Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału s
W skrócie
To rozporządzenie określa zasady dotyczące oceny polowej, wytwarzania i jakości materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych w Polsce, w tym terminy składania wniosków o taką ocenę. Ma na celu zapewnienie wysokiej jakości nasion i sadzeniaków wprowadzanych do obrotu.
Co reguluje
- Terminy składania wniosków o ocenę polową materiału siewnego.
- Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych.
- Wymagania jakościowe dla materiału siewnego i dopuszczalną wielkość partii w obrocie.
- Sposób oznaczania partii materiału siewnego wyprodukowanego w Polsce.
Kogo dotyczy
- Podmioty składające wnioski o ocenę polową materiału siewnego.
- Producenci i podmioty wprowadzające do obrotu materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych.
Kluczowe punkty
- Wnioski o ocenę polową składa się w roku oceny, w terminach: do 15 marca (rośliny jednoroczne ozime, wieloletnie), do 20 maja (ziemniak), do 15 maja (inne jednoroczne), do 31 sierpnia (rośliny o dwuletnim cyklu rozmnażania).
- Materiał siewny musi być wolny od organizmów kwarantannowych i niekwarantannowych, które mogą wpływać na jego jakość.
- Plantacje nasienne muszą być wolne od organizmów kwarantannowych, innych gatunków uprawnych, nietypowych roślin oraz chwastów, których nasiona są trudne do oddzielenia.
- Wymagana jest izolacja przestrzenna plantacji nasiennych od źródeł obcego pyłku, chorób i szkodników, która może być zmniejszona do 1/2 wymaganej odległości, jeśli plantacja jest oddzielona lasem, wzgórzami lub wysokimi budynkami.
Tekst ustawy
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 18 kwietnia 2013 r.w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków rośl
§ 1ust.
1-3 i ust. 5, 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków (Dz. U. Nr 221, poz. 1623),
§ 1
pkt 1-5, 3) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189, Nr 110, poz. 764 i Nr 189, poz. 1358, z 2008 r. Nr 29, poz. 173 i Nr 183, poz. 1136, z 2009 r. Nr 130, poz. 1071 oraz z 2010 r. Nr 56, poz. 347 i Nr 183, poz. 1230),
:
- a)§ 1 pkt 1–4 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- b)§ 1 pkt 5,
- c)§ 2 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- d)§ 3, § 4 ust. 1, 2,4 i 5, § 5, § 6 ust. 1, § 7, § 8,
- e)§ 9 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- f)§ 10-14,
- g)§ 18-19a,
- h)tabel 1 i 2 w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
- i)załączników nr 2-6 i 10 do rozporządzenia - na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512) z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia: 1) dyrektywy Rady 66/401/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin pastewnych (Dz. Urz. WEL 125 z 11.07.1966, str. 2298, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 55, z późn. zm.); 2) dyrektywy Rady 66/402/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin zbożowych (Dz. Urz. WEL 125 z 11.07.1966, str. 2309, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 66, z późn. zm.); 3) dyrektywy Komisji 93/17/EWG z dnia 30 marca 1993 r. określającej wspólnotowe klasy elitarnych sadzeniaków ziemniaka, wraz z warunkami oraz oznaczeniami stosowanymi dla tych klas (Dz. Urz. WE L 106 z 30.04.1993, str. 7; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 14, str. 169); 4) dyrektywy Rady 2002/54/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym buraka (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 12, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 292, z późn. zm.); 5) dyrektywy Rady 2002/55/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym warzyw (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 313, z późn. zm.); 6) dyrektywy Rady 2002/56/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu sadzeniakami ziemniaków (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 60, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 340, z późn. zm.); 7) dyrektywy Rady 2002/57/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin oleistych i włóknistych (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 74, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 354, z późn. zm.); 8) dyrektywy Komisji 2006/47/WE z dnia 23 maja 2006 r. ustanawiającej specjalne warunki dotyczące obecności Avena fatua w materiale siewnym roślin zbożowych (Dz. Urz. UE L 136 z 24.05.2006, str. 18); 9) dyrektywy Komisji 2006/55/WE z dnia 12 czerwca 2006 r. zmieniającej załącznik III do dyrektywy Rady 66/402/EWG w odniesieniu do maksymalnej wagi partii materiału siewnego (Dz. Urz. UE L 159 z 13.06.2006, str. 13); 10) dyrektywy Komisji 2007/72/WE z dnia 13 grudnia 2007 r. zmieniającej dyrektywę Rady 66/401/EWG w odniesieniu do włączenia gatunku Galega orientalis Lam. (Dz. Urz. UE L 329 z 14.12.2007, str. 37); 11) dyrektywy Komisji 2008/62/WE z dnia 20 czerwca 2008 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do rejestracji populacji miejscowych i odmian roślin rolniczych przystosowanych naturalnie do warunków lokalnych i regionalnych i zagrożonych erozją genetyczną oraz obrót materiałem siewnym i sadzeniakami ziemniaka tych populacji miejscowych i odmian (Dz. Urz. UE L 162 z 21.06.2008, str. 13, z późn. zm.); 12) dyrektywy Komisji 2008/124/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ograniczającej obrót materiałem siewnym niektórych gatunków roślin pastewnych oraz oleistych i włóknistych do materiału siewnego, który został urzędowo zakwalifikowany jako „elitarny materiał siewny” lub „kwalifikowany materiał siewny” (Dz. Urz. UE L 340 z 19.12.2008, str. 73); 13) dyrektywy Komisji 2009/74/WE z dnia 26 czerwca 2009 r. zmieniającej dyrektywy Rady 66/401/EWG, 66/402/EWG, 2002/55/WE i 2002/57/WE w odniesieniu do botanicznych nazw roślin, naukowych nazw innych organizmów oraz niektórych załączników do dyrektyw 66/401/EWG, 66/402/EWG i 2002/57/WE w związku z rozwojem wiedzy naukowej i technicznej (Dz. Urz. UE L 166 z 27.06.2009, str. 40); 14) dyrektywy Komisji 2009/145/WE z dnia 26 listopada 2009 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do zatwierdzania populacji miejscowych i odmian warzyw tradycyjnie uprawianych w poszczególnych miejscach i regionach i zagrożonych erozją genetyczną oraz odmian warzyw niemających wewnętrznej wartości dla plonów o przeznaczeniu handlowym, wyprodukowanych w celu uprawy w określonych warunkach, oraz wprowadzania do obrotu materiału siewnego tych populacji miejscowych i odmian (Dz. Urz. UE L 312 z 27.11.2009, str. 44); 15) dyrektywy wykonawczej Komisji 2012/37/UE z dnia 22 listopada 2012 r. zmieniającej niektóre załączniki do dyrektyw Rady 66/401/EWG i 66/402/EWG w odniesieniu do warunków, jakie muszą być spełnione przez materiał siewny Galega orientalis Lam., maksymalnej wagi partii materiału siewnego niektórych gatunków roślin pastewnych i wielkości próbki Sorghum spp. (Dz. Urz. UEL 325 z 23.11.2012, str. 13); 16) decyzji Komisji 2004/842/WE z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie przepisów wykonawczych, na mocy których Państwa Członkowskie mogą zezwolić na wprowadzenie do obrotu materiału siewnego należącego do odmiany, dla której złożono wniosek o włączenie do krajowego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych lub katalogu odmian gatunków warzyw (Dz. Urz. UEL 362 z 09.12.2004, str. 21). 3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 13, poz. 161, z 2001 r. Nr 12, poz. 100 i Nr 157, poz. 1840, z 2002 r. Nr 177, poz. 1459, z 2003 r. Nr 208, poz. 2022, z 2004 r. Nr 254, poz. 2535, z 2005 r. Nr 206, poz. 1706, z 2006 r. Nr 36, poz. 246 i Nr 214, poz. 1577, z 2007 r. Nr 192, poz. 1386, z 2008 r. Nr 215, poz. 1358, z 2009 r. Nr 202, poz. 1559, z 2010 r. Nr 257, poz. 1727 oraz z 2012 r. poz. 403 i 1389. 4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie sposobu oznaczania partii materiału siewnego (Dz. U. Nr 209, poz. 1546),
§ 1ust.
1-3 i ust. 5, 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków (Dz. U. Nr 221, poz. 1623),
§ 1
pkt 1-5, 3) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189, Nr 110, poz. 764 i Nr 189, poz. 1358, z 2008 r. Nr 29, poz. 173 i Nr 183, poz. 1136, z 2009 r. Nr 130, poz. 1071 oraz z 2010 r. Nr 56, poz. 347 i Nr 183, poz. 1230),
:
- a)§ 1 pkt 1–4 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- b)§ 1 pkt 5,
- c)§ 2 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- d)§ 3, § 4 ust. 1, 2,4 i 5, § 5, § 6 ust. 1, § 7, § 8,
- e)§ 9 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych,
- f)§ 10-14,
- g)§ 18-19a,
- h)tabel 1 i 2 w załączniku nr 1 do rozporządzenia,
- i)załączników nr 2-6 i 10 do rozporządzenia - na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512) z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego dla poszczególnych grup roślin Tabela 1. Kategorie i stopnie kwalifikacji materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka Kategoria Stopień kwalifikacji Nazwa Symbol Opis Elitarny przedbazowy1) PB/III Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dotyczące wytwarzania i jakości, określone dla kategorii elitarny; 2) stanowi trzecie pokolenie poprzedzające materiał siewny kategorii kwalifikowany i został wytworzony przez hodowcę z materiału hodowcy; 3) może być przeznaczony:
- a)do wytwarzania materiału siewnego kategorii elitarny, w stopniu przedbazowy drugiego pokolenia (PB/II), poprzedzającego materiał siewny kategorii kwalifikowany, albo
- b)do wytwarzania materiału siewnego kategorii elitarny w stopniu bazowy (B), albo
- c)przez hodowcę do wytwarzania materiału siewnego kategorii kwalifikowany. PB/II Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dotyczące wytwarzania i jakości, określone dla kategorii elitarny; 2) stanowi drugie pokolenie poprzedzające materiał siewny kategorii kwalifikowany i został wytworzony z materiału siewnego, uznanego po urzędowej ocenie w stopniu PB/III, albo został wytworzony przez hodowcę z materiału hodowcy; 3) może być przeznaczony do wytwarzania materiału siewnego kategorii elitarny w stopniu bazowy (B) albo 4) może być przeznaczony przez hodowcę do wytwarzania materiału siewnego kategorii kwalifikowany. bazowy B Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dotyczące wytwarzania i jakości, określone dla kategorii elitarny; 2) został wytworzony z materiału siewnego uznanego po urzędowej ocenie w stopniu przedbazowy (PB/III albo PB/II) albo 3) został wytworzony przez hodowcę z materiału hodowcy, albo 4) w przypadku odmiany miejscowej wpisanej do krajowego rejestru został wytworzony przez zachowującego odmianę, zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech tej odmiany; 5) w przypadku odmian innych niż mieszańcowe może być przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany; 6) w przypadku odmiany mieszańcowej może być przeznaczony do produkcji materiału siewnego tej odmiany jako jej składnik rodzicielski, którym w szczególności mogą być:
- a)linie wsobne - składniki mieszańca prostego,
- b)mieszaniec prosty - składnik mieszańca podwójnego,
- c)linia wsobna oraz mieszaniec prosty - składniki mieszańca trójliniowego,
- d)linia wsobna oraz odmiana ustalona lub mieszaniec prosty - składniki mieszańca top-cross,
- e)mieszaniec męskosterylny - składnik mateczny mieszańca,
- f)odmiany obcopylne - składniki mieszańca międzyodmianowego,
- g)inne formy składników rodzicielskich, z których jest wytwarzany materiał siewny odmian mieszańcowych. Kwalifikowany pierwszego rozmnożenia C/1 Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału siewnego kategorii kwalifikowany pierwszego rozmnożenia (C/1); 2) został wytworzony z materiału siewnego kategorii elitarny stopnia bazowy (B) albo 3) został wytworzony przez hodowcę z materiału siewnego kategorii elitarny, stopnia przedbazowy (PB/III albo PB/II), albo 4) został wytworzony poprzez bezpośrednie krzyżowanie składników rodzicielskich odmiany mieszańcowej i jest przeznaczony na cele inne niż produkcja materiału siewnego; 5) może być przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany drugiego rozmnożenia (C/2). drugiego rozmnożenia C/2 Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału siewnego kategorii kwalifikowany drugiego rozmnożenia (C/2); 2) został wytworzony z materiału siewnego kategorii kwalifikowany pierwszego rozmnożenia (C/1) oraz 3) jest przeznaczony na cele inne niż produkcja materiału siewnego albo 4) dla określonych gatunków jest przeznaczony do produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany trzeciego rozmnożenia (C/3). trzeciego rozmnożenia C/3 Materiał siewny, który: 1) został uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału siewnego kategorii kwalifikowany trzeciego rozmnożenia (C/3); 2) został wytworzony z materiału siewnego kategorii kwalifikowany drugiego rozmnożenia (C/2) i jest przeznaczony wyłącznie na cele inne niż produkcja materiału siewnego. Standard ST Materiał siewny roślin warzywnych odmian własnych hodowcy, który: 1) został wytworzony oraz oceniony przez hodowcę i na jego odpowiedzialność zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech odmiany; 2) spełnia wymagania dla materiału siewnego kategorii standard; 3) może być wytworzony z:
- a)materiału hodowcy albo
- b)materiału siewnego uznanego w urzędowej ocenie w kategorii elitarny albo kategorii kwalifikowany. Handlowy H Materiał siewny określonych gatunków roślin rolniczych, którego:tożsamość gatunkowa oraz spełnienie wymagań jakościowych dla materiału siewnego kategorii handlowy zostały uznane w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej dotyczących nasiennictwa, zwanej dalej „oceną pod urzędowym nadzorem”. Objaśnienie 1) Materiał siewny roślin rolniczych w stopniu przedbazowy trzeciego rozmnożenia poprzedzającego materiał siewny kategorii kwalifikowany (PB/III) nie dotyczy gatunków o dużym współczynniku rozmnożenia należących do grup roślin:
- a)zbożowych - gatunki z rodzaju Phalaris spp.,
- b)pastewnych - gatunki: esparceta siewna, komonica zwyczajna, lucerna chmielowa, lucerna mieszańcowa, lucerna siewna; wszystkie gatunki traw oraz brukiew, facelia błękitna, kapusta pastewna i rzodkiew oleista,
- c)oleistych i włóknistych - wszystkie gatunki,
- d)burak cukrowy i pastewny,
- e)warzywnych - wszystkie gatunki, z wyjątkiem bobu, fasoli zwykłej, fasoli wielokwiatowej oraz grochu łuskowego i cukrowego. W przypadku gdy we wnioskach, w protokołach, świadectwach i informacjach dotyczących materiału siewnego przy symbolu stopnia po ukośniku nie będzie podane oznaczenie kolejności rozmnożenia lub w przypadku sadzeniaków ziemniaka - klasy, przyjmuje się zawsze stopień najniższy określony dla gatunku (odpowiednio: PB/II, C/2 lub, jeśli dotyczy, C/3), a w przypadku sadzeniaków ziemniaka najniższą klasę w obrębie stopnia (odpowiednio: B/Il lub C/B). Tabela 2. Kategorie i stopnie kwalifikacji sadzeniaków ziemniaka Kategoria Stopień kwalifikacji Nazwa Symbol Klasa Opis Elitarne przed bazowy PB/M Sadzeniaki ziemniaka uzyskane w technologii mikrorozmnażania (minibulwy), który: 1) został wytworzony w celu wprowadzenia do obrotu; 2) został uznany po urzędowej ocenie jako spełniający wymagania w zakresie jakości i zdrowotności określone dla kategorii elitarny stopnia PB/M; 3) jest przeznaczony do wytwarzania sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarny w stopniu PB/III. PB/III Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii elitarne w stopniu PB/III; 2) stanowią trzecie pokolenie poprzedzające sadzeniaki kategorii kwalifikowane i zostały wytworzone przez hodowcę z materiału hodowcy zgodnie z działaniami zapewniającymi określone warunki zdrowotności; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii elitarne niższych stopni (PB/II lub B) albo 4) są przeznaczone przez hodowcę do wytwarzania sadzeniaków kategorii kwalifikowane. PB/II Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania dotyczące wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii elitarne stopnia PB/II; 2) stanowią drugie pokolenie poprzedzające sadzeniaki kategorii kwalifikowane i zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne stopnia PB/III albo przez hodowcę z materiału hodowcy zgodnie z działaniami zapewniającymi określone warunki zdrowotności; 3) są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii elitarne stopnia B albo 4) są przeznaczone przez hodowcę do wytwarzania sadzeniaków kategorii kwalifikowane. bazowy B Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) stanowią pierwsze rozmnożenie poprzedzające sadzeniaki kategorii kwalifikowane i zostały wytworzone z sadzeniaków kategorii elitarne stopnia PB/II lub PB/III albo przez hodowcę z materiału hodowcy zgodnie z działaniami zapewniającymi określone warunki zdrowotności; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii elitarne stopnia bazowy (B) klas, które: B/I
- a)są przeznaczone do wytwarzania sadzeniaków kategorii kwalifikowane albo sadzeniaków klasy B/II,
- b)spełniają wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii elitarne stopnia bazowy klasy B/I, B/II
- c)zostały wytworzone z sadzeniaków bazowych klasy B/I albo z sadzeniaków kategorii elitarne stopnia PB/II lub PB/III,
- d)spełniają wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii elitarne stopnia bazowy klasy B/II. Kwalifikowane C Sadzeniaki ziemniaka, które: 1) zostały wytworzone bezpośrednio z sadzeniaków kategorii elitarne stopnia bazowy (B) albo przez hodowcę z sadzeniaków uznanych w urzędowej ocenie w kategorii elitarne w stopniu PB/III lub PB/II; 2) zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii kwalifikowane klas C/A lub C/B, które: C/A
- a)są przeznaczone do celów innych niż produkcja sadzeniaków albo w obrębie stopnia do wytworzenia sadzeniaków kategorii kwalifikowane klasy C/B,
- b)spełniają wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii kwalifikowane klasy C/A, C/B
- c)zostały uznane w urzędowej ocenie jako spełniające wymagania w zakresie wytwarzania, jakości i zdrowotności, określone dla kategorii kwalifikowane klasy C/B,
- d)są przeznaczone wyłącznie na cele inne niż produkcja sadzeniaków ziemniaka. Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin rolniczych, z wyłączeniem sadzeniaków ziemniaka, dla poszczególnych gatunków lub grup roślin I. Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin zbożowych 1. Gatunki roślin zbożowych i najniższy obowiązujący stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Jęczmień Hordeum vulgare L. C/2 2 Kukurydza2) Zea mays L C/2 3 Mozga kanaryjska (kanar) Phalaris canariensis L C/2 4 Owies nagoziarnisty (owies nagi) Avena nuda L. C/2 5 Owies zwyczajny, w tym owies bizantyjski Avena sativa L, w tym A. byzantina K. Koch C/2 6 Owies szorstki (owies owsik) Avena strigosa Schleb. C/2 7 Pszenica orkisz Triticum spelta L C/2 8 Pszenica twarda Triticum durum Desf. C/2 9 Pszenica zwyczajna Triticum aestivum L. C/2 10 Pszenżyto x Triticosecale Wittm. ex A. Camus C/2 11 Żyto Secale cereale L C/1 Objaśnienia: 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2) Z wyłączeniem kukurydzy cukrowej (Zea mays var. saccharata Koke) i kukurydzy pękającej (Zea mays convar. microsperma Koem.). 2. Odmiany mieszańcowe: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Ocena stanu plantacji Kolejne oceny stanu plantacji Termin dokonania oceny dwie oceny stanu plantacji dla plantacji nasiennych: - odmian ustalonych: wszystkich gatunków pszenic, pszenżyta, jęczmienia, żyta, owsów, mozgi kanaryjskiej i kukurydzy, - składników rodzicielskich odmian mieszańcowych żyta, pszenic, odmian samopylnych pszenżyta, jęczmienia i owsów, - odmian mieszańcowych, z wyłączeniem kukurydzy pierwsza w okresie poprzedzającym kwitnienie lub przed użyciem chemicznych czynników krzyżowania druga w okresie dojrzewania nasion nie mniej niż trzy, a w przypadku wytwarzania składników rodzicielskich odmian mieszańcowych - cztery oceny stanu plantacji dla plantacji nasiennych: - odmian mieszańcowych kukurydzy oraz ich składników rodzicielskich pierwsza w okresie poprzedzającym kwitnienie druga w okresie kwitnienia składnika Rm, gdy 5% roślin ma znamiona podatne do przyjęcia pyłku trzecia w okresie pełni kwitnienia do końca kwitnienia składników rodzicielskich czwarta w okresie od końca kwitnienia do początku dojrzewania nasion 4. Przedplon: 1) plantacje nasienne roślin zbożowych, z wyłączeniem kukurydzy, zakłada się na polu, na którym w ostatnim roku poprzedzającym rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku, w szczególności innej odmiany tego samego gatunku lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji, z uwzględnieniem specyfiki gatunku; 2) plantacje nasienne roślin zbożowych zakłada się na polu wolnym od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 5. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennej1)materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany 1 2 3 4 1 - dla odmian ustalonych żyta, obcopylnych odmian pszenżyta oraz mozgi kanaryjskiej odległość od zasiewów innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany tego samego gatunku, a w przypadku pszenżyta od źródeł pyłku Triticum spp. i żyta 300 250 2 - dla odmian samopylnych pszenżyta odległość od innych zasiewów pszenżyta oraz żyta 50 20 - dla pszenic odległość od zasiewów pszenicy porażonej w silnym stopniu głownią pyłkową lub śniecią cuchnącą, 3 - dla owsów odległość od zasiewów owsów porażonych w silnym stopniu głownią pyłkową owsa, 50 20 - dla jęczmienia odległość od zasiewów jęczmienia porażonych w silnym stopniu głownią pyłkową lub głownią zwartą jęczmienia 4 - dla jęczmienia ozimego odległość od plantacji nasiennej jęczmienia ozimego o innej rzędowości 100 50 5 - dla składników żeńskich odmian mieszańcowych pszenic, samopylnego pszenżyta, jęczmienia oraz owsów odległość od zasiewów od wszystkich innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany tego samego gatunku, które nie są zapylaczem w wytwarzaniu odmiany mieszańcowej 25 6 dla kukurydzy odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona: - składnika rodzicielskiego, od zasiewów innej odmiany lub formy kukurydzy niż ta, której pyłkiem mają być zapylone rośliny 300 - odmian mieszańcowych, od zasiewów innej odmiany lub formy kukurydzy innej niż zapylacz danego mieszańca oraz odmian ustalonych 200 7 dla żyta mieszańcowego odległość od plantacji nasiennych innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany lub składników rodzicielskich, tego samego składnika rodzicielskiego, którego plantacja nasienna nie zachowuje minimalnych wymagań, innych gatunków, których pyłek może doprowadzić do zapłodnienia, na której produkuje się nasiona: - z zastosowaniem męskiej sterylności 1000 500 - bez zastosowania męskiej sterylności 600 500 Objaśnienie 1) W przypadku pszenic, owsów i jęczmienia izolację przestrzenną może stanowić pas technologiczny o szerokości nie mniejszej niż 2 m, pod warunkiem że sąsiadująca plantacja nasienna lub uprawa tego samego gatunku nie jest porażona przez organizmy organizmami, o których mowa w lp. 3 tabeli. 6. Czystość odmianowa Lp. Gatunki Minimalna czystość odmianowa w ocenie polowej dla materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany I rozmnożenia II rozmnożenia gatunki podlegające ocenie według norm procentowych (czystość określona w procentach) 1 pszenice, jęczmień i owsy 99,9 99,7 99,0 2 samopylne odmiany pszenżyta 99,7 99,0 98,0 3 każdy składnik rodzicielski odmian mieszańcowych jęczmienia, owsów oraz pszenic 99,7 90,01) 4 każdy składnik rodzicielski mieszańcowych odmian samopylnych pszenżyta 99,0 gatunki podlegające ocenie według norm powierzchni (czystość określona w sztukach na jednostce kwalifikacyjnej) 1 1) odmiany ustalone i mieszańcowe żyta; 1,0 1,0 2) ustalone odmiany obcopylne pszenżyta; 3) odmiany ustalone mozgi kanaryjskiej oraz kukurydzy 2 1) dla odmian mieszańcowych kukurydzy - liczba roślin, które są rozpoznawalne jako niebędące składnikiem rodzicielskim:
- a)w produkcji każdego ze składników rodzicielskich (Ro, Rm) 0,1
- b)w produkcji materiału siewnego odmian mieszańcowych - każdy składnik rodzicielski 0,2 2) gdy 5% lub więcej roślin składnika matecznego ma znamiona zdolne do zapylenia, to procent roślin w obrębie tego składnika, który pylił lub pyli:
- a)w każdej ocenie stanu plantacji 1,0
- b)we wszystkich ocenach stanu plantacji łącznie 2,0 Wymagana minimalna skuteczność krzyżowania odmian mieszańcowych pszenic, jęczmienia, owsów oraz pszenżyta nie może być niższa niż 95,0% Objaśnienie 1) Jest to czystość odmianowa odmian mieszańcowych pszenic, jęczmienia, owsów i samopylnych odmian pszenżyta stwierdzona w następczej ocenie tożsamości. 7. Jednostki kwalifikacyjne - w ocenie polowej roślin zbożowych jednostką kwalifikacyjną jest powierzchnia: 1) dla gatunków, dla których obowiązuje metoda oceny według norm powierzchni, dla materiału kategorii:
- a)elitarny - 30 m2,
- b)kwalifikowany- 10 m2; 2) dla gatunków, dla których obowiązuje metoda oceny według norm procentowych, dla wszystkich kategorii - 20 m2; 3) dla kukurydzy jednostkę kwalifikacyjną w ocenie polowej stanowi 100 kolejnych roślin w rzędzie. 8. Wymagania dodatkowe dla odmian mieszańcowych: 1) w następczej ocenie tożsamości składnika matecznego żyta mieszańcowego liczba roślin innego składnika nie może przekraczać - 6 sztuk na 1000 roślin; 2) w produkcji materiału kategorii elitarny, stopnia kwalifikacji B, żyta mieszańcowego poziom sterylności składnika matecznego (Rm) nie może być niższy niż-98,0%; 3) w materiale siewnym kategorii kwalifikowany, wytwarzanym jako mieszanina składników rodzicielskich, nie uznaje się roślin składnika ojcowskiego (Ro) za zanieczyszczenie, jeżeli udział tych roślin nie przekracza określonych przez hodowcę proporcji. 9. Czystość gatunkowa: 1) plantacje nasienne roślin zbożowych powinny być praktycznie wolne od gatunków roślin uprawnych innych niż uprawiany, szczególnie gatunków mogących stanowić źródło obcego pyłku lub chorób i szkodników; 2) występowanie innych gatunków roślin zbożowych na jednostce kwalifikacyjnej, które podlegają ocenie według norm:
- a)procentowych, na których jest produkowany materiał kategorii: - elitarny - nie więcej niż 0,2 rośliny, - kwalifikowany - nie więcej niż 1 roślina,
- b)powierzchni, na których jest produkowany materiał kategorii: - elitarny - nie więcej niż 0,3 rośliny, - kwalifikowany - nie więcej niż 0,5 rośliny. 10. Zachwaszczenie: 1) plantacje nasienne roślin zbożowych powinny być praktycznie wolne od chwastów, w szczególności takich, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia; 2) występowanie na plantacji nasiennej chwastów w ilości powodującej ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającej przeprowadzenie oceny polowej może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej; 3) na plantacjach nasiennych roślin zbożowych, na 1 ha występowanie roślin owsa głuchego1) w sztukach, nie może być większe niż: Plantacja nasienna zgłoszona do produkcji materiału siewnego kategorii Pszenice Jęczmień Owsy Żyto, Pszenżyto elitarne 7 7 0 7 kwalifikowane 50 20 0 50 Objaśnienie 1) Dotyczy gatunków Avena fatua oraz Avena sterilis łącznie. 11. Choroby i szkodniki: 1) występowanie na plantacji nasiennej chorób i szkodników w ilości powodującej ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającej przeprowadzenie oceny polowej może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej; 2) z plantacji nasiennej wszystkich gatunków roślin zbożowych nie usuwa się roślin porażonych głownią; 3) w okresie dużej wrażliwości ocenianej plantacji nasiennej na porażenie głownią uprawy roślin zbożowych w promieniu 50 m nie powinny zawierać średnio więcej niż 3 rośliny wytwarzające zarodniki głowni na jednostce powierzchni równej 30 m2. II. Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin pastewnych 1. Gatunki roślin pastewnych i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji: 1) bobowate (motylkowate) Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków BOBOWATE GRUBONASIENNE 1 Bobik Vicia faba L. (partim) C/1 2 Groch siewny Pisum sativum L. (partim) C/2 3 Łubin biały Lupinus albus L. C/2 4 Łubin wąskolistny Lupinus angustifolius L. C/2 5 Łubin żółty Lupinus luteus L. C/2 6 Wyka kosmata Vicia villosa Roth C/2 7 Wyka siewna Vicia sativa L. C/2 BOBOWATE DROBNONASIENNE 1 Esparceta siewna Onobrychis viciifolia Scop. C/1 2 Komonica zwyczajna Lotus corniculatus L. C/1 3 Koniczyna biała Trifolium repens L. C/1 4 Koniczyna łąkowa (koniczyna czerwona) Trifolium pratense L. C/1 5 Koniczyna krwistoczerwona (inkarnatka) Trifolium incarnatum L. C/1 6 Koniczyna perska Trifolium resupinatum L. C/1 7 Koniczyna białoróżowa (koniczyna szwedzka) Trifolium hybridum L. C/1 8 Lucerna chmielowa Medicago lupulina L. C/2 9 Lucerna mieszańcowa Medicago x varia T. Martyn C/2 10 Lucerna siewna Medicago sativa L. C/2 11 Rutwica wschodnia Galega orientalis Lam. C/2 2) wiechlinowate (trawy) Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Festulolium Festuca spp. x Lolium spp. C/1 2 Kostrzewa czerwona Festuca rubra L. C/1 3 Kostrzewa nitkowata Festuca filiformis Pourr. C/1 4 Kostrzewa łąkowa Festuca pratensis Huds. C/1 5 Kostrzewa szczeciniasta Festuca trachyphylla (Hack.) Krajina C/1 6 Kostrzewa owcza Festuca ovina L. C/1 7 Kostrzewa trzcinowa Festuca arundinacea Schreb. C/1 8 Kupkówka pospolita Dactylis glomerata L C/1 9 Mietlica biaława Agrostis giganthea Roth C/1 10 Mietlica pospolita Agrostis capillaris L. C/1 11 Mietlica psia Agrostis canina L C/1 12 Mietlica rozłogowa Agrostis stolonifera L. C/1 13 Rajgras wyniosły (rajgras francuski) Arrhenatherum elatius (L.) Beauv. C/1 14 Stokłosa uniolowata Bromus catharticus Vahl. C/1 15 Tymotka kolankowata Phleum nodosum L. C/1 16 Tymotka łąkowa Phleum pratense L C/1 17 Wiechlina zwyczajna Poa trivalis L. C/1 18 Wiechlina błotna Poa palustris L. C/1 19 Wiechlina gajowa Poa nemoralis L C/1 20 Wiechlina łąkowa Poa pratensis L C/1 21 Wyczyniec łąkowy Alopecurus pratensis L. C/1 22 Życica mieszańcowa (rajgras oldenburski) Lolium x boucheanum Kurth C/1 23 Życica trwała (rajgras angielski) Lolium perenne L. C/1 24 Życica wielokwiatowa (rajgras włoski i rajgras holenderski) Lolium multiflorum Lam. C/1 3) inne gatunki Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Brukiew Brassica napus L. var. napobrassica (L.) Rchb. C/1 2 Facelia błękitna Phacelia tanacetifolia Benth. C/1 3 Kapusta pastewna Brassica oleracea L. convar. acephala (D.C.) Alef. var. medullosa Thell. var. viridis L. C/1 4 Rzodkiew oleista Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers. C/1 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Wymagania dotyczące oceny stanu plantacji przedplonu i izolacji przestrzennej: 1) ocena stanu plantacji Bobowate grubonasienne Bobowate drobnonasienne Wiechlinowate (trawy) Inne gatunki Jedna ocena stanu plantacji: Jedna ocena stanu plantacji: Dwie oceny stanu plantacji: 1) dla roślin o dwuletnim cyklu rozmnażania w: w okresie od pełni kwitnienia roślin do początku zawiązywania strąków w okresie między pełnią kwitnienia a dojrzewaniem nasion 1) pierwszaw okresie przed kwitnieniem;
- a)pierwszym roku uprawy: jedna ocena w okresie wytwarzania wysadków przed ich zbiorem do przechowalni, 2) druga w okresie pomiędzy pełnym kwitnieniem a dojrzewaniem nasion
- b)w drugim roku uprawy: jedna w okresie od kwitnienia roślin do początku dojrzewania nasion; Dwie oceny stanu plantacji w przypadku łubinów: 1) pierwszaw okresie pełni kwitnienia roślin; 2) dla roślin o jednorocznym cyklu rozmnażania: jedna ocena w okresie od kwitnienia roślin do początku dojrzewania nasion; 2) druga w okresie zawiązywania strąków 3) dla kapusty pastewnej i brukwi pastewnej uprawianych metodą bezwysadkową - dwie oceny stanu plantacji:
- a)pierwsza w okresie formowania pędów kwiatostanowych,
- b)druga w okresie od pełni kwitnienia roślin do dojrzewania nasion W przypadku roślin o dwuletnim cyklu rozmnażania: - z cyklem produkcji wysadków dokonuje się oceny cech zewnętrznych wysadków po ich przechowaniu, a przed wysadzeniem - na plantacji nasiennej, - materiał siewny może być wytwarzany metodą bezwysadkową wyłącznie z materiału siewnego uznanego w urzędowej ocenie w kategorii elitarny, z wyłączeniem kapusty pastewnej, materiał siewny wytworzony metodą bezwysadkową uznaje się w najniższym stopniu kwalifikacji określonym dla gatunku 2) przedplon Bobowate Wiechlinowate (trawy) Inne gatunki Plantacje nasienne roślin bobowatych grubo-i drobnonasiennych nie mogą być zakładane na polu, na którym w ostatnich trzech latach uprawiano ten sam lub blisko spokrewniony gatunek roślin, niezależnie od ich przeznaczenia Plantacje nasienne traw nie mogą być zakładane na polu, na którymw ostatnich dwóch latach uprawiano daną odmianę lub w ostatnich trzech latach uprawiano inną odmianę traw, niezależnie od gatunku i ich przeznaczenia Plantacje nasienne kapusty pastewnej nie mogą być zakładane na polu, na którym: 1) w ostatnich pięciu latachuprawiano rośliny z rodzaju Brassica; 2) w ostatnich trzech latachuprawiano rośliny pozostałych gatunków z rodziny Brassicaceae; 3) w ostatnich dwóch latachuprawiano buraki Plantacje nasienne roślin pastewnych zakłada się na polu, na którym w kilku ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające, uwzględniając specyfikację i wymagania szczegółowe roślin pastewnych, możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku, w szczególności innej odmiany lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji. Pole dla tych plantacji nasiennych powinno być praktycznie wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy 3) izolacja przestrzenna Bobowate grubonasienne Bobowate drobnonasienne Wiechlinowate (trawy)1) Inne gatunki Od innych upraw tego samego gatunku lub gatunków pokrewnych: Od plantacji nasiennych pylących w tym samym czasie, innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany, tej samej odmiany o słabym wyrównaniu, innych gatunków, w tym roślin dziko rosnących w rowach, na nasypach, łąkach oraz nieużytkach, których pyłek może prowadzić do zapylenia: 1) dla roślin z rodziny Brassicaceae wszystkich stopni kwalifikacji od plantacji nasiennych innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany lub blisko spokrewnionych gatunków- 1000 m; 1) dla plantacji nasiennej bobiku
- a)o powierzchni do 2 ha, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: - elitarny - 500 m, - kwalifikowany - 100 m, 1) dla plantacji nasiennych, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii elitarny o powierzchni: 2) dla facelii błękitnej dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii:
- b)o powierzchni powyżej 2 ha, na której jest wytwarzanymateriał siewny kategorii: - elitarny - 100 m,
- a)do 2 ha - 200 m,
- a)elitarny - 400 m, - kwalifikowany - 50 m;
- b)powyżej 2 ha- 100 m;
- b)kwalifikowany - 200 m; 2) dla plantacji nasiennej łubinu żółtego i wyki kosmatej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: 2) dla plantacji nasiennej na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii kwalifikowany o powierzchni: 3) dla brukwi pastewnej wszystkich stopni kwalifikacji od innych plantacji nasiennych lub innych niż nasienne, na których występują pośpiechy -200 m
- a)elitarny - 200 m,
- a)do 2 ha - 100 m,
- b)kwalifikowany - 100 m;
- b)powyżej 2 ha - 50 m 3) dla plantacji nasiennych pozostałych gatunków obowiązuje pas technologiczny o szerokości nie mniejszej niż 2 m Objaśnienie 1) W przypadku traw izolację przestrzenną ustala się z uwzględnieniem schematu krzyżowania się poszczególnych gatunków. 4) czystość odmianowa Bobowate grubonasienne Bobowate drobnonasienne Wiechlinowate (trawy) Inne gatunki 1) dla grochu i bobiku minimalna czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: dla wszystkich gatunków czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: 1) dla wiechliny łąkowej minimalna czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: 1) dla kapusty pastewnej minimalna czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii:
- a)elitarny
- a)elitarny-99,7%,
- a)elitarny-99,7%, - 1 roślina/30 m2,
- a)elitarny
- b)kwalifikowany - 99,0%;
- b)kwalifikowany:
- b)kwalifikowany - 1 roślina/20 m2, - C/1 -99,0%, - 1 roślina/10 m2
- b)kwalifikowany 2) dla pozostałych gatunków minimalna czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: - C/2- 98,0%; - 4 rośliny/10 m2, 2) dla pozostałych gatunków czystość odmianowa wynosi dla materiału siewnego kategorii:
- c)kwalifikowany odmian apomiktycznych, jednoklonalnych -6 roślin/10 m2; 2) dla pozostałych gatunków traw czystość odmianowa wynosi dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii:
- a)elitarny
- a)elitarny - 1 roślina/30m2, - 1 roślina/30 m2,
- b)kwalifikowany
- b)kwalifikowany - 1 roślina/10m2 - 1 roślina/10 m2
- a)elitarny - 1 roślina/30 m2,
- b)kwalifikowany -1 roślina/10 m2 5) czystość gatunkowa:
- a)plantacje nasienne roślin pastewnych powinny być praktycznie wolne od gatunków uprawnych innych niż uprawiany; dotyczy to w szczególności gatunków mogących doprowadzić do zapylenia obcym pyłkiem lub trudnych do usunięcia w procesie czyszczenia,
- b)występowanie innych gatunków roślin pastewnych na jednostce kwalifikacyjnej, które podlegają ocenie według norm: - procentowych, na których jest produkowany materiał siewny kategorii elitarny - nie więcej niż 0,2 rośliny, a kategorii kwalifikowany - nie więcej niż 1 roślina, - powierzchni, na których jest produkowany materiał siewny kategorii elitarny - nie więcej niż 0,3 rośliny, a kwalifikowany - nie więcej niż 0,5 rośliny,
- c)dla gatunków Lolium spp. oraz Festuca spp. x Lolium spp. występowanie roślin innych gatunków z rodzaju Lolium nie może przekraczać dla plantacji nasiennej, na której jest wytwarzany materiał siewny kategorii: - elitarny - 1 roślina/50 m2, - kwalifikowany - 1 roślina/10 m2; 6) zachwaszczenie:
- a)plantacje nasienne roślin pastewnych powinny być praktycznie wolne od chwastów, w szczególności takich, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia,
- b)występowanie na plantacji nasiennej chwastów w ilości powodującej ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającej przeprowadzenie oceny polowej zgodnie z metodą określoną w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 51 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie, zwaną dalej „obowiązującą metodą”, może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej; 7) choroby i szkodniki:
- a)występowanie na plantacji nasiennej chorób i szkodników w ilości powodującej ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającej przeprowadzenie oceny polowej, zgodnie z obowiązującą metodą, może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej,
- b)dla plantacji nasiennych, na których jest wytwarzany materiał siewny roślin bobowatych grubonasiennych, porażenie w szczególności chorobami grzybowymi z rodzaju Colletotrichum spp. może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej,
- c)dla plantacji nasiennych, na których jest wytwarzany materiał siewny roślin bobowatych drobnonasiennych, porażenie w szczególności chorobami zgorzelowymi, wirusowymi, zarazą, rakiem i rizoktoniozami może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej; 3. Wykaz gatunków chwastów, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia Lp. Rośliny pastewne - bobowate drobnonasienne oraz wiechlinowate (trawy) Gatunki chwastów, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia i od których plantacja nasienna powinna być praktycznie wolna 1 2 3 1 Esparceta siewna Jaskier polnyRzodkiew świrzepaPrzytulia czepna 2 Komonica zwyczajna oraz Rutwica wschodnia Babka lancetowataBodziszekGłowieńka pospolitaKomosa białaLepnica rozdętaPrzytulia czepnaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyWyka czteronasienna 3 Koniczyna, wszystkie gatunki uprawne Babka lancetowataBniec białyGłowieńka pospolitaGorczyca polnaMak polnyMaruna bezwonnaNostrzyk żółtyFiołek polnyGwiazdnica pospolitaPrzytulia czepnaRumian pospolitySzczawikKomosa białaKapusta polnaTobołki polneChaber bławatekChwastnica jednostronnaPrzytulia czepnaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawy 4 Lucerna, wszystkie gatunki uprawne Babka lancetowataBodziszekChwastnica jednostronnaWyka, wszystkie gatunkiMaruna bezwonnaRdest, wszystkie gatunkiRumian polnyRolnica pospolitaSporek polnySzczaw polny zwyczajny i kędzierzawy 5 Festulolium Chaber bławatekCzerwiec rocznyIglica pospolitaJaskier polnyNostrzyk żółtyOstrożeń polnyPerz właściwyPrzytulia czepnaRdest, wszystkie gatunkiWłośnica sina i zielonaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyStokłosa, wszystkie gatunkiŚmiałek darniowy 6 Kostrzewa, wszystkie gatunki uprawne Chaber bławatekIglica pospolitaKłosówka wełnistaNostrzyk żółtyPerz właściwyRdest, wszystkie gatunkiRumianekStokłosa żytnia, dachowa i miękkaTobołki polneŻycica rocznaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŚmiałek darniowyWyczyniec, wszystkie gatunki 7 Kupkówka pospolita Chaber bławatekIglica pospolitaKłosówka wełnistaNostrzyk żółtyMaruna bezwonnaPerz właściwyRdest, wszystkie gatunkiRumian polnyRumianekStokłosa żytnia, dachowa i miękkaTobołki polneŻycica rocznaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŚmiałek darniowy 8 Mietlica, wszystkie gatunki uprawne Czerwiec rocznyGwiazdnica pospolitaKłosówka wełnistaKrwawnik pospolityMlecz, wszystkie gatunkiMniszek pospolityRumian polnyMaruna bezwonnaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyStarzec zwyczajnyTobołki polneWiechlina roczna 9 Mozga trzcinowata Owies głuchyIglica pospolitaNiezapominajka polnaNostrzyk żółtyRdest, wszystkie gatunkiPerz właściwySzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŚmiałek darniowy 10 Rajgras wyniosły(rajgras francuski, owsik wyniosły) Owies głuchyChaber bławatekCzerwiec rocznyIglica pospolitaKłosówka wełnistaPerz właściwyPrzytulia czepnaStokłosa dachowa i żytniaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŻycica rocznaŚmiałek darniowy 11 Stokłosa, wszystkie gatunki uprawne Owies głuchyChaber bławatekIglica pospolitaNostrzyk żółtyPerz właściwyPrzytulia czepnaStokłosa dachowa i żytniaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyWyczyniec, wszystkie gatunkiŚmiałek darniowy 12 Tymotka, wszystkie gatunki uprawne Owies głuchyFiołek polnyGłowieńka pospolitaMaruna bezwonnaNiezapominajka polnaRdest, wszystkie gatunkiRumian polnyRumian pospolitySporek polnyWłośnica sina i zielonaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŚmiałek darniowy 13 Wiechlina, wszystkie gatunki uprawne Owies głuchyBabka lancetowataCzerwiec rocznyGwiazdnica pospolitaKłosówka wełnistaKrwawnik pospolityMiotła zbożowaMaruna bezwonnaMlecz, wszystkie gatunkiRumian polnySzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyTobołki polne 14 Wyczyniec łąkowy Owies głuchyChaber bławatekMlecz, wszystkie gatunkiStokłosa dachowa i żytniaWyczyniec polny, kolankowaty i czerwonożółtySzczaw polny zwyczajny i kędzierzawy 15 Życica, wszystkie gatunki uprawne Owies głuchyChaber bławatekCzerwiec rocznyIglica pospolitaJaskier polnyNostrzyk żółtyOstrożeń polnyPerz właściwyPrzytulia czepnaWłośnica sina i zielonaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyStokłosa, wszystkie gatunkiŚmiałek darniowy 16 Pozostałe gatunki traw Chaber bławatekCzerwiec rocznyIglica pospolitaKłosówka wełnistaNostrzyk żółtyMaruna bezwonnaOstrożeń polnyPerz właściwyRdest, wszystkie gatunkiRumian polnyRumianek pospolity i bezpromieniowyStokłosa żytnia, dachowa i miękkaTobołki polneŻycica rocznaSzczaw polny zwyczajny i kędzierzawyŚmiałek darniowy 4. Schematy krzyżowania się niektórych gatunków traw Rajgras francuski Kostrzewa łąkowa Wiechlina zwyczajna Wiechlina łąkowa1) Tymotka łąkowa Kostrzewa czerwona Kostrzewa nitkowata Kostrzewa szczeciniasta Kupkówka pospolita Mietlica pospolita Mietlica psia Mietlica psia2) Mietlica rozłogowa Mietlica biaława Wiechlina błotna Wiechlina gajowa Kostrzewa owcza3) Kostrzewa owcza4) Kostrzewa trzcinowa Strzęplica nadobna Życica trwała Życica wielokwiatowa5) Życica mieszańcowa Rajgras francuski + Kostrzewa łąkowa + + + + Wiechlina zwyczajna + Wiechlina łąkowa1) + Tymotka łąkowa + Kostrzewa czerwona + + + + + + Kostrzewa nitkowata + + + + + + Kostrzewa szczeciniasta + + + + + + Kupkówka pospolita + Mietlica pospolita + + Mietlica psia + Mietlica psia + Mietlica rozłogowa + + + Mietlica biaława + + Wiechlina błotna + Wiechlina gajowa + Kostrzewa owcza3) + + + + Kostrzewa owcza4) + + + + Kostrzewa trzcinowa + + + + Strzęplica nadobna + Życica trwała + + + + + + + + Życica wielokwiatowa5) + + + + + + + + Życica mieszańcowa + + + + + + + + +ryzyko przekrzyżowania - obowiązek zachowania wymaganej izolacji przestrzennej 1)tylko odmiany apomiktyczne 2)spp. montana 3)spp. tenuifolia 4)spp. duriuscula 5)dotyczy również westerwoldzkiej Schemat krzyżowania się różnych gatunków życic (Lolium spp.) z uwzględnieniem ploidalności odmian Życica trwała Życica westerwoldzka Życica wielokwiatowa Życica mieszańcowa Życia trwała Życica westerwoldzka Życica westerwoldzka Życica wielokwiatowa Życica mieszańcowa T T T T D D L D D Życica trwała T + + + + Życica westerwoldzka T + + + + Życica wielokwiatowa T + + + + Życica mieszańcowa T + + + + Życia trwała D + + + + + Życica westerwoldzka D + + + + + Życica westerwoldzka L + + + + + Życica wielokwiatowa D + + + + + Życica mieszańcowa D + + + + + + ryzyko przekrzyżowania - obowiązek zachowania wymaganej izolacji przestrzennej T odmiany tetraploidalne D odmiany diploidalne L odmiany podstawowe (ploidalność podstawowa) III. Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin oleistych i włóknistych 1. Gatunki roślin oleistych i włóknistych i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Gorczyca biała Sinapis alba L. C/1 2 Gorczyca sarepska Brassica juncea (L.) Czern. et Cosson C/1 3 Kminek zwyczajny Carum carvi L. C/1 4 Konopie Cannabis sativa L C/2 5 Len zwyczajny Linum usitatissimum L. C/3 6 Mak Papaver somniferum L. C/1 7 Rzepak Brassica napus L. (partim) C/1 8 Rzepik Brassica rapa L. var. silvestris (Lam.) Briggs C/1 9 Słonecznik Helianthus annuus L. C/1 10 Soja Glycine max (L.) Merr. C/2 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla podmiotu prowadzącego obrót materiałem siewnym hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Odmiany mieszańcowe: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Ocena stanu plantacji Lp. Liczba wymaganych ocen stanu plantacji dla poszczególnych gatunków Termin dokonania oceny 1 Jedna ocena stanu plantacji dla plantacji nasiennych: gorczycy sarepskiej i białej, odmian ustalonych rzepaku, rzepiku, konopi dwupiennych, soi, lnu, maku, kminku zwyczajnego i odmian ustalonych słonecznika w okresie od pełni kwitnienia do początku zawiązywania nasion 2 Dwie oceny stanu plantacji dla plantacji nasiennych: 1) konopi jednopiennych: pierwsza po wykształceniu się osobników dwupiennych, ale przed rozpoczęciem kwitnienia osobników męskich (płaskoni) druga w trzy tygodnie po wykonaniu pierwszej oceny stanu plantacji 2) odmian mieszańcowych słonecznika: pierwsza przed kwitnieniem w celu sprawdzenia izolacji przestrzennej druga w okresie dojrzewania koszyczków 3 Trzy oceny stanu plantacji dla plantacji nasiennych odmian mieszańcowych rzepaku oraz męskosterylnych składników mieszańców złożonych: pierwsza wczesną wiosną, przed kwitnieniem druga w pełni kwitnienia trzecia po zakończeniu kwitnienia 4. Płodozmian: 1) plantacje nasienne roślin oleistych i włóknistych zakłada się na polu, na którym w kilku ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające, uwzględniając specyfikę i wymagania szczegółowe roślin oleistych i włóknistych, możliwość produkcji nasion danego gatunku, w szczególności innej odmiany lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji; 2) pole dla plantacji nasiennych, o których mowa w pkt 1, powinno być praktycznie wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy; 3) plantacje nasienne rzepaku nie mogą być zakładane na polu, na którym były uprawiane:
- a)w ostatnich pięciu latach inne odmiany rzepaku w przypadku plantacji nasiennej podwójnie ulepszonych odmian rzepaku,
- b)w ostatnich trzech latach inne rośliny gatunków z rodziny Brassicaceae w przypadku plantacji nasiennych wszystkich odmian rzepaku; 4) plantacji nasiennych kminku zwyczajnego nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich dwóch latach były uprawiane rośliny z rodziny Apiaceae; 5) plantacji nasiennych soi nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich trzech latach uprawiano soję; 6) plantacji nasiennych pozostałych gatunków roślin oleistych i włóknistych nie zakłada się na polu, na którym w roku poprzedzającym rok założenia ocenianej plantacji nasiennej był uprawiany ten sam gatunek; 7) plantacje nasienne konopi zakłada się z zachowaniem szerokości międzyrzędzi nie mniejszej niż 35 cm; 8) pole dla plantacji nasiennych roślin oleistych i włóknistych powinno być wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 5. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennej1)materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany 1 2 3 4 1 dla wszystkich gatunków z rodzaju Brassica spp. oprócz rzepaków, dla konopi, z wyjątkiem jednopiennych, oraz dla kminku, gorczycy białej 400 200 2 dla odmian ustalonych rzepaku oraz rzepiku 200 100 3 dla odmian mieszańcowych rzepaku 500 300 4 dla konopi jednopiennych 5000 1000 5 dla maku 500 6 dla słonecznika: 1) przy wytwarzaniu składników rodzicielskich mieszańca, w tym również mieszańca pojedynczego, jeżeli stanowi składnik mieszańca potrójnego 1500 - 2) dla odmian innych niż mieszańcowe 750 500 7 dla lnu zwyczajnego oraz soi, izolację przestrzenną może stanowić pas technologiczny o szerokości nie mniejszej niż 2 m, jeżeli sąsiadująca plantacja nasienna nie jest porażona przez organizmy szkodliwe 6. Czystość odmianowa Lp. Gatunki Minimalna czystość odmianowa w ocenie polowej dla materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany I rozmnożenia II rozmnożenia I. Gatunki podlegające ocenie według norm procentowych (czystość określona w procentach) 1 Dla soi 99,5 99,0 2 Dla gorczycy białej i odmian ustalonych słonecznika oraz dla rzepaku i rzepiku wytwarzanych na cele pastewne 99,7 99,0 3 Dla rzepaku i rzepiku wytwarzanych na cele inne niż pastewne 99,9 99,7 4 Dla lnu 99,7 98,0 97,51) 5 Dla maku 99,0 98,0 II. Gatunki podlegające ocenie według norm powierzchni (czystość określona w sztukach roślin nietypowych dla odmiany, na jednostce kwalifikacyjnej) 1 Dla gorczycy sarepskiej, kminku, konopi 1,0 1,0 2 Dla słonecznika mieszańcowego - roślin, które są rozpoznawalne jako niebędące linią wsobną lub innym składnikiem rodzicielskim: 1) w produkcji materiału siewnego kategorii elitarny składników rodzicielskich:
- a)linie wsobne 0,2
- b)mieszańce proste: - składnik męski, rośliny wydzielające pyłek, podczas gdy 2% lub więcej osobników żeńskich ma podatne kwiaty 0,2 składnik żeński 0,5 2) w produkcji materiału siewnego kategorii kwalifikowany mieszańców F1
- a)składnik męski, rośliny wydzielające pyłek, podczas gdy 5% lub więcej osobników żeńskich ma podatne kwiaty 0,5
- b)składnik żeński 1,0 Objaśnienie 1) Czystość odmianowa określona dla lnu w stopniu C/2 obowiązuje również dla stopnia C/3. Czystość odmianowa: 1) w składniku matecznym poziom męskiej sterylności stwierdzony w następczej ocenie tożsamości powinien wynosić nie mniej niż dla:
- a)rzepaku - 98,0%,
- b)słonecznika - 95,0%; 2) dla odmian mieszańcowych słonecznika liczba roślin rozpoznawalnych jako niebędące linią wsobną lub innym składnikiem rodzicielskim nie może przekraczać:
- a)w produkcji składników rodzicielskich (Ro, Rm): - w składniku męskim, rośliny pylące, jeżeli co najmniej 2% osobników żeńskich ma podatne kwiaty - 0,2 rośliny na jednostkę (0,2%), - w składniku żeńskim - 0,5 rośliny na jednostkę (0,5%),
- b)w produkcji materiału siewnego mieszańców handlowych linie wsobne i pojedyncze mieszańce stanowiące składniki rodzicielskie: - w składniku męskim, rośliny pylące, jeżeli co najmniej 5% osobników żeńskich ma podatne kwiaty - 0,5 rośliny na jednostkę (0,5%), - w składniku żeńskim - 1,0 roślina na jednostkę (1,0%),
- c)jeżeli co najmniej 5% roślin składnika matecznego ma znamiona zdolne do zapylenia, to procent roślin w obrębie tego składnika, który pylił lub pyli, nie może przekraczać w każdej ocenie stanu plantacji - 0,5 rośliny na jednostkę (0,5%); 3) występowanie roślin typowo męskich (płaskoni) w konopiach jednopiennych nie może przekraczać dla:
- a)materiału siewnego kategorii elitarny - 0,1 rośliny na 30m2,
- b)materiału siewnego kategorii kwalifikowany - 15 roślin na 10m2. Płaskonie występujące w ilości przekraczającej powyższe normy powinny być usuwane z plantacji nasiennej wraz z korzeniami i niszczone przed rozpoczęciem pylenia. 7. Czystość gatunkowa: 1) plantacje nasienne roślin oleistych i włóknistych powinny być praktycznie wolne od gatunków innych niż uprawiany, szczególnie gatunków mogących stanowić źródło obcego pyłku lub trudnych do odczyszczenia w procesach technologicznych; 2) występowanie innych gatunków roślin oleistych lub włóknistych na jednostce kwalifikacyjnej, które podlegają ocenie według norm:
- a)procentowych, na których jest produkowany materiał siewny kategorii: - elitarny - nie więcej niż 0,2 rośliny, - kwalifikowany - nie więcej niż 1 roślina,
- b)powierzchni, na których jest produkowany materiał siewny kategorii: - elitarny - nie więcej niż 0,3 rośliny, - kwalifikowany - nie więcej niż 0,5 rośliny. 8. Zachwaszczenie: 1) plantacje nasienne roślin oleistych i włóknistych powinny być praktycznie wolne od chwastów, w szczególności takich, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia; 2) występowanie na plantacji nasiennej chwastów w ilości powodującej ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającej przeprowadzenie oceny polowej może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. 9. Choroby i szkodniki: 1) plantacje nasienne roślin oleistych i włóknistych powinny być praktycznie wolne od chorób i szkodników; 2) porażenie plantacji nasiennej przez choroby i szkodniki w stopniu powodującym ograniczenie wykształcenia nasion lub uniemożliwiającym przeprowadzenie oceny polowej może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. 10. Wykaz gatunków, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia Lp. Rośliny oleiste i włókniste Gatunki chwastów, których nasiona są trudne do usunięcia w procesie czyszczenia i od których plantacja nasienna powinna być praktycznie wolna 1 Gorczyca biała Gorczyca sarepska Lebiodka pospolita Przytulia czepna Rdest, wszystkie gatunki Tobołki polne Tasznik pospolity Wyka, wszystkie gatunki Stwierdzenie wystąpienia gorczycy polnej i kapusty polnejpowoduje dyskwalifikację plantacji nasiennej 2 Len zwyczajny Chaber bławatekLnianka, wszystkie gatunkiŻycica lnowa i rocznaGorczyca polnaLepczycaPowój polnyRdest, wszystkie gatunkiSzczawik 3 Mak lekarski Komosa biała Stwierdzenie wystąpienia lulka czarnego i maku polnego powoduje dyskwalifikację plantacji nasiennej 4 Rzepak Rzepik Rzepak, formy nieuprawne Wyka, wszystkie gatunki Gorczyca polna Przytulia czepna Kapusta polna 5 Kminek zwyczajny Chaber bławatekPerz właściwyChwasty z rodziny selerowatych 6 Pozostałe gatunki ogólne 11. Podział roślin kapustowatych na grupy w zależności od możliwości przekrzyżowania się Grupa I Kapusta brukselskaKapusta pastewnaKapustaKalafiorBrokułDzika kapusta przekrzyżowanie możliwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy II i III Grupa II Kapusta pekińskaBrukiewRzepak oleistyRzepikRzepaGorczyca sarepskaGorczyca czarna przekrzyżowanie możliwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy I i III Grupa III Gorczyca białaRzodkiewRzodkiewka przekrzyżowanie łatwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy I i II IV. Wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego buraka cukrowego i pastewnego 1. Materiał siewny buraka może być wytwarzany metodą bezwysadkową, wyłącznie z materiału siewnego uznanego w urzędowej ocenie za materiał siewny kategorii elitarny. 2. Materiał siewny buraka wytworzony metodą bezwysadkową uznaje się w najniższym stopniu kwalifikacji (dla buraka jest to C/1). 3. Nazwy gatunków buraków i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji dla buraków 1 Burak cukrowy Beta vulgaris L. ssp. vulgaris corwar. vulgaris var. altissima Doll C/1 2 Burak pastewny Beta vulgaris L. ssp. vulgaris corwar. vulgaris var. rapacea K. Koch C/1 4. Odmiany mieszańcowe: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 5. Ocena stanu plantacji Lp. Wyszczególnienie Obowiązują dwie oceny stanu plantacji 1 dla metody tradycyjnej wytwarzania materiału siewnego buraków odmian ustalonych: pierwsza w pierwszym roku uprawy (wytwarzanie wysadków), w pierwszej połowie września druga w drugim roku uprawy (wytwarzanie nasion) w okresie od pełni kwitnienia do początku dojrzewania nasion 2 dla metody bezwysadkowej wytwarzania materiału siewnego buraków odmian ustalonych: pierwsza w pierwszym roku uprawy na przełomie września i października druga w drugim roku uprawy (wytwarzanie nasion) w okresie od pełni kwitnienia do początku dojrzewania nasion 3 dla metody bezwysadkowej wytwarzania materiału siewnego buraków odmian mieszańcowych: pierwsza w drugim roku uprawy w okresie pełni kwitnienia druga w drugim roku uprawy w okresie dojrzewania nasion Obowiązują trzy oceny stanu plantacji 4 dla metody tradycyjnej wytwarzania materiału siewnego buraków odmian mieszańcowych: pierwsza w pierwszym roku uprawy (wytwarzanie wysadków), w pierwszej połowie września druga w drugim roku uprawy w okresie pełni kwitnienia trzecia w drugim roku uprawy w okresie dojrzewania nasion 6. Przedplon: 1) plantacje nasienne buraka zakłada się na polu, na którym w kilku latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego, w szczególności, na którym w ostatnich czterech latach były uprawiane buraki lub występowały burakochwasty, albo 2) w roku poprzedzającym rok założenia ocenianej plantacji nasiennej były uprawiane gatunki roślin z rodziny Brassicaceae. 7. Izolacja przestrzenna1) Lp. Wyszczególnienie Minimalna odległość (w
- m)nie mniejsza niż 1 Od źródeł pyłku z rodzaju Beta wynosi: 1) dla materiału elitarnego 1000 2) dla materiału kwalifikowanego, z wyjątkiem podanego poniżej: 1000
- a)jeżeli zapylacz lub jeden z zapylaczy jest diploidem, od źródeł pyłku buraków tetraploidalnych 600
- b)jeżeli zapylacz jest wyłącznie tetraploidem: - od źródeł pyłku buraków diploidalnych 600 - od źródeł pyłku buraków o nieznanej ploidalności2) 600
- c)jeżeli zapylacz lub jeden z zapylaczy jest diploidem, od źródeł pyłku buraków diploidalnych 300
- d)jeżeli zapylacz lub jeden z zapylaczy jest tetraploidem, od źródeł pyłku buraków tetraploidalnych 300
- e)pomiędzy plantacjami nasiennymi, na których nie jest stosowana męska sterylność 300 2 Izolacja przestrzenna nie jest wymagana między plantacjami nasiennymi buraka odmian mieszańcowych, dla których jest stosowany ten sam zapylacz Objaśnienia: 1) Na plantacji nasiennej, na której są wytwarzane wysadki buraków, izolację przed zamieszaniem mechanicznym podczas wegetacji oraz zbioru stanowi pas technologiczny o szerokości nie mniejszej niż 2 m. 2) Jeżeli nie jest określona ploidalność odmiany buraka, należy stosować izolację jak dla buraka o nieznanej ploidalności. 8. Czystość odmianowa: 1) plantacja nasienna buraka powinna być wolna od roślin innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany i typów użytkowych buraka; 2) obecność roślin pylących w męskosterylnym składniku odmiany mieszańcowej jest niedopuszczalna. 9. Czystość gatunkowa: 1) plantacje nasienne powinny być praktycznie wolne od gatunków innych niż uprawiany; 2) występowanie roślin należących do innych gatunków, w szczególności burakochwastów, których nasiona są trudne do odróżnienia podczas badania laboratoryjnego od nasion uprawianej odmiany, jest podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. 10. Zachwaszczenie: 1) plantacja nasienna buraka powinna być praktycznie wolna od chwastów; 2) wystąpienie chwastów w ilości utrudniającej dobre wykształcenie nasion lub dokonanie oceny polowej może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. 11. Choroby i szkodniki: Występowanie na plantacji nasiennej chorób i szkodników w stopniu mogącym pogorszyć jakość nasion lub uniemożliwiającym dokonanie oceny jest podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. Załącznik nr 3 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania i jakości sadzeniaków ziemniaka oraz dopuszczalna wielkość partii w obrocie Najniższy stopień kwalifikacji - materiał kwalifikowany klasy B (C/B) 1. Sadzeniaki ziemniaka mogą być wytwarzane według dwóch systemów kwalifikacji: 1) krajowego albo 2) EKG/ONZ (Europejskiego Komitetu Gospodarczego Organizacji Narodów Zjednoczonych). 2. Wyboru systemu kwalifikacji dokonuje składający wniosek o dokonanie oceny sadzeniaków ziemniaka. 3. Oceny polowej, pobierania prób, oceny weryfikacyjnej oraz oceny cech zewnętrznych dokonuje się zgodnie z obowiązującą metodą. 4. W ocenie polowej, jak i ocenie weryfikacyjnej wyróżnia się następujące porażenia wirusami: 1) łagodne, objawiające się różnego rodzaju zmianami na liściach, takimi jak lekkie mozaiki, plamistości czy deformacje; 2) w stopniu ostrym, charakteryzujące się:
- a)smugowatymi lub plamistymi nekrozami na liściach,
- b)wyraźnymi mozaikami i przebarwieniami liści,
- c)deformacjami i zwijaniem liści,
- d)kruchością i łamliwością liści,
- e)karłowatością roślin. 5. Porażenie w stopniu ostrym uznaje się, jeżeli objawy, o których mowa w ust. 4, są wywołane przez: 1) wirusy:
- a)wirus liściozwoju ziemniaka (PLRV) lub
- b)wirus Y ziemniaka (PVY), lub
- c)mozaikę A ziemniaka (PVA), lub
- d)wirozę M ziemniaka (PVM); 2) kombinacje wirusów:
- a)wirus Y ziemniaka (PVY) łącznie z mozaiką X ziemniaka (PVX) lub
- b)mozaika A ziemniaka (PVA) łącznie z mozaiką X ziemniaka (PVX), lub
- c)mozaika X ziemniaka (PVX) łącznie z wirozą S ziemniaka (PVS). 6. Na plantacji nasiennej sadzeniaków ziemniaka jest wymagane prowadzenie systematycznej selekcji negatywnej polegającej na bieżącym usuwaniu roślin porażonych wirusami lub innymi chorobami, a także roślin nietypowych dla uprawianej odmiany. 7. Na plantacjach nasiennych sadzeniaków ziemniaka przeprowadza się zabieg chemicznego, mechanicznego lub łączonego (mieszanego) niszczenia naci, w terminie uzgodnionym z wojewódzkim inspektorem ochrony roślin i nasiennictwa właściwym terytorialnie dla położenia plantacji nasiennej, z uwzględnieniem w szczególności: 1) wczesności odmiany; 2) stanu rozwoju fizjologicznego roślin; 3) warunków pogodowych. 8. Ocena polowa: 1) dla plantacji nasiennych sadzeniaków ziemniaka przeprowadza się nie mniej niż dwie oceny stanu plantacji:
- a)pierwszą - kiedy rośliny osiągną wysokość około 20 cm,
- b)drugą - w okresie od pełni kwitnienia plantacji nasienej do dwóch tygodni po kwitnieniu, jednak nie później niż przed początkiem żółknięcia i zasychania liści lub bezpośrednio przed zabiegiem niszczenia naci; przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio; 2) podczas każdej oceny stanu plantacji prowadzi się obserwacje na występowanie organizmów kwarantannowych, w szczególności Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus; 3) plantacji nasiennych sadzeniaków ziemniaka nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich trzech latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej uprawiano rośliny z rodziny Solanaceae, w szczególności ziemniak, pomidor, tytoń; 4) izolacja przestrzenna:
- a)minimalna odległość plantacji nasiennych sadzeniaków ziemniaka od innych plantacji nasiennych sadzeniaków ziemniaka oraz tytoniu lub pomidorów powinna wynosić nie mniej niż dla: - sadzeniaków ziemniaka kategorii elitarne - 100 m, - sadzeniaków ziemniaka kategorii kwalifikowane - 50 m,
- b)odległość określona w lit. a może być zmniejszona do dwóch redlin, w przypadku gdy plantacja nasienna sadzeniaków ziemniaka kategorii: - elitarne sąsiaduje z plantacją nasienną spełniającą wymagania określone dla sadzeniaków ziemniaka kategorii kwalifikowane klasy C/A, co zostało potwierdzone przez urzędowego kwalifikatora, - kwalifikowane sąsiaduje z plantacją nasienną spełniającą wymagania określone dla sadzeniaków ziemniaka kategorii kwalifikowane klasy C/B, co zostało potwierdzone przez urzędowego kwalifikatora; 5) jeżeli nie zostały spełnione wymagania określone w pkt 4 lit. b:
- a)tiret pierwsze - plantację nasienną degraduje się do kategorii kwalifikowany klasy C/B,
- b)tiret drugie - plantację nasienną dyskwalifikuje się; 6) czystość gatunkowa i zachwaszczenie:
- a)plantacje nasienne sadzeniaków ziemniaka powinny być praktycznie wolne od roślin uprawnych innych gatunków,
- b)występowanie chwastów, szczególnie z rodziny psiankowatych, w ilościach mogących pogorszyć jakość wytwarzanych sadzeniaków ziemniaka lub ich zdrowotność, a także utrudniających właściwe wykonanie oceny, jest podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej; 7) występowanie chorób i szkodników:
- a)porażenie roślin przez choroby lub szkodniki w stopniu utrudniającym prawidłowy rozwój roślin lub uniemożliwiającym właściwe wykonanie oceny jest podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej,
- b)plantacja nasienna sadzeniaków ziemniaka powinna być wolna od organizmów kwarantannowych; 8) plantację nasienną sadzeniaków ziemniaka dyskwalifikuje się, jeżeli:
- a)wyrównanie roślin uniemożliwia prawidłowe wykonanie oceny,
- b)występują puste miejsca w ilości większej niż 30% powierzchni plantacji nasiennej,
- c)jest wyraźnie opóźniony stan wegetacji roślin w stosunku do przeciętnego stanu innych plantacji nasiennych tej samej odmiany w danym rejonie, spowodowany późnym terminem sadzenia. 9. Ocena weryfikacyjna sadzeniaków ziemniaka: 1) jest dokonywana w celu weryfikacji wyników oceny polowej w zakresie stopnia porażenia chorobami wirusowymi; 2) próby bulw ziemniaka do oceny weryfikacyjnej pobiera się wyłącznie z plantacji nasiennej poddanej zabiegowi defoliacji, przed ich wykopaniem - pomiędzy 7 a 14 dniem po zabiegu defoliacji lub, w uzasadnionych przypadkach, z kopca lub przechowalni; 3) ocena weryfikacyjna jest dokonywana na tzw. próbie oczkowej, przy zastosowaniu testu ELISA, który stosuje się do diagnostyki wirusów mogących spowodować dużą obniżkę plonów, w szczególności:
- a)wirusa liściozwoju ziemniaka (PLRV),
- b)wirusa Y ziemniaka (PVY),
- c)wirozy M ziemniaka (PVM),
- d)wirusa A (PVA),
- e)wirusa X (PVX); 4) dla sadzeniaków ziemniaka kategorii kwalifikowane klasy B (C/B) w ocenie weryfikacyjnej można:
- a)odstąpić od wykonania testu ELISA pod warunkiem, że w wyniku bonitacji roślin otrzymanych w próbie oczkowej stopień porażenia wirusami nie budził wątpliwości,
- b)wykonać uproszczoną ocenę weryfikacyjną pod warunkiem, że na plantacji nasiennej o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha zostały podjęte działania zapewniające utrzymanie wysokiego stanu zdrowotności plantacji nasiennej; 5) działania, o których mowa w pkt 4 lit. b, polegają w szczególności na:
- a)obsadzeniu plantacji nasiennej sadzeniakami ziemniaka, które były poddane pełnej (łącznie z testem ELISA) ocenie weryfikacyjnej, w wyniku której stwierdzono poziom porażenia nieprzekraczający wymagań określonych dla sadzeniaków ziemniaka kategorii kwalifikowane klasy A (C/A),
- b)obsadzeniu plantacji nasiennej sadzeniakami ziemniaka odmian: - które uzyskały ocenę odporności na wirusa Y nie mniejszą niż 7,0 (dotyczy oceny polowej dokonanej w doświadczeniach rejestrowych będącej średnią z wszystkich punktów doświadczalnych otrzymanych w okresie nie krótszym niż 2 lata), - charakteryzujących się wyraźnymi i typowymi objawami porażenia przez wirusy, - których średnie porażenie na plantacjach nasiennych w okresie ostatnich 3 lat nie było większe niż 5%, w tym nie większe niż 2% porażenia w stopniu ciężkim, - których plantacje nasienne były prowadzone na obszarze o tych samych warunkach środowiskowych co plantacja nasienna, która ma być poddana uproszczonej ocenie laboratoryjnej, i przez ostatnie 3 lata zajmowały łącznie powierzchnię nie mniejszą niż 10 ha oraz nie było zastrzeżeń co do ich zdrowotności,
- c)monitorowaniu nalotu i systematycznym zwalczaniu mszyc,
- d)zapewnieniu, że na wszystkich sąsiadujących plantacjach nasiennych w urzędowej ocenie został potwierdzony stopień porażenia przez choroby wirusowe na poziomie nie wyższym niż 5%,
- e)prowadzeniu systematycznej selekcji negatywnej mającej na celu usunięcie roślin porażonych lub podejrzanych o infekcję,
- f)poddaniu zabiegowi defoliacji w terminie określonym na dany rok dla poszczególnych grup wczesności,
- g)przeprowadzeniu oceny, czy w czasie zbioru bulw odrosty części zielonych po defoliacji wystąpiły nie więcej niż na: - 5%, w przypadku braku mszyc na odrostach, albo - 1%, w przypadku stwierdzenia występowania mszyc. 10. Ocena cech zewnętrznych: 1) wymagania dotyczące jakości sadzeniaków ziemniaka w ocenie cech zewnętrznych:
- a)sadzeniaki ziemniaka powinny być wolne od organizmów kwarantannowych,
- b)dopuszczalną wielkość partii stanowi zbiór sadzeniaków ziemniaka netto z jednej plantacji nasiennej, nie więcej jednak niż 50 ton; wielkość partii może być przekroczona nie więcej niż o 5%,
- c)partia sadzeniaków ziemniaka przygotowana do oceny cech zewnętrznych powinna być jednolita pod względem cech jakościowych,
- d)sadzeniaki ziemniaka w partii powinny: - być dojrzałe, czyste i suche, - nie wykazywać objawów nadmarznięcia, zaparzenia lub porośnięcia, - mieć kształt i zabarwienie miąższu typowe dla odmiany; 2) sadzeniaki ziemniaka, z wyłączeniem odmian regionalnych, w partii przygotowanej do oceny cech zewnętrznych, powinny być posortowane tak, aby:
- a)nie znajdowały się w niej bulwy, które przechodzą przez kwadratowe oczko sortownika o boku 25 mm,
- b)bulwy, które nie przechodzą przez kwadratowe oczko sortownika o boku 35 mm, zostały podzielone na frakcje o wymiarach stanowiących krotność 5 mm,
- c)znajdowały się w niej bulwy kilku frakcji o różnych wymiarach (kalibraż) posortowane w sposób określony w lit. b; 3) różnica między najmniejszym i największym wymiarem bulw w jednej partii nie może być większa niż 20 mm. 11. Sadzeniaków ziemniaka nie traktuje się środkiem chemicznym hamującym rozwój kiełków, który jest stosowany podczas przechowywania bulw ziemniaka innych niż sadzeniaki ziemniaka. 12. Szczegółowe wymagania dla oceny polowej, weryfikacyjnej oraz oceny cech zewnętrznych są określone w tabelach 1 i 2: Tabela 1 Szczegółowe wymagania dla sadzeniaków ziemniaka określone dla poszczególnych ocen według systemu kwalifikacji EKG/ONZ Oceniana wada Sadzeniaki ziemniaka kategorii elitarne Sadzeniaki ziemniaka kategorii kwalifikowane PB/M PB/III PB/II B/I B/II C/A C/B OCENA POLOWA Inne odmiany i rośliny nietypowe dla odmiany 0,0 0,0 0,01 0,25 0,25 0,5 0,5 Czarna nóżka 0,0 0,0 0,0 0,5 1,0 1,5 2,0 Choroby wirusowe i wirusopodobne1) 0,0 0,0 0,1 0,4(0,2) 0,8(0,4) 2,0(1,0) 10,0(2,0) OCENA WERYFIKACYJNA Rośliny nietypowe dla odmiany 0,0 0,0 0,01 0,25 0,25 0,5 0,5 Choroby wirusowe i wirusopodobne1) 0,0 0,0 0,5 2,0(1,0) 4,0(2,0) 10,0(5,0) 10,0 OCENA CECH ZEWNĘTRZNYCH Ziemia i inne zanieczyszczenia 0,0 1,0 1,0 2,0 2,0 2,0 2,0 Bulwy z objawami suchej lub mokrej zgnilizny, oprócz wywołanej przez organizmy kwarantannowe 0,0 0,0 0,2 1,0 1,0 1,0 1,0 Bulwy o nieodpowiednim kalibrażu - 1,0 2,0 3,0 3,0 3,0 3,0 Rizoktonia2) 0,0 0,0 1,0(1,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) Uszkodzenia zewnętrzne i bulwy niekształtne 0,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 Parch zwykły2) 0,0 0,0 5,0(10,0) 5,0(33,3) 5,0(33,3) 5,0(33,3) 5,0(33,3) Parch prószysty2) 0,0 0,0 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) Bulwy z plamistością miąższu na poprzecznym przekroju2) 0,0 0,0 1,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) Suma wad, z wyłączeniem kalibrażu w ocenie cech zewnętrznych 0,0 3,0 5,0 6,0 6,0 6,0 6,0 Objaśnienia: 1) Wartości w nawiasach oznaczają procent ostrego porażenia chorobami wirusowymi. 2) Wartości w nawiasach oznaczają procent porażenia powierzchni bulwy lub odpowiednio powierzchni przekroju poprzecznego bulwy, powyżej którego bulwę uznaje się za wadliwą. Tabela 2 Szczegółowe wymagania dla sadzeniaków ziemniaka określone dla poszczególnych ocen według krajowego systemu kwalifikacji Oceniana wada Sadzeniaki ziemniaka kategorii elitarne Sadzeniaki ziemniaka kategorii kwalifikowane PB/M PB/III PB/II B/I B/II C/A C/B OCENA POLOWA Inne odmiany i rośliny nietypowe dla odmiany 0,0 0,0 0,25 0,25 0,25 0,5 0,5 Czarna nóżka 0,0 0,5 1,0 1,0 2,0 3,0 4,0 Choroby wirusowe i wirusopodobne1) 0,0 1,0(0,4) 2,0 (0,4) 2,0 (0,4) 4,0(0,6) 8,0(1,0) 10,0(4,0) OCENA WERYFIKACYJNA Rośliny nietypowe dla odmiany 0,0 0,0 0,25 0,25 0,25 0,5 0,5 Choroby wirusowe i wirusopodobne1) 0,0 2,0 3,0 3,0 4,0 10,0 10,0 OCENA CECH ZEWNĘTRZNYCH Ziemia i inne zanieczyszczenia 0,0 1,0 2,0 2,0 2,0 2,0 2,0 Bulwy z objawami suchej lub mokrej zgnilizny, oprócz wywołanej przez organizmy kwarantannowe 0,0 0,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 Bulwy o nieodpowiednim kalibrażu - 1,0 2,0 3,0 3,0 3,0 3,0 Uszkodzenia zewnętrzne i bulwy niekształtne 0,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 Parch zwykły2) 0,0 2,0(10,0) 5,0(33,3) 5,0(33,3) 5,0(33,3) 5,0(33,3) 5,0(33,3) Parch prószysty2) 0,0 0,0 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) 1,0(10,0) Bulwy z plamistością miąższu na poprzecznym przekroju2) 0,0 0,0 1,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) 5,0(10,0) Suma wad, z wyłączeniem kalibrażu w ocenie cech zewnętrznych 0,0 3,0 5,0 6,0 6,0 6,0 6,0 Objaśnienia: 1) Wartości w nawiasach oznaczają procent ostrego porażenia chorobami wirusowymi. 2) Wartości w nawiasach oznaczają procent porażenia powierzchni bulwy lub odpowiednio powierzchni przekroju poprzecznego bulwy, powyżej którego bulwę uznaje się za wadliwą. Załącznik nr 4 - Szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego roślin warzywnych*)Wymagania określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia dotyczą wytwarzania i jakości materiału siewnego roślin warzywnych kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany oraz kategorii standard. I. Warzywa kapustne i rzepowate 1. Nazwy gatunków i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Jarmuż Brassica oleracea L. convar. acephala (D.C.) Alef. var. sabellica L. C/1 2 Kalafior Brassica oleracea L. convar. botrytis (L) Alef. var. botrytis L. C/1 3 Brokuł Brassica oleracea L. corwar. botrytis (L.) Alef. var. italica Plenck C/1 4 Kapusta głowiasta biała Brassica oleracea L. corwar. capitata (L.) Alef. var. alba D.C. C/1 5 Kapusta głowiasta czerwona Brassica oleracea L. corwar. capitata (L.) Alef. var. rubra D.C. C/1 6 Kapusta włoska Brassica oleracea L. corwar. capitata (L.) Alef. var. sabauda L. C/1 7 Kalarepa Brassica oleracea L. corwar. Caulocarpa (D.C.) Alef. var. gongylodes L. C/1 8 Kapusta brukselska Brassica oleracea L. corwar. fruticosa (Metzg.) Alef. var. gemmifera D.C. C/1 9 Kapusta pekińska Brassica rapa L. C/1 10 Rzepa Brassica rapa L. var. rapa C/1 11 Rzodkiew, rzodkiewka Raphanus sativus L. C/1 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Ocena odmian mieszańcowych: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Ocena stanu plantacji Liczba wymaganych ocen stanu plantacji dla poszczególnych gatunków Obowiązujący termin dokonania oceny dwie oceny stanu plantacji dla roślin jednorocznych: pierwsza w fazie dojrzałości konsumpcyjnej druga w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion dwie oceny stanu plantacji dla roślin dwuletnich uprawianych metodą bezwysadkową1): pierwsza w fazie wegetatywnej późną jesienią lub wiosną przed wyrastaniem w pędy nasienne druga w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion trzy oceny stanu plantacji dla roślin dwuletnich uprawianych metodą tradycyjną: pierwsza - ocena plantacji nasiennej, na której są wytwarzane wysadki w fazie dojrzałości konsumpcyjnej druga - ocena wysadków po przechowaniu ocena wysadków przed ich wysadzeniem trzecia w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion Objaśnienie 1) Nasiona wytworzone metodą bezwysadkową uznaje się w najniższym stopniu kwalifikacji. 4. Płodozmian: 1) plantacje nasienne roślin kapustnych i rzepowatych zakłada się na polu, na którym w ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku roślin warzywnych, z uwzględnieniem jego specyfiki, w szczególności:
- a)innej odmiany tego samego gatunku lub
- b)tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji; 2) plantacji nasiennych warzyw kapustnych nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich czterech latach były uprawiane rośliny z rodziny Brassicaceae; 3) plantacji nasiennych warzyw rzepowatych nie zakłada się na polu, na którym w ostatnim roku były uprawiane rośliny z rodziny Brassicacae; 4) plantacje nasienne warzyw kapustnych i rzepowatych muszą być wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 5. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennej materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany i standard 1 dla warzyw kapustnych oraz rzepy od źródeł pyłku z rodzaju Brassica spp. 1000 600 2 dla rzodkwi i rzodkiewki od źródeł pyłku z rodzaju Raphanus spp. 1000 600 Izolacja dla produkcji wysadków ogranicza się do pasa technologicznego szerokości nie mniejszej niż 2 m chroniącego przed zamieszaniem mechanicznym podczas zbioru. Sąsiadującą plantację nasienną zgłoszoną w niższym stopniu kwalifikacji traktuje się jako inną uprawę mogącą doprowadzić do zapylenia obcym pyłkiem oraz porażenia przez organizmy szkodliwe 6. Podział roślin kapustowatych na grupy w zależności od możliwości przekrzyżowania się Grupa I Kapusta brukselskaKapusta pastewnaKapustaKalafiorBrokułDzika kapusta przekrzyżowanie możliwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy II i III Grupa II Kapusta pekińskaBrukiewRzepak oleistyRzepikRzepaGorczyca sarepskaGorczyca czarna przekrzyżowanie możliwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy I i III Grupa III Gorczyca białaRzodkiewRzodkiewka przekrzyżowanie łatwe z każdym gatunkiem w grupie, nie krzyżują się z gatunkami z grupy I i II 7. Czystość odmianowa i gatunkowa: 1) występowanie roślin innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany, na jednostce kwalifikacyjnej plantacji nasiennej warzyw kapustnych i rzepowatych, na których jest produkowany materiał siewny kategorii:
- a)elitarny - 0,0,
- b)kwalifikowany i standard: - w pierwszej ocenie - 0,5, - w drugiej i trzeciej ocenie - 0,0; 2) występowanie roślin innych gatunków z rodzaju Brassicaceae - niedopuszczalne; 3) nieusunięcie zapylacza na plantacji nasiennej odmian mieszańcowych przed ostatnią oceną jest podstawą dyskwalifikacji plantacji nasiennej. 8. Choroby i szkodniki Lp. Nazwa patogena Dopuszczalna liczba roślin porażonych na jednostce kwalifikacyjnej 1 Czarna zgnilizna kapustnych (Xantomonas campestris pv. campestris) 3,0 2 Kiła kapusty (Plasmodiophora brassicae) 3,0 3 Sucha zgnilizna kapustnych (Phoma lingam) 3,0 4 Mozaika krzyżowych (TuMV - Turnip mosaic virus) 3,0 Łączna liczba roślin porażonych przez choroby wymienione w lp.1-4 nie może przekroczyć 6,0 Występowanie innych chorób i szkodników w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój może być podstawą dyskwalifikacji plantacji nasiennej 9. Zachwaszczenie: 1) plantacje nasienne powinny być praktycznie wolne od chwastów, w szczególności należących do rodziny Cruciferae; 2) zachwaszczenie plantacji nasiennej w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój nasion lub uniemożliwiającym dokonanie oceny może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennej. II. Warzywa cebulowe 1. Nazwy gatunków i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Cebula, w tym Echalion Allium cepa L. - grupa Cepa C/1 2 Szalotka Allium cepa L. - grupa Aggregatum C/1 3 Siedmiolatka (czosnek dęty) Allium fistulosum L. C/1 4 Czosnek pospolity Allium sativum L. C/1 5 Szczypiorek Allium schoenoprasum L. C/1 6 Por Allium porrum L. C/1 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Ocena odmian mieszańcowych: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Ocena stanu plantacji Lp. Liczba wymaganych ocen stanu plantacji dla poszczególnych gatunków Obowiązujący termin dokonania oceny 1 dwie oceny stanu plantacji dla roślin cebulowych uprawianych metodą bezwysadkową1): - pierwsza w fazie wegetatywnej przed wyrastaniem w pędy nasienne - druga w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion 2 trzy oceny stanu plantacji dla roślin cebulowych uprawianych metodą tradycyjną: - pierwsza - ocena plantacji, na której są wytwarzane wysadki w pierwszym roku uprawy przed załamywaniem szczypioru u cebuli - druga - ocena wysadków po przechowaniu ocena wysadków przed ich wysadzeniem lub zimujących w gruncie w przypadku pora - trzecia w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion 3 dwie oceny stanu plantacji dla cebuli siedmiolatki i szczypiorku: - pierwsza w fazie dojrzałości konsumpcyjnej - druga w fazie pełni kwitnienia do początku wiązania nasion 4 dwie oceny stanu plantacji dla czosnku pospolitego: - pierwsza w fazie początku załamywania szczypioru - druga po wykopaniu i wysuszeniu - ocena cech zewnętrznych główek W przypadku produkcji materiału siewnego odmian mieszańcowych każdy składnik ocenia się oddzielnie Objaśnienie 1) Nasiona wytworzone metodą bezwysadkową uznaje się w najniższym stopniu kwalifikacji. 4. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennej materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany i standard 1 odległość plantacji nasiennych, na których są wytwarzane wysadki cebuli, szalotki lub czosnku, od innych upraw warzyw cebulowych rozmnażanych wegetatywnie 500 2 odległość plantacji nasiennych cebuli, szalotki, cebuli siedmiolatki oraz szczypiorku od plantacji nasiennych odmian o żółtej barwie łuski (typu Wolska) oraz innych roślin cebulowych 1000 3 odległość plantacji nasiennych roślin cebulowych od plantacji nasiennych odmian o czerwonej barwie łuski lub o barwie łuski typu Rijnsburger 4500 1000 Izolacja dla produkcji wysadków różnych odmian ogranicza się do pasa technologicznego o szerokości nie mniejszej niż 2 m chroniącego przed zamieszaniem mechanicznym podczas zbioru 5. Płodozmian: 1) plantacje nasienne roślin cebulowych zakłada się na polu, na którym w ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku, w szczególności innej odmiany tego samego gatunku lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji, z uwzględnieniem specyfiki gatunku; 2) plantacji nasiennych warzyw cebulowych nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich czterech latach uprawiano jakiekolwiek rośliny cebulowe; 3) plantacje nasienne warzyw cebulowych muszą być wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 6. Czystość odmianowa i gatunkowa Lp. Rodzaj plantacji nasiennej Dopuszczalna liczba wad na jednostce kwalifikacyjnej dla materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany i standard 1 występowanie roślin innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany lub dla cebuli, szalotki i czosnku, cebul o innej barwie łuski na jednostce kwalifikacyjnej plantacji nasiennej wysadków cebuli, cebuli siedmiolatki, szalotki, szczypiorku oraz czosnku 0,3 0,5 2 występowanie roślin innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany na jednostce kwalifikacyjnej plantacji nasiennej wysadków pora 0,0 3,0 3 na plantacji nasiennej 0,0 4 występowanie roślin męskopłodnych w składniku matecznym (linia A męskosterylna): 1) przy produkcji nasion składnika matecznego 5,0 nie dotyczy 2) przy produkcji nasion odmian mieszańcowych F1 nie dotyczy 10,0 5 występowanie roślin innych gatunków roślin cebulowych jest niedopuszczalne 6 nieusunięcie zapylacza na plantacji nasiennej odmian powoduje dyskwalifikację plantacji nasiennej mieszańcowych przed ostatnią oceną 7. Choroby i szkodniki Lp. Nazwa organizmu szkodliwego Dopuszczalna liczba roślin porażonych na jednostce kwalifikacyjnej Produkcja wysadków 1 niszczyk zjadliwy (Ditylenchus dipsaci) 0,0 2 żółta karłowatość cebuli OYDV (onion yellow dwarf potyvirus) lub mozaika ogórka CMV (cucumber mosaic virus) 5,0 wysadki 1 zgnilizna szyjki cebuli (Botrytis allii) 2 biała zgnilizna cebuli (Sclerotium cepivorum) 3 żółta karłowatość cebuli OYDV lub mozaika ogórka CMV 4 wysadki porażone patogenami wymienionymi w lp. 1-3 łącznie 5,0 plantacje nasienne 1 żółta karłowatość cebuli (OYDV) lub mozaika ogórka CMV 0,0 2 żółtaczka astrów (Mycoplasma Ladila v. et Elford) 0,0 Występowanie chorób szczególnie mączniaka rzekomego (Peronospora destructor) i szkodników w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój nasion może powodować dyskwalifikację plantacji nasiennej 8. Zachwaszczenie: 1) plantacje nasienne roślin cebulowych powinny być praktycznie wolne od następujących chwastów: czosnków, ostróżeczki, przytulii i rdestów; 2) zachwaszczenie plantacji nasiennej w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój nasion lub uniemożliwiającym dokonanie oceny może powodować dyskwalifikację plantacji nasiennej. III. Warzywa korzeniowe 1. Nazwy gatunków i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Burak ćwikłowy Beta vulgaris L. var. vulgaris C/1 2 Marchew Daucus carota L. C/1 3 Pietruszka Petroselinum crispum (Miller) Nyman ex A.W. Hill C/1 4 Seler Apium graveolens L. C/1 5 Skorzonera (wężymord) Scorzonera his panica L. C/1 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Ocena odmian mieszańcowych: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Płodozmian: 1) plantacje nasienne roślin korzeniowych na polu, na którym w ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku, w szczególności innej odmiany tego samego gatunku lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji, z uwzględnieniem specyfiki gatunku; 2) plantacji nasiennych warzyw korzeniowych nie zakłada się na polu, na którym uprawiano rośliny z tej samej rodziny w ostatnich czterech latach; 3) plantacje nasienne warzyw korzeniowych muszą być wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 4. Ocena stanu plantacji Lp. Liczba wymaganych ocen stanu plantacji dla poszczególnych gatunków Obowiązujący termin dokonania oceny 1 dwie oceny stanu plantacji dla roślin korzeniowych uprawianych metodą bezwysadkową1): 1) dla odmian ustalonych marchwi: pierwsza w fazie wegetatywnej przed wyrastaniem w pędy nasienne druga w fazie pełni kwitnienia do początku dojrzewania nasion 2) dla odmian mieszańcowych marchwi: pierwsza w fazie pełnego kwitnienia baldachów pierwszego rzędu druga w fazie dojrzewania nasion 3) dla pozostałych gatunków -jedna w okresie od kwitnienia roślin do dojrzewania nasion 2 cztery oceny stanu plantacji dla roślin korzeniowych uprawianych metodą tradycyjną: pierwsza - ocena plantacji, na której są wytwarzane wysadki w pierwszym roku uprawy przed kopaniem druga - ocena wysadków po przechowaniu ocena wysadków przed ich wysadzeniem trzecia w fazie pełni kwitnienia czwarta w fazie dojrzewania nasion Objaśnienie 1) Nasiona wytworzone metodą bezwysadkową uznaje się w najniższym stopniu kwalifikacji. 5. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennej materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany i standard 1 odległość plantacji nasiennej marchwi, pietruszki od innych roślin baldaszkowatych 500 2 odległość plantacji nasiennej selera i składników rodzicielskich odmian mieszańcowych marchwi od innych roślin baldaszkowatych 1000 3 odległość plantacji nasiennej buraka ćwikłowego od jakichkolwiek źródeł pyłku z rodzaju Beta 1000 600 4 odległość plantacji nasiennej skorzonery od plantacji nasiennych innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany 300 Izolacja dla produkcji wysadków różnych odmian ogranicza się do pasa technologicznego o szerokości nie mniejszej niż 2 m chroniącego przed zamieszaniem mechanicznym podczas zbioru 6. Czystość odmianowa i gatunkowa Lp. Rodzaj plantacji nasiennej Dopuszczalna liczba wad na jednostce kwalifikacyjnej dla materiału siewnego kategorii: elitarny kwalifikowany i standard Produkcja wysadków 1 dla marchwi 0,0 0,0 2 dla pietruszki 0,0 2,0 3 dla selera 0,0 0,5 4 dla buraka ćwikłowego 0,0 0,2 5 dla skorzonery 0,0 1,0 Produkcja nasienna 1 dla marchwi, pietruszki, selera i skorzonery 0,0 2 dla buraka ćwikłowego 0,0 1,0 3 w składniku matecznym używanym do produkcji odmiany mieszańcowej buraka ćwikłowego roślin męskopłodnych nie więcej niż 10% 4 w składniku matecznym używanym do produkcji odmiany mieszańcowej marchwi roślin częściowo męskopłodnych nie więcej niż 15% 5 występowanie roślin innych gatunków baldaszkowatych lub dla buraka roślin z rodzaju Beta jest niedopuszczalne 6 nieusunięcie zapylacza na plantacji nasiennej odmian mieszańcowych przed ostatnią oceną jest podstawą dyskwalifikacji plantacji nasiennej 7. Choroby i szkodniki Lp. Nazwa patogena Dopuszczalna liczba roślin porażonych na jednostce kwalifikacyjnej Wysadki marchwi, pietruszki i selera 1 czarna zgnilizna marchwi (Alternaria radicina) 0,0 2 zgnilizna twardzikowa (Sclerotinia sclerotiorum) 0,0 Plantacje nasienne buraka ćwikłowego 1 skośnik burakowy 0,0 Występowanie chorób i szkodników w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój nasion jest podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennych 8. Zachwaszczenie: 1) zachwaszczenie plantacji nasiennych w stopniu ograniczającym prawidłowy rozwój nasion lub uniemożliwiającym dokonanie oceny może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennych; 2) występowanie roślin marchwi dziko rosnącej, kwitnącej w tym samym czasie, w odległości mniejszej niż 200 m od ocenianej plantacji nasiennej, oraz występowanie na polach sąsiadujących bezpośrednio z plantacją nasienną dużych ilości chwastów z rodziny selerowatych, kwitnących w tym samym czasie, może być podstawą do dyskwalifikacji plantacji nasiennych. IV. Warzywa dyniowate 1. Nazwy gatunków i obowiązujący najniższy stopień kwalifikacji Lp. Nazwa polska Nazwa łacińska Najniższy stopień kwalifikacji1)dla poszczególnych gatunków 1 Dynia olbrzymia Cucurbita maxima Duch. C/1 2 Dynia zwyczajna Cucurbita pepo L. C/1 3 Kawon (abuz) Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. et Nakai C/1 4 Melon Cucumis melo L. C/1 5 Ogórek Cucumis sativus L. C/1 Objaśnienie 1) Jeżeli w upoważnieniu dla prowadzącego obrót hodowca nie ustalił wyższego stopnia kwalifikacji. 2. Ocena odmian mieszańcowych: 1) materiał siewny składników rodzicielskich odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie jako spełniający wymagania dla materiału bazowego (B); 2) materiał siewny odmian mieszańcowych powinien być uznany w urzędowej ocenie lub w ocenie pod urzędowym nadzorem jako spełniający wymagania dla materiału kwalifikowanego pierwszego rozmnożenia (C/1). 3. Ocena stanu plantacji Liczba wymaganych ocen stanu plantacji dla poszczególnych gatunków Obowiązujący termin dokonania oceny dwie oceny stanu plantacji dla odmian ogórka, melona i kawona: pierwsza w okresie kwitnienia i zawiązywania pierwszych owoców druga w okresie dojrzewania nasienników przed zbiorem jedna ocena stanu plantacji dla dyni olbrzymiej i dyni zwyczajnej w okresie dojrzałości konsumpcyjnej owoców 4. Płodozmian: 1) plantacje nasienne roślin dyniowatych na polu, na którym w ostatnich latach poprzedzających rok założenia ocenianej plantacji nasiennej nie były uprawiane rośliny wykluczające możliwość produkcji materiału siewnego danego gatunku, w szczególności innej odmiany tego samego gatunku lub tej samej odmiany, lecz niższego stopnia kwalifikacji, z uwzględnieniem specyfiki gatunku; 2) plantacji nasiennych warzyw dyniowatych nie należy zakładać na polu, na którym w ostatnich dwóch latach uprawiano rośliny z tej samej rodziny; 3) plantacje nasienne warzyw dyniowatych muszą być wolne od roślin, które są samosiewami z poprzedniej uprawy. 5. Izolacja przestrzenna Lp. Wyszczególnienie Odległość w metrach nie mniejsza niż dla plantacji nasiennych wszystkich kategorii 1 odległość plantacji nasiennych dla odmian ogórka od innych plantacji nasiennych ogórka 500 2 odległość plantacji nasiennych dla odmian melona, kawona, dyni olbrzymiej i zwyczajnej od innych odmian lub roślin nietypowych dla odmiany w obrębie gatunku, a także od odmian botanicznych dyni zwyczajnej 1000 3 odległość plantacji nasiennych dla odmian mieszańcowych ogórka: odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona składnika rodzicielskiego od zasiewów innej odmiany lub formy ogórka niż ta, której pyłkiem mają być zapylone rośliny na plantacji 1000 odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona odmiany mieszańcowej, od zasiewów odmiany lub formy ogórka innej niż zapylacz 1000 odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona odmiany mieszańcowej, od zasiewów odmiany lub formy ogórka takiej samej jak składnik ojcowski 100 odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona odmiany mieszańcowej, od plantacji nasiennej innej odmiany, na której produkuje się nasiona odmiany mieszańcowej przy użyciu tego samego zapylacza 200 odległość pomiędzy składnikami rodzicielskimi chroniąca przed mechanicznym zamieszaniem przy produkcji nasion odmiany mieszańcowej i reprodukcji składnika matecznego za pomocą linii dopełniającej podwójna szerokość międzyrzędzi składnika matecznego odległość plantacji nasiennej, na której produkuje się nasiona zapylacza, od zasiewów innej odmiany lub składnika rodzicielskiego 1000 4 odległość plantacji nasiennych dla