Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych.

D ZI EN N I K USTAW POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ Warszawa, dnia 30 listopada 1962 r. Nr 61 TRESC: Poz.:' ROZPORZĄDZENIE 295 - Ministrów Komunikacji i Spr.a w Wewnętrznych z dnia 1 paźdzIernika 1962' r. w sprawie ruchu na drogach publicznych, • • ' 505 • 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW KOMUNIKACJI I SPRAW z dnia l października WEWNĘTRZNYCH 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Na podstawie art. 14 pkt 1, art. 17 ust. 3 i 4 oraz art. 20 ust. 2 i5 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o, bęzpieczeń­ stwie .i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295) zarządza się, co następuje: CZĘśC I -Ruch drogQwy. DZIAŁ I Przepisy wstępne. § 1. W rozumieniu niniejszego rozporządzenia: 1) jezdnia -- oznacza część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów; 2) pas ruchu - oznacza część jezdni o szerokości wystarczającej do ruchu jednego rzędu pojazdów; ą) pojazd samochodowy -oznacza pojazd napędzany umieszczonym na, nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, nie biegnący po szynach, z wyjątkięm:

1. a)roweru wyposażone<go w ' pomocniczy silnik ~pa­ linowy (pkt 8),
2. b)maszyny samobieżnej (pkt 9); 4) autobus - ,o znacza pojazd samochodowy przeznaczóny do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z, kierowcą; autobus o bardzo krótkim tylnym zwisie, krótko spięty za pomocą przegubu z przyczepą bez osi przedme], nazywa się autobusem przegubowym; , 5) przyczepa - .oznacza pojazd przeznaczony do przyczepiania go z tyłu pojazdu samochodowego; .określenie to obejmuje również naczepy; 6) naczepa - oznacza przyczepę przeznaczoną do sprzęga­ nia z pojazdem samochodowym w taki sposób, że część ' naczepy spoczywa ' na pojeździe samochodowym i źe znaczna część ciężaru przyczepy i jej ładunku obciąża ten pojazd; / , 7) pojazd członowy - .oznacza zespół składający się z pojazdu samochodowego i naczepy sprzęgniętej z tym pojazdem; --l; - 8) rower - oznacza po jazd jednośladowy lub \A{ieloślado­ wy (wózek rowerowy) poruszany siłą nóg kierującego; określenie to obejmuje również rower wyposażony w pomocniczy silnik spalinowy o pojemności skokowej nie przekraczającej 50 cm 3 oraz o cechach konstrukcy jnych ograniczających szybkość do 40 km na godzinę; 9) maszyna samobieżna - oznacza pojazd, którego cechy konstrukcyjne ograniczają szybkość do 20 khl na godzinę, napędzany umieszczonym na nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, nie biegnący po szynach i nie. przeznaczony do prze'wozu osób lub ładun­ ków ani do dągnięda przyczep; 10) ciężar całkowity (ciężar pojazdu z ładunkiem) - oznacza ciężar pojazdu w stanie gotowym do jazdy łącznie z ciężarem kierowcy maz innych osób i rzeczy znajdujących się .w pojeżdzie; 11) dopuszczalna ładowność oznacza największy ciężar ładunku oraz największą liczbę przewożonych osób, określone przez organ dopuszczający pojazd do ruchu jako dopuszczalne do przewozu na tym pojeździe; 12) dopuszczalny ciężar całkowity (największy dopuszczalny cięźar pojazdu z ładunkiem) - oznacza ciężar pojazdu w stanie gotowym do jazdy wraz z ciężarem kierowcy oraz dopuszczalną ładownością; 13) obszar zabudowany ' - oznacza obszar, na którym są zgn,l powane co najmniej trzy zabudowania znajdujące się bezpośrednio ,p rzy drodze (ulicy) lub w odległości nie większej niż 15 m od -krawędzi jezdni; 14) wymijanie -oznacza przejeżdżanie (przechodzenie) obok użytkownika drogi poruszającego się w przeciwnym kierunku; 15) omijanie - · oznacza przeje~dżanie .( przechodzenie) obok , znajdujących się na drodze przeszkód lub nie poruszających się użytkowników drogi; 16) wyprzedzanie -oznacza przejeżdżanie {przecho.dzenie) obok użytkownika . drogi poruszającego się w tym samym kierunku; 1!) holowanie - ozrtpcza ciągnięcie ' pojazdu mogącego się poruszać w warunkach normalnych za pomocą umieszczonego na nim silnika i DzlęnnikUstaw Nr 61 .· 'POZ. 18) skrzyżowanie dróg- oznacza przedęcie się lub rozwi:;; dlenie (odgałęzienie) DZIAŁ 295 III dróg; 19) światło oznacza światło samodzielnie SWlecące, a światło odblaskowe- oznacza szkiełko odblaskowe oraz materiały lub urząd z enia odblaskowe. 1. Określone w niniejszym rozporządzeniu uprawnienia organów' do spraw komunikacji prezydiów powiatowych rad narodowych przysługują właściwym do spraw komunikacji organom ' prezydiów rad narodowych miast stanowiących powiaty miejskie oraz miast wyłączonych z województw. Przepisy o ruchu Rozdz · iał drog~wyn. 1. § 2. 2. Właściwoś,ć miejscową organu do spraw komunikacji Przepisy o ruchu pieszym. p o s t a n o w i e n i a o g ó l n e. § 6. 1. Pieszy obowiązany jest korzystać z chodnika lub innej dragi specjalnie przeznaczonej dla pieszych bądź z pobocza drogi w taki sposób, aby nie tamować ruchu in- . nych użytkOWNików drogi, oraz nie narażać ich na niebez- prezydium rady narodowej ustala się - jeżeli dalsze przepisy nie stanowią)naczej: .
3. l)w sprawach praw jazdy - według miejsca stałego zapieczeństwo . mieszkaniaoso,by zainteresowane 1; 2. Ruch pieszyc~po jezdni dozwolony jest tylko w ra2) wsprawad~ ewidencji i rejestracji pojazdów - wedh.m . ~ie braku drogi dla pieszych lub braku pobocza bądż w ramiejsca .. stałęgo postOju . (garażowania) pojazdu, z wyzie czasowej niemożnośei korzystania z nich. jątkiemprzypadku,gdy miejsce stałego post.oju (gara3. Pieszy idący po Jezdni lub poboczu poza obszarami żowania) pojazdu oraz miejsce stałego zamieszkania zabudowanymi powinien iść po lewe j stronie drogi. (siedziba) jego właściciela znajdują się na obszarze tego samego miasta wyłączonego z województwa; w tym 4. Na obszarachzabudQwanych, w razie zamknięcia przypadku właściwość miejscową ustala się' według za- chodnika dla ruchu, piesi . mogą poruszać się po . jezdni przy mieszkania (siedziby) właściciela pojazdu. jej krawędzi. 5~ Zabrania się pieszym korzystania z dróg prz.ęznaczo­ DZIAŁ II nych tylko dla roweróW i w tym celu s?ecjalnie oznakowa.. nych; wyjątkowo pieszy może korzystac z drogi dla rowePrzepisy o porządku na drogach. rów w razie braku na danej drodze chodnika lub ,Pobocza bądi niemożności korzystania z nich. " § 3. 1. Ustawianie na drodze wszelkiego rodzaju stoisk, 6. Przepisów dotyczących ,'ruchu pieszych na jezdni budek, wózków, pojazdów, tablic itp. urządzeń służących do i przekraczania jezdni nie stosuje się w przypadkach, gdy prpwadzenia działalności handlowej, usługowej, reklamowej ruch pojazdów na drodze jest zamknięty. lub innej może być dokonane tylko uprzednim uzyska§ 7. 1. Przepisy § 6 ust. l, 2 i 3 nie dotyczą zorganizoniu zezwolenia właściwego do spraw komunikacji organu' wanych grup pieszych (kolumn), które powinny poruszać prezydium powiatowej rady narodowej," wydanego w porosię po jezdni jak najbliżej prawej jej krawędzi. Liczba osób ' zumieniu z zarządem drogi oraz organem Milicji Obywatelidących w _kolumnie obok siebie nie może przekraczać czteskiej. rech, a w ko'lumnach wojskowych ---- sześciu. Kolumna nie 2. W zezwoleniu (ust. 1) należy określić: może zajmować więcej niż połowę szerokości jezdni i po1) rodzaj prowadzonej działalności; winna stosować się do ogólnych przepisów p ruchu drogo2) rodzaj przedmiotu, który może być ustawiony na drodze; wym. pieszym idącym w kolumnie zabrania się wyprzedza3) miejsce, które przedmiot może zająć na dr"o dze; nia innych użytkowników drogi. 4) okres czasu, w którym przedmiot może znajdować się 2. Jeżeli przemarsz kolumny odbywa się w czasie od na drodze; zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widocz-' 5) osobę odpowiedzialną za przestrzeganie Warunków zeności w ciągu dnia, pierwszy i ostatni z maszerujących z lezwolenia. wej strony powinien nieść zapaloną latarkę: . 3. Zezwolenia (ust. 1) może być cofnięte, jeżeli okaże 1) pierwszy - o świetle białym, skierowanym do przodu, się, że działalność prowadzona w związku z wydanym ze2) ostatni o świetle " czerwonym, s~ierowanym do tyłu. zwoleniem przyczyhi-a się do tamowania ruchu drogowego. Jeżeli długość kolumny przekracza 20 " m,. maszerujący po lewej stronie powinni nieść dodatkowo zapalone latarki 4. Ustalanie miejsca przystanków i postoju pojazdów o świ"etle białym, rozmieszczone' w taki sposób, aby odletransportu publicznego powinno być dokonywane w porogłość między sąsiednimi latarkami nie była większa niż zumieniu z właściwym do spraw komunikacji organem pre10 m. 2ydium powiatowej rady narodowej oraz organem Milicji 3. Piesi idący w kolumnie obowiązani są poruszać się Obywatelskiej, a w stosunku do przystanków i miejsc postoju na drogach państwowych ~ także w porozumieniu przy prawej krawędzi jezdni również przy skręcaniu w lewo, nawet jeżeli znaki na jezdni wskazują inaczej. z zarządem drogi. 4. Za przestrzeganie przepisów ust. l, 2 i 3 odpowie.:. . § 4. Każdy użytkownik drogi obowiązany jest na dżwięk dzialny jest kierownik grupy pieszych (kolumny), ą w kosygnału ostrzegawcze.g o pojazdu uprzywilejowane.go w ruchu (§ 37) ułatwić przejazd tego pojazdu, w szczególności . lumnach wojskowych - dowódca maszerującej kolumny. niezwłocznie usunąć się z jego drogi, a w razie potrzeby 5. Narzędzia lub przedmioty niesione przez pieszego, zatrzymać się . a mogące stanówić niebezpieczeństwo dla innych użytkow­ nikó\v, drogi, powinny być w czasie przenoszenia odpowied§ 5. Do wprowadzenia za pomOcą znaków i sygnałów nio zabezpieczone i tak niesione, aby nie przeszkadzały inna drogach ograniczeń ruchu, uzasadnionych w z ględami beznym utytkownikom drogi. piećzeństwa lub porządku ruchu drogowego, upoważnione 6. \IV przypadkach uzasadnionych względami porządku są właściwe do spraw komunikacji organy prezydiów poi bezpie c zeństwa drogowego prezydia wojewódzkich rad nawiatowych rad narodowych w porozumieniu z właściwym rodowych (rad narodowych miast wyłączonych z wojezarządem drogi oraz organem Milicji Obywatelskiej. po j i. Dziennik Ustaw Nr 61 - 5G7 Poz. 295 ----~--------------------------------------------------------------~------------- wództw) mogą określonych wydawać przepisy lokalne, ograniczające na odcinkach dróg korzystanie z jezdni przez gru- P r z e c h o d z e n i 'e p r z e z t o r y t r a m waJ D W e k o l e jo vi e. py pieszych. Kor z y s t a n i e z c h o d~~n i k ó w. § 8. 1. Liczba osób idących po chodniku obok siebie w tym samym kierunku powinna być taka, aby nie powo~ dowala utrudnienia ruchu pieszym idącym w kierunku przeciwnymi wymijając pieszych należy jeżeli to jest potrzebne dla ułatwienia ruchu - zboczyć na prawo. _ 2. Na środki komunikacji publicznej piesi powinni oczekiwać na chodnikach, wysepkach lub w innych miejscach do tego przeznaczonych .. § 9. W miastach (osiedlach) osoby niosące, pchające lub ciągnące duże lub bnidzące przedmioty, które mogą ulrudnić rllch pieszym na chodniku lub narazić ich ' na szkodę, powinny porus1.ać się po jezdni jak najbliżej prawej jej krawędzi, zachowując przy tym szczególną ostrożność. Przepis' § 7 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie. § 10. 1. Nieletni do ~ lat 14, idący w kolumnach, powinni maszerować dwójkami po chodniku, pod nadzorem ' osoby doro~słej, odpowiedzialnej za przestrzeganie przepisów ruchu. 2. Liczba nieJetnich w kolumnie powinna być -taka, aby osoba nadzorująca mogła bez trudności zapewnić im nale- § 13. 1. Zabrania się chodzenia po torach (torowiskach), zatrzymywania się na nich oraz przechodzenia przez wydzie10ne torowiska w miejscach do tego nie przeznaczonych. 2. Przy przekraczaniu torów tramwajowych lub kolejowych pieszy obowiązany jest zachować szczególną ostroż­ ność i na tory wejść dopiero po upewnieniu się, że nie nadjeżdża pojazd szynowy. Jeżeli przejście przez tory zamykane jest za pomocą sygnalizacji świetlnej, zapór (rogatek), półzapór (półrogatek) lub w inny widoczny sposób, zabrania się wchodzenia na tory, gdy zapory (rogatki) lub pół­ zapory (półrogatki) są opuszczone (obchodzenia . zapór-rogatek) lub gdy opuszczanie ich zostało rozpoczęte bądź gdy jakiekolwiek sygnały zabraniają wejścia na tory.3 . Osoby maszerujące w kolumnach, a zwłaszcza kierownik (dowódca) kolumny, powinny podczas przekraczania torów tramwajowych lub kolejowych zwracać uwagę na tory orćlZ urządzenia zabezpieczające i w razie stwierdzenja, że zbliża się pojazd szynowy li.lb · że urządzenia zabezpieczają­ ce wskazuj'ą jego zbliżanie, natychmiast wstrzymać przemarsz kolumny. 1""\ Z i e c i oraz o s o b yu p o ś l e d z <> n e:~ żytą opiekę. ~ § 11. 1. Na chodnikach i innych drogach dla pieszych dopuszcza się ruch wózków dZiecięcych, podręcznych wózków do zakupów oraz ' wózków inwalidzkich poruszanych siłą mięśni ludzkich. 2. Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodo~ych miast wyłączonych z województw) mogą wydać przepisy lokalne, regulujące sposóh korzystania z chodników przez dzieci do lat 12, używające do jazdy wrotek, hulajnóg, rowerków, drezynek itp. P r z e c h o ci z e n i e p r z e z j e z d n i ę. § 12. 1. Przecho·dzenie przez jezdnię (przekraczanie je7dni) może odbywać się tylko przy zachowaniu szczególnej ostrożności. 2. Przed wejściem na jezdnię pieszy powinien upewnić się, czy nie nadjeżdżają pojazdy, a do przeciwległej krawę­ dzi jezdni kierować się drogą jak naj krótszą (prostopadle do osi jezdni)i zwłaszcza należy zachować ostrożność, jeżeli na jezdni stoją pojazdy zasłaniające widoczność drogi. 3. Pieszy powinien przekraczać jezdnię: 1) w miejscach w tym celu wyznaczonych (wskazanych znakami); \ 2) na skrzyżowaniach dróg (ulic). 4. . Jeżeli na skrzyżowaniu dróg (ulic) wyznaczono przejścia tylko dla niektórych ciągów ruchu pieszego, przekraczanie jezdni na takim skrzyżowaniu dozwolone jest jedynie w tvch wyznaczonych miejscach. 5. Na ulicach o małym ruchu oraz na drogach poz~ obszarami zabudowanymi pieszy może przekraczać jezdnię w innych miejscach niż określone w u~t. 3, po upewnieniu się, że do miejsca, w którym zamierza przejść przez jezdnię, ij.ie zbliża się żaden po jazd. 6. Zabrania się: 1) przechodzić przez jezdnię na zakrętach (łukach) oraz w innych miejscach, gdzie wido.czność drogi jest ograniczonai 2) wchodzić na jezdnię bezpośrednio przed jadącym lub ruszającym pojazdemi 3) przebiegać przez jezdnię. 7. Jeżeli jezdnia podzielona jest wysepką na dwie czę­ ści, obie części przejścia uważa się za przejścia niezależne. § 14. 1. Na drogach (ulicach) należy zapewnić opiekę dzieciom do lat 7 oraz osobom upośledzonym umysłowoi osoby te oraz dzieci powinny być przeprowadza'ne przez jezdnię przez osoby, pod których opieką się znajdują. 2. Niewidomi, korzystający samodzielnie z dróg, są obowiązani używać białej laskii mogą oni ponadto nosić na ramionach żółte opaski o szewkości 15 cm z ułożonymi w tró jkąt trzema czarnymi kropkami. 3. W opaski, określone w ust. 2, mogą zaopatrzyć się również inne niż niewidome osoby upośledzone, jeż e li zechcą zwrócić uwagę innym użytkownikom drogi na konieczno~ć zachowania w stosunku do nich większej ostroż­ ności. Osoby pracujące na jezdni. § 15. 1. Osoby, których charakter pracy wymaga przebywania na jezdni, mogą w czasie wykonywania pracy nie stosować się do przepisów o ruchu pieszym, pod ' warunkiem posiadania specjalnego, z dala dobrze widocznego owaczenia oraz zachowywania należytej ostrożności. 2. Obowiązek posiadania oznaczenia (ust. 1) nie dotyczy osób pracujących na jezdni w miejscach odgrodzonych od ruchu lub pracujących w porze dziennej (od świtu do zmroku) na drogach poza granicami miast i innych miejscowości o zabudowie ciągłej lub skupionej. R o z d z i a ł 2. Przepisy ogólne o ruchu pojazdów. § 16. 1. Kierujący pojazdem obowiązany jest jechać po jezdni możliwie jak najbliżej prawej krawędzi. 2. Jeżeli prawa strona jezdni jest zajęta lub z prawej strony "jezdni występuje zwężenie, uniemożliwiające ruch na prawej jej połowie kierujący pojazdem, przed wjechaniem na lewą połowę jezdni, obowiązany jest ustąpić pier;.vszeństwa przejazdu pojazdom nadjeżdżającym z przeciwm~­ go kierunku r.uchu. 3. Na drogach, posiadających dwie oddzielne jezdnie przeznaczone do jazdy w przeciwnych kierunkach (jednokierunkowe), kierujący pojazdami obowiązani są korzystać z,prawej jezdni, za<;howując przy tym przepis ust. 1. Dziennik Ustaw Nr 61 ł 11. Jeżeli droga przeznaczona jest dla określonej kategorii pojazdów lub dla określonego rodzaju ruchu, zabranra się na niej ruchu innym użytkownikom drogi, z wyjąt­ kiem określonym w ~ 6- ust. 5. ~ 18. 1. Kierujący pojazdami przeznaczonymi do wykonywania czynności na jezdni. jak np. pojazdami pogotowia drogowego, pojazdami-polewarkami, pojazdami oczyszczają­ cymi jezdnię lub konserwującymi urządz enid na drodze, mogą w czasie wykonywania tych czynności nie slosować się do przepisów o ruchu po prawej stronie drogi i zatrzymywaniu się pod warunkiem, że pojazdy te są oznakowane VI sposób określony przez Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych. 2. W czasie pracy pojazdów określonych w ust. 1 lub osób określonych w § 15 kierujący innymi pojazdami obowiązani są zachowywać się w taki sposób, aby nie utrudniać im wyko,nY'vania zadania. § 19. Przepisy dotyczące ruchu pojazdów samochodowych mają zastosowanie również do trol e jbusów, jeż e li niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej. R o z d z i a ł 3. Przepisy szczegółowe Włączenie o ruchu pojazdów. się do ruchu. Włączając się do ruchu kierujący pojazdem jest zachować ostrożność i w taki sposób rozpocząć jazdę, aby nie utrudnić . ruchu użytkownikom drogi już znajdującym się w ruchu; w szczególności powinien ustąpić im pi e rwszeństwa przejazdu. 2, Za włączającegf) się do ruchu uważa się również kierującego pojazdem, wyjeżdżającego z -nieruchomości lub p~rkingu na grogę, wyjeżdżającego z pola ńa drogę, jak również z drogi gruntowej na drogę o nawierzchni twardej oraz z pobocza lub drogi dla rowerów przylegającej do j~zdni na jezdnię. . 3. Nie uważa się za drogę o nawierzchni twardej drogi gruntowej, posiadającej taką nawierzchnię tylko w obrębie § 20. poz. 295 308 1. obowiązany skrzyżowania. Wy m i j ił n i e. §21. 1. Przy wymijaniu kierujący pojazdem obowiąza­ ny jest zachować szcze9ólną ostrożność i bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu; W razie potrzeby powinien . :tboczyć na prawo i zmniejszyć szybkość. . 2. Wyjątkowo, w celu wymin;ęcia pojazdu szynowego, poruszającego się przy tej samej krawędzi drogi, należy ' zboczyć na lewo o tyle, o ile jest to potrzebne dla bezpiecznego wyminięcia. 3. Jeżeli na niebezpiecznym spadku droUi. ze względu na niedostateczną szerokość jezdni, wyminięcie wymaga zjechania z. jezdni, uczynić to obowiązany jest kierujący pojazdem jadącym z góry. Omijanie. § 22. t. Przy omijaniu . kierujący pojazdem obowiązany jest zachować szczególną ostrożność oraz bezpieczny odstęp .od omijanego przedmiotu i w razie potrzeby zmniejszyć szybkość. 2. Omijanie wysepek hlb stałych przeszkód na jezdni, jak również unieruchomionych pojazdów, znajd ujących się na prawej połowie jezdni, powinno następować.: 1) po prawej lub po lewej stronie, jeżeli ta nie spowodu- je wjechania na polowę jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku ,p rzeciwnym; 2) po lewej stronIe jeżeli po prawej stronie przeszkądy me ma dostatecznego miejsca do ominięcia . 3. Omijanie użytkowników ·· dróg (przeszkód) znajdują­ cych się na lewej połowie jezdni powinno się odbywać zgodnie z przepisem § 21 ust. 1. W Y P r z e d z a n i e. 1. Priy wyprzedzaniu kierujący pojazdem ob 0jest pr z eje żdżać z lewej strony wy,przedzanego użyt­ kownika drag}" w bezpiecznym od niego odstępie i przy zachowaniu szcz€'[Jólnej ostrożności; w przypadku wyprzedzania pojazdu jednośladowego lub kolumny pieszych odstęp . nie może być mniejszy niż 1 m. 2. Wyjątkowo wolno przejeżdżać z prawej strony wyprzedzane90 uży tkownika drogi, ktÓry zbliża się do środka jezdni i sygnalizuje zap:liar skręcenia w leWO. 3. Kierujący poj~zdem, który zamierza wyprzedzać, obowiązany jest upewnić się, czy droga przed pojazdem jest widoczna na dostateczną odległość, potrzebną do wyprzedze~ nia, <'faz czy ma przed sobą dostateczne miejs<:e do wykonania swego zamiaru bez narażenia kogokolwiek na niebezpieczeństwo; po wyprzedzeniu kierujący powinien sprowad z ić swój pojazd na prawo, po upewnieniu się, że może tego dokonać nie powodując zajechania drogi wyprzedzonemu. 4. O zamiarze wyprzedzenia na drodze poza obszarem zabudowanym kierujący pojazdem powinien zawczasu ostrzec w skuteczny sposób znajdującego się przeq nim użytkowni­ ka drogi, jednak wyprzedzanie może rozpocząć dopieró .po upewnieniu się. że nie utrudni to ruchu jadącym za nim oraz że jadący przed nim usuną! się na praWo. 5, Kierujący pojazdem wyprzedzanym obowiązany jest:
4. l)zbliżyć się jak najbardziej da prawej krawędzi jezdni; 2) nie zwiększać szybkości. 6. Przepis ust. 5 pkt 1 nie dotyczy wy.przedzania na · jezdniach, których szerokość umozliwia wyprzedzenie beż przejeżdżania na lewą połowę, albo gdy pojazdy poruszają się po wyznaczonych na jezdni pasach ruchu. 7. Wyprzedzanie pojazdów szynowych odbywa się w zależności od usytuowania torów, a mianowicie:
5. l)jeżeli tory znajdują się ' na środku lub lewej połowie jezdni, wyprzedzanie powinno następować po prawej stronie pojazdu szynowego, 2) jeżeli tory znajdują się bezpośrednio przy prawej krawędzi jezdni, wyprzedzanie powinno następować po lewej stronie pojazdu szynowego, 3) na jezdniach jednokierunkowych, jeżeli tory znajdują się na środku jezdni, wyprzedzanie powinno następować po p.r:awej lub lewej stronie pojazdu szynowe.go. 8. Zabrania się wyprzedzania, jeżeli droga nie jest widoczna na dostateczną odległość lub jeżeli ze względu na niedostateczną szerokość jezdni bądź ruch innych użytkow­ ników drogi wy.przedzanie stanowiłoby zagrożenie bezpie- · czeństwa ruchu, a w: szczególności:
6. l)na przejazdach kolejowych i bezpośrednio przed nimiJ 2) na skrzyżowaniach dróg, z wyjątkiem skrzyżowań, na których jest ruch kierowany; 3) na przejściach przez jezdnię i bezpośrednio przed nimi; 4) na łukach drogowych oznaczonych znakami ostrzegaw~ czymi; 5) przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia; 6) przed przystankami tramwajów lub kolei, gdy stoją na nich tramwaje lub pociągi; 7) jeżeli kierujący pojazdem, który ma być wyprzedzony, !podał sygnał o zmianie kierunku jazdy w lewo, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 2. § 23. wiąZdny _D_z_ie_n_n_i_k__U_s_t_aw ___N_r__6_1_________________________________509 ____________~__________________________________Po~. 295 s z y bk ość. zezwolić na podniesienie granicy szybkości do 60 km na na ObSZilf7e zaoudowanym (§ 24 ust. 3) miasta Ila niek.tórych drogach (ulicach) o dobrych warunkach bel.!3ieczeństwll ruchu. 2. W stosunku do dróg (ulic) o dobrych warunkach belpieczeństwa ruchu drogowego na obszar:r.e zabudowanym, nie wymienionym w ust. 1; nil podnie.~ienie granicy sz.ybkości do 60 km na godzinę może zezwolić prezydium wojewódzkiej rady narodowej. godzinę § 24. L Szybkość pojazdu powinna być bezpieczna, to jest taka, aby kierujący mógł panować nad pojazdem. 2. Kierujący pojazdem powinien zmniej, • .yć szybkość i - jeżeli bezpieczeństwo ruchu tego wymaga - zatrzymać się: 1) przy zbliżaniu się do skrzyżowania dróg; 2) przy zbliżaniu się do przejść przez jezdnię, jednak przęd przejścianii oznaczonymi w sposób specjalny (§ 109 ust. 3) kierujący obowiązany jest zawsze zatrzymać się, jeżeli na przejściu tym znajduje się pieszy; 3) przy przejeżdżaniu przez chodnik (wjazd do bramy, garażu, nieruchomości przydrożnych); ·4) przy zbliżaniu się do przejazdu kOI,!j'owego (tramwajo- wego): 5) przy przejeżdżaniu obok pochodów i zwartych oddziałów pieszych oraz obok wysepek na jezdni, na których znajdują się piesi; 6) w razie śliskiej nawierzchni; 7) na wewnętrznych ulkach osiedli mieszkaniowych; 8) gdy droga nie jest dostatecznie widoczna. 3. Na obszarze zabudowanym kierującym pojazdami zabrania się przekraczać szybkości 50 km na godzinę, z wyjąt­ kiem przypadków, gdy przepisy szczególne stanowią inaczej. 4. Poza obszarami zabudowanvmi kierującym następu­ jącymi pojazdami zabrania się przekraczać szybkości: 1) autobusami, samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 2,5 t, samochodami osobowymi z przvczepami oraz po jazdami czło- / nowymi - 70 km na godzinę: 2) a utobusami, samochodami ciężarowymi, ciągnikami drogowymi oraz motocyklami, jeżeli pojazdy te ciągną przyczepę 60 km na (Jodzinp,. 5. Kierującym pojazdami ciągnącymi więcej niż jedną przyczepę zabrania się przekraczać szybkości 40 km na godzinę· rolniczymi zabrania się prz-e25 km na godzinę. 7. Kierowcom pojazdów samochodowych na pełny\ h obręc7ach gumowych oraz kierowcom pojazdów ciągnących pojazdy na takIch obręczach zabrania się przekraczać szybkości 25 km na godzinę na obszarach zabudowanych i 40 km na godzinę poza tymi obszarami. 8. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych mogą pod określonymi warunkami zezwalać na przekraczanie granic szybkości określonych w ust. 4 przez niektóre pojazdy lub na poszczególnych dmgach. 9. Właściwy do spraw komunikacji organ prezydium rady nawdowej, prowadzący rejestrację pojazdów samochodowych, niezależnie od ograniczeń określonych w niniejszym paragrafie, może przy rejestracji: 1) wprowadzać dalsze ograniczenia szybkości pojazdów samochodowych, których właściwości takiego ograniczenia wymagają; . 2) określać największą dopuszczalną szybkość, z jaką mogą być ciągnięte przyczepy, których cechy konstrukcyjne lub prz-eznaczenie ta kiego ograniczenia wymagają. 10. Granice szybkości, ustalone dla poszczególnych pojazdów na podstawie pnepisów ust. 8 i 9, powinny być uwidocznione z tyłu takiego poja~du samochodowego lub przyczepy, z wyjątkiem wojskowych pojazdów samochodowych i przyczep. Szczegółowe wytyczne w tym zakresie wydadzą Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych. § 25. 1. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrz­ nych na wniosek prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) mogą 6. Kierującym ciągnikami kraC7ać szybkości Przecinanie sip, kierunków ruchu i p i e r w s l e 'ń s t wop r l e j a z d u. § 26. t. Na skrzyżowaniu dróg kierujący pojazdem zbliżającym się do skrzyżowania obowiązany jest ustąpić piel wszeń,twa przejazdu pojazdom zbliżającym się z jego prawej strony, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 3--5. 2. Zasadę pierwszeństwa przejazdu, określoną w ust. 1, stosuje się w razie przecinania się kierunków ruchu pojazdów jadących po tej samej drodze; w razie zbliżania się pojazdów z kierunków przeciwnych kierujący pojazdem skrę­ cającym w lewo obowiązany jest ustąpić pierwszeństwa przejazdu jadącym prosto lub skr~ającym w prawo. - 3. W razie przecinania się kierunków ruchu poja:r.du szynowego z pojazdem nie. poruszającym się po szynach, pierwszeństwo przejazdu przysługuje kierującemu po jazdelll . szynowym. 4. Jeżeli przez ustawienie znaku drogowego (§ 92 ust. 20 i § 94 ust. 19) ruch na drodze podporządkowany został na skrzyżowaniu ruchowi z drogi przecinającej ją, wszyscy kierujący pojazdami -- równ;eż pojazdami szynowymi jadący drogą o ruchu podporządkowanym, obowiązani są ustąpić pierwszeństwa przejaZDU jadącym drogą. do której się zbliżają. 5. Kierujący pojazdami -- nie wyłączając kierujących pojazdami szynDwymi -- obowiązani są zawsze dawać pierwszellstwo przeja.zdu pojazdom uprzywilejowanym w ruchu (§ 37 ust. 1), sygnalizującym przysługujące im uprawnienia. 6. Zabrania się kierującym pojazdami przecinać kolumny maszerujących osób (oddziały wojskowe, kondukty pogrzebowe, grupy manifestujących itp.). Zmiana kierunku ruchu na w p 'r o s t. j a z d ił się zajeżdżania drogi. lub zmiany zajmowanego pasa ruchu moż­ na dokonać dopiero po upewnieniu się, ŻE' nie spowoduje to zajechania drogi innym użytkownikom drogi; po t:P'2Wnieniu się kierujący pojazdem obowią7.any jest zamiar swój zasygnalizować; dotyczy to również włączania się do ruchu, połączonego ze zmianą pasa ruchu. 3. Przed skręceniem kierujący pQjazdem obowiązany jest zbliżyć się możliwie jak najbardziej: 1) do prawej kr:awędzi jezdni, jeżeli zamierza skręcić w prawo; 2) do środka jezdni (na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawędzi), jeż.E'li zamierza skręcić w lewo. 4. Skręcając w lewo w drogę poprzeczną, kierujący pojazdem obowiązany jest rozpocząć skręcanie z pasa rm'hu najbliższego środka jezdni i zakończyć na pasie ruchu najblLszym środka jezdni na prawej połowie drogi, na którą wjeżdża; przepisu tego nie stosuje się w przypadkach,gdy wymiary pojazdu uniemożliwiają takie skręcenie. 5. Przy zawracaniu kierujący pojazdem obowiąz.any jest zachować szcególną ostrożność i o zamiarze swym Ojtfle<: innych użytkowników dwgi, którym powinien także ustą­ pić pierwszeństwa przejazdu. § 27. 2. 1. Zabrania Skręcenia ! . Dziennik Ustaw Nr 61 . Poz. 295 6. Zabrania się zawracania na Jezdniach jednokierunkowych, w tunelach oraz w warunkach, w których mogłoby to zagrażać bezpieczeństwu innych użytkowników drogi lub utrudnić ruch. 7. Jazda na-wprost przez skrzyżowanie dozwolona jest z bżdego pasa ruchu, jeżeli znaki lub sygnały na drodze nie wskazują inaczej. H a m o wa n i e. § 28. 1. Hilmowanie pojazdu należy wykonywać w sposób nie . zagrażający bezpieczeństwu ruchu, a w szczególności bezpieczeństw~ Jadących za pojazdem. 2. Jeżeli warunki ruchu (konieczność uniknięcia zderzenia lub najechania) tego nie wymagają, zabrania się nagłe­ go hamowania pojazdu. c o f a n i e. #' Przed rozpoczęciem cofania kierujący pojazjest sprawdzić, czy nie zagrozi to bezpieczeństwu innych użytkowników drogi lub nie zaszkodzi płynności bądź porządkowi ruchu. W szczególności kierujący pojazdem obowiązany jest upewnić się, czy nikt lub ·nic- nie znajduje się na drodze za pojazdem, a w razie trudności w osobistym upewnieniu się, zapewnić sobie pomoc innej osoby. 2. W czasie cofania kierujący pojazdem obowiązany jest zachować szczególną ostrożność. 3. Zabrania się cofania pojazdu: l} w tuneiach1 2) na ruchliwych odcinkach dróg, jeżeli moźliwa jest jazda do przodu; 3) o dopuszczalnym cięźarże całkowitym przekraczającym 10 ton oraz pojazdu z przyczepą (przyczepami), jeżeli 'kierujący nie może zapewnić sobie pomocy innej 'Osoby. 4. W czasie cofania pojazdu kierujący pojazdem samochodowym może korzystać z dodatkowego światła umieszczonego z tyłu pojazdu (§ 174 ust. 17 pkt 1). § 29. dem 1. pbowiązany I Z a t r z y m a n i e i p o s t ó J. § 30. 1. Za zatrzymanie uważa się chwilowe unieruchomienie pojazdu bez opuszczenia go przez kierującego; wszystkie inne zatrzymania uważa się za postój. 2. Dojeżdżanie do krawędzi jezdni w celu zatrzymania oraz zatrzymanie i postój nie powinny powodować niebezpieczeństwa lub utrudniać ruchu innym użytkownikom drogi. § 31. 1. Zabrania się zatrzymywania pojazdów w miejscach, w których stanowiłoby to niebezpieczeństwo lub przeszkodę w ruchu, a ,,, szczególności: 1) na przejazdach kolejowych i tramwajowych; '_ 2) na skrzyżowaniach dróg; 3) na przejściach przez jezdnię oraz w odległości mniejszej niż 5 m przed tymi przejściami; 4} w pobliżu wierzchołków wzniesień oraz na wzniesieniach, łukach drogowych i innych miejscach o ograniczonej lO} na pasach ruchu wyznaczonych liniami · riągłymi; 11) w odległości mniejszej niż 10 m od skrzyżowania dróg (mierząc od punktu, w którym luk krawędzi jewni przechodzi w prostą) lub od przedniej strony znaku drogo- . wego, jeżeli zostałby on zasłonięty przez pojazd; , 12} równolegle· do stojącego po przeciwnej stronie jezdni pojazdu, jeżeli utrudni to ruch innym użytkow!likom drogi; 13). przy lewej krawędzi je?dni, z wyjątkiem zatrzymania pojazdu na obszarze zabudowanym w warunkach dobrej widoczności zarówno w· dzień, jak i w ' nocy. 2. Zabrania się postoju w miejscach określonych w ust. 1 oraz: 1) w miejscach utrudniających wjazd lub wyjazd (wejście, wyjŚcie), a w szczególności przed wjazdami do bram, garaży. parkingów, wnęk postojowych i budynków uży­ teczności publicznej; 2} przy oznaczonej studzience lub kolumnie hydrantu. 3. Postoje na chodniku dopuszczalne są tylko w miejscach w tym celu oznaczonych. 4. Zakaz zatrzymania na przystankach (ust. 1 pkt 5) obowiązuje na odcinkach po 15 m w obie strony od słupka ' lub tablicy oznaczającej przystanek. Jeżeli na przystanku znajduje się wysepka dla pasażerów, a jezdnia z prawej strony wysepki posiada tylko jeden pas ruchu, zabrania się zatrzymywania pojazdu na tym pasie oraz w odległości mniejszej niż 15 mod punktów krańcowych wysepki. 5. Kierujący pojazdem nie może opuścić pojazdu przed zastosowaniem środków ostrożności, koniecznych dla uniknięcid wypadku; w szczególności kierujący obowiązany jest: l} tak zabezpieczyć pojazd, aby nie· mqgł ruszyć z miejsca lub być uruchomiony przez osoby niepowołane; 2) zapewnić ośw i etlenie pojazdu w czasie od zmroku do świtu oraz· w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia. . Przejeżdżanie obok przystanków p o j a z d ó w s z y n o w y c .h. _ § 32. 1. Jeżeli szyny tramwajowe nie znajdują się bezpoś~edllio przy chodniku, kierujący pojazdem, zbliżając się do przystariku, na którym stoi lub do którego zbliża się tramwaj, obowiązany jest: l} jeżeli na jezdni nie ma wysepki dla pasażerów - za- , trzymać pojazd, nie dojeżdżając do tramwaju stojącego na przystanku, do czasu ruszenia tego tramwaju; 2) jeżeli na jezdni jest wysPp1;.a dla pasażerów - przejezdżać obok przystanku z zachowaniem szczególnej ostroż­ ności, nie utrudniając przej~cja przez jezdnię. 2. Pr~epis ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie do innych pojazdów szynowych na drogach. R u c h d r o g o w y n a p r z e j a z d a c h k o' l e j o w y c h. 1. Zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przez przejazd, kierujący pojazdem powinien zachować szczególną ostrO:Ż.noś~, nawet jeżeli przejazd po- · siada urządzenia zabezpieczające, jak sygnalizację świetlną, zapory (rogatki) lub półzapory (półrogatki); przed, wjechawidoczności; niem na tory kierujący pojazdem powinien się upewnić,czy 5) na przystankach komunikacji pubiicznej (tramwaje, trolejbusy, autobusy), z wyjątkiem pojazdów, dla których nie zbliża się pociąg, a pO:1adto przedsięwziąć wszelkie środ- . ki ostrożności, jeżeli wskutek mgły lub z innych powodów dany przystanek z05tal ustanowiony; widoczność jest zmniejszona. 6) na jezdni. z dala oi. jej krawędzi, z wyjątkiem miejsc, 2. Kierujący powinien w szczególności prowadzić swój w których torowisko pojazdów szynowych znajduje się pojazd z taką szybkością, aby mógł go zatrzymać w bezw jezdni ,p rzy jej krawędzi; piecznym miejscu, gdy nadjeżdża pociąg lub gdy- urządzenia 7} na zwężeniu jezdni; 8) na mostach i wiaduktach znajdujących się poza grani- . zabezpieczające, jak sygnalizacja świetlna, zapOly (rogatki) lub półzapory (półr09atki), albo pracownicy służby kolejocami miast; wej zabraniają wjazdu na . przejazd. 9) w tunelach, z wyjątkiem miejsc do tego przeinaczonych; § 33. przejeżdżając Dziennik Ustaw Nr 61 - 511 Poz. 295 ~--------------------------------------- p c h a n i e. 3. Zabrai;'i:a się objeżdżania opuszczonych półzapór (pół­ rog'atek) . § 35. 1. Pchanie pojazdu przez inny pojazd może odby4. Zbliżając się do przejazdu z zaporami (r'Ogatkami) wać się w Iazie nagłej potrzeby przy zachowaniu szczególkierujący pojazdem jest obowiązany także zwracać uwagę na położenie zapór (rogatek) i jeżeli opuszczanie ich zostało nej ostrożności i tylko wtedy, gdy żadne inne sposoby wprawienia w ruch pojazdu nie mogą być zastosowane. rozpoczęte, zatrzymać się przed nimi. 2. Pojazd pchający nie może rozwijać szybkości prze5. Przejazd pojazdów lub zespołów złączonych ze sobą kraczającej 15 km . na godzinę. pojazdów o długości przekraczającej 10 m i nie mogących 3. Pojazd pchany powinien być kierowany przez osobę rozwinąć szybkości powyżej 6 km na godzinę (np. pojazdów posia.dającą prawo jazdy odpowiedniej kategorii. zaprzęgowych przewożących dłużyce) może być dokonany 4. Kierujący pojazdem pchającym powinien widzieć tylko po uprzednim upewnieniu się, że w czasie, p'otrzebnym drogę przed pojazdem pchanym lub otrzymywać wskazówki do przejechania przez przejazd, nie nadjedzie pociąg lub po uzgodnieniu czasu przejazdu z dróżnikiem kolejowym; prze-, od osoby widzącej drogę. pis ten stosuje s.ię również do pojazdów ciężarowych na pło­ "R u c h P o j a i. d ó w w ' k o l um n a c h. zach ' lub ciężkich ~naszyn samobieżnych. § 36. 1. Liczba pojazdów jadących w kolumnie -nie moHolowanie. że przekraczać: t. Holowanie może odbyWii Ć się tylko w razi.e przy zachowaniu szczególnej ostrozności oraz następujących warunków:
7. l)w pojeżdzie holującym oraz w pojeżdzie holowanym powinni znajdować się kierowcy posiadający prawo jazdy na kierowanie tymi pojazdami; 2) pojazd holowany powinien być połączony z pojazdem holującym w sposób wykluczający odczepienie się w czasie jazdy, z wyjątkiem holowania motQcykla, który powinien być połączony z pojazdem holującym w sposób umożliwiający łatwe odczepienie; 3) do holowania powinno być użyte połączenie sztywne, a w razie jego braku połączenie giętkie, 'l wyjątkiem . motocykla, który może być holowany tylko na połączeniu giętkim; . . 4) w pojeździe holowanym na połąc zelll u sztywnym PO:"Inien być sprawny co najmniej jeden układ hamulcow, a w l pojeżdzie holowanym na połąc ~eniugiętkim - dwa układy, jeż e li konstrukcja pojazdu przewiduje dwa ukła­ dy hamuków; 5) 'połączenie sztywne powinno mieć długość 1.5-3 m i być pomalowane w, pasy biało-czerwone lub biało-czarne, połączenie giętkie powinno mieć długość 4-6 mi być zaopatrzone w wyraźny, . widoczny znak, np. chorągiewkę; . 6) w czasie od zmroku do świtu oraz w warunka<:h medostatecznej widoczności w ciągu dnia pojazd holowany powinien mieć odpowiednie oświetlenie zewnętrzne; 7i kierujący pojazdem holującym powinien mieć zapewnioną możliwość otrzymywania sygnałów od kierującego pojazdem holowanym; 8) szybkość pojazdu holującego nie może przekraczać 25 km na godzinę. Poza ohszarami zabudowanymi szybkość ta może być zwiększona ·do 40 km na godzinę, pod warunkiem, że holowanie ,odbywa się na sztywnym po- § 34. niezbędnej konieczności, 1) dla samochodów osobowych i motocykli - 10; 2) dla pozostałych pojazdów - 6. 2. Odległość pomiędzy jadącymi kolumnami nie może być mniejsza niż 1000 m dla kolumn pojazdów samochodowych oraz 200 m dla kolumn pojazdów zaprzęgowych.- 3. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierującego pojazdem od przestrzegania· obowiązujących przepisów ruchu drogowe,go. 4. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą pojazdów Sił Zbro jnych; zasady poruszania się pojazdów Sił Zbrojnych w ko~ . lumnach określają odrębne przepisy, P o j a z d y u p r z y'w i l e j o w a n e w r u ć h u. § 37. 1. Kierowcy pojazdów: straży pożarnej, pogotowia ' ratunkawe.go, Milicji Obywatel:;kiej, Wojskowej Służby Wewnętrznej, a na terenie pasa granicznego również Wojsk Ochrony Pogranicza, spieszący do wypadków lub miejsc zagrożenia, korzystają z ułatwień w rochu drogowymtj zwolnieni są od obowiązku stosowania się do przepisów o kierunku ruchu, {) największej dopuszczalnej szybkości, o pierwszeństwie przejazdu, o wymijaniu i wyprzedzaniu oraz zatrzymywaniu i postoju -nawet jeżeli są one określone znakami i sygnałami na drogach - pod warunkiem specjalnego oznakowania pojazdów oraz używania w czasie jazdy "pecjalnych dżwiękowych sygnałów ostrzegawczych (syren), jak również specjalnych świateł dodatkowych barwy niebieskiej. 2. Zabrania się używania specjalnych dźwiękowych sygnałówostrzegawczych oraz świateł dodatkowych w innych przypadkach niż określone w ust. 1. . . . 3. W razie przecinania się kierunków ruchu pOJazdow uprzywilejowanych, kierowcy tych pojazdów obowiązani są . stosować się 00 przepisów o pierwszeństwie przejazdu (§ 26). 4. Uprawnienie do korzystania z przywilejów w ruchu drogowym oraz do używania specjalnych sygnałów dżwię­ łączeniu. kowych i świetlnych (ust.
8. l)przez kierujących pojazdamI 2. Zabrania się: innych rodzajów pogotowia, a w szczególności pogotowia 1) holować pojazd w sposób zagrażający bezpieczeństwu lekarskiego i wypadkowego pogotowia technicznego, wylub zakłócający porządek pu,b liczny bądź powodujący " daje właściwy do spraw komunikacji ,rn;:gan .pre~ydium wouszkodzenie drogi; . . . jewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłą­ 2) holować pojazd, który może poruszać się samodzIelme, czonego z województwa). . 3) holowat pojazd o niesprawnym układzie kierowniczym 5. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrzny~h lub hamulcowym; ustalą cechy wyróżniające, a w szczególności. oznakowame, 4) holować jednocześnie więcej niż jeden pojazdl oświetllenie i rodzaje sygnałów pojazdów uprzywilejowanych 5) holować na połączeniu gięt~im pojazd, w którym dziaw ruchu. łanie układu hamulcowego uzależnione jest od pracy; silnika. Ostrzeganie sygnałami dźwiękowymi 3. Przepis: o r a z g los e m.
9. l)ust. l pkt S nie dotyczy pojazdów Sił Zbrojnych; . § 38. 1. Kierujący pojazdem obowiązany ~est dać sy2) ust. 2 pkt 3 nie dotyczy holowania pojazdu w sposób gnał dżwiękowy lub ostrzec głosem we wszystkich przypadwykluczający potrzebę użycia układu kierowniczego lub kach, gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia; hamulcowego. ( Dziennik Ustaw Nr 61 2. bądź Zabrania używania się nadużywania sygnałów dźwiękowych niż niezbędnego ich do innych celów do ostrzeżenia. 3. Zabrania się używania, jako sygnałów ostrzegawczych, dzwonków (z wyjątkiem rowerowych i tramwaj~­ wych), gwizdków, syren oraz sygnałów o przerażliwym dźwięku, a na obszarach zabudowanych ponadto sygnałów o silnym dźwięku. 4. W miastach o dużym ruchu oraz w uzdrowiskach lub innych miejscowościach wypoczynkowych właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej może wprowadzić zakaz używania sygnałów dżwiękowych na terenie całej miejscowości, umieszczając pod tablicami miejscowości odpowiednie znaki zakazu. S w i a tł a z e w n ę t r z n e p o j a z d ó w. \ § 39. 1. Pojazdy samochodowe, przyczepy i maszyny sapowinny być wyposażone W · światła i światła odblaskowe określone w § 114, § 136 ust. 2, § 182 i § 186. 2. Pojazdy inne niż wymienione w ust. 1 powinny być wyposażone w· następujące światła i światła odblaskowe; 1) pojazdy zaprzęgowe: •
10. a)w 'co najmniej jedno światło białe widoczne z przodu i jedno światło czerwone widoczne z tyłu; na drogach o nawierzchni bitumicznej, betQnowej, kostkowej i klinkierowej pojazdy te powinny mieć dwa światła białe widoczne- z przodu i dwa światła czerwone widoczne z tyłu; dopuszcZa się na drogach .gruntowych jedno światło białe widoczne z przodu i z tyłu,
11. b)w dwa biale światła ojblaskowe z przodu i dwa czerwone światła odblaskowe z tyłu; 2) rowery, wózki ręczne i inwalidzkie oraz kierowane przez • pieszych wózki motorowe w jedno białe światło z przodu, z tyłu zaś w jedno czerwone światło oraz jedno czerwone światło odblaskowe; 3) rowery z silnikiem pomocniczym i wózki motorowe, których cechy konstrukcyjne ograniczają szybkość do 40 km na godzinę: . ..
12. a)· o szerokości nie większej niż 100 cm - w jedno światło oświetlające drogę na odległość co najmniej 15 m przed pojazdell), w s,posób nie powodujący ośle­ pienia kierujących innymi pojazdami, z tyłu zaś w jedno czerwone światło oraz jedno czerwone światło odblaskowe,
13. h)o szerokości większej niż 100 cm - w jedno światło oświetlające drogę na odległość co najmniej 15 m przed pojazdem, w sposób nie powodujący . oślepie­ nia kierujących innymi pojazdami, oraz w dwa białe światła z przodu, z tyłu zaś w dwa czerwone światła i dwa czerwone światła odblaskowe; 4) pojazdy szynowe lub zespoły złączonych z sobą pojazdów szynowych - w co najmniej jedno białe światło z przodu i jedno czerwone z tyłu oraz po dwa dla każ­ dej strony świa tła sygnalizujące zmianę kierunku ruchu (kierunkowskazy). 3. Swiatła i światła odblaskowe pojazdów wymienionych w ust. 2 pkt 1-3 oraz sposób ich umieszczenia powinny odpowiadać następującym warunkom: . 1) światła powinny być widoczne ,p o zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 250 m w warunkach zapewniających przejrzystość powietrza; 2) światła odblaskowe naświetlone światłem drogowym (§ 174 ust. 5 pkt 1) powinny być widoczne z odległości co najmniej 100 m w warunkach zapewniających przejrzystość powietrza; 3) światła i światła odblaskowe powinny być umieszczone na wysokości najwyżej 150 cm i najniżej 40 cm ponad płaszczyzną jezdni; mobieżne Poz. 295 512 - 4) światła i światła odblaskowe pojedyncze na ,pojazdach wielośladowych powinny być umieszczone po lewej stronie pojazdu jak najbliżej jego krawędzi; z wyjątkiem świateł oświ.etlających drogę, które mogą być umieszClOne pośrodku; 5) dwa światła i światła odblaskowe powinny być umieszczone symetrycznie po obu stronach pojazQu jak najbliżej jego krawędzi i na jednakowej wysokości ponad płaszczyzną jezdni; widoczność dwóch świateł powinna być jednakowa. 4. Oprócz świateł określonych w ust. 1-3 dopuszcza się umieszczenie na bokach pojazdu żółtych świateł odblasko,wych na wysokości określonej w ust. 3 pkt 3. 5. Jeżeli do pojazdu zaprzęgowego lub roweru przyczepiony jest inny pojazd, maszyna lub urządzenie, powinny one być wyposażone w czerwone światło odblaskowe z tyłu, a ponadto światło białe z przodu, jeżeli szerokość pojazdu: · ciągniętego (maszyny, urządzenia) przekracza szerokość pojazdu ciągnącego. 6. W razie zachodzącej konieczności - światła pojazdu zaprzęgowe-go, wózka ręcznego, wózka inwalidzkiego i wózka motorowego kierowanego przez pieszego mogą być niesione w ręku przez osobę towarzyszącą pojazdowi. Używanie świateł z e w n ę t r z n y c h P o j a z d u. § 40. 1. Od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu d{lia na pojazdach powinny być zapalone i widoczne z przodu i z tyłu światła zewnętrz­ ne, odpowiadające warunkom określonym w § 39, § 174, § 176 ust. 2, § 182 i § 186. 2. Swiatła zewnętrzne powinny świecić skutecznie, nie mogą' 'być zasłonięte lub przyćmione nawet częściowo. 3. W czasie ,Jlostoju mogą być zapalone światła tylko po jednej stronie pojazdu. bliższej środka jezdni, a w miejscach dostatecznie oświetlonych lub odgrodzonych od ruchu bądż znajdujących się poza jezdnią i poboczem wszystkie światła mogą być zgaszone; przepis ten .nie dotyczy pojazdów szynowych. 4. Kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest podczas jazdy: 1) używać świateł pozycyjnych na drogach dostatecznie oświetlonych; 2) używać świateł mijania na drogach niedostatecznie na obszarze zabudowanym; 3) używać świateł drogowych na drogach niedostatecznie oświetlonych poza obszarem zabudowanym, a podczas mgły lub śnieżycy używać świateł mijania lub świa­ teł przeciwmgłowych łącznie ze światłem pozycyjnymI 4) zawczasu zmienić światła drogowe na światła mijania, aby uniknąć oślepienia:
14. a)kierującego pojazdem wymijanym,
15. b)kierowcy pojazdu, który go poprzedza, jeżeli zacho/ dzi możliwość oślepienia przez ,oświetlenie $wiatłem drogowym od tyłu,
16. c)pieszych, maszerując:ych w kolumnach,
17. d)innych użytkowników drogi podczas posto ju, a w szczególności oczekujących przed przejazdem kolejowym. 5. Ziniana świateł drogowych na światła mijania przez , jednego z mijających się kierowców jest nakazem do takiej samej zmiany dla drugiego kierowcy. 6. Przepisy ust. 4 pkt 2-4 nie mają zastosowania do pojazdów, dla których warunki techniczne: ,?kreślo;:e .w § 174, nie wymagają świateł drogowych lub sWlBteł mlJama. 1. Przepisy ust. 4 i 5 mają odpowiednie zastosowanie do kierujących pojazdami szynowymi lub innymi pojazdami oświetlonych -Dziehnik Ustaw Nr 61 - -niesamochodowymiwyposażonymi w światła drogowe i światła mijania. _ § 41. 1. Pojazd nie może mieć światła czerwonego skierowanego do przodu ani światła białego skierowanego do tYłu. Przepisów powyższych nie stosuje się do światła uży­ wanego przy je7.dzie do tyłu (§ 29 ust. 4) oraz do białych świateł pojazdów zaprzęgowych na drogach gruntowych (§ 39 ust. 2 pkt 1 lit. a). 2. Pojazd nie może mieć światła odblaskowego czerwonego skierowanego do przodu ani białego skierowanego do tyłu. - 513 - Poz. 295 mogą być używane przy wywozie drewna z lasu tylko w porze dziennej przyczepy bez wyposażenia w światła zewnętrzne. 11. Jeżeli w czasie od zmroku do świtu lub warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu d~ia krawędż ładunku umieszczonego na pojeździe jest oddalona o więcej n,iż 40 cm (mierząc odległość pomiędzy płaszczyznami pionowymi, równoległymi do podłużnej osi symetrii pojazdu) od przedniego lub tylnego światła pozycyjnego pojazdu ciągną­ cego, powinna być ona oznaczona światłem białym skierowanym do przodu i czerwonym skierowanym do tylu, - umieszczonym na najbardziej wystającej krawędzi. O g ó l n e _ war u n k i u ż yw a n i a p o j a z d u. 12. Zabrania się ciągnięcia przyczep podczas gołoledzi. § 43. 1. Zabrania się: . § 42. 1. Używanie pojazdu powinno być zgodne z prze1) wsiadać (wskakiwae)do pojazdu lub wysiadać (wyskaznaczeniem, wynikającym z jego budowy bądż określonym kiwać) z niego podczas jazdy; w dowodzie stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu. 2) otwierać drzwi pojazdu -podczas jazdy oraz otwierać 2. Kierujący pojazdem obowiązany jest mieć przy so"drzwi bez upewnienia się, że nie zagraża to bezpieczeń­ bie dokument uprawniający go do kierowania danym pojazstwu innych użytkowników drogi; dem oraz dowód stwierdzający dopuszczenie pojazdu do ru3) wsiadać lub wysiadać z pojazdtt w sposób powodujący chu, jeżeli dokumenty te są wymagane. _ niebezpieczeństwo lub utrudnienie ruchu, _a w szczegól3. Dokumenty określone w ust. 2 kierujący obowiązany ności jeżeli to nie jest konieczne wysiadać na jest okazywać na żądanie funkcjonariuszy Milicji Obywateljezdnię lub na lewą stronę pojazdu; skiej oraz innych osób upoważnionych do kontroli ruchu 4) zajmować miejsce na stopniach i burtach, dyszlach, drogowego. sprzęgach przyczep lub innych częściach zewnętrznych 4. Umieszczenie ładunku na pojeżdzie powinno być pojazdu nie przeznaczonych do siedzenia bądź stania; równomierne, nie naruszające równowagi i stateczności po5) zajmować miejsce w pobliżu kierujące'go pojazdem w jazdu oraz nie powodujące przekroczenia największych dosposób ograniczający jego pole widzenia oraz zachowypuszczalnych noc isków osi. Ładunek powinien być zabezwać się w sposób utrudniający kierowanie pojazdem; p~czony przed zmianą położenia, wypadnięciem (wylaniem), 6) osobom korzystającym z pojazdu (dysponującym pojazwydzielaniem pyłu lub woni, wywoływaniem nadmiernego dem) wydawać kierującym polecenia niezgodne z przehałasu bądź budzeniem odrazy. pisami o ruchu drogowym. 5. Zą.brania się przeciążania pojazdu ponad normy wy2. Zabrania się kierowcy: xnkające z jego budowy bądź ustalone przepisami szczegól1) oddalać się od pojazdu, gdy silnik jest - w ruchu; nymi lub określone przy dopuszczeniu pojazdu do ruchu. 2) dopuszczać do dymienia pojazdu; . 6. , Ładunek nie "może być umieszczony na poj~ździe w 3) na obszarze zabudowanym używać pojazdu w sposób taki sposób, aby utrudniał kierowanie pojazdem bądź zasła­ wywołujący hałas, a w szczególności używać silnika na niał urządzenia sygnalizacyjne pojazdu oraz tablice rejestrazbytecznie wysokich obrotach przy ruszaniu, przyśpie­ cyjnelub inne, w które pojazd powinien być zaopatrzony. szaniu lub na postoju przy próbach działania silnika; Nie może on również wystawać z tyłu za pojazd na odle4) jechać z otwartymi drzwiami; głość większą niż 1/3 długości powierzchni ładunkowej, jed5) umieszczać przedmioty (np. maskotki) w polu swojego nak nie więcej niż na 2 m. widzenia do przodu i do tyłu oraz zaklejać przednią lub tylną szybę W. sposób istotnie ograniczający pole wi7. Zabrania się umieszczania na pojeździe przedmiotów dzenia. lub ładunków wystających poza krawędzie boczne w taki sposób, że mogłyby być trudne do spostrzeżenia przez in3. Zabrania się kierowcom autobusów oraz pojazdów nych użytkowników dróg i przez to zagrażać bezpieczeństwu osobowej komunikacji publicznej palenia tytoniu i spoży­ ruchu. wania pokarmów podczas przewożenia pasażerów. 8. Na końcu ładunku, wystającego z tyłu- poza pojazd 4. Osoby korzystające z pojazdu obowiązane są stosować na odległość większą niż 1 m, powinien być umieszczony się do wskazówek podawanych przez obsługę pojazdu. w dzień (od świtu do zmroku) w warunkach dobrej widocz5. Osoby jadące motocyklami (skuterami) poza granicaności znak ostrzegawczy w postaci czerwonej lub żółtej chomi administracyjnymi miast i osiedli obowiązane są używać rągiewki o wymiarach co najmniej 30 X 50 _cm albo tarczy hełmów ochronnych. Terminy, od których przepis ten oboo wymiarach średnicy lub boków co najmniej 40 cm, a w wiązuje w stosunku do osób jadących na określonych rodzajach !p.otocykli (skuterów), ustalą Ministrowie Komuniczasie od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia powinno - być umieszczone kacji i Spraw Wewnętrznych. - czerwone światło. § 44. 1. Zabrania się używania pojazdu, którego całko­ 9. Przy wywozie drogami gruntowymi drewna z lasu dowita szerokość bez ładunku lub z ładunkiem przekracza puszcza się stosowanie na dłużycach wystających z tyłu 2,5 m, całkowita wysokość z ładunkiem lub bez ładunku poza pojazd na odległość większą niż 1 m tarczy z czerwoprzekracza 4,0 m (z zastrzeżeniem przepisu § 171 ust. 3), nym światłem odblaskowym zamiast światła czerwone-g o a nacisk choćby jednej osi przekracza 8 ton, a osi podwój(ust. 8); przy wywozie innymi drogami takie oznakowanie · nej _ 14,5 t. Długość zespołu złączonych ze sobą pojazdów dopuszczalne jest na podstawie specjalnego zezwolenia wła­ nie może przekraczać 22 m, a liczba złączonych pojazdów nie może przekraczać trzech. ściwego do spraw komunikacji ,organu 'prezydium powiatowej rady nawdowej, w którym określone zostaną w szcze2. Przejazd pojazdu lub zespołu złączonych ze sobą pogólności odcinek drogi, po którym dopuszcza się ruch tajazdów o szerokości, wysokości, długości lub nacisku osi kiego pojazdu, pora doby oraz okres ważności zezwolenia. przekraczających wielkości określone w ust. 1 oraz przewóz 10. Na podstawie zezwolenia właściwego do spraw ko- ładunków o długości przekraczającej długość określoną w § 42 ust. 6, może się odbywać tylko po uprzednim uzyskamunikacji organu prezydium powiatowej rady narodowej Dziennik Ustaw Nr 61 "'- 514 Poz. 295 niu na to zezwolenia: .oraz na warunka-ch w tym zezwoleniu .określonych. Zezwolenia (ust. 2) wydają: 1) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej - dla przejazdu przez teren jednego powiatu; 2) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) dla przejazdu przez teren jednego województwa lub miasta wyłączonego z województwa; 3) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium woje- ' , ·wódzkiej .rady narooowej(u.'cly narod-owej miasta wyłą­ czonego z województwa) wedlug miejscowO.k i, z której rQzpoczyna się przejazd -,.. dla przejazdu .przez obszar dwu sąsiednich wpj~wódźtw, przy czym przejazd przez obszar miasta wyłącZQnego zwojewódrtwa i obszar - województwa, :z którego zostało ono wyłączone, uważa się za ptzejazd przez je.d,n o województwo; 4) Ministerstwo Komunikocji - dJ..a przejazdu przez obszar -trzech lub więcej vvojewooztw. 3. Zezwolenie (ust. 2) powinno określać co najmniej czas przejazdu oraz sposób oznakowania poJazdów lilb ładunków. 5" przy wywozie drogami gruntowymi drewna z lasu dopuszcza się przewóz dłużyc wystających z tyłu poza pojazd na odległość do 5 m; przy wywozie innymi drogami dopuszcza się taki przewóz dłużyc na podstawie zezwolenia właściwego do spraw komunikacji organu prezydium powiatowej rady narodowej, w którym określone zostaną w szczególności odcinek drogi, po którym dopuszcza się .przewóz, pora doby oraz okres ważności zezwolenia. 4. trasę "przejazdu, 6. Jeżeli zachodzi podejrzenie. że została przekroczona dopuszczalna ład~wnCJść samochodu ciężawweqo łub przy<:zepy, kierowca pojazdu obowiązany jest na wezwanie org.a nów kontroli rudnl dr-oyowego poddać pojazd zważeniu na miejscu lub miać się w tym celu do wagi. jeż.eli waga znajduje się me da!ej niż w odległości 10 km. 7. Przepisów ust. 1----6 nie stosuje się do przejazdów szynowych oraz pojazdów Sił Zbrojnych określonych w § 169 ust. 3. ' § 45. 1. Ciężar całkowity przyczepy lub przyczep ciąg­ niętych przez samochód nie może być większy niż ciężar całkowity samochodu d, ą(plące\J'o. 2. Przyczepy autobusowe przewożące ludzi mogą . być ciągnięte tylko przez autobusy. 3. Za motocyklem może być ciągnięta przyczepa do przewozu bagażu, o ciężarze całkowitym nie przekraczają­ cym ciężaru własnego motocyklII, jednak nie większym_ niż 100 kg. 4. Odchylenie ,od warunków określonych w ust. t w przy,padkach szczególnie uzasadnionych wymaga zezwolenia Ministra Komunikacji. S P r a wdz e n i e P o s t ę P o wal! i e w r a z i e w y p a d k u . , stanu t ec h n ic zn e g o p o j a z d u. § 46. 1. Kierujący pojazdem obowią.zany jest dopuścić organ kontroli rucłul dr~owego rlo sprawdzenia stanu techniczne'go, wyposażenia lub ciężaTll pojazdu korzystającego z drogi publkznej oraz uła,twić temu 0rganGwl wy~nanie czynności. Org.an kontro.1i w razie potrzeby slwJerdzre,Iiliii stanu techniczne90 pojazdu może kl-er-ow,ać pojawem kontr,olowanym za zgodą kieruJ.qcego. 2. Organy kon-troii Clf'Oq.Gwej w razie stwierdzenia w pojeździe braków lub llszkodzeń, zagrażających bez,j}ieczenstwu lub porządkowi rucmu, pode jmą odpowdeclnie kroki zabezpieczaJące i skierują pojazd do badania technicznego. § 47. 1. 'vV razie uczestniczenia .wwy.padku dr.ogowym kierujący pojazdem obowiązany jest natychmiast zatrzymać się, ustalić skutki wypadku oraz udzielić pomocy ofiarom wypadku. 2. O każdym wypadku (ust. 1) kierują<:y pojiizdem powinien 'bezzwłoc znie zawiadomić właściciela pojazdu lub za- ' rządzającego transporlem (dyspozytora pOjazdów), a o wypadku z. ofiarami w ludziach również najbliiszą jednostkę Milicji Obywatelskiej. Ruch pojazdów z ład .unkiem materiałów n i e b e z p i e c z n y c h. § 46,. t. Przewóz materiałów niebezpiecznych (materiawy'buchowych, łatwopa lnych, żrących, trujących, tadioaktywnych itp.) regulują Odrębne przepisy. . 2. Pojazdy przewożące materiały niebezpieczne powinny być oznakowane dwiema tablicami prostokątnymi ' koloru żółtego samochodowego o bokach 60 X 40 cm, umiesz<:zonymi dłuższym bokiem poziomo, z przodu i z tyłu pojazdu, przy -czym : łów 1)w czasie od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia tablice powinny być oświetlone; 2) tablica z przodu powinna być umieszczona nad kabiną kierowcy; .dopuszcza się umieszczenie tablicy w innym widocznym miejscu w razie niemożności umieszczenia jej nad kabiną; . 3) tablica z tyłu powinna być umieszczona na srodku tyl~ ' nej ściany skn.:yni ładunkowej lub w innym odpowied~ nim miejscu, jeżeli pojazd nie posiada skrzyni ładun­ k,owej. 3. Oświetlenie tablic' (ust. 2 pkt 1) nie jest wyma~ane, jeżeli , są one wykonane z materiału 'Odblaskowego. PrzewGzosób samochodami ci .ężarowymi, na-czepami i przycz .e pami. t § 49. Przewóz osób -ciężarowymi samochodami i PTzy-cze-' pamidozwoJony jest tylko ' w wyjątkowych PrzYPiidkachl Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych określą przypadki, w których przewóz ten jest dozwolony, oara2: wa- . runki jeg-o wykonywania. N a u ka j a z d y. § 50. 1. Nauka jazdy pojazdami samochodowymi .oraz szynowymi może odbywać się przy zachowaniu - nllstępują- . cy-ch wiiramk6w: 1) poj~zd s.amochodowy łub szynowy używany do nauki . powini~n być zaopatrzony z przodu i z tyłu w okrą.głą ni~bieską tablicę z napisem "Niiuka jilldy" (~ 147 u~. 811 _ 2) instruktm obowiązany ~est zajmować miejsce obok uczą­ cego się, z wyjątkiem przy llftdk <Jw, gdy n.auka jazdy 4!ldbywa si~ na moGtocyklu; 3) do Dauki jazdy można korzystać z drGQ' pubUczRych do-, piero po opanowaniu przez uczącego 'Się na teroeni ezamkniętymzasad 'U :lchnild berowania pojaz;dem w stopniu nie zagr.a:iaj.ąoeym bezpieczeństwu,; 4) osoba praguąca uczyć się ja~dy powinnau.przedniol:apoznać .się zobowiązującymi przepisami {) mchu drogowym, ił naucUlJą<:y (instruktorł0uowi.ązany jest do sprawdzenia znaJom.ości tych przepisów; 5) do Jaau1d jazdy pojazdami samochooowymi mog4 być ' używane tylko pojawy wymienione w zezwoleniu na prowilIdr.€nie nauczan.i a (.§ 2:ffi) lub zarej.e strowanez zas.trzoeżeniem używaniil rl:ocel-ów szkoleniowych. 2. Na drogach o dużym mchu zaurania się nauki. jazdy pojazdami innymi niż wymienione w ust. l. Dziennik Usraw Nr 61 -515 Pcz.295 ,,:" : : ----------------------------------------~----------------------------------~~' R o z d z i al 4. . t" . Przepisy dodatkowe o ruchu pojazdów szynowych. Szybkość pojazdów szynowych nie może przekragranicy szybkości: 1) dozwolonej dla autobusów na danym odcinku drogi jeżeli szyny znajdują się w jezdni; 2) wyznaczonej przez właściwy do spraw komunikacji. organ , prezydium powiatowej rady narodowej jeżeli szyny znajdują się na torowisku wydzielonym. , § 52. 1. Warunki związane z ustalaniem linii tramwajowych, przystanków oraz liczby wagonów w jednym pociągu w miastach wyłączonych z województw określą prezydia rad narodowych tych miast. . 2. Dla miast innych niż wymienione w ust. 1 warunki określone w tym ustępie może ustalić prezydium właściwej , . wojewódzkiej rady narodow'ej. § 53. 1. . Kierującemu pojazdem szynowym zabran~a się: ~f.- . 1) ruszać z przystanku, zanim wsiqdą lub wysiądą pasaże­ rowie; 2) jechać z otwartymi drzwiami wejściowymi lub wyjścion, wymi, jeżeli drzwi zamykane są za pomocą specjalnego urządzenia. ' 2. Zabrania się zatrzymywać pojazdy szynowe w obrę­ bie skrzyżowania dróg (ulic). § 51. ,czać ( R oz d z'i a ł 5. Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów. § 54. 1. Ruch rowerów powinien o'dbywać się na jezdni, jak najbliżej jej krawędzi, a w razie wyznaczenia specjalnej drogi dla rowerów - tylko po tej drodze. 2. Ruch rowerów na poboczach dróg o twardej na:wierzchni dozwolony jest tylko wówczas, gdy nie utrudnia ruchu pieszego na tych poboczach, przy czym kierujący rowerem obowigzany jest ustępować drogi pieszym. 3. Pieszy powinien prowadzić rower na jezdni jak najbli..żej prawej jej krawędzi, jednak pod warunkiem, że nie " powoduje to ograniczenia ruchu innych pojazdów oraz nie naraża na niebezpieczeństwo osoby -prowadzącej rower. J e, żeli z tych pr~yczyn nie można prowadzić roweru na jezdni, może on być prowadzony po drodże przeznaczonej dla ruchu pieszych, przy czym prowadzący rower nie powinien utrudniać ruchu pieszym. 4. Jazda rowerem ' po drodze przeznaczonej wyłącznie dla ruchu pieszych jest zabroni.ona. § 55. 1. Zabrania się jazdy obok siebie dwóch lub wię­ '", cej rowerów, z wyjątkiem przewidzianym w ust. 2. 2. Jazda dwóch rowerów obok siebie jest dozwolona poża obszarami zabudowanymi w tych przypadkach, gdy nie 'utrudnia ruchu innym pojazdom, a szerokość jezdni wynosi co najmniej 6 m; w razie zbl.iżania się innego pojazdu wymijającegq lub wyprzedzającego, rowerzysta jadący z lewej strony obowiązany jest zjechać na prawą stronę do krawędzi jezdni. 3. Zabrania się jazdy bez 'trzymania rąk na kierownicy lub nóg na pedałach oraz czepiania się innych pojazdów bę, dących w ruchu. '\ , , . § ' 56. 1. Zabrania się przewożenia na rowerze jednooso'" bowym innej osoby, z wyjątkiem dziecka do lat 1, jednak pod warunkiem, że zostanie ono umieszczone na dodatkoj wym siedzeniu przed kierującym rowerem. 2. Zabrania się przewożenia na ' rowerze przedmiotów o wymiarach zagrażających porządkowi lub bezpieczeństwu ruchu albo bezpieczeństwu kierującego oraz prowadzenia ... .: zwierząt podczas jazdy na rowerze; wyjątek stanowi prowadzenie psa przez my~liwego. We wszystkich przypadkach, gdy zachodzi kokierujący rowerem obowiązany jest dać sygnał ostrzegawczy. używanie innych sygnałów ostrzegawczych niż określone w § 58 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 jest zabronione. § 53. 1. Rower povillllen być zaopatrzony co najmniej w jeden skutecznie działający hamulec oraz dzwonek jako sygnał ostrzegawczy; rower wieloosobowy oraz wózek rower0'YY powinien ' posiadać' dwa niezależnie od siebie działające hamulce. 2. Rower z silnikiem pomocniczym (§ 1 pkt 8) powinien § 51. nieczność ostrzeżenia, być wyposażony: 1) w dwa niezależnie od siebie skutecznie działające ha- mulce; 2) w dzwonek lub inny przyrząd sygnalizujący jako sygnał ostrzegawczy o nieprzerażliwym dźwięku; 3) w skutecznie działający tłumik wydechu. § 59, Ruch rowerków dziecinnych dozwolony jest tylko na chodniku lub innej drodze dla pieszych. R o z d z i a ł 6. Przepisy dodatkowe o ruchu pojazdów zaprzęgowych. § 60. 1. Do zaprzęgu mogą być używane tylko zwierzęta niepłochliwe mogą być i dające sobą łatwo kierować; zwierzęta te nie i powinny być utrzymane w należytej czy- ślepe stości. I 2. rzęta Zwierzęta w zaprzęgu powinny być okiełznane, a zwiekąsające zaopatrzone w kagallce. powinien być taki, aby kierujący w każdej okoliczności panował nad pojazdem , 4. Zwierzęta mogą być prowadzone luzem przy pojeź­ dzie zaprzęgowym w liczbie nie większej niż dwa; zwierzęta te powinny być uwiązane z tyłu pojazdu po jego prawej stronie. 5. Jeden zaprzęg może ciągnąć najwyżej dwa złączone ze sobą wozy. 6, Jeden koń powinien być zaprzężony w hołoble. W okresie do dnia 1 stycznia 1965 r. prezydia wojewódzkich rad narodowych mogą zezwolić na używanie na swoim terenie pojazdów zaprzęgowych, w których jeden koń będzie zaprzężony do wozu z dyszlem. 1. Konie ostro kute mogą być używane do zaprzęgu tylko w okresie zimowym. § 61. 1. Zabrania się jazdy obok siebie dwóch lub wię­ cej pojazdów zaprzęgowych lub pojazdu zaprzęgowego obok innego pojazdu. 2. Bezpośrednio jeden za drugim nie może jechać więcej niż pięć pojazdów zaprzęgowych; odległość pomiędzy grupami po pięć pojazdów powinna wynosić co najmniej 50 m. § 62. Zabrania się używania pojazdów zaprzęgowych na żelaznych obręczach, jeżeli ciśnienie kół na drogę jest więk­ sze niż 150 kg na jeden centymetr szerokości obręczy. § 63. 1. Używanie pojazdów zaprzęgowych na plozach (sani) dozwolone jest tylko w takich warunkach, w których jazda nimi nie powoduje tarcia plóz bezpośrednio o nawierzchnię drogi. 2, Zabrania się jazdy pojazdami na płozach bez dzwonków lub grzechotek. . 3. Zabrania się używać pojazdu na płozach bez dyszla 'lub hołobli, mającego zaprzęg z postronków lub pasów. 4. Zabrania się używania do przewozu ład unków ponad 300 kg pojazdów posiadających płozy mające w dolnej czę­ ści mniej niż 120 cm długości i mniej niż 10 cm szerokości. § 64. 1. Każdy pojazd zaprzęgowy służący do transportu zarobkowego powinien być wyposażony w . hamulec uruchamiany z miejsca zajmowanego przez kierującego pojazdem; nie dotyczy to pojazdów na płozach. 3. Zaprzęg Dziennik Ustaw Nr 61 / - 516 Poz. 29i 2. Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad naroR o zd Z im ł 8. dowych miast wyłączonych z województw) ze względu na Przepisy dodatkowe o ruchu pojazdów samochodowych miejscowe warunki topograficzne mogą rozciąg.nąć obowią­ o konstrukcji specjalnej i -maszyn samobieżnych. zek określony w ust. 1 również na niektóre lub wszystkie pojazdy służące do transportu niezarobkow~go. § 70. 1. Największa dopuszczalna szybkość pojazdu sa,. § 65. Kierującemu pojazdem zaprzęgowym. zabrania się: mochodowego o konstrukcji specjalnej, jak np. dźwigu, plul) przeciążania zwierząt ciągnących; ga odśnieżnego itp., posiadającego urządzenia wySltające d.o 2) znęcania się nad zwierzętami; przodu ponad 1,5 m od siedzenia kierowcy, nie może prze3) spania podczas jazdy; kracżać 25 km na godzinę mi obszarach zabudowanychoral: 4) wypusz~zania z rąk lejc podczas jazdy; 40 km na godzinę poza tymi obszarami. 5) wystawiania bata ' poza boczne krawędzie pojazdu; 2. Części urządzeń wystających najbardziej do przod\! 6) pozostawiania pojazdu bez opieki, a w szczególności n:a i . do tyłu (ust. 1) powinny być pomalowane w pasy biało­ zabezpieczonego przed ruszeniem bez kierującego. czarne lub biało-czerwone ; wymieniony sposób malowania można stosować również na innych częściach w celu po§ 66. 1. Kazdypojazd zaprzęgowy znajdujący się na lepszeniłl ich widoczności. drodze poza obrębem miejsca zamieszkania właściciela (wsi, 3. Właściwy do spraw komunikacji organ prezydium osady, miasta itp.), jak również w obrębie miejsca zamieszkania wlaściciela, jeżeli jest to miasto stano.wiące powiat . powiatowej rady narodowej rejestrujący pojazd samochodowyo konstrukcji specjalnej może, w celu zapewnienia miejski lub wyłączone z województwa, powinien być zaobezpieczeństwa i sprawności ruchu, określić szczególne wapatrzony w tablicę o wymiarach nie mniejszych niż runld jego używania i oznakowania. 25 X 15 cm umieszczoną z prawej strony pojazdu i zawierającą czytelnie wypisane w języku polskim imię i nazwisko 4. Przepis ust. 2 nie dotyczy pojazdów Sil Zbrojnych. oraz miejsce za/TIieszkania właściciela pojazdu lub nazwę § 71. 1. Do samobieżnych maszyn rolniczych, jadących i adres gospodarstw:ł rolnego, zakładu przemysłowego, in- na pole lub z pola, oraz samobieżnych maszyn drogowych, stytucji itp., do których pojazd należy ; Jeżeli jeden właści­ jadących do pracy lub z pracy, nie mają zastosowania przeciel posiada kilk<1 pojazdów zaprzęgovlych, na tablicy napisy o dopuszczalnych wymiarach pojazdów (§ 44 ust. 1), leży umieścić dodatkowo numer kolejny pojazdu .• jednak w czasie jazdy tych maszyn kierujący powinien za2. Prezydium wojewódzkiej rady narodowej może rozchowywać szczególną ostrożność. dągnąć przepisy u;;t. 1 na wszystkie lub niektóre rodzaje 2. Do ruchu maszyn samobieżnych, z wyjątkiem wypoiazdów zaprzęgowych, poruszające się w granicach inmienionych w ust. 1, mają zastos·owanie przepisy § 44 ust. 2. nych miast niż określone w ust. l, położonych na obszarze § 72. Zabrania się przewożenia osób lub ładunku na województwa. maszynie samobieżnej, chyba że konstruj~cja jej przewiduje 3. Przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów używanych wydo tego celu odpowiednie miejsce. łącznie przy pracach rolnych i leśnych lub na drogach grun§ 73. Do ruchu maszyn i urządzeń rolniczych lub letowych. śnych poruszanych silnikiem, lecz prGwadz.onych przez oso§ 67. Przewożenie osób ciężarowymi pojazdami zaprzę­ bę idącą pieszo, mają odpowie dnie zastosowanie przepisy gowymi . jest dozwolone pod warunkiem urządzenia miejsc o ruchu wózków ręcznych (§ 6d). do siedzenia. Liczba osób przewożonych nie może przekraczać liczby miejsc do siec1zenia. Przepisu tego nie stosuje R o z d z i a ł 9. się podczas jazd· związanych z pracami prowadzonymi w poPrzepisy o jeździe wierzchem i pędzeniu zwierząt. lu lub w lesie. R o z d z i a ł 7. Przepisy dodatkowe o ruchu wózków ręcznych oraz inwalidzkich. § 68. 1. 'Wózki ręczne oraz inwalidzkie powinny zajmować na jezdni miejsce możliwie najbliżej prawej jej kra~ węd z i. 2. Zabrania się jazdy obok siebie wózków określonych w ust. 1 oraz jazdy wózkami obok innego pojazdu. 3. Kierujący wózkami inwalidzkimi poruszanymi siłą mlęsm ludzkich mo~ą kor z ystać z chodników lub innych dróg dla pieszych, jednak szybkość ich nie może przekraczać szybkości pieszego. 4. Szerokość wózka (ust. 1) nie może przekraczać 1,5 m, a jego ciężar calkowi ty nie może w istniejących warunkach drogowych utrudniać kierowania. 5. Zabrania się z jeżdżać na wózkach ręcznych na spadkach dróg. § 69. 1. Wózek inwalidzki powinien być wyposażony co najmniej. w jeden skutecznie działający hamulec oraz w dzwonek/ jako syjJfl a l ostrzegawczy. 2. Wózek inwalidlki wyposażony w pomocniczy silnik spalinowy o poje I11ności skokowej nie przekraczającej 50 cm 3 powinien posiadać:
18. l)co najmniej dwa sk utecznie działające hamulce: 2) d! wonek lub inny sygnał d'lwiękowy o nieprzera'ź:liwym d'lWiękll; 3) skutecznie działają<.. y llLllnik wydechu. § 74. 1. Przepisy o ruchu pojnzdów mają odpowiednie zastosowanie do jazdy wierzchem i do pędzenia (przegonu) zwierząt. przy czym poganiacze powinni ustępować pierwszeństw3 ruchowi kołowemu. 2. Jazda wierzchem oraz pędzenie (przegon) zwierząt · powinny odbywać się na specjalnych drogach do jazdy wierzchem lub pasC\ch prlepędowych, a w razie ich braku - po poboczach lub wyjątkowo po je zdni, jak najbliżej prawej jej krawędzi; przy skręcaniu w lewo należy przestrzegać przepisu § 7 usl. 3. § 75. 1. Zabrania srę używania do jazdy wierzchem zwierząt płochliwych i nie ujeżdżonych. 2. Zwierzęta używane do jazdy wierzchem nie mogą być ślepe i powinny być- utrzymane w czystości ,oraz okieł­ znane, a kąsające zaopatrzone w kagańce. § 76. 1. Zabrania się ja zdy wierżchem: ') 1) bez strzemion lub b e z uzdy; 2) jeź.dźcom obok siebie lub obok innego pojazdu. 2. Jeżdziec może prowadzić luzem najwyżej dwoję zwierząt. § n. Zabrania się jazdy wierzchem z szybkością galo~· - i;::' pu. Szybkość jazdy wierzchem na obszarach zabudowanych nie może przekraczać 6 km na godzinę (szybkość konia w stępie). § 78. W czasie od zmroku do świtu o~az w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia jeździec powinien posiadać umieszczone przy lewym strzemieniu światł'lł -1 odblaskowe: biale skierowane do przodu oraz czerwone D:ziennik Ustaw Nr 61 skierowane do tyłu. Przepis § 39 ust. 3 pkt 2, dotyczący ,wiświateł odblasko\\-}'ch, ma odpowiednie zast.osowanie. § 79. 1. Zabrania się wypuszczania na drogę zwierząt i ptactwa domowego. 2. Zabrania się pędzenia drogą zwierząt niebezpiecznych dla otoczenia; zwierzęta takie mogą być tylko prze- doczności wożone. Zwierzęta ślepe powinny być uwiązane do tylnej wozu z prawej strony; jeżeli zwierzęta te są pędzo­ ne w grupach, zwierzę ślepe powinno być ' związane ze zwierzęciem widzątym, przy czym w jednej grupie - zwią­ zanej może znajdować się tylko jedno zwierzę ślepe. 4. Zwierzęta pędzone pojedynczo powinny znajdować się na uwięzi. § 80. 1. Zabrania się pędzić drogą o nawierzchni twardej zwierzęta bez dostatecznego dozoru. Jeden ' poganiacz może pędzić najwyżej 10 sztuk koni lub bydła bądż 20 sztuk owiec lub trzody chlewnej. 2. Konie oraz bydło powinny być powiązane grupami po 3 sztuki lub zabezpieczone w inny skuteczny sposób; przepisu tego nie stosuje się do przypadków, gdy konie lub J. części bydło są pędzone: 1) w poprzek drogi; 2) po drodze gruntowej; 3) po drodze q nawierzchni utwardzonej:
19. a)na odcinku nie dłuższym niż 500 m,
20. b)na odcinku ponad 500 m, jednak nie dłuższym niż 3 km, na podstawie zezwolenia wlaściwego do spraw komunikacji organu prezydium powiatowej rady narodowej, wydanego w porozumieniu z organem do spraw rolnictwa, oraz na warunkach w tym zezwoleniu ,określonych. 3. Zabrania się pędzić zwierzęta drogami przeznaczonymi do ruchu międzynarodowego (oznaczonymi literą E z numerem dro-gi międzynarodowej) oraz drogami panstwowymi oznaczonymi numerami dwucyfrowymi. 4. Niezależnie od ograniczeń, określonych w ust. 1-3, prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) mogą wprowadzić dalsze ograniczenia , jazdy wierzchem i przegonu zwierząt zarówno w stosunku do określonych dróg i obszarów, jak i czasu oraz rodzaju i liczby pędzonych zwierząt. § 81. Szybkość pędzonych zwierząt nie może przekraczać szybkości pieszego. § 82. 1. W razie pędzenia zwierząt w czasie od zmroku do świtu oraz Vf warunkach niedostatecznej widoczności w Ciągu ,dnia, poganiacz powinien iść po lewej stronie pę­ dzonych zwierząt, niosąc latarkę, rzucającąbiale światło do przodu oraz czerwone lub - na drogach gruntowych - białe do tyłu. 2. Jeżeli liczba pędzonych zwierząt prz€kracza 10 sztuk, powinno być dwóch poganiaczy: jeden z latarką o świetle białym, idący po lewej stronie na przodzie, drugi z latarką o świetle czerwonym lub - na drogach gruntowych - białym, idący po lewej stronie z tyłu. § 83. Poganiaczowi zabrania się: 1) pędzenia zwierząt, jeżeli znajduje się on w stanie nietrzeżwym; 2) :zatrzymywania i popasania zwierząt na drogach o twardej nawierzchni; 3) dopuszczania do zajmowania przez zwierzęta dróg dla pies.zych lub rowerzystów bądż więcej niż prawej polowy jezdni; 4) dopuszczania do wypasania rowów przydrożnych oraz niszczenia drzewostanu. 527 - P07.. 295 R o z d z i l! ł 10. Zawody sportowe oraz imprezy na drogach. § 84. 1. Zorganizowanie na drodze zawodów sportowych (rajdów) lub imprez, pociągających za sobą ograniczenie lub utrudnienie ruchu, wymaga uprzedńiego uzyskania zezwolenia, które określa również warunki urządzenia tych zawodów lub imprez. ' 2. Zezwolenie (ust. 1) wydaje: 1) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) w porozumieniu z ' urzędem spraw wewnęlrznych oraz właściwym zarządem dro.gi - jeżeli zamknięcie lub ograniczenie ruchu w związ­ ku z zawodami lub imprezą ma nastąpić na terenie jednego województwa (miasta); 2) Minister Korounikacji w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych jeżeli zamknięcie lub ograniczenie ruchu ma nastąpić na. terenie kilku województw, 3, Jeżeli zamknięcie lub o~Jraniczen ;. e ruchu ma nastą­ pić na terenie miasta lub osiedla, na drodze o charakterze lokalnym, zezwolenie wydaje prezydium powiatowej rady narodowej. 4. Wnioski o wydanie zezwoleń, o ' których mowa w ust. 2, powinny być zgłoszone co najmniej na 30 dni, a że­ zwolenie wydane co najmniej na 15 dni prted terminem rozpoczęcia zawodów sportowych lub imprez. W przypadkach określonych w liSt. 3 terminy te wynosz.ą 15 i 7- dni. § 85. O organizowaniu zawodów sportowych (rajdów) lub imprez pojazdów samochodowych, nie wymayających zamknięcia lub ograniczenia rudlU na drodze, należy zawiadomić co najmniej na 20 dni przed terminem Ministra Komunikacji, jei.eli mają one odbyć się na 'terenie kilku województw, a właściwy do spraw komuni:cacji organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) - jeżeli mają one odbyć się na terenie jedn~go województwa (mianta); o zgłoszonych za wodach sportowych lub imprezach właściwy do spra w komunikacji organ prezydium rady narodowej zawiadamia niezwłocznie zarząd drogi. § 86. 1. Wykorzystywanie dróg do zabaw, gier oraz w celach sportowych innych niż określone w § 84 i § 85 jest zabronione; zakaz ten nie obejmuje kuligów oraz innych podobnych imprez organizowanych w miejscowościach o charakterze turystycznym lub wypoczynkowym. 2, Właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej może zezwolić na ciągnięcie narciarzy przez pojazdy i Konie, saneczkowanie oraz inne zabawy o charakterze sportowym lub rozrywkowym tylko na drogach zamkniętych dla normalnego ruchu. CZĘŚC ~"~ki sygnały II na dro:Jach. DZIAt I Przepisy wstępne. § 87-. 1. System znaków i sygnałów umieszczonych na drogach obejmuje urządzenia na drogach publicznych, mające na celu podniesienie bezpieczeń~twa, sprawności i wygody ruchu drogowego, oraz sygnaly podawane przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej lub inne osoby do tego uprawnione i posiadające wyróżniające je odznaki. 2. Znaki i sygnały (ust. 1) wyrażają oslrzeżenia, zakazy; nakazy, ogra-niczenia i informacje. . c i D,.iennik Ustaw Nr 61. - § 88. Na drogach rozróżnia się . ·następujące znaki 518 sy~ . gnały: 1) znaki drogowe; 2) znaki na jezdni; 3) sygnały świetlne; 4) sygnały dawane przez kierującego ruchem drogowym; 5) sygnały dźwiękowe; 6) inne znaki na drogach. DŻIAŁ II Znaki drogowe. Rozdział 1.- Przepisy ogólne. § 89. 1. Znaki drogowe dzielą się na trzy kategorie:
21. t)znaki ostrzegawcze; 2) znaki wyrażające zarządzenia bezwzględne:
22. a)znaki zakazu,
23. b)znaki nakazu; 3) znaki zawierające informacje:
24. a)znaki informacyjne,
25. b)tablice przed drogowskazami, drogowskazy i tablice kierunkowe,
26. e)tablice miejsc-owości oraz tablice i znaki szlaków drogowych. 2. Wskazówki, zawierające dodatkowe wyjaśnienia lub Informacje, określające bliżej. znaczenie znaku, czas obowiązywania wyrażanych zakazów lub nakazów bądż inne objaśnienia związane ze znakiem um~eszcza się na znaku lub na tabliczce pod tarczą znaku. 3. Znaki drogowe powinny być ustawione po prawej stronie drogi i zwrócone przednią stroną do nadjeżdżają­ cych pojazdów; wyjątki od tej zasady określone są w dalszych przepisach. r 4. W miejscach szqególnieniebezpiecznych dla ruchu drogowego lub w przypaelkach uzasadnionych warunkami drogowymi znaki drogowe mogą być powtórzone po lewej stronie drogi. . 5. Kierujących pojaf:dami szynowymi obowiązują znaki ostrzegawcze oraz znaki zakazu: '" ograniczenie szybkości" (§ 94 ust. 18) i "zatrzymanie się przed skrzyżowaniem (stop)" (§ 94 ust. 19). 6. Wzory znaków drogowych podane są w załączni­ ku nr l do niniejszego rozporządz·enia. R o z d z i a ł 2. Znaki ostrzegawcze. § 90. Znaki ostrzegawcze uprzedzają kierujących pojazdami o niebezpiecznych miejscach na drodze, przed którymi lub przy przejeżdżaniu przez które należy zachować szczególną ostrożność, a zwłaszcza prowadzić pojazd z taką szybkością, aby kierujący zdążył go zatrzymać, jeżeli bę­ dzie to konieczne dla bezpieczellstwa ruch).! lub uniknięcia wypadku. § ·91. 1. Tarcze znaków ostrzegawczych mają kształt trójkątów równobocznych, których wierzchołek skierowany jest do góry, z wyjątkiem znaku "uwaga na dro'gę z pierwszeństwem przejazdu", którego wierzchołek skierowany jest ku dołowi (§ 92 ust. 20). . 2. Tarcze znaków ostrzegawczych mają jasnoźółte tło i czerwone obrzeże, symbole na tarczach są koloru czarnego. 3. Znaki ostrze9awcze ustawione są w odległości od 150 do 250' m od wskazywanego miejsca niebezpiecżnego. Jeżeli znak jest ustawiony bliżej niż 150 m, umieszcza ' się pod nim tabliczkę wskazującą rzeczywistą .odległość. Poz. ·295 4. Pr2!episust. 3 .nie ma zastosowania do znaku "uwaga :~ na drogę z pierwszeństwem przejazdu" (§ 92 ust. 20) oraz · do wsżystkich innych znaków ostrzegawczych ustawionych na obszarze zabudowanym; odległość tych znaków od wskazywanego miejsca niebezpiecznego na {)bszarze zabudowanym nie powinna przekraczać 50 m. 5. Na tabliczce pod znaldem może być również podana długość odcinka d[o-gi, na którym występuje wskazywane przez znak nIebezpieczeństwo, jeżeli długość tego odcińka przekracza 1 km. Koniec takiego odcinka drogi oznacza , się przez powtórzenie znaku z napisem "Koniec". § 92. 1. Znak ,,~,oprzeczny ściek lub garb" (rys. I-
27. l)ostrzega o zbliżaniu się do takiego miejsca niebezpiecznego na drodze, jak poprzeczny ściek, garb albo wygórowany mo.stek bądż inne poprzeczne nierówności na drodze. 2. Znak "niebezpieczny zakręt lub niebezpieczne zakrę­ ty" (rysunki 1-2, 1-3, 1-4 i 1-5) ostrzega o zbliżaniu się do zakrętu lub do zakrętów niebezpiecznych: znak według rysunku 1-2 oznacza zakr0t w. prawo, znak według rysl'nku 1-3 {)znacza zakręt w lewo, znak według rysunku 1-4 oznacza dwa zakręty, z których pierwszy jest w prawo, znak według rysunku 1-5 oznacza dwa zakręty, z których pierwszy ie5t w lewo. Pod tarczami znaków według rysunku 1-4 i 1-5 mogą być umieszczone tabliczki ' wskazujące większą liczbę bezpośred­ njo po sobie następujących zakrętów. 3. Znak "skrzyżowanie dróg" (rysunek 1-6) ostrzega o zbliżaniu się do skrzyżowania dróg, z których żadna nie posiada· prawa pierwszeństwa przejazdu na tym skrzyżo­ waniu. 4. Znak" "przejazd .· kolejowy z zaporami" (rysunek 1-7) ostrZega o zbliżaniu się do przejazdu kolejowego wyposażonego w zapory (rogatki) lub półz'apory (półrogatki). Oprócz; tego znaku przed przejazdem z półzaporami (półrogatkami) umieszcza się według zasad określonych w ust. 5 słupki- . ~ wskażnikowe oraz znak krzyż św. Andrzeja; słupki wskaż­ nikowe ' mogą być umieszczone również przed przejazdem • z zaporami (rogatkami). ' . 5. Znak "przejazd kolejowy bez zapór" (rysunek 1-8) ostrzega o zbliżaniu się do przeja zdu kolejowego bez .apór (rogatek); przy przejeżdzie kolejowym umieszczony jest znak -krzyż św. Andrzeja (ostrzegawczy wskaź.nik przejazdowy) o pojedynczych ramionach (rysunek 1-9) przed liniami kolejowymi jednotorowymi oraz o podwójnych dolnych ramionach (rysunek I-9a) przed liniami wielotorowymi. Pomiędzy znakiem ostrzegawczym (rysunek 1-8) a przejazdemustawia się słupki wskażnikowe: slupek z trzema kreskami (rysunek 1-10) pod tarczą znaku, słupek z dwiema kreskami (rysunek I-1Oa) - na 2/3, a słupek z jedną kreską (rysunek I-lOb) - na 1/3 odległości znaku od przeja<.du. 6. Przed przejazdem kolejowym na linii zelektryfikowanej siecią górną umieszczony jest dodatkowo znak w kształcie prostokąta z rysunkiem trupiej główki i napisem "Baczność! Nie dotykać przewodów'.', ostrzegający o niebezpieczeństwie porażenia prądem w razie dotknięcia zawieszonych nad przejazdem przewodów trakcji elektrycznej. 7. Znak "niebezpieczny zjazd" (rysunek 1-11) ostrzeqa -o zbliżaniu się do niebezpiecznego zjazdu, tj. do spadku drogi przekraczającego 10%, albo zjazdu niebezpiecznego z powodu innych warunków miejscowych. 8. Znak "zwężenie jezdni" (rysunek 1-12) ostrzega o takim zw ę żeniu jezdni, które może stanowić niebezpieczeń­ stwo dla kierujących pojazdami. 9. Zriak "ruchomy most" (rysunek 1-13) ostrzeqa o zbliżaniu się
28. dr)mostu ruchomego (zwodzonego, obrotowego). 10. Znak "roboty na drodze" (rysunek 1-14) ostrzega o zbliżaniu się do ~ejsc, w których kierujący pojazdem Dziennik Ustaw Nr 61 ~ 519 Poz. 295 ---------------------------------------------------------------~--~ może spotkać pracujących · ludzi lub' inne przeszkody, jak np. maszyny, materiały itp. zna}dujące się na dTodze i utrudniające ruch; na obszarze zabudowanym znak ten może być uslawi-ony na jezdni, bezpośrednio przed miejscem robót. 11. Znak "śliska jezdnia" (rysunek 1-15) ostrzega o zbliżaniu się do oocinka Jezdni, który stale lub w pewnych warunkach może być śliski; niedoLyczy to śliskości spowodowanej śniegiem, gołoledzią lub deszczem. 12 . . Znak "przejście przez jezdnię" (rysunek 1-16) ostrzega o zbliżaniu się do miejsc wyznaczonych na jezdni jako przejście dla pieszych. . 13. Znak "dzieci" (rysunek 1-17) ostrzega o zbliżaniu się do miejsc szczególnie uczęszczanych przez dzieci, jak szkoły, przedszkola, tereny zabaw itp. 14, Znak "uwaga na zwierzęta" (rysunek 1-18 i 1-18a) ostrzega o zbliżaniu się do obszaru, w którego obrębie moż­ na spotkać na drodze zwierzęta bez dozoru (np. przy wjeż­ dzie do rezerwatu lub lasu o dużej ilości zwierzyny); znak ten może ostrzegdć również o zbliżaniu się do odcinków dróg, na których odbywają się często przegony zwierząt (np. w pobliżu ośrodków hodowlanych); w zależności od potrzeQy umieszcza się na ' znaku odpowiedni symbol. 15. Znak "skrzyżowanie z drogą nie posiadającą pierwszeństwa przejazdu" (rysunek 1-19) ostrzega o zbliżaniu się do s#;rzyżowania z drogą, nie posiadającą pierwszeństwa przejazdu; znak ten może być użyty tylko jednocześnie ze znakiem wymienionym w ust. 20, ustawionym na drodze nie posiadającej pierwszeństwa przejazdu. . 16. Znak "ruch dwukierunkowy na jezdni o ruchu jednokierunkowym" (rysunek 1-20) ostrzega kierujących pojazdami, jadących po jezdni jednokierunkowel, że zbliżają się do odcinka jezdni, na którym został tymczasowo wprowadzony ruch dwukierunkowy. 17. Znak "tramwaj" (rysunek 1-21) ostrzega o zbliżaniu ... 5i~ do niebezpiecznych przejazdów przez tory tramwajowe. 18. Znak "niltko przelatujące samoloty" (rysunek 1-22) ostrzega o zbliżaniu się do miejsca, w którym kierujący pojazdem może być zaskoczony (przestraszony) nagłym pojawieniem się nisko przelatującego samolotu. 19. Znak "inne niebezpieczeństwo" (rysunek 1-23) ostrzega o innych niebe-?:pieczeństwach aniżeli określone w ust. 1-18. 20. Znak "uwaga na drogę z pierwszeństwem przejazdu" (rysunek 1-24) ostrzega o zbliżaniu się do skrzyżowania z drogą z pierwszeństwem przejazdu; na skrzyżowaniu tym kierujący obowiązany jest ustąpić pierwszeństwa przejazdu pojazdom jadącym po drodze, do której się zbliża; znak ten ustawia się w odległości do 50 m od skrzyżowania na obszarach nie zabudowanych i w odległości do 25 . m · na obszarach zabudowanych; znak ten może być poprzedzony takim samym znakiem z tabliczką podającą odległość od skrzyżo­ wania. R o z d z i a ł 3. Znak~ wyrażające zarządzenia bezwzględne. A. Z n a k i z a k a z u. § 93. 1. Tarcze znaków zakazu mają kształt okrągły. 2. Tarcza znaku posiada obrzeże czerwone i tło białe, z wyjątkiem znaku "zakaz wjazdu wszelkich pojazdów" (§ 94 ·ust. 2), który ma tło czerwone bez obrzeża, oraz znaku "ograniczenie zatrźymania lub postoju" (§ 94 ust. 21), którego tło jest niebieskie. Symbole na tarczach są kolortl czerwonego i czarnego. 3. Zakaz wyrażony prżez znak zakazu obowiązuje na odcinku od iniejsca ustawienia znaku do najbliższeg'o skrzyżowania, z wyjątkiem przypadków, gdy dotyczy określone­ go manewru lub określonego miejsca na drodze. za.kaz obowiązuje na odcinku krótszym niż do zostaje on zniesiony symbolem znaku zaka zu . w szarym kolorze na białej okrągłej tarczy, przekreślonej czarną skośną kreską (rysunek IlA-4a, HA-5d, HA-l8a, IIA-23a); znak taki może stać 'oddzielnie po prawej stronie drogi lub może być umieszczony na odwrocie takiego samego znaku zakazu ustawionego dla kierunku przeciwnego; wyją­ tek stanowi znak "o'graniczenie zatrzymania lub postoju" (rysunek IIA-21). zniesienie zakazu wyrażonego tym znakiem na odcinku przed skrzyżowćmiem następuje przez powtórzenie znaku zaopatrzonego w tabliczkę z napisem "Koniec".5. Znak zakazu umieszczony pod · tablicą miejscowości (§ 103) wskazuje, że zakaz wy.-ażony przez ten znak obowiązuje na obszarze całej miejscowości wymienionej na tablicy. 6. Znaki zakazu, dotyczące samochodów ci~żarowych, mają odpowiednie zastosowanie również do wszelkich ciąg­ ników. 7. Opró~z symboli, przewidzianych na znakach określo­ nych w § !ł4, mogą być stosowane odrębne symbole dla wskazania zakazu wyjazdu WÓlków rowerowych lub wózków ręcznych. . 8. Na jednym znaku zi''':azu dopuszcza się umiesżczenie kilku symboli, wskazującyc~ zakaz wjazdu określonych IOdzajów pojazdów. .§ 94. 1. Z.n ak "zakaz ruchu wszelkich pojazdów" (rysunek HA-
29. l)wskazuje, że drbga jest zamknięta dla tuchu wszelkich pojazdów w obu kierunkacb, znak ten może być ustawiony na jezdni. 2. Znak "zakaz wjazdu. wszelkich pojazdów" (rysunek IIA-2) wskazuje, że wjazd . na drog.ę wszelkich pojazdów od strony, od której umieszczono ten znak, jest zabroniony. 3. Znak "zakaz skrętu w lewo" (" w prawo") (rysunek IIA-3 i HA-3al wskazuje, że na najbliższym skrzyżowaniu zabronione jest skręcanie w lewo (w prawo): 4. Znak "zakaz wyprzedzania" (rysunek IIA-4) wskazuje, że wyprzedzanie pojazdów samochojowych wielośla­ dowych i trolejbusów jest zabronione kierowcom wszelkich poja7:dów samochodowych. 5. Znak "zakaz wyprzedzania przez s.ilillochody ciężaro­ we" (rysunek HA-5) wskazuje, że kierowcom samochodów ciężarowych o d,o puszczalnym ciężarze całkowitym, przekraczającym 3,5 tony, nie wolno wyprzedzać innych pojazdów samochodowych wielośladowych i trolejbusów. 6. Znak . "zakaz wjazdu wszelkich pojazdów samochodowych, z wvjątkiem motocykli bez bocznych wózków" (rysunek IIA-6). wskazuje, że wjazd na drogę wszelkich pojazdów samochodowych, z wyjątkiem motocykli 'bez bocżnych wózków, jest zabroniony. 7. Znak "zakaz wjazdu motocykli bez bocznych wózków" (rysunek IIA~7) wskazuje; że wjazd na drogę motocykli bez bocznych wózków jest zabroniony. 8. Znak "zakaz wj\lzdu wszelkich pojazdów samochodowych" (rysunek HA-8) wskazuje, że wjazd na drogę wszelkich pojazdów samochodowych jest zabroniony. 9. Znak "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych o cię­ żarze całkowitym ponad . . . ton" (rysunek IIA-9) wskazu- . je, że wjazd na drogę samochodów cięŻarowych, których ciężar całkowity prżekracza wielkość określoną na znaku, jest zabroniony. 10. Znak "zakaz wjazdu ciągników rolniczych" (rysunek HA-lO) wskazuie, że wjazd na drogę ciągników rolniczych wszystkich rodzajów jest zabroniony. 11. Znak "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych z przyczepami" (rysunek HA-
30. ll)wskazuje, że wjazd na drogę samochodów ciężarowych .ciągnących jedną lub wię­ cej przyczep jest zabroniony; znak ten nie dotyczy pojazdów z przyczepą jednoosiową oraz pojazdów z naczepą. 4. Jeżeli skrzyżowania; Dziennik Ustaw Nr 61 - 520 Poz. 295 12. Znak "zakaz wjazdu pojazdów Zd)JfLęyowych" (rysuobjaśnienia dotyczące czasu obowiązywania zakazu; wy. '" nek IlA-12) wskazuje, że wjazd na drogę wszelkich pojazjątków dla ' pewnych rodzajów pojazdów itp., ' dów zaprzęgowych jest zabroniony, 4) znak dotyczy tej strony drogi, przy której się znajduje, 13. Znak "zakaz wjazdu rowerów" (rysunek IIA~13) również jeżeli jest ustawiony na drodze jednokierun- , wskazuje, że wjazd na drogę rowerów (§ 1 pkt 8) jest zakowej, broniony, , 5) znak ograniczający postój nie dotyczy pojazdó~ publicz14. Znak "zakaz wjazdu pojazdów o szerokości ponad nej komunikacji zbiorowej, zatrzymujących się na usta•.• metrów" (rysunek IIA-14) wskazuje, że wjazd na drolonych dla nich przystankach. gę wszelkich pojazdów, których szerokość (z ładunkiem lub 22. Znak "pierwszeństwo ruchu dla pojazdów nadjeżdża­ bez ładunku) przekracza wielkość określoną na znaku, jest jących z przeciwka" (rysunek IIA-22) wskazuje, że wjazd zabroniony. na zwężony odcinek drogi, przed którym jest ustawiony ten 15. Znak "zakaz wjazdu pojazdów ,o całkowitej wyso- znak, jest za broniony, jeżeli na odcinku tym znajdują się kości ponad . . . metrów" (rysunek HA-l S) wskazuje, że lub zbliżają się do nie-go pojazdy jadące z przeciwnego kiewjazd na drogę wszelkich pojazdów, któryCh całkowita wy- runku. sokość (z ładunkiem lub bez. ładunku) przekracza wielkość 23. Znak "zakaz używania sygnałów dżwiękowych" (ryokreśloną na znaku, jest zabroniony. _ sunek IJA-23) wskazuje, że używanie sygnałów dżwięko­ , 16. Znak "zakaz wjazdu pojazdów o ciężarze całkowi­ wych przez kierujących pojazdami jest zabronione. ' tym ponad ..• ton" (rysunek IIA-16) wskazuje, że wjazd na drogę wszelkich pojazdów, których ciE,lżar całkowity przeB. Zn a k i n a k a z u. kracza wielkość określoną I)-a znaku, jest zabronioJilY. 17. Znak "zakaz wjazdu pojazdów o nacisku osi więk§ 9S. 1. Tarcze znaków nakazu mają kształt okrągły. szym niż . . . ton" (rysunek IIA-17) wskazuje, że wjazd na 2. 'Tarcza znaku jest koloru niebieskiego, symbole na drogę wszelkich pojazdów, w których nacisk choćby jednej tarczach są koloru białego. osi przekracza' wielkość określoną na znaku, jest zabranio3. Znaki nakazu mogą być umieszczone na samej dro- ,_ ' ny, przepis ten nie dotyczy nacisku osi podwójnej (§ 171 dze lub na przedłużeniu osi drogi. ust. 6), której nacisk może być o 80% większy niż wskaza-- § 96. 1. Znak "obowiązujący kierunek jazdy" wskaztlja ny na ;maku, za pomocą strzałki lub strzałek obowiązujący kierunek jazdy, 18. Znak "ograniczenie szybkości" (rysunek IIA-18) przy czym: wskazuje, że przekroczenie szybkości określonej na znaku 1) znak według rysunku IIB-l (IIB-
31. la)wskazuje, że kierujest zabronione wszystkim kierującym; liczba umieszczona jący obowiązany jest skręcić w prawo; na znaku wskazuje najwyższą dozwoloną szybkość wyrażo2) znak według rysunku IIB-2 , (IIB-2a) wskazuje. że kieną w km na godzinę. , rujący obowiązany jest skręcić w lewo, 19. Znak "zatrzymanie się przed skrzyżowaniem (stop)" 3) znak według rysunku IIF-3 wskazuje, że kierujący obo(rysunek IIA-19) wskazuje, że kierujący pojazdem powiwiązany - jest skręcić w prawo lub w lewo; , nien zatrzymać pojazd na chwilę, zanim wjedzie na drogę 4) znak według rysunku IIB-4 wskazuje, że kierujący obo- ' z 1>ierwszeństwem przejazdu, zatrzymanie pojazdu powinno wiązany jest jechać prosto, znak ten ustawiony za skrzynastąpić: żowaniem wskazuje wjazd ha drogę lub. jezdnię jedno1) w takim miejscu, aby kierujący mógł stwierdzić, że ruch kierunkową, na drodze poprzecznej pozwala mu bezpiecznie na nią 5) znak według rysunku IIB-S ustawiony na pasie rozdzielwjechać, nie powodując utrudnienia innym jadącym tą czym lub wysepce na jezdni wskazuje początek odcinka dr.ogą, lub ', jezdni jednokierunkowej lub kierunek objeżdżania wy2) w razie wyznaczenia dodatkowo miejsca zatrzymania za sepki. pomocą znaku na jezdni lub w inny widoczny sposób 2. Znak "ruch okrężny" (rysunek IIB-6) wskazuje kieprzed tymi znakami. J rującym pojazdami, że wjeżdżają na skrzyżowanie dróg Znak według rysunku IIA-19 może być poprzedzony zna(plac), na którym powinni się poruszać dookoła wysepki, kiem ostrzegawczym "uwaga na dro-gę z pierwszeństwem zielellca lub innego obiektu w kierunku podanym na znaku. przejazdu" (§ 92 ust. 20) z tabliczką wskazującą odległoś'ć 3. Znak "droga tylko dla rowerów" (rysunek nB-7) do skrzyżowania. Wyjątkowo znak ten może być ustawiony wskazuje drogę, z której obowiązane są korzystać osoby taprzed przejazdem kolejowym bez zapór (rogatek), ~najdują- dące na rowerach jednośladowych (§ 1 pkt 8). cym się w niekorzystnych warunkach drogowych, 'p rzepisy pkt 1 i 2 mają odpowiednie zastosowanie. R o z d z i a ł 4. 20. Znak "Stój! Urząd Celny" (rysunek IIA-20) wskazuje, że kierujący pojazdem powinien zatrzymać się przed Znaki zawierające inf.ormacje. urzędem celnym. Znak ten przy odpowiedniej zmianie napisu może być stosowany również w innych ' okolicznościach, A. Z n a k i i n f o r m a c y j n e. np. dla ,o znaczenia granicznego punktu kontrolnego , 21. Znak "ograniczenie zatrzymania lub postoju" (rysu§ 97. 1. Tarcze znaków informacyjnych mają kształt nek IIA-21) wskazuje miejsce, w którym jest zabronione lub kwadratu lub prostokąta. ograniczone zatrzymywanie pojazdów, oraz miejsce, w któ2. Na znakach Informacyjnych stosuje się kolory: nierym postój pojazdów jest ograniczony, przy czym: bi~ski, biały, c zarny, czerwony, żółty i zielony. 1) znak bez jakichkolwiek napisów wyjaśniających wska3. Znaki informacyjne mogą być ustawione zarówno zuje, że postój trwający ponad 5 minut jest zabroniony, po prawej, jak i po lewej stronie drogi oraz na przedłużeniu 2) ograniczenie postoju w określonych godzinach, czas trwa- - osi drogi. nia postoju, wyjątki dla pewnych rodzajów pojazdów § 98. Jeżeli znaki informacyj~e p~daj~ dodatko.wo. zale~ itp. - wskazuje się odpowiednimi na pisami umieszczo- cenia, kierując y poj3zdami obo\'łlązam są stosowac Slę do nymi zgodnie z przepisami §89 usL 2; tych zaleceń. 3) jeżeli zatrzymywanie poja zdu jest zabronione, pod tar§ 99. 1. Znak "postój" (rysunek IIIA-
32. t)wskazuje miej- ' czą znaku umieszcza się napis "Zakaz zatrzymywania sce przeznaczone na postój pojazdów samochodowych, ' w się" (rysunek IIA-21a), oprócz tego mogą być dodane miejscach oznaczonych tym znakiem zabroniony jest postój: .~:'·\'·~·:~r~~'?~." ~~',' ," :':;" ł'-"' :'i~ ~ ~:: ~" "4 \ . ' .... _ ' _.J~... . ' , , , ,llI' " { , , . --"tO' . • • 'l-::"~ .':t. ">: - 521 Poz. 295 <.ł}'. po jazdów,' samochodowych c'przeznanonych do transportu _ za'r obko,w ego podczas ocLekiwania na kurs (wynajęcie); '3~)' Innych ':Pójazdów niż samochodowe, z wyjątkiem przypadk6w, gdy jest--·to specjalnie dozwolone. postoju pojazdów · zarobkowych oznacza się odręb­ znakiem--zawferającym odpowiedni napis; w miejscach ~;::: lp.r'ł:ezna,cz()n'V'ch na postój pojazdów zarobkowych zabrania zatrźymywania innych pojazdów niż wskazane na znaku · pojazdów zarob~o\yych . 'wynajętych, -:2. Znak "szpital" (rysunek IIIA-2) wskazuje kierującym macje dotyczące numeracji dróg lub ruchu 'nawskazywanych odcinkach dróg. § 101. L Tablice przed drogowskazami (rysunek ~HIa-
33. l)mają kształt prostokąta. . 2. Tło tablic przed drogowskazami jest koloru żółtego, napiSy i obrzeże są koloru czarnego. § 102. 1. Drogowskazy (rysunek 1IIB-2) mają kształt prostokąta umieszczonego dłuższym bokiem poziomo i zakończonego z 'jednej strony strzalką, w kształcie trójkąta równoramiennego. że należy zachować 'środki cstrożnosci,których 2. T,Io drogowskazu jest koloru żółtego, napisy i ohrzebliskość sżpitala lub innych zakładów leczniczych, że są koloru czarnego. ' I . wnież unikać czynienia hałasu. 3. Drogowska,z y wskazują kierunki dróg do określonych 3. Zna~ "punkt ópatrunkowy" (rysunek IIIA-3) wska- miejscowości oraz podają odległrr>ść do nich, mogą też wska-" .na .bHsk;ość; .punktu opatrunkowego lub apteczki przy- zywać kierunki dróg do określonych obiektów przy drodze. np. lotnisk. Znak ."stacja obsługi" (rysunek IIIA-4) wskazuje na' 4. Tablice kierunkowe (rysunek IHB--3) są uzupełni eUi$}~~;ć ·: stacji obsługi technicznej p-ojazdów samochodo'niem drogowskazów i podają odległości do większych miejscowości leżących na danym , szlaku drogowym. znak "t;elefon" (rysunek IIlA-5) wskazuje, że w po5. Tablica ki~run kowa umieszczona za skrzyżowaniem znajduje -, się telefon dostępny do rozmów publicznych. dróg oznacza potwierdzenie kierUnku drogi; . fi. Znak, "st!,!cja benzynowa (paliwowa)" (rysunek ""d;H"',-'"'' wska.zuje, że w pobliżu lub w odległości wskazanej \ C. Tablice m i e j. s c Q wo ś c i o ra.z tablice inaku znajduje się stacja zaopatrywania w paliwo . i znaki szlaków drogowyc ,h. · . .1,• . Znak "obozowisko (camping)" (rysunek IIIA-T) § 103., 1. Tablice miejscowości (rysunek me-
34. t)mają "'''-___ Je miejsce 'w pobliżu dr/ogi, przeznaczone do ustawiakształt prostokąta, któregq dłużsty bok umieszczon'y jest namiotów, domków campingowych itp. 8. Znak "dro.g a ' bez przejazdu (".ślepa")" (rysunek poziomo. 2. Tablice szlaków drogowych (rysunek IIIC-2) wskawskazuje wjazd na odcinek drogi, której przechvlezują większe miasta oraz specjalnie uczęszczane m~ejsco­ ,ł)t }kontec nie ma połączenia z inną drogą. wości (np. uzdrowiska) znajdujące się na danym szlaku,po. 9. · Zilak "pierwszeństwo ruchu na zwężonym odcinku dając odległość do nich. (rysunek IIIA-9) wskazuje, że kierujący pojazdami . 3. Tło tablicy miejscowości oraz tablIcy szlaku drogosię do zwężonego odcinka drogi( mostu itp. mawego jest koloru żółtego, napisy oraz obrzeże - koloru pierwszeństwa wjazdu na ten odcinek przed poczarnego. '. ła.~,",LllU zblfżającymi się również do te.g o odcinka z kierun§ 104. J. Znaki szlaków drogowych "{rysunek IIIC:--3f Ol znakowi temu odpowiada znak zakazu mają kształt prostokąta. . ust. ~2) umieszczony ' od strony przeciwnego k:ęrunku 2. Tło znaku szlaku jest koloru czerwonego, liczby , koloru biaJego i obrzeże koloru czarnego. dwukierunkowego na jezdni 3. . Znak szlaku zawiera numer, którym oznaczono dany ruchu 'j~nołderunkowym" (-rysunek I1IA..,-10) wskaźuje szlak . . ' ,w ktorym kończy ,się wprowadzony tymczasowo 4, Znaki z numerami dróg międzynarpdowych (rysunek obu kierunkach na jezdni o ruchu jednokierunkoIIIC-4) mają kształt prostokąta; tló znaku jest koloru zielonego, liczby i obrzeże koloru białego. ' , U. Znak "droga z pierwszeństwem przejazdu" (rysunek § 105. Drogowskazy, tablice kierunkowe, tablice miejCil.ljlK,'- ,- !· I ) informuje kierującego pojazdem, ' że wjeżdża na scowości oraz znaki szlaków drogowych mogą być . w zaposiadającą pierwszeństwo przejazdu na skrzyżowa­ · , z innymi drogami. Na drogach przecinających taką leżności od warunków drogowych uslawione po praviej lub ustawione są znaki ' "uwaga na drogę z pierwszeń­ lewej stronie drogi bądż w innym dobrze widocznym miej~cu. f.'';f·..~",....., przejazdu" (§ 92 ust. 20). DZIAŁ III 12: Zna,k. , "lroniec pierwszeństw·a przejazdu" (rysunek wskazuje koniec drogi pnsiadającej pierwszeństwo Znaki na jezdni. zdu na skrzyżowaniach z innymi drogami, na której § 106. 1. Znaki na jezdni nakazująkierującYIl'r"pojazda­ umieszczony był znak ' według rysunku IIlA-11; mi prowadzenie pojazdów zgodnie ze znaczeniem tych zna' według- rysunku"lIlA-12 może być poprzedzony takim . znakiem z tabliczką, podającą odległość do miejsca, . ków. 2. Znaki na jezdni skradają się z linii ciągłych i przekończy się droga z pierwszeństwem przejazdu. rywanych, podłużnych lub poprzecznych względem osi ' dro'13. Pomiędzy znakami według rysunku IIIA-ll i wegi oraz innych znaków, jak strzałki, napisy itp. rysunku lIlA-li mogą być umieszczone dodatkowo 3. Na jezdni i na chodnikach mogą być również umieszwedług rysunku lIlA-li (o wy,m iarach zmniejszonych) czone napisy o~az linie i znaki ~kolo.8We, wskazujące' miej, cehl przypomnienia kieru j,ącym , pojazdami, że poruszają sca przeznaczone dla pewnych określonych celów, jak np. ,po drodze z pierwszeństwem przejazdu. miejsca postoju, miejsca przystanków środków komunikacji publicznej itp . .B. T a b I i c e p r z e d d r o g o w s k a z a ID i, § 107. 1. Wyznaczenie na jezdni pasów ruchu za po'dr b g o w s każ y i t 'a b l i c e k jer un k o we. mocą linii podłużnych oznacza,_'~e kierujący p'oja'zdem po- ' ,§ 100. Tablice przed drogow~kazami uprzedzają kierują­ winien prowadzić swój pojazd w pasie ruchu odpowiadają· pojazdami o zbliżaniri się do skrzvżowania dróg oraz cym jego kierunkowi jazdy. . scłiematyczniekierunki, w któ~ych rozchodzą się 2. Przejeż<'!żanie przez linię ciągłą podłużną oraz ratablicach tych mogą być podane dodatkowo inlor- jeżdżanie na nią Jest zabronione. """; '}",' , }~}~ " ::J~ • .:! • ".:. . .' . -" ; -,> ~ , :~:~ , pzienl1ik Ustaw Nr 61 - ", , Poz, '295," F~:! 522 - '-i.~ , ~ . " ~t, l' ~" ~, , ~. ~; ," c i ~ ~ I .'l..: ~,, ' v , ; l 3. Przejeżdżanie na sąsiedni pas ruchu dozwolone jest tylko przy zachowaniu obowiązujących przepisów ruchu - w tych miejscach, w których pasy ruchu są od siebie oddzielone linią przerywaną. 4. JeżelI. jezdnia podzielona jest podłużną linią podwójną, z których jedna jest ciągła, a druga przerywana, przejeżdżanie na sąsiedni pas tuchu dozwolone jest tylko od strony linii przerywanej. 5. Z wyjątkiem przejeżdżania na sąsiedni pas ruchu, zabrania się jazdy w ten sposób, aoy linie wyznaczające pa.s y ruchu znaj-ctowały się pomiędzy kołami pojazdu, oraz jazdy kołami po liniach, 6. Strzałki wyznaczone na jezdni przed skrzyżowanierll wskazują, który pas ruchu odpowiada , kierunkowi jazdy po prze~ec~laniu , skrzyżowania; wszyscy kierujący pojazdami powmm przed doje~haniem do skrzyżowania, w miejscach oznaczonych liniami przeryw~nymi, skierować swe pojazdy na te pasy ruchu, ktdte odIX>wiauają zamierzonemu przez nich kierunkowi j a z d y . ' § 108; L Linia. zatrzymania wyznaCZona prostopadle do osi dro9i wskazuje kierującemu pojazdem miejsce, w którym powinien zatrzymać swój pojazd, jeżeli to wynikaz ustawienia znaku uzatrzyman;ie się przed skrzyżowaniem (stoplu (§ 94 ust. 19), sygnalizacji świetlnej (§ 1-13 pkt 1 i § 116) lub , sygnałów dawanych ręcznie (§ 117 ust. 1). 2. Linia zatrzymania może być uzupełniona napisem "stop" umieszczonym , bezpośrednio przed linią. . 3. Jeżeli wyznaczone jest przejście przez jezdnię, a nie m~ linii zatrzymania, linię , tę stanowi linia ograniczająca przejście, dalsza od skrzyżowania. ' § 109. 1. Linie, wyznaczające przejścia przez jezdni~, wskazują pieszym miejsca, z których powinni korzystać przy przekraczaniu jezdni. 2. Miejsca. przejść przez jezdnię mogą być oznaczone za pomocą dwóch linii pojedynczych ogranic-zają<:ych to przejście lub za pomocą wielu linii równoległych 'do osi drogi, wyznaczonych na całej powierzchni przejścia aibo , w inny wyraźny ' sposób. ' 3. Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych ustali spec,ialny sposób oznaczania :przejść przez jezdnię, na których kierujący obowiązany jest prze.~trzegać zasiJ-dy pierwszeństwa przechodzenia przez ~zdnię osób pieszych.' § 110. Miejsca, z których obowiązani są korzystać rowerzyści przejeżdżający przez jezdnię, oznacza się za poruocą wielu linii równoległych ukośnych WZ~llędem ' osi drogi. § 11 L Wyznaczone na jezdni linie równoległe, ukośne względem osi drogi i ograniczone linią ciągłą, oznaczają miejsce wyłączone z ruchu pojazdów, które może mieć ,-charakter wysepki porządkującej ruch, wyse'p ki bezpieczeń­ stwa lub wysepki dla pasażerów środków komunikacji. DZIAŁ IV Sygnały świetlne. ł 112. SygnaIiza:cja świetlna służy do kierowania ruchem drogo:wymoraz do ostrzegania użytkowników dróg () niebezpieueństwie. ' § 1l3. Znaczenie sygnałów w sygnalizacji świetlnej do kierowania ruchem jest nasfępujące: ' 1) sygnał czerwony - zabrania wjazdu i wejścia; 2) sygnał zielony - zezwala na wjazd i wejście; 3) sygnał żółty -,zabrania wjazc1~ i wejścIa na skrzyżowanie wszystkim użytkownikom c1ro[fi, z wyjątkiem tych, dla których rueli. był otwarty, a których pojazdy w chwili zapalania się sygnału żółteqo ,znajdowały się i' tak blisko skrzyżowania, że nie mogłyby zatrzymać się przed nim; sygnał żółty poleca jednocześnie opuslczeni-e 3krzyżowania wszystkim Jużyikownikom drogi, któr~ " . znajdowali się na skrzyżowaniu w chwili zapaleniasi~ ::~ sygnału żółtego. ' § 114. 1. Sygnał czerwony nadawany jednocześnie " ,: .. z żółtym ma zna,c zenie sygnału czerwonego. .-~~ . 2. Sygnał zIelony w kształcie strzałki, nadawany łącz-", ,.~ Dl,e z. sygn.ałem c~erwonym. oznacza swobodę ruchu pojaz" ,'-';~ dow Je<lyme w kIerunku ~skazanym sygnałem - strzałką.. ~~ Sygnał ten może być zastąpiony znakiem składającym sift' ·,,'t z biaŁej tabliczki prostokątnej z umieszczoną na niej zieloną strzałką. Skręcając przy sygnale czerwonym, kierujący ob~ ::,\\< wiązany jest ustąpić pierwszeństwa PJzejazdu pojazdom ;Po- 't~l ruszającym się po drodze, na którą wjeżdża, oraz pieszym;, ;::;% przekraczającym jezdnię na sygnał zielony. ' '~ 3. Sygnał żół~y migający ma znaczenie sygnału ,ostr.ze.<~,~ gawcze~o, nakaZUjącego wszystkim użytkownikom drogi za- . '~~ chowame szczególnej ostrożności ze wzglę<iuna niebezpiecz- ;:'1. ne miejsce, do którego się zbliżają, ' " , ~; § 115. 1. Przy prowadzeniu robót na drodze używasl,ę:).,i;~ ' -~,::~ '.oJI sygna ł'ow ś' wlet l nych "czerwohych, jeżeli droga jest zamkl!ięta dla ruchu, oraz sygnałów świetlnych żółtych, j~żeli roch ' .;"t,; jest ogran.iczo.ny; w razie o-grani<:.zenia ruchu mogą być na" " :~ dąwane rowmeż sygnały do kierowania ruchem. , ' , '?-~ 2. Wysepki porządkujące ruch, wysepki bezpieczeństwa '·,'·" oraz przeszkody znajdujące się na jezdni oznacza się ' świa. I'....;·j tłami koloru żółtego; poza obszarami zabudowanymi zamiesf ';~ tych świateł mogą być stosowane światła odblaskowe. ' T~ , 3. Do oznaczenia prawej krawędzi jezdni używa się J~ świateł koloru czerwonego, a do oznaczenia przeciwległej :?", krawędzi - świateł koloru białego. Zamiast tych świateł <~ mogą być stosowane światła odblaskowe " ,'.. " r,; " § 116. ' Na przejeżdzie kolejowym (przejeździe przeztó:"' ry tramwajowe) wyposażonym w sygnalizację świetlną ruch ::;~ jest zabroniony w czasie, gdy nadawany jest sygnał czel- ,.c';.,;j wony migający lub dągły. "" :"~. '.-:,J ..~S!: l-i :1'lJ DZIAŁ Sygnały § 117. dawane przez V kierującego ,~ <,~~~ 'o} ruehem drogowym., ~ ,:.f t. Milicjant stojący przod?m lub tyłem dona~:' :.~j jeżdżających pojazdów wyraża sygnał "Stój", zabraniający -} ~ wjazdu i wejścia na skrzyżowanie. ' . ' }~ 2. Milicjant stojący bokiem do nadjeżdżających pojaa- .'·'-fg dów wyraża sygnał zezwolenia na wjazd i wejście na sk-rzy~ _':~ żo\vanie. ' . '\~:, , -H 3. Podniesienie przez milicjanta ręki do góry wyraża .:~ sygnał "uwaga" i zabrania wjazdu i wejścia na skrzyżowa.';':·· ;~ nie, nakazując równocześnie opuszczenie skrzyżowania użyl-'" ~ -kownikom drogi, dla których ruch był , otwarty. ;.- >.~ . 4. , Mili-cjant może za pomocą innych ruchów rękami.. '~~f~ dawać określone nie budżące wątpliwości zakazy i nakazy .. ::poszczególnym użytkownikom drogi. 'I,' 5. Do dawania sygnałów, o których mowa w ust. l--ł, ~~1 upoważnieni są także żołnierze kierujący ru-chem. ;{;.~ i~ ,' .i:. DZIAŁ ~~ VI >;)j Sygnały dźwiękowe. -'!.',,,: § 118. 1. Sygnały dżwiękowe w postaci gwizdków mogą .::~~ być używa~ jako sygnały pomocnicze przy kierowaniu ru- . '~J chem lub jako sygnały dawane dlaostrwżenia użytkow- 'r>: ników dróg. -# 2. Do dawania sygnałó~vokreślonych w ust. l upo~~, ,;,~~ ważnieni są milicjanci (umundurowani funkcjonariusze Mi- {-~ lieji Obywate lskiej), żołnierze kierujący ruchem oraz na 't! przejazdach kolejowych - dróżnicy kolejowi. , . , , '''~ 'ii § 119. Na przejazdach kolejowych lub tramwajowych ':& mogą być uży wane sygnały dźwiękowe poslacinie oglu:' -·..·91 w '.--Ift. ,'~'!j " )f.J ....... ;,. . c: .'" " ,,'~i,; :":oj .~.';'~ - Dziennik Ustaw Nr 61 Poz. 295 523 , , szających .dzwonków lub brzęczyków ostrzegających o zbliżaniu się pociągu (tramwaju) lub ~ opuszczaniu zapór (rogatek) l.ub półzapór (półrogatek). DZIAŁ VII Inne znaki na drogach. § 120. 1. Do systemu znaków drogowych, oprócz znaków określonych w dziale II, należą znaki administracyjnoinformacyjne obejmujące znaki 'ustawiane na granicy Pań­ stwa or,a z na granicach województw i powiatów, tablice ustawiane przed obiektami drogowymi lub siedzibami słl1Ż­ by drogowej, podające potrzebne , użytkownikom dróg informiędzynarodowych; macje, oraz znaki kilometrowe, hektometrcwe i inne zwią­ 3) zagranicznych, zaopatrzonych w dowód rejestracyjny ianez oznaczeniem pasa drogowego, jak również dodatkowe i w tablice rejestracyjne państwa, z którego pochodzą, znaki dla kierujących tramwajami. i w międzynarodowy znak wyróżniający. 2. Dodatkowe znaki dla ki~rujących tramwajami zosta§ 125. 1. Zgłoszenia dokonuje na piśmie właściciel poną określone przez Ministni Gospodarki Komunalnej w pojazdu. rozumieniu z Ministrami Komunikacji i Spraw Wewnętrz­ 2. Właściwy po spraw komunikacji organ prezydium Onych. powiatowej rady narodowej wydaje zgłaszającemu potwier§ 121. 1. W obrębie pasa drogowego dróg publicznych dzenie zgłoszenia do ewidencji. nie wolno ustawiać bez zgody właściwego zarządu drogi 3, Zgłoszenie po jazdu do rejestracji (§ 132) jest równożadnych znaków, tablic z rysunkami i napisami oraz reklam. znaczne ze zgłoszeniem do ewidencji; dowód rejestra::yjny " 2. Znaki i tablice, o których mowa w usi. 1, ustawiane zastępuje potwierdzenie zgłoszenia do ewidencji. , za zgodą zarządu drogi, nie mogą być podobne kształtem § 126. Sposób prowadzenia ewidencji, oraz wzory dokui kolorein do znaków drogowych albo swoim wyglądem lub mentów i druków stosowanych przy ewidencji ustali Minisposobem ustawienia wpływać ujemnie na wyrazistosć i ja- , ster Komunikacji w porozumieniu z Ministrami Spraw Wesność znaków i sygnałów na drogach, wPFowadzać w błąd wnętrznych i Obrony Narodowij. ' lub utrudniać ruch drogowy. CZĘSĆ EwIdencja K s i ą ż k a p o j a z d u s a m o c h o d o w e g o. III dopuszczanie pojazdów do ruchu na drogach publicznych. DZIAŁ I ' I Przepisy wstępne. § 1.~2.1. Pr:zepisy niniejszej części dotyczą poja,wów samochodowych, przyczep, maszyn samobie~nych oraz rowerów i wózków inwalidzkich. . . 2. Trolejbusy podlegają przepisom niniejszej części, I , tym że tryb ich badania technicznego zostanie ustalony przez Ministra Gospodarki Komunalnej w porozumieniu z Ministrem Komunikacji. DZIAŁ II Dopuszczanie pojazdów samochodowych do r"dm na drogach publicznych. Rozdział l. Przepisy ogólne. " § 123. 1. Przepisy niniejszego działu dotyczą pojazdów . samochodowych, z wyjątkiem ciqgników, których cechy konstrukcyjne ograniczają szybkość do 20 km na g'odzinę. ' 2. Ewidencję i rejestrację pojazdów prowadzą właści­ we do spraw komunikacji organy prezydiów powiatowych rad z{arodowych. R o z d z i a ł 2. Ewidencja pojazdów. Zgłoszenie pojazdów do ewidencji. § 124. ' l. Każdy pojazd zbudowany -w kraju lub sprowadzony z zagranicy podlega obowiązkowemu zgłoszeniu do ewidencji we właściWYln do spraw komunikacji organie prezydium powiatowej rady narodowej. ',; " 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów: l} jednostek podległych Ministrowi Obrony Narodowej i Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem pojazdów Komendy Głównej Straży Pożarnych, GłównGgo Urzędu Geodezji ' i Kartografii oraz przedsiębiorstw podległych tym ministrom; 2) przedstawicielstw ' dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych, szefów i cudzoziemskiego personelu tych przedstawicielstw i , urzędów oraz innych osób i organizacji międzynarodowych korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych na mocy ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów: § 127. 1. Prowadzenie książki pojazdu samochodowego, zwanej dalej w skróceniu "książką pojazdu", obowiązuje jednostki administracji państwowej, instytucji państwowych, gospodarki ' uspołecznionej, organizacji politycznych i społecznych, posiadające pojazdy samochodowe. 2. , Książka pojazdu zawiera charakterystykę pojazdu ' oraz stwierdzenie jego stanu techniczneg.o. 3. Właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej łącznie z potwierdzeniem- zgło­ szenia do ewidencji (§ 125 ust. 2) wydaje zgłaszającemu za zwrotem kosztów druku książkę pojazdu. Obowiązki właściciela pojazdu z g ł o s z o n e g o d o e w· i d e n c j i. § 128. W razie zarządzenia o,gólnego przeglądu, próbnego poboru lub poboru pojazdów, właściciel pojazdu lub osoba, która doprowadza pojazd do wyznaczonego miejsca, obowiązani są mieć przy sobie potwierdzenie zgłoszenia do ewidencji lub dowód rejestracyjny i książkę pojazdu. § 129. 1. W razie przejścia własności pojazdu na inną oso,bę dotychczasowy właściciel obowiązany jest przekazać jednocześnie nowemu właścicielowi potwierdzenie zgłosze­ nia do ewidencji, a jeżeli właściciel jest ' jednostką wymienioną w § 127 ust. 1 - ' również książkę pojazdu oraz powjadomić o tym właściwy do spraw komunikacji organ ' pre" zydium powiatowej ra.dy narodowej, wskazując nowego wła .. ściciela i jego adres. 2, Nowy właściCiel obowiązany jest przyjąć potwierdzenie zgłoszenia, a w przypadku określonym w usi. 1 również i książkę pojazdu oraz zgłosić na piśmie we właściwym do spraw komunikacji organie prezydium powiatowej rady narodowej nabycie własności pojazdu. § 130. 1. Właściciel pojazdu obowiązany jest zglosić we właśdwym do spraw komunikacji organie prezydium powiatowej rady narodowej wszelkie zmiany dotyczące pojazdu oraz dane o zniszczeniu lub rozebraniu pojazdu na części. .'. ....;:., .. .... \;~ •. - - . " <:1 ~, ~ ~ ~~:~::;. :=:.-. - rizienTiikUstpw Nr 1)1 .:0..' ,. ' .. 0' :' I ,i , . Ś24 '- 2. W razi'e zmiany dotychczasowego miejsca stałego 3. Pojazdy, z wyjątkiem wymieniol'lych'w §'124 u~. 2}Jostoju (garażowania) pojazdu właśCiciel pojazdu obowiąla­ przed dopuszczeniem do ruchu podlegają obowiązkowemu ny jest przedstawić potwierdzenie zgłoszenia do ewidencji ilbezpieczeniu następstw nieszczęśliwych wypadków ' i odpo- ,i książkę pojazdu·· w przypadku określonym w § 129 ust. 1 wiedzialności cywilncj z ruchu pojazdów samochodowych. · . we właściwym do spraw komunikacji organie prezydium po- stosownie doobowiqzujących przepisów. '" wiatowej rady narodowej, właściwej według nov{ego miejsca 4. Rejestracji pojazdów samochodowych, ' przeznacz.ostałego postoju (garażowania) pojazdu, w celu otrzymania nych do transportu drogowego, najeż'y dokonywać ZQodnie " nowego potwierdzeJ?ia zgłoszenia. z zakresem uprawnień na tego rodzaju transport, posiada- . 3. Prżepis ust. 2 ma odpowiednie zastosowanie w razte nych przez zgłaszającego. zmiany stałego zamieszkania (siedziby) właściciela 'p ojazdu § 133. Wzory druków stosowanych przy rejestracji po- , , na obszarze miasta wyłączonego z województwa, j?żeli dla jazdów wymienionych w § 132 ust: 1 pkt 1 i 2 ustala Mini-. ': nowego zamieszkania (siedziby) właściwym do spraw ewi- . stcr Komunikacji w porozumieniu z Ministrami Spraw We,.., : dencji pojazdów jest inny organ do spraw komunikacji pre- wnętrznych i Obrony Narodowej. zydium rady narodowej niż organ, w którym . pojazd pozo§ 134. 1. RejestracA pojazdów właścicieli krajowych-, stawał dotychczas w ewidencji. . dokonują właściwe do s f:raw komunikacji organy prezydiów .. 4. W razię' kradzieży, zagubienia lub zniszczenia ory- powiatowych rad narodowych. . ' /' ginału potwierdzenia zgłoszenia do ewidencji albo k1iąii:d 2. Pojazdy przedsta\vicielstw dyplomatycznych i brzę- ' pojazdu, właściciel pojazdu obowiązany jest powiaclomić dów kOllsularnychpaństw obcych, 'szefów i cudzozlemskiego · o tym właśCiwy do ipraw komunikacji organprezydiu}l1 popersonelu tych przec1sta wlcielsiw i urzęd0w oraz innych . wiatowej rady narodowej w celu u{:yskania wtórnika. osób i organizacji międzynarodowych, korl.ystającycłl~ z przy'';· :': 5. Przepisy ust. 1-4 mają odpowiednie zastosowanie do wilejów i immunitetów dyplomatycznych na mocy tlstaw,·. ". pojazdów zarejestrowanych (§ 132. ust. 1 pkt 1). umów lub powszechnie ustalonych zWyC7:ajów międ~ynar~ dowych, rejestruje na wniosek Ministerstwa S~raw Zagra", '~ § 131. _Wszelkie zgłoszenia, o których mowa w rozdziale niniejszym, właściciele pojazdów obowiązani są dokony- nicznych właściwy du spraw komunikacji orqail Prezydium. , Rady Narodowej w m. st. Warszawie. .: . wać w termirrie 1'4 dni, licząc od dnia powstania okoliczności uzasadniających obowiązek zgloszenia. 3. Pojazdy cudzoziemców, zamieszkałych w Polsce, nle ;.: bt:(lącychosobami okn;ślonymi w ust. 2, rejestrują właśCi- .~ we do' spraw komunika<::ji organy prezydiów rad narod·o- ,.• R. o z. z i li 13. wych miast wyłączonych z województw oraz rad narodowych miast stanowiącycq powiaty miejskie, będące siedzibą:'~_ Rejestracja poj.lZdów. wojcwództwa. '4. Rejestracja odbywa się po uprzednim prleprowadze- ;... Zasady rejestracji pojazdów. niu przez właSciwy do spraw komunikacji organ prezydium" , powiatowej rady' narodowej bar.lania technicznego z wyhi- , '.~ § 132. . 1. Do rochu na drogach publicznych dOpUSZC7d kiem dodatnim. Przepis ten nle dotyczy nowychpojaoz,dów -.,' siEl pojazdy o