📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 20 kwietnia 2026 r.
Poz. 538
O B W IE S Z CZ E N I E
M AR S ZA ŁK A S EJ MU RZ E C ZY PO S PO LI T EJ PO L SK I EJ
z dnia 27 marca 2026 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych
aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), z uwzględnieniem
stanu prawnego na dzień 23 marca 2026 r. oraz zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688, z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527, 1543 i 1668);
2)
ustawą z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1940);
3)
ustawą z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907);
4)
ustawą z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 527);
5)
ustawą z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 680);
6)
ustawą z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1668);
7)
ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1847);
8)
ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r.
poz. 24).
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 51–52, art. 56 ust. 1, art. 59 ust. 2–4, art. 62, art. 65 ust. 1, art. 67 ust. 4 i art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688,
z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527, 1543 i 1668), które stanowią:
„Art. 51. Ustalenia pierwszego planu ogólnego gminy w danej gminie określa się, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego, o ile gmina dysponuje strategią rozwoju gminy lub strategią rozwoju ponadlokalnego, których opracowanie zostało wszczęte od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Art. 51a. Dopuszcza się stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu ogólnego gminy w części,
również w odniesieniu do pierwszego planu ogólnego gminy w danej gminie.
Dziennik Ustaw
–2–
Poz. 538
Art. 52. 1. Do dnia 30 czerwca 2026 r. organy, o których mowa w art. 67i ustawy zmienianej w art. 1, udostępniają
w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędów obsługujących te organy oraz w ich siedzibie
informacje i dane, o których mowa w art. 67d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, pochodzące z:
1)
uchwał o przystąpieniu do sporządzania aktów planowania przestrzennego oraz gminnego programu rewitalizacji;
2)
wniosków o sporządzenie lub zmianę planów ogólnych lub planów miejscowych oraz wniosków o uchwalenie
zintegrowanych planów inwestycyjnych;
3)
diagnoz, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 37;
4)
uchwał o szczegółowym trybie i harmonogramie opracowania projektu strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego;
5)
diagnoz, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 1259 i 1273), przygotowywanych w ramach opracowania projektu strategii rozwoju
gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego;
6)
aktów planowania przestrzennego wraz z uzasadnieniem, o ile jego sporządzenie jest wymagane;
7)
uchwał o wyznaczeniu obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji, uchwał o przyjęciu gminnych programów rewitalizacji oraz uchwał w sprawie ustanowienia na obszarze rewitalizacji Specjalnych Stref Rewitalizacji;
8)
uchwał o przyjęciu strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego;
9)
uchwał w sprawie aktualności planów ogólnych gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i oceny, o których mowa w art. 22 ustawy zmienianej w art. 37;
10) rozstrzygnięć nadzorczych wojewody stwierdzających nieważność aktów planowania przestrzennego;
11) zarządzeń zastępczych wojewody w sprawie uchwalenia aktu planowania przestrzennego.
2. Do dnia 30 czerwca 2026 r. organy, o których mowa w art. 67i ustawy zmienianej w art. 1, udostępniają także,
na zasadach określonych w ust. 3–5, projekty: aktów planowania przestrzennego, gminnych programów rewitalizacji,
uchwał w sprawie wyznaczenia obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji, uchwał w sprawie ustanowienia
na obszarze rewitalizacji Specjalnych Stref Rewitalizacji oraz strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego.
3. Do dnia 30 czerwca 2026 r. projekty aktów planowania przestrzennego, przekazywane do uzgodnień i opiniowania, poddawane konsultacjom społecznym lub przedstawiane radzie gminy albo sejmikowi województwa, udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ sporządzający projekt
oraz w jego siedzibie, a w przypadku projektu zarządzenia, o którym mowa w art. 37na ustawy zmienianej w art. 1,
również w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu gminy właściwej ze względu na położenie
inwestycji oraz w jej siedzibie, wraz z uzasadnieniem, wykazem, o którym mowa w art. 8k ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 1, raportem, o którym mowa w art. 8k ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, oraz prognozą oddziaływania na środowisko, o ile ich sporządzenie jest wymagane, najpóźniej w dniu odpowiednio przekazania, ogłoszenia o rozpoczęciu
konsultacji społecznych lub przedstawienia.
4. Do dnia 30 czerwca 2026 r. projekty:
1)
gminnych programów rewitalizacji,
2)
uchwał w sprawie wyznaczenia obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji,
3)
uchwał w sprawie ustanowienia na obszarze rewitalizacji Specjalnych Stref Rewitalizacji
– przekazywane do uzgodnień i opiniowania, poddawane konsultacjom społecznym lub przedstawiane radzie gminy
udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ sporządzający
projekt oraz w jego siedzibie, wraz z uzasadnieniem, raportem, o którym mowa w art. 6 ust. 7 ustawy zmienianej
w art. 37 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz prognozą oddziaływania na środowisko, o ile ich sporządzenie
jest wymagane, najpóźniej w dniu odpowiednio przekazania, ogłoszenia o rozpoczęciu konsultacji społecznych lub
przedstawienia.
5. Do dnia 30 czerwca 2026 r. projekty strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego przekazywane do konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju, lub przedstawiane zarządowi województwa udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ sporządzający projekt oraz w jego siedzibie, najpóźniej w dniu przekazania lub
przedstawienia.
Dziennik Ustaw
–3–
Poz. 538
6. Do dnia 30 czerwca 2026 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu oraz w swojej siedzibie i przekazuje radzie gminy wniosek, o którym
mowa w art. 37ea ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz ogłasza o tych czynnościach, w sposób określony w art. 8h
ust. 1 pkt 2–4 tej ustawy, w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania tego wniosku.
7. Przepisy art. 8g ust. 1 i 6 oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8g ust. 5 ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie wniosku, o którym mowa w art. 8f tej ustawy, stosuje się
od dnia 1 lipca 2026 r.
8. Do dnia 30 czerwca 2026 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta, na wniosek interesariusza, od dnia następującego po dniu otrzymania wniosku do dnia następującego po dniu otrzymania rezygnacji, przekazuje interesariuszowi
za pomocą poczty elektronicznej informacje o każdorazowym udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej na
stronie podmiotowej obsługującego go urzędu oraz w swojej siedzibie dokumentów, o których mowa w ust. 1–5. Wniosek składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji
elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Składając wniosek, interesariusz podaje swoje imię i nazwisko
albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby oraz adres poczty elektronicznej, na który mają być przekazywane
informacje.
9. Do dnia 30 czerwca 2026 r. ilekroć w ustawie zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą jest
mowa o ponowieniu czynności polegającej na udostępnieniu dokumentu w Rejestrze Urbanistycznym, należy przez to
rozumieć udostępnienie, o którym mowa w ust. 2–5.”
Art. 56. „1. Organy, o których mowa w art. 67a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, tworzą zbiory danych przestrzennych, o których mowa w tym przepisie, dla obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy:
1)
uchwał ustalających zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń
reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich
mogą być wykonane,
2)
audytów krajobrazowych
– w terminie do dnia 30 września 2026 r.”
Art. 59. „2. Do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy w danej gminie:
1)
stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym;
2)
nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1.
2a. Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wszczętych od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy i przed dniem wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, stosuje się przepisy art. 54
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
3. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od dnia 1 lipca 2026 r. jest możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy, a w przypadku gdy wniosek dotyczy terenu położonego w więcej niż
jednej gminie – jeżeli w tych gminach weszły w życie plany ogólne gmin.
4. Warunków, o których mowa w ust. 3, nie stosuje się w odniesieniu do terenów zamkniętych. Do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy na terenach zamkniętych na wniosek złożony od dnia 1 lipca 2026 r.
stosuje się odpowiednio przepisy ust. 2.”
„Art. 62. Do decyzji o warunkach zabudowy, które stały się prawomocne przed dniem 1 stycznia 2026 r., lub które
zostały wydane w sprawach wszczętych przed dniem 16 października 2025 r., przepisu art. 64c ustawy zmienianej
w art. 1 nie stosuje się.”
Art. 65. „1. Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia
wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r., i stosuje się
do nich przepisy dotychczasowe.”
Dziennik Ustaw
–4–
Poz. 538
Art. 67. „4. Od dnia utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
w danej gminie, uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany jest możliwe,
jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy, chyba że:
1)
przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej
gminie ogłoszono o terminie wyłożenia do publicznego wglądu albo ogłoszono o rozpoczęciu konsultacji społecznych projektu tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany;
2)
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji celu
publicznego lub
3)
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie lokalizacji inwestycji
w zakresie gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi kraju w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca
2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju lub działalności, o której
mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze.”
„Art. 78. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
2)
1)
(uchylony)
2)
art. 1 pkt 60 i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3)
art. 1 pkt 10 w zakresie art. 8f i art. 8g ust. 3 i 4, pkt 12 w zakresie art. 13b pkt 1 i art. 13i ust. 3 pkt 4, 7 i 11,
pkt 17 lit. d, g i lit. k w zakresie pkt 13c, pkt 25 w zakresie art. 27b ust. 4 pkt 3 i 7, pkt 29 lit. b, pkt 38 lit. b tiret
drugie, tiret trzecie w zakresie pkt 7b i tiret piąte w zakresie pkt 11, pkt 39 w zakresie art. 37eb ust. 4 pkt 1
i art. 37ec ust. 2 pkt 3 i 8, pkt 45 lit. a tiret drugie i trzecie oraz tiret szóste w zakresie pkt 7, pkt 47 lit. a tiret
czwarte i szóste, pkt 53, pkt 62 lit. b, lit. e w zakresie ust. 3b i lit. f, pkt 63 i 64, art. 6 pkt 1 lit. a i b, art. 11–13,
art. 14 pkt 2 lit. b, art. 16 pkt 3, art. 22 pkt 1 i 3, art. 27 pkt 4–9, art. 37 pkt 2 lit. d w zakresie ust. 8 i 9, art. 39
pkt 2, art. 41 pkt 1 w zakresie pkt 4a, art. 43 pkt 1, 3, 5 i 10, pkt 11 lit. b i pkt 13 lit. a w zakresie ust. 1, art. 54,
art. 56 ust. 2, art. 67 ust. 3 pkt 3 i art. 75–77, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2026 r.”;
art. 26 i art. 34 ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1940), które stanowią:
„Art. 26. 1. Plany ogólne gmin oraz plany zagospodarowania przestrzennego województw uchwalone przed
dniem wejścia w życie ustawy zachowują ważność i mogą być zmieniane.
2. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują
moc i mogą być zmieniane.
3. Do planów ogólnych gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do
których przed dniem uchwalenia miejskich planów adaptacji, o których mowa w art. 18a ustawy zmienianej w art. 1,
albo w odniesieniu do których przed uznaniem dokumentów, o których mowa w art. 15 ust. 1, za miejskie plany adaptacji rozpoczęto proces opiniowania lub uzgadniania, stosuje się przepisy dotychczasowe.
4. Do planów zagospodarowania przestrzennego województw, w odniesieniu do których przed dniem wejścia
w życie ustawy rozpoczęto proces opiniowania lub uzgadniania, stosuje się przepisy dotychczasowe.”
„Art. 34. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 4 w zakresie
art. 18b ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2025 r.”;
3)
art. 212 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907), który stanowi:
„Art. 212. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem:
4)
1)
art. 16, art. 156, art. 198 i art. 199, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 76 ust. 5 i art. 78 ust. 2, które wchodzą w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia;
3)
art. 11 ust. 3 pkt 3, art. 45–48, art. 189 oraz art. 211, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
4)
art. 187, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.”;
art. 7–9 ustawy z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 527), które stanowią:
„Art. 7. Do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego albo ich
zmian, do których przystąpiono przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy art. 17 pkt 6 lit. b
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Dziennik Ustaw
–5–
Poz. 538
Art. 8. 1. Do spraw opracowania i uchwalania planów ogólnych gmin, do których przystąpiono przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepis art. 13ba ustawy zmienianej w art. 1.
2. Do spraw opracowania i uchwalania planów ogólnych gmin, do których przystąpiono przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepis art. 13d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą.
Art. 9. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 4 pkt 2 w zakresie art. 76,
pkt 3 w zakresie art. 75–77, pkt 4 w zakresie art. 54 i art. 56 ust. 2, pkt 5 lit. a oraz pkt 6, które wchodzą w życie
z dniem 1 lipca 2026 r.”;
5)
art. 31 i art. 38 ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem
skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 680), które stanowią:
„Art. 31. W terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta gminy,
na której obszarze znajdują się obszary szczególnego zagrożenia powodzią, po raz pierwszy przekaże w postaci elektronicznej właściwym miejscowo dyrektorom zarządu zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
kopię rejestru wydanych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa
w art. 67 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za okres od dnia 1 stycznia 2025 r.
do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jednak nie dłuższy niż do dnia 30 czerwca 2025 r.”
„Art. 38. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 6 oraz art. 23,
które wchodzą w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia.”;
6)
art. 6–9 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1668), które stanowią:
„Art. 6. W okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r., bieg terminów, o których
mowa w art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty przerywa
się. Terminy biegną na nowo od dnia 1 stycznia 2027 r.
Art. 7. 1. Wystąpienie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
o uzgodnienie projektu planu ogólnego gminy do organów niewymienionych w art. 13i ust. 3 pkt 5 lit. b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, traktuje się jako wystąpienie o opinię o projekcie planu ogólnego gminy.
2. Uzgodnienie i odmowę uzgodnienia projektu planu ogólnego gminy dokonane przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy przez organy niewymienione w art. 13i ust. 3 pkt 5 lit. b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, traktuje się odpowiednio jako pozytywną albo negatywną opinię o projekcie planu ogólnego
gminy.
3. Postępowania prowadzone przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne w związku z odmową
uzgodnienia projektu planu ogólnego gminy przez organy niewymienione w art. 13i ust. 3 pkt 5 lit. b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ulegają umorzeniu.
Art. 8. Do spraw stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu ogólnego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 51a ustawy zmienianej w art. 5.
Art. 9. Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5 pkt 2, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.”;
7)
art. 9 i art. 13 ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1847), które stanowią:
„Art. 9. Do wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.”
„Art. 13. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 3, które wchodzą w życie z dniem 20 września 2026 r.;
2)
art. 1 pkt 10 lit. b oraz pkt 11 i 12 lit. a, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3)
art. 5, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 22 października 2025 r.”;
Dziennik Ustaw
8)
–6–
Poz. 538
art. 2 i art. 3 ustawy 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U.
z 2026 r. poz. 24), które stanowią:
„Art. 2. Do spraw opracowania i uchwalania zintegrowanych planów inwestycyjnych sporządzanych na podstawie wniosku złożonego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”.
Marszałek Sejmu: W. Czarzasty
Dziennik Ustaw
–7–
Poz. 538
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 27 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 538)
US T AW A
z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Ustawa określa:
1)
zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej,
2)
zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy
– przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań.
2. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza:
1)
wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury;
1a) potrzeby zrównoważonego rozwoju;
2)
1)
3)
walory architektoniczne i krajobrazowe;
wymagania ochrony środowiska, w tym:
a)
gospodarowania wodami,
b) ochrony gruntów rolnych i leśnych,
c)
ochrony złóż kopalin,
d) zmniejszania podatności na zmiany klimatu;
4)
wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej;
5)
wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami,
o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1411);
6)
walory ekonomiczne przestrzeni;
7)
prawo własności;
8)
potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa;
9)
potrzeby interesu publicznego;
10) potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w szczególności sieci szerokopasmowych;
11) zapewnienie udziału społeczeństwa w pracach nad sporządzaniem aktów planowania przestrzennego, w tym przy użyciu środków komunikacji elektronicznej;
12) zachowanie jawności i przejrzystości procedur planistycznych;
13) potrzebę zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody, do celów zaopatrzenia ludności;
14) potrzeby zapobiegania poważnym awariom i ograniczania ich skutków dla zdrowia ludzkiego i środowiska;
15) potrzeby związane z kształtowaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju produkcji rolniczej.
3. Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ
waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1940), która weszła w życie z dniem 11 stycznia 2025 r.
Dziennik Ustaw
–8–
Poz. 538
4. W przypadku sytuowania nowej zabudowy, uwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, walorów przyrodniczych
przestrzeni, efektywnego gospodarowania przestrzenią oraz walorów ekonomicznych przestrzeni następuje poprzez:
1)
kształtowanie struktur przestrzennych przy uwzględnieniu dążenia do minimalizowania transportochłonności układu
przestrzennego;
2)
lokalizowanie nowej zabudowy mieszkaniowej w sposób umożliwiający mieszkańcom maksymalne wykorzystanie
publicznego transportu zbiorowego jako podstawowego środka transportu;
3)
zapewnianie rozwiązań przestrzennych, ułatwiających przemieszczanie się pieszych i rowerzystów;
4)
dążenie do planowania i lokalizowania nowej zabudowy:
a)
na obszarach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443), w szczególności poprzez uzupełnianie istniejącej zabudowy,
b) na terenach położonych na obszarach innych niż wymienione w lit. a, wyłącznie w sytuacji braku dostatecznej
ilości terenów przeznaczonych pod dany rodzaj zabudowy położonych na obszarach, o których mowa w lit. a; przy
czym w pierwszej kolejności na obszarach w najwyższym stopniu przygotowanych do zabudowy, przez co rozumie się obszary charakteryzujące się najlepszym dostępem do sieci komunikacyjnej oraz najlepszym stopniem
wyposażenia w sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, gazowe, ciepłownicze oraz sieci i urządzenia telekomunikacyjne, adekwatnych dla nowej, planowanej zabudowy.
Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
„ładzie przestrzennym” – należy przez to rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz
uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne;
2)
„zrównoważonym rozwoju” – należy przez to rozumieć rozwój, o którym mowa w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176);
3)
„środowisku” – należy przez to rozumieć środowisko, o którym mowa w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. –
Prawo ochrony środowiska;
4)
„interesie publicznym” – należy przez to rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym;
5)
„inwestycji celu publicznego” – należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym
(powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe
i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r.
poz. 1077 i 1080);
5a) „inwestycji uzupełniającej” – należy przez to rozumieć inwestycję w zakresie budowy, zmiany sposobu użytkowania lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 i 1824 oraz z 2025 r. poz. 1019, 1542 i 1792), dróg publicznych,
linii kolejowych, obiektów infrastruktury publicznego transportu zbiorowego, obiektów działalności kulturalnej,
obiektów opieki nad dziećmi do lat 3, przedszkoli, szkół, placówek wsparcia dziennego, placówek opieki zdrowotnej,
obiektów, w których prowadzona jest działalność z zakresu pomocy społecznej, obiektów służących działalności
pożytku publicznego, obiektów sportu i rekreacji, obszarów zieleni publicznej, obiektów budowlanych przeznaczonych
na działalność handlową lub usługową – o ile służą obsłudze inwestycji głównej;
6)
(uchylony)
6a) (uchylony)
6b) (uchylony)
7)
(uchylony)
8)
(uchylony)
9)
(uchylony)
Dziennik Ustaw
–9–
Poz. 538
10) „dobrach kultury współczesnej” – należy przez to rozumieć niebędące zabytkami dobra kultury, takie jak pomniki,
miejsca pamięci, budynki, ich wnętrza i detale, zespoły budynków, założenia urbanistyczne i krajobrazowe, będące
uznanym dorobkiem współcześnie żyjących pokoleń, jeżeli cechuje je wysoka wartość artystyczna lub historyczna;
11) „terenie zamkniętym” – należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja
1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne;
12) „działce budowlanej” – należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy
geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi
realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego;
13) „uzbrojeniu terenu” – należy przez to rozumieć drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa
w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
14) „dostępie do drogi publicznej” – należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez
drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej;
15) „standardach” – należy przez to rozumieć zbiory i zakresy wymagań dotyczących opracowań i aktów planowania przestrzennego oraz zasady stosowania w nich parametrów dotyczących zagospodarowania przestrzennego;
16) (uchylony)
16a) „reklamie” – należy przez to rozumieć upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej
osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne;
16b) „tablicy reklamowej” – należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy
wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy,
w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem;
16c) „urządzeniu reklamowym” – należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji
reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem;
16d) „szyldzie” – należy przez to rozumieć tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują;
16e) „krajobrazie” – należy przez to rozumieć postrzeganą przez ludzi przestrzeń, zawierającą elementy przyrodnicze lub
wytwory cywilizacji, ukształtowaną w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka;
16f) „krajobrazie priorytetowym” – należy przez to rozumieć krajobraz szczególnie cenny dla społeczeństwa ze względu na swoje
wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe,
i jako taki wymagający zachowania lub określenia zasad i warunków jego kształtowania;
17) „walorach ekonomicznych przestrzeni” – należy przez to rozumieć te cechy przestrzeni, które można określić w kategoriach ekonomicznych;
18) „wartości nieruchomości” – należy przez to rozumieć wartość rynkową nieruchomości;
19) „powierzchni sprzedaży” – należy przez to rozumieć tę część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno-użytkową, przeznaczonego do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się bezpośrednia
sprzedaż towarów (bez wliczania do niej powierzchni usług i gastronomii oraz powierzchni pomocniczej, do której
zalicza się powierzchnie magazynów, biur, komunikacji, ekspozycji wystawowej itp.);
20) „uniwersalnym projektowaniu” – należy przez to rozumieć uniwersalne projektowanie, o którym mowa w art. 2 pkt 4
ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
20a) (uchylony)
21) „średniookresowej strategii rozwoju kraju” – należy przez to rozumieć strategię, o której mowa w art. 9 pkt 2 ustawy
z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198 i 1846);
22) „akcie planowania przestrzennego” – należy przez to rozumieć plan ogólny gminy, miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego, uchwałę ustalającą zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych
i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych,
z jakich mogą być wykonane, audyt krajobrazowy oraz plan zagospodarowania przestrzennego województwa;
Dziennik Ustaw
– 10 –
Poz. 538
23) „obszarze zabudowy śródmiejskiej” – należy przez to rozumieć położony w mieście obszar zwartej, intensywnej
zabudowy mieszkaniowej i usługowej;
24) „nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym” – należy przez to rozumieć nieruchomość, o której mowa w art. 113
ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
25) „obszarze zieleni publicznej” – należy przez to rozumieć ogólnodostępny:
a)
teren o powierzchni niemniejszej niż 0,05 ha pokryty roślinnością, wyposażony w infrastrukturę techniczną
i rekreacyjną, w szczególności park, zieleniec, ogród jordanowski lub zabytkowy, z wyłączeniem zieleni towarzyszącej drogom, budynkom, składowiskom, lotniskom, dworcom kolejowym oraz obiektom przemysłowym,
b) las, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r. poz. 567 i 1795)
– będący w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa;
26) „szkole podstawowej” – należy przez to rozumieć publiczną szkołę podstawową w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203);
27) „handlu wielkopowierzchniowym” – należy przez to rozumieć handel realizowany w obiekcie handlowym o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2;
28) „powierzchni biologicznie czynnej” – należy przez to rozumieć teren zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję
wód opadowych i roztopowych, teren pokryty ciekami lub zbiornikami wodnymi, z wyłączeniem basenów rekreacyjnych i przemysłowych, a także 50 % powierzchni tarasów i stropodachów oraz innych powierzchni zapewniających
naturalną wegetację roślin, o powierzchni niemniejszej niż 10 m2;
29) „udziale powierzchni biologicznie czynnej” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni biologicznie czynnych znajdujących się na:
a)
działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego,
b) terenie do powierzchni tego terenu – w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
30) „wysokości zabudowy” – należy przez to rozumieć różnicę pomiędzy wysokością:
a)
najwyżej położonego punktu budynku na dachu, ścianie lub attyce, z wyłączeniem komina, nadbudówki mieszczącej maszynownię dźwigu lub innego pomieszczenia technicznego oraz wyjścia z klatki schodowej, a średnią
wysokością najniższego i najwyższego poziomu terenu mierzoną na obwodzie rzutu poziomego ścian zewnętrznych budynku,
b) najwyżej i najniżej położonego nad poziomem terenu punktu budowli;
31) „intensywności zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni wszystkich kondygnacji budynków
zlokalizowanych na:
a)
działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego,
b) terenie do powierzchni tego terenu – w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
32) „nadziemnej intensywności zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni kondygnacji nadziemnych budynków zlokalizowanych na:
a)
działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego,
b) terenie do powierzchni tego terenu – w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
33) „powierzchni kondygnacji” – należy przez to rozumieć powierzchnię rzutu poziomego kondygnacji, mierzoną po zewnętrznym obrysie rzutu poziomego ścian zewnętrznych tej kondygnacji, z wyłączeniem powierzchni balkonów, logii
i tarasów;
34) „kondygnacji nadziemnej” – należy przez to rozumieć kondygnację, która nie jest zagłębiona poniżej poziomu przylegającego do niej terenu o więcej niż połowę jej wysokości w świetle;
Dziennik Ustaw
– 11 –
Poz. 538
35) „udziale powierzchni zabudowy” – należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni rzutu poziomego budynków,
z wyłączeniem części zagłębionych poniżej poziomu terenu, mierzonej po zewnętrznym obrysie rzutu poziomego ścian
zewnętrznych tych budynków zlokalizowanych na:2)
a)
działce budowlanej do powierzchni tej działki budowlanej – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego,
b) terenie do powierzchni tego terenu – w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Art. 3. 1. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów
planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań
własnych gminy.
2. Prowadzenie, w granicach swojej właściwości rzeczowej, analiz i studiów z zakresu zagospodarowania przestrzennego, odnoszących się do obszaru powiatu i zagadnień jego rozwoju, należy do zadań samorządu powiatu.
2a. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na obszarze związku metropolitalnego (obszarze metropolitalnym)
należy do zadań związku metropolitalnego, jeżeli został utworzony.
3. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej w województwie, w tym uchwalanie planu zagospodarowania
przestrzennego województwa oraz audytu krajobrazowego, należy do zadań samorządu województwa.
4. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej państwa należy do zadań Rady Ministrów.
Art. 4. 1. Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
1a. W odniesieniu do obszarów morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej
przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz sposób zagospodarowania i warunki zabudowy
terenu określa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej
i administracji morskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1125, z 2025 r. poz. 409, 1535 i 1668 oraz z 2026 r. poz. 252).
2. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania
i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1)
lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2)
sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach
zabudowy.
3. W odniesieniu do terenów zamkniętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się tylko
granice tych terenów oraz granice ich stref ochronnych. W strefach ochronnych ustala się ograniczenia w zagospodarowaniu
i korzystaniu z terenów, w tym zakaz zabudowy.
4. Przepisów ust. 3 nie stosuje się do terenów zamkniętych ustalanych przez ministra właściwego do spraw transportu.
Art. 5. Projekty planów zagospodarowania przestrzennego województwa, planów ogólnych gminy oraz miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego sporządzają osoby, które spełniają jeden z warunków:
1)
nabyły uprawnienia do projektowania w planowaniu przestrzennym na podstawie ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. poz. 99, 178 i 192, z 1990 r. poz. 198 i 505 oraz z 1993 r. poz. 212);
2)
nabyły uprawnienia urbanistyczne na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, z późn. zm.3));
3)
posiadają kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r. poz. 932 i 1650);
4)
posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie architektury, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej;
2)
Wprowadzenie do wyliczenia ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1668), która weszła w życie z dniem 9 grudnia
2025 r.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. poz. 412 i 1279, z 2000 r. poz. 136, 1157 i 1268,
z 2001 r. poz. 42, 124, 1085, 1229 i 1804 oraz z 2002 r. poz. 253, 984 i 1112.
3)
Dziennik Ustaw
– 12 –
Poz. 538
5)
posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie innym niż określony w pkt 4 oraz ukończyły studia podyplomowe w zakresie planowania przestrzennego, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej;
6)
są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,
którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do projektowania zagospodarowania przestrzeni i zagospodarowania przestrzennego w skali lokalnej i regionalnej odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 4 lub 5.
Art. 6. 1. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami,
sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
2. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do:
1)
zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich;
2)
ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek
organizacyjnych.
Art. 7. (uchylony)
Art. 8. 1. Organem doradczym ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w sprawach planowania i zagospodarowania przestrzennego jest Główna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna.
2. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
powołuje i odwołuje przewodniczącego i członków komisji, o której mowa w ust. 1, oraz ustala, w drodze zarządzenia,
regulamin określający organizację i tryb jej działania.
3. Marszałek województwa, wójt, burmistrz albo prezydent miasta powołuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odpowiednio
wojewódzką albo gminną komisję urbanistyczno-architektoniczną, jako organ doradczy, oraz ustala, w drodze regulaminu,
jej organizację i tryb działania.
4. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może powierzyć gminnej komisji urbanistyczno-architektonicznej powołanej
w innej gminie pełnienie funkcji organu doradczego, na mocy porozumienia zawartego z odpowiednim wójtem, burmistrzem
lub prezydentem miasta.
5. Przy starostach powiatów mogą być powoływane powiatowe komisje urbanistyczno-architektoniczne jako organy
doradcze starostów powiatów oraz, na podstawie stosownych porozumień, wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów
miast wchodzących w skład tych powiatów, które nie powołały gminnych komisji lub nie powierzyły funkcji pełnienia
organu doradczego komisji powołanej w innej gminie, w trybie określonym w ust. 4.
6. Organy doradcze, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, składają się z osób o wykształceniu i przygotowaniu fachowym
związanym bezpośrednio z teorią i praktyką planowania przestrzennego.
Art. 8a. 1. W związku z przetwarzaniem przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, marszałka województwa, wojewodę, zarząd województwa albo zarząd związku metropolitalnego danych osobowych, uzyskanych w toku prowadzenia
postępowań dotyczących sporządzania aktów planowania przestrzennego, prawo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 lit. g rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.4)),
zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, przysługuje, jeżeli nie wpływa na ochronę praw i wolności osoby, od której
dane te pozyskano.
2. W przypadku gdy okres przechowywania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, nie wynika z przepisów
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 oraz z 2025 r.
poz. 1173), organy, o których mowa w ust. 1, przechowują dane przez okres ustalony zgodnie z przepisami wydanymi na
podstawie art. 6 ust. 2b ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
4)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.
Dziennik Ustaw
– 13 –
Poz. 538
3. Dane osobowe, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu
z prawem dostępowi lub przekazaniu polegającym co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne upoważnienie wydane
przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania ich w poufności.
Art. 8b. Wystąpienie z żądaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, nie wpływa na przebieg
i wynik postępowań dotyczących sporządzania aktów planowania przestrzennego.
Art. 8c. (uchylony)
Art. 8d. (uchylony)
Rozdział 1a
Partycypacja społeczna
Art. 8e. 1. Zapewnienie partycypacji społecznej polega na:
1)
umożliwieniu udziału interesariuszom planowania i zagospodarowania przestrzennego, zwanym dalej „interesariuszami”, w przygotowaniu aktów planowania przestrzennego, w tym wypowiadania się, składania wniosków lub uczestnictwa w konsultacjach społecznych;
2)
poznaniu potrzeb, zebraniu stanowisk i pomysłów interesariuszy dotyczących polityki przestrzennej;
3)
prowadzeniu działań edukacyjnych i informacyjnych o istocie, celach i zasadach planowania i zagospodarowania
przestrzennego;
4)
inicjowaniu, umożliwianiu i wspieraniu działań służących rozwijaniu dialogu między interesariuszami w ramach
kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej oraz zwiększaniu udziału interesariuszy w kształtowaniu i prowadzeniu polityki przestrzennej.
2. Interesariuszami są w szczególności:
1)
osoby fizyczne;
2)
osoby prawne;
3)
jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną;
4)
jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne;
5)
organy władzy publicznej;
6)
jednostki pomocnicze gminy oraz organy doradcze i konsultacyjne gminy.
3. W przypadku osób fizycznych posiadających ograniczoną zdolność do czynności prawnych prawo do partycypacji
społecznej przysługuje bez zgody przedstawiciela ustawowego.
4. Partycypację społeczną prowadzi się:
1)
w sposób umożliwiający aktywny udział interesariuszy, w tym osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa
w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami;
2)
z poszanowaniem jawności i sprawności postępowania w sprawie sporządzania aktów planowania przestrzennego;
3)
z użyciem opracowanych w niespecjalistycznym języku informacji o sporządzanych aktach planowania przestrzennego, w szczególności wyjaśniających konsekwencje sporządzanych aktów planowania przestrzennego.
Art. 8f.5) Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa na wniosek interesariusza, w zakresie określonym we wniosku, od dnia następującego po dniu otrzymania
wniosku do dnia następującego po dniu otrzymania rezygnacji przekazuje interesariuszowi za pomocą poczty elektronicznej informacje o każdorazowym udostępnieniu w Rejestrze Urbanistycznym, zwanym dalej „Rejestrem”,
danych lub informacji, o których mowa w art. 67h.
5)
Dodany przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527, 1543 i 1668), która weszła w życie z dniem
24 września 2023 r.; wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2026 r.
Dziennik Ustaw
– 14 –
Poz. 538
Art. 8g. 1. Wniosek do projektu aktu planowania przestrzennego, uwagę, o której mowa w art. 8i ust. 1 pkt 1, wniosek
o sporządzenie lub zmianę aktu planowania przestrzennego oraz wniosek i rezygnację, o których mowa w art. 8f, składa się
na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej,
w szczególności poczty elektronicznej, na formularzu w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego.
2. Składający wniosek do projektu aktu planowania przestrzennego, uwagę, o której mowa w art. 8i ust. 1 pkt 1, oraz
wniosek o sporządzenie lub zmianę aktu planowania przestrzennego podaje swoje imię i nazwisko albo nazwę oraz adres
zamieszkania albo siedziby oraz adres poczty elektronicznej, o ile taki posiada, a także wskazuje, czy jest właścicielem lub
użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem lub uwagą, oraz może podać dodatkowe dane do kontaktu
takie jak adres do korespondencji lub numer telefonu.
3.5) Składający wniosek, o którym mowa w art. 8f, podaje adres poczty elektronicznej, na który mają być przekazywane informacje.
4.5) Administratorem danych osobowych, o których mowa w ust. 2 i 3, jest minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Dane te usuwa się w terminie 30 dni
od dnia otrzymania rezygnacji, o której mowa w art. 8f.
5. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza, o którym mowa w ust. 1, w tym w formie dokumentu elektronicznego
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania
publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160), mając na względzie łatwość stosowania formularza oraz
zapewnienie przejrzystości danych zamieszczanych w formularzu.
6. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
udostępnia formularz, o którym mowa w ust. 1, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego
go urzędu.
Art. 8h. 1. Informacje o sposobach, miejscach i terminach prowadzenia konsultacji społecznych wójt, burmistrz albo
prezydent miasta ogłasza, niepóźniej niż w dniu rozpoczęcia konsultacji społecznych, co najmniej:
1)
przez publikację w prasie w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U.
z 2018 r. poz. 1914);
2)
przez wywieszenie w widocznym miejscu na terenie objętym sporządzanym aktem planowania przestrzennego lub
w siedzibie obsługującego go urzędu;
3)
przez udostępnienie informacji na stronie internetowej obsługującego go urzędu, o ile taką posiada, oraz w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu;
4)
w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie.
2. W ogłoszeniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje obowiązek, o którym
mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, oraz informuje o ograniczeniu, o którym mowa w art. 8a ust. 1.
3. Sposoby, miejsca i terminy prowadzenia konsultacji społecznych ustala się w sposób zapewniający udział możliwie
szerokiego grona interesariuszy, w szczególności organizując konsultacje społeczne w formach, o których mowa w art. 8i
ust. 1 pkt 2, 3 i 5:
1)
po godzinach pracy;
2)
w miejscach przystosowanych do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca
2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, chyba że są przeprowadzane za pomocą środków porozumiewania się na odległość zgodnie z art. 8i ust. 6 pkt 2.
4. Informacje udostępnione w sposób określony w ust. 1 pkt 2 i 3 pozostawia się dostępne co najmniej do dnia zakończenia konsultacji społecznych.
5. Przepisy ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do zbierania wniosków do projektu aktu planowania przestrzennego.
Art. 8i. 1. Formami konsultacji społecznych są:
1)
zbieranie uwag;
2)
spotkania otwarte, panele eksperckie lub warsztaty, poprzedzone prezentacją projektu aktu planowania przestrzennego;
3)
spotkania plenerowe lub spacery studyjne, zorganizowane na obszarze objętym aktem planowania przestrzennego;
4)
ankiety lub geoankiety;
5)
wywiady, prowadzenie punktu konsultacyjnego lub dyżury projektanta.
Dziennik Ustaw
– 15 –
Poz. 538
2. Konsultacje społeczne prowadzi się z wykorzystaniem co najmniej formy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jednej
z form, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz jednej z form, o których mowa w ust. 1 pkt 3–5.
3. Dopuszcza się przeprowadzenie konsultacji społecznych również w innych formach niż określone w ust. 1.
4. Konsultacje społeczne w zakresie form, o których mowa w ust. 1 pkt 4, prowadzi się w postaci papierowej lub
elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Konsultacje
te można prowadzić w szczególności za pomocą formularzy udostępnionych przez organ sporządzający projekt aktu planowania przestrzennego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, a także w innej
formie, jeżeli zostanie ona określona przez ten organ w ogłoszeniu o rozpoczęciu konsultacji społecznych.
5. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, jeżeli jest to niezbędne dla poznania potrzeb, zebrania stanowisk i pomysłów
interesariuszy oraz ich oceny lub rozwijania dialogu między interesariuszami w ramach kształtowania i prowadzenia polityki
przestrzennej, może wymagać od interesariuszy uczestniczących w konsultacjach społecznych, o których mowa w ust. 1
pkt 4, podania imienia i nazwiska albo nazwy, adresu zamieszkania lub siedziby oraz adresu poczty elektronicznej, o ile
interesariusz taką posiada.
6. Konsultacje społeczne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3:
1)
prowadzi się, umożliwiając interesariuszom wypowiadanie się, zadawanie pytań i zgłaszanie uwag;
2)
mogą być przeprowadzane za pomocą środków porozumiewania się na odległość, zapewniających jednoczesną
transmisję obrazu i dźwięku, w sposób umożliwiający zadawanie pytań w formie zapisu tekstowego;
3)
prowadzi się z udziałem pracownika urzędu obsługującego organ sporządzający akt planowania przestrzennego lub
podmiotu upoważnionego do opracowania tego aktu planowania przestrzennego.
7. Z czynności przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych sporządza się protokoły.
Art. 8j. Konsultacje społeczne, o których mowa w art. 8i ust. 1:
1)
pkt 1 i 4, prowadzi się przez okres co najmniej 28 dni;
2)
pkt 2 i 3, przeprowadza się niewcześniej niż po upływie 7 dni od dnia rozpoczęcia konsultacji społecznych, i niepóźniej
niż na 7 dni przed ostatnim dniem terminu, o którym mowa w pkt 1.
Art. 8k. 1. Przed rozpoczęciem konsultacji społecznych sporządza się wykaz wniosków do projektu aktu planowania
przestrzennego wraz z propozycją ich rozpatrzenia i uzasadnieniem.
2. Przed przedstawieniem radzie gminy projektu aktu planowania przestrzennego opracowuje się raport podsumowujący przebieg konsultacji społecznych, zawierający w szczególności wykaz zgłoszonych uwag wraz z propozycją ich rozpatrzenia i uzasadnieniem oraz protokoły z czynności przeprowadzonych w ramach konsultacji.
3. W wykazach, o których mowa w ust. 1 i 2, do wniosków i uwag dotyczących tego samego zagadnienia zgłoszonych
przez różnych interesariuszy można odnieść się łącznie w ramach jednej propozycji ich rozpatrzenia.
Art. 8l. Propozycja rozpatrzenia wniosków do projektu aktu planowania przestrzennego i uwag zgłoszonych w ramach
konsultacji społecznych nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Art. 8m. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do udziału społeczeństwa w działaniach podejmowanych przez samorząd województwa w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej, o których mowa w rozdziale 3.
Rozdział 2
Planowanie przestrzenne w gminie
Art. 9–13. (uchylone)
Art. 13a. 1.6) Dla obszaru gminy, z wyłączeniem morskich wód wewnętrznych oraz terenów zamkniętych innych niż
ustalane przez ministra właściwego do spraw transportu, rada gminy uchwala plan ogólny gminy, zwany dalej „planem
ogólnym”.
2. Zmiana planu ogólnego może obejmować część obszaru gminy.
6)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 527), która weszła w życie z dniem 7 maja 2025 r.
Dziennik Ustaw
– 16 –
Poz. 538
3. Zmiana planu ogólnego dla części obszaru gminy wymaga dokonania zmian w odniesieniu do wszystkich treści,
które w wyniku wprowadzenia zmiany przestają być aktualne.
4. W planie ogólnym:
1)
określa się:
a)
strefy planistyczne,
b) gminne standardy urbanistyczne;
2)
można określić:
a)
obszary uzupełnienia zabudowy,
b) obszary zabudowy śródmiejskiej.
5. Plan ogólny w zakresie, o którym mowa w:
1)
ust. 4 pkt 1 i pkt 2 lit. b, uwzględnia się przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz
stanowi podstawę prawną decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
2)
ust. 4 pkt 2 lit. a, stanowi podstawę prawną decyzji o warunkach zabudowy.
6. Plan ogólny nie stanowi podstawy prawnej:
1)
decyzji innych niż wymienione w ust. 5;
2)
wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r.
poz. 418, 1080, 1535, 1673 i 1847);
3)
sprawdzenia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
7. Plan ogólny jest aktem prawa miejscowego.
Art. 13b. Ustalenia planu ogólnego określa się, uwzględniając uwarunkowania rozwoju przestrzennego gminy,
w szczególności:
1)7) politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego;
2)
ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa;
3)
znajdujące się na obszarze gminy:
a)
formy ochrony przyrody oraz ich otuliny,
b) obszary szczególnego zagrożenia powodzią, wały przeciwpowodziowe oraz pasy o szerokości 50 m od stopy wału,
c)
obszary gruntów zmeliorowanych,
d) tereny zagrożone ruchami masowymi ziemi oraz tereny, na których występują te ruchy,
e)
strefy ochronne ujęć wody,
f)
obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
g) tereny górnicze i obszary górnicze wraz z filarami ochronnymi,
h) udokumentowane złoża kopalin, kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla i podziemne bezzbiornikowe magazyny substancji,
i)
obszary uzdrowisk oraz obszary ochrony uzdrowiskowej,
j)
zabytki objęte formami ochrony, o których mowa w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece
nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1673), lub ujęte w wojewódzkiej lub
gminnej ewidencji zabytków oraz dobra kultury współczesnej,
k) obszary pomników zagłady i ich strefy ochronne,
l)
tereny zamknięte i ich strefy ochronne,
m) obszary ograniczonego użytkowania,
n) obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji,
7)
Dodany przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2026 r.
Dziennik Ustaw
– 17 –
Poz. 538
o) obszary zdegradowane i obszary rewitalizacji,
p) obszary ciche w aglomeracji oraz obszary ciche poza aglomeracją,
q) grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I–III oraz grunty leśne,
r)
zakłady o zwiększonym i dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej,
s)
obszary pasa nadbrzeżnego, w tym w szczególności pasa technicznego;
4)
rozmieszczenie istniejących i planowanych obiektów infrastruktury społecznej, transportowej i technicznej wraz z obowiązującymi dla nich ograniczeniami w zagospodarowaniu;
5)
rekomendacje …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.