Obsah (15)

§ 1§ 26§ 51§ 10§ 88§ 55§ 90§ 72§ 105§ 112§ 119§ 121§ 153§ 154§ 156

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 sierpnia 2000 r. Nr 63 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 735 — Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków t

ust. 1, przy zachowaniu przepisów Prawa budowlanego i przepisów o drogach publicznych oraz innych ustaw, a tak˝e wymagaƒ Polskich Norm, zapewniajà w szczególnoÊci: 1) bezpieczeƒstwo konstrukcji w aspekcie zapewnienia noÊnoÊci i statecznoÊci, 2) bezpieczeƒstwo obiektów in˝ynierskich, w szczególnoÊci z uwagi na mo˝liwoÊç po˝aru, powodzi, pochodu lodów, uderzenia statków i pojazdów, wp∏ywu ruchu zak∏adu górniczego, 3) bezpieczeƒstwo u˝ytkowania, 4) bezpieczeƒstwo obs∏ugi i bie˝àcego utrzymania obiektów in˝ynierskich, 5) trwa∏oÊç obiektów in˝ynierskich, 6) ochron´ Êrodowiska przyrodniczego, zwanego dalej „Êrodowiskiem”, 7) warunki u˝ytkowe uwzgl´dniajàce potrzeby osób niepe∏nosprawnych. § 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ przy projektowaniu i budowie obiektów in˝ynierskich,

§ 1ust.

2, oraz zwiàzanych z nimi urzàdzeƒ budowlanych, a tak˝e przy odbudowie, rozbudowie i przebudowie obiektów in˝ynierskich. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3842 — §

1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej nad przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: most, wiadukt, estakad´, k∏adk´, 2) tunelu — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej przez lub pod przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: tunel, przejÊcie podziemne, 3) przepuÊcie — rozumie si´ przez to budowl´ o przekroju poprzecznym zamkni´tym, przeznaczonà do przeprowadzenia cieków, szlaków w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub urzàdzeƒ technicznych przez korpus drogi, 4) konstrukcji oporowej — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do utrzymywania w stanie statecznoÊci uskoku naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych, 5) ruchomym obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to obiekt mostowy, zawierajàcy co najmniej jedno prz´s∏o obracane, podnoszone lub przesuwane, 6) sk∏adanym obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to obiekt mostowy o prz´s∏ach wykonanych z uprzednio przygotowanych elementów zaopatrzonych w z∏àcza wielokrotnego u˝ycia, 7) balustradzie — rozumie si´ przez to konstrukcj´ zabezpieczajàcà u˝ytkowników chodników, schodów i pochylni przed upadkiem z wysokoÊci; okreÊlone w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na por´cz obiektu mostowego uznaje si´ za dzia∏ajàce na balustrad´, 8) por´czy — rozumie si´ przez to element zwieƒczajàcy balustrad´ lub samodzielny element mocowany do konstrukcji obiektu in˝ynierskiego bàdê innego elementu, s∏u˝àcy do oparcia lub przytrzymania; okreÊlone w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na pochwyt uznaje si´ za dzia∏ajàce na por´cz, 9) klasie drogi — rozumie si´ przez to okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), klasy dróg i ich symbole, tj.: a) autostrady — symbol A, b) ekspresowe — symbol S, c) g∏ówne ruchu przyspieszonego — symbol GP, d) g∏ówne — symbol G, e) zbiorcze — symbol Z, f) lokalne — symbol L, g) dojazdowe — symbol D, Poz. 735 10) przeszkodzie terenowej — rozumie si´ przez to : a) przeszkod´ naturalnà — element Êrodowiska, a w szczególnoÊci dolin´, bagno, rzek´, wàwóz, wzniesienie, szlak w´drówek zwierzyny dziko ˝yjàcej, b) przeszkod´ sztucznà — dzie∏o ludzkie, a w szczególnoÊci drog´, lini´ kolejowà, kana∏, rurociàg, ciàg pieszy lub rowerowy. §
2. Je˝eli obiekty in˝ynierskie,

§ 1ust. 2, zawierajà pomieszczenia spe∏niajàce funkcje u˝ytkowe budynków u˝yteczno

Êci publicznej, a w szczególnoÊci punkty us∏ugowe lub handlowe, powinny byç równie˝ spe∏nione warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie. §

1. Konstrukcje oporowe utrzymujàce nasypy i przepusty d∏ugotrwale pi´trzàce wod´ powinny byç traktowane jako budowle spe∏niajàce warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie. Dzia∏ II USYTUOWANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH W TERENIE Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne §
2. Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany i wykonany w sposób odpowiadajàcy wymaganiom wynikajàcym z jego usytuowania i przeznaczenia, tak aby by∏a zapewniona jego trwa∏oÊç oraz warunki prawid∏owej eksploatacji i utrzymania. §
4. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego w terenie powinno byç dostosowane w szczególnoÊci do przebiegu drogi, charakteru przeszkody (rzeka, dolina, droga itp.) oraz uwzgl´dniaç warunki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrad p∏atnych.
5. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego na terenach podlegajàcych wp∏ywom ruchu zak∏adu górniczego powinno uwzgl´dniaç w szczególnoÊci niekorzystne oddzia∏ywania, które wyst´pujà bàdê mogà wystàpiç w kolejnych etapach eksploatacji górniczej. §
6. Usytuowanie obiektów in˝ynierskich powinno uwzgl´dniaç wymagania ochrony Êrodowiska, a w szczególnoÊci zalecenia ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko, sporzàdzonych dla inwestycji lub obiektów okreÊlonych w przepisach o ochronie Êrodowiska jako mogàcych pogorszyç stan Êrodowiska. §
7. W obiektach mostowych usytuowanych w strefach ochronnych êróde∏ oraz uj´ç wody, z uwagi na mo˝liwoÊç wystàpienia nadzwyczajnych zagro˝eƒ Êrodowiska, powinny byç zastosowane rozwiàzania zapewniajàce w szczególnoÊci: Dziennik Ustaw Nr 63 — 3843 — 1) bezpieczeƒstwo ruchu pojazdów na obiekcie mostowym, 2) zabezpieczenie gruntu oraz wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem b´dàcym skutkiem wypadków drogowych. §
9. Dla zwierzàt dziko ˝yjàcych powinno byç zapewnione bezkolizyjne przemieszczanie si´ ich z jednej na drugà stron´ drogi klas A, S, GP i G, z zastrze˝eniem ust. 2, w miejscach nasilonej migracji, a w szczególnoÊci w wi´kszych kompleksach leÊnych oraz obszarach bagiennych i innych przeci´tych drogà siedliskach rzadkich i zagro˝onych gatunków, wskazanych przez w∏aÊciwe organy administracji rzàdowej lub w∏aÊciwe jednostki samorzàdu terytorialnego. Powinno to byç realizowane jako: Poz. 735 2) wyst´pujà w szczególnoÊci rozga∏´zienia, starorzecza, jeziora — powodujàce odchylenia nurtu przy wysokich stanach wód, 3) wyst´pujà niesprzyjajàce warunki geologiczne w postaci nienoÊnych gruntów, du˝ego upadu warstw, ˝y∏ wodnych pod ciÊnieniem, zjawisk krasowych. §
11. Mosty w zale˝noÊci od ich przeznaczenia i od przeszkody terenowej powinny zapewniç w szczególnoÊci: 1) swobodny przep∏yw wód i sp∏yw lodów w ciekach, 2) ˝eglug´ pod mostami, 3) bezpieczny ruch pojazdów ko∏owych i szynowych, 4) bezpieczny ruch pieszych, 1) przejÊcia w tunelach w poprzek korpusu drogi, 5) przemieszczanie si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych, 2) przejÊcia po k∏adkach (wiaduktach) nad drogà. 6) ciàg∏oÊç ekosystemu cieku.
12. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do istniejàcych dróg klas GP i G poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie.
13. Spe∏nienie wymagaƒ,

ust. 1, powinno byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez odpowiednià d∏ugoÊç i szerokoÊç mostu, podzia∏ na prz´s∏a o w∏aÊciwej d∏ugoÊci w Êwietle oraz odpowiednie usytuowanie wysokoÊciowe mostu w stosunku do przeszkody — co gwarantuje, w zale˝noÊci od potrzeb, odpowiednie skrajnie dla ruchu pojazdów, statków, pieszych i przeÊwity umo˝liwiajàce przemieszczanie si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych. §

1. Obiekty mostowe i tunele przeznaczone do ruchu pieszych lub komunikacji gospodarczej powinny byç usytuowane z uwzgl´dnieniem potrzeb miejscowych, odpowiednio do g´stoÊci zaludnienia i przebiegu dróg lub ciàgów pieszych. §
2. Obiekty mostowe z ustrojem noÊnym przewidzianym z dêwigarów prefabrykowanych powinny krzy˝owaç si´ z przeszkodà pod kàtem prostym lub zbli˝onym do niego. Dopuszczalne odst´pstwa nie powinny odbiegaç od kàta prostego: 1) w prz´s∏ach p∏ytowych — o wi´cej ni˝ 30°, 2) w prz´s∏ach belkowych — o wi´cej ni˝ 45°. Rozdzia∏ 2 Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do warunków terenowych
3. Mosty §
4. OÊ mostu i jego usytuowanie powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do czynników komunikacyjnych i ukszta∏towania terenu w rejonie mostu oraz czynników wodnych, regulacyjnych i eksploatacyjnych cieku na odcinku przyleg∏ym do mostu. §
6. Usytuowanie mostu i trasy dojazdowej nie powinno spowodowaç istotnych zmian koryta cieku oraz warunków przep∏ywu wód, jeÊli nie wynika to z koniecznoÊci regulacji koryta cieku.
7. Powinno si´ dà˝yç do usytuowania mostu w takim miejscu, gdzie koryto cieku jest najbardziej zbli˝one do prostego. Mosty nie powinny byç usytuowane na odcinkach, na których: 1) wyst´pujà gwa∏towne zw´˝enia koryta, ostre zakr´ty lub progi — powodujàce powstawanie zatorów lodowych lub gromadzenie si´ rumowiska, §
8. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci ruchu pojazdów i pieszych powinny byç przewidziane mosty sta∏e. Mosty ruchome mogà byç zastosowane tylko w przypadkach, gdy warunki transportowe zmuszajà do takiego rozwiàzania, a nat´˝enie ruchu drogowego bàdê ruchu jednostek p∏ywajàcych pozwala na czasowe zamykanie ruchu. §
9. Usytuowanie mostu nie powinno ograniczaç ˝eglugi przy ustalonych poziomach wód. Powinno ono spe∏niç wymagania administratorów wód w szczególnoÊci w zakresie umiejscowienia podpór, pr´dkoÊci przep∏ywu wód, odleg∏oÊci mostu od przystani, jeÊli znajduje si´ w jej pobli˝u. § 18.
10. D∏ugoÊç mostu powinna wynikaç z warunku minimalnego Êwiat∏a mostu, zapewniajàcego swobod´ przep∏ywu miarodajnego, bez spowodowania nadmiernego spi´trzenia wody w cieku — wywo∏ujàcego dodatkowe zagro˝enia i nieuzasadnione ekonomicznie szkody — oraz bez spowodowania nadmiernych rozmyç koryta cieku, z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony Êrodowiska,

§ 26. 2. Âwiat∏o mostu, o którym mowa w ust. 1, jest to odleg∏o

Êç mi´dzy Êcianami przyczó∏ków, mierzona na poziomie miarodajnej rz´dnej zwierciad∏a wody prostopadle do kierunku przep∏ywu, zmniejszona o sum´ gruboÊci filarów na tym samym poziomie. W mostach bez przyczó∏ków z prz´s∏ami zatopionymi w nasypie Êwiat∏o mostu powinno byç odniesione do poziomu okreÊlonego wy˝ej, jako odleg∏oÊç mi´dzy umocnionymi skarpami sto˝ków nasypowych, odpowiednio zmniejszone o sum´ gruboÊci filarów. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3844 —

1. Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1, jest to maksymalny przep∏yw roczny, którego prawdopodobieƒstwo przekroczenia równe jest p. WartoÊç Poz. 735 prawdopodobieƒstwa p, w zale˝noÊci od klasy drogi i rodzaju obiektu, okreÊla tabela: WartoÊç prawdopodobieƒstwa p klasa drogi Rodzaj obiektu A, S, GP (%) G, Z (%) L, D (%) Most 0,3 0,5 1 Most tymczasowy 2 3 3 W przypadku tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, dopuszcza si´ inne wartoÊci p, nie wi´ksze jednak ni˝ podwojone z tabeli. §
2. Przep∏yw miarodajny dla mostów usytuowanych na rzekach obwa∏owanych powinien uwzgl´dniaç warunki ochrony przeciwpowodziowej dla danego odcinka rzeki. §
3. Dla mostów na kana∏ach z regulowanym przep∏ywem jako przep∏yw miarodajny powinien byç przyj´ty przep∏yw odpowiadajàcy warunkom pracy kana∏u. §
4. Przep∏yw miarodajny dla mostu usytuowanego poni˝ej budowli pi´trzàcej powinien byç skorelowany z ∏àcznym przep∏ywem przez sterowane urzàdzenia upustowe budowli pi´trzàcej. §
5. Âwiat∏o mostu powinno byç ustalone w projekcie architektoniczno-budowlanym zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia „Obliczanie Êwiate∏ mostów i przepustów”, z zastrze˝eniem § 23 i
6. §
8. W przypadku gdy sp∏yw lodów odbywa si´ na poziomie przep∏ywu miarodajnego, Êwiat∏o mostu mniejsze ni˝ 30 m powinno byç okreÊlone na podstawie tego przep∏ywu zwi´kszonego o 15% jego wartoÊci.
9. Na potokach górskich i rzekach podgórskich oraz na odcinkach cieków ∏àczàcych je: 1) Êwiat∏o mostu powinno byç zwi´kszone o 15 % wartoÊci okreÊlonej w obliczeniach, 2) mosty o Êwietle nie wi´kszym ni˝ 25 m powinny byç przewidziane jako jednoprz´s∏owe, 3) w mostach wieloprz´s∏owych nad Êrodkiem nurtu powinno byç usytuowane prz´s∏o o Êwietle nie mniejszym ni˝ 25 m.
10. Przez potoki górskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach: 1) powierzchnia zlewni jest nie wi´ksza ni˝ 180 km2, 2) stosunek przep∏ywu maksymalnego rocznego o prawdopodobieƒstwie przekroczenia równym 1% do przep∏ywu Êredniego z wieloletniego okresu jest wi´kszy ni˝ 120, 3) spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,3%.
11. Przez rzeki podgórskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach: 1) powierzchnia zlewni jest wi´ksza ni˝ 180 km2, 2) stosunek przep∏ywów,

ust. 3 pkt 2, jest wi´kszy ni˝ 50, 3) spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,05%. §

1. Ustalenie Êwiat∏a mostu stanowiàcego cz´Êç budowli pi´trzàcej i jego wysokoÊciowe usytuowanie wchodzi w zakres projektowania budowli pi´trzàcej. §
2. Âwiat∏a mostów nad kana∏ami ˝eglownymi powinny byç dostosowane do szerokoÊci kana∏ów, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w §
3. §
5. W razie koniecznoÊci uwzgl´dnienia ekologicznej funkcji doliny cieku w funkcjonowaniu Êrodowiska i migracji zwierzàt, d∏ugoÊç mostu powinna byç zwi´kszona o pasy terenu przybrze˝nego pokrytego roÊlinnoÊcià. Pasy te powinny mieç szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 1,5 m mierzonà przy Êrednich poziomach wód, z zastrze˝eniem ust.
7. Pasy terenu,

ust. 1, w przypadku przewidywanej migracji okreÊlonego gatunku zwierzàt, powinny mieç wymiary spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 67 ust.1 i

1. §
3. Przy rozga∏´zionych korytach rzek d∏ugoÊç mostów powinna byç okreÊlona wed∏ug przep∏ywu miarodajnego, rozdzielonego proporcjonalnie do zdolnoÊci przepustowych poszczególnych ramion rzeki. Do ustalenia d∏ugoÊci ka˝dego mostu powinna byç przyj´ta odpowiadajàca mu cz´Êç przep∏ywu miarodajnego, zwi´kszona o 20 % jego wartoÊci.
4. W przypadku trudnoÊci z ustaleniem rozdzia∏u przep∏ywu, o którym mowa w ust. 1, powinny byç wykonane badania studialne, a w szczególnoÊci modelowe lub numeryczne. §
5. W przypadku przewidywanych w rejonie mostu prac regulacyjnych lub budowy obwa∏owaƒ powinny byç uwzgl´dnione warunki przep∏ywu w przebudowanym korycie. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3845 — Poz. 735 §
7. D∏ugoÊç prz´se∏ mostu powinna wynikaç nie tylko z czynników konstrukcyjnych, lecz równie˝ zapewniaç w szczególnoÊci swobodny przep∏yw miarodajny i sp∏yw lodów mi´dzy podporami oraz potrzeby ˝eglugi, jeÊli taka jest przewidywana. §
9. Wzniesienie spodu konstrukcji, o którym mowa w § 31 i 32, powinno zapewniç w szczególnoÊci:
10. W mostach sta∏ych minimalne Êwiat∏o poszczególnych prz´se∏ w korycie rzeki, w celu zapewnienia niezak∏óconego sp∏ywu lodów, nie powinno byç mniejsze ni˝ 1/10 normalnej szerokoÊci koryta mierzonej w poziomie wody brzegowej, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 i § 23 ust. 2 pkt
11. 2) ulokowanie betonowych ciosów pod∏o˝yskowych bàdê elementów przegubów betonowych i ˝elbetowych, wykazujàcych napr´˝enia rozciàgajàce w betonie, powy˝ej poziomu spi´trzonej miarodajnej wody,
12. Przez wod´ brzegowà, o której mowa w ust. 2, rozumie si´ taki stan przep∏ywu, przy którym woda wype∏nia koryto cieku w granicach naturalnej linii brzegowej.
13. Âwiat∏a prz´se∏ ˝eglownych powinny byç ustalone dla poszczególnych klas wód Êródlàdowych zgodnie z odr´bnymi przepisami. §
15. Rz´dna zwierciad∏a wody w przekroju mostowym, przy uwzgl´dnieniu przewidywanego rozmycia, nie powinna byç wy˝sza ni˝ miarodajna rz´dna zwierciad∏a wody. Miarodajna rz´dna zwierciad∏a wody jest to rz´dna w niezabudowanym przekroju mostowym odpowiadajàca przep∏ywowi miarodajnemu.
16. Dla przeprowadzenia przep∏ywu miarodajnego dopuszcza si´ zwi´kszenie wolnej powierzchni pod mostem poprzez obni˝enie brzegów koryta cieku do poziomu znajdujàcego si´ o 0,5 m od poziomu niskiej wody, z zastrze˝eniem ust. 3, przy czym powierzchnia obni˝enia nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 20% powierzchni przep∏ywu pod mostem.
17. W przypadku usytuowania mostu na zakolu rzeki obni˝enie brzegów koryta, o którym mowa w ust. 2, dozwolone jest tylko na brzegu o mniejszym promieniu krzywizny. §
19. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji mostu ponad najwy˝szy poziom spi´trzonej wody przep∏ywu miarodajnego oraz ponad najwy˝szy poziom wody ˝eglownej okreÊlajà odr´bne przepisy.
20. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, okreÊlajà odr´bne przepisy. §
22. Najwy˝szy poziom spi´trzonej wody przep∏ywu miarodajnego mo˝e si´gaç przed mostem trwa∏ym ∏ukowym o wezg∏owiach zamocowanych tylko do tego punktu sklepienia, w którym styczna do niego jest pochylona do poziomu pod kàtem 60°. JednoczeÊnie sklepienie w kluczu powinno byç wzniesione nad poziom tej wody stosownie do wymagaƒ okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
23. Wzniesienie dolnych kraw´dzi prz´se∏ mostów ∏ukowych lub o krzywoliniowym zarysie nad najwy˝szy poziom wody ˝eglownej odnosi si´ do tych punktów spodu konstrukcji, które sà wyznaczone przez wymaganà szerokoÊç prz´s∏a ˝eglownego dla danej klasy wód Êródlàdowych ˝eglownych. 1) ulokowanie odkrytych cz´Êci ∏o˝ysk powy˝ej spi´trzonej miarodajnej wody, przy czym warunek ten odnosi si´ do ich najni˝szych elementów, 3) odleg∏oÊç konstrukcji ze stali trudno rdzewiejàcej bez pow∏ok malarskich od lustra wody lub poziomu terenu chroniàcà przed zawilgoceniem, wynoszàcà: a) przy wodach stojàcych — 3 m, b) przy wodach p∏ynàcych, ponad Êrednie stany wód — 2,5 m, c) od poziomu terenu — 1 m, 4) odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 1,9 m od terenu lub odsadzki sto˝ka nasypowego w obr´bie przyczó∏ka, gdy wymagany jest dost´p do ∏o˝ysk w przypadku braku innych mo˝liwoÊci, z zastrze˝eniem ust. 2; w mostach belkowych o przeÊwicie mi´dzy belkami nie mniejszym ni˝ 0,9 m odleg∏oÊç t´ odnosi si´ do spodu p∏yty pomostu.
24. Wymagania okreÊlone w ust.1 pkt 4 nie dotyczà odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych mostów, w których warunki terenowe lub konstrukcja podpór nie pozwalajà na uzyskanie wymaganej odleg∏oÊci. §
26. P∏aszczyzny boczne Êcian filarów oraz przyczó∏ków powinny byç dostosowane do przewidywanego kierunku przep∏ywu miarodajnego i nie powinny tworzyç kàta wi´kszego ni˝ 20° z kierunkiem przep∏ywu na poziomie normalnym, z zastrze˝eniem ust. 2 i
27. W przypadku podpór a˝urowych przez p∏aszczyzn´ bocznà rozumie si´ p∏aszczyzn´ wyznaczonà przez elementy podpory.
28. Na rzekach ˝eglownych dopuszcza si´ odchylenie kierunku p∏aszczyzn filarów i przyczó∏ków od kierunku sp∏ywu wód ˝eglownych o kàt nie wi´kszy ni˝ 10°.
29. W przypadku mostów w skosie p∏aszczyzny boczne Êcian filarów i Êciany przednie przyczó∏ków powinny byç usytuowane skoÊnie do osi mostu, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i
31. Wymagania okreÊlone w ust. 1 i 3 nie majà zastosowania do podpór estakad nad dolinami z ciekami o niewielkim przep∏ywie.
32. Fundamenty podpór powinny byç dostosowane do zmiennego ukszta∏towania dna koryta w przekroju mostowym, spowodowanego rozmyciem dna. Dopuszczalne wartoÊci stopnia rozmycia, zale˝ne od rodzaju fundamentu, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. §
33. Osie podpór mostów usytuowanych obok siebie powinny znajdowaç si´ w tej samej linii. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3846 — Poz. 735 §
35. Na terenach zalewowych rzek przegradzanych nasypami drogowymi, gdy zachodzà okolicznoÊci okreÊlone w ust. 2, powinny byç wykonane wa∏y kierujàce, z zastrze˝eniem ust.
36. pozostawienia odp∏ywu z lokalnego cieku przy normalnych stanach wód dodatkowym otworem w nasypie drogi, pod warunkiem zamykania tego otworu przed pojawieniem si´ wysokich stanów wód.
37. Wa∏y kierujàce,

ust. 1, powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy: § 38. Dla mostów o Êwietle nie wi´kszym ni˝ 10 m i z umocnionym dnem, zwanych dalej „ma∏ymi mostami”, powinny byç zastosowane zasady obliczeƒ hydraulicznych i wymagania podobne jak dla przepustów. W szczególnoÊci dopuszcza si´: 1) wyst´pujà jednoczeÊnie nast´pujàce czynniki:

1. a)przep∏yw na terenach zalewowych jest wi´kszy ni˝ 15% ca∏kowitego przep∏ywu miarodajnego,
2. b)Êrednia pr´dkoÊç wody na terenie zalewowym jest wi´ksza ni˝ 0,6 m/s,
3. c)nasyp drogowy przegradza teren zalewowy na odcinku wi´kszym ni˝ 1/3 jego szerokoÊci, 1) zwi´kszenie spi´trzenia wody przed mostem, 2) wywo∏anie ruchu krytycznego pod mostem, pod warunkiem umocnienia dna cieku na odcinku za mostem. 2) wody wyst´pujà z brzegów cz´Êciej ni˝ raz na 3 lata, 2. Przepusty 3) koryto rzeki jest nieuregulowane, niestabilne i wykazuje tendencje do tworzenia si´ zatorów lodowych, § 39. 1. Przepusty w miar´ mo˝liwoÊci powinny byç usytuowane w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu. 4) w przekroju mostowym wyst´pujà zaburzenia przep∏ywu wywo∏ane niesymetrycznym usytuowaniem podpór mostu w stosunku do osi cieku. 2. Przepusty ∏àczàce przydro˝ne rowy powinny byç usytuowane prostopadle do osi drogi. 3. Wa∏y kierujàce powinny byç zaprojektowane dla przep∏ywu miarodajnego, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 4. Wa∏y kierujàce nie powinny byç zastosowane na potokach górskich i rzekach podgórskich oraz na odcinkach cieków ∏àczàcych je. § 37. Na terenach zalewowych rzek przegrodzonych nasypami drogowymi dopuszcza si´ mo˝liwoÊç § 40. 1. Âwiat∏o przepustów powinno zapewniç swobod´ przep∏ywu miarodajnego wody, z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ dotyczàcych pr´dkoÊci przep∏ywu, stopnia wype∏nienia przewodu przepustu oraz pochylenia pod∏u˝nego jego dna. 2. Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1, powinien byç okreÊlony w zale˝noÊci od klasy drogi i rodzaju obiektu w oparciu o wartoÊci prawdopodobieƒstwa p okreÊlone w tabeli: WartoÊç prawdopodobieƒstwa p klasa drogi Rodzaj obiektu A, S, GP (%) G, Z (%) L, D (%) Przepust 1 1 2 Przepust tymczasowy 3 5 5 § 41. 1. Przepusty powinny byç zastosowane na ciekach o pochyleniu pod∏u˝nym nie wi´kszym ni˝ 2%. Przy pochyleniach równych lub wi´kszych ni˝ 2% oraz na potokach górskich zastosowanie przepustu mo˝e byç dopuszczone tylko dla dróg klasy L i D. 2. Dno przepustu na ciekach powinno mieç pochylenie pod∏u˝ne, zapewniajàce pokonanie oporów ruchu w przepuÊcie przy przep∏ywie miarodajnym, dostosowane do warunków nape∏nienia przepustu. JeÊli zastosowanie takiego pochylenia wymaga∏oby nadmiernego podniesienia wlotu lub wylotu przepustu ponad naturalne dno cieku, to pochylenie powinno byç odpowiednio skorygowane. Pochylenie nie mo˝e byç jednak mniejsze ni˝ 0,5% z uwagi na niebezpieczeƒstwo nadmiernego zamulenia dna przepustu. 3. Ze wzgl´du na utrzymanie ciàg∏oÊci ekosystemu dopuszcza si´ niewielkie zamulenie w przepustach na ciekach stale prowadzàcych wod´. § 42. 1. Wymiary przewodu przepustu oraz ukszta∏towanie jego wlotu i wylotu powinny w szczególnoÊci: 1) nie powodowaç:
4. a)nadmiernego spi´trzenia wody przed przepustem,
5. b)nadmiernie wysokiego poziomu wody na wlocie i w przewodzie przepustu w przypadku przepustów niezatopionych, 2) zapewniç odpowiednie warunki odp∏ywu wody od przepustu, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3847 — 3) zabezpieczyç przed istotnym rozmyciem lub zamuleniem dna cieku przed i za przepustem. 2. Pr´dkoÊç przep∏ywu wody nie powinna byç, przy wysokoÊci przewodu przepustu: 1) nie wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3,5 m/s, 2) wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3 m/s. § 43. 1. Przewody przepustów o przekrojach prostokàtnych, owalnych i ko∏owych powinny mieç szerokoÊç w Êwietle: 1) dla dróg klas A i S — nie mniejszà ni˝ 1 m, 2) dla dróg klas GP, G i Z — nie mniejszà ni˝ 0,8 m, 3) dla pozosta∏ych dróg, gdy d∏ugoÊç przewodu przepustu:
6. a)jest nie wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà ni˝ 0,6 m,
7. b)jest równa lub wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà ni˝ 0,8 m. 2. WysokoÊç przewodów przepustów o przekrojach prostokàtnych i owalnych powinna wynosiç: 1) przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami klas L i D — nie mniej ni˝ 0,8 m, 2) przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami pozosta∏ych klas — nie mniej ni˝ 1 m, 3) przy d∏ugoÊciach wi´kszych ni˝ 20 m — nie mniej ni˝ 1,2 m, wysokoÊç przewodów przepustów prze∏azowych zaÊ powinna wynosiç nie mniej ni˝ 1,9 m. 3. Dopuszcza si´ zwielokrotnienie liczby otworów kosztem Êrednicy przewodu ko∏owego w przypadku, gdy przewód o du˝ej Êrednicy powoduje nadmierne podniesienie niwelety jezdni, z zastrze˝eniem § 49 ust. 3. § 44. 1. Dopuszcza si´ wykorzystanie przepustów jako przejÊç dla mniejszych zwierzàt poprzez odpowiednie zwi´kszenie ich Êwiat∏a i uformowanie przekroju, stosownie do wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2. 2. Przepusty przewidziane do przechodzenia ma∏ych zwierzàt powinny mieç uformowanà Êcie˝k´ dla zwierzàt o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 0,5 m, wzniesionà ponad zwierciad∏o Êredniej wody w przepuÊcie. § 45. W przepustach pracujàcych niepe∏nym przekrojem przewodu strop prostokàtnego oraz zwornik ko∏owego lub owalnego przewodu przepustu powinny byç wzniesione nie mniej ni˝ 0,25 m nad zwierciad∏em wody przy przep∏ywie miarodajnym, a g∏´bokoÊç wody w przewodzie nie powinna byç wi´ksza ni˝ 75% wartoÊci jego wysokoÊci bàdê Êrednicy. § 46. Na ciekach, na których przy wysokich stanach wód mogà pojawiaç si´ k∏ody drzew lub inne przedmioty mogàce zablokowaç przepust, powinny byç zastosowane przepusty o wlotach niezatopionych. § 47. G∏´bokoÊç spi´trzonej wody przed wlotem przepustu, w zale˝noÊci od warunków jego pracy, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. Poz. 735 § 48. 1. WielkoÊç przewodu przepustu powinna byç tak przyj´ta, aby spi´trzenie wody wywo∏ane przepustem: 1) nie spowodowa∏o zalania w szczególnoÊci gruntów uprawnych, zabudowaƒ, okolicznych dróg, terenów szczególnie chronionych, 2) nie si´ga∏o korony drogi wy˝ej ni˝ okreÊla Polska Norma. 2. Przez spi´trzenie wody przed przepustem rozumie si´ wzniesienie zwierciad∏a wody przed budowlà ponad miarodajnà rz´dnà zwierciad∏a wody przy tym samym przep∏ywie i w tym samym przekroju cieku przed jego zabudowà. § 49. 1. Przepusty na ciekach, w których korytach panuje ruch rwàcy, powinny mieç odpowiednio uformowane wloty i wyloty, zapewniajàce przep∏yw bez zmiany jego charakteru. 2. W przepustach na potokach górskich z ruchem spokojnym przekrój przewodu przepustu powinien byç nie mniejszy ni˝ przekrój koryta cieku przy przep∏ywie wody Êredniej rocznej, przy zachowaniu niezmienionego poziomu zwierciad∏a wody. 3. Na potokach górskich nie dopuszcza si´ zastosowania przepustów o wlotach zatopionych i wielootworowych oraz o przewodach ko∏owych. § 50. Je˝eli pr´dkoÊç wody na wylocie przepustu przekracza dopuszczalnà pr´dkoÊç nie powodujàcà rozmycia koryta cieku o wi´cej ni˝ 20% jej wartoÊci, to odcinek koryta cieku poni˝ej wylotu przepustu powinien byç odpowiednio zaprojektowany oraz umocniony wed∏ug sposobów okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Wiadukty, estakady, k∏adki § 51. 1. D∏ugoÊç wiaduktu nad drogà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pojazdów i pieszych na drodze z zachowaniem wymaganych skrajni oraz nie spowodowaç zmiany parametrów przekroju poprzecznego drogi. 2. D∏ugoÊç wiaduktu nad linià kolejowà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pociàgów, niezmienione parametry uk∏adu torowego oraz skrajni´ budowli dla kolei odpowiednià do szerokoÊci torów. § 52. D∏ugoÊç wiaduktów, o których mowa § 51, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniç podzia∏ na prz´s∏a dostosowane do poszczególnych skrajni oraz elementów zagospodarowania przestrzennego i podziemnego, jak równie˝ kszta∏towaç przestrzeƒ otoczenia z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony Êrodowiska, architektury, urbanistyki i ekonomii przedsi´wzi´cia. § 53. Obiekt mostowy nad dolinà powinien byç usytuowany na odcinku najw´˝szym, o ∏agodnych zboczach, przy kàcie skrzy˝owania zbli˝onym do prostego, pod warunkiem ˝e nie spowoduje to pogorszenia elementów geometrycznych trasy drogowej i zostanà zachowane wymagania przepisów o ochronie Êrodowiska. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3848 — § 54. Przekroczenie kilku przeszkód terenowych, usytuowanych w bliskim sàsiedztwie, jednym wspólnym obiektem mostowym lub kilkoma nad poszczególnymi przeszkodami powinno wynikaç z przes∏anek ekonomicznych i mo˝liwoÊci technicznych oraz ukszta∏towania terenu. § 55. 1. Przez poszczególne skrajnie,

§ 51i 52, rozumie si´ odpowiednio: 1) skrajni´ drogi okre

Êlonej klasy, 2) skrajni´ autostrady p∏atnej, 3) skrajni´ chodnika, 4) skrajni´ budowli dla tras tramwajowych, 5) skrajni´ budowli linii kolejowych, 6) skrajni´ Êcie˝ki rowerowej, Poz. 735 2. Wymagania bezpieczeƒstwa,

ust. 1, dotyczà: 1) zabezpieczenia pojazdów przed mo˝liwoÊcià najechania na podpor´ na drogach okreÊlonych klas — poprzez zastosowanie w szczególnoÊci drogowych barier ochronnych, zwanych dalej „barierami”, lub odpowiednio ukszta∏towanych coko∏ów, 2) zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci drogi. § 57. 1. Podpory wiaduktów,

§ 51ust. 2, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, powinny byç usytuowane w szczególno

Êci: 1) poza obrysem skrajni budowli linii jedno- i dwutorowej, 2. Skrajnie,

ust. 1, okreÊlajà: 2) na mi´dzytorzu przy wi´kszej liczbie torów — jeÊli rozstaw torów na to pozwala, z uwzgl´dnieniem równie˝ mo˝liwoÊci wykonania fundamentów podpór, 1) drogi, chodnika, Êcie˝ki rowerowej — warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, 3) na peronach stacyjnych — pod warunkiem zachowania wolnych przestrzeni mi´dzy torem a podporà dla ruchu pasa˝erów i wózków baga˝owych, 2) autostrady p∏atnej — przepisy techniczno-budowlane dotyczàce autostrad p∏atnych, 4) na stokach wykopów. 7) skrajnie budowli dla innych Êrodków transportu. 3) budowli dla tras tramwajowych — Polska Norma, 4) budowli linii kolejowych — Polskie Normy, 5) budowli dla innych Êrodków transportu — dokumentacja techniczno-ruchowa. 3. Przy wyznaczaniu wysokoÊci skrajni,

ust. 1, powinno si´ przyjmowaç pionowe odleg∏oÊci odpowiednio od najwy˝szego punktu nawierzchni jezdni, chodnika lub p∏aszczyzny g∏ówek szyn tramwajowych i kolejowych do spodu najni˝ej usytuowanego elementu konstrukcji prz´s∏a w obr´bie danej skrajni, z uwzgl´dnieniem jego przemieszczeƒ wywo∏anych obcià˝eniami, z zastrze˝eniem ust.

1. Odnosi si´ to do ca∏ego obszaru rzutu konstrukcji w obr´bie danej skrajni, z tym ˝e w pasach oddzielonych kraw´˝nikami, wchodzàcych w sk∏ad skrajni drogi, wysokoÊci te sà odpowiednio zmniejszone o wyniesienie kraw´˝nika ponad poziom jezdni.
2. Dopuszcza si´ dostosowanie górnych zarysów skrajni odpowiednio do pochyleƒ poprzecznych jezdni, chodników i torowisk. §
4. Podpory wiaduktów,

§ 51ust. 1, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, mogà byç usytuowane w szczególno

Êci: 2. Wolne przestrzenie,

ust. 1 pkt 3, powinny mieç: 1) wysokoÊç mierzonà od powierzchni peronu do spodu elementów konstrukcyjnych wiaduktu nie mniejszà ni˝ 2,5 m, 2) szerokoÊç mierzonà od kraw´dzi peronu do elementów konstrukcyjnych podpory wi´kszà od sumy szerokoÊci strefy bezpieczeƒstwa i strefy swobodnego poruszania si´ po peronie, ustalonych dla peronu, na którym ustawiana jest podpora. 3. Wymagania bezpieczeƒstwa,

ust. 1, dotyczà w szczególnoÊci: 1) zabezpieczenia podpór przed skutkami wykolejenia si´ taboru, 2) zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci na szlaku kolejowym lub stacji, zw∏aszcza widocznoÊci sygna∏ów kolejowych.

1. Zabezpieczenie podpór, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, powinno byç przewidziane w szczególnoÊci, gdy odleg∏oÊç lica podpory od osi toru kolei normalnotorowej jest mniejsza ni˝ 3,2 m, z zastrze˝eniem ust. 5, i wykonane wed∏ug sposobu okreÊlonego w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç budowle kolejowe i ich usytuowanie. 3) na chodnikach — jeÊli ich szerokoÊç na to pozwala,
2. Odleg∏oÊç okreÊlona w ust. 4 dotyczy toru kolei normalnotorowej na odcinku prostym; dla torów na krzywiênie poziomej powinno byç uwzgl´dnione zwi´kszenie odleg∏oÊci o wielkoÊci przewidziane w Polskich Normach dla poszerzenia skrajni na ∏ukach toru. 4) na mi´dzytorzu linii tramwajowej — jeÊli przewidziane sà odpowiednie przestrzenie, §
3. Wiadukty,

§ 10ust.1 pkt 2, powinny w szczególno

Êci: 5) w bocznym pasie dzielàcym, oddzielajàcym jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà od jezdni g∏ównej w w´êle. 1) byç wyposa˝one w pokryw´ wegetacyjnà i zieleƒ ekranizujàcà rozmieszczonà wzd∏u˝ bocznych kraw´dzi obiektu, 1) w pasie dzielàcym lub w pasach oddzielajàcych poszczególne skrajnie bàdê poza skrajniami, 2) w pasie zieleni, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3849 — Poz. 735 2) mieç szerokoÊç u˝ytkowà przeznaczonà dla poruszania si´ zwierzàt nie mniejszà ni˝ 10 m i w miar´ mo˝liwoÊci zwi´kszajàcà si´ ku przyczó∏kom, 2. Obiekty,

ust. 1, powinny byç usytuowane prostopadle do osi jezdni lub pod kàtem zbli˝onym do prostego. 3) byç wyposa˝one w zas∏aniajàce ogrodzenia na dojÊciach do obiektu, odchylone od osi przejÊcia pod kàtem zbli˝onym do 60° i ∏àczàce si´ z zielenià ekranizujàcà na obiekcie — w celu naprowadzenia zwierzyny. §

2. JeÊli w tunelach, ze wzgl´du na ich d∏ugoÊç, przekrój poprzeczny i usytuowanie, brak wystarczajàcej widocznoÊci, powinno byç zastosowane sztuczne oÊwietlenie od zmierzchu do Êwitu oraz w porze dziennej. §
4. K∏adki dla pieszych nad drogami, liniami tramwajowymi lub kolejowymi powinny byç przewidziane wed∏ug tych samych zasad, jakie okreÊlono dla wiaduktów w zakresie ich d∏ugoÊci, podzia∏u na prz´s∏a i zachowania skrajni pod obiektem.
5. Nie zachodzi potrzeba stosowania sztucznego oÊwietlenia tuneli i podziemnych przejÊç dla pieszych w porze dziennej, jeÊli usytuowane sà w linii prostej, a stosunek powierzchni przekroju wejÊç do powierzchni nawierzchni jezdni i chodników jest nie mniejszy ni˝ 1 :12 i zapewniony jest nieograniczony dost´p naturalnego Êwiat∏a do przejÊcia. Za elementy ograniczajàce dost´p Êwiat∏a uznaje si´ w szczególnoÊci:
6. DojÊcie do k∏adek, o którym mowa w ust. 1, powinno byç przewidziane jako pochylnia, a wyjàtkowo jako schody, gdy warunki terenowe i brak miejsca nie pozwalajà na wykonanie pochylni, pod warunkiem ˝e zapewniono osobom niepe∏nosprawnym mo˝liwoÊç przekroczenia przeszkody w poziomie w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 200 m.
7. Tunele §
9. Tunel powinien zapewniç przeprowadzenie elementów drogi,

§ 88ust.1. 2. Poszczególne kierunki ruchu bàdê jego rodzaje powinny byç umieszczone w oddzielnych tunelach. Je

Êli konstrukcja tunelu mo˝e pomieÊciç obie jezdnie i torowisko tramwajowe, to jezdnie i torowisko powinny byç wydzielone specjalnymi przegrodami lub barierami betonowymi. § 61. Przekrój tunelu powinien zapewniç zachowanie skrajni,

§ 55ust.1 pkt 1, 2, 4, 7 oraz w ust.

3, identycznych jak na odcinkach przed i za tunelem. § 62.

1. Tunel przeznaczony do ruchu pieszych pod drogà powinien mieç w szczególnoÊci szerokoÊç dostosowanà do nat´˝enia ruchu pieszych i d∏ugoÊci przeszkody oraz zapewniç niezb´dnà skrajni´, warunki widocznoÊci i wygod´ u˝ytkowników. Minimalne szerokoÊci tuneli jako przejÊç podziemnych wynikajà z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.
2. WysokoÊç skrajni tunelu, o którym mowa w ust. 1, powinna spe∏niaç wymagania skrajni chodnika, o której mowa w § 55 ust. 2 pkt 1, a dla przypadków, kiedy przewidywany jest przejazd pojazdów uprzywilejowanych o masie ca∏kowitej nie wi´kszej ni˝ 2,5 t — powinna wynosiç 3 m.
3. DojÊcia do tuneli,

ust. 1, powinny odpowiednio spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 59 ust.

1. § 63.
2. Tunele przeznaczone do komunikacji gospodarczej mogà byç wykorzystane jako przejÊcia dla zwierzàt dziko ˝yjàcych, jeÊli zostanà usytuowane na szlakach przemieszczania si´ zwierzàt i spe∏nià wymagania okreÊlone w § 67 ust. 1 pkt 2 i
3. 1) skarp´ nasypu lub Êcian´ usytuowanà naprzeciw wejÊç, 2) zadrzewienie lub zakrzewienie wokó∏ wejÊç, 3) wysokà zabudow´ w sàsiedztwie wejÊç. §
5. OÊwietlenie tunelu powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie jezdni w przekroju poprzecznym tunelu, a zmienne — na jego d∏ugoÊci, oraz w∏aÊciwà widocznoÊç w strefie przejÊciowej mi´dzy otwartà przestrzenià a poczàtkiem tunelu.
6. OÊwietlenie w tunelu powinno byç wspomagane uzupe∏niajàcymi rozwiàzaniami, polegajàcymi w szczególnoÊci na: 1) zmianie barwy nawierzchni — z ciemnej na drodze na jasnà w tunelu, 2) odpowiednim zadrzewieniu i zakrzewieniu oraz stosowaniu os∏on, 3) zastosowaniu jasnych oblicowaƒ Êcian tunelu nie dajàcych refleksów. §
7. OÊwietlenie sztuczne przejÊç dla pieszych powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie nawierzchni przejÊcia i nie wykazywaç ró˝nic nat´˝enia, wywo∏ujàcych olÊnienie przy wyjÊciu z przejÊcia na otwartà przestrzeƒ. §
9. Tunele,

§ 10ust.1 pkt 1, powinny mieç kszta∏t i wymiary dostosowane do wielko

Êci zwierzàt: 1) ma∏ych — przekrój okràg∏y o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 1 m, 2) Êrednich — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m i szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 3,5 m, 3) du˝ych — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 4 m i szerokoÊci wynikajàcej ze wspó∏czynnika wzgl´dnej ciasnoty E nie mniejszego ni˝ 1,5, okreÊlonego w ust.

2. Wspó∏czynnik wzgl´dnej ciasnoty E, wyra˝ajàcy wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià, szerokoÊcià i d∏ugoÊcià przejÊcia przewidzianego jako otwór w korpusie drogi, okreÊla zale˝noÊç: E = (B x H) : L, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3850 — gdzie: B — szerokoÊç przejÊcia, H — wysokoÊç, L — d∏ugoÊç.
3. Rura tunelu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinna mieç u wlotu i wylotu na odcinkach o d∏ugoÊci 3 m pochylenie pod kàtem 15°, a na pozosta∏ym obni˝onym odcinku powinna byç w poziomie. Wlot i wylot powinien byç wyposa˝ony w krat´ o oczkach 20 cm x 20 cm.
4. Tunele,

ust. 1 pkt 2 i 3, powinny mieç: 1) przeÊwity w stropie na odcinku pasa dzielàcego, odpowiednio zabezpieczone barierami,

§ 90ust. 3 pkt 1 lit. b), 2) przy wlotach i wylotach: a) sko

Êne Êciany czo∏owe, odchylone od osi przejÊcia pod kàtem nie mniejszym ni˝ 45° i zagospodarowane zbocza nasypów poprzez zastosowanie odpowiednich zakrzaczeƒ i zadrzewieƒ,

1. b)p∏oty zas∏aniajàce o d∏ugoÊci (30 ÷ 50) m — w przypadku braku ogrodzenia na drodze. 5. Konstrukcje oporowe § 68. Konstrukcje oporowe mogà wyst´powaç w szczególnoÊci jako: 1) elementy konstrukcji obiektów mostowych obramowujàcych korpus drogi, 2) elementy konstrukcji tuneli i przepustów, stanowiàce ich g∏owice, 3) samodzielne konstrukcje zwiàzane z drogà. § 69. 1. Konstrukcje oporowe, w tym przyczó∏ki i Êciany boczne, powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm odnoszàcych si´ do Êcian oporowych, z wyjàtkiem obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych i wymiarowania, które podlegajà Polskim Normom dla obiektów mostowych, oraz powinny uwzgl´dniaç wymagania okreÊlone w ust. 2. 2. Minimalna gruboÊç elementów ˝elbetowych powinna wynosiç dla p∏yt: 1) Êciennych — 0,18 m, 2) fundamentowych — 0,25 m. § 70. 1. Konstrukcje oporowe wykonane z elementów stalowych powinny mieç w szczególnoÊci: 1) naddatki przekrojów na ubytki korozyjne w wielkoÊciach okreÊlonych w Polskiej Normie lub zapewnionà ochron´ katodowà w przypadku Êrodowiska gruntowego silnie agresywnego, 2) zwieƒczenie zabezpieczajàce przed nierównomiernym przemieszczaniem si´ elementów palisady oraz przed zagro˝eniami korozyjnymi. Poz. 735 1) zmian temperatury, 2) skurczu betonu w konstrukcjach betonowych i ˝elbetowych, 3) nierównomiernego osiadania i przemieszczenia; rozmieszczenie i wykonanie przerw dylatacyjnych powinno spe∏niaç wymagania Polskiej Normy. 2. Przerwy dylatacyjne: 1) powinny przechodziç w jednej p∏aszczyênie pionowej przez Êcian´ i fundament, z wyjàtkiem przerw:
2. a)oddzielajàcych Êcian´ przednià od Êcian bocznych przyczó∏ka, zamocowanych we wspólnym fundamencie, b)

ust. 3, 2) mogà byç wykonane jako:

1. a)szczelinowe — jeÊli oprócz zmian temperatury i skurczu betonu zapewniajà swobod´ przemieszczeƒ wywo∏anych osiadaniem i przechyleniem rozdzielonych cz´Êci konstrukcji,
2. b)stykowe — jeÊli umo˝liwiajà tylko skrócenie rozdzielonych cz´Êci konstrukcji, 3. Dopuszcza si´ stosowanie pozornych przerw dylatacyjnych, wykonanych jako pionowe szczeliny obejmujàce tylko cz´Êç gruboÊci Êciany, spe∏niajàcych nast´pujàce wymagania: 1) szczeliny sà usytuowane naprzeciwlegle, 2) szczelina stanowi 1/6 gruboÊci Êciany, 3) odst´p szczelin wzd∏u˝ Êciany wynosi przy gruboÊci Êciany:
3. a)nie wi´kszej ni˝ 1 m — (5÷8) m,
4. b)wi´kszej ni˝ 1 m — (4÷6) m, 4) beton w miejscu przerw dylatacyjnych uzupe∏niony jest odpowiednio zbrojeniem przeciwskurczowym, identycznym jak przy powierzchniach zewn´trznych Êciany. 4. Szczeliny,

ust. 2 pkt 2 lit. a) i w ust. 3, powinny byç wype∏nione elastycznymi przek∏adkami zabezpieczonymi przed nasiàkaniem wodà i wilgocià. §

1. Dopuszcza si´ stosowanie konstrukcji oporowych z gruntu zbrojonego, spe∏niajàcych wymagania Polskiej Normy. §
2. Dopuszcza si´ wykorzystanie konstrukcji oporowych,

§ 72, do posadowienia fundamentów podpór obiektów mostowych, pod warunkiem zapewnienia: 1) stanu granicznego no

ÊnoÊci w zakresie noÊnoÊci pod∏o˝a i ogólnej statecznoÊci podpory,

1. Nie dopuszcza si´ stosowania stali trudno rdzewiejàcych na elementy konstrukcji oporowych. 2) odleg∏oÊci fundamentu podpory od kraw´dzi Êciany os∏onowej nie mniejszej ni˝ 1 m, §
3. W konstrukcjach oporowych powinny byç wykonane przerwy dylatacyjne zabezpieczajàce przed skutkami: 3) nieprzekazywania bezpoÊredniego oddzia∏ywania fundamentu podpory obiektu mostowego na Êcian´ os∏onowà lub jej usztywnienie. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3851 — Poz. 735 Rozdzia∏ 3 1) wi´ksze ni˝ 0,2 m — dla Êrednich osiadaƒ podstawy fundamentu, Szczególne wymagania dotyczàce obiektów in˝ynierskich na terenach górniczych 2) wi´ksze ni˝ 0,01 rad — dla kàta obrotu podpory lub poszczególnych wydzielonych jej cz´Êci. §
5. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego na terenach górniczych powinna zapewniç w szczególnoÊci:
6. Warstwy przek∏adkowe,

ust. 1 pkt 3, powinny mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m i byç wykonane z piasków Êrednioziarnistych o wskaêniku zag´szczenia nie wi´kszym ni˝ 0,85. 1) swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych wywo∏anych deformacjà terenu spowodowanà robotami górniczymi, 2) mo˝liwoÊç rektyfikacji po∏o˝enia bry∏ konstrukcji obiektów — w celu likwidacji odkszta∏ceƒ zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu pojazdów, 3) wymagane skrajnie uwzgl´dniajàce oprócz czynników,

pkt 1 i 2, równie˝ przewidywane zmiany niwelety jezdni i usytuowania krzy˝ujàcych si´ dróg, linii kolejowych i cieków. 2. Do bry∏ konstrukcyjnych obiektu mostowego,

ust. 1, zalicza si´ konstrukcj´ prz´s∏a, filary, przyczó∏ki, cz´Êci przyczó∏ków dwudzielnych, Êciany oporowe. §

2. Obiekty mostowe na terenach górniczych powinny mieç zapewnionà podatnoÊç podpór do przejmowania odkszta∏ceƒ wywo∏anych eksploatacjà górniczà. PodatnoÊç podpór mo˝e byç osiàgni´ta w szczególnoÊci poprzez: 1) oparcie podpór monolitycznych na g∏owicach pali, bez ich zakotwienia, 2) posadowienie obiektów na gruntach s∏abszych, podatnych, niezbyt zag´szczonych, 3) zastosowanie warstw przek∏adkowych z piasków — w przypadkach gruntów ma∏o podatnych (ska∏y, gliny zwarte i pó∏zwarte, piasek i ˝wir o stopniu zag´szczenia bliskim jednoÊci) lub fundamentów opieranych na p∏ytach zwieƒczajàcych pale, gdy wyst´pujà trudnoÊci z zastosowaniem rozwiàzaƒ,

pkt

2. W przypadku posadowieƒ na gruntach,

ust. 1 pkt 2, powinno byç zapewnione: 1) ograniczenie osiadania podpór i nasypów drogowych oraz przechylenia podpór w szczególnoÊci poprzez:

1. a)zwi´kszenie wymiarów fundamentów lub posadowienie obu przyczó∏ków w przypadku krótkich obiektów jednoprz´s∏owych na wspólnej p∏ycie fundamentowej,
2. b)uprzednie lub równoczesne wykonanie nasypów z budowà podpór,
3. c)wzmocnienie pod∏o˝a za pomocà pali piaskowych,
4. d)zwi´kszenie zag∏´bienia fundamentów, 2) oparcie prz´se∏ na ∏o˝yskach po wystàpieniu osiadaƒ podpór, wywo∏anych ci´˝arem w∏asnym podpór i ustroju noÊnego oraz nasypów, 3. WartoÊci uogólnionych przemieszczeƒ od ci´˝aru w∏asnego konstrukcji,

ust. 2 pkt 1, nie powinny byç: §

1. Podpory obiektów mostowych na terenach górniczych, z wyjàtkiem mostów, z uwagi na trudnoÊci z w∏aÊciwym ustawieniem ∏o˝ysk w przypadku prz´se∏ skoÊnych, zw∏aszcza o znacznej szerokoÊci i d∏ugoÊci, powinny byç zaprojektowane w miar´ mo˝liwoÊci prostopadle do osi pod∏u˝nej obiektu. §
3. Powinno si´ dà˝yç do tego, aby ustroje noÊne obiektów mostowych na terenach górniczych by∏y przewidziane jako wolnopodparte, a uk∏ad ∏o˝ysk zapewnia∏ swobod´ przemieszczeƒ prz´s∏a.
4. Dopuszcza si´ zastosowanie ustrojów noÊnych ciàg∏ych, z zastrze˝eniem ust. 3, pod warunkiem przygotowania konstrukcji do: 1) przej´cia si∏ wywo∏anych dostosowywaniem si´ konstrukcji do odkszta∏ceƒ pod∏o˝a gruntowego, 2) zabezpieczenia przerw dylatacyjnych odpowiednimi przykryciami, 3) zmiennych warunków podparcia na ∏o˝yskach, 4) rektyfikacji prz´se∏.
5. Nie dopuszcza si´ projektowania kratowych ustrojów noÊnych ciàg∏ych. §
6. Konstrukcja obiektu mostowego na terenach górniczych powinna byç w szczególnoÊci: 1) przygotowana do ustawienia konstrukcji pomocniczych i sprz´tu oraz narz´dzi niezb´dnych do podnoszenia i przesuwania prz´se∏ oraz podwy˝szania podpór, 2) wyposa˝ona w dodatkowe elementy konstrukcyjne, s∏u˝àce do likwidacji lokalnych deformacji osi jezdni obiektu w stosunku do osi jezdni drogi. Dzia∏ III POWIÑZANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Z DROGÑ I TERENEM Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne §
7. Po∏àczenie obiektu in˝ynierskiego z drogà powinno zapewniç w szczególnoÊci: 1) kontynuacj´ ruchu drogowego, 2) w∏aÊciwe warunki pracy konstrukcji obiektu, 3) odpowiednie ukszta∏towanie przestrzeni pod obiektem mostowym w zale˝noÊci od rodzaju przeszkody i zagospodarowania terenu, 4) stabilnoÊç nasypu drogowego i terenu, 5) stabilnoÊç i szczelnoÊç nawierzchni jezdni. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3852 — §
8. Bariery umieszczone na obiektach mostowych powinny stanowiç przed∏u˝enie barier na drodze. JeÊli na drodze nie wyst´pujà bariery, to bariery z obiektu mostowego powinny byç przed∏u˝one poza obiekt mostowy na odcinkach, jakie wynikajà z wymagaƒ okreÊlonych w § 262 ust. 2, i spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 262 ust.
9. §
10. Balustrady znajdujàce si´ na obiektach mostowych powinny byç zastosowane tak˝e poza obiektem na takich odcinkach, aby zabezpieczy∏y pieszych przed upadkiem z wysokoÊci, jeÊli ukszta∏towanie korpusu drogowego lub konstrukcja przyczó∏ka nie zapewniajà odpowiedniego zabezpieczenia. §
12. JeÊli obiekt mostowy usytuowany jest nad drogà w obszarze zabudowanym i zawiera w swoim przekroju poprzecznym chodniki, to na skarpach nasypów lub wykopów bàdê w konstrukcji przyczó∏ków albo obok obiektu powinny byç wykonane schody dla pieszych o szerokoÊciach dostosowanych do nat´˝enia ruchu pieszych.
13. JeÊli w pobli˝u nie ma innych mo˝liwoÊci dla ruchu osób niepe∏nosprawnych, zw∏aszcza osób na wózkach inwalidzkich, schody powinny byç zastàpione pochylniami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone w § 131—134 lub powinny byç wykonane schody i pochylnie, jeÊli korzystanie z pochylni wyd∏u˝y∏oby znacznie drog´ pieszych.
14. JeÊli w ciàgu drogi nie jest przewidywany ruch pieszych, a d∏ugoÊç obiektu jest wi´ksza ni˝ 10 m, to na skarpach nasypu o wysokoÊci wi´kszej ni˝ 2 m powinny byç wykonane schody przeznaczone dla ekip ratowniczych i obs∏ugi obiektu in˝ynierskiego, zwanej dalej „obs∏ugà”. §
15. Elementy konstrukcji obiektu mostowego wykorzystywane dla podparcia schodów lub pochylni nie powinny ograniczaç swobody wzajemnych przemieszczeƒ. §
16. Obiekt in˝ynierski powinien byç dost´pny dla obs∏ugi w celu dokonywania przeglàdów i bie˝àcego utrzymania. Dost´p ten mo˝e byç zrealizowany, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w dziale VI rozdzia∏ 17, w szczególnoÊci poprzez: Poz. 735 chanicznie lub r´cznie — jeÊli brak bezpoÊredniego dost´pu z terenu w obiektach o ca∏kowitej d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 400 m i zawierajàcych prz´s∏a o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 40 m, 5) zastosowanie drabin zejÊciowych, 6) wykonanie schodów na skarpach nasypów lub wykopów, 7) wykonanie odsadzek sto˝ków nasypowych przy przyczó∏kach, 8) dostosowanie obiektu do specjalnych pojazdów wysi´gnikowych z koszami, poruszajàcych si´ po obiekcie mostowym lub w tunelu, 9) wykonanie niedost´pnych dla osób postronnych zatok postojowych dla pojazdów s∏u˝b utrzymaniowych — gdy brak pasów awaryjnego postoju lub utwardzonych poboczy przy obiektach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m. §
18. Teren wokó∏ obiektu in˝ynierskiego powinien byç uporzàdkowany, a w obszarze niezabudowanym pasy terenu o szerokoÊci 20 m po obu stronach obiektu mostowego oraz przy g∏owicach tuneli i przepustów powinny byç oczyszczone z krzewów oraz ∏atwo palnych przedmiotów i materia∏ów.
19. Teren, o którym mowa w ust. 1, w miar´ mo˝liwoÊci powinien byç wyrównany i dost´pny z drogi, z tym ˝e w przypadku drewnianych obiektów mostowych wzd∏u˝ obiektu na dost´pnym terenie powinny byç wykonane utwardzone pasy o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 4,5 m dla pojazdów stra˝y po˝arnej, §
20. Poszczególne elementy obiektu in˝ynierskiego nie przeznaczone do ruchu powinny byç zabezpieczone przed dost´pem osób postronnych. §
22. Obiekt in˝ynierski, w zale˝noÊci od potrzeb, mo˝e byç wyposa˝ony w wewn´trznà instalacj´ elektrycznà spe∏niajàcà wymagania warunków technicznych, jakim powinna odpowiadaç ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach elektroenergetycznych o napi´ciu do 1 kV, oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç instalacje elektroenergetyczne i urzàdzenia oÊwietlenia elektrycznego, i odpowiednio przy∏àczony do zewn´trznej sieci elektroenergetycznej. 1) wykonanie chodników dla obs∏ugi — gdy na obiekcie nie sà przewidziane chodniki dla pieszych, pasy awaryjne, utwardzone pobocza i brak innych mo˝liwoÊci dost´pu do górnych powierzchni obiektu mostowego,
23. W razie braku mo˝liwoÊci przy∏àczenia instalacji elektrycznej, o której mowa w ust. 1, do sieci elektroenergetycznej, powinno byç zapewnione zasilanie z innych êróde∏, np. z agregatu pràdotwórczego. 2) wykonanie galerii lub pomostów wewnàtrz konstrukcji obiektów lub na odcinkach obiektu, do których brak bezpoÊrednio dost´pu z terenu lub dla których nie przewidziano specjalnych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci wózków rewizyjnych, pojazdów wysi´gnikowych z koszami, Rozdzia∏ 2 3) wykonanie specjalnych przejÊç kontrolnych w przyczó∏kach i na filarach obiektów mostowych — jeÊli brak bezpoÊredniego dost´pu z terenu do ∏o˝ysk, 4) podwieszenie do konstrukcji obiektu mostowego specjalnych wózków rewizyjnych poruszanych me- Elementy drogi na obiekcie mostowym oraz w tunelu §
25. Obiekt mostowy lub tunel, w zale˝noÊci od potrzeb, przeznaczenia i usytuowania, powinien mieç w szczególnoÊci: 1) jezdni´, 2) torowisko tramwajowe, 3) utwardzone pobocze, pas dzielàcy, pas awaryjny, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3853 — 4) chodnik, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów, 5) Êcie˝k´ rowerowà, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów.
26. Dopuszcza si´ umieszczenie torowiska tramwajowego, chodników dla pieszych bàdê Êcie˝ek rowerowych na innych poziomach ni˝ poziom jezdni, jeÊli nie spowoduje to utrudnieƒ konstrukcyjnych i eksploatacyjnych obiektu. §
28. Elementy przekroju poprzecznego na obiekcie mostowym lub w tunelu,

§ 88ust. 1, powinny stanowiç kontynuacj´ elementów drogi przeznaczonych do ruchu, z wyjàtkiem przypadków okre

Êlonych w ust. 2. Poz. 735 4. Jezdnie na obiekcie mostowym wraz z opaskami lub poboczami, jeÊli wyst´pujà, oraz jezdnie w tunelach powinny byç ograniczone kraw´˝nikami, które powinny byç wyprowadzone poza obiekt. Na obiektach odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych dopuszcza si´ jezdnie bez kraw´˝ników. 5. PrzejÊcie z przekroju drogi z kraw´˝nikami na obiekcie na przekrój bezkraw´˝nikowy na dojazdach powinno byç wykonane, poczàwszy od koƒca obiektu mostowego bàdê Êcian czo∏owych tunelu, na odcinkach przejÊciowych zapewniajàcych: 1) bezpieczeƒstwo u˝ytkowników drogi, 2) mo˝liwoÊç usytuowania na koronie drogi w szczególnoÊci elementów odwodnienia. 2. W zale˝noÊci od d∏ugoÊci obiektu mostowego i klasy technicznej drogi dopuszcza si´ zmniejszenie szerokoÊci elementów drogi na obiekcie mostowym lub w tunelu, z wyjàtkiem jezdni, z zastrze˝eniem ust. 3, w nast´pujàcych przypadkach: § 90. 1. Obiekty w ciàgu dróg klas A i S powinny byç projektowane i wykonane jako rozdzielone dla ka˝dej jezdni bez wzgl´du na d∏ugoÊç obiektu, z zastrze˝eniem ust. 4 i 5, jeÊli szerokoÊç pasa dzielàcego (wraz z opaskami) jest w przypadku okreÊlonym: 1) mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m zlokalizowanego w ciàgu drogi klasy S, 1) w ust. 3 pkt 1 lit.

1. a)— nie mniejsza ni˝ 3 m, 2) mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m zlokalizowanego w ciàgu dróg klas GP, G i Z, 3) tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m w ciàgu dróg klas A i S, 4) tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m w ciàgu drogi klasy GP oraz dróg ni˝szych klas, 5) istniejàcych mostów i wiaduktów:
2. a)w ciàgu dróg krajowych w∏àczonych do autostrad p∏atnych,
3. b)poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie w ciàgu dróg wszystkich klas. 3. Zmniejszenie szerokoÊci elementów, o której mowa w ust. 2, powinno zapewniç zachowanie odleg∏oÊci: 1) mi´dzy kraw´dzià jezdni a:
4. a)prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas A, S, GP, G i Z,
5. b)balustradà na drogach klas G i Z,
6. c)Êcianà tunelu na drogach klas A, S i GP, — nie mniejszej ni˝ 1 m, 2) mi´dzy kraw´dzià jezdni, jeÊli ograniczona jest kraw´˝nikiem wystajàcym ponad poziom nawierzchni jezdni nie mniej ni˝ 0,14 m, a:
7. a)prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas GP, G i Z na terenie zabudowy oraz dróg klas L i D,
8. b)balustradà na drogach klas L i D,
9. c)Êcianà tunelu na drogach klas G, Z, L i D,
10. d)prowadnicà bariery stalowej, przewidzianej zgodnie z § 274, na drodze klasy GP i drogach ni˝szych klas, — nie mniejszej ni˝ 0,5 m. 2) w ust. 3 pkt 1 lit.
11. b)— nie mniejsza ni˝ 4 m, przy czym rozdzielenie dotyczy ustroju noÊnego i podpór. 2. Tunele, przejÊcia podziemne oraz przepusty krzy˝ujàce si´ z drogà klas A i S w obr´bie pasa dzielàcego powinny byç: 1) nie rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu pojazdów i ruchu pieszych lub przeprowadzenia cieków, 2) rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu zwierzàt dziko ˝yjàcych. 3. Rozdzielenie, o którym mowa w ust. 1, powinno polegaç: 1) dla ustroju noÊnego — na zachowaniu przeÊwitu mi´dzy kraw´dziami pomostu:
12. a)o wielkoÊci 0,1 m, zabezpieczonego w sposób okreÊlony w § 268 ust. 2 i 4 lub w § 270 ust. 1 pkt 2 lit.
13. a)— gdy zapewniony jest dost´p od spodu do elementów konstrukcji w celu dokonania przeglàdów i napraw,
14. b)nie mniejszego ni˝ 0,8 m, zabezpieczonego barierami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone w § 265, usytuowanymi na sàsiednich kraw´dziach obiektów — gdy brak dost´pu, o którym mowa w lit. a), 2) dla podpór — na wykonaniu szczelin dylatacyjnych w osi obiektu, zabezpieczonych w przyczó∏kach przed przenikaniem wody. 4. W obiektach,

ust. 1, o d∏ugoÊciach nie wi´kszych ni˝ 20 m dopuszcza si´ wykonanie przykrycia przeÊwitu mi´dzy sàsiednimi ustrojami noÊnymi, pod warunkiem ˝e konstrukcja przykrycia: 1) nie b´dzie sztywno po∏àczona z ustrojami noÊnymi obiektów i nie b´dzie ogranicza∏a swobody przemieszczeƒ sàsiadujàcych prz´se∏, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3854 — Poz. 735 2) b´dzie przystosowana do przenoszenia obcià˝eƒ, jakie przewidziane sà dla danych obiektów, 3) mi´dzy kraw´dzià konstrukcji a skrajnià dla ruchu pojazdów samochodowych — 50 cm. 3) b´dzie zapewnia∏a szczelnoÊç po∏àczenia z ustrojami noÊnymi obiektów. § 95. 1. Mi´dzy jezdnià a chodnikiem dla pieszych lub mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym powinien byç przewidziany kraw´˝nik, z zastrze˝eniem ust. 2. 5. Dla obiektów,

ust. 1, lecz przy szerokoÊci pasa dzielàcego w przypadku okreÊlonym w: 1) ust. 3 pkt 1 lit.

1. a)— mniejszej ni˝ 3 m, 2) ust. 3 pkt 1 lit.
2. b)— mniejszej ni˝ 4 m, dopuszcza si´ ustroje noÊne nierozdzielone, wspólne dla obu jezdni. § 91. 1. SzerokoÊç skrajni obiektu in˝ynierskiego wynika z szerokoÊci usytuowanych obok siebie rodzajów ruchu na danym obiekcie, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 92—95. 2. Kraw´˝nik mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym mo˝e byç zastosowany, gdy jezdnia przylegajàca do torowiska zawiera co najmniej dwa pasy ruchu. § 96. Liczba pasów poszczególnych rodzajów ruchu na obiekcie, w zale˝noÊci od klasy drogi, wynika z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, oraz z rozporzàdzenia w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczàcych autostrad p∏atnych. 2. SzerokoÊç skrajni jezdni, torowiska tramwajowego, chodników, Êcie˝ek rowerowych powinna byç ustalona jako wielokrotnoÊç szerokoÊci pasów ruchu lub liczby torów. SzerokoÊç pasów ruchu lub wydzielonego torowiska tramwajowego okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie. § 97. 1. Obiekt in˝ynierski powinien byç dostosowany do elementów geometrycznych drogi, w ciàgu której jest usytuowany, a w szczególnoÊci do jej osi oraz niwelety jezdni, poprzez dostosowanie konstrukcji obiektu: § 92. 1. Przy przewidywanym etapowaniu budowy drogi szerokoÊç obiektu in˝ynierskiego powinna byç dostosowana do docelowego standardu drogi, z zastrze˝eniem ust. 2. 2) w przekroju pod∏u˝nym — do niwelety jezdni i przyj´tych pochyleƒ poprzecznych na odcinkach prostych i krzywoliniowych. 2. Dopuszcza si´ w przypadku obiektów mostowych rozdzielonych w ciàgu dróg klas A i S wykonanie obiektu tylko dla jednej jezdni, jeÊli wynika to z planów budowy drogi. 1) o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno obejmowaç w szczególnoÊci elementy ustroju noÊnego, tj. gzymsy, balustrady, p∏yt´ pomostu i w miar´ mo˝liwoÊci dêwigary g∏ówne, § 93. 1. Chodniki powinny byç usytuowane przy zewn´trznych kraw´dziach obiektu, a w obiektach z jazdà do∏em lub poÊrednià — na zewnàtrz dêwigarów g∏ównych. 2. Âcie˝ki rowerowe, stanowiàce przed∏u˝enie Êcie˝ek na drodze, powinny byç umieszczone przy kraw´˝nikach w pasie jezdni lub chodników. 3. Torowisko tramwajowe nie powinno byç umieszczone mi´dzy jezdnià a chodnikiem. 4. S∏upy do podwieszenia sieci trakcyjnej, niezale˝nie od ich umiejscowienia na dojazdach do obiektu, powinny byç umieszczone na kraw´dziach obiektu, poza skrajnià dla ruchu pojazdów i pieszych. § 94. Skrajnie dla ruchu pojazdów, w tym szynowych i dla ruchu pieszych, powinny byç oddzielone pasami bezpieczeƒstwa. SzerokoÊç pasów bezpieczeƒstwa powinna wynosiç: 1) mi´dzy pasem ruchu pojazdów samochodowych a pasem ruchu pieszych — 50 cm, 2) mi´dzy jezdnià a wydzielonym dwutorowym torowiskiem tramwajowym — wed∏ug wymagaƒ okreÊlonych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, 1) w planie — do ∏uków ko∏owych lub ich kombinacji i krzywych przejÊciowych, 2. Dostosowanie: 2) o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinno obejmowaç nie tylko nawierzchni´ jezdni i chodników wraz z gzymsami, lecz równie˝ p∏yt´ pomostu oraz balustrady i bariery. § 98. 1. W celu w∏aÊciwego odprowadzenia wód opadowych z obiektu in˝ynierskiego powinny byç zaprojektowane i wykonane pochylenia nawierzchni jezdni i chodników. Pochylenia te powinny byç uzyskane poprzez odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie niwelety jezdni oraz pochyleƒ poprzecznych jezdni i chodników. 2. Pochylenia jezdni,

ust. 1, powinny byç przewidziane jako: 1) daszkowe na jezdniach dwukierunkowych niezale˝nie od liczby pasów ruchu — na prostych odcinkach i na ∏ukach nie wymagajàcych jednostronnej przechy∏ki, 2) z jednostronnym pochyleniem poprzecznym na jezdniach:

1. a)dróg dwujezdniowych,
2. b)dwukierunkowych przewidzianych w przysz∏oÊci jako jezdnie dróg dwujezdniowych,
3. c)na poziomych ∏ukach ko∏owych,
4. d)dróg jednopasowych,
5. e)o przekroju pó∏ulicznym — dla dróg klas L i D, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3855 — 3) o zmiennym pochyleniu poprzecznym, zmieniajàcym si´ od kszta∏tu daszkowatego do pochylenia jednostronnego — na odcinkach przejÊciowych mi´dzy odcinkami prostymi i krzywoliniowymi. 3. Pochylenie poprzeczne chodników, o którym mowa w ust. 1, powinno byç zaprojektowane i wykonane jako jednostronne, skierowane do Êcieku przykraw´˝nikowego odprowadzajàcego wody opadowe. § 99. 1. W∏aÊciwy sp∏yw wód opadowych z jezdni powinien byç uzyskany w szczególnoÊci poprzez: 1) zastosowanie pochyleƒ niwelety jezdni nie mniejszych ni˝ 0,5%, z wyjàtkiem odcinków w obr´bie wierzcho∏ków krzywych wypuk∏ych, gdzie dopuszcza si´ mniejsze pochylenie, 2) wyeliminowanie krzywych wkl´s∏ych oraz wkl´s∏ych za∏amaƒ niwelety jezdni w obr´bie obiektu mostowego, 3) zastosowanie wartoÊci promieni krzywych wypuk∏ych niwelety jezdni, przewidzianych dla danej klasy drogi, o wielkoÊciach zapewniajàcych uzyskanie co najmniej minimalnych pochyleƒ niwelety jezdni,

pkt 1, 4) umieszczenie najni˝szego punktu krzywej wkl´s∏ej niwelety jezdni w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 20 m od koƒca obiektu, za który uznaje si´ poczàtek nasypu drogowego.

1. W przypadku trudnoÊci z uzyskaniem minimalnego pochylenia niwelety jezdni powinny byç zastosowane rozwiàzania okreÊlone w §
2. §
4. Pochylenie niwelety jezdni na obiekcie mostowym nie powinno byç wi´ksze ni˝ 4%, z zastrze˝eniem ust.
6. Wi´ksze pochylenie mo˝e byç zastosowane w przypadku, gdy rodzaj konstrukcji zapewnia statecznoÊç obiektu, a niweleta jezdni wymusza takie rozwiàzanie. §
7. Pochylenie poprzeczne jezdni na obiekcie w ciàgu drogi na odcinku prostym powinno byç nie mniejsze ni˝ 2%. §
9. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg powinny byç zastosowane, zale˝nie od promienia ∏uku i pr´dkoÊci projektowej, pochylenia poprzeczne jezdni okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.
10. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg niezale˝nie od pochyleƒ,

ust. 1, powinny byç zastosowane poszerzenia jezdni okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie. § 103. Pochylenie poprzeczne chodników, niezale˝nie od pochylenia poprzecznego jezdni, powinno wynosiç: 1) na chodnikach dla pieszych i Êcie˝kach rowerowych, gdy liczba pasów ruchu: Poz. 735

1. a)jest nie wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 3%,
2. b)jest wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 2,5%, 2) na chodnikach dla obs∏ugi — nie mniej ni˝ 4%. Rozdzia∏ 3 Po∏àczenie obiektu mostowego z drogà § 104. 1. Po∏àczenie obiektu mostowego z nasypem drogowym, zale˝nie od d∏ugoÊci obiektu, ukszta∏towania przestrzeni pod obiektem, rodzaju przeszkody i warunków terenowych, mo˝e byç dokonane w szczególnoÊci poprzez: 1) przyczó∏ki masywne, 2) przyczó∏ki Êciankowe, 3) Êciany ramownic skrzynkowych, 4) filary lub s∏upy ramownic przewidziane w nasypie drogowym, 5) wsporniki prz´s∏a wprowadzonego w nasyp drogowy. 2. Przez nasyp drogowy, o którym mowa w ust. 1, rozumie si´ nie tylko nasyp drogi stykajàcej si´ z obiektem, lecz równie˝ naziom gruntów rodzimych. 3. Po∏àczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniç: 1) zabezpieczenie nasypu drogowego przed osiadaniem i powstawaniem nierównoÊci nawierzchni, 2) zbli˝one warunki przejazdu pojazdów na jezdni obiektu i drogi, 3) stabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji obiektu i nasypu drogowego. 4. Zbli˝one warunki przejazdu,

ust. 3 pkt 2, powinny byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez: 1) zastosowanie nawierzchni o zgodnych parametrach technicznych (szorstkoÊç, równoÊç), 2) zabezpieczenie nawierzchni przed sp´kaniami wynikajàcymi z wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji obiektu i nasypu drogowego. 5. StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ,

ust. 3 pkt 3, powinna byç zapewniona w szczególnoÊci poprzez: 1) wykonanie nasypu na odcinkach przyleg∏ych do obiektu z gruntów o w∏aÊciwoÊciach mechanicznych niezale˝nych od zawilgocenia, 2) wykonanie odwodnienia gruntu nasypu drogowego w obr´bie Êcian podpór lub prz´se∏ zatopionych w nasypach. StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ powinna byç zagwarantowana w szczególnoÊci przy obiektach mostowych, w których wykorzystuje si´ spr´˝yste odkszta∏cenia podpór do przenoszenia wyd∏u˝eƒ konstrukcji ustrojów noÊnych w celu eliminacji ∏o˝ysk przesuwnych. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3856 — §

2. Przyczó∏ki masywne powinny byç zastosowane, gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem narzuconego przez przeszkod´, zw∏aszcza przez rzek´, drog´, lini´ kolejowà, i zachodzi w szczególnoÊci potrzeba: 1) wykorzystania masy przyczó∏ka lub spoczywajàcego na nim gruntu do regulacji si∏ wewn´trznych w konstrukcji obiektu, 2) uzyskania stabilnych punktów podparcia dla prz´s∏a, 3) wype∏nienia przerw dylatacyjnych mi´dzy prz´s∏em a nasypem za pomocà urzàdzeƒ dylatacyjnych — gdy przewidywane sà znaczne i szybko wyst´pujàce przemieszczenia koƒca prz´s∏a, 4) wykonania pomieszczeƒ dla urzàdzeƒ obcych przechodzàcych przez obiekt, 5) zapewnienia swobody przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych obiektów na terenach górniczych, 6) zwi´kszenia wymiarów podpór i ich ∏aw pod∏o˝yskowych w celu umo˝liwienia podwy˝szenia podpór oraz podnoszenia prz´se∏ w okresie eksploatacji obiektów na terenach górniczych.
3. Przyczó∏ki,

ust. 1, na terenach górniczych powinny byç wykonane jako: 1) jedna bry∏a konstrukcyjna obejmujàca Êcian´ przednià i Êciany boczne na wspólnym fundamencie, 2) kilka zwartych bry∏ przedzielonych przerwami dylatacyjnymi i spoczywajàcych na oddzielnych fundamentach — w przypadku obiektów szerokich, spe∏niajàc jednoczeÊnie nast´pujàce wymagania:

1. a)przerwy dylatacyjne rozmieszczone sà w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m,
2. b)przerwy dylatacyjne przyczó∏ków znajdujà si´ w jednej p∏aszczyênie pionowej z pod∏u˝nymi przerwami dylatacyjnymi prz´se∏,
3. c)rozwarcia szczelin dylatacyjnych gwarantujà swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych wywo∏anych odkszta∏ceniem terenu oraz si∏ami dzia∏ajàcymi na poszczególne bry∏y konstrukcyjne. 3. Przy znacznej wysokoÊci przyczó∏ków na terenach górniczych dopuszcza si´ zastosowanie przyczó∏ków dwudzielnych, w których: 1) cz´Êç przednia przenosi obcià˝enia prz´s∏a, 2) cz´Êç tylna przenosi oddzia∏ywania naziomu, 3) nie ma Êcian bocznych równoleg∏ych do osi pod∏u˝nej obiektu, pod warunkiem spe∏nienia odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2 pkt 2. § 106. 1. Przyczó∏ki Êciankowe mogà byç zastosowane, z zastrze˝eniem ust. 2, w szczególnoÊci gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, przy spe∏nieniu nast´pujàcych wymagaƒ: 1) przyczó∏ek po∏àczony jest z prz´s∏em i oparty na jednym rz´dzie pali, Poz. 735 2) grunt zalegajàcy za Êcianà przyczó∏ka zapewnia spr´˝yste odkszta∏cenia, umo˝liwiajàce przemieszczenia prz´s∏a, 3) rozpi´toÊç prz´s∏a jest nie wi´ksza ni˝ 20 m, a wysokoÊç nasypu drogowego jest nie wi´ksza ni˝ 5 m, 4) rozmycia dna w korycie rzeki sà niewielkie. 2. Przyczó∏ki Êciankowe nie powinny byç zastosowane na terenach górniczych. § 107. 1. Ramownice skrzynkowe powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, i zachodzi potrzeba wykorzystania p∏yty dolnej ramownicy do przeniesienia nacisków na grunt w przypadku ma∏ej jego noÊnoÊci. 2. Na terenach górniczych konstrukcje,

ust. 1, powinny byç zastosowane jako ramownice otwarte, umo˝liwiajàce podnoszenie rygla górnego i nadbudow´ Êcianek nad∏o˝yskowych. Przez ramownice otwarte rozumie si´ konstrukcje skrzynkowe z ryglem górnym opartym swobodnie na Êcianach pionowych. §

2. Filary lub s∏upy ramownic przewidziane w nasypie mogà byç zastosowane, gdy przestrzeƒ pod obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie ukszta∏towana, z mo˝liwoÊcià wprowadzenia sto˝ków nasypowych w przeÊwit prz´s∏a, a w szczególnoÊci gdy: 1) obiekt mostowy usytuowany jest nad drogà w wykopie, 2) spe∏nione sà warunki odnoÊnie do gruntu zasypowego, okreÊlone w § 106 ust. 1 pkt 2 — gdy podpora ma zapewniaç poziome przemieszczenia prz´s∏a.
3. Na terenach górniczych jako podpory s∏upowe dopuszcza si´ zastosowanie pali wielkoÊrednicowych nie zwiàzanych z ustrojem noÊnym obiektu. W przypadku zastosowania ∏o˝ysk skrajne podpory powinny byç zakoƒczone Êciankami nad∏o˝yskowymi. §
5. Wsporniki prz´se∏ wprowadzone w nasyp mogà byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy przestrzeƒ pod obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie ukszta∏towana i zachodzi potrzeba wykorzystania ci´˝aru prz´se∏ wspornikowych do regulacji si∏ wewn´trznych w konstrukcji obiektu, pod warunkiem: 1) zapewnienia swobody wsporników prz´se∏, przemieszczeƒ koƒców 2) nieuszkodzenia sto˝ków nasypowych, 3) utrzymania stabilnego po∏àczenia obiektu z drogà.
6. Rozwiàzania,

ust. 1, mogà byç zastosowane na terenach górniczych, gdy: 1) dotyczà obiektów jednoprz´s∏owych, 2) kraw´dzie nasypu zabezpieczone sà blokami betonowymi, oddzielonymi przerwami dylatacyjnymi od czo∏a konstrukcji prz´s∏a i stanowiàcymi oparcie dla p∏yt przejÊciowych. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3857 — Poz. 735 §

2. Korpus drogi stykajàcy si´ z obiektem mostowym mo˝e byç obramowany Êcianà czo∏owà i Êcianami bocznymi. prowadzonà wzd∏u˝ tworzàcej powierzchni sto˝kowej przylegajàcej do Êciany i spe∏niajàcej wymagania okreÊlone w § 111 ust. 2—
4. Âcian´ czo∏owà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci:
5. Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 m powinna byç wykonana jako Êciana oporowa, z zastrze˝eniem ust. 3, która mo˝e byç zakoƒczona skrzyd∏em podwieszonym. 1) korpus przyczó∏ka masywnego lub Êciana przyczó∏ka Êciankowego bàdê ramy zamkni´tej — które sà wymagane dla obiektów w ciàgu dróg klas A, S i GP, 2) Êcianka nad∏o˝yskowa oczepu zwieƒczajàcego filar osadzony w nasypie — którà dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas G, Z, L i D, 3) skrajna poprzecznica prz´s∏a — którà dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas Z, L i D.
6. Âcian´ bocznà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci:
7. Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 7 m powinna byç zdylatowana z korpusem przyczó∏ka, z tym ˝e na terenach górniczych dylatacja powinna przechodziç równie˝ przez fundament.
8. D∏ugoÊç skrzyd∏a podwieszonego nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 5 m. 1) wolno stojàca Êciana oporowa — która wymagana jest dla obiektów w ciàgu dróg klas A i S,
9. Âciana boczna nie zakoƒczona skrzyd∏em podwieszonym powinna mieç kraw´dê od strony nasypu odchylonà pod kàtem 60° od poziomu. 2) skrzyd∏o w kszta∏cie trójkàtnej tarczy podwieszone do korpusu lub Êciany przyczó∏ka, do Êciany ramownicy skrzynkowej bàdê do oczepu zwieƒczajàcego filar przewidziany w nasypie albo do skrajnej poprzecznicy — które dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas GP, G, Z, L i D.
10. Górna kraw´dê Êcian bocznych powinna byç dostosowana do linii gzymsu obiektu mostowego oraz do przekroju poprzecznego drogi. Âciana boczna mo˝e byç zwieƒczona p∏ytà chodnika, stanowiàcà przed∏u˝enie p∏yty chodnika obiektu mostowego.
11. Dopuszcza si´ rezygnacj´ ze Êcian bocznych i utrzymanie nasypu tylko przez Êcian´ czo∏owà dostosowanà odpowiednio do skarp nasypu — dla obiektów w ciàgu dróg klas L i D oraz dla obiektów,

§ 105ust.

1. §
3. Âciana boczna w zetkni´ciu z korpusem nasypu powinna byç obsypana gruntem uformowanym jako wycinek sto˝ka Êci´tego, o nachyleniu tworzàcej, dostosowanym do pochylenia skarpy nasypu drogowego.
4. Obsypanie, o którym mowa w ust. 1, odnosi si´ do kierunku pod∏u˝nego i poprzecznego nasypu drogowego i powinno wynosiç nie mniej ni˝ 1 m na poziomie p∏aszczyzny Êci´cia sto˝ka, wyznaczonym górnà powierzchnià nasypu.
5. Podstawa sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta od przedniej powierzchni Êciany czo∏owej na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m w kierunku nasypu.
6. Tworzàca sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m od tylnej kraw´dzi nieos∏oni´tej ∏awy pod∏o˝yskowej skrajnej podpory.
7. Przy Êcianie czo∏owej, od strony prz´s∏a, powinna byç wykonana przylegajàca do niej pozioma odsadzka o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1 m, uformowana w sto˝ku nasypu lub na poziomie terenu. SzerokoÊç odsadzki mo˝e wynosiç 0,5 m, gdy nie zapewnia dost´pu do ∏o˝ysk i teren lub sto˝ek nasypu sà umocnione.
8. Dopuszcza si´ pochylenie skarpy 1 :1 w kierunku pod∏u˝nym obiektu mostowego, pod warunkiem odpowiedniego jej umocnienia i przy wysokoÊci nasypu nie wi´kszej ni˝ 6 m. §
10. D∏ugoÊç Êcian bocznych przy obiektach mostowych powinna byç ustalona poprzez lini´ zarysu obsypania Êciany, o którym mowa w § 111 ust. 1, prze- §
11. D∏ugoÊç Êcian g∏owic tuneli i przepustów powinna byç ustalona analogicznie jak d∏ugoÊç Êcian,

§ 112ust. 1, z tym ˝e odsuni´cie podstawy sto˝ka o wielko

Êç okreÊlonà w § 111 ust. 3 powinno byç odniesione od koƒcowego punktu rzutu otworu tunelu lub przewodu przepustu na p∏aszczyzn´ poziomà. §

2. Skarpa pod prz´s∏em i sto˝ki nasypu powinny byç umocnione za pomocà materia∏ów, zapewniajàcych statecznoÊç zbocza i zabezpieczajàcych go przed niszczàcym dzia∏aniem wiatru i wody oraz umo˝liwiajàcych porastanie roÊlinnoÊci, z zastrze˝eniem ust.
4. Umocnienie poprzez obsianie trawami, obsadzenie krzewami lub darniowanie powinno byç zastosowane na skarpach i sto˝kach nasypu, z wy∏àczeniem odcinków skarpy pod prz´s∏em.
5. W zale˝noÊci od potrzeb, skarpa pod prz´s∏em mo˝e byç zaopatrzona w szczególnoÊci w Êcieki skarpowe dla odprowadzenia wód opadowych i schody umo˝liwiajàce wejÊcie na odsadzk´. Rozdzia∏ 4 Szczególne wymagania dotyczàce nasypu drogowego przyleg∏ego do obiektu in˝ynierskiego §
6. Nasyp drogowy na odcinkach przyleg∏ych do konstrukcji obiektów in˝ynierskich powinien byç wykonany z gruntów niespoistych, spe∏niajàcych wymagania Polskiej Normy. §
8. Nasyp, o którym mowa w § 115, powinien byç zabezpieczony przed osiadaniem i powstaniem nierównoÊci nawierzchni, w szczególnoÊci poprzez: 1) wykonanie i zag´szczenie gruntu nasypu drogowego, stosownie do wymagaƒ Polskiej Normy, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3858 — 2) wykonanie p∏yt przejÊciowych mi´dzy obiektem a nasypem, z zastrze˝eniem § 117 ust. 3, 3) wzmocnienie pod∏o˝a gruntowego, w zale˝noÊci od potrzeby, w szczególnoÊci za pomocà: a) zag´szczenia pod∏o˝a gruntowego — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abo zag´szczonych, b) wymiany gruntu pod∏o˝a — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abych lub nienoÊnych, c) wype∏nienia pustek po p∏ytkiej eksploatacji górniczej.
9. Wskaênik zag´szczenia gruntu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinien byç nie mniejszy ni˝ 1,0, z wyjàtkiem sto˝ków nasypu przy Êcianach bocznych oraz sto˝ków nasypu,

§ 119ust. 1 pkt 2, dla których powinien byç on nie mniejszy ni˝ 0,95. § 117. 1. P∏yty przej

Êciowe powinny byç umieszczone pod jezdnià drogi i poboczami. P∏yty przejÊciowe powinny: Poz. 735 dywanych osiadaƒ i obrotów poszczególnych elementów konstrukcji obiektu. W tym celu p∏yty przejÊciowe powinny: 1) byç po∏àczone przegubowo z ustrojem noÊnym obiektu, 2) mieç zagwarantowanà mo˝liwoÊç przemieszczeƒ w nasypie drogowym w szczególnoÊci poprzez:

1. a)odpowiedni kszta∏t — polegajàcy na zmiennej gruboÊci oraz ostro zakoƒczonej kraw´dzi od strony nasypu,
2. b)podparcie koƒcowej cz´Êci p∏yty w obszarze nasypu drogowego zapewniajàce odkszta∏cenia kàtowe,
3. c)g∏adkà faktur´ powierzchni,
4. d)pokrycie nasypu w obr´bie przesuni´ç p∏yty pow∏okà o ma∏ym wspó∏czynniku tarcia,
5. e)oddzielenie od podbudowy jezdni przek∏adkà podatnà z piasku — o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm. 1) byç posadowione na zag´szczonym gruncie nasypu poni˝ej podbudowy nawierzchni i oparte jednym koƒcem na konstrukcji obiektu, § 118. W celu ochrony nawierzchni jezdni przed sp´kaniem powinny byç przewidziane odpowiednie zabezpieczenia przerw dylatacyjnych mi´dzy ustrojem noÊnym a przyczó∏kiem, okreÊlone w dziale VI rozdzia∏ 3. 2) mieç d∏ugoÊç stanowiàcà 60% wysokoÊci nasypu, lecz nie mniejszà ni˝ 4 m, przy czym w wysokoÊci nasypu powinna byç uwzgl´dniona warstwa gruntu rodzimego naruszonego w wyniku wykonywania podpory, § 119.1. Nasyp drogowy, o którym mowa w § 115, w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu z nasypem, powinien byç wykonany w obr´bie: 3) mieç pochylenie pod∏u˝ne — nie mniejsze ni˝ 10% i nie wi´ksze ni˝ 12,5%, 4) byç przewidziane z betonu zbrojonego klasy nie mniejszej ni˝ B30. 2. Dopuszcza si´ wykonanie p∏yt przejÊciowych z elementów prefabrykowanych, pod warunkiem zapewnienia pe∏nego ich przylegania do elementów, na których sà oparte. 3. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z p∏yt przejÊciowych w przypadku, kiedy nasyp drogowy spoczywa na fundamencie przyczó∏ka i jest obramowany na ca∏ej swojej wysokoÊci Êcianà przednià i obustronnymi Êcianami bocznymi na odcinku odpowiadajàcym co najmniej d∏ugoÊci p∏yty przejÊciowej, jakà nale˝a∏oby zastosowaç zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 1 pkt 2. SztywnoÊç Êcian przedniej i bocznych powinna gwarantowaç wychylenie górnych kraw´dzi nie wi´ksze ni˝ 0,08% ich wysokoÊci, lecz nie wi´ksze ni˝ 10 mm. 4. Nawierzchnia jezdni w obr´bie p∏yt przejÊciowych powinna byç przewidziana: 1) na podbudowie sztywnej — z wykonaniem przek∏adki podatnej o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm mi´dzy p∏ytà przejÊciowà a podbudowà, 2) na podbudowie podatnej — bezpoÊrednio na podbudowie. 5. W przypadku wyst´powania szkód spowodowanych ruchem zak∏adu górniczego, konstrukcja p∏yt przejÊciowych powinna byç dostosowana do przewi- 1) co najmniej klina od∏amu za podporà skrajnà, którego p∏aszczyzna od∏amu jest odchylona od poziomu pod kàtem nie wi´kszym ni˝ 45° i znajduje si´ w odleg∏oÊci 1 m od tylnej kraw´dzi:
6. a)spodu fundamentu, z zastrze˝eniem ust. 2,
7. b)spodu oczepu lub Êciany, wieƒczàcych pale zag∏´bione poni˝ej poziomu terenu,
8. c)spodu skrajnej poprzecznicy wspornika prz´s∏a wprowadzonego w nasyp,
9. d)pala na poziomie terenu — gdy wprowadzony jest w nasyp, 2) sto˝ków nasypu zachodzàcych nie mniej ni˝ 1 m poza tylnà p∏aszczyzn´ podpór przewidzianych w nasypie, 3) nadsypki obiektu zag∏´bionego w gruncie — na wysokoÊç 1 m ponad najwy˝szy punkt jego konstrukcji, przy czym nadsypka powinna byç przeprowadzona równie˝ nad klinem od∏amu odpowiadajàcym wysokoÊci zag∏´bionego obiektu. 2. W przypadku gdy fundamenty Êcian bocznych przyczó∏ków wystajà od strony nasypu poza fundament Êciany przedniej, p∏aszczyzna klina od∏amu, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna znajdowaç si´ na ca∏ej szerokoÊci przyczó∏ka na poziomie spodu fundamentów w odleg∏oÊci 1 m od pionowej p∏aszczyzny wyznaczonej przez koƒce Êcian bocznych. 3. W przypadku wyst´powania w obszarze po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem drogowym gruntów pod∏o˝a zmieniajàcych pod wp∏ywem wody cechy wytrzyma∏oÊciowo-strukturalne, nasyp klina od∏amu poni˝ej poziomu terenu powinien byç wykonany z gruntów: Dziennik Ustaw Nr 63 — 3859 — Poz. 735 1) spoistych nieprzepuszczalnych — gdy nie sà wymagane w∏aÊciwoÊci gruntu, o których mowa § 106 ust. 1 pkt 2, 1) uziarnienie zabezpieczajàce przed zamuleniem czàsteczkami gruntu nasypu, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy, z zastrze˝eniem ust. 3, 2) przepuszczalnych, lecz przykrytych materia∏em zabezpieczajàcym przed przenikaniem wody, 2) gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m, z zastrze˝eniem ust. 2. z nadaniem im odpowiednich pochyleƒ w celu odprowadzenia wody od podpory. 2. GruboÊç, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna byç zwi´kszona do 1 m, a warstwa filtracyjna powinna byç wykonana ze ˝wiru, w przypadku blisko zalegajàcych warstw wodonoÊnych za klinem od∏amu i trudnoÊci z wykonaniem ukoÊnej warstwy filtracyjnej. § 120. 1. Nasyp drogowy w obr´bie po∏àczenia z obiektem mostowym, niezale˝nie od odwodnienia powierzchniowego, o którym mowa w § 139, powinien mieç odwodnienie wg∏´bne w postaci warstw filtracyjnych. 2. Warstwy filtracyjne w szczególnoÊci jako: mogà byç wykonane 1) pionowe i poziome przy podporach skrajnych, 2) ukoÊne, u∏o˝one na stoku zbocza za klinem od∏amu — w celu eliminacji nadmiernego ciÊnienia sp∏ywowego wody gruntowej. 3. Warstwy filtracyjne pionowe w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem mogà byç wykonane w szczególnoÊci: 1) w przyczó∏kach masywnych — przy Êcianie przedniej i Êcianach bocznych, 2) w przyczó∏kach Êciankowych i ramownicach skrzynkowych — przy Êcianach pionowych, 3) w filarach lub s∏upach ramownic osadzonych w nasypie — przy Êcianie nad∏o˝yskowej oraz przy filarach lub s∏upach od strony nasypu, 4) w prz´s∏ach wspornikowych wprowadzonych w nasypy — przy skrajnej poprzecznicy prz´s∏a. 4. Warstwy filtracyjne poziome, w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem i w zale˝noÊci od potrzeb, mogà byç wykonane w szczególnoÊci: 1) na ∏awach fundamentowych, 2) na stropach ramownic skrzynkowych, 3) jako przewarstwienia nasypu drogowego. § 121. Warstwy filtracyjne w zale˝noÊci od ich usytuowania i rodzaju podpory bàdê zakoƒczenia prz´s∏a mogà byç wykonane w szczególnoÊci: 1) z gruntów niespoistych, tj. ze ˝wiru, pospó∏ki, piasku grubo- i Êrednioziarnistego o wspó∏czynniku filtracji spe∏niajàcym wymagania Polskiej Normy odnoszàcej si´ do odwodnienia dróg, 3. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z doboru uziarnienia warstwy filtracyjnej i wykonanie zabezpieczenia przed zamuleniem za pomocà geow∏ókniny o odpowiednich parametrach hydraulicznych, tj. wodoprzepuszczalnoÊci prostopadle do jej powierzchni i rozk∏adu porów we w∏ókninie, oddzielajàcej warstw´ filtracyjnà od zasypki lub zbocza. 4. Dopuszcza si´ wykonanie nasypu w obr´bie klina od∏amu z gruntu niespoistego o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 121 pkt 1 i z zachowaniem odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w § 119 ust. 3. § 123. 1. Warstwa filtracyjna z pustaków, o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 121 pkt 2, powinna stanowiç samonoÊnà Êcian´ opartà w szczególnoÊci na odsadzce fundamentu podpory lub odpowiednio sztywnej ∏awie betonowej. Pustaki powinny byç zaopatrzone w pionowe otwory u∏atwiajàce odprowadzenie przesàczajàcej si´ do nich wody. 2. Warstwa filtracyjna z pustaków powinna byç zabezpieczona przed: 1) dostaniem si´ gruntu zasypowego do otworów w pustakach — w szczególnoÊci za pomocà zwieƒczajàcych elementów wykonanych z betonu o w∏aÊciwoÊciach, jakie spe∏niajà pustaki, 2) zamuleniem — w szczególnoÊci za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3, umieszczonej od strony nasypu na Êcianie pustaków i wieƒczàcych jà elementach. § 124. 1. Geokompozyty drena˝owe na warstwy filtracyjne,

§ 121pkt 3, powinny mieç w szczególno

Êci rdzeƒ o wyraênie ukszta∏towanych pustkach w kierunku pionowym lub rdzeƒ z grubow∏óknistych mat oraz warstw´ os∏aniajàcà od strony gruntu zasypowego, zabezpieczajàcà przed zamuleniem i u∏atwiajàcà dop∏yw wody do rdzenia, z zastrze˝eniem ust.

1. 2) z pustaków z betonu porowatego klasy nie mniejszej ni˝ B15, o stopniu mrozoodpornoÊci nie mniejszym ni˝ F 75, o wspó∏czynniku filtracji nie mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s,
2. Dopuszcza si´ stosowanie kompozytów drena˝owych pozbawionych fabrycznie wykonanych warstw os∏aniajàcych, pod warunkiem uzupe∏nienia ich od strony nasypu warstwà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust.
3. 3) z geokompozytów drena˝owych o strukturze wielowarstwowej lub z geow∏ókniny filtracyjnej, z tworzyw sztucznych, o wspó∏czynniku filtracji nie mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s. §
5. Geow∏ókniny na warstwy filtracyjne,

§ 121pkt 3, powinny mieç mià˝szo

Êç zapewniajàcà przep∏yw wody równolegle do ich powierzchni. § 122. 1. Warstwa filtracyjna z gruntów,

§ 121pkt 1, powinna mieç: 2.

Geow∏ókniny,

ust. 1, powinny byç zabezpieczone przed zamuleniem w szczególnoÊci Dziennik Ustaw Nr 63 — 3860 — Poz. 735 za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3, przy∏o˝onej od strony gruntu zasypowego w trakcie wykonania warstwy filtracyjnej. 1) zastosowanie gruntów zasypowych z lekkich kruszyw, a w szczególnoÊci z kruszyw spiekanych popio∏oporytowych, §

2. Woda zbierajàca si´ w dolnej cz´Êci warstw filtracyjnych powinna byç uj´ta i odprowadzona poza obszar nasypu w szczególnoÊci za pomocà rurek drenarskich lub rynien Êciekowych, z zastrze˝eniem ust.
3. 2) wype∏nienie klina od∏amu lekkimi materia∏ami z tworzyw sztucznych, nie wywo∏ujàcymi parcia,
4. Dopuszcza si´ odprowadzenie wody, o której mowa w ust. 1, bezpoÊrednio do pod∏o˝a, jeÊli zbudowane jest ono z gruntów niespoistych i nie ma przeciwwskazaƒ do odprowadzenia jej do wód gruntowych.
5. Rurki drenarskie lub rynny Êciekowe,

ust. 1, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci : 1) na dnie warstwy zasypowej klina od∏amu, jeÊli grunt pod∏o˝a nie jest wra˝liwy na dzia∏anie wody i istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia wody poza obszar nasypu, 2) na poziomie terenu lub powy˝ej, z zachowaniem mo˝liwoÊci odprowadzenia wody i zabezpieczenia jej przed zamarzaniem.

1. Woda z rurek drenarskich lub rynien Êciekowych powinna byç odprowadzona, z zastrze˝eniem ust. 5, w szczególnoÊci: 1) na przylegajàcy do nasypu teren w pasie drogowym, 2) do rowów drogowych, 3) do drogowej kanalizacji deszczowej, 4) do wód stojàcych lub p∏ynàcych, pod warunkiem ˝e poziom ujÊcia wody z rurek znajduje si´ 0,3 m powy˝ej poziomu wód stojàcych i 0,5 m powy˝ej Êrednich stanów wód p∏ynàcych. pod warunkiem i˝ korpus drogi wykonany z tych materia∏ów nie wyka˝e osiadania i nierównoÊci nawierzchni w stopniu wi´kszym ni˝ grunt zasypowy spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w niniejszym rozdziale.
2. Materia∏y,

ust. 1 pkt 1 i 2, powinny byç zabezpieczone przed: 1) czynnikami agresywnymi, 2) uszkodzeniami mechanicznymi, 3) wyparciem przez wod´. Rozdzia∏ 5 Schody i pochylnie §

2. Schody i pochylnie zwiàzane funkcjonalnie z obiektem mostowym, w zale˝noÊci od usytuowania obiektu mostowego nad terenem lub drogà i liczby stopni w jednym biegu, powinny byç podzielone na biegi i poÊrednie spoczniki.
3. Liczba stopni w biegu powinna byç nie wi´ksza ni˝ 13 i nie mniejsza ni˝
5. W schodach jednobiegowych dopuszcza si´ liczb´ stopni nie wi´kszà ni˝
7. WysokoÊç stopnia nie powinna byç wi´ksza ni˝ 17,5 cm, a szerokoÊç — nie wi´ksza ni˝ 35 cm i nie mniejsza ni˝ 30 cm. Wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià a szerokoÊcià stopnia okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.
8. Woda, o której mowa w ust. 4, nie mo˝e byç odprowadzona na nawierzchni´ jezdni i chodników.
9. SzerokoÊç stopnia schodów kr´conych oraz zabiegowych powinna wynosiç nie mniej ni˝ 25 cm w odleg∏oÊci 40 cm od wewn´trznej balustrady.
10. Dopuszcza si´ odprowadzenie wody z warstw filtracyjnych,

§ 121

pkt 1, przez otwory odp∏ywowe o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 7 cm przewidziane w Êcianach podpór, z zastrze˝eniem ust.

2. Stopnie schodów powinny byç bez nosków i nasuni´ç.
3. Wylot rurek drenarskich lub rynien Êciekowych powinien byç: 1) obsypany grubym t∏uczniem na odcinku o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 25 cm — gdy dotyczy przypadków,

ust. 4 pkt 1, 2 i 4,

1. Biegi schodów powinny byç przewidziane jako proste lub ∏amane o kàcie skr´tu 90° lub 180°, z wyjàtkiem schodów usytuowanych na skarpach korpusu drogi, które mogà mieç kàty odbiegajàce od okreÊlonych w przepisie. § 129.
2. Spoczniki powinny byç przewidziane: 2) umieszczony 20 cm powy˝ej dna rowu lub podstawy nasypu — gdy dotyczy przypadków,

ust. 4 pkt 1 i

1. 1) w ciàgu schodów — po wyczerpaniu dopuszczalnej liczby stopni w jednym biegu okreÊlonej w § 128 ust. 2,
2. Rurki drenarskie powinny mieç Êrednic´ nie mniejszà ni˝ 10 cm i powinny byç uk∏adane z pochyleniem nie mniejszym ni˝ 3%; z takim samym pochyleniem powinny byç uk∏adane rynny Êciekowe. 2) na za∏amaniach schodów — je˝eli nie przewiduje si´ schodów zabiegowych, §
4. W celu zmniejszenia parcia gruntu dzia∏ajàcego na konstrukcje oporowe dopuszcza si´:
5. D∏ugoÊç spoczników poÊrednich,

ust. 1 pkt 1 i 2, mierzona w osi biegów, powinna: 3) jako zakoƒczenie górnego biegu schodów — na poziomie chodnika obiektu mostowego. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3861 — 1) w schodach prostych bez wzgl´du na szerokoÊç biegu wynosiç 1,5 m, 2) w schodach ∏amanych wynikaç z szerokoÊci biegu schodów i ze skr´tu kierunku wchodzenia, tj. kàta odchylenia sàsiednich biegów, i mieç wymiar:

1. a)okreÊlony w pkt 1, odmierzony po po∏owie wielkoÊci od punktu za∏amania osi sàsiednich biegów — gdy d∏ugoÊci kraw´dzi rozgraniczajàcych spocznik i bieg sà równe szerokoÊci biegu,
2. b)wyznaczony przez kraw´dzie biegów przechodzàce przez punkt ich styku — gdy nie zachodzà okolicznoÊci okreÊlone w lit. a). 3. Dopuszcza si´ zastosowanie poÊrednich spoczników jako pó∏kolistych lub zaokràglonych, pod warunkiem zachowania szerokoÊci nie mniejszej ni˝ szerokoÊç biegów. 4. Spocznik, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, niezale˝nie od usytuowania schodów wzgl´dem obiektu, powinien mieç d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝ 1,2 m, mierzonà: 1) wzd∏u˝ osi biegu od ostatniego stopnia — przy schodach przewidzianych jako równoleg∏e bàdê prostopad∏e do linii gzymsu obiektu, 2) od ostatniego stopnia, w obr´bie jego szerokoÊci u˝ytkowej w punkcie najbardziej zbli˝onym do linii gzymsu obiektu — przy schodach przewidzianych jako skoÊne do linii gzymsu obiektu. 5. Po∏àczenie spocznika z biegiem schodów usytuowanych skoÊnie do kraw´dzi obiektu powinno byç wykonane jako stopnie zabiegowe, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 pkt 2. § 130. Schody i pochylnie usytuowane na skarpach powinny mieç: 1) pochylenie biegu schodów — w przybli˝eniu 40% (1:2,5), 2) pochylenie pochylni — okreÊlone w § 131 ust. 1. § 131.1. Pochylnie dla ruchu pieszych i dla osób niepe∏nosprawnych nie powinny mieç pochylenia biegu wi´kszego ni˝ 8%, a wyjàtkowo nie wi´kszego ni˝ 10% w przypadku pochylni zadaszonych, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2—5. 2. Pochylnie o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 10 m powinny mieç: 1) biegi o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 9 m, mierzonej w rzucie na p∏aszczyzn´ poziomà, 2) spoczniki poÊrednie o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m. 3. Niezale˝nie od spoczników,

ust. 2, powinny byç przewidziane spoczniki przed i na koƒcu pochylni, o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m. 4. Spoczniki,

ust. 2 i 3, powinny byç stosowane, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w § 129 ust. 2—

1. Poz. 735
2. JeÊli nachylenie pochylni jest nie wi´ksze ni˝ 6 %, dopuszcza si´ rezygnacj´ ze spoczników poÊrednich, pod warunkiem ˝e nie znajdujà si´ one w miejscach za∏amaƒ pochylni. §
4. SzerokoÊç u˝ytkowa schodów i pochylni powinna byç ustalona w oparciu o nat´˝enie ruchu pieszych i szerokoÊç chodników dla pieszych na obiektach, przy których sytuowane sà schody lub pochylnie, przy czym szerokoÊç ta powinna byç wielokrotnoÊcià pasa ruchu pieszych wynoszàcego 0,75 m i spe∏niaç wymagania warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, z zastrze˝eniem § 133 ust.
6. SzerokoÊç u˝ytkowà schodów lub pochylni mierzy si´ mi´dzy wewn´trznymi kraw´dziami balustrad, a w przypadku Êcian lub s∏upów ograniczajàcych schody — mi´dzy por´czami mocowanymi do nich.
7. Przy schodach lub pochylniach, stanowiàcych przed∏u˝enie przejÊç podziemnych lub k∏adek dla pieszych, szerokoÊç u˝ytkowa powinna byç dostosowana do szerokoÊci przejÊcia lub k∏adki.
8. W przypadkach gdy za obiektami,

ust. 3, nast´puje rozdzielenie ruchu pieszych, szerokoÊci poszczególnych biegów schodów lub rozga∏´zieƒ pochylni powinny byç odpowiednio zmniejszone w stosunku do rozdzielonego ruchu, przy czym suma rozdzielonych szerokoÊci nie mo˝e byç mniejsza od szerokoÊci u˝ytkowej schodów lub pochylni, a poszczególne szerokoÊci powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone w ust.

1. §
3. Schody i pochylnie o ró˝nicy poziomów wi´kszej ni˝ 0,5 m powinny byç wyposa˝one od strony otwartej przestrzeni w balustrady z por´czami przewidzianymi równolegle do p∏aszczyzny nachylenia biegów lub spoczników.
4. Pochylnie powinny mieç wydzielony pas ruchu dla osób niepe∏nosprawnych, wyposa˝ony w: 1) obustronnà balustrad´ — o odst´pie mi´dzy por´czami 1 m, z zastrze˝eniem ust. 5, 2) ograniczniki zabezpieczajàce p∏aszczyzny ruchu, przy czym szerokoÊç pasa ruchu dla ogó∏u pieszych, poza wydzielonym pasem ruchu, powinna byç nie mniejsza ni˝ 1,2 m.
5. WysokoÊç balustrad powinna byç przewidziana analogicznie jak na obiekcie mostowym, z tym ˝e wymaganà wysokoÊç balustrady w obr´bie stopni biegów powinno si´ mierzyç od górnej kraw´dzi czo∏a stopni.
6. Mo˝na zrezygnowaç z balustrady: 1) na odcinkach zabezpieczonych Êcianà lub s∏upem — pod warunkiem przymocowania por´czy na wysokoÊci odpowiadajàcej por´czy balustrady schodów lub pochylni, 2) w schodach usytuowanych skoÊnie na skarpie — od strony wznoszàcej si´ skarpy nasypu, gdy szerokoÊç u˝ytkowa schodów wynosi nie mniej ni˝ 1,2 m. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3862 —
7. Balustrady i Êciany, zabezpieczajàce na pochylniach pasy ruchu przeznaczone dla osób niepe∏nosprawnych poruszajàcych si´ na wózkach inwalidzkich, powinny mieç dwie dodatkowe por´cze umieszczone na wysokoÊci 0,75 m i 0,9 m od p∏aszczyzny ruchu, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 253 ust. 2 pkt 1, przy czym wysokoÊç Êciany musi spe∏niaç wymagania, jakie stosuje si´ w przypadku balustrady. §
9. Schody i pochylnie powinny mieç wykoƒczenie powierzchni odró˝niajàce je od poziomych p∏aszczyzn ruchu, polegajàce na zastosowaniu: 1) kolorystyki — barwa ˝ó∏ta lub pomaraƒczowa, przewidziana w postaci pow∏ok malarskich twardych i odpornych na Êcieranie i poÊlizg lub w postaci dodatków bàdê domieszek barwiàcych do betonów lub zapraw, 2) guzkowatego wykoƒczenia powierzchni wyczuwalnego stopami.
10. Powierzchnie,

ust. 1, powinny byç przewidziane do wykoƒczenia w zakresie: Poz. 735 Rozdzia∏ 6 Odprowadzenie wód opadowych z obiektów in˝ynierskich § 136. 1. Z obiektów in˝ynierskich powinny byç odprowadzone zbierajàce si´ na nich wody opadowe. 2. Wody opadowe powinny byç szybko i skutecznie odprowadzone z powierzchni obiektu mostowego lub jezdni tunelu w wyniku zastosowania odpowiednich pochyleƒ okreÊlonych w § 98 —103 i sprowadzone w kierunku osi odwodnienia. 3. Osie odwodnienia, o których nowa w ust. 2, powinny byç przeprowadzone zgodnie z pochyleniem pod∏u˝nym jezdni i znajdowaç si´ poza jezdnià przy kraw´˝nikach w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 m. Osie odwodnienia, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci: 1) z obu stron jezdni o kszta∏cie daszkowym, 2) przy kraw´˝niku usytuowanym w dolnej cz´Êci jezdni z pochyleniem jednostronnym, 1) kolorystyki:

1. a)na czole i podnó˝ku pierwszego i ostatniego stopnia ka˝dego z biegów schodów,
2. b)przy kraw´dziach biegów i spoczników pochylni, w cz´Êciach przeznaczonych dla ruchu pieszych — na pasach o szerokoÊci 30 cm z obu stron kraw´dzi, 4. Osie odwodnienia mogà byç stosowane w pasie awaryjnym lub w utwardzonym poboczu, a wyjàtkowo w opasce, w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci osadzenia wpustów w konstrukcji ustroju noÊnego. 2) guzkowatego wykoƒczenia — jako pasy o szerokoÊci 30 cm:
3. a)przed pierwszym stopniem i na podnó˝ku ostatniego stopnia ka˝dego z biegów schodów,
4. b)w miejscach okreÊlonych w pkt 1 lit.
5. b)— w przypadku pochylni. § 137. 1. W przypadku pochyleƒ pod∏u˝nych jezdni mniejszych ni˝ 0,5 % powinny byç przewidziane przy kraw´˝nikach Êcieki pod∏u˝ne, uformowane poni˝ej poziomu nawierzchni jezdni, z pochyleniem za∏amanym o d∏ugoÊci odcinków nie wi´kszych ni˝ 3 m i o pochyleniu pod∏u˝nym nie mniejszym ni˝ 1 %. 3) w osi pod∏u˝nej k∏adek dla pieszych z dwustronnym pochyleniem poprzecznym skierowanym do osi. 3. Nawierzchnia pochylni powinna byç szorstka. 4. Stopnie schodów oraz spoczniki schodów i pochylni powinny mieç pochylenie, zapewniajàce sp∏yw wody opadowej, nie mniejsze ni˝ 2%. Pochylenia te powinny byç wykonane zgodnie z nachyleniem biegu schodów lub pochylni. § 135.1. Schody dla obs∏ugi przewidziane na skarpach nasypu powinny mieç szerokoÊç u˝ytkowà 0,8 m. 2. W schodach,

ust. 1, dopuszcza si´: 1) dostosowanie wysokoÊci i szerokoÊci stopni do nachylenia skarpy 1 :1,5, 2) wysokoÊç stopnia nie wi´kszà ni˝ 18 cm, 3) szerokoÊç stopnia nie mniejszà ni˝ 27 cm. 3. Schody,

ust. 1, jeÊli ró˝nica poziomów jest wi´ksza ni˝ 1 m, powinny byç zabezpieczone w szczególnoÊci: 1) jednostronnà balustradà sk∏adajàcà si´ ze s∏upków i por´czy — usytuowanà po prawej stronie schodzàcego, 2) por´czà spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w § 252 pkt 1 oraz w § 253 ust. 2 — w przypadku schodów usytuowanych przy Êcianie przyczó∏ka. 2. Âcieki pod∏u˝ne,

ust. 1, powinny: 1) byç wykonane z materia∏ów spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 230 ust. 1, 2) mieç:

1. a)szerokoÊç — nie mniejszà ni˝ 0,15 m,
2. b)zag∏´bienie poni˝ej poziomu nawierzchni przy Êcieku — (0,01÷0,05) m, 3) zawieraç:
3. a)wpusty mostowe, zwane dalej „wpustami” — usytuowane w dolnych punktach za∏amaƒ pochyleƒ Êcieku,
4. b)odcinek poziomy przy wpuÊcie — równy co najmniej wymiarowi wpustu wzd∏u˝ Êcieku. 3. Wpusty,

ust. 2 pkt 3 lit.a), jeÊli usytuowane sà w obr´bie jezdni, nie powinny wystawaç poza kraw´dê Êcieku od strony nawierzchni jezdni. Wpusty w tym przypadku mogà byç wprowadzone pod kraw´˝nik, który dla u∏atwienia dop∏ywu wody powinien mieç: 1) sfazowanie p∏aszczyzny pionowej wzd∏u˝ Êcieku — o skosie 1 : 3 z obu stron wpustu, 2) przeÊwit nad kratkà Êciekowà — nie mniejszy ni˝ 0,1 m. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3863 — § 138.

1. Wody opadowe z powierzchni obiektów mostowych: 1) powinny byç w szczególnoÊci uj´te do urzàdzeƒ odwadniajàcych i odprowadzone do Êrodowiska w sposób zapewniajàcy spe∏nienie wymagaƒ ekologicznych okreÊlonych w Polskiej Normie, 2) nie powinny: a) sp∏ywaç na znajdujàce si´ pod obiektem nawierzchnie dróg i chodników oraz na torowiska kolejowe bàdê tramwajowe, b) powodowaç zalewania elementów konstrukcji.
2. Jako elementy urzàdzeƒ odwadniajàcych,

ust. 1 pkt 1, powinny byç przewidziane w szczególnoÊci: 1) wpusty, sàczki, drena˝e, 2) rury: pod∏u˝ne, poprzeczne, pionowe, Poz. 735 chodnych, zbiorniki na wody opadowe powinny byç uzupe∏nione dodatkowymi urzàdzeniami oczyszczajàcymi. §

1. Do retencji i oczyszczenia wód opadowych mo˝na ponadto zastosowaç w szczególnoÊci: 1) rowy trawiaste, 2) powierzchnie trawiaste, 3) rowy infiltracyjne. § 142.
2. Rowy trawiaste stosuje si´, gdy sp∏yw wód opadowych z obiektu mostowego jest nie wi´kszy ni˝ 40 l/s i wody sà w niewielkim stopniu zanieczyszczone.
3. Rowy trawiaste mogà byç wykorzystane równie˝ do odprowadzenia wód opadowych bez ich oczyszczenia do zbiorników przejmujàcych gwa∏towne opady, po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych w ust.
4. 3) Êcieki na skarpie — do odprowadzania wód opadowych ze Êcieków przykraw´˝nikowych, wy∏àcznie na drodze klasy G i drogach ni˝szych klas.
5. Rowy,

ust. 1, powinny spe∏niaç nast´pujàce wymagania: §

2. Woda opadowa sp∏ywajàca z powierzchni drogi w kierunku obiektu in˝ynierskiego powinna byç uj´ta w szczególnoÊci do: 2) pochylenie skarp — nie wi´ksze ni˝ 1 : 3, 1) studzienek Êciekowych odwodnienia drogi — znajdujàcych si´ w obr´bie przyczó∏ków lub g∏owic tuneli, 2) Êcieków skarpowych — usytuowanych przed przyczó∏kami obiektów mostowych bàdê wzd∏u˝ Êciany konstrukcji oporowej, wy∏àcznie na drodze klasy G i drogach ni˝szych klas.
3. Woda opadowa sp∏ywajàca z obszaru obiektu w kierunku drogi powinna byç uj´ta przed jego zakoƒczeniem do wpustów.
4. W szczególnych przypadkach dopuszcza si´ rezygnacj´ z wpustów w obszarze obiektu, gdy: 1) d∏ugoÊç obiektu mostowego pozwala na spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w § 241, 2) obiekt przeznaczony jest wy∏àcznie dla ruchu pieszych.
5. W obszarze opadania wody z wpustów na teren powinny byç zastosowane warstwy odsàczajàce z narzutem kamiennym lub ˝wirowym bàdê koryta Êciekowe. §
7. Wody opadowe z obiektu in˝ynierskiego, w razie braku mo˝liwoÊci odprowadzenia do urzàdzeƒ odwodnienia drogi bàdê do kanalizacji ogólnosp∏awnej, powinny byç odprowadzone do zbiorników na wody opadowe.
8. Zbiorniki na wody opadowe, w zale˝noÊci od ich konstrukcji, powinny: 1) pochylenie pod∏u˝ne dna — (0,2÷0,3)%, 3) pokrycie g´stà trawà, wysoko koszonà, odpornà na wod´ zasolonà, 4) grunt rowu przepuszczalny, o wspó∏czynniku filtracji wi´kszym ni˝ 1,25 cm/h — gdy nie zachodzi niebezpieczeƒstwo zanieczyszczenia wód gruntowych, tj. przy gruntach nienawodnionych i o g∏´bokim poziomie zalegania wód gruntowych, 5) dno rowu wyposa˝one w przegrody obsypane kamieniami przeciwdzia∏ajàcymi wymywaniu gruntu.
9. Rowy s∏u˝àce tylko do przep∏ywu wód opadowych nie muszà spe∏niaç wymagaƒ okreÊlonych w ust.
10. Powinny one mieç natomiast wi´ksze pochylenie pod∏u˝ne. §
12. Powierzchnie trawiaste mo˝na zastosowaç, gdy sp∏yw wód opadowych z obiektu mostowego jest niedu˝y i sà one w niewielkim stopniu zanieczyszczone, a teren w pasie drogowym ma odpowiednià powierzchni´, lub gdy istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia wód opadowych na teren sàsiedni.
13. Powierzchnie trawiaste powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone dla rowów w § 142 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 oraz zapewniaç równomierne rozprzestrzenienie wód opadowych.
14. Rozprzestrzenienie wód opadowych, o którym mowa w ust. 2, powinno byç uzyskane w szczególnoÊci za pomocà sztucznych przegród z otworami lub kana∏ów wype∏nionych kamieniami, usytuowanych poprzecznie do pochylenia terenu trawiastego. 2) przechwytywaç gwa∏towne opady.
15. WielkoÊç powierzchni trawiastej powinna wynikaç z warunku oczyszczenia pe∏nej obj´toÊci wód opadowych z obiektu, przy czasie eksfiltracji 72 h.
16. W szczególnych przypadkach, gdy wymagania ochrony Êrodowiska b´dà wskazywa∏y na potrzeb´ oczyszczenia wód opadowych z produktów ropopo- §
18. Rowy infiltracyjne mo˝na zastosowaç w przypadkach du˝ego zanieczyszczenia wód opadowych. Powinny byç przewidziane w miejscach wyst´- 1) zapewniç retencj´ i oczyszczenie wód opadowych, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3864 — powania gruntu, zapewniajàcego szybkoÊç filtracji nie mniejszà ni˝ 0,7 cm/h, i g∏´bokiego zalegania wód gruntowych — co wymaga uprzedniego potwierdzenia poprzez badania gruntu na g∏´bokoÊç 1,5 m poni˝ej projektowanego dna rowu.
19. Rów infiltracyjny, o którym mowa w ust. 1, powinien spe∏niaç nast´pujàce wymagania: 1) g∏´bokoÊç — (1÷2,5) m, 2) grunt rodzimy zastàpiony p∏ukanymi rozdrobnionymi kamieniami lub grubym ˝wirem o Êrednicy ziaren — (3,15÷6,3) cm, 3) Êciany boczne odizolowane od gruntu materia∏em zabezpieczajàcym przed zamuleniem, 4) w górnej cz´Êci zasypki kamiennej umieszczona przek∏adka z geow∏ókniny filtrujàcej — zabezpieczajàca przed zanieczyszczeniem materia∏ wype∏niajàcy rów, 5) dno wype∏nione filtrem piaskowym o gruboÊci — (15÷30) cm, 6) od strony nap∏ywu wody przewidziane pasmo trawiastego terenu, a po przeciwnej stronie próg przelewowy, 7) wyposa˝enie w studni´ kontrolnà w postaci perforowanej pionowej rury z odpowiednim przykryciem.
20. Wymiary rowu infiltracyjnego powinny zapewniç eksfiltracj´ pe∏nej obj´toÊci wód opadowych do gruntu w czasie 72 h. §
22. Zbiorniki do przechwytywania gwa∏townych opadów powinny byç zastosowane w regionach o du˝ym nat´˝eniu opadów i przy odprowadzeniu opadów z obiektów o du˝ych powierzchniach. JeÊli warunki topograficzne pozwalajà, powinny byç usytuowane w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu, nawet w oddaleniu od obiektu.
23. Zbiorniki,

ust. 1, mogà byç wykonane w zale˝noÊci od rodzaju pod∏o˝a w szczególnoÊci jako zbiorniki: 1) infiltracyjne, 2) retencyjne, Poz. 735 do zaakceptowania ryzyka wypadków oraz aby obcià˝enia mogàce na nie dzia∏aç w trakcie budowy i u˝ytkowania nie prowadzi∏y do: 1) zniszczenia ca∏oÊci lub cz´Êci obiektu, 2) przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ o niedopuszczalnej wielkoÊci, 3) uszkodzenia cz´Êci obiektów, po∏àczeƒ lub zainstalowanego wyposa˝enia w wyniku znacznych przemieszczeƒ elementów konstrukcji, 4) uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywo∏ujàcej go przyczyny. § 147. 1. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego powinna spe∏niaç warunki zapewniajàce nieprzekroczenie stanów granicznych noÊnoÊci i stanów granicznych u˝ytkowania w ka˝dym z jego elementów i w ca∏ej konstrukcji. 2. Stany graniczne noÊnoÊci uwa˝a si´ za przekroczone, jeÊli konstrukcja obiektu powoduje zagro˝enie bezpieczeƒstwa budowli i jego u˝ytkowników. Oznacza to, ˝e w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç: 1) utrata statecznoÊci po∏o˝enia lub statecznoÊci spr´˝ystej, 2) zmiana uk∏adu geometrycznie w uk∏ad geometrycznie zmienny, niezmiennego 3) zniszczenie elementu, 4) przekroczenie okreÊlonych napr´˝eƒ prowadzàce do:

1. a)uplastycznienia — z wyjàtkiem przegubów betonowych,
2. b)poÊlizgów w z∏àczach,
3. c)niebezpiecznego rozwarcia rys. 3. Stany graniczne u˝ytkowania uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli wymagania u˝ytkowe dotyczàce konstrukcji obiektu nie sà dotrzymane. Oznacza to, ˝e w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç: 1) nadmierne ugi´cia — które mogà wp∏ywaç ujemnie na przydatnoÊç u˝ytkowà i wyglàd konstrukcji obiektu, jego wyposa˝enia, a tak˝e ograniczajàce jego u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, spe∏niajàce wymagania Polskiej Normy. 2) zarysowania — które mogà wp∏ywaç ujemnie na przydatnoÊç u˝ytkowà, trwa∏oÊç i wyglàd konstrukcji obiektu, 3. Odleg∏oÊç zbiorników na wody opadowe od zabudowy okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie. 3) nadmierne drgania — dokuczliwe dla u˝ytkowników lub powodujàce uszkodzenia konstrukcji obiektu oraz jego wyposa˝enia, 3) odparowujàce, 4) drgania w∏asne o cz´stotliwoÊci mniejszej ni˝ 3 Hz. Dzia∏ IV NoÊnoÊç i statecznoÊç 4. Warunki bezpieczeƒstwa konstrukcji,

ust. 1, uznaje si´ za spe∏nione, je˝eli konstrukcja obiektu zosta∏a zaprojektowana zgodnie z Polskimi Normami dotyczàcymi projektowania i obliczania konstrukcji i wykonana przez wykonawc´ spe∏niajàcego warunki okreÊlone odr´bnymi przepisami. §

1. Obiekty in˝ynierskie i zwiàzane z nimi urzàdzenia powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w trakcie u˝ytkowania nie stwarza∏y niemo˝liwego §
2. Na terenach górniczych powinny byç zastosowane zabezpieczenia konstrukcji obiektów in˝ynierskich odpowiednie do kategorii terenu górniczego. BEZPIECZE¡STWO OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Rozdzia∏ 1 Dziennik Ustaw Nr 63 — 3865 — §
4. Odbudowa, rozbudowa i przebudowa obiektu powinny byç poprzedzone ocenà stanu technicznego konstrukcji obiektu, z uwzgl´dnieniem stanu pod∏o˝a gruntowego. ˝enie o jednà klas´ wy˝szà ni˝ przewidziano dla obiektów na danej drodze.
5. Tunele powinny byç zaprojektowane na dzia∏anie obcià˝eƒ,

ust. 1, znajdujàcych si´ nad tunelem lub w jego pobli˝u — gdy stosunek zag∏´bienia stropu H poni˝ej powierzchni tunelu do szerokoÊci wyrobiska B jest umownie przyj´ty mniejszy ni˝

2. Ocena stanu technicznego, o której mowa w ust. 1, niezale˝nie od oceny cech fizykochemicznych i wytrzyma∏oÊciowych materia∏u konstrukcji, powinna polegaç na okreÊleniu, w szczególnoÊci dla: 1) betonu — jego w∏aÊciwoÊci ochronnych wzgl´dem zbrojenia,
3. Obiekty in˝ynierskie usytuowane w ciàgu danej drogi powinny byç projektowane na t´ samà klas´ obcià˝enia taborem samochodowym, z zastrze˝eniem ust.
4. 2) stali zbrojeniowej — rozmieszczenia stref korozji, 3) stali konstrukcyjnej — wp∏ywu starzenia i zm´czenia materia∏u.
5. Klas´ obcià˝enia taborem samochodowym ustala zarzàdzajàcy drogà, zgodnie z wykazem aktualnych klas obcià˝eƒ, okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, oraz wykazem pojazdów specjalnych, okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. Rozdzia∏ 2 Klasy obcià˝eƒ §
7. Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany w szczególnoÊci na obcià˝enia ruchome, w tym na jednà z klas obcià˝eƒ taborem samochodowym okreÊlonych w Polskiej Normie, oraz na obcià˝enie pojazdem specjalnym wed∏ug umowy standaryzacyjnej NATO (Stanag 2021), jakie zosta∏y przewidziane dla obiektów mostowych na danej drodze, z zastrze˝eniem ust. 2 i
8. § 151.
9. Tymczasowe obiekty mostowe powinny byç zaprojektowane na obcià˝enia ruchome pionowe taborem samochodowym wed∏ug klas przewidzianych dla danej drogi lub taborem tramwajowym z odpowiednio zmniejszonymi wspó∏czynnikami obcià˝eƒ dla stanów granicznych noÊnoÊci w zale˝noÊci od rodzaju materia∏u przewidzianego na konstrukcj´ i zak∏adanego okresu eksploatacji. Rodzaje uk∏adów obcià˝enia ustalajàcych wspó∏czynniki obcià˝enia, z zastrze˝eniem ust. 5, okreÊla tabela:
10. Mosty o rozpi´toÊciach prz´se∏ wi´kszych lub równych 50 m powinny byç zaprojektowane na obciàRodzaj materia∏u Beton, stal Poz. 735 Liczba lat eksploatacji (r.) Rodzaj uk∏adu obcià˝enia ustalajàcego wspó∏czynnik obcià˝enia ≤5 wyjàtkowy dodatkowy ≤3 dodatkowy >3 podstawowy Drewno
11. W obiektach przewidzianych z ró˝nych materia∏ów i zawierajàcych drewno jako elementy konstrukcyjne powinno si´ przyjmowaç wspó∏czynnik obcià˝eƒ jak dla drewna.
12. Dla konstrukcji noÊnych mostów sk∏adanych z elementów stalowych powinno si´ przyjmowaç pi´cioletni okres eksploatacji i klasy obcià˝enia taborem samochodowym okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
13. Do zak∏adanego okresu eksploatacji mostów,

ust. 3, mo˝na nie wliczaç okresu sk∏adowania elementów, jeÊli ich przeglàd techniczny nie wyka˝e ubytków korozyjnych lub uszkodzeƒ mechanicznych, a elementy nie by∏y dotychczas u˝ytkowane. 5. Liczb´ lat eksploatacji wi´kszà ni˝ 5, lecz nie wi´kszà ni˝ 20, dopuszcza si´ dla konstrukcji betonowych i stalowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Dzia∏ V TRWA¸OÂå OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne § 152. Obiekty in˝ynierskie powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w przyj´tym okresie u˝ytkowania i poziomie utrzymania by∏a zapewniona ich trwa∏oÊç rozumiana jako zdolnoÊç u˝ytkowania obiektu przy zachowaniu cech wytrzyma∏oÊciowych i eksploatacyjnych, których miernikiem sà stany graniczne noÊnoÊci i stany graniczne u˝ytkowania. § 153. 1. Przyj´ty okres u˝ytkowania, o którym mowa w § 152, mo˝e odnosiç si´ w szczególnoÊci do: 1) ca∏ego obiektu — jako Êrednia trwa∏oÊç podstawowych elementów nie podlegajàcych okresowej wymianie, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3866 — Poz. 735 2) podstawowych elementów obiektu, tj. podpór, dêwigarów i pomostu, 16) dla os∏on sieci trakcyjnej i barier— nie mniejszy ni˝ 20 lat, 3) elementów podlegajàcych okresowej wymianie. 17) dla balustrad — nie mniejszy ni˝ 30 lat, 2. Dla elementów obiektu in˝ynierskiego przyjmuje si´ okresy u˝ytkowania: 1) dla podpór mostów:

1. a)w nurtach rzek — nie mniejszy ni˝ 150 lat,
2. b)w wodach stojàcych o ustabilizowanym poziomie — nie mniejszy ni˝ 200 lat,
3. c)na terenach zalewowych — nie mniejszy ni˝ 100 lat, 2) dla przyczó∏ków masywnych i konstrukcji oporowych — nie mniejszy ni˝ 100 lat, 3) dla podpór wiaduktów i lekkich przyczó∏ków — nie mniejszy ni˝ 60 lat, 4) dla masywnych konstrukcji ∏ukowych i p∏ytowych oraz tuneli — nie mniejszy ni˝ 100 lat, 5) dla ustrojów noÊnych prz´se∏ belkowych i skrzynkowych z pomostami:
4. a)masywnymi — nie mniejszy ni˝ 80 lat,
5. b)lekkimi i g´sto˝ebrowymi — nie mniejszy ni˝ 60 lat, 6) dla ustrojów noÊnych prz´se∏ spr´˝onych ca∏ym przekrojem — nie mniejszy ni˝ 60 lat, 7) dla pomostów:
6. a)masywnych — nie mniejszy ni˝ 40 lat,
7. b)lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝ 30 lat, 8) dla izolacji wodoszczelnych pomostów:
8. a)masywnych — nie mniejszy ni˝ 30 lat,
9. b)lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝ 20 lat, 18) dla przepustów — nie mniejszy ni˝ 40 lat. 3. Przez pomost masywny, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. a), pkt 7 lit.
10. a)i pkt 8 lit. a), rozumie si´ pomost z p∏yt betonowych o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 25 cm, zamocowany w dêwigarach o du˝ej sztywnoÊci skr´tnej, który nie jest poddany dzia∏aniu momentów zginajàcych o przemiennych znakach, tj. w szczególnoÊci pomost bez dodatkowych pod∏u˝nic i poprzecznic. Przez pomost lekki, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. b), pkt 7 lit.
11. b)i pkt 8 lit. b), rozumie si´ pomost, który nie spe∏nia wymagaƒ pomostu masywnego. 4. Okresy u˝ytkowania,

ust. 2, dotyczà obiektów in˝ynierskich nowo zbudowanych. Dla obiektów odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych powinien byç okreÊlony skorygowany okres u˝ytkowania, uwzgl´dniajàcy zakres wykorzystania elementów starej konstrukcji oraz ich stan techniczny i wiek. § 154. 1. Materia∏y u˝yte do budowy powinny zapewniç trwa∏oÊç odpowiednio do przyj´tych okresów u˝ytkowania poszczególnych elementów obiektów in˝ynierskich,

§ 153ust. 2, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3. 2. Przy ocenie trwa∏o

Êci materia∏ów, o której mowa w ust. 1, powinny byç brane pod uwag´ nie tylko cechy fizyczne i mechaniczne, okreÊlone dla poszczególnych wyrobów w Polskich Normach lub aprobatach technicznych, lecz równie˝ odpornoÊç na oddzia∏ywanie Êrodowiska uwzgl´dniajàca czynniki okreÊlone w Polskich Normach. 10) dla p∏yt chodnikowych i belek podpor´czowych — nie mniejszy ni˝ 20 lat,

1. W przypadkach gdy nie sà spe∏nione wymagania okreÊlone w ust. 1, powinny byç zastosowane odpowiednie rozwiàzania ochronne ograniczajàce oddzia∏ywanie Êrodowiska, przewidziane jako zabezpieczenia antykorozyjne, których skutecznoÊç dzia∏ania powinna odpowiadaç przyj´tym okresom u˝ytkowania. 11) dla nawierzchni jezdni — nie mniejszy ni˝ 10 lat, pod warunkiem ˝e nie sà przewidziane jako warstwy ochronne izolacji wodoszczelnych, §
3. Rozwiàzania ochronne,

§ 154ust. 3, polegajàce w szczególno

Êci na odpowiednim: 12) dla urzàdzeƒ dylatacyjnych — nie mniejszy ni˝ 20 lat, 1) usytuowaniu obiektu in˝ynierskiego, 9) dla warstw ochronnych izolacji wodoszczelnych — nie mniejszy, ni˝ przewidziano dla izolacji wodoszczelnych w pkt 8, 13) dla urzàdzeƒ odwadniajàcych — nie mniejszy ni˝ 25 lat, 14) dla ∏o˝ysk:

1. a)stycznych i wa∏kowych — nie mniejszy ni˝ 50 lat,
2. b)elastomerowych i z wk∏adkami Êlizgowymi — nie mniejszy ni˝ 20 lat, 15) dla malarskich pow∏ok ochronnych konstrukcji stalowych:
3. a)nowych — nie mniejszy ni˝ 15 lat,
4. b)przemalowanych — nie mniejszy ni˝ 5 lat, 2) ukszta∏towaniu konstrukcji — zwane dalej „ochronà konstrukcyjnà”, 3) doborze materia∏ów konstrukcyjnych lub doborze sk∏adu oraz struktury materia∏ów wykonywanych na budowie i w wytwórniach elementów — zwane dalej „ochronà materia∏owo-strukturalnà”, 4) stosowaniu ochrony powierzchniowej konstrukcji lub jej elementów — zwane dalej „ochronà powierzchniowà”, powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm i rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem ust. 2. Dziennik Ustaw Nr 63 — 3867 — 2. Jako uzupe∏nienie rozwiàzaƒ,

ust. 1, powinny byç zale˝nie od okolicznoÊci i w miar´ mo˝liwoÊci zastosowane: 1) dodatkowe zabezpieczenia techniczne, 2) wyposa˝enie zabezpieczajàce prac´ konstrukcji. 3. Zabezpieczenia techniczne,

ust. 2 pkt 1, polegajà w szczególnoÊci na ochronie: 1) katodowej:

1. a)zbrojenia w konstrukcjach ˝elbetowych,
2. b)konstrukcji stalowych i ˝elbetowych — zabezpieczajàcej przed dzia∏aniem pràdów b∏àdzàcych, 2) protektorowej — polegajàcej na powlekaniu pr´tów zbrojenia preparatami zabezpieczajàcymi przed korozjà. Poz. 735 7) agresj´ biologicznà, a w szczególnoÊci ze strony grzybów, bakterii, roÊlin i owadów, 8) dzia∏anie wód gruntowych, zw∏aszcza zanieczyszczonych Êrodkami chemicznymi. 3. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska materia∏owego, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, powinno si´ uwzgl´dniç wzajemne reakcje sk∏adników wyrobu, a w szczególnoÊci: 1) reaktywnoÊç alkalicznà kruszyw z cementem, 2) aktywnoÊç korozyjnà w stosunku do stali niektórych sk∏adników kruszyw, zapraw u˝ywanych do napraw lub domieszek i dodatków do betonu, 3) jonizacj´ metali lub ich stopów w obecnoÊci elektrolitów. 4. Jako wyposa˝enie zabezpieczajàce, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, mogà byç zastosowane w szczególnoÊci: 4. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska specjalnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinno si´ uwzgl´dniç w szczególnoÊci: 1) bariery os∏onowe — umieszczone przy podporach wiaduktów i k∏adek usytuowanych w pobli˝u jezdni, 1) Êrodki chemiczne stosowane do walki z go∏oledzià, 2) odbojnice — umieszczone wewnàtrz toru pod wiaduktami i k∏adkami nad liniami kolejowymi i tramwajowymi, 3) dalby — umieszczone w pobli˝u podpór mostów. Rozdzia∏ 2 Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do Êrodowiska § 156. 1. Rozwiàzania konstrukcyjne obiektu in˝ynierskiego, rodzaj materia∏ów oraz zabezpieczenie antykorozyjne powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do Êrodowiska: 1) atmosferycznego, 2) wodnego, 3) gruntowo-wodnego, 4) materia∏owego, 5) specjalnego, pod kàtem jego oddzia∏ywania fizycznego, chemicznego, fizykochemicznego, mechanicznego i stwarzanego zagro˝enia dla obiektu in˝ynierskiego i jego elementów sk∏adowych. 2. Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska, o którym mowa w ust. 1 pkt 1—3, powinno si´ uwzgl´dniç w szczególnoÊci: 2) pràdy b∏àdzàce wywo∏ane trakcjà elektrycznà. § 157. Klasyfikacja i okreÊlenie Êrodowisk w zale˝noÊci od sposobu i stopnia oddzia∏ywania korozyjnego (stopnia agresywnoÊci) na obiekty in˝ynierskie powinny byç przeprowadzone w oparciu o Polskie Normy. § 158. Przy ocenie pràdów b∏àdzàcych,

§ 156ust. 4 pkt 2, powinny byç okre

Êlone: 1) ró˝nica potencja∏ów w zakresie wartoÊci i znaków mi´dzy stalowymi elementami konstrukcji, a w szczególnoÊci mi´dzy tymi elementami a szynà, 2) rozk∏ad stref anodowych i katodowych na szynach. Rozdzia∏ 3 Zabezpieczenia antykorozyjne §

1. Zabezpieczenia antykorozyjne obiektów in˝ynierskich powinny byç dostosowane do rodzaju materia∏u, z którego konstrukcja jest wykonana, i do Êrodowiska, w którym si´ znajduje.
2. Konstrukcje drewniane §
4. Konstrukcje drewniane powinny byç zabezpieczone przed dzia∏aniem wilgoci i agresywnoÊcià biologicznà poprzez ochron´: 1) konstrukcyjnà, 2) powierzchniowà. 1) korozyjne dzia∏anie atmosfery, zw∏aszcza wilgotnej i zanieczyszczonej agresywnymi gazami,
5. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna w szczególnoÊci: 2) promieniowanie s∏oneczne powodujàce przedwczesne starzenie niektórych materia∏ów, 1) zabezpieczyç przed nasiàkaniem — poprzez zainstalowanie os∏on lub daszków, 3) cykliczne zmiany temperatury powodujàce zamra˝anie i odmra˝anie wody, 2) umo˝liwiç osuszenie drewna — poprzez zastosowanie otworów przewietrzajàcych, skraplaczy oraz nawiewu powietrza. 4) opady atmosferyczne zawierajàce zanieczyszczenia chemiczne, 5) erozyjne dzia∏anie wód p∏ynàcych i kry, 6) erozyjne dzia∏anie Êcieków,
6. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna zabezpieczyç przed korozjà biologicznà poprzez zastosowanie zgodnie z Polskà Normà, w szczególnoÊci: Dziennik Ustaw Nr 63 — 3868 — 1) trudno zapalnych impregnatów bakterio-, grzybo- i owadobójczych, 2) preparatów hydrofobowych lub pow∏ok lakierniczych.
7. Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu spr´˝onego §
8. Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu spr´˝onego powinny byç zabezpieczone poprzez ochron´: 1) konstrukcyjnà, 2) materia∏owo-strukturalnà, 3) powierzchniowà. Poz. 735 b) preparatów chroniàcych przed korozjà oraz os∏on — w przypadku ci´gien spr´˝ajàcych usytuowanych na zewnàtrz przekroju elementu, z zastrze˝eniem ust. 2, c) otuliny na wystajàcych po obci´ciu ci´gnach strunobetonowych i kablobetonowych wraz z blokami kotwiàcymi.
9. Dopuszcza si´ zabezpieczenie ci´gien spr´˝ajàcych, o któ