Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych.

D ZI EN N I K USTAW POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ Warszawa, dnia 30 listopada 1962 r. Nr 61 TRESC: Poz.:' ROZPORZĄDZENIE 295 - Ministrów Komunikacji i Spr.a w Wewnętrznych z dnia 1 paźdzIernika 1962' r. w sprawie ruchu na drogach publicznych, • • ' 505 • 295 ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW KOMUNIKACJI I SPRAW z dnia l października WEWNĘTRZNYCH 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych. Na podstawie art. 14 pkt 1, art. 17 ust. 3 i 4 oraz art. 20 ust. 2 i5 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o, bęzpieczeń­ stwie .i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295) zarządza się, co następuje: CZĘśC I -Ruch drogQwy. DZIAŁ I Przepisy wstępne. § 1. W rozumieniu niniejszego rozporządzenia: 1) jezdnia -- oznacza część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów; 2) pas ruchu - oznacza część jezdni o szerokości wystarczającej do ruchu jednego rzędu pojazdów; ą) pojazd samochodowy -oznacza pojazd napędzany umieszczonym na, nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, nie biegnący po szynach, z wyjątkięm: a) roweru wyposażone<go w ' pomocniczy silnik ~pa­ linowy (pkt 8), b) maszyny samobieżnej (pkt 9); 4) autobus - ,o znacza pojazd samochodowy przeznaczóny do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z, kierowcą; autobus o bardzo krótkim tylnym zwisie, krótko spięty za pomocą przegubu z przyczepą bez osi przedme], nazywa się autobusem przegubowym; , 5) przyczepa - .oznacza pojazd przeznaczony do przyczepiania go z tyłu pojazdu samochodowego; .określenie to obejmuje również naczepy; 6) naczepa - oznacza przyczepę przeznaczoną do sprzęga­ nia z pojazdem samochodowym w taki sposób, że część ' naczepy spoczywa ' na pojeździe samochodowym i źe znaczna część ciężaru przyczepy i jej ładunku obciąża ten pojazd; / , 7) pojazd członowy - .oznacza zespół składający się z pojazdu samochodowego i naczepy sprzęgniętej z tym pojazdem; --l; - 8) rower - oznacza po jazd jednośladowy lub \A{ieloślado­ wy (wózek rowerowy) poruszany siłą nóg kierującego; określenie to obejmuje również rower wyposażony w pomocniczy silnik spalinowy o pojemności skokowej nie przekraczającej 50 cm 3 oraz o cechach konstrukcy jnych ograniczających szybkość do 40 km na godzinę; 9) maszyna samobieżna - oznacza pojazd, którego cechy konstrukcyjne ograniczają szybkość do 20 khl na godzinę, napędzany umieszczonym na nim silnikiem zasilanym z własnego źródła energii, nie biegnący po szynach i nie. przeznaczony do prze'wozu osób lub ładun­ ków ani do dągnięda przyczep; 10) ciężar całkowity (ciężar pojazdu z ładunkiem) - oznacza ciężar pojazdu w stanie gotowym do jazdy łącznie z ciężarem kierowcy maz innych osób i rzeczy znajdujących się .w pojeżdzie; 11) dopuszczalna ładowność oznacza największy ciężar ładunku oraz największą liczbę przewożonych osób, określone przez organ dopuszczający pojazd do ruchu jako dopuszczalne do przewozu na tym pojeździe; 12) dopuszczalny ciężar całkowity (największy dopuszczalny cięźar pojazdu z ładunkiem) - oznacza ciężar pojazdu w stanie gotowym do jazdy wraz z ciężarem kierowcy oraz dopuszczalną ładownością; 13) obszar zabudowany ' - oznacza obszar, na którym są zgn,l powane co najmniej trzy zabudowania znajdujące się bezpośrednio ,p rzy drodze (ulicy) lub w odległości nie większej niż 15 m od -krawędzi jezdni; 14) wymijanie -oznacza przejeżdżanie (przechodzenie) obok użytkownika drogi poruszającego się w przeciwnym kierunku; 15) omijanie - · oznacza przeje~dżanie .( przechodzenie) obok , znajdujących się na drodze przeszkód lub nie poruszających się użytkowników drogi; 16) wyprzedzanie -oznacza przejeżdżanie {przecho.dzenie) obok użytkownika . drogi poruszającego się w tym samym kierunku; 1!) holowanie - ozrtpcza ciągnięcie ' pojazdu mogącego się poruszać w warunkach normalnych za pomocą umieszczonego na nim silnika i DzlęnnikUstaw Nr 61 .· 'POZ. 18) skrzyżowanie dróg- oznacza przedęcie się lub rozwi:;; dlenie (odgałęzienie) DZIAŁ 295 III dróg; 19) światło oznacza światło samodzielnie SWlecące, a światło odblaskowe- oznacza szkiełko odblaskowe oraz materiały lub urząd z enia odblaskowe. 1. Określone w niniejszym rozporządzeniu uprawnienia organów' do spraw komunikacji prezydiów powiatowych rad narodowych przysługują właściwym do spraw komunikacji organom ' prezydiów rad narodowych miast stanowiących powiaty miejskie oraz miast wyłączonych z województw. Przepisy o ruchu Rozdz · iał drog~wyn. 1. § 2. 2. Właściwoś,ć miejscową organu do spraw komunikacji Przepisy o ruchu pieszym. p o s t a n o w i e n i a o g ó l n e. § 6. 1. Pieszy obowiązany jest korzystać z chodnika lub innej dragi specjalnie przeznaczonej dla pieszych bądź z pobocza drogi w taki sposób, aby nie tamować ruchu in- . nych użytkOWNików drogi, oraz nie narażać ich na niebez- prezydium rady narodowej ustala się - jeżeli dalsze przepisy nie stanowią)naczej: . l) w sprawach praw jazdy - według miejsca stałego zapieczeństwo . mieszkaniaoso,by zainteresowane 1; 2. Ruch pieszyc~po jezdni dozwolony jest tylko w ra2) wsprawad~ ewidencji i rejestracji pojazdów - wedh.m . ~ie braku drogi dla pieszych lub braku pobocza bądż w ramiejsca .. stałęgo postOju . (garażowania) pojazdu, z wyzie czasowej niemożnośei korzystania z nich. jątkiemprzypadku,gdy miejsce stałego post.oju (gara3. Pieszy idący po Jezdni lub poboczu poza obszarami żowania) pojazdu oraz miejsce stałego zamieszkania zabudowanymi powinien iść po lewe j stronie drogi. (siedziba) jego właściciela znajdują się na obszarze tego samego miasta wyłączonego z województwa; w tym 4. Na obszarachzabudQwanych, w razie zamknięcia przypadku właściwość miejscową ustala się' według za- chodnika dla ruchu, piesi . mogą poruszać się po . jezdni przy mieszkania (siedziby) właściciela pojazdu. jej krawędzi. 5~ Zabrania się pieszym korzystania z dróg prz.ęznaczo­ DZIAŁ II nych tylko dla roweróW i w tym celu s?ecjalnie oznakowa.. nych; wyjątkowo pieszy może korzystac z drogi dla rowePrzepisy o porządku na drogach. rów w razie braku na danej drodze chodnika lub ,Pobocza bądi niemożności korzystania z nich. " § 3. 1. Ustawianie na drodze wszelkiego rodzaju stoisk, 6. Przepisów dotyczących ,'ruchu pieszych na jezdni budek, wózków, pojazdów, tablic itp. urządzeń służących do i przekraczania jezdni nie stosuje się w przypadkach, gdy prpwadzenia działalności handlowej, usługowej, reklamowej ruch pojazdów na drodze jest zamknięty. lub innej może być dokonane tylko uprzednim uzyska§ 7. 1. Przepisy § 6 ust. l, 2 i 3 nie dotyczą zorganizoniu zezwolenia właściwego do spraw komunikacji organu' wanych grup pieszych (kolumn), które powinny poruszać prezydium powiatowej rady narodowej," wydanego w porosię po jezdni jak najbliżej prawej jej krawędzi. Liczba osób ' zumieniu z zarządem drogi oraz organem Milicji Obywatelidących w _kolumnie obok siebie nie może przekraczać czteskiej. rech, a w ko'lumnach wojskowych ---- sześciu. Kolumna nie 2. W zezwoleniu (ust. 1) należy określić: może zajmować więcej niż połowę szerokości jezdni i po1) rodzaj prowadzonej działalności; winna stosować się do ogólnych przepisów p ruchu drogo2) rodzaj przedmiotu, który może być ustawiony na drodze; wym. pieszym idącym w kolumnie zabrania się wyprzedza3) miejsce, które przedmiot może zająć na dr"o dze; nia innych użytkowników drogi. 4) okres czasu, w którym przedmiot może znajdować się 2. Jeżeli przemarsz kolumny odbywa się w czasie od na drodze; zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widocz-' 5) osobę odpowiedzialną za przestrzeganie Warunków zeności w ciągu dnia, pierwszy i ostatni z maszerujących z lezwolenia. wej strony powinien nieść zapaloną latarkę: . 3. Zezwolenia (ust. 1) może być cofnięte, jeżeli okaże 1) pierwszy - o świetle białym, skierowanym do przodu, się, że działalność prowadzona w związku z wydanym ze2) ostatni o świetle " czerwonym, s~ierowanym do tyłu. zwoleniem przyczyhi-a się do tamowania ruchu drogowego. Jeżeli długość kolumny przekracza 20 " m,. maszerujący po lewej stronie powinni nieść dodatkowo zapalone latarki 4. Ustalanie miejsca przystanków i postoju pojazdów o świ"etle białym, rozmieszczone' w taki sposób, aby odletransportu publicznego powinno być dokonywane w porogłość między sąsiednimi latarkami nie była większa niż zumieniu z właściwym do spraw komunikacji organem pre10 m. 2ydium powiatowej rady narodowej oraz organem Milicji 3. Piesi idący w kolumnie obowiązani są poruszać się Obywatelskiej, a w stosunku do przystanków i miejsc postoju na drogach państwowych ~ także w porozumieniu przy prawej krawędzi jezdni również przy skręcaniu w lewo, nawet jeżeli znaki na jezdni wskazują inaczej. z zarządem drogi. 4. Za przestrzeganie przepisów ust. l, 2 i 3 odpowie.:. . § 4. Każdy użytkownik drogi obowiązany jest na dżwięk dzialny jest kierownik grupy pieszych (kolumny), ą w kosygnału ostrzegawcze.g o pojazdu uprzywilejowane.go w ruchu (§ 37) ułatwić przejazd tego pojazdu, w szczególności . lumnach wojskowych - dowódca maszerującej kolumny. niezwłocznie usunąć się z jego drogi, a w razie potrzeby 5. Narzędzia lub przedmioty niesione przez pieszego, zatrzymać się . a mogące stanówić niebezpieczeństwo dla innych użytkow­ nikó\v, drogi, powinny być w czasie przenoszenia odpowied§ 5. Do wprowadzenia za pomOcą znaków i sygnałów nio zabezpieczone i tak niesione, aby nie przeszkadzały inna drogach ograniczeń ruchu, uzasadnionych w z ględami beznym utytkownikom drogi. piećzeństwa lub porządku ruchu drogowego, upoważnione 6. \IV przypadkach uzasadnionych względami porządku są właściwe do spraw komunikacji organy prezydiów poi bezpie c zeństwa drogowego prezydia wojewódzkich rad nawiatowych rad narodowych w porozumieniu z właściwym rodowych (rad narodowych miast wyłączonych z wojezarządem drogi oraz organem Milicji Obywatelskiej. po j i. Dziennik Ustaw Nr 61 - 5G7 Poz. 295 ----~--------------------------------------------------------------~------------- wództw) mogą określonych wydawać przepisy lokalne, ograniczające na odcinkach dróg korzystanie z jezdni przez gru- P r z e c h o d z e n i 'e p r z e z t o r y t r a m waJ D W e k o l e jo vi e. py pieszych. Kor z y s t a n i e z c h o d~~n i k ó w. § 8. 1. Liczba osób idących po chodniku obok siebie w tym samym kierunku powinna być taka, aby nie powo~ dowala utrudnienia ruchu pieszym idącym w kierunku przeciwnymi wymijając pieszych należy jeżeli to jest potrzebne dla ułatwienia ruchu - zboczyć na prawo. _ 2. Na środki komunikacji publicznej piesi powinni oczekiwać na chodnikach, wysepkach lub w innych miejscach do tego przeznaczonych .. § 9. W miastach (osiedlach) osoby niosące, pchające lub ciągnące duże lub bnidzące przedmioty, które mogą ulrudnić rllch pieszym na chodniku lub narazić ich ' na szkodę, powinny porus1.ać się po jezdni jak najbliżej prawej jej krawędzi, zachowując przy tym szczególną ostrożność. Przepis' § 7 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie. § 10. 1. Nieletni do ~ lat 14, idący w kolumnach, powinni maszerować dwójkami po chodniku, pod nadzorem ' osoby doro~słej, odpowiedzialnej za przestrzeganie przepisów ruchu. 2. Liczba nieJetnich w kolumnie powinna być -taka, aby osoba nadzorująca mogła bez trudności zapewnić im nale- § 13. 1. Zabrania się chodzenia po torach (torowiskach), zatrzymywania się na nich oraz przechodzenia przez wydzie10ne torowiska w miejscach do tego nie przeznaczonych. 2. Przy przekraczaniu torów tramwajowych lub kolejowych pieszy obowiązany jest zachować szczególną ostroż­ ność i na tory wejść dopiero po upewnieniu się, że nie nadjeżdża pojazd szynowy. Jeżeli przejście przez tory zamykane jest za pomocą sygnalizacji świetlnej, zapór (rogatek), półzapór (półrogatek) lub w inny widoczny sposób, zabrania się wchodzenia na tory, gdy zapory (rogatki) lub pół­ zapory (półrogatki) są opuszczone (obchodzenia . zapór-rogatek) lub gdy opuszczanie ich zostało rozpoczęte bądź gdy jakiekolwiek sygnały zabraniają wejścia na tory.3 . Osoby maszerujące w kolumnach, a zwłaszcza kierownik (dowódca) kolumny, powinny podczas przekraczania torów tramwajowych lub kolejowych zwracać uwagę na tory orćlZ urządzenia zabezpieczające i w razie stwierdzenja, że zbliża się pojazd szynowy li.lb · że urządzenia zabezpieczają­ ce wskazuj'ą jego zbliżanie, natychmiast wstrzymać przemarsz kolumny. 1""\ Z i e c i oraz o s o b yu p o ś l e d z <> n e:~ żytą opiekę. ~ § 11. 1. Na chodnikach i innych drogach dla pieszych dopuszcza się ruch wózków dZiecięcych, podręcznych wózków do zakupów oraz ' wózków inwalidzkich poruszanych siłą mięśni ludzkich. 2. Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodo~ych miast wyłączonych z województw) mogą wydać przepisy lokalne, regulujące sposóh korzystania z chodników przez dzieci do lat 12, używające do jazdy wrotek, hulajnóg, rowerków, drezynek itp. P r z e c h o ci z e n i e p r z e z j e z d n i ę. § 12. 1. Przecho·dzenie przez jezdnię (przekraczanie je7dni) może odbywać się tylko przy zachowaniu szczególnej ostrożności. 2. Przed wejściem na jezdnię pieszy powinien upewnić się, czy nie nadjeżdżają pojazdy, a do przeciwległej krawę­ dzi jezdni kierować się drogą jak naj krótszą (prostopadle do osi jezdni)i zwłaszcza należy zachować ostrożność, jeżeli na jezdni stoją pojazdy zasłaniające widoczność drogi. 3. Pieszy powinien przekraczać jezdnię: 1) w miejscach w tym celu wyznaczonych (wskazanych znakami); \ 2) na skrzyżowaniach dróg (ulic). 4. . Jeżeli na skrzyżowaniu dróg (ulic) wyznaczono przejścia tylko dla niektórych ciągów ruchu pieszego, przekraczanie jezdni na takim skrzyżowaniu dozwolone jest jedynie w tvch wyznaczonych miejscach. 5. Na ulicach o małym ruchu oraz na drogach poz~ obszarami zabudowanymi pieszy może przekraczać jezdnię w innych miejscach niż określone w u~t. 3, po upewnieniu się, że do miejsca, w którym zamierza przejść przez jezdnię, ij.ie zbliża się żaden po jazd. 6. Zabrania się: 1) przechodzić przez jezdnię na zakrętach (łukach) oraz w innych miejscach, gdzie wido.czność drogi jest ograniczonai 2) wchodzić na jezdnię bezpośrednio przed jadącym lub ruszającym pojazdemi 3) przebiegać przez jezdnię. 7. Jeżeli jezdnia podzielona jest wysepką na dwie czę­ ści, obie części przejścia uważa się za przejścia niezależne. § 14. 1. Na drogach (ulicach) należy zapewnić opiekę dzieciom do lat 7 oraz osobom upośledzonym umysłowoi osoby te oraz dzieci powinny być przeprowadza'ne przez jezdnię przez osoby, pod których opieką się znajdują. 2. Niewidomi, korzystający samodzielnie z dróg, są obowiązani używać białej laskii mogą oni ponadto nosić na ramionach żółte opaski o szewkości 15 cm z ułożonymi w tró jkąt trzema czarnymi kropkami. 3. W opaski, określone w ust. 2, mogą zaopatrzyć się również inne niż niewidome osoby upośledzone, jeż e li zechcą zwrócić uwagę innym użytkownikom drogi na konieczno~ć zachowania w stosunku do nich większej ostroż­ ności. Osoby pracujące na jezdni. § 15. 1. Osoby, których charakter pracy wymaga przebywania na jezdni, mogą w czasie wykonywania pracy nie stosować się do przepisów o ruchu pieszym, pod ' warunkiem posiadania specjalnego, z dala dobrze widocznego owaczenia oraz zachowywania należytej ostrożności. 2. Obowiązek posiadania oznaczenia (ust. 1) nie dotyczy osób pracujących na jezdni w miejscach odgrodzonych od ruchu lub pracujących w porze dziennej (od świtu do zmroku) na drogach poza granicami miast i innych miejscowości o zabudowie ciągłej lub skupionej. R o z d z i a ł 2. Przepisy ogólne o ruchu pojazdów. § 16. 1. Kierujący pojazdem obowiązany jest jechać po jezdni możliwie jak najbliżej prawej krawędzi. 2. Jeżeli prawa strona jezdni jest zajęta lub z prawej strony "jezdni występuje zwężenie, uniemożliwiające ruch na prawej jej połowie kierujący pojazdem, przed wjechaniem na lewą połowę jezdni, obowiązany jest ustąpić pier;.vszeństwa przejazdu pojazdom nadjeżdżającym z przeciwm~­ go kierunku r.uchu. 3. Na drogach, posiadających dwie oddzielne jezdnie przeznaczone do jazdy w przeciwnych kierunkach (jednokierunkowe), kierujący pojazdami obowiązani są korzystać z,prawej jezdni, za<;howując przy tym przepis ust. 1. Dziennik Ustaw Nr 61 ł 11. Jeżeli droga przeznaczona jest dla określonej kategorii pojazdów lub dla określonego rodzaju ruchu, zabranra się na niej ruchu innym użytkownikom drogi, z wyjąt­ kiem określonym w ~ 6- ust. 5. ~ 18. 1. Kierujący pojazdami przeznaczonymi do wykonywania czynności na jezdni. jak np. pojazdami pogotowia drogowego, pojazdami-polewarkami, pojazdami oczyszczają­ cymi jezdnię lub konserwującymi urządz enid na drodze, mogą w czasie wykonywania tych czynności nie slosować się do przepisów o ruchu po prawej stronie drogi i zatrzymywaniu się pod warunkiem, że pojazdy te są oznakowane VI sposób określony przez Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych. 2. W czasie pracy pojazdów określonych w ust. 1 lub osób określonych w § 15 kierujący innymi pojazdami obowiązani są zachowywać się w taki sposób, aby nie utrudniać im wyko,nY'vania zadania. § 19. Przepisy dotyczące ruchu pojazdów samochodowych mają zastosowanie również do trol e jbusów, jeż e li niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej. R o z d z i a ł 3. Przepisy szczegółowe Włączenie o ruchu pojazdów. się do ruchu. Włączając się do ruchu kierujący pojazdem jest zachować ostrożność i w taki sposób rozpocząć jazdę, aby nie utrudnić . ruchu użytkownikom drogi już znajdującym się w ruchu; w szczególności powinien ustąpić im pi e rwszeństwa przejazdu. 2, Za włączającegf) się do ruchu uważa się również kierującego pojazdem, wyjeżdżającego z -nieruchomości lub p~rkingu na grogę, wyjeżdżającego z pola ńa drogę, jak również z drogi gruntowej na drogę o nawierzchni twardej oraz z pobocza lub drogi dla rowerów przylegającej do j~zdni na jezdnię. . 3. Nie uważa się za drogę o nawierzchni twardej drogi gruntowej, posiadającej taką nawierzchnię tylko w obrębie § 20. poz. 295 308 1. obowiązany skrzyżowania. Wy m i j ił n i e. §21. 1. Przy wymijaniu kierujący pojazdem obowiąza­ ny jest zachować szcze9ólną ostrożność i bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu; W razie potrzeby powinien . :tboczyć na prawo i zmniejszyć szybkość. . 2. Wyjątkowo, w celu wymin;ęcia pojazdu szynowego, poruszającego się przy tej samej krawędzi drogi, należy ' zboczyć na lewo o tyle, o ile jest to potrzebne dla bezpiecznego wyminięcia. 3. Jeżeli na niebezpiecznym spadku droUi. ze względu na niedostateczną szerokość jezdni, wyminięcie wymaga zjechania z. jezdni, uczynić to obowiązany jest kierujący pojazdem jadącym z góry. Omijanie. § 22. t. Przy omijaniu . kierujący pojazdem obowiązany jest zachować szczególną ostrożność oraz bezpieczny odstęp .od omijanego przedmiotu i w razie potrzeby zmniejszyć szybkość. 2. Omijanie wysepek hlb stałych przeszkód na jezdni, jak również unieruchomionych pojazdów, znajd ujących się na prawej połowie jezdni, powinno następować.: 1) po prawej lub po lewej stronie, jeżeli ta nie spowodu- je wjechania na polowę jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku ,p rzeciwnym; 2) po lewej stronIe jeżeli po prawej stronie przeszkądy me ma dostatecznego miejsca do ominięcia . 3. Omijanie użytkowników ·· dróg (przeszkód) znajdują­ cych się na lewej połowie jezdni powinno się odbywać zgodnie z przepisem § 21 ust. 1. W Y P r z e d z a n i e. 1. Priy wyprzedzaniu kierujący pojazdem ob 0jest pr z eje żdżać z lewej strony wy,przedzanego użyt­ kownika drag}" w bezpiecznym od niego odstępie i przy zachowaniu szcz€'[Jólnej ostrożności; w przypadku wyprzedzania pojazdu jednośladowego lub kolumny pieszych odstęp . nie może być mniejszy niż 1 m. 2. Wyjątkowo wolno przejeżdżać z prawej strony wyprzedzane90 uży tkownika drogi, ktÓry zbliża się do środka jezdni i sygnalizuje zap:liar skręcenia w leWO. 3. Kierujący poj~zdem, który zamierza wyprzedzać, obowiązany jest upewnić się, czy droga przed pojazdem jest widoczna na dostateczną odległość, potrzebną do wyprzedze~ nia, <'faz czy ma przed sobą dostateczne miejs<:e do wykonania swego zamiaru bez narażenia kogokolwiek na niebezpieczeństwo; po wyprzedzeniu kierujący powinien sprowad z ić swój pojazd na prawo, po upewnieniu się, że może tego dokonać nie powodując zajechania drogi wyprzedzonemu. 4. O zamiarze wyprzedzenia na drodze poza obszarem zabudowanym kierujący pojazdem powinien zawczasu ostrzec w skuteczny sposób znajdującego się przeq nim użytkowni­ ka drogi, jednak wyprzedzanie może rozpocząć dopieró .po upewnieniu się. że nie utrudni to ruchu jadącym za nim oraz że jadący przed nim usuną! się na praWo. 5, Kierujący pojazdem wyprzedzanym obowiązany jest: l) zbliżyć się jak najbardziej da prawej krawędzi jezdni; 2) nie zwiększać szybkości. 6. Przepis ust. 5 pkt 1 nie dotyczy wy.przedzania na · jezdniach, których szerokość umozliwia wyprzedzenie beż przejeżdżania na lewą połowę, albo gdy pojazdy poruszają się po wyznaczonych na jezdni pasach ruchu. 7. Wyprzedzanie pojazdów szynowych odbywa się w zależności od usytuowania torów, a mianowicie: l) jeżeli tory znajdują się ' na środku lub lewej połowie jezdni, wyprzedzanie powinno następować po prawej stronie pojazdu szynowego, 2) jeżeli tory znajdują się bezpośrednio przy prawej krawędzi jezdni, wyprzedzanie powinno następować po lewej stronie pojazdu szynowego, 3) na jezdniach jednokierunkowych, jeżeli tory znajdują się na środku jezdni, wyprzedzanie powinno następować po p.r:awej lub lewej stronie pojazdu szynowe.go. 8. Zabrania się wyprzedzania, jeżeli droga nie jest widoczna na dostateczną odległość lub jeżeli ze względu na niedostateczną szerokość jezdni bądź ruch innych użytkow­ ników drogi wy.przedzanie stanowiłoby zagrożenie bezpie- · czeństwa ruchu, a w: szczególności: l) na przejazdach kolejowych i bezpośrednio przed nimiJ 2) na skrzyżowaniach dróg, z wyjątkiem skrzyżowań, na których jest ruch kierowany; 3) na przejściach przez jezdnię i bezpośrednio przed nimi; 4) na łukach drogowych oznaczonych znakami ostrzegaw~ czymi; 5) przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia; 6) przed przystankami tramwajów lub kolei, gdy stoją na nich tramwaje lub pociągi; 7) jeżeli kierujący pojazdem, który ma być wyprzedzony, !podał sygnał o zmianie kierunku jazdy w lewo, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 2. § 23. wiąZdny _D_z_ie_n_n_i_k__U_s_t_aw ___N_r__6_1_________________________________509 ____________~__________________________________Po~. 295 s z y bk ość. zezwolić na podniesienie granicy szybkości do 60 km na na ObSZilf7e zaoudowanym (§ 24 ust. 3) miasta Ila niek.tórych drogach (ulicach) o dobrych warunkach bel.!3ieczeństwll ruchu. 2. W stosunku do dróg (ulic) o dobrych warunkach belpieczeństwa ruchu drogowego na obszar:r.e zabudowanym, nie wymienionym w ust. 1; nil podnie.~ienie granicy sz.ybkości do 60 km na godzinę może zezwolić prezydium wojewódzkiej rady narodowej. godzinę § 24. L Szybkość pojazdu powinna być bezpieczna, to jest taka, aby kierujący mógł panować nad pojazdem. 2. Kierujący pojazdem powinien zmniej, • .yć szybkość i - jeżeli bezpieczeństwo ruchu tego wymaga - zatrzymać się: 1) przy zbliżaniu się do skrzyżowania dróg; 2) przy zbliżaniu się do przejść przez jezdnię, jednak przęd przejścianii oznaczonymi w sposób specjalny (§ 109 ust. 3) kierujący obowiązany jest zawsze zatrzymać się, jeżeli na przejściu tym znajduje się pieszy; 3) przy przejeżdżaniu przez chodnik (wjazd do bramy, garażu, nieruchomości przydrożnych); ·4) przy zbliżaniu się do przejazdu kOI,!j'owego (tramwajo- wego): 5) przy przejeżdżaniu obok pochodów i zwartych oddziałów pieszych oraz obok wysepek na jezdni, na których znajdują się piesi; 6) w razie śliskiej nawierzchni; 7) na wewnętrznych ulkach osiedli mieszkaniowych; 8) gdy droga nie jest dostatecznie widoczna. 3. Na obszarze zabudowanym kierującym pojazdami zabrania się przekraczać szybkości 50 km na godzinę, z wyjąt­ kiem przypadków, gdy przepisy szczególne stanowią inaczej. 4. Poza obszarami zabudowanvmi kierującym następu­ jącymi pojazdami zabrania się przekraczać szybkości: 1) autobusami, samochodami ciężarowymi o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 2,5 t, samochodami osobowymi z przvczepami oraz po jazdami czło- / nowymi - 70 km na godzinę: 2) a utobusami, samochodami ciężarowymi, ciągnikami drogowymi oraz motocyklami, jeżeli pojazdy te ciągną przyczepę 60 km na (Jodzinp,. 5. Kierującym pojazdami ciągnącymi więcej niż jedną przyczepę zabrania się przekraczać szybkości 40 km na godzinę· rolniczymi zabrania się prz-e25 km na godzinę. 7. Kierowcom pojazdów samochodowych na pełny\ h obręc7ach gumowych oraz kierowcom pojazdów ciągnących pojazdy na takIch obręczach zabrania się przekraczać szybkości 25 km na godzinę na obszarach zabudowanych i 40 km na godzinę poza tymi obszarami. 8. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych mogą pod określonymi warunkami zezwalać na przekraczanie granic szybkości określonych w ust. 4 przez niektóre pojazdy lub na poszczególnych dmgach. 9. Właściwy do spraw komunikacji organ prezydium rady nawdowej, prowadzący rejestrację pojazdów samochodowych, niezależnie od ograniczeń określonych w niniejszym paragrafie, może przy rejestracji: 1) wprowadzać dalsze ograniczenia szybkości pojazdów samochodowych, których właściwości takiego ograniczenia wymagają; . 2) określać największą dopuszczalną szybkość, z jaką mogą być ciągnięte przyczepy, których cechy konstrukcyjne lub prz-eznaczenie ta kiego ograniczenia wymagają. 10. Granice szybkości, ustalone dla poszczególnych pojazdów na podstawie pnepisów ust. 8 i 9, powinny być uwidocznione z tyłu takiego poja~du samochodowego lub przyczepy, z wyjątkiem wojskowych pojazdów samochodowych i przyczep. Szczegółowe wytyczne w tym zakresie wydadzą Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych. § 25. 1. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrz­ nych na wniosek prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) mogą 6. Kierującym ciągnikami kraC7ać szybkości Przecinanie sip, kierunków ruchu i p i e r w s l e 'ń s t wop r l e j a z d u. § 26. t. Na skrzyżowaniu dróg kierujący pojazdem zbliżającym się do skrzyżowania obowiązany jest ustąpić piel wszeń,twa przejazdu pojazdom zbliżającym się z jego prawej strony, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 3--5. 2. Zasadę pierwszeństwa przejazdu, określoną w ust. 1, stosuje się w razie przecinania się kierunków ruchu pojazdów jadących po tej samej drodze; w razie zbliżania się pojazdów z kierunków przeciwnych kierujący pojazdem skrę­ cającym w lewo obowiązany jest ustąpić pierwszeństwa przejazdu jadącym prosto lub skr~ającym w prawo. - 3. W razie przecinania się kierunków ruchu poja:r.du szynowego z pojazdem nie. poruszającym się po szynach, pierwszeństwo przejazdu przysługuje kierującemu po jazdelll . szynowym. 4. Jeżeli przez ustawienie znaku drogowego (§ 92 ust. 20 i § 94 ust. 19) ruch na drodze podporządkowany został na skrzyżowaniu ruchowi z drogi przecinającej ją, wszyscy kierujący pojazdami -- równ;eż pojazdami szynowymi jadący drogą o ruchu podporządkowanym, obowiązani są ustąpić pierwszeństwa przejaZDU jadącym drogą. do której się zbliżają. 5. Kierujący pojazdami -- nie wyłączając kierujących pojazdami szynDwymi -- obowiązani są zawsze dawać pierwszellstwo przeja.zdu pojazdom uprzywilejowanym w ruchu (§ 37 ust. 1), sygnalizującym przysługujące im uprawnienia. 6. Zabrania się kierującym pojazdami przecinać kolumny maszerujących osób (oddziały wojskowe, kondukty pogrzebowe, grupy manifestujących itp.). Zmiana kierunku ruchu na w p 'r o s t. j a z d ił się zajeżdżania drogi. lub zmiany zajmowanego pasa ruchu moż­ na dokonać dopiero po upewnieniu się, ŻE' nie spowoduje to zajechania drogi innym użytkownikom drogi; po t:P'2Wnieniu się kierujący pojazdem obowią7.any jest zamiar swój zasygnalizować; dotyczy to również włączania się do ruchu, połączonego ze zmianą pasa ruchu. 3. Przed skręceniem kierujący pQjazdem obowiązany jest zbliżyć się możliwie jak najbardziej: 1) do prawej kr:awędzi jezdni, jeżeli zamierza skręcić w prawo; 2) do środka jezdni (na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej krawędzi), jeż.E'li zamierza skręcić w lewo. 4. Skręcając w lewo w drogę poprzeczną, kierujący pojazdem obowiązany jest rozpocząć skręcanie z pasa rm'hu najbliższego środka jezdni i zakończyć na pasie ruchu najblLszym środka jezdni na prawej połowie drogi, na którą wjeżdża; przepisu tego nie stosuje się w przypadkach,gdy wymiary pojazdu uniemożliwiają takie skręcenie. 5. Przy zawracaniu kierujący pojazdem obowiąz.any jest zachować szcególną ostrożność i o zamiarze swym Ojtfle<: innych użytkowników dwgi, którym powinien także ustą­ pić pierwszeństwa przejazdu. § 27. 2. 1. Zabrania Skręcenia ! . Dziennik Ustaw Nr 61 . Poz. 295 6. Zabrania się zawracania na Jezdniach jednokierunkowych, w tunelach oraz w warunkach, w których mogłoby to zagrażać bezpieczeństwu innych użytkowników drogi lub utrudnić ruch. 7. Jazda na-wprost przez skrzyżowanie dozwolona jest z bżdego pasa ruchu, jeżeli znaki lub sygnały na drodze nie wskazują inaczej. H a m o wa n i e. § 28. 1. Hilmowanie pojazdu należy wykonywać w sposób nie . zagrażający bezpieczeństwu ruchu, a w szczególności bezpieczeństw~ Jadących za pojazdem. 2. Jeżeli warunki ruchu (konieczność uniknięcia zderzenia lub najechania) tego nie wymagają, zabrania się nagłe­ go hamowania pojazdu. c o f a n i e. #' Przed rozpoczęciem cofania kierujący pojazjest sprawdzić, czy nie zagrozi to bezpieczeństwu innych użytkowników drogi lub nie zaszkodzi płynności bądź porządkowi ruchu. W szczególności kierujący pojazdem obowiązany jest upewnić się, czy nikt lub ·nic- nie znajduje się na drodze za pojazdem, a w razie trudności w osobistym upewnieniu się, zapewnić sobie pomoc innej osoby. 2. W czasie cofania kierujący pojazdem obowiązany jest zachować szczególną ostrożność. 3. Zabrania się cofania pojazdu: l} w tuneiach1 2) na ruchliwych odcinkach dróg, jeżeli moźliwa jest jazda do przodu; 3) o dopuszczalnym cięźarże całkowitym przekraczającym 10 ton oraz pojazdu z przyczepą (przyczepami), jeżeli 'kierujący nie może zapewnić sobie pomocy innej 'Osoby. 4. W czasie cofania pojazdu kierujący pojazdem samochodowym może korzystać z dodatkowego światła umieszczonego z tyłu pojazdu (§ 174 ust. 17 pkt 1). § 29. dem 1. pbowiązany I Z a t r z y m a n i e i p o s t ó J. § 30. 1. Za zatrzymanie uważa się chwilowe unieruchomienie pojazdu bez opuszczenia go przez kierującego; wszystkie inne zatrzymania uważa się za postój. 2. Dojeżdżanie do krawędzi jezdni w celu zatrzymania oraz zatrzymanie i postój nie powinny powodować niebezpieczeństwa lub utrudniać ruchu innym użytkownikom drogi. § 31. 1. Zabrania się zatrzymywania pojazdów w miejscach, w których stanowiłoby to niebezpieczeństwo lub przeszkodę w ruchu, a ,,, szczególności: 1) na przejazdach kolejowych i tramwajowych; '_ 2) na skrzyżowaniach dróg; 3) na przejściach przez jezdnię oraz w odległości mniejszej niż 5 m przed tymi przejściami; 4} w pobliżu wierzchołków wzniesień oraz na wzniesieniach, łukach drogowych i innych miejscach o ograniczonej lO} na pasach ruchu wyznaczonych liniami · riągłymi; 11) w odległości mniejszej niż 10 m od skrzyżowania dróg (mierząc od punktu, w którym luk krawędzi jewni przechodzi w prostą) lub od przedniej strony znaku drogo- . wego, jeżeli zostałby on zasłonięty przez pojazd; , 12} równolegle· do stojącego po przeciwnej stronie jezdni pojazdu, jeżeli utrudni to ruch innym użytkow!likom drogi; 13). przy lewej krawędzi je?dni, z wyjątkiem zatrzymania pojazdu na obszarze zabudowanym w warunkach dobrej widoczności zarówno w· dzień, jak i w ' nocy. 2. Zabrania się postoju w miejscach określonych w ust. 1 oraz: 1) w miejscach utrudniających wjazd lub wyjazd (wejście, wyjŚcie), a w szczególności przed wjazdami do bram, garaży. parkingów, wnęk postojowych i budynków uży­ teczności publicznej; 2} przy oznaczonej studzience lub kolumnie hydrantu. 3. Postoje na chodniku dopuszczalne są tylko w miejscach w tym celu oznaczonych. 4. Zakaz zatrzymania na przystankach (ust. 1 pkt 5) obowiązuje na odcinkach po 15 m w obie strony od słupka ' lub tablicy oznaczającej przystanek. Jeżeli na przystanku znajduje się wysepka dla pasażerów, a jezdnia z prawej strony wysepki posiada tylko jeden pas ruchu, zabrania się zatrzymywania pojazdu na tym pasie oraz w odległości mniejszej niż 15 mod punktów krańcowych wysepki. 5. Kierujący pojazdem nie może opuścić pojazdu przed zastosowaniem środków ostrożności, koniecznych dla uniknięcid wypadku; w szczególności kierujący obowiązany jest: l} tak zabezpieczyć pojazd, aby nie· mqgł ruszyć z miejsca lub być uruchomiony przez osoby niepowołane; 2) zapewnić ośw i etlenie pojazdu w czasie od zmroku do świtu oraz· w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia. . Przejeżdżanie obok przystanków p o j a z d ó w s z y n o w y c .h. _ § 32. 1. Jeżeli szyny tramwajowe nie znajdują się bezpoś~edllio przy chodniku, kierujący pojazdem, zbliżając się do przystariku, na którym stoi lub do którego zbliża się tramwaj, obowiązany jest: l} jeżeli na jezdni nie ma wysepki dla pasażerów - za- , trzymać pojazd, nie dojeżdżając do tramwaju stojącego na przystanku, do czasu ruszenia tego tramwaju; 2) jeżeli na jezdni jest wysPp1;.a dla pasażerów - przejezdżać obok przystanku z zachowaniem szczególnej ostroż­ ności, nie utrudniając przej~cja przez jezdnię. 2. Pr~epis ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie do innych pojazdów szynowych na drogach. R u c h d r o g o w y n a p r z e j a z d a c h k o' l e j o w y c h. 1. Zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przez przejazd, kierujący pojazdem powinien zachować szczególną ostrO:Ż.noś~, nawet jeżeli przejazd po- · siada urządzenia zabezpieczające, jak sygnalizację świetlną, zapory (rogatki) lub półzapory (półrogatki); przed, wjechawidoczności; niem na tory kierujący pojazdem powinien się upewnić,czy 5) na przystankach komunikacji pubiicznej (tramwaje, trolejbusy, autobusy), z wyjątkiem pojazdów, dla których nie zbliża się pociąg, a pO:1adto przedsięwziąć wszelkie środ- . ki ostrożności, jeżeli wskutek mgły lub z innych powodów dany przystanek z05tal ustanowiony; widoczność jest zmniejszona. 6) na jezdni. z dala oi. jej krawędzi, z wyjątkiem miejsc, 2. Kierujący powinien w szczególności prowadzić swój w których torowisko pojazdów szynowych znajduje się pojazd z taką szybkością, aby mógł go zatrzymać w bezw jezdni ,p rzy jej krawędzi; piecznym miejscu, gdy nadjeżdża pociąg lub gdy- urządzenia 7} na zwężeniu jezdni; 8) na mostach i wiaduktach znajdujących się poza grani- . zabezpieczające, jak sygnalizacja świetlna, zapOly (rogatki) lub półzapory (półr09atki), albo pracownicy służby kolejocami miast; wej zabraniają wjazdu na . przejazd. 9) w tunelach, z wyjątkiem miejsc do tego przeinaczonych; § 33. przejeżdżając Dziennik Ustaw Nr 61 - 511 Poz. 295 ~--------------------------------------- p c h a n i e. 3. Zabrai;'i:a się objeżdżania opuszczonych półzapór (pół­ rog'atek) . § 35. 1. Pchanie pojazdu przez inny pojazd może odby4. Zbliżając się do przejazdu z zaporami (r'Ogatkami) wać się w Iazie nagłej potrzeby przy zachowaniu szczególkierujący pojazdem jest obowiązany także zwracać uwagę na położenie zapór (rogatek) i jeżeli opuszczanie ich zostało nej ostrożności i tylko wtedy, gdy żadne inne sposoby wprawienia w ruch pojazdu nie mogą być zastosowane. rozpoczęte, zatrzymać się przed nimi. 2. Pojazd pchający nie może rozwijać szybkości prze5. Przejazd pojazdów lub zespołów złączonych ze sobą kraczającej 15 km . na godzinę. pojazdów o długości przekraczającej 10 m i nie mogących 3. Pojazd pchany powinien być kierowany przez osobę rozwinąć szybkości powyżej 6 km na godzinę (np. pojazdów posia.dającą prawo jazdy odpowiedniej kategorii. zaprzęgowych przewożących dłużyce) może być dokonany 4. Kierujący pojazdem pchającym powinien widzieć tylko po uprzednim upewnieniu się, że w czasie, p'otrzebnym drogę przed pojazdem pchanym lub otrzymywać wskazówki do przejechania przez przejazd, nie nadjedzie pociąg lub po uzgodnieniu czasu przejazdu z dróżnikiem kolejowym; prze-, od osoby widzącej drogę. pis ten stosuje s.ię również do pojazdów ciężarowych na pło­ "R u c h P o j a i. d ó w w ' k o l um n a c h. zach ' lub ciężkich ~naszyn samobieżnych. § 36. 1. Liczba pojazdów jadących w kolumnie -nie moHolowanie. że przekraczać: t. Holowanie może odbyWii Ć się tylko w razi.e przy zachowaniu szczególnej ostrozności oraz następujących warunków: l) w pojeżdzie holującym oraz w pojeżdzie holowanym powinni znajdować się kierowcy posiadający prawo jazdy na kierowanie tymi pojazdami; 2) pojazd holowany powinien być połączony z pojazdem holującym w sposób wykluczający odczepienie się w czasie jazdy, z wyjątkiem holowania motQcykla, który powinien być połączony z pojazdem holującym w sposób umożliwiający łatwe odczepienie; 3) do holowania powinno być użyte połączenie sztywne, a w razie jego braku połączenie giętkie, 'l wyjątkiem . motocykla, który może być holowany tylko na połączeniu giętkim; . . 4) w pojeździe holowanym na połąc zelll u sztywnym PO:"Inien być sprawny co najmniej jeden układ hamulcow, a w l pojeżdzie holowanym na połąc ~eniugiętkim - dwa układy, jeż e li konstrukcja pojazdu przewiduje dwa ukła­ dy hamuków; 5) 'połączenie sztywne powinno mieć długość 1.5-3 m i być pomalowane w, pasy biało-czerwone lub biało-czarne, połączenie giętkie powinno mieć długość 4-6 mi być zaopatrzone w wyraźny, . widoczny znak, np. chorągiewkę; . 6) w czasie od zmroku do świtu oraz w warunka<:h medostatecznej widoczności w ciągu dnia pojazd holowany powinien mieć odpowiednie oświetlenie zewnętrzne; 7i kierujący pojazdem holującym powinien mieć zapewnioną możliwość otrzymywania sygnałów od kierującego pojazdem holowanym; 8) szybkość pojazdu holującego nie może przekraczać 25 km na godzinę. Poza ohszarami zabudowanymi szybkość ta może być zwiększona ·do 40 km na godzinę, pod warunkiem, że holowanie ,odbywa się na sztywnym po- § 34. niezbędnej konieczności, 1) dla samochodów osobowych i motocykli - 10; 2) dla pozostałych pojazdów - 6. 2. Odległość pomiędzy jadącymi kolumnami nie może być mniejsza niż 1000 m dla kolumn pojazdów samochodowych oraz 200 m dla kolumn pojazdów zaprzęgowych.- 3. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierującego pojazdem od przestrzegania· obowiązujących przepisów ruchu drogowe,go. 4. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą pojazdów Sił Zbro jnych; zasady poruszania się pojazdów Sił Zbrojnych w ko~ . lumnach określają odrębne przepisy, P o j a z d y u p r z y'w i l e j o w a n e w r u ć h u. § 37. 1. Kierowcy pojazdów: straży pożarnej, pogotowia ' ratunkawe.go, Milicji Obywatel:;kiej, Wojskowej Służby Wewnętrznej, a na terenie pasa granicznego również Wojsk Ochrony Pogranicza, spieszący do wypadków lub miejsc zagrożenia, korzystają z ułatwień w rochu drogowymtj zwolnieni są od obowiązku stosowania się do przepisów o kierunku ruchu, {) największej dopuszczalnej szybkości, o pierwszeństwie przejazdu, o wymijaniu i wyprzedzaniu oraz zatrzymywaniu i postoju -nawet jeżeli są one określone znakami i sygnałami na drogach - pod warunkiem specjalnego oznakowania pojazdów oraz używania w czasie jazdy "pecjalnych dżwiękowych sygnałów ostrzegawczych (syren), jak również specjalnych świateł dodatkowych barwy niebieskiej. 2. Zabrania się używania specjalnych dźwiękowych sygnałówostrzegawczych oraz świateł dodatkowych w innych przypadkach niż określone w ust. 1. . . . 3. W razie przecinania się kierunków ruchu pOJazdow uprzywilejowanych, kierowcy tych pojazdów obowiązani są . stosować się 00 przepisów o pierwszeństwie przejazdu (§ 26). 4. Uprawnienie do korzystania z przywilejów w ruchu drogowym oraz do używania specjalnych sygnałów dżwię­ łączeniu. kowych i świetlnych (ust. l) przez kierujących pojazdamI 2. Zabrania się: innych rodzajów pogotowia, a w szczególności pogotowia 1) holować pojazd w sposób zagrażający bezpieczeństwu lekarskiego i wypadkowego pogotowia technicznego, wylub zakłócający porządek pu,b liczny bądź powodujący " daje właściwy do spraw komunikacji ,rn;:gan .pre~ydium wouszkodzenie drogi; . . . jewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłą­ 2) holować pojazd, który może poruszać się samodzIelme, czonego z województwa). . 3) holowat pojazd o niesprawnym układzie kierowniczym 5. Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrzny~h lub hamulcowym; ustalą cechy wyróżniające, a w szczególności. oznakowame, 4) holować jednocześnie więcej niż jeden pojazdl oświetllenie i rodzaje sygnałów pojazdów uprzywilejowanych 5) holować na połączeniu gięt~im pojazd, w którym dziaw ruchu. łanie układu hamulcowego uzależnione jest od pracy; silnika. Ostrzeganie sygnałami dźwiękowymi 3. Przepis: o r a z g los e m. l) ust. l pkt S nie dotyczy pojazdów Sił Zbrojnych; . § 38. 1. Kierujący pojazdem obowiązany ~est dać sy2) ust. 2 pkt 3 nie dotyczy holowania pojazdu w sposób gnał dżwiękowy lub ostrzec głosem we wszystkich przypadwykluczający potrzebę użycia układu kierowniczego lub kach, gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia; hamulcowego. ( Dziennik Ustaw Nr 61 2. bądź Zabrania używania się nadużywania sygnałów dźwiękowych niż niezbędnego ich do innych celów do ostrzeżenia. 3. Zabrania się używania, jako sygnałów ostrzegawczych, dzwonków (z wyjątkiem rowerowych i tramwaj~­ wych), gwizdków, syren oraz sygnałów o przerażliwym dźwięku, a na obszarach zabudowanych ponadto sygnałów o silnym dźwięku. 4. W miastach o dużym ruchu oraz w uzdrowiskach lub innych miejscowościach wypoczynkowych właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej może wprowadzić zakaz używania sygnałów dżwiękowych na terenie całej miejscowości, umieszczając pod tablicami miejscowości odpowiednie znaki zakazu. S w i a tł a z e w n ę t r z n e p o j a z d ó w. \ § 39. 1. Pojazdy samochodowe, przyczepy i maszyny sapowinny być wyposażone W · światła i światła odblaskowe określone w § 114, § 136 ust. 2, § 182 i § 186. 2. Pojazdy inne niż wymienione w ust. 1 powinny być wyposażone w· następujące światła i światła odblaskowe; 1) pojazdy zaprzęgowe: • a) w 'co najmniej jedno światło białe widoczne z przodu i jedno światło czerwone widoczne z tyłu; na drogach o nawierzchni bitumicznej, betQnowej, kostkowej i klinkierowej pojazdy te powinny mieć dwa światła białe widoczne- z przodu i dwa światła czerwone widoczne z tyłu; dopuszcZa się na drogach .gruntowych jedno światło białe widoczne z przodu i z tyłu, b) w dwa biale światła ojblaskowe z przodu i dwa czerwone światła odblaskowe z tyłu; 2) rowery, wózki ręczne i inwalidzkie oraz kierowane przez • pieszych wózki motorowe w jedno białe światło z przodu, z tyłu zaś w jedno czerwone światło oraz jedno czerwone światło odblaskowe; 3) rowery z silnikiem pomocniczym i wózki motorowe, których cechy konstrukcyjne ograniczają szybkość do 40 km na godzinę: . .. a) · o szerokości nie większej niż 100 cm - w jedno światło oświetlające drogę na odległość co najmniej 15 m przed pojazdell), w s,posób nie powodujący ośle­ pienia kierujących innymi pojazdami, z tyłu zaś w jedno czerwone światło oraz jedno czerwone światło odblaskowe, h) o szerokości większej niż 100 cm - w jedno światło oświetlające drogę na odległość co najmniej 15 m przed pojazdem, w sposób nie powodujący . oślepie­ nia kierujących innymi pojazdami, oraz w dwa białe światła z przodu, z tyłu zaś w dwa czerwone światła i dwa czerwone światła odblaskowe; 4) pojazdy szynowe lub zespoły złączonych z sobą pojazdów szynowych - w co najmniej jedno białe światło z przodu i jedno czerwone z tyłu oraz po dwa dla każ­ dej strony świa tła sygnalizujące zmianę kierunku ruchu (kierunkowskazy). 3. Swiatła i światła odblaskowe pojazdów wymienionych w ust. 2 pkt 1-3 oraz sposób ich umieszczenia powinny odpowiadać następującym warunkom: . 1) światła powinny być widoczne ,p o zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 250 m w warunkach zapewniających przejrzystość powietrza; 2) światła odblaskowe naświetlone światłem drogowym (§ 174 ust. 5 pkt 1) powinny być widoczne z odległości co najmniej 100 m w warunkach zapewniających przejrzystość powietrza; 3) światła i światła odblaskowe powinny być umieszczone na wysokości najwyżej 150 cm i najniżej 40 cm ponad płaszczyzną jezdni; mobieżne Poz. 295 512 - 4) światła i światła odblaskowe pojedyncze na ,pojazdach wielośladowych powinny być umieszczone po lewej stronie pojazdu jak najbliżej jego krawędzi; z wyjątkiem świateł oświ.etlających drogę, które mogą być umieszClOne pośrodku; 5) dwa światła i światła odblaskowe powinny być umieszczone symetrycznie po obu stronach pojazQu jak najbliżej jego krawędzi i na jednakowej wysokości ponad płaszczyzną jezdni; widoczność dwóch świateł powinna być jednakowa. 4. Oprócz świateł określonych w ust. 1-3 dopuszcza się umieszczenie na bokach pojazdu żółtych świateł odblasko,wych na wysokości określonej w ust. 3 pkt 3. 5. Jeżeli do pojazdu zaprzęgowego lub roweru przyczepiony jest inny pojazd, maszyna lub urządzenie, powinny one być wyposażone w czerwone światło odblaskowe z tyłu, a ponadto światło białe z przodu, jeżeli szerokość pojazdu: · ciągniętego (maszyny, urządzenia) przekracza szerokość pojazdu ciągnącego. 6. W razie zachodzącej konieczności - światła pojazdu zaprzęgowe-go, wózka ręcznego, wózka inwalidzkiego i wózka motorowego kierowanego przez pieszego mogą być niesione w ręku przez osobę towarzyszącą pojazdowi. Używanie świateł z e w n ę t r z n y c h P o j a z d u. § 40. 1. Od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu d{lia na pojazdach powinny być zapalone i widoczne z przodu i z tyłu światła zewnętrz­ ne, odpowiadające warunkom określonym w § 39, § 174, § 176 ust. 2, § 182 i § 186. 2. Swiatła zewnętrzne powinny świecić skutecznie, nie mogą' 'być zasłonięte lub przyćmione nawet częściowo. 3. W czasie ,Jlostoju mogą być zapalone światła tylko po jednej stronie pojazdu. bliższej środka jezdni, a w miejscach dostatecznie oświetlonych lub odgrodzonych od ruchu bądż znajdujących się poza jezdnią i poboczem wszystkie światła mogą być zgaszone; przepis ten .nie dotyczy pojazdów szynowych. 4. Kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest podczas jazdy: 1) używać świateł pozycyjnych na drogach dostatecznie oświetlonych; 2) używać świateł mijania na drogach niedostatecznie na obszarze zabudowanym; 3) używać świateł drogowych na drogach niedostatecznie oświetlonych poza obszarem zabudowanym, a podczas mgły lub śnieżycy używać świateł mijania lub świa­ teł przeciwmgłowych łącznie ze światłem pozycyjnymI 4) zawczasu zmienić światła drogowe na światła mijania, aby uniknąć oślepienia: a) kierującego pojazdem wymijanym, b) kierowcy pojazdu, który go poprzedza, jeżeli zacho/ dzi możliwość oślepienia przez ,oświetlenie $wiatłem drogowym od tyłu, c) pieszych, maszerując:ych w kolumnach, d) innych użytkowników drogi podczas posto ju, a w szczególności oczekujących przed przejazdem kolejowym. 5. Ziniana świateł drogowych na światła mijania przez , jednego z mijających się kierowców jest nakazem do takiej samej zmiany dla drugiego kierowcy. 6. Przepisy ust. 4 pkt 2-4 nie mają zastosowania do pojazdów, dla których warunki techniczne: ,?kreślo;:e .w § 174, nie wymagają świateł drogowych lub sWlBteł mlJama. 1. Przepisy ust. 4 i 5 mają odpowiednie zastosowanie do kierujących pojazdami szynowymi lub innymi pojazdami oświetlonych -Dziehnik Ustaw Nr 61 - -niesamochodowymiwyposażonymi w światła drogowe i światła mijania. _ § 41. 1. Pojazd nie może mieć światła czerwonego skierowanego do przodu ani światła białego skierowanego do tYłu. Przepisów powyższych nie stosuje się do światła uży­ wanego przy je7.dzie do tyłu (§ 29 ust. 4) oraz do białych świateł pojazdów zaprzęgowych na drogach gruntowych (§ 39 ust. 2 pkt 1 lit. a). 2. Pojazd nie może mieć światła odblaskowego czerwonego skierowanego do przodu ani białego skierowanego do tyłu. - 513 - Poz. 295 mogą być używane przy wywozie drewna z lasu tylko w porze dziennej przyczepy bez wyposażenia w światła zewnętrzne. 11. Jeżeli w czasie od zmroku do świtu lub warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu d~ia krawędż ładunku umieszczonego na pojeździe jest oddalona o więcej n,iż 40 cm (mierząc odległość pomiędzy płaszczyznami pionowymi, równoległymi do podłużnej osi symetrii pojazdu) od przedniego lub tylnego światła pozycyjnego pojazdu ciągną­ cego, powinna być ona oznaczona światłem białym skierowanym do przodu i czerwonym skierowanym do tylu, - umieszczonym na najbardziej wystającej krawędzi. O g ó l n e _ war u n k i u ż yw a n i a p o j a z d u. 12. Zabrania się ciągnięcia przyczep podczas gołoledzi. § 43. 1. Zabrania się: . § 42. 1. Używanie pojazdu powinno być zgodne z prze1) wsiadać (wskakiwae)do pojazdu lub wysiadać (wyskaznaczeniem, wynikającym z jego budowy bądż określonym kiwać) z niego podczas jazdy; w dowodzie stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu. 2) otwierać drzwi pojazdu -podczas jazdy oraz otwierać 2. Kierujący pojazdem obowiązany jest mieć przy so"drzwi bez upewnienia się, że nie zagraża to bezpieczeń­ bie dokument uprawniający go do kierowania danym pojazstwu innych użytkowników drogi; dem oraz dowód stwierdzający dopuszczenie pojazdu do ru3) wsiadać lub wysiadać z pojazdtt w sposób powodujący chu, jeżeli dokumenty te są wymagane. _ niebezpieczeństwo lub utrudnienie ruchu, _a w szczegól3. Dokumenty określone w ust. 2 kierujący obowiązany ności jeżeli to nie jest konieczne wysiadać na jest okazywać na żądanie funkcjonariuszy Milicji Obywateljezdnię lub na lewą stronę pojazdu; skiej oraz innych osób upoważnionych do kontroli ruchu 4) zajmować miejsce na stopniach i burtach, dyszlach, drogowego. sprzęgach przyczep lub innych częściach zewnętrznych 4. Umieszczenie ładunku na pojeżdzie powinno być pojazdu nie przeznaczonych do siedzenia bądź stania; równomierne, nie naruszające równowagi i stateczności po5) zajmować miejsce w pobliżu kierujące'go pojazdem w jazdu oraz nie powodujące przekroczenia największych dosposób ograniczający jego pole widzenia oraz zachowypuszczalnych noc isków osi. Ładunek powinien być zabezwać się w sposób utrudniający kierowanie pojazdem; p~czony przed zmianą położenia, wypadnięciem (wylaniem), 6) osobom korzystającym z pojazdu (dysponującym pojazwydzielaniem pyłu lub woni, wywoływaniem nadmiernego dem) wydawać kierującym polecenia niezgodne z przehałasu bądź budzeniem odrazy. pisami o ruchu drogowym. 5. Zą.brania się przeciążania pojazdu ponad normy wy2. Zabrania się kierowcy: xnkające z jego budowy bądź ustalone przepisami szczegól1) oddalać się od pojazdu, gdy silnik jest - w ruchu; nymi lub określone przy dopuszczeniu pojazdu do ruchu. 2) dopuszczać do dymienia pojazdu; . 6. , Ładunek nie "może być umieszczony na poj~ździe w 3) na obszarze zabudowanym używać pojazdu w sposób taki sposób, aby utrudniał kierowanie pojazdem bądź zasła­ wywołujący hałas, a w szczególności używać silnika na niał urządzenia sygnalizacyjne pojazdu oraz tablice rejestrazbytecznie wysokich obrotach przy ruszaniu, przyśpie­ cyjnelub inne, w które pojazd powinien być zaopatrzony. szaniu lub na postoju przy próbach działania silnika; Nie może on również wystawać z tyłu za pojazd na odle4) jechać z otwartymi drzwiami; głość większą niż 1/3 długości powierzchni ładunkowej, jed5) umieszczać przedmioty (np. maskotki) w polu swojego nak nie więcej niż na 2 m. widzenia do przodu i do tyłu oraz zaklejać przednią lub tylną szybę W. sposób istotnie ograniczający pole wi7. Zabrania się umieszczania na pojeździe przedmiotów dzenia. lub ładunków wystających poza krawędzie boczne w taki sposób, że mogłyby być trudne do spostrzeżenia przez in3. Zabrania się kierowcom autobusów oraz pojazdów nych użytkowników dróg i przez to zagrażać bezpieczeństwu osobowej komunikacji publicznej palenia tytoniu i spoży­ ruchu. wania pokarmów podczas przewożenia pasażerów. 8. Na końcu ładunku, wystającego z tyłu- poza pojazd 4. Osoby korzystające z pojazdu obowiązane są stosować na odległość większą niż 1 m, powinien być umieszczony się do wskazówek podawanych przez obsługę pojazdu. w dzień (od świtu do zmroku) w warunkach dobrej widocz5. Osoby jadące motocyklami (skuterami) poza granicaności znak ostrzegawczy w postaci czerwonej lub żółtej chomi administracyjnymi miast i osiedli obowiązane są używać rągiewki o wymiarach co najmniej 30 X 50 _cm albo tarczy hełmów ochronnych. Terminy, od których przepis ten oboo wymiarach średnicy lub boków co najmniej 40 cm, a w wiązuje w stosunku do osób jadących na określonych rodzajach !p.otocykli (skuterów), ustalą Ministrowie Komuniczasie od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia powinno - być umieszczone kacji i Spraw Wewnętrznych. - czerwone światło. § 44. 1. Zabrania się używania pojazdu, którego całko­ 9. Przy wywozie drogami gruntowymi drewna z lasu dowita szerokość bez ładunku lub z ładunkiem przekracza puszcza się stosowanie na dłużycach wystających z tyłu 2,5 m, całkowita wysokość z ładunkiem lub bez ładunku poza pojazd na odległość większą niż 1 m tarczy z czerwoprzekracza 4,0 m (z zastrzeżeniem przepisu § 171 ust. 3), nym światłem odblaskowym zamiast światła czerwone-g o a nacisk choćby jednej osi przekracza 8 ton, a osi podwój(ust. 8); przy wywozie innymi drogami takie oznakowanie · nej _ 14,5 t. Długość zespołu złączonych ze sobą pojazdów dopuszczalne jest na podstawie specjalnego zezwolenia wła­ nie może przekraczać 22 m, a liczba złączonych pojazdów nie może przekraczać trzech. ściwego do spraw komunikacji ,organu 'prezydium powiatowej rady nawdowej, w którym określone zostaną w szcze2. Przejazd pojazdu lub zespołu złączonych ze sobą pogólności odcinek drogi, po którym dopuszcza się ruch tajazdów o szerokości, wysokości, długości lub nacisku osi kiego pojazdu, pora doby oraz okres ważności zezwolenia. przekraczających wielkości określone w ust. 1 oraz przewóz 10. Na podstawie zezwolenia właściwego do spraw ko- ładunków o długości przekraczającej długość określoną w § 42 ust. 6, może się odbywać tylko po uprzednim uzyskamunikacji organu prezydium powiatowej rady narodowej Dziennik Ustaw Nr 61 "'- 514 Poz. 295 niu na to zezwolenia: .oraz na warunka-ch w tym zezwoleniu .określonych. Zezwolenia (ust. 2) wydają: 1) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium powiatowej rady narodowej - dla przejazdu przez teren jednego powiatu; 2) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) dla przejazdu przez teren jednego województwa lub miasta wyłączonego z województwa; 3) właściwy do spraw komunikacji organ prezydium woje- ' , ·wódzkiej .rady narooowej(u.'cly narod-owej miasta wyłą­ czonego z województwa) wedlug miejscowO.k i, z której rQzpoczyna się przejazd -,.. dla przejazdu .przez obszar dwu sąsiednich wpj~wódźtw, przy czym przejazd przez obszar miasta wyłącZQnego zwojewódrtwa i obszar - województwa, :z którego zostało ono wyłączone, uważa się za ptzejazd przez je.d,n o województwo; 4) Ministerstwo Komunikocji - dJ..a przejazdu przez obszar -trzech lub więcej vvojewooztw. 3. Zezwolenie (ust. 2) powinno określać co najmniej czas przejazdu oraz sposób oznakowania poJazdów lilb ładunków. 5" przy wywozie drogami gruntowymi drewna z lasu dopuszcza się przewóz dłużyc wystających z tyłu poza pojazd na odległość do 5 m; przy wywozie innymi drogami dopuszcza się taki przewóz dłużyc na podstawie zezwolenia właściwego do spraw komunikacji organu prezydium powiatowej rady narodowej, w którym określone zostaną w szczególności odcinek drogi, po którym dopuszcza się .przewóz, pora doby oraz okres ważności zezwolenia. 4. trasę "przejazdu, 6. Jeżeli zachodzi podejrzenie. że została przekroczona dopuszczalna ład~wnCJść samochodu ciężawweqo łub przy<:zepy, kierowca pojazdu obowiązany jest na wezwanie org.a nów kontroli rudnl dr-oyowego poddać pojazd zważeniu na miejscu lub miać się w tym celu do wagi. jeż.eli waga znajduje się me da!ej niż w odległości 10 km. 7. Przepisów ust. 1----6 nie stosuje się do przejazdów szynowych oraz pojazdów Sił Zbrojnych określonych w § 169 ust. 3. ' § 45. 1. Ciężar całkowity przyczepy lub przyczep ciąg­ niętych przez samochód nie może być większy niż ciężar całkowity samochodu d, ą(plące\J'o. 2. Przyczepy autobusowe przewożące ludzi mogą . być ciągnięte tylko przez autobusy. 3. Za motocyklem może być ciągnięta przyczepa do przewozu bagażu, o ciężarze całkowitym nie przekraczają­ cym ciężaru własnego motocyklII, jednak nie większym_ niż 100 kg. 4. Odchylenie ,od warunków określonych w ust. t w przy,padkach szczególnie uzasadnionych wymaga zezwolenia Ministra Komunikacji. S P r a wdz e n i e P o s t ę P o wal! i e w r a z i e w y p a d k u . , stanu t ec h n ic zn e g o p o j a z d u. § 46. 1. Kierujący pojazdem obowią.zany jest dopuścić organ kontroli rucłul dr~owego rlo sprawdzenia stanu techniczne'go, wyposażenia lub ciężaTll pojazdu korzystającego z drogi publkznej oraz uła,twić temu 0rganGwl wy~nanie czynności. Org.an kontro.1i w razie potrzeby slwJerdzre,Iiliii stanu techniczne90 pojazdu może kl-er-ow,ać pojawem kontr,olowanym za zgodą kieruJ.qcego. 2. Organy kon-troii Clf'Oq.Gwej w razie stwierdzenia w pojeździe braków lub llszkodzeń, zagrażających bez,j}ieczenstwu lub porządkowi rucmu, pode jmą odpowdeclnie kroki zabezpieczaJące i skierują pojazd do badania technicznego. § 47. 1. 'vV razie uczestniczenia .wwy.padku dr.ogowym kierujący pojazdem obowiązany jest natychmiast zatrzymać się, ustalić skutki wypadku oraz udzielić pomocy ofiarom wypadku. 2. O każdym wypadku (ust. 1) kierują<:y pojiizdem powinien 'bezzwłoc znie zawiadomić właściciela pojazdu lub za- ' rządzającego transporlem (dyspozytora pOjazdów), a o wypadku z. ofiarami w ludziach również najbliiszą jednostkę Milicji Obywatelskiej. Ruch pojazdów z ład .unkiem materiałów n i e b e z p i e c z n y c h. § 46,. t. Przewóz materiałów niebezpiecznych (materiawy'buchowych, łatwopa lnych, żrących, trujących, tadioaktywnych itp.) regulują Odrębne przepisy. . 2. Pojazdy przewożące materiały niebezpieczne powinny być oznakowane dwiema tablicami prostokątnymi ' koloru żółtego samochodowego o bokach 60 X 40 cm, umiesz<:zonymi dłuższym bokiem poziomo, z przodu i z tyłu pojazdu, przy -czym : łów 1)w czasie od zmroku do świtu oraz w warunkach niedostatecznej widoczności w ciągu dnia tablice powinny być oświetlone; 2) tablica z przodu powinna być umieszczona nad kabiną kierowcy; .dopuszcza się umieszczenie tablicy w innym widocznym miejscu w razie niemożności umieszczenia jej nad kabiną; . 3) tablica z tyłu powinna być umieszczona na srodku tyl~ ' nej ściany skn.:yni ładunkowej lub w innym odpowied~ nim miejscu, jeżeli pojazd nie posiada skrzyni ładun­ k,owej. 3. Oświetlenie tablic' (ust. 2 pkt 1) nie jest wyma~ane, jeżeli , są one wykonane z materiału 'Odblaskowego. PrzewGzosób samochodami ci .ężarowymi, na-czepami i przycz .e pami. t § 49. Przewóz osób -ciężarowymi samochodami i PTzy-cze-' pamidozwoJony jest tylko ' w wyjątkowych PrzYPiidkachl Ministrowie Komunikacji i Spraw Wewnętrznych określą przypadki, w których przewóz ten jest dozwolony, oara2: wa- . runki jeg-o wykonywania. N a u ka j a z d y. § 50. 1. Nauka jazdy pojazdami samochodowymi .oraz szynowymi może odbywać się przy zachowaniu - nllstępują- . cy-ch wiiramk6w: 1) poj~zd s.amochodowy łub szynowy używany do nauki . powini~n być zaopatrzony z przodu i z tyłu w okrą.głą ni~bieską tablicę z napisem "Niiuka jilldy" (~ 147 u~. 811 _ 2) instruktm obowiązany ~est zajmować miejsce obok uczą­ cego się, z wyjątkiem przy llftdk <Jw, gdy n.auka jazdy 4!ldbywa si~ na moGtocyklu; 3) do Dauki jazdy można korzystać z drGQ' pubUczRych do-, piero po opanowaniu przez uczącego 'Się na teroeni ezamkniętymzasad 'U :lchnild berowania pojaz;dem w stopniu nie zagr.a:iaj.ąoeym bezpieczeństwu,; 4) osoba praguąca uczyć się ja~dy powinnau.przedniol:apoznać .się zobowiązującymi przepisami {) mchu drogowym, ił naucUlJą<:y (instruktorł0uowi.ązany jest do sprawdzenia znaJom.ości tych przepisów; 5) do Jaau1d jazdy pojazdami samochooowymi mog4 być ' używane tylko pojawy wymienione w zezwoleniu na prowilIdr.€nie nauczan.i a (.§ 2:ffi) lub zarej.e strowanez zas.trzoeżeniem używaniil rl:ocel-ów szkoleniowych. 2. Na drogach o dużym mchu zaurania się nauki. jazdy pojazdami innymi niż wymienione w ust. l. Dziennik Usraw Nr 61 -515 Pcz.295 ,,:" : : ----------------------------------------~----------------------------------~~' R o z d z i al 4. . t" . Przepisy dodatkowe o ruchu pojazdów szynowych …