespołów, sporządzane na podstawie informacji otrzymanych od starostów;
2)
wojewódzkiego zespołu.
8.
Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń
społecznych.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a, orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz
skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób
działania tych zespołów;
2)
rodzaj i zakres wymaganych kwalifikacji członków zespołów orzekających oraz tryb postępowania
przy wydawaniu zaświadczeń uprawniających do orzekania o niepełnosprawności lub o
stopniu niepełnosprawności, uwzględniając konieczność zapewnienia specjalistycznych
kwalifikacji, odpowiednich do zakresu orzekania;
3)
warunki organizacyjne i techniczne, jakie powinny spełniać pomieszczenia zespołów
orzekających, mając na względzie zapewnienie dostępu do tych pomieszczeń osobom niepełnosprawnym;
4)
tryb przeprowadzania szkoleń i minima programowe szkoleń dla specjalistów powoływanych
do zespołów orzekających oraz sposób wyboru ośrodków szkoleniowych upoważnionych do
prowadzenia szkoleń, kierując się koniecznością zapewnienia właściwego poziomu kształcenia,
w tym odpowiedniego poziomu wiedzy specjalistycznej;
5)
standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając schorzenia naruszające sprawność organizmu
i przewidywany okres trwania naruszenia tej sprawności, powodujące zaliczenie do odpowiedniego
stopnia niepełnosprawności, a także oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności;
6)
wzory i terminy składania informacji, o których mowa w ust. 7 i art. 6a ust. 1, uwzględniając
elementy informacji o realizacji zadań, przyjętych wnioskach, wydanych orzeczeniach
i wydanych legitymacjach, wydatkach oraz elementy zestawień zbiorczych;
7)
wzory legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz organy uprawnione do ich wystawiania, mając na względzie zachowanie jednolitości
dokumentu potwierdzającego podstawę do korzystania z ulg i uprawnień.
Art. 6ca.
1.
Powiatowy zespół, na wniosek osoby niepełnosprawnej lub jej przedstawiciela ustawowego,
wystawia legitymację dokumentującą niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą
stopień niepełnosprawności.9)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 43 pkt 4 lit. a ustawy, o której
mowa w odnośniku 2. Osoba niepełnosprawna, składając wniosek, przedstawia do wglądu prawomocne orzeczenie
o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
1a10)Dodany przez art. 43 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Wniosek o wystawienie legitymacji lub jej duplikatu zawiera dane osobowe osoby ubiegającej
się o wydanie legitymacji lub jej duplikatu lub dane przedstawiciela ustawowego tej
osoby obejmujące:
1)
imię i nazwisko;
2)
datę i miejsce urodzenia;
3)
płeć;
4)
numer PESEL;
5)
adres miejsca zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres miejsca zameldowania;
6)
dane kontaktowe;
7)
dane o dokumencie tożsamości.
2.
Legitymacje wystawia się na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, o stopniu
niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
3.
Okres ważności legitymacji nie może być dłuższy niż:
1)
5 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność;
2)
10 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących stopień niepełnosprawności wystawionych
osobom, które nie ukończyły 60. roku życia.
4.
W przypadku gdy osoba niepełnosprawna posiada więcej niż jedno orzeczenie o niepełnosprawności,
o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, legitymację dokumentującą
niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności wystawia
się na podstawie ostatniego orzeczenia.
511)Dodany przez art. 43 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może określić wzór wniosku o
wydanie legitymacji dokumentującej niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności
lub ich duplikatu i udostępnić te wzory w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej
stronie podmiotowej.
Art. 6cb.
1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia:
1)
produkcję blankietów legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz ich personalizację i dystrybucję;
2)
system teleinformatyczny, za pomocą którego są wykonywane czynności związane z wystawianiem
legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dokonuje wyboru podmiotu odpowiedzialnego
za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może dokonać wyboru podmiotu
odpowiedzialnego za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Wydatki związane z wystawianiem legitymacji, produkcją blankietów, ich personalizacją
i dystrybucją pokrywane są z budżetu państwa.
Art. 6cc.
Za wydanie duplikatu legitymacji, o której mowa w art. 6ca, pobiera się opłatę w wysokości
15 zł. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.
Art. 6d.
1.
Tworzy się Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności,
zwany dalej „systemem”, w którym przetwarza się dane w celu usprawnienia i podniesienia
jakości orzekania o niepełnosprawności oraz realizacji zadań przez zespoły orzekające
o niepełnosprawności.
1a.
Nadzór nad funkcjonowaniem systemu sprawuje Pełnomocnik.
1b.
W ramach nadzoru Pełnomocnik:
1)
określa zakres i kierunki rozwoju systemu;
2)
proponuje w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego
wysokość środków niezbędnych do utrzymania i rozwoju systemu;
3)
informuje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o zagrożeniach dla
prawidłowego funkcjonowania systemu.
2.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły oraz Pełnomocnik są administratorami danych
w prowadzonych przez siebie bazach danych systemu.
3.
W systemie gromadzi się dane dotyczące:
1)
osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności albo o ustalenie stopnia
niepełnosprawności;
2)
przedstawicieli ustawowych osób, o których mowa w pkt 1;
3)
członków powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów;
4)
innych osób zatrudnionych w zespołach;
5)
kosztów funkcjonowania powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów, w tym:
a)
amortyzacji,
b)
zużycia materiałów i energii,
c)
wynagrodzeń, obowiązkowych składek i innych świadczeń, w tym na pracowników wykonujących
badania lub wykonujących czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
d)
umów cywilnoprawnych, w tym umów zawartych z osobami wykonującymi badania lub wykonujących
czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
e)
pozostałych rodzajowo wyżej niewymienionych, w podziale na finansowane z budżetu państwa
i budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
4.
Dane gromadzone w systemie obejmują:
1)
dane dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
płeć,
d)
adres miejsca zameldowania,
e)
adres miejsca pobytu,
f)
cechy dokumentów tożsamości: rodzaj dokumentu, numer i serię dokumentu,
g)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub obywatelstwo w przypadku cudzoziemca nieposiadającego numeru PESEL;
1a)
dane określone w art. 6b2 ust.1, dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
2)
dane dotyczące wykształcenia i zawodu osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 3;
2a12)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1076), która weszła w życie z dniem 6 czerwca 2018 r.)
dane dotyczące stanu zdrowia, kształcenia, sytuacji społecznej, zawodowej i rodzinnej
osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
3)
dane dotyczące formy zatrudnienia i wymiaru czasu pracy osób, o których mowa w ust.
3 pkt 3;
413)W brzmieniu ustalonym przez art. 43 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
dane dotyczące imienia i nazwiska, numeru PESEL, płci i obywatelstwa osób, o których
mowa w ust. 3 pkt 4, formy ich zatrudnienia i wymiaru czasu pracy;
5)
dane dotyczące daty i rodzaju wydanego orzeczenia, symbolu przyczyny niepełnosprawności,
daty powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, okresu, na jaki
zostało wydane orzeczenie, wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3;
6)
dane dotyczące karty parkingowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym:
a)
numer karty,
b)
datę wydania karty,
c)
datę ważności karty,
d)
oznaczenie powiatowego zespołu, którego przewodniczący wydał kartę,
e)
imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
osoby niepełnosprawnej, której wydano kartę,
f)
nazwę i adres placówki, numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów
gospodarki narodowej (REGON), markę, model oraz numer rejestracyjny pojazdu, którego
kierujący jest uprawniony do posługiwania się kartą - w przypadku kart wydanych placówce,
o której mowa w art. 8 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,
g)
datę i przyczynę utraty ważności karty;
7)
dane dotyczące legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
4a.
Dane gromadzone w systemie udostępnia się, jeżeli stanowią one kryterium przyznania
świadczenia albo ustawowe kryterium wydania dokumentu, następującym podmiotom:
1)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.14)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752.), i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
2)
organowi właściwemu dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. z 2019 r. poz. 670 i 730), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w art. 2 pkt 10 tej ustawy - w
celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków
ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
3)
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu
terytorialnego - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z pomocy społecznej, osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków
ich rodzin;
4)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577 i 730), i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie
wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze oraz członków ich rodzin;
5)
wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta - w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o przyznanie Karty Dużej Rodziny, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1832, z późn. zm.15)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2161, z 2018 r. poz. 1544, 1669, 2383 i 2432 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730.), w zakresie posiadania orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
i informacji o okresie, na jaki zostało wydane.
4b16)W brzmieniu ustalonym przez art. 119 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych
osobowych (Dz. U. poz. 1000), która weszła w życie z dniem 25 maja 2018 r..
Podmioty wymienione w ust. 4a przetwarzają dane udostępnione z systemu w celu, w którym
te dane zostały im udostępnione, na zasadach określonych w przepisach o ochronie danych
osobowych.
4c.
Podmioty wymienione w ust. 4a przechowują dane udostępnione z systemu przez okres
10 lat od dnia ich udostępnienia, z wyjątkiem danych dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
4d.
Dane udostępnione z systemu usuwa się niezwłocznie po upływie okresów przechowywania,
o których mowa w ust. 4c.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia warunki organizacyjno-techniczne
funkcjonowania systemu.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe warunki, w tym techniczne i organizacyjne, sposób oraz tryb gromadzenia
i usuwania danych z systemu, mając na względzie ich zabezpieczenie przed dostępem
lub wykorzystywaniem przez osoby nieuprawnione.
Rozdział 3
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Art. 7.
1.
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych,
leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych,
zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego
poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
2.
Rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 8.
1.
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania
odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania
z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy.
2.
Do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1, niezbędne jest:
1)
dokonanie oceny zdolności do pracy, w szczególności przez:
a)
przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych umożliwiających określenie sprawności
fizycznej, psychicznej i umysłowej do wykonywania zawodu oraz ocenę możliwości zwiększenia
tej sprawności,
b)
ustalenie kwalifikacji, doświadczeń zawodowych, uzdolnień i zainteresowań;
2)
prowadzenie poradnictwa zawodowego uwzględniającego ocenę zdolności do pracy oraz
umożliwiającego wybór odpowiedniego zawodu i szkolenia;
3)
przygotowanie zawodowe z uwzględnieniem perspektyw zatrudnienia;
4)
dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie;
5)
określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy,
a w razie potrzeby - przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu rehabilitacyjnego
itp.
Art. 9.
1.
Rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa
w życiu społecznym.
2.
Rehabilitacja społeczna realizowana jest przede wszystkim przez:
1)
wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej;
2)
wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych;
3)
likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych,
technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji;
4)
kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających integracji
z osobami niepełnosprawnymi.
Art. 10.
Do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej
osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w:
1)
warsztatach terapii zajęciowej, zwanych dalej „warsztatami”;
2)
turnusach rehabilitacyjnych, zwanych dalej „turnusami”;
317)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12.)
zajęciach klubowych.
Art. 10a.
1.
Warsztat oznacza wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom
niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i
zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia
zatrudnienia.
2.
Realizacja przez warsztat celu, o którym mowa w ust. 1, odbywa się przy zastosowaniu
technik terapii zajęciowej, zmierzających do rozwijania:
1)
umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej;
2)
psychofizycznych sprawności oraz podstawowych i specjalistycznych umiejętności zawodowych,
umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie pracy.
3.
Terapię realizuje się na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji, w którym
określa się:
1)
formy rehabilitacji;
2)
zakres rehabilitacji;
3)
metody i zakres nauki umiejętności, o których mowa w ust. 2;
4)
formy współpracy z rodziną lub opiekunami;
5)
planowane efekty rehabilitacji;
6)
osoby odpowiedzialne za realizację programu rehabilitacji.
3a.
Na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji uczestnik warsztatu może brać udział
w nieodpłatnych praktykach zawodowych u pracodawcy, w tym w spółdzielni socjalnej,
w wymiarze do 15 godzin tygodniowo, przez okres do 3 miesięcy, z możliwością przedłużenia
do 6 miesięcy.
3b.
W praktykach zawodowych, o których mowa w ust. 3a, nie może brać udziału jednocześnie
więcej niż 50% liczby uczestników jednego warsztatu.
4.
W warsztacie działa rada programowa, w skład której wchodzą:
1)
kierownik warsztatu;
2)
specjaliści do spraw rehabilitacji lub rewalidacji;
3)
instruktorzy terapii zajęciowej;
4)
psycholog;
5)
doradca zawodowy lub instruktor zawodu - w miarę potrzeb.
5.
Rada programowa dokonuje okresowej oraz, nie rzadziej niż co 3 lata, kompleksowej
oceny realizacji indywidualnego programu rehabilitacji uczestnika warsztatu i zajmuje
stanowisko w kwestii osiągniętych przez niego postępów w rehabilitacji, uzasadniających:
1)
podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej
lub na przystosowanym stanowisku pracy;
2)
potrzebę skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia, w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej, ze względu na brak postępów w rehabilitacji i złe rokowania co
do możliwości osiągnięcia postępów uzasadniających podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie
rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy po odbyciu
dalszej rehabilitacji w warsztacie;
3)
przedłużenie uczestnictwa w terapii ze względu na:
a)
pozytywne rokowania co do przyszłych postępów w rehabilitacji, umożliwiających podjęcie
zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej
lub na rynku pracy,
b)
okresowy brak możliwości podjęcia zatrudnienia,
c)
okresowy brak możliwości skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia, o
którym mowa w pkt 2.
618)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
Rada programowa dokonuje pierwszej kompleksowej oceny realizacji indywidualnego programu
rehabilitacji uczestnika warsztatu i zajmuje stanowisko w zakresie, o którym mowa
w ust. 5, nie wcześniej niż przed upływem 3 miesięcy i nie później niż po upływie
6 miesięcy od dnia rozpoczęcia terapii w warsztacie.
Art. 10aa19)Dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
1.
W warsztacie może działać rada społeczna, w skład której wchodzą przedstawiciele:
1)
samorządu powiatowego;
2)
pracodawców;
3)
organizacji pozarządowych działających na rzecz osób niepełnosprawnych;
4)
rodziców i opiekunów uczestników warsztatu;
5)
uczestników warsztatu.
2.
Zadaniem rady społecznej jest wspieranie warsztatu w zakresie tworzenia ram współpracy
z administracją publiczną, organizacjami pozarządowymi oraz pracodawcami w celu zapewnienia
efektywności działań zmierzających do usamodzielniania uczestników warsztatu.
Art. 10b.
1.
Warsztaty mogą być organizowane przez fundacje, stowarzyszenia lub przez inne podmioty.
2.
Koszty utworzenia, działalności i wynikające ze zwiększenia liczby uczestników warsztatu
są współfinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Funduszem” oraz ze środków samorządu powiatowego, l …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.