Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie

Czego dotyczy ten akt?

Niniejsze rozporządzenie określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie, takie jak mosty, tunele, przepusty i konstrukcje oporowe, oraz zasady ich usytuowania. Ma ono na celu zapewnienie bezpieczeństwa, trwałości i funkcjonalności tych obiektów.

Kogo dotyczy: Podmioty odpowiedzialne za projektowanie i budowę drogowych obiektów inżynierskich; Podmioty odpowiedzialne za odbudowę, rozbudowę i przebudowę obiektów inżynierskich.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo transportowe
Paragrafy
327
Orzeczenia sądów
11
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Warunki techniczne dla drogowych obiektów inżynierskich.
  • Zasady usytuowania obiektów inżynierskich w terenie.
  • Wymagania dotyczące projektowania, budowy, odbudowy, rozbudowy i przebudowy obiektów inżynierskich.
  • Szczegółowe wymagania dla mostów, w tym ich długość i światło.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Podmioty odpowiedzialne za projektowanie i budowę drogowych obiektów inżynierskich.
  • Podmioty odpowiedzialne za odbudowę, rozbudowę i przebudowę obiektów inżynierskich.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Obiekty inżynierskie to obiekty mostowe, tunele, przepusty i konstrukcje oporowe.
  • Warunki techniczne mają zapewnić bezpieczeństwo konstrukcji, użytkowania, obsługi, trwałość, ochronę środowiska oraz uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych.
  • Usytuowanie obiektu inżynierskiego musi być dostosowane do przebiegu drogi, charakteru przeszkody i planów zagospodarowania przestrzennego.
  • Dla zwierząt dziko żyjących na drogach klas A, S, GP i G należy zapewnić bezkolizyjne przejścia (w tunelach lub po kładkach/wiaduktach) w miejscach nasilonej migracji.
  • Długość mostu powinna wynikać z warunku minimalnego światła, zapewniającego swobodny przepływ miarodajny, bez nadmiernego spiętrzenia wody.
  • Wartość prawdopodobieństwa p dla przepływu miarodajnego wynosi: dla mostów na drogach A, S, GP – 0,3%; na drogach G, Z – 0,5%; na drogach L, D – 1%. Dla mostów tymczasowych wartości te są wyższe.
  • Mosty o świetle mniejszym niż 30 m, gdzie spływ lodów odbywa się na poziomie przepływu miarodajnego, powinny mieć światło określone na podstawie tego przepływu zwiększonego o 15%.
  • Na potokach górskich i rzekach podgórskich światło mostu powinno być zwiększone o 15% wartości obliczonej, a mosty o świetle nie większym niż 25 m powinny być jednoprzęsłowe.

Orzecznictwo do tego przepisu

11
Orzeczenie, sygn. akt KIO 1412/10
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 260/15
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 647/16
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 1014/16
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 1343/16
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 145/18
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 380/18
§/Art. 2000/735
Orzeczenie, sygn. akt KIO 435/18
§/Art. 2000/735

Prawo transportowe

8
Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw
Prawo lotnicze – tekst jednolity 2013
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw…
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego… – tekst…
Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych – tekst jednolity 2016
Konwencja międzynarodowa o przewozie towarów kolejami żelaznymi (K.M.T.), (z 8 załącznikami), podpisana w Rzymie dnia…
Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw…

Prawo transportowe

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (327)
  1. § 1 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki techniczne,
  2. § 2
  3. § 3 Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
  4. § 4 Je˝eli obiekty in˝ynierskie, o których mowa
  5. § 5 Konstrukcje oporowe utrzymujàce nasypy
  6. § 6 Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany i wykonany w sposób odp
  7. § 7 1. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego w terenie powinno byç dostosowan
  8. § 8 Usytuowanie obiektów in˝ynierskich powinno
  9. § 9 W obiektach mostowych usytuowanych w strefach ochronnych êróde∏ oraz u
  10. § 10 1. Dla zwierzàt dziko ˝yjàcych powinno byç zapewnione bezkolizyjne prz
  11. § 15 1. Mosty w zale˝noÊci od ich przeznaczenia
  12. § 11 Obiekty mostowe i tunele przeznaczone do ruchu pieszych lub komunikacj
  13. § 12 Obiekty mostowe z ustrojem noÊnym przewidzianym z dêwigarów prefabryko
  14. § 13
  15. § 14 1. Usytuowanie mostu i trasy dojazdowej nie
  16. § 16 W celu zapewnienia ciàg∏oÊci ruchu pojazdów
  17. § 17 Usytuowanie mostu nie powinno ograniczaç
  18. § 18.1 D∏ugoÊç mostu powinna wynikaç z warunku
  19. § 19 Przep∏yw miarodajny dla mostów usytuowanych na rzekach obwa∏owanych po
  20. § 20
  21. § 21
  22. § 22
  23. § 23 1. W przypadku gdy sp∏yw lodów odbywa si´
  24. § 24 Ustalenie Êwiat∏a mostu stanowiàcego cz´Êç
  25. § 25 Âwiat∏a mostów nad kana∏ami ˝eglownymi
  26. § 26
  27. § 27 1. Przy rozga∏´zionych korytach rzek d∏ugoÊç
  28. § 28
  29. § 29 1. D∏ugoÊç prz´se∏ mostu powinna wynikaç
  30. § 33 1. Wzniesienie spodu konstrukcji, o którym
  31. § 30
  32. § 31 1. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji
  33. § 32
  34. § 34
  35. § 35 Osie podpór mostów usytuowanych obok siebie powinny znajdowaç si´ w te
  36. § 36 1. Na terenach zalewowych rzek przegradzanych nasypami drogowymi, gdy
  37. § 38 Dla mostów o Êwietle nie wi´kszym ni˝
  38. § 39 1. Przepusty w miar´ mo˝liwoÊci powinny byç
  39. § 37 Na terenach zalewowych rzek przegrodzonych nasypami drogowymi dopuszcz
  40. § 40 1. Âwiat∏o przepustów powinno zapewniç
  41. § 41 1. Przepusty powinny byç zastosowane na ciekach o pochyleniu pod∏u˝nym
  42. § 42 1. Wymiary przewodu przepustu oraz ukszta∏towanie jego wlotu i wylotu
  43. § 43 1. Przewody przepustów o przekrojach prostokàtnych, owalnych i ko∏owyc
  44. § 44 1. Dopuszcza si´ wykorzystanie przepustów
  45. § 45 W przepustach pracujàcych niepe∏nym przekrojem przewodu strop prostokà
  46. § 46 Na ciekach, na których przy wysokich stanach
  47. § 47 G∏´bokoÊç spi´trzonej wody przed wlotem
  48. § 48 1. WielkoÊç przewodu przepustu powinna byç
  49. § 49 1. Przepusty na ciekach, w których korytach
  50. § 50 Je˝eli pr´dkoÊç wody na wylocie przepustu
  51. § 51 1. D∏ugoÊç wiaduktu nad drogà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpiec
  52. § 52 D∏ugoÊç wiaduktów, o których mowa § 51, powinna w szczególnoÊci uwzgl´
  53. § 53
  54. § 54 Przekroczenie kilku przeszkód terenowych,
  55. § 55 1. Przez poszczególne skrajnie, o których mowa w § 51 i 52, rozumie si
  56. § 57 1. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51
  57. § 56 1. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51
  58. § 58 Wiadukty, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 2,
  59. § 64 1. JeÊli w tunelach, ze wzgl´du na ich d∏ugoÊç,
  60. § 59 1. K∏adki dla pieszych nad drogami, liniami
  61. § 60 1. Tunel powinien zapewniç przeprowadzenie
  62. § 61 Przekrój tunelu powinien zapewniç zachowanie skrajni, o których mowa w
  63. § 62.1 Tunel przeznaczony do ruchu pieszych pod
  64. § 63.1 Tunele przeznaczone do komunikacji gospodarczej mogà byç wykorzystane
  65. § 65 1. OÊwietlenie tunelu powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie jezdni
  66. § 66
  67. § 67 1. Tunele, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 1,
  68. § 68 Konstrukcje oporowe mogà wyst´powaç
  69. § 69 1. Konstrukcje oporowe, w tym przyczó∏ki
  70. § 70 1. Konstrukcje oporowe wykonane z elementów stalowych powinny mieç w s
  71. § 72 Dopuszcza si´ stosowanie konstrukcji oporowych z gruntu zbrojonego, sp
  72. § 73
  73. § 71 1. W konstrukcjach oporowych powinny byç
  74. § 74 1. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego na terenach górniczych powinna z
  75. § 75 1. Obiekty mostowe na terenach górniczych
  76. § 76 Podpory obiektów mostowych na terenach
  77. § 77 1. Powinno si´ dà˝yç do tego, aby ustroje noÊne obiektów mostowych na
  78. § 78 Konstrukcja obiektu mostowego na terenach
  79. § 79 Po∏àczenie obiektu in˝ynierskiego z drogà powinno zapewniç w szczególn
  80. § 80 Bariery umieszczone na obiektach mostowych powinny stanowiç przed∏u˝en
  81. § 81
  82. § 82 1. JeÊli obiekt mostowy usytuowany jest nad
  83. § 83 Elementy konstrukcji obiektu mostowego wykorzystywane dla podparcia sc
  84. § 84 Obiekt in˝ynierski powinien byç dost´pny dla
  85. § 85
  86. § 86
  87. § 87 1. Obiekt in˝ynierski, w zale˝noÊci od potrzeb,
  88. § 88 1. Obiekt mostowy lub tunel, w zale˝noÊci od
  89. § 89 1. Elementy przekroju poprzecznego na obiekcie mostowym lub w tunelu,
  90. § 90 1. Obiekty w ciàgu dróg klas A i S powinny byç
  91. § 95 1. Mi´dzy jezdnià a chodnikiem dla pieszych
  92. § 91 1. SzerokoÊç skrajni obiektu in˝ynierskiego
  93. § 96 Liczba pasów poszczególnych rodzajów ruchu
  94. § 97
  95. § 92 1. Przy przewidywanym etapowaniu budowy
  96. § 93 1. Chodniki powinny byç usytuowane przy zewn´trznych kraw´dziach obiek
  97. § 94
  98. § 98 1. W celu w∏aÊciwego odprowadzenia wód
  99. § 99 1. W∏aÊciwy sp∏yw wód opadowych z jezdni
  100. § 100 1. Pochylenie niwelety jezdni na obiekcie
  101. § 101 Pochylenie poprzeczne jezdni na obiekcie
  102. § 102 1. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg powinny byç zast
  103. § 103 Pochylenie poprzeczne chodników, niezale˝nie od pochylenia poprzeczneg
  104. § 104 1. Po∏àczenie obiektu mostowego z nasypem
  105. § 105
  106. § 106
  107. § 107 1. Ramownice skrzynkowe powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy i
  108. § 108 1. Filary lub s∏upy ramownic przewidziane
  109. § 109 1. Wsporniki prz´se∏ wprowadzone w nasyp
  110. § 110 1. Korpus drogi stykajàcy si´ z obiektem mostowym mo˝e byç obramowany
  111. § 111 1. Âciana boczna w zetkni´ciu z korpusem
  112. § 112 1. D∏ugoÊç Êcian bocznych przy obiektach
  113. § 113 D∏ugoÊç Êcian g∏owic tuneli i przepustów powinna byç ustalona analogic
  114. § 114
  115. § 115 Nasyp drogowy na odcinkach przyleg∏ych do
  116. § 116 1. Nasyp, o którym mowa w § 115, powinien
  117. § 117 1. P∏yty przejÊciowe powinny byç umieszczone pod jezdnià drogi i poboc
  118. § 118
  119. § 119.1 Nasyp drogowy, o którym mowa w § 115,
  120. § 120 1. Nasyp drogowy w obr´bie po∏àczenia
  121. § 121 Warstwy filtracyjne w zale˝noÊci od ich usytuowania i rodzaju podpory
  122. § 123 1. Warstwa filtracyjna z pustaków, o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 12
  123. § 124 1. Geokompozyty drena˝owe na warstwy filtracyjne, o których mowa w § 1
  124. § 125
  125. § 122 1. Warstwa filtracyjna z gruntów, o których
  126. § 126 1. Woda zbierajàca si´ w dolnej cz´Êci
  127. § 128
  128. § 129.1 Spoczniki powinny byç przewidziane
  129. § 127 1. W celu zmniejszenia parcia gruntu dzia∏ajàcego na konstrukcje oporo
  130. § 130 Schody i pochylnie usytuowane na skarpach
  131. § 131.1 Pochylnie dla ruchu pieszych i dla osób
  132. § 132 1. SzerokoÊç u˝ytkowa schodów i pochylni
  133. § 133 1. Schody i pochylnie o ró˝nicy poziomów
  134. § 134 1. Schody i pochylnie powinny mieç wykoƒczenie powierzchni odró˝niajàc
  135. § 136 1. Z obiektów in˝ynierskich powinny byç odprowadzone zbierajàce si´ na
  136. § 137 1. W przypadku pochyleƒ pod∏u˝nych jezdni
  137. § 135.1 Schody dla obs∏ugi przewidziane na skarpach nasypu powinny mieç szerok
  138. § 138.1 Wody opadowe z powierzchni obiektów
  139. § 141 Do retencji i oczyszczenia wód opadowych
  140. § 142.1 Rowy trawiaste stosuje si´, gdy sp∏yw wód
  141. § 139 1. Woda opadowa sp∏ywajàca z powierzchni
  142. § 140 1. Wody opadowe z obiektu in˝ynierskiego,
  143. § 143 1. Powierzchnie trawiaste mo˝na zastosowaç, gdy sp∏yw wód opadowych z
  144. § 144 1. Rowy infiltracyjne mo˝na zastosowaç
  145. § 145 1. Zbiorniki do przechwytywania gwa∏townych opadów powinny byç zastoso
  146. § 147 1. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego powinna spe∏niaç warunki zapewni
  147. § 146 Obiekty in˝ynierskie i zwiàzane z nimi urzàdzenia powinny byç tak zapr
  148. § 148
  149. § 149 1. Odbudowa, rozbudowa i przebudowa
  150. § 150 1. Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany w szczególnoÊci na o
  151. § 151.1 Tymczasowe obiekty mostowe powinny
  152. § 152
  153. § 153 1. Przyj´ty okres u˝ytkowania, o którym mowa w § 152, mo˝e odnosiç si´
  154. § 154 1. Materia∏y u˝yte do budowy powinny zapewniç trwa∏oÊç odpowiednio do
  155. § 155 1. Rozwiàzania ochronne, o których mowa
  156. § 156
  157. § 157 Klasyfikacja i okreÊlenie Êrodowisk w zale˝noÊci od sposobu i stopnia
  158. § 158 Przy ocenie pràdów b∏àdzàcych, o których
  159. § 159
  160. § 160 1. Konstrukcje drewniane powinny byç zabezpieczone przed dzia∏aniem wi
  161. § 161 Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu
  162. § 162 1. Ochrona, o której mowa w § 161 pkt 1, powinna byç zrealizowana w sz
  163. § 163 1. Ochrona betonu, o której mowa w § 161
  164. § 164 1. Do wykonania betonów, o których mowa
  165. § 165 1. Kruszywo do wykonania betonów, o których mowa w § 163 ust. 2, powin
  166. § 166 Dopuszcza si´ zastosowanie domieszek i dodatków do betonu, a w szczegó
  167. § 167 1. Sk∏ad mieszanki betonowej powinien byç
  168. § 168 1. Ochrona betonu, o której mowa w § 161
  169. § 169
  170. § 170 Pod∏o˝e betonowe przewidziane do ochrony
  171. § 171 Jako ochrona powierzchniowa betonu powinny byç zastosowane w szczególn
  172. § 172 1. Materia∏y u˝ywane do ochrony powierzchniowej betonu powinny, z zast
  173. § 173
  174. § 174
  175. § 175 Konstrukcje stalowe powinny byç zabezpieczone poprzez ochron´
  176. § 176.1 W ramach ochrony, o której mowa w § 175
  177. § 177 W ramach ochrony, o której mowa w § 175
  178. § 178 1. W ramach ochrony, o której mowa w § 175
  179. § 179
  180. § 180 W zale˝noÊci od potrzeb, przeznaczenia i usytuowania obiekt in˝yniersk
  181. § 181 Na obiektach in˝ynierskich nie powinny byç
  182. § 186 Pomieszczenia techniczne i gospodarcze powinny spe∏niaç wymagania okre
  183. § 187 1. Ustrój noÊny lub poszczególne elementy
  184. § 182 Nawierzchnie jezdni, chodników, schodów,
  185. § 183 Je˝eli przekrój poprzeczny na obiekcie mostowym nie stanowi kontynuacj
  186. § 184 1. Dopuszcza si´ wykonanie pomostów a˝urowych w prz´s∏ach mostów rucho
  187. § 185 1. Pomieszczenia techniczne powinny byç
  188. § 188 1. Elementy przek∏adkowe, o których mowa
  189. § 190 1. Podparcia, o których mowa w § 189, powinny umo˝liwiç swobod´ poziom
  190. § 189 1. Podparcie punktowo-przechylne powinno
  191. § 191 1. ¸o˝yska stalowe styczne
  192. § 192 1. ¸o˝yska stalowe wa∏kowe powinny mieç
  193. § 193 1. Betonowe lub ˝elbetowe przeguby powinny byç wykonane z betonu klasy
  194. § 194 1. ¸o˝yska elastomerowe powinny
  195. § 195 1. ¸o˝yska, o których mowa w § 194, powinny byç umieszczone
  196. § 199 1. ¸o˝yska czaszowe przewidziane do przenoszenia si∏ poziomych powinny
  197. § 196 1. Dopuszcza si´ ustawienie prz´se∏ obiektów wy∏àcznie na ∏o˝yskach el
  198. § 197 1. ¸o˝yska czaszowe i garnkowe, z zastrze˝eniem ust. 2, powinny
  199. § 200 1. ¸o˝yska garnkowe powinny w szczególnoÊci
  200. § 201 Poszczególne elementy ∏o˝ysk stalowych powinny byç zabezpieczone odpow
  201. § 202 ¸o˝yska, w zale˝noÊci od rodzaju i wielkoÊci,
  202. § 198 Wk∏adki z politetrafluoroetylenu powinny
  203. § 203 1. ¸o˝yska, na które dzia∏ajà si∏y rozciàgajàce stale lub chwilowo, po
  204. § 204 1. Dopuszcza si´ umieszczenie ∏o˝ysk na warstwie podlewki z zaprawy ni
  205. § 205 ¸o˝yska sta∏e powinny byç umieszczone
  206. § 206 1. ¸o˝yska obiektów mostowych na terenach
  207. § 207 1. Przerwy dylatacyjne obiektów mostowych
  208. § 210 Urzàdzenie dylatacyjne, o którym mowa
  209. § 208 1. Przykrycia dylatacyjne, o których mowa
  210. § 211 Przed zabezpieczeniami przerw dylatacyjnych, o których mowa w § 207 us
  211. § 212 1. Przerwy dylatacyjne tuneli, konstrukcji
  212. § 209 1. Przerwy dylatacyjne o przesuni´ciach
  213. § 213 1. Pomosty obiektów mostowych powinny
  214. § 215
  215. § 214
  216. § 216 Pomosty drewniane, w zale˝noÊci od rodzaju nawierzchni, powinny byç za
  217. § 217 1. Po∏àczenie izolacji z pomostem stalowym
  218. § 218 1. Po∏àczenie izolacji z pomostem betonowym powinno byç zapewnione pop
  219. § 219
  220. § 220
  221. § 221 Jako uszczelnienia styków, o których mowa
  222. § 222 Izolacja pomostu przy wpustach, w celu u∏atwienia sp∏ywu wody, powinna
  223. § 223 1. Drena˝e, o których mowa w § 213 ust. 2
  224. § 224 1. Rodzaj nawierzchni powinien byç dostosowany do intensywnoÊci i char
  225. § 227 Nawierzchnie, o których mowa w § 226,
  226. § 228
  227. § 229 1. Jezdnia obiektu in˝ynierskiego powinna
  228. § 230 1. Na obiektach mostowych powinny byç
  229. § 225 Nawierzchnia obiektu mostowego powinna
  230. § 226 1. Nawierzchnia jezdni drogowych obiektów
  231. § 231 1. Kraw´˝nik powinien wystawaç ponad poziom nawierzchni jezdni
  232. § 232 1. Kraw´˝niki, z wyjàtkiem kraw´˝ników,
  233. § 237 Torowisko tramwajowe wed∏ug rozwiàzaƒ,
  234. § 238 Wn´ki dla osadzenia szyn powinny byç wype∏nione masà zalewowà, a piono
  235. § 233 Kraw´˝niki w miejscach poprzecznych dylatacji ustroju noÊnego obiektów
  236. § 234
  237. § 235 Po∏àczenie torowiska tramwajowego z obiektem powinno
  238. § 239 W celu ochrony przed ha∏asem wywo∏anym
  239. § 240 1. Woda opadowa z nawierzchni jezdni
  240. § 241 1. Odst´py mi´dzy wpustami wzd∏u˝ osi jezdni, z zastrze˝eniem ust. 2,
  241. § 236 1. Szyny tramwajowe powinny byç przymocowane w szczególnoÊci
  242. § 242 1. Konstrukcja wpustu mostowego powinna
  243. § 245 1. Przewody zbiorcze powinny byç wykonane z rur o Êrednicy nie mniejsz
  244. § 246.1 Przewody zbiorcze, o których mowa
  245. § 243
  246. § 244 1. Przewody ∏àczàce wpusty mostowe z przewodami zbiorczymi przewidzian
  247. § 247 1. Ârednica rur spustowych powinna byç dostosowana do Êrednicy rur odp
  248. § 248 1. Powinno si´ dà˝yç do zastosowania wpustów i rur bezkielichowych, wy
  249. § 249 Przewody odprowadzajàce wody opadowe
  250. § 254 Balustrady umieszczone na obiektach in˝ynierskich powinny mieç konstru
  251. § 255 1. Wype∏nienie balustrady oprócz por´czy
  252. § 250 W celu dokonania czyszczenia i naprawy
  253. § 251 1. Obiekty in˝ynierskie powinny byç wyposa˝one w zabezpieczenia chroni
  254. § 252 WysokoÊç balustrady, o której mowa w § 251
  255. § 253 1. Balustrada powinna byç zwieƒczona por´czà, której szerokoÊç lub Êre
  256. § 256 1. S∏upki lub Êcianka balustrady powinny byç
  257. § 257 Balustrada przewidziana nad torami kolejowymi lub tramwajowymi, zasila
  258. § 258 Dopuszcza si´ zastosowanie balustrady ze
  259. § 259 1. Obiekty in˝ynierskie, usytuowane w ciàgu
  260. § 260 Bariery, o których mowa w § 259 ust. 2, traktowane w zale˝noÊci od ich
  261. § 262 1. Odleg∏oÊç prowadnicy bariery stalowej
  262. § 261 1. Bariery stalowe i betonowe pe∏ne powinny mieç
  263. § 263 1. Bariery na obiekcie powinny byç po∏àczone z barierami przed i za ob
  264. § 264
  265. § 265 1. Na skraju obiektu powinny byç zastosowane bariery sztywne
  266. § 268 1. Bariery stalowe dzielàce, o których mowa
  267. § 266 1. Bariery stalowe sztywne powinny mieç
  268. § 269
  269. § 267 1. Bariery stalowe podatne i wzmocnione
  270. § 270 1. Betonowe bariery pe∏ne mogà byç zastosowane
  271. § 271 1. W przypadkach gdy zachodzi potrzeba
  272. § 272 1. Bariery stalowe, w zale˝noÊci od usytuowania i rodzaju ruchu, powin
  273. § 273 1. Bariery powinny byç wyposa˝one w elementy odblaskowe — czerwone po
  274. § 274
  275. § 275 Obiekty mostowe usytuowane nad liniami
  276. § 276 1. Os∏ony, o których mowa w § 275 pkt 1,
  277. § 277 Urzàdzenia, o których mowa w § 275 pkt 2 i 3,
  278. § 278 Urzàdzenia, o których mowa w § 275 pkt 3,
  279. § 279 Obiekty in˝ynierskie usytuowane w pobli˝u
  280. § 280 Ekrany, o których mowa w § 279, nie powinny utrudniç
  281. § 281 1. Ekrany, o których mowa w § 279, powinny
  282. § 283
  283. § 284 1. Âciany ekranów powinny byç uformowane jako p∏aszczyzny odbijajàco-r
  284. § 285 1. W celu zapobie˝enia olÊnieniu u˝ytkowników dróg przez nadje˝d˝ajàce
  285. § 286
  286. § 282 1. Ekrany powinny byç przewidziane blisko
  287. § 287 1. OÊwietlenia sztucznego wraz z odpowiednià instalacjà oÊwietleniowà,
  288. § 288 1. Maszty latarƒ powinny byç umieszczone
  289. § 289
  290. § 290 W tunelach, w zale˝noÊci od ich d∏ugoÊci, powinna byç przewidziana wen
  291. § 291 Instalacje wentylacyjne tuneli drogowych
  292. § 292 1. Wentylacja tuneli drogowych powinna byç
  293. § 293 Wentylacja tuneli drogowych mo˝e byç wykonana w szczególnoÊci jako
  294. § 294.1 Wentylacj´ naturalnà, o której mowa
  295. § 295 1. Wentylacj´ mechanicznà, o której mowa
  296. § 296 JeÊli zanieczyszczenia powietrza usuwanego
  297. § 297 1. Przestrzenie zamkni´te konstrukcji, pozostajàce pod normalnym ciÊni
  298. § 298.1 Dla oceny prawid∏owej pracy obiektu in˝ynierskiego powinny byç przewid
  299. § 299 1. Urzàdzeniami umo˝liwiajàcymi dost´p do
  300. § 300 SzerokoÊç chodników dla obs∏ugi, korytarzy
  301. § 301 1. Jako przejÊcia do ∏o˝ysk, w przypadku braku dost´pu z terenu, mogà
  302. § 302 1. W st´˝eniach poprzecznych dêwigarów
  303. § 303 1. Pomosty mogà byç zastosowane mi´dzy
  304. § 304 1. Galerie i spoczniki mogà byç zastosowane
  305. § 305 1. Wózki rewizyjne, zwane dalej „wózkami”,
  306. § 306 1. Schody dla obs∏ugi mogà
  307. § 307 1. Urzàdzenia, o których mowa w § 303—305
  308. § 308
  309. § 309
  310. § 311.1 Urzàdzenia odcinajàce dop∏yw gazu, cieczy
  311. § 312 1. Rurociàgi i przewody gazowe przeprowadzone przez obiekt mostowy, sp
  312. § 310 Urzàdzenia, o których mowa w § 309 ust. 1,
  313. § 313 1. Przewody kanalizacyjne przeprowadzone
  314. § 314 1. Przewody wodociàgowe przeprowadzone
  315. § 315 Rurociàgi i przewody cieplne przeprowadzone przez obiekt mostowy powin
  316. § 316 1. Zabrania si´ przeprowadzenia przez obiekt
  317. § 317
  318. § 318 1. Obiekty in˝ynierskie powinny byç zaprojektowane i wykonane z materi
  319. § 319
  320. § 323 1. Kanalizacja deszczowa w tunelach powinna umo˝liwiç szybkie przyj´ci
  321. § 324 1. Elementy tymczasowych obiektów mostowych przewidziane na okres d∏u˝
  322. § 325 Pod prz´s∏ami tymczasowych obiektów mostowych
  323. § 320 Przewody i kable umieszczone w obiektach
  324. § 321 1. Konstrukcja tunelu powinna byç wykonana
  325. § 322
  326. § 326 Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do
  327. § 327 Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 sierpnia 2000 r.

Nr 63 TREÂå:

Poz.:

ROZPORZÑDZENIE 735 — Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie i ich usytuowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3841 735 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU i GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie i ich usytuowanie.

Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z 1996 r. Nr 100, poz. 465, Nr 106, poz. 496 i Nr 146, poz. 680, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 111, poz. 726, z 1998 r. Nr 22, poz. 118 i Nr 106, poz. 668, z 1999 r.

Nr 41, poz. 412, Nr 49, poz. 483 i Nr 62, poz. 682 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 29, poz. 354 i Nr 43, poz. 489) zarzàdza si´, co nast´puje:

Dzia∏ I PRZEPISY OGÓLNE

§ 1

1.Rozporzàdzenie okreÊla warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogowe obiekty in˝ynierskie, zwane dalej „obiektami in˝ynierskimi”, oraz ich usytuowanie.
2.Do obiektów in˝ynierskich zalicza si´:
1)obiekty mostowe,
2)tunele,
3)przepusty,
4)konstrukcje oporowe.
3.Warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, przy zachowaniu przepisów Prawa budowlanego i przepisów o drogach publicznych oraz innych ustaw, a tak˝e wymagaƒ Polskich Norm, zapewniajà w szczególnoÊci:
1)bezpieczeƒstwo konstrukcji w aspekcie zapewnienia noÊnoÊci i statecznoÊci,
2)bezpieczeƒstwo obiektów in˝ynierskich, w szczególnoÊci z uwagi na mo˝liwoÊç po˝aru, powodzi, pochodu lodów, uderzenia statków i pojazdów, wp∏ywu ruchu zak∏adu górniczego,
3)bezpieczeƒstwo u˝ytkowania,
4)bezpieczeƒstwo obs∏ugi i bie˝àcego utrzymania obiektów in˝ynierskich,
5)trwa∏oÊç obiektów in˝ynierskich,
6)ochron´ Êrodowiska przyrodniczego, zwanego dalej „Êrodowiskiem”,
7)warunki u˝ytkowe uwzgl´dniajàce potrzeby osób niepe∏nosprawnych.

§ 2

Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ przy projektowaniu i budowie obiektów in˝ynierskich, o których mowa w § 1 ust. 2, oraz zwiàzanych z nimi urzàdzeƒ budowlanych, a tak˝e przy odbudowie, rozbudowie i przebudowie obiektów in˝ynierskich Dziennik Ustaw Nr 63 — 3842 —

§ 3Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1)obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej nad przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: most, wiadukt, estakad´, k∏adk´,
2)tunelu — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciàgu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej przez lub pod przeszkodà terenowà, a w szczególnoÊci: tunel, przejÊcie podziemne,
3)przepuÊcie — rozumie si´ przez to budowl´ o przekroju poprzecznym zamkni´tym, przeznaczonà do przeprowadzenia cieków, szlaków w´drówek zwierzàt dziko ˝yjàcych lub urzàdzeƒ technicznych przez korpus drogi,
4)konstrukcji oporowej — rozumie si´ przez to budowl´ przeznaczonà do utrzymywania w stanie statecznoÊci uskoku naziomu gruntów rodzimych lub nasypowych,
5)ruchomym obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to obiekt mostowy, zawierajàcy co najmniej jedno prz´s∏o obracane, podnoszone lub przesuwane,
6)sk∏adanym obiekcie mostowym — rozumie si´ przez to obiekt mostowy o prz´s∏ach wykonanych z uprzednio przygotowanych elementów zaopatrzonych w z∏àcza wielokrotnego u˝ycia,
7)balustradzie — rozumie si´ przez to konstrukcj´ zabezpieczajàcà u˝ytkowników chodników, schodów i pochylni przed upadkiem z wysokoÊci; okreÊlone w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na por´cz obiektu mostowego uznaje si´ za dzia∏ajàce na balustrad´,
8)por´czy — rozumie si´ przez to element zwieƒczajàcy balustrad´ lub samodzielny element mocowany do konstrukcji obiektu in˝ynierskiego bàdê innego elementu, s∏u˝àcy do oparcia lub przytrzymania; okreÊlone w Polskiej Normie obcià˝enia dzia∏ajàce na pochwyt uznaje si´ za dzia∏ajàce na por´cz,
9)klasie drogi — rozumie si´ przez to okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), klasy dróg i ich symbole, tj.:
a)autostrady — symbol A,
b)ekspresowe — symbol S,
c)g∏ówne ruchu przyspieszonego — symbol GP,
d)g∏ówne — symbol G,
e)zbiorcze — symbol Z,
f)lokalne — symbol L,
g)dojazdowe — symbol D, Poz. 735
10)przeszkodzie terenowej — rozumie si´ przez to :
a)przeszkod´ naturalnà — element Êrodowiska, a w szczególnoÊci dolin´, bagno, rzek´, wàwóz, wzniesienie, szlak w´drówek zwierzyny dziko ˝yjàcej,
b)przeszkod´ sztucznà — dzie∏o ludzkie, a w szczególnoÊci drog´, lini´ kolejowà, kana∏, rurociàg, ciàg pieszy lub rowerowy.

§ 4Je˝eli obiekty in˝ynierskie, o których mowa

w § 1 ust. 2, zawierajà pomieszczenia spe∏niajàce funkcje u˝ytkowe budynków u˝ytecznoÊci publicznej, a w szczególnoÊci punkty us∏ugowe lub handlowe, powinny byç równie˝ spe∏nione warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.

§ 5Konstrukcje oporowe utrzymujàce nasypy

i przepusty d∏ugotrwale pi´trzàce wod´ powinny byç traktowane jako budowle spe∏niajàce warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie.

Dzia∏ II USYTUOWANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH W TERENIE Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne

§ 6Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany i wykonany w sposób odpowiadajàcy wymaganiom

wynikajàcym z jego usytuowania i przeznaczenia, tak aby by∏a zapewniona jego trwa∏oÊç oraz warunki prawid∏owej eksploatacji i utrzymania.

§ 71. Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego w terenie powinno byç dostosowane w szczególnoÊci do

przebiegu drogi, charakteru przeszkody (rzeka, dolina, droga itp.) oraz uwzgl´dniaç warunki miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrad p∏atnych.

2.Usytuowanie obiektu in˝ynierskiego na terenach podlegajàcych wp∏ywom ruchu zak∏adu górniczego powinno uwzgl´dniaç w szczególnoÊci niekorzystne oddzia∏ywania, które wyst´pujà bàdê mogà wystàpiç w kolejnych etapach eksploatacji górniczej.

§ 8Usytuowanie obiektów in˝ynierskich powinno

uwzgl´dniaç wymagania ochrony Êrodowiska, a w szczególnoÊci zalecenia ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko, sporzàdzonych dla inwestycji lub obiektów okreÊlonych w przepisach o ochronie Êrodowiska jako mogàcych pogorszyç stan Êrodowiska.

§ 9W obiektach mostowych usytuowanych w strefach ochronnych êróde∏ oraz uj´ç wody, z uwagi na

mo˝liwoÊç wystàpienia nadzwyczajnych zagro˝eƒ Êrodowiska, powinny byç zastosowane rozwiàzania zapewniajàce w szczególnoÊci:

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3843 —

1)bezpieczeƒstwo ruchu pojazdów na obiekcie mostowym,
2)zabezpieczenie gruntu oraz wód powierzchniowych przed zanieczyszczeniem b´dàcym skutkiem wypadków drogowych.

§ 101. Dla zwierzàt dziko ˝yjàcych powinno byç zapewnione bezkolizyjne przemieszczanie si´ ich z jednej

na drugà stron´ drogi klas A, S, GP i G, z zastrze˝eniem ust. 2, w miejscach nasilonej migracji, a w szczególnoÊci w wi´kszych kompleksach leÊnych oraz obszarach bagiennych i innych przeci´tych drogà siedliskach rzadkich i zagro˝onych gatunków, wskazanych przez w∏aÊciwe organy administracji rzàdowej lub w∏aÊciwe jednostki samorzàdu terytorialnego. Powinno to byç realizowane jako:

Poz. 735

2)wyst´pujà w szczególnoÊci rozga∏´zienia, starorzecza, jeziora — powodujàce odchylenia nurtu przy wysokich stanach wód,
3)wyst´pujà niesprzyjajàce warunki geologiczne w postaci nienoÊnych gruntów, du˝ego upadu warstw, ˝y∏ wodnych pod ciÊnieniem, zjawisk krasowych.

§ 151. Mosty w zale˝noÊci od ich przeznaczenia

i od przeszkody terenowej powinny zapewniç w szczególnoÊci:

1)swobodny przep∏yw wód i sp∏yw lodów w ciekach,
2)˝eglug´ pod mostami,
3)bezpieczny ruch pojazdów ko∏owych i szynowych,
4)bezpieczny ruch pieszych,
1)przejÊcia w tunelach w poprzek korpusu drogi,
5)przemieszczanie si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych,
2)przejÊcia po k∏adkach (wiaduktach) nad drogà.
6)ciàg∏oÊç ekosystemu cieku.
2.Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do istniejàcych dróg klas GP i G poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie.
2.Spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, powinno byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez odpowiednià d∏ugoÊç i szerokoÊç mostu, podzia∏ na prz´s∏a o w∏aÊciwej d∏ugoÊci w Êwietle oraz odpowiednie usytuowanie wysokoÊciowe mostu w stosunku do przeszkody — co gwarantuje, w zale˝noÊci od potrzeb, odpowiednie skrajnie dla ruchu pojazdów, statków, pieszych i przeÊwity umo˝liwiajàce przemieszczanie si´ zwierzàt dziko ˝yjàcych.

§ 11Obiekty mostowe i tunele przeznaczone do ruchu pieszych lub komunikacji gospodarczej powinny

byç usytuowane z uwzgl´dnieniem potrzeb miejscowych, odpowiednio do g´stoÊci zaludnienia i przebiegu dróg lub ciàgów pieszych.

§ 12Obiekty mostowe z ustrojem noÊnym przewidzianym z dêwigarów prefabrykowanych powinny

krzy˝owaç si´ z przeszkodà pod kàtem prostym lub zbli˝onym do niego. Dopuszczalne odst´pstwa nie powinny odbiegaç od kàta prostego:

1)w prz´s∏ach p∏ytowych — o wi´cej ni˝ 30°,
2)w prz´s∏ach belkowych — o wi´cej ni˝ 45°.

Rozdzia∏ 2 Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do warunków terenowych 1. Mosty

§ 13OÊ mostu i jego usytuowanie powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do czynników komunikacyjnych i ukszta∏towania terenu w rejonie mostu oraz

czynników wodnych, regulacyjnych i eksploatacyjnych cieku na odcinku przyleg∏ym do mostu.

§ 141. Usytuowanie mostu i trasy dojazdowej nie

powinno spowodowaç istotnych zmian koryta cieku oraz warunków przep∏ywu wód, jeÊli nie wynika to z koniecznoÊci regulacji koryta cieku.

2.Powinno si´ dà˝yç do usytuowania mostu w takim miejscu, gdzie koryto cieku jest najbardziej zbli˝one do prostego. Mosty nie powinny byç usytuowane na odcinkach, na których:
1)wyst´pujà gwa∏towne zw´˝enia koryta, ostre zakr´ty lub progi — powodujàce powstawanie zatorów lodowych lub gromadzenie si´ rumowiska,

§ 16W celu zapewnienia ciàg∏oÊci ruchu pojazdów

i pieszych powinny byç przewidziane mosty sta∏e. Mosty ruchome mogà byç zastosowane tylko w przypadkach, gdy warunki transportowe zmuszajà do takiego rozwiàzania, a nat´˝enie ruchu drogowego bàdê ruchu jednostek p∏ywajàcych pozwala na czasowe zamykanie ruchu.

§ 17Usytuowanie mostu nie powinno ograniczaç

˝eglugi przy ustalonych poziomach wód. Powinno ono spe∏niç wymagania administratorów wód w szczególnoÊci w zakresie umiejscowienia podpór, pr´dkoÊci przep∏ywu wód, odleg∏oÊci mostu od przystani, jeÊli znajduje si´ w jej pobli˝u.

§ 18.1D∏ugoÊç mostu powinna wynikaç z warunku

minimalnego Êwiat∏a mostu, zapewniajàcego swobod´ przep∏ywu miarodajnego, bez spowodowania nadmiernego spi´trzenia wody w cieku — wywo∏ujàcego dodatkowe zagro˝enia i nieuzasadnione ekonomicznie szkody — oraz bez spowodowania nadmiernych rozmyç koryta cieku, z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony Êrodowiska, o których mowa w § 26.

2.Âwiat∏o mostu, o którym mowa w ust. 1, jest to odleg∏oÊç mi´dzy Êcianami przyczó∏ków, mierzona na poziomie miarodajnej rz´dnej zwierciad∏a wody prostopadle do kierunku przep∏ywu, zmniejszona o sum´ gruboÊci filarów na tym samym poziomie. W mostach bez przyczó∏ków z prz´s∏ami zatopionymi w nasypie Êwiat∏o mostu powinno byç odniesione do poziomu okreÊlonego wy˝ej, jako odleg∏oÊç mi´dzy umocnionymi skarpami sto˝ków nasypowych, odpowiednio zmniejszone o sum´ gruboÊci filarów.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3844 — 3. Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1, jest to maksymalny przep∏yw roczny, którego prawdopodobieƒstwo przekroczenia równe jest p. WartoÊç Poz. 735 prawdopodobieƒstwa p, w zale˝noÊci od klasy drogi i rodzaju obiektu, okreÊla tabela:

WartoÊç prawdopodobieƒstwa p klasa drogi Rodzaj obiektu A, S, GP (%) G, Z (%) L, D (%) Most 0,3 0,5 1 Most tymczasowy 2 3 3 W przypadku tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, dopuszcza si´ inne wartoÊci p, nie wi´ksze jednak ni˝ podwojone z tabeli.

§ 19Przep∏yw miarodajny dla mostów usytuowanych na rzekach obwa∏owanych powinien uwzgl´dniaç

warunki ochrony przeciwpowodziowej dla danego odcinka rzeki.

§ 20Dla mostów na kana∏ach z regulowanym przep∏ywem jako przep∏yw miarodajny powinien byç przyj´ty przep∏yw odpowiadajàcy warunkom pracy kana∏u

§ 21Przep∏yw miarodajny dla mostu usytuowanego poni˝ej budowli pi´trzàcej powinien byç skorelowany z ∏àcznym przep∏ywem przez sterowane urzàdzenia

upustowe budowli pi´trzàcej.

§ 22Âwiat∏o mostu powinno byç ustalone w projekcie architektoniczno-budowlanym zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia

„Obliczanie Êwiate∏ mostów i przepustów”, z zastrze˝eniem § 23 i 24.

§ 231. W przypadku gdy sp∏yw lodów odbywa si´

na poziomie przep∏ywu miarodajnego, Êwiat∏o mostu mniejsze ni˝ 30 m powinno byç okreÊlone na podstawie tego przep∏ywu zwi´kszonego o 15% jego wartoÊci.

2.Na potokach górskich i rzekach podgórskich oraz na odcinkach cieków ∏àczàcych je:
1)Êwiat∏o mostu powinno byç zwi´kszone o 15 % wartoÊci okreÊlonej w obliczeniach,
2)mosty o Êwietle nie wi´kszym ni˝ 25 m powinny byç przewidziane jako jednoprz´s∏owe,
3)w mostach wieloprz´s∏owych nad Êrodkiem nurtu powinno byç usytuowane prz´s∏o o Êwietle nie mniejszym ni˝ 25 m.
3.Przez potoki górskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach:
1)powierzchnia zlewni jest nie wi´ksza ni˝ 180 km2,
2)stosunek przep∏ywu maksymalnego rocznego o prawdopodobieƒstwie przekroczenia równym 1% do przep∏ywu Êredniego z wieloletniego okresu jest wi´kszy ni˝ 120,
3)spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,3%.
4.Przez rzeki podgórskie rozumie si´ cieki o poni˝szych cechach:
1)powierzchnia zlewni jest wi´ksza ni˝ 180 km2,
2)stosunek przep∏ywów, o których mowa w ust. 3 pkt 2, jest wi´kszy ni˝ 50,
3)spadek zwierciad∏a jest nie mniejszy ni˝ 0,05%.

§ 24Ustalenie Êwiat∏a mostu stanowiàcego cz´Êç

budowli pi´trzàcej i jego wysokoÊciowe usytuowanie wchodzi w zakres projektowania budowli pi´trzàcej.

§ 25Âwiat∏a mostów nad kana∏ami ˝eglownymi

powinny byç dostosowane do szerokoÊci kana∏ów, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 26.

§ 261. W razie koniecznoÊci uwzgl´dnienia ekologicznej funkcji doliny cieku w funkcjonowaniu Êrodowiska i migracji zwierzàt, d∏ugoÊç mostu powinna byç

zwi´kszona o pasy terenu przybrze˝nego pokrytego roÊlinnoÊcià. Pasy te powinny mieç szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 1,5 m mierzonà przy Êrednich poziomach wód, z zastrze˝eniem ust. 2.

2.Pasy terenu, o których mowa w ust. 1, w przypadku przewidywanej migracji okreÊlonego gatunku zwierzàt, powinny mieç wymiary spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 67 ust.1 i 2.

§ 271. Przy rozga∏´zionych korytach rzek d∏ugoÊç

mostów powinna byç okreÊlona wed∏ug przep∏ywu miarodajnego, rozdzielonego proporcjonalnie do zdolnoÊci przepustowych poszczególnych ramion rzeki. Do ustalenia d∏ugoÊci ka˝dego mostu powinna byç przyj´ta odpowiadajàca mu cz´Êç przep∏ywu miarodajnego, zwi´kszona o 20 % jego wartoÊci.

2.W przypadku trudnoÊci z ustaleniem rozdzia∏u przep∏ywu, o którym mowa w ust. 1, powinny byç wykonane badania studialne, a w szczególnoÊci modelowe lub numeryczne.

§ 28W przypadku przewidywanych w rejonie mostu prac regulacyjnych lub budowy obwa∏owaƒ powinny byç uwzgl´dnione warunki przep∏ywu w przebudowanym korycie

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3845 — Poz. 735

§ 291. D∏ugoÊç prz´se∏ mostu powinna wynikaç

nie tylko z czynników konstrukcyjnych, lecz równie˝ zapewniaç w szczególnoÊci swobodny przep∏yw miarodajny i sp∏yw lodów mi´dzy podporami oraz potrzeby ˝eglugi, jeÊli taka jest przewidywana.

§ 331. Wzniesienie spodu konstrukcji, o którym

mowa w § 31 i 32, powinno zapewniç w szczególnoÊci:

2.W mostach sta∏ych minimalne Êwiat∏o poszczególnych prz´se∏ w korycie rzeki, w celu zapewnienia niezak∏óconego sp∏ywu lodów, nie powinno byç mniejsze ni˝ 1/10 normalnej szerokoÊci koryta mierzonej w poziomie wody brzegowej, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 i § 23 ust. 2 pkt 3.
2)ulokowanie betonowych ciosów pod∏o˝yskowych bàdê elementów przegubów betonowych i ˝elbetowych, wykazujàcych napr´˝enia rozciàgajàce w betonie, powy˝ej poziomu spi´trzonej miarodajnej wody, 3. Przez wod´ brzegowà, o której mowa w ust. 2, rozumie si´ taki stan przep∏ywu, przy którym woda wype∏nia koryto cieku w granicach naturalnej linii brzegowej.
4.Âwiat∏a prz´se∏ ˝eglownych powinny byç ustalone dla poszczególnych klas wód Êródlàdowych zgodnie z odr´bnymi przepisami.

§ 301. Rz´dna zwierciad∏a wody w przekroju mostowym, przy uwzgl´dnieniu przewidywanego rozmycia, nie powinna byç wy˝sza ni˝ miarodajna rz´dna

zwierciad∏a wody. Miarodajna rz´dna zwierciad∏a wody jest to rz´dna w niezabudowanym przekroju mostowym odpowiadajàca przep∏ywowi miarodajnemu.

2.Dla przeprowadzenia przep∏ywu miarodajnego dopuszcza si´ zwi´kszenie wolnej powierzchni pod mostem poprzez obni˝enie brzegów koryta cieku do poziomu znajdujàcego si´ o 0,5 m od poziomu niskiej wody, z zastrze˝eniem ust. 3, przy czym powierzchnia obni˝enia nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 20% powierzchni przep∏ywu pod mostem.
3.W przypadku usytuowania mostu na zakolu rzeki obni˝enie brzegów koryta, o którym mowa w ust. 2, dozwolone jest tylko na brzegu o mniejszym promieniu krzywizny.

§ 311. Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji

mostu ponad najwy˝szy poziom spi´trzonej wody przep∏ywu miarodajnego oraz ponad najwy˝szy poziom wody ˝eglownej okreÊlajà odr´bne przepisy.

2.Wzniesienie dolnej kraw´dzi konstrukcji tymczasowych mostów objazdowych, wznoszonych na okres nie d∏u˝szy ni˝ 3 lata, okreÊlajà odr´bne przepisy.

§ 321. Najwy˝szy poziom spi´trzonej wody przep∏ywu miarodajnego mo˝e si´gaç przed mostem trwa∏ym ∏ukowym o wezg∏owiach zamocowanych tylko do

tego punktu sklepienia, w którym styczna do niego jest pochylona do poziomu pod kàtem 60°. JednoczeÊnie sklepienie w kluczu powinno byç wzniesione nad poziom tej wody stosownie do wymagaƒ okreÊlonych w odr´bnych przepisach.

2.Wzniesienie dolnych kraw´dzi prz´se∏ mostów ∏ukowych lub o krzywoliniowym zarysie nad najwy˝szy poziom wody ˝eglownej odnosi si´ do tych punktów spodu konstrukcji, które sà wyznaczone przez wymaganà szerokoÊç prz´s∏a ˝eglownego dla danej klasy wód Êródlàdowych ˝eglownych.
1)ulokowanie odkrytych cz´Êci ∏o˝ysk powy˝ej spi´trzonej miarodajnej wody, przy czym warunek ten odnosi si´ do ich najni˝szych elementów,
3)odleg∏oÊç konstrukcji ze stali trudno rdzewiejàcej bez pow∏ok malarskich od lustra wody lub poziomu terenu chroniàcà przed zawilgoceniem, wynoszàcà:
a)przy wodach stojàcych — 3 m,
b)przy wodach p∏ynàcych, ponad Êrednie stany wód — 2,5 m,
c)od poziomu terenu — 1 m,
4)odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 1,9 m od terenu lub odsadzki sto˝ka nasypowego w obr´bie przyczó∏ka, gdy wymagany jest dost´p do ∏o˝ysk w przypadku braku innych mo˝liwoÊci, z zastrze˝eniem ust. 2; w mostach belkowych o przeÊwicie mi´dzy belkami nie mniejszym ni˝ 0,9 m odleg∏oÊç t´ odnosi si´ do spodu p∏yty pomostu.
2.Wymagania okreÊlone w ust.1 pkt 4 nie dotyczà odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych mostów, w których warunki terenowe lub konstrukcja podpór nie pozwalajà na uzyskanie wymaganej odleg∏oÊci.

§ 341. P∏aszczyzny boczne Êcian filarów oraz przyczó∏ków powinny byç dostosowane do przewidywanego kierunku przep∏ywu miarodajnego i nie powinny

tworzyç kàta wi´kszego ni˝ 20° z kierunkiem przep∏ywu na poziomie normalnym, z zastrze˝eniem ust. 2 i 4.

W przypadku podpór a˝urowych przez p∏aszczyzn´ bocznà rozumie si´ p∏aszczyzn´ wyznaczonà przez elementy podpory.

2.Na rzekach ˝eglownych dopuszcza si´ odchylenie kierunku p∏aszczyzn filarów i przyczó∏ków od kierunku sp∏ywu wód ˝eglownych o kàt nie wi´kszy ni˝ 10°.
3.W przypadku mostów w skosie p∏aszczyzny boczne Êcian filarów i Êciany przednie przyczó∏ków powinny byç usytuowane skoÊnie do osi mostu, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2.
4.Wymagania okreÊlone w ust. 1 i 3 nie majà zastosowania do podpór estakad nad dolinami z ciekami o niewielkim przep∏ywie.
5.Fundamenty podpór powinny byç dostosowane do zmiennego ukszta∏towania dna koryta w przekroju mostowym, spowodowanego rozmyciem dna. Dopuszczalne wartoÊci stopnia rozmycia, zale˝ne od rodzaju fundamentu, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 35Osie podpór mostów usytuowanych obok siebie powinny znajdowaç si´ w tej samej linii

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3846 — Poz. 735

§ 361. Na terenach zalewowych rzek przegradzanych nasypami drogowymi, gdy zachodzà okolicznoÊci

okreÊlone w ust. 2, powinny byç wykonane wa∏y kierujàce, z zastrze˝eniem ust. 4. pozostawienia odp∏ywu z lokalnego cieku przy normalnych stanach wód dodatkowym otworem w nasypie drogi, pod warunkiem zamykania tego otworu przed pojawieniem si´ wysokich stanów wód.

2.Wa∏y kierujàce, o których mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy:

§ 38Dla mostów o Êwietle nie wi´kszym ni˝

10 m i z umocnionym dnem, zwanych dalej „ma∏ymi mostami”, powinny byç zastosowane zasady obliczeƒ hydraulicznych i wymagania podobne jak dla przepustów. W szczególnoÊci dopuszcza si´:

1)wyst´pujà jednoczeÊnie nast´pujàce czynniki:
a)przep∏yw na terenach zalewowych jest wi´kszy ni˝ 15% ca∏kowitego przep∏ywu miarodajnego,
b)Êrednia pr´dkoÊç wody na terenie zalewowym jest wi´ksza ni˝ 0,6 m/s,
c)nasyp drogowy przegradza teren zalewowy na odcinku wi´kszym ni˝ 1/3 jego szerokoÊci,
1)zwi´kszenie spi´trzenia wody przed mostem,
2)wywo∏anie ruchu krytycznego pod mostem, pod warunkiem umocnienia dna cieku na odcinku za mostem.
2)wody wyst´pujà z brzegów cz´Êciej ni˝ raz na 3 lata, 2. Przepusty
3)koryto rzeki jest nieuregulowane, niestabilne i wykazuje tendencje do tworzenia si´ zatorów lodowych,

§ 391. Przepusty w miar´ mo˝liwoÊci powinny byç

usytuowane w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu.

4)w przekroju mostowym wyst´pujà zaburzenia przep∏ywu wywo∏ane niesymetrycznym usytuowaniem podpór mostu w stosunku do osi cieku.
2.Przepusty ∏àczàce przydro˝ne rowy powinny byç usytuowane prostopadle do osi drogi.
3.Wa∏y kierujàce powinny byç zaprojektowane dla przep∏ywu miarodajnego, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
4.Wa∏y kierujàce nie powinny byç zastosowane na potokach górskich i rzekach podgórskich oraz na odcinkach cieków ∏àczàcych je.

§ 37Na terenach zalewowych rzek przegrodzonych nasypami drogowymi dopuszcza si´ mo˝liwoÊç

§ 401. Âwiat∏o przepustów powinno zapewniç

swobod´ przep∏ywu miarodajnego wody, z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ dotyczàcych pr´dkoÊci przep∏ywu, stopnia wype∏nienia przewodu przepustu oraz pochylenia pod∏u˝nego jego dna.

2.Przep∏yw miarodajny, o którym mowa w ust. 1, powinien byç okreÊlony w zale˝noÊci od klasy drogi i rodzaju obiektu w oparciu o wartoÊci prawdopodobieƒstwa p okreÊlone w tabeli:

WartoÊç prawdopodobieƒstwa p klasa drogi Rodzaj obiektu A, S, GP (%) G, Z (%) L, D (%) Przepust 1 1 2 Przepust tymczasowy 3 5 5

§ 411. Przepusty powinny byç zastosowane na ciekach o pochyleniu pod∏u˝nym nie wi´kszym ni˝ 2%

Przy pochyleniach równych lub wi´kszych ni˝ 2% oraz na potokach górskich zastosowanie przepustu mo˝e byç dopuszczone tylko dla dróg klasy L i D.

2.Dno przepustu na ciekach powinno mieç pochylenie pod∏u˝ne, zapewniajàce pokonanie oporów ruchu w przepuÊcie przy przep∏ywie miarodajnym, dostosowane do warunków nape∏nienia przepustu. JeÊli zastosowanie takiego pochylenia wymaga∏oby nadmiernego podniesienia wlotu lub wylotu przepustu ponad naturalne dno cieku, to pochylenie powinno byç odpowiednio skorygowane. Pochylenie nie mo˝e byç jednak mniejsze ni˝ 0,5% z uwagi na niebezpieczeƒstwo nadmiernego zamulenia dna przepustu.
3.Ze wzgl´du na utrzymanie ciàg∏oÊci ekosystemu dopuszcza si´ niewielkie zamulenie w przepustach na ciekach stale prowadzàcych wod´.

§ 421. Wymiary przewodu przepustu oraz ukszta∏towanie jego wlotu i wylotu powinny w szczególnoÊci

1)nie powodowaç:
a)nadmiernego spi´trzenia wody przed przepustem,
b)nadmiernie wysokiego poziomu wody na wlocie i w przewodzie przepustu w przypadku przepustów niezatopionych,
2)zapewniç odpowiednie warunki odp∏ywu wody od przepustu, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3847 —
3)zabezpieczyç przed istotnym rozmyciem lub zamuleniem dna cieku przed i za przepustem.
2.Pr´dkoÊç przep∏ywu wody nie powinna byç, przy wysokoÊci przewodu przepustu:
1)nie wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3,5 m/s,
2)wi´kszej ni˝ 1,5 m — wi´ksza ni˝ 3 m/s.

§ 431. Przewody przepustów o przekrojach prostokàtnych, owalnych i ko∏owych powinny mieç szerokoÊç w Êwietle

1)dla dróg klas A i S — nie mniejszà ni˝ 1 m,
2)dla dróg klas GP, G i Z — nie mniejszà ni˝ 0,8 m,
3)dla pozosta∏ych dróg, gdy d∏ugoÊç przewodu przepustu:
a)jest nie wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà ni˝ 0,6 m,
b)jest równa lub wi´ksza ni˝ 10 m — nie mniejszà ni˝ 0,8 m.
2.WysokoÊç przewodów przepustów o przekrojach prostokàtnych i owalnych powinna wynosiç:
1)przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami klas L i D — nie mniej ni˝ 0,8 m,
2)przy d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 20 m pod drogami pozosta∏ych klas — nie mniej ni˝ 1 m,
3)przy d∏ugoÊciach wi´kszych ni˝ 20 m — nie mniej ni˝ 1,2 m, wysokoÊç przewodów przepustów prze∏azowych zaÊ powinna wynosiç nie mniej ni˝ 1,9 m.
3.Dopuszcza si´ zwielokrotnienie liczby otworów kosztem Êrednicy przewodu ko∏owego w przypadku, gdy przewód o du˝ej Êrednicy powoduje nadmierne podniesienie niwelety jezdni, z zastrze˝eniem § 49 ust. 3.

§ 441. Dopuszcza si´ wykorzystanie przepustów

jako przejÊç dla mniejszych zwierzàt poprzez odpowiednie zwi´kszenie ich Êwiat∏a i uformowanie przekroju, stosownie do wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2.

2.Przepusty przewidziane do przechodzenia ma∏ych zwierzàt powinny mieç uformowanà Êcie˝k´ dla zwierzàt o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 0,5 m, wzniesionà ponad zwierciad∏o Êredniej wody w przepuÊcie.

§ 45W przepustach pracujàcych niepe∏nym przekrojem przewodu strop prostokàtnego oraz zwornik

ko∏owego lub owalnego przewodu przepustu powinny byç wzniesione nie mniej ni˝ 0,25 m nad zwierciad∏em wody przy przep∏ywie miarodajnym, a g∏´bokoÊç wody w przewodzie nie powinna byç wi´ksza ni˝ 75% wartoÊci jego wysokoÊci bàdê Êrednicy.

§ 46Na ciekach, na których przy wysokich stanach

wód mogà pojawiaç si´ k∏ody drzew lub inne przedmioty mogàce zablokowaç przepust, powinny byç zastosowane przepusty o wlotach niezatopionych.

§ 47G∏´bokoÊç spi´trzonej wody przed wlotem

przepustu, w zale˝noÊci od warunków jego pracy, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

Poz. 735

§ 481. WielkoÊç przewodu przepustu powinna byç

tak przyj´ta, aby spi´trzenie wody wywo∏ane przepustem:

1)nie spowodowa∏o zalania w szczególnoÊci gruntów uprawnych, zabudowaƒ, okolicznych dróg, terenów szczególnie chronionych,
2)nie si´ga∏o korony drogi wy˝ej ni˝ okreÊla Polska Norma.
2.Przez spi´trzenie wody przed przepustem rozumie si´ wzniesienie zwierciad∏a wody przed budowlà ponad miarodajnà rz´dnà zwierciad∏a wody przy tym samym przep∏ywie i w tym samym przekroju cieku przed jego zabudowà.

§ 491. Przepusty na ciekach, w których korytach

panuje ruch rwàcy, powinny mieç odpowiednio uformowane wloty i wyloty, zapewniajàce przep∏yw bez zmiany jego charakteru.

2.W przepustach na potokach górskich z ruchem spokojnym przekrój przewodu przepustu powinien byç nie mniejszy ni˝ przekrój koryta cieku przy przep∏ywie wody Êredniej rocznej, przy zachowaniu niezmienionego poziomu zwierciad∏a wody.
3.Na potokach górskich nie dopuszcza si´ zastosowania przepustów o wlotach zatopionych i wielootworowych oraz o przewodach ko∏owych.

§ 50Je˝eli pr´dkoÊç wody na wylocie przepustu

przekracza dopuszczalnà pr´dkoÊç nie powodujàcà rozmycia koryta cieku o wi´cej ni˝ 20% jej wartoÊci, to odcinek koryta cieku poni˝ej wylotu przepustu powinien byç odpowiednio zaprojektowany oraz umocniony wed∏ug sposobów okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.

3.Wiadukty, estakady, k∏adki

§ 511. D∏ugoÊç wiaduktu nad drogà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pojazdów

i pieszych na drodze z zachowaniem wymaganych skrajni oraz nie spowodowaç zmiany parametrów przekroju poprzecznego drogi.

2.D∏ugoÊç wiaduktu nad linià kolejowà powinna zapewniç w szczególnoÊci bezpieczny ruch pociàgów, niezmienione parametry uk∏adu torowego oraz skrajni´ budowli dla kolei odpowiednià do szerokoÊci torów.

§ 52D∏ugoÊç wiaduktów, o których mowa § 51, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniç podzia∏ na prz´s∏a

dostosowane do poszczególnych skrajni oraz elementów zagospodarowania przestrzennego i podziemnego, jak równie˝ kszta∏towaç przestrzeƒ otoczenia z uwzgl´dnieniem potrzeb ochrony Êrodowiska, architektury, urbanistyki i ekonomii przedsi´wzi´cia.

§ 53

Obiekt mostowy nad dolinà powinien byç usytuowany na odcinku najw´˝szym, o ∏agodnych zboczach, przy kàcie skrzy˝owania zbli˝onym do prostego, pod warunkiem ˝e nie spowoduje to pogorszenia elementów geometrycznych trasy drogowej i zostanà zachowane wymagania przepisów o ochronie Êrodowiska.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3848 —

§ 54

Przekroczenie kilku przeszkód terenowych, usytuowanych w bliskim sàsiedztwie, jednym wspólnym obiektem mostowym lub kilkoma nad poszczególnymi przeszkodami powinno wynikaç z przes∏anek ekonomicznych i mo˝liwoÊci technicznych oraz ukszta∏towania terenu.

§ 551. Przez poszczególne skrajnie, o których mowa w § 51 i 52, rozumie si´ odpowiednio

1)skrajni´ drogi okreÊlonej klasy,
2)skrajni´ autostrady p∏atnej,
3)skrajni´ chodnika,
4)skrajni´ budowli dla tras tramwajowych,
5)skrajni´ budowli linii kolejowych,
6)skrajni´ Êcie˝ki rowerowej, Poz. 735 2. Wymagania bezpieczeƒstwa, o których mowa w ust. 1, dotyczà:
1)zabezpieczenia pojazdów przed mo˝liwoÊcià najechania na podpor´ na drogach okreÊlonych klas — poprzez zastosowanie w szczególnoÊci drogowych barier ochronnych, zwanych dalej „barierami”, lub odpowiednio ukszta∏towanych coko∏ów,
2)zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci drogi.

§ 571. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51

ust. 2, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, powinny byç usytuowane w szczególnoÊci:

1)poza obrysem skrajni budowli linii jedno- i dwutorowej, 2. Skrajnie, o których mowa w ust. 1, okreÊlajà:
2)na mi´dzytorzu przy wi´kszej liczbie torów — jeÊli rozstaw torów na to pozwala, z uwzgl´dnieniem równie˝ mo˝liwoÊci wykonania fundamentów podpór,
1)drogi, chodnika, Êcie˝ki rowerowej — warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie,
3)na peronach stacyjnych — pod warunkiem zachowania wolnych przestrzeni mi´dzy torem a podporà dla ruchu pasa˝erów i wózków baga˝owych,
2)autostrady p∏atnej — przepisy techniczno-budowlane dotyczàce autostrad p∏atnych,
4)na stokach wykopów.
7)skrajnie budowli dla innych Êrodków transportu.
3)budowli dla tras tramwajowych — Polska Norma,
4)budowli linii kolejowych — Polskie Normy,
5)budowli dla innych Êrodków transportu — dokumentacja techniczno-ruchowa.
3.Przy wyznaczaniu wysokoÊci skrajni, o których mowa w ust. 1, powinno si´ przyjmowaç pionowe odleg∏oÊci odpowiednio od najwy˝szego punktu nawierzchni jezdni, chodnika lub p∏aszczyzny g∏ówek szyn tramwajowych i kolejowych do spodu najni˝ej usytuowanego elementu konstrukcji prz´s∏a w obr´bie danej skrajni, z uwzgl´dnieniem jego przemieszczeƒ wywo∏anych obcià˝eniami, z zastrze˝eniem ust. 4. Odnosi si´ to do ca∏ego obszaru rzutu konstrukcji w obr´bie danej skrajni, z tym ˝e w pasach oddzielonych kraw´˝nikami, wchodzàcych w sk∏ad skrajni drogi, wysokoÊci te sà odpowiednio zmniejszone o wyniesienie kraw´˝nika ponad poziom jezdni.
4.Dopuszcza si´ dostosowanie górnych zarysów skrajni odpowiednio do pochyleƒ poprzecznych jezdni, chodników i torowisk.

§ 561. Podpory wiaduktów, o których mowa w § 51

ust. 1, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ bezpieczeƒstwa ruchu, mogà byç usytuowane w szczególnoÊci:

2.Wolne przestrzenie, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powinny mieç:
1)wysokoÊç mierzonà od powierzchni peronu do spodu elementów konstrukcyjnych wiaduktu nie mniejszà ni˝ 2,5 m,
2)szerokoÊç mierzonà od kraw´dzi peronu do elementów konstrukcyjnych podpory wi´kszà od sumy szerokoÊci strefy bezpieczeƒstwa i strefy swobodnego poruszania si´ po peronie, ustalonych dla peronu, na którym ustawiana jest podpora.
3.Wymagania bezpieczeƒstwa, o których mowa w ust. 1, dotyczà w szczególnoÊci:
1)zabezpieczenia podpór przed skutkami wykolejenia si´ taboru,
2)zapewnienia odpowiedniej widocznoÊci na szlaku kolejowym lub stacji, zw∏aszcza widocznoÊci sygna∏ów kolejowych.
4.Zabezpieczenie podpór, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, powinno byç przewidziane w szczególnoÊci, gdy odleg∏oÊç lica podpory od osi toru kolei normalnotorowej jest mniejsza ni˝ 3,2 m, z zastrze˝eniem ust. 5, i wykonane wed∏ug sposobu okreÊlonego w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç budowle kolejowe i ich usytuowanie.
3)na chodnikach — jeÊli ich szerokoÊç na to pozwala, 5. Odleg∏oÊç okreÊlona w ust. 4 dotyczy toru kolei normalnotorowej na odcinku prostym; dla torów na krzywiênie poziomej powinno byç uwzgl´dnione zwi´kszenie odleg∏oÊci o wielkoÊci przewidziane w Polskich Normach dla poszerzenia skrajni na ∏ukach toru.
4)na mi´dzytorzu linii tramwajowej — jeÊli przewidziane sà odpowiednie przestrzenie,

§ 58

Wiadukty, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 2, powinny w szczególnoÊci:

5)w bocznym pasie dzielàcym, oddzielajàcym jezdni´ zbierajàco-rozprowadzajàcà od jezdni g∏ównej w w´êle.
1)byç wyposa˝one w pokryw´ wegetacyjnà i zieleƒ ekranizujàcà rozmieszczonà wzd∏u˝ bocznych kraw´dzi obiektu,
1)w pasie dzielàcym lub w pasach oddzielajàcych poszczególne skrajnie bàdê poza skrajniami,
2)w pasie zieleni, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3849 — Poz. 735
2)mieç szerokoÊç u˝ytkowà przeznaczonà dla poruszania si´ zwierzàt nie mniejszà ni˝ 10 m i w miar´ mo˝liwoÊci zwi´kszajàcà si´ ku przyczó∏kom, 2. Obiekty, o których mowa w ust. 1, powinny byç usytuowane prostopadle do osi jezdni lub pod kàtem zbli˝onym do prostego.
3)byç wyposa˝one w zas∏aniajàce ogrodzenia na dojÊciach do obiektu, odchylone od osi przejÊcia pod kàtem zbli˝onym do 60° i ∏àczàce si´ z zielenià ekranizujàcà na obiekcie — w celu naprowadzenia zwierzyny.

§ 64

1.JeÊli w tunelach, ze wzgl´du na ich d∏ugoÊç, przekrój poprzeczny i usytuowanie, brak wystarczajàcej widocznoÊci, powinno byç zastosowane sztuczne oÊwietlenie od zmierzchu do Êwitu oraz w porze dziennej.

§ 591. K∏adki dla pieszych nad drogami, liniami

tramwajowymi lub kolejowymi powinny byç przewidziane wed∏ug tych samych zasad, jakie okreÊlono dla wiaduktów w zakresie ich d∏ugoÊci, podzia∏u na prz´s∏a i zachowania skrajni pod obiektem.

2.Nie zachodzi potrzeba stosowania sztucznego oÊwietlenia tuneli i podziemnych przejÊç dla pieszych w porze dziennej, jeÊli usytuowane sà w linii prostej, a stosunek powierzchni przekroju wejÊç do powierzchni nawierzchni jezdni i chodników jest nie mniejszy ni˝ 1 :12 i zapewniony jest nieograniczony dost´p naturalnego Êwiat∏a do przejÊcia. Za elementy ograniczajàce dost´p Êwiat∏a uznaje si´ w szczególnoÊci:
2.DojÊcie do k∏adek, o którym mowa w ust. 1, powinno byç przewidziane jako pochylnia, a wyjàtkowo jako schody, gdy warunki terenowe i brak miejsca nie pozwalajà na wykonanie pochylni, pod warunkiem ˝e zapewniono osobom niepe∏nosprawnym mo˝liwoÊç przekroczenia przeszkody w poziomie w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 200 m.
4.Tunele

§ 601. Tunel powinien zapewniç przeprowadzenie

elementów drogi, o których mowa w § 88 ust.1.

2.Poszczególne kierunki ruchu bàdê jego rodzaje powinny byç umieszczone w oddzielnych tunelach. JeÊli konstrukcja tunelu mo˝e pomieÊciç obie jezdnie i torowisko tramwajowe, to jezdnie i torowisko powinny byç wydzielone specjalnymi przegrodami lub barierami betonowymi.

§ 61Przekrój tunelu powinien zapewniç zachowanie skrajni, o których mowa w § 55 ust.1 pkt 1, 2, 4, 7

oraz w ust. 3, identycznych jak na odcinkach przed i za tunelem.

§ 62.1Tunel przeznaczony do ruchu pieszych pod

drogà powinien mieç w szczególnoÊci szerokoÊç dostosowanà do nat´˝enia ruchu pieszych i d∏ugoÊci przeszkody oraz zapewniç niezb´dnà skrajni´, warunki widocznoÊci i wygod´ u˝ytkowników. Minimalne szerokoÊci tuneli jako przejÊç podziemnych wynikajà z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2.WysokoÊç skrajni tunelu, o którym mowa w ust. 1, powinna spe∏niaç wymagania skrajni chodnika, o której mowa w § 55 ust. 2 pkt 1, a dla przypadków, kiedy przewidywany jest przejazd pojazdów uprzywilejowanych o masie ca∏kowitej nie wi´kszej ni˝ 2,5 t — powinna wynosiç 3 m.
3.DojÊcia do tuneli, o których mowa w ust. 1, powinny odpowiednio spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 59 ust. 2.

§ 63.1Tunele przeznaczone do komunikacji gospodarczej mogà byç wykorzystane jako przejÊcia dla

zwierzàt dziko ˝yjàcych, jeÊli zostanà usytuowane na szlakach przemieszczania si´ zwierzàt i spe∏nià wymagania okreÊlone w § 67 ust. 1 pkt 2 i 3.

1)skarp´ nasypu lub Êcian´ usytuowanà naprzeciw wejÊç,
2)zadrzewienie lub zakrzewienie wokó∏ wejÊç,
3)wysokà zabudow´ w sàsiedztwie wejÊç.

§ 651. OÊwietlenie tunelu powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie jezdni w przekroju poprzecznym

tunelu, a zmienne — na jego d∏ugoÊci, oraz w∏aÊciwà widocznoÊç w strefie przejÊciowej mi´dzy otwartà przestrzenià a poczàtkiem tunelu.

2.OÊwietlenie w tunelu powinno byç wspomagane uzupe∏niajàcymi rozwiàzaniami, polegajàcymi w szczególnoÊci na:
1)zmianie barwy nawierzchni — z ciemnej na drodze na jasnà w tunelu,
2)odpowiednim zadrzewieniu i zakrzewieniu oraz stosowaniu os∏on,
3)zastosowaniu jasnych oblicowaƒ Êcian tunelu nie dajàcych refleksów.

§ 66

OÊwietlenie sztuczne przejÊç dla pieszych powinno zapewniç równomierne oÊwietlenie nawierzchni przejÊcia i nie wykazywaç ró˝nic nat´˝enia, wywo∏ujàcych olÊnienie przy wyjÊciu z przejÊcia na otwartà przestrzeƒ.

§ 67

1.Tunele, o których mowa w § 10 ust.1 pkt 1, powinny mieç kszta∏t i wymiary dostosowane do wielkoÊci zwierzàt:
1)ma∏ych — przekrój okràg∏y o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 1 m,
2)Êrednich — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m i szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 3,5 m,
3)du˝ych — przekrój prostokàtny o wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 4 m i szerokoÊci wynikajàcej ze wspó∏czynnika wzgl´dnej ciasnoty E nie mniejszego ni˝ 1,5, okreÊlonego w ust. 2.
2.Wspó∏czynnik wzgl´dnej ciasnoty E, wyra˝ajàcy wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià, szerokoÊcià i d∏ugoÊcià przejÊcia przewidzianego jako otwór w korpusie drogi, okreÊla zale˝noÊç: E = (B x H) : L, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3850 — gdzie:

B — szerokoÊç przejÊcia, H — wysokoÊç, L — d∏ugoÊç.

3.Rura tunelu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinna mieç u wlotu i wylotu na odcinkach o d∏ugoÊci 3 m pochylenie pod kàtem 15°, a na pozosta∏ym obni˝onym odcinku powinna byç w poziomie. Wlot i wylot powinien byç wyposa˝ony w krat´ o oczkach 20 cm x 20 cm.
4.Tunele, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinny mieç:
1)przeÊwity w stropie na odcinku pasa dzielàcego, odpowiednio zabezpieczone barierami, o których mowa w § 90 ust. 3 pkt 1 lit. b),
2)przy wlotach i wylotach:
a)skoÊne Êciany czo∏owe, odchylone od osi przejÊcia pod kàtem nie mniejszym ni˝ 45° i zagospodarowane zbocza nasypów poprzez zastosowanie odpowiednich zakrzaczeƒ i zadrzewieƒ,
b)p∏oty zas∏aniajàce o d∏ugoÊci (30 ÷ 50) m — w przypadku braku ogrodzenia na drodze.
5.Konstrukcje oporowe

§ 68Konstrukcje oporowe mogà wyst´powaç

w szczególnoÊci jako:

1)elementy konstrukcji obiektów mostowych obramowujàcych korpus drogi,
2)elementy konstrukcji tuneli i przepustów, stanowiàce ich g∏owice,
3)samodzielne konstrukcje zwiàzane z drogà.

§ 691. Konstrukcje oporowe, w tym przyczó∏ki

i Êciany boczne, powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm odnoszàcych si´ do Êcian oporowych, z wyjàtkiem obliczeƒ wytrzyma∏oÊciowych i wymiarowania, które podlegajà Polskim Normom dla obiektów mostowych, oraz powinny uwzgl´dniaç wymagania okreÊlone w ust. 2.

2.Minimalna gruboÊç elementów ˝elbetowych powinna wynosiç dla p∏yt:
1)Êciennych — 0,18 m,
2)fundamentowych — 0,25 m.

§ 701. Konstrukcje oporowe wykonane z elementów stalowych powinny mieç w szczególnoÊci

1)naddatki przekrojów na ubytki korozyjne w wielkoÊciach okreÊlonych w Polskiej Normie lub zapewnionà ochron´ katodowà w przypadku Êrodowiska gruntowego silnie agresywnego,
2)zwieƒczenie zabezpieczajàce przed nierównomiernym przemieszczaniem si´ elementów palisady oraz przed zagro˝eniami korozyjnymi.

Poz. 735

1)zmian temperatury,
2)skurczu betonu w konstrukcjach betonowych i ˝elbetowych,
3)nierównomiernego osiadania i przemieszczenia; rozmieszczenie i wykonanie przerw dylatacyjnych powinno spe∏niaç wymagania Polskiej Normy.
2.Przerwy dylatacyjne:
1)powinny przechodziç w jednej p∏aszczyênie pionowej przez Êcian´ i fundament, z wyjàtkiem przerw:
a)oddzielajàcych Êcian´ przednià od Êcian bocznych przyczó∏ka, zamocowanych we wspólnym fundamencie,
b)o których mowa w ust. 3,
2)mogà byç wykonane jako:
a)szczelinowe — jeÊli oprócz zmian temperatury i skurczu betonu zapewniajà swobod´ przemieszczeƒ wywo∏anych osiadaniem i przechyleniem rozdzielonych cz´Êci konstrukcji,
b)stykowe — jeÊli umo˝liwiajà tylko skrócenie rozdzielonych cz´Êci konstrukcji, 3. Dopuszcza si´ stosowanie pozornych przerw dylatacyjnych, wykonanych jako pionowe szczeliny obejmujàce tylko cz´Êç gruboÊci Êciany, spe∏niajàcych nast´pujàce wymagania:
1)szczeliny sà usytuowane naprzeciwlegle,
2)szczelina stanowi 1/6 gruboÊci Êciany,
3)odst´p szczelin wzd∏u˝ Êciany wynosi przy gruboÊci Êciany:
a)nie wi´kszej ni˝ 1 m — (5÷8) m,
b)wi´kszej ni˝ 1 m — (4÷6) m,
4)beton w miejscu przerw dylatacyjnych uzupe∏niony jest odpowiednio zbrojeniem przeciwskurczowym, identycznym jak przy powierzchniach zewn´trznych Êciany.
4.Szczeliny, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a) i w ust. 3, powinny byç wype∏nione elastycznymi przek∏adkami zabezpieczonymi przed nasiàkaniem wodà i wilgocià.

§ 72Dopuszcza si´ stosowanie konstrukcji oporowych z gruntu zbrojonego, spe∏niajàcych wymagania

Polskiej Normy.

§ 73Dopuszcza si´ wykorzystanie konstrukcji oporowych, o których mowa w § 72, do posadowienia fundamentów podpór obiektów mostowych, pod warunkiem zapewnienia

1)stanu granicznego noÊnoÊci w zakresie noÊnoÊci pod∏o˝a i ogólnej statecznoÊci podpory, 2. Nie dopuszcza si´ stosowania stali trudno rdzewiejàcych na elementy konstrukcji oporowych.
2)odleg∏oÊci fundamentu podpory od kraw´dzi Êciany os∏onowej nie mniejszej ni˝ 1 m,

§ 711. W konstrukcjach oporowych powinny byç

wykonane przerwy dylatacyjne zabezpieczajàce przed skutkami:

3)nieprzekazywania bezpoÊredniego oddzia∏ywania fundamentu podpory obiektu mostowego na Êcian´ os∏onowà lub jej usztywnienie.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3851 — Poz. 735 Rozdzia∏ 3

1)wi´ksze ni˝ 0,2 m — dla Êrednich osiadaƒ podstawy fundamentu, Szczególne wymagania dotyczàce obiektów in˝ynierskich na terenach górniczych
2)wi´ksze ni˝ 0,01 rad — dla kàta obrotu podpory lub poszczególnych wydzielonych jej cz´Êci.

§ 741. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego na terenach górniczych powinna zapewniç w szczególnoÊci

4.Warstwy przek∏adkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powinny mieç gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m i byç wykonane z piasków Êrednioziarnistych o wskaêniku zag´szczenia nie wi´kszym ni˝ 0,85.
1)swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych wywo∏anych deformacjà terenu spowodowanà robotami górniczymi,
2)mo˝liwoÊç rektyfikacji po∏o˝enia bry∏ konstrukcji obiektów — w celu likwidacji odkszta∏ceƒ zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu pojazdów,
3)wymagane skrajnie uwzgl´dniajàce oprócz czynników, o których mowa w pkt 1 i 2, równie˝ przewidywane zmiany niwelety jezdni i usytuowania krzy˝ujàcych si´ dróg, linii kolejowych i cieków.
2.Do bry∏ konstrukcyjnych obiektu mostowego, o których mowa w ust. 1, zalicza si´ konstrukcj´ prz´s∏a, filary, przyczó∏ki, cz´Êci przyczó∏ków dwudzielnych, Êciany oporowe.

§ 751. Obiekty mostowe na terenach górniczych

powinny mieç zapewnionà podatnoÊç podpór do przejmowania odkszta∏ceƒ wywo∏anych eksploatacjà górniczà. PodatnoÊç podpór mo˝e byç osiàgni´ta w szczególnoÊci poprzez:

1)oparcie podpór monolitycznych na g∏owicach pali, bez ich zakotwienia,
2)posadowienie obiektów na gruntach s∏abszych, podatnych, niezbyt zag´szczonych,
3)zastosowanie warstw przek∏adkowych z piasków — w przypadkach gruntów ma∏o podatnych (ska∏y, gliny zwarte i pó∏zwarte, piasek i ˝wir o stopniu zag´szczenia bliskim jednoÊci) lub fundamentów opieranych na p∏ytach zwieƒczajàcych pale, gdy wyst´pujà trudnoÊci z zastosowaniem rozwiàzaƒ, o których mowa w pkt 1.
2.W przypadku posadowieƒ na gruntach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinno byç zapewnione:
1)ograniczenie osiadania podpór i nasypów drogowych oraz przechylenia podpór w szczególnoÊci poprzez:
a)zwi´kszenie wymiarów fundamentów lub posadowienie obu przyczó∏ków w przypadku krótkich obiektów jednoprz´s∏owych na wspólnej p∏ycie fundamentowej,
b)uprzednie lub równoczesne wykonanie nasypów z budowà podpór,
c)wzmocnienie pod∏o˝a za pomocà pali piaskowych,
d)zwi´kszenie zag∏´bienia fundamentów,
2)oparcie prz´se∏ na ∏o˝yskach po wystàpieniu osiadaƒ podpór, wywo∏anych ci´˝arem w∏asnym podpór i ustroju noÊnego oraz nasypów, 3. WartoÊci uogólnionych przemieszczeƒ od ci´˝aru w∏asnego konstrukcji, o których mowa w ust. 2 pkt 1, nie powinny byç:

§ 76Podpory obiektów mostowych na terenach

górniczych, z wyjàtkiem mostów, z uwagi na trudnoÊci z w∏aÊciwym ustawieniem ∏o˝ysk w przypadku prz´se∏ skoÊnych, zw∏aszcza o znacznej szerokoÊci i d∏ugoÊci, powinny byç zaprojektowane w miar´ mo˝liwoÊci prostopadle do osi pod∏u˝nej obiektu.

§ 771. Powinno si´ dà˝yç do tego, aby ustroje noÊne obiektów mostowych na terenach górniczych by∏y

przewidziane jako wolnopodparte, a uk∏ad ∏o˝ysk zapewnia∏ swobod´ przemieszczeƒ prz´s∏a.

2.Dopuszcza si´ zastosowanie ustrojów noÊnych ciàg∏ych, z zastrze˝eniem ust. 3, pod warunkiem przygotowania konstrukcji do:
1)przej´cia si∏ wywo∏anych dostosowywaniem si´ konstrukcji do odkszta∏ceƒ pod∏o˝a gruntowego,
2)zabezpieczenia przerw dylatacyjnych odpowiednimi przykryciami,
3)zmiennych warunków podparcia na ∏o˝yskach,
4)rektyfikacji prz´se∏.
3.Nie dopuszcza si´ projektowania kratowych ustrojów noÊnych ciàg∏ych.

§ 78Konstrukcja obiektu mostowego na terenach

górniczych powinna byç w szczególnoÊci:

1)przygotowana do ustawienia konstrukcji pomocniczych i sprz´tu oraz narz´dzi niezb´dnych do podnoszenia i przesuwania prz´se∏ oraz podwy˝szania podpór,
2)wyposa˝ona w dodatkowe elementy konstrukcyjne, s∏u˝àce do likwidacji lokalnych deformacji osi jezdni obiektu w stosunku do osi jezdni drogi.

Dzia∏ III POWIÑZANIE OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Z DROGÑ I TERENEM Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne

§ 79Po∏àczenie obiektu in˝ynierskiego z drogà powinno zapewniç w szczególnoÊci

1)kontynuacj´ ruchu drogowego,
2)w∏aÊciwe warunki pracy konstrukcji obiektu,
3)odpowiednie ukszta∏towanie przestrzeni pod obiektem mostowym w zale˝noÊci od rodzaju przeszkody i zagospodarowania terenu,
4)stabilnoÊç nasypu drogowego i terenu,
5)stabilnoÊç i szczelnoÊç nawierzchni jezdni.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3852 —

§ 80Bariery umieszczone na obiektach mostowych powinny stanowiç przed∏u˝enie barier na drodze

JeÊli na drodze nie wyst´pujà bariery, to bariery z obiektu mostowego powinny byç przed∏u˝one poza obiekt mostowy na odcinkach, jakie wynikajà z wymagaƒ okreÊlonych w § 262 ust. 2, i spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 262 ust. 4.

§ 81Balustrady znajdujàce si´ na obiektach mostowych powinny byç zastosowane tak˝e poza obiektem na takich odcinkach, aby zabezpieczy∏y pieszych

przed upadkiem z wysokoÊci, jeÊli ukszta∏towanie korpusu drogowego lub konstrukcja przyczó∏ka nie zapewniajà odpowiedniego zabezpieczenia.

§ 821. JeÊli obiekt mostowy usytuowany jest nad

drogà w obszarze zabudowanym i zawiera w swoim przekroju poprzecznym chodniki, to na skarpach nasypów lub wykopów bàdê w konstrukcji przyczó∏ków albo obok obiektu powinny byç wykonane schody dla pieszych o szerokoÊciach dostosowanych do nat´˝enia ruchu pieszych.

2.JeÊli w pobli˝u nie ma innych mo˝liwoÊci dla ruchu osób niepe∏nosprawnych, zw∏aszcza osób na wózkach inwalidzkich, schody powinny byç zastàpione pochylniami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone w § 131—134 lub powinny byç wykonane schody i pochylnie, jeÊli korzystanie z pochylni wyd∏u˝y∏oby znacznie drog´ pieszych.
3.JeÊli w ciàgu drogi nie jest przewidywany ruch pieszych, a d∏ugoÊç obiektu jest wi´ksza ni˝ 10 m, to na skarpach nasypu o wysokoÊci wi´kszej ni˝ 2 m powinny byç wykonane schody przeznaczone dla ekip ratowniczych i obs∏ugi obiektu in˝ynierskiego, zwanej dalej „obs∏ugà”.

§ 83Elementy konstrukcji obiektu mostowego wykorzystywane dla podparcia schodów lub pochylni nie

powinny ograniczaç swobody wzajemnych przemieszczeƒ.

§ 84Obiekt in˝ynierski powinien byç dost´pny dla

obs∏ugi w celu dokonywania przeglàdów i bie˝àcego utrzymania. Dost´p ten mo˝e byç zrealizowany, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w dziale VI rozdzia∏ 17, w szczególnoÊci poprzez:

Poz. 735 chanicznie lub r´cznie — jeÊli brak bezpoÊredniego dost´pu z terenu w obiektach o ca∏kowitej d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 400 m i zawierajàcych prz´s∏a o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 40 m,

5)zastosowanie drabin zejÊciowych,
6)wykonanie schodów na skarpach nasypów lub wykopów,
7)wykonanie odsadzek sto˝ków nasypowych przy przyczó∏kach,
8)dostosowanie obiektu do specjalnych pojazdów wysi´gnikowych z koszami, poruszajàcych si´ po obiekcie mostowym lub w tunelu,
9)wykonanie niedost´pnych dla osób postronnych zatok postojowych dla pojazdów s∏u˝b utrzymaniowych — gdy brak pasów awaryjnego postoju lub utwardzonych poboczy przy obiektach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m.

§ 851. Teren wokó∏ obiektu in˝ynierskiego powinien byç uporzàdkowany, a w obszarze niezabudowanym pasy terenu o szerokoÊci 20 m po obu stronach

obiektu mostowego oraz przy g∏owicach tuneli i przepustów powinny byç oczyszczone z krzewów oraz ∏atwo palnych przedmiotów i materia∏ów.

2.Teren, o którym mowa w ust. 1, w miar´ mo˝liwoÊci powinien byç wyrównany i dost´pny z drogi, z tym ˝e w przypadku drewnianych obiektów mostowych wzd∏u˝ obiektu na dost´pnym terenie powinny byç wykonane utwardzone pasy o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 4,5 m dla pojazdów stra˝y po˝arnej,

§ 86Poszczególne elementy obiektu in˝ynierskiego nie przeznaczone do ruchu powinny byç zabezpieczone przed dost´pem osób postronnych

§ 87

1.Obiekt in˝ynierski, w zale˝noÊci od potrzeb, mo˝e byç wyposa˝ony w wewn´trznà instalacj´ elektrycznà spe∏niajàcà wymagania warunków technicznych, jakim powinna odpowiadaç ochrona przeciwpora˝eniowa w urzàdzeniach elektroenergetycznych o napi´ciu do 1 kV, oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç instalacje elektroenergetyczne i urzàdzenia oÊwietlenia elektrycznego, i odpowiednio przy∏àczony do zewn´trznej sieci elektroenergetycznej.
1)wykonanie chodników dla obs∏ugi — gdy na obiekcie nie sà przewidziane chodniki dla pieszych, pasy awaryjne, utwardzone pobocza i brak innych mo˝liwoÊci dost´pu do górnych powierzchni obiektu mostowego, 2. W razie braku mo˝liwoÊci przy∏àczenia instalacji elektrycznej, o której mowa w ust. 1, do sieci elektroenergetycznej, powinno byç zapewnione zasilanie z innych êróde∏, np. z agregatu pràdotwórczego.
2)wykonanie galerii lub pomostów wewnàtrz konstrukcji obiektów lub na odcinkach obiektu, do których brak bezpoÊrednio dost´pu z terenu lub dla których nie przewidziano specjalnych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci wózków rewizyjnych, pojazdów wysi´gnikowych z koszami, Rozdzia∏ 2
3)wykonanie specjalnych przejÊç kontrolnych w przyczó∏kach i na filarach obiektów mostowych — jeÊli brak bezpoÊredniego dost´pu z terenu do ∏o˝ysk,
4)podwieszenie do konstrukcji obiektu mostowego specjalnych wózków rewizyjnych poruszanych me- Elementy drogi na obiekcie mostowym oraz w tunelu

§ 881. Obiekt mostowy lub tunel, w zale˝noÊci od

potrzeb, przeznaczenia i usytuowania, powinien mieç w szczególnoÊci:

1)jezdni´,
2)torowisko tramwajowe,
3)utwardzone pobocze, pas dzielàcy, pas awaryjny, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3853 —
4)chodnik, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów,
5)Êcie˝k´ rowerowà, z wyjàtkiem tunelu do ruchu pojazdów.
2.Dopuszcza si´ umieszczenie torowiska tramwajowego, chodników dla pieszych bàdê Êcie˝ek rowerowych na innych poziomach ni˝ poziom jezdni, jeÊli nie spowoduje to utrudnieƒ konstrukcyjnych i eksploatacyjnych obiektu.

§ 891. Elementy przekroju poprzecznego na obiekcie mostowym lub w tunelu, o których mowa w § 88

ust. 1, powinny stanowiç kontynuacj´ elementów drogi przeznaczonych do ruchu, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w ust. 2.

Poz. 735 4. Jezdnie na obiekcie mostowym wraz z opaskami lub poboczami, jeÊli wyst´pujà, oraz jezdnie w tunelach powinny byç ograniczone kraw´˝nikami, które powinny byç wyprowadzone poza obiekt. Na obiektach odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych dopuszcza si´ jezdnie bez kraw´˝ników.

5.PrzejÊcie z przekroju drogi z kraw´˝nikami na obiekcie na przekrój bezkraw´˝nikowy na dojazdach powinno byç wykonane, poczàwszy od koƒca obiektu mostowego bàdê Êcian czo∏owych tunelu, na odcinkach przejÊciowych zapewniajàcych:
1)bezpieczeƒstwo u˝ytkowników drogi,
2)mo˝liwoÊç usytuowania na koronie drogi w szczególnoÊci elementów odwodnienia.
2.W zale˝noÊci od d∏ugoÊci obiektu mostowego i klasy technicznej drogi dopuszcza si´ zmniejszenie szerokoÊci elementów drogi na obiekcie mostowym lub w tunelu, z wyjàtkiem jezdni, z zastrze˝eniem ust. 3, w nast´pujàcych przypadkach:

§ 901. Obiekty w ciàgu dróg klas A i S powinny byç

projektowane i wykonane jako rozdzielone dla ka˝dej jezdni bez wzgl´du na d∏ugoÊç obiektu, z zastrze˝eniem ust. 4 i 5, jeÊli szerokoÊç pasa dzielàcego (wraz z opaskami) jest w przypadku okreÊlonym:

1)mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m zlokalizowanego w ciàgu drogi klasy S,
1)w ust. 3 pkt 1 lit. a) — nie mniejsza ni˝ 3 m,
2)mostu lub wiaduktu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m zlokalizowanego w ciàgu dróg klas GP, G i Z,
3)tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 200 m w ciàgu dróg klas A i S,
4)tunelu o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 100 m w ciàgu drogi klasy GP oraz dróg ni˝szych klas,
5)istniejàcych mostów i wiaduktów:
a)w ciàgu dróg krajowych w∏àczonych do autostrad p∏atnych,
b)poddawanych odbudowie, rozbudowie i przebudowie w ciàgu dróg wszystkich klas.
3.Zmniejszenie szerokoÊci elementów, o której mowa w ust. 2, powinno zapewniç zachowanie odleg∏oÊci:
1)mi´dzy kraw´dzià jezdni a:
a)prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas A, S, GP, G i Z,
b)balustradà na drogach klas G i Z,
c)Êcianà tunelu na drogach klas A, S i GP, — nie mniejszej ni˝ 1 m,
2)mi´dzy kraw´dzià jezdni, jeÊli ograniczona jest kraw´˝nikiem wystajàcym ponad poziom nawierzchni jezdni nie mniej ni˝ 0,14 m, a:
a)prowadnicà bariery stalowej lub pionowym elementem zarysu Êciany bocznej bariery betonowej na drogach klas GP, G i Z na terenie zabudowy oraz dróg klas L i D,
b)balustradà na drogach klas L i D,
c)Êcianà tunelu na drogach klas G, Z, L i D,
d)prowadnicà bariery stalowej, przewidzianej zgodnie z § 274, na drodze klasy GP i drogach ni˝szych klas, — nie mniejszej ni˝ 0,5 m.
2)w ust. 3 pkt 1 lit. b) — nie mniejsza ni˝ 4 m, przy czym rozdzielenie dotyczy ustroju noÊnego i podpór.
2.Tunele, przejÊcia podziemne oraz przepusty krzy˝ujàce si´ z drogà klas A i S w obr´bie pasa dzielàcego powinny byç:
1)nie rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu pojazdów i ruchu pieszych lub przeprowadzenia cieków,
2)rozdzielone — gdy przewidziane sà do ruchu zwierzàt dziko ˝yjàcych.
3.Rozdzielenie, o którym mowa w ust. 1, powinno polegaç:
1)dla ustroju noÊnego — na zachowaniu przeÊwitu mi´dzy kraw´dziami pomostu:
a)o wielkoÊci 0,1 m, zabezpieczonego w sposób okreÊlony w § 268 ust. 2 i 4 lub w § 270 ust. 1 pkt 2 lit. a) — gdy zapewniony jest dost´p od spodu do elementów konstrukcji w celu dokonania przeglàdów i napraw,
b)nie mniejszego ni˝ 0,8 m, zabezpieczonego barierami spe∏niajàcymi wymagania okreÊlone w § 265, usytuowanymi na sàsiednich kraw´dziach obiektów — gdy brak dost´pu, o którym mowa w lit. a),
2)dla podpór — na wykonaniu szczelin dylatacyjnych w osi obiektu, zabezpieczonych w przyczó∏kach przed przenikaniem wody.
4.W obiektach, o których mowa w ust. 1, o d∏ugoÊciach nie wi´kszych ni˝ 20 m dopuszcza si´ wykonanie przykrycia przeÊwitu mi´dzy sàsiednimi ustrojami noÊnymi, pod warunkiem ˝e konstrukcja przykrycia:
1)nie b´dzie sztywno po∏àczona z ustrojami noÊnymi obiektów i nie b´dzie ogranicza∏a swobody przemieszczeƒ sàsiadujàcych prz´se∏, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3854 — Poz. 735
2)b´dzie przystosowana do przenoszenia obcià˝eƒ, jakie przewidziane sà dla danych obiektów,
3)mi´dzy kraw´dzià konstrukcji a skrajnià dla ruchu pojazdów samochodowych — 50 cm.
3)b´dzie zapewnia∏a szczelnoÊç po∏àczenia z ustrojami noÊnymi obiektów.

§ 951. Mi´dzy jezdnià a chodnikiem dla pieszych

lub mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym powinien byç przewidziany kraw´˝nik, z zastrze˝eniem ust. 2.

5.Dla obiektów, o których mowa w ust. 1, lecz przy szerokoÊci pasa dzielàcego w przypadku okreÊlonym w:
1)ust. 3 pkt 1 lit. a) — mniejszej ni˝ 3 m,
2)ust. 3 pkt 1 lit. b) — mniejszej ni˝ 4 m, dopuszcza si´ ustroje noÊne nierozdzielone, wspólne dla obu jezdni.

§ 911. SzerokoÊç skrajni obiektu in˝ynierskiego

wynika z szerokoÊci usytuowanych obok siebie rodzajów ruchu na danym obiekcie, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 92—95.

2.Kraw´˝nik mi´dzy jezdnià a wydzielonym torowiskiem tramwajowym mo˝e byç zastosowany, gdy jezdnia przylegajàca do torowiska zawiera co najmniej dwa pasy ruchu.

§ 96Liczba pasów poszczególnych rodzajów ruchu

na obiekcie, w zale˝noÊci od klasy drogi, wynika z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, oraz z rozporzàdzenia w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczàcych autostrad p∏atnych.

2.SzerokoÊç skrajni jezdni, torowiska tramwajowego, chodników, Êcie˝ek rowerowych powinna byç ustalona jako wielokrotnoÊç szerokoÊci pasów ruchu lub liczby torów. SzerokoÊç pasów ruchu lub wydzielonego torowiska tramwajowego okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

§ 971. Obiekt in˝ynierski powinien byç dostosowany do elementów geometrycznych drogi, w ciàgu której jest usytuowany, a w szczególnoÊci do jej osi oraz

niwelety jezdni, poprzez dostosowanie konstrukcji obiektu:

§ 921. Przy przewidywanym etapowaniu budowy

drogi szerokoÊç obiektu in˝ynierskiego powinna byç dostosowana do docelowego standardu drogi, z zastrze˝eniem ust. 2.

2)w przekroju pod∏u˝nym — do niwelety jezdni i przyj´tych pochyleƒ poprzecznych na odcinkach prostych i krzywoliniowych.
2.Dopuszcza si´ w przypadku obiektów mostowych rozdzielonych w ciàgu dróg klas A i S wykonanie obiektu tylko dla jednej jezdni, jeÊli wynika to z planów budowy drogi.
1)o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno obejmowaç w szczególnoÊci elementy ustroju noÊnego, tj. gzymsy, balustrady, p∏yt´ pomostu i w miar´ mo˝liwoÊci dêwigary g∏ówne,

§ 931. Chodniki powinny byç usytuowane przy zewn´trznych kraw´dziach obiektu, a w obiektach z jazdà

do∏em lub poÊrednià — na zewnàtrz dêwigarów g∏ównych.

2.Âcie˝ki rowerowe, stanowiàce przed∏u˝enie Êcie˝ek na drodze, powinny byç umieszczone przy kraw´˝nikach w pasie jezdni lub chodników.
3.Torowisko tramwajowe nie powinno byç umieszczone mi´dzy jezdnià a chodnikiem.
4.S∏upy do podwieszenia sieci trakcyjnej, niezale˝nie od ich umiejscowienia na dojazdach do obiektu, powinny byç umieszczone na kraw´dziach obiektu, poza skrajnià dla ruchu pojazdów i pieszych.

§ 94Skrajnie dla ruchu pojazdów, w tym szynowych i dla ruchu pieszych, powinny byç oddzielone pasami bezpieczeƒstwa. SzerokoÊç pasów bezpieczeƒstwa powinna wynosiç

1)mi´dzy pasem ruchu pojazdów samochodowych a pasem ruchu pieszych — 50 cm,
2)mi´dzy jezdnià a wydzielonym dwutorowym torowiskiem tramwajowym — wed∏ug wymagaƒ okreÊlonych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie,
1)w planie — do ∏uków ko∏owych lub ich kombinacji i krzywych przejÊciowych, 2. Dostosowanie:
2)o którym mowa w ust. 1 pkt 2, powinno obejmowaç nie tylko nawierzchni´ jezdni i chodników wraz z gzymsami, lecz równie˝ p∏yt´ pomostu oraz balustrady i bariery.

§ 981. W celu w∏aÊciwego odprowadzenia wód

opadowych z obiektu in˝ynierskiego powinny byç zaprojektowane i wykonane pochylenia nawierzchni jezdni i chodników. Pochylenia te powinny byç uzyskane poprzez odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie niwelety jezdni oraz pochyleƒ poprzecznych jezdni i chodników.

2.Pochylenia jezdni, o których mowa w ust. 1, powinny byç przewidziane jako:
1)daszkowe na jezdniach dwukierunkowych niezale˝nie od liczby pasów ruchu — na prostych odcinkach i na ∏ukach nie wymagajàcych jednostronnej przechy∏ki,
2)z jednostronnym pochyleniem poprzecznym na jezdniach:
a)dróg dwujezdniowych,
b)dwukierunkowych przewidzianych w przysz∏oÊci jako jezdnie dróg dwujezdniowych,
c)na poziomych ∏ukach ko∏owych,
d)dróg jednopasowych,
e)o przekroju pó∏ulicznym — dla dróg klas L i D, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3855 —
3)o zmiennym pochyleniu poprzecznym, zmieniajàcym si´ od kszta∏tu daszkowatego do pochylenia jednostronnego — na odcinkach przejÊciowych mi´dzy odcinkami prostymi i krzywoliniowymi.
3.Pochylenie poprzeczne chodników, o którym mowa w ust. 1, powinno byç zaprojektowane i wykonane jako jednostronne, skierowane do Êcieku przykraw´˝nikowego odprowadzajàcego wody opadowe.

§ 991. W∏aÊciwy sp∏yw wód opadowych z jezdni

powinien byç uzyskany w szczególnoÊci poprzez:

1)zastosowanie pochyleƒ niwelety jezdni nie mniejszych ni˝ 0,5%, z wyjàtkiem odcinków w obr´bie wierzcho∏ków krzywych wypuk∏ych, gdzie dopuszcza si´ mniejsze pochylenie,
2)wyeliminowanie krzywych wkl´s∏ych oraz wkl´s∏ych za∏amaƒ niwelety jezdni w obr´bie obiektu mostowego,
3)zastosowanie wartoÊci promieni krzywych wypuk∏ych niwelety jezdni, przewidzianych dla danej klasy drogi, o wielkoÊciach zapewniajàcych uzyskanie co najmniej minimalnych pochyleƒ niwelety jezdni, o których mowa w pkt 1,
4)umieszczenie najni˝szego punktu krzywej wkl´s∏ej niwelety jezdni w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 20 m od koƒca obiektu, za który uznaje si´ poczàtek nasypu drogowego.
2.W przypadku trudnoÊci z uzyskaniem minimalnego pochylenia niwelety jezdni powinny byç zastosowane rozwiàzania okreÊlone w § 137.

§ 1001. Pochylenie niwelety jezdni na obiekcie

mostowym nie powinno byç wi´ksze ni˝ 4%, z zastrze˝eniem ust. 2.

2.Wi´ksze pochylenie mo˝e byç zastosowane w przypadku, gdy rodzaj konstrukcji zapewnia statecznoÊç obiektu, a niweleta jezdni wymusza takie rozwiàzanie.

§ 101Pochylenie poprzeczne jezdni na obiekcie

w ciàgu drogi na odcinku prostym powinno byç nie mniejsze ni˝ 2%.

§ 1021. Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg powinny byç zastosowane, zale˝nie od

promienia ∏uku i pr´dkoÊci projektowej, pochylenia poprzeczne jezdni okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

2.Na obiektach w ciàgu krzywoliniowych odcinków dróg niezale˝nie od pochyleƒ, o których mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane poszerzenia jezdni okreÊlone w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.

§ 103Pochylenie poprzeczne chodników, niezale˝nie od pochylenia poprzecznego jezdni, powinno wynosiç

1)na chodnikach dla pieszych i Êcie˝kach rowerowych, gdy liczba pasów ruchu:

Poz. 735

a)jest nie wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 3%,
b)jest wi´ksza ni˝ 2 — nie mniej ni˝ 2,5%,
2)na chodnikach dla obs∏ugi — nie mniej ni˝ 4%.

Rozdzia∏ 3 Po∏àczenie obiektu mostowego z drogà

§ 1041. Po∏àczenie obiektu mostowego z nasypem

drogowym, zale˝nie od d∏ugoÊci obiektu, ukszta∏towania przestrzeni pod obiektem, rodzaju przeszkody i warunków terenowych, mo˝e byç dokonane w szczególnoÊci poprzez:

1)przyczó∏ki masywne,
2)przyczó∏ki Êciankowe,
3)Êciany ramownic skrzynkowych,
4)filary lub s∏upy ramownic przewidziane w nasypie drogowym,
5)wsporniki prz´s∏a wprowadzonego w nasyp drogowy.
2.Przez nasyp drogowy, o którym mowa w ust. 1, rozumie si´ nie tylko nasyp drogi stykajàcej si´ z obiektem, lecz równie˝ naziom gruntów rodzimych.
3.Po∏àczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zapewniç:
1)zabezpieczenie nasypu drogowego przed osiadaniem i powstawaniem nierównoÊci nawierzchni,
2)zbli˝one warunki przejazdu pojazdów na jezdni obiektu i drogi,
3)stabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji obiektu i nasypu drogowego.
4.Zbli˝one warunki przejazdu, o których mowa w ust. 3 pkt 2, powinny byç zapewnione w szczególnoÊci poprzez:
1)zastosowanie nawierzchni o zgodnych parametrach technicznych (szorstkoÊç, równoÊç),
2)zabezpieczenie nawierzchni przed sp´kaniami wynikajàcymi z wzajemnych oddzia∏ywaƒ konstrukcji obiektu i nasypu drogowego.
5.StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ, o których mowa w ust. 3 pkt 3, powinna byç zapewniona w szczególnoÊci poprzez:
1)wykonanie nasypu na odcinkach przyleg∏ych do obiektu z gruntów o w∏aÊciwoÊciach mechanicznych niezale˝nych od zawilgocenia,
2)wykonanie odwodnienia gruntu nasypu drogowego w obr´bie Êcian podpór lub prz´se∏ zatopionych w nasypach.

StabilnoÊç wzajemnych oddzia∏ywaƒ powinna byç zagwarantowana w szczególnoÊci przy obiektach mostowych, w których wykorzystuje si´ spr´˝yste odkszta∏cenia podpór do przenoszenia wyd∏u˝eƒ konstrukcji ustrojów noÊnych w celu eliminacji ∏o˝ysk przesuwnych.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3856 —

§ 1051. Przyczó∏ki masywne powinny byç zastosowane, gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem narzuconego

przez przeszkod´, zw∏aszcza przez rzek´, drog´, lini´ kolejowà, i zachodzi w szczególnoÊci potrzeba:

1)wykorzystania masy przyczó∏ka lub spoczywajàcego na nim gruntu do regulacji si∏ wewn´trznych w konstrukcji obiektu,
2)uzyskania stabilnych punktów podparcia dla prz´s∏a,
3)wype∏nienia przerw dylatacyjnych mi´dzy prz´s∏em a nasypem za pomocà urzàdzeƒ dylatacyjnych — gdy przewidywane sà znaczne i szybko wyst´pujàce przemieszczenia koƒca prz´s∏a,
4)wykonania pomieszczeƒ dla urzàdzeƒ obcych przechodzàcych przez obiekt,
5)zapewnienia swobody przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych obiektów na terenach górniczych,
6)zwi´kszenia wymiarów podpór i ich ∏aw pod∏o˝yskowych w celu umo˝liwienia podwy˝szenia podpór oraz podnoszenia prz´se∏ w okresie eksploatacji obiektów na terenach górniczych.
2.Przyczó∏ki, o których mowa w ust. 1, na terenach górniczych powinny byç wykonane jako:
1)jedna bry∏a konstrukcyjna obejmujàca Êcian´ przednià i Êciany boczne na wspólnym fundamencie,
2)kilka zwartych bry∏ przedzielonych przerwami dylatacyjnymi i spoczywajàcych na oddzielnych fundamentach — w przypadku obiektów szerokich, spe∏niajàc jednoczeÊnie nast´pujàce wymagania:
a)przerwy dylatacyjne rozmieszczone sà w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m,
b)przerwy dylatacyjne przyczó∏ków znajdujà si´ w jednej p∏aszczyênie pionowej z pod∏u˝nymi przerwami dylatacyjnymi prz´se∏,
c)rozwarcia szczelin dylatacyjnych gwarantujà swobod´ przemieszczeƒ poszczególnych bry∏ konstrukcyjnych wywo∏anych odkszta∏ceniem terenu oraz si∏ami dzia∏ajàcymi na poszczególne bry∏y konstrukcyjne.
3.Przy znacznej wysokoÊci przyczó∏ków na terenach górniczych dopuszcza si´ zastosowanie przyczó∏ków dwudzielnych, w których:
1)cz´Êç przednia przenosi obcià˝enia prz´s∏a,
2)cz´Êç tylna przenosi oddzia∏ywania naziomu,
3)nie ma Êcian bocznych równoleg∏ych do osi pod∏u˝nej obiektu, pod warunkiem spe∏nienia odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2 pkt 2.

§ 1061. Przyczó∏ki Êciankowe mogà byç zastosowane, z zastrze˝eniem ust. 2, w szczególnoÊci gdy istnieje koniecznoÊç stworzenia okreÊlonego kszta∏tu

przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, przy spe∏nieniu nast´pujàcych wymagaƒ:

1)przyczó∏ek po∏àczony jest z prz´s∏em i oparty na jednym rz´dzie pali, Poz. 735
2)grunt zalegajàcy za Êcianà przyczó∏ka zapewnia spr´˝yste odkszta∏cenia, umo˝liwiajàce przemieszczenia prz´s∏a,
3)rozpi´toÊç prz´s∏a jest nie wi´ksza ni˝ 20 m, a wysokoÊç nasypu drogowego jest nie wi´ksza ni˝ 5 m,
4)rozmycia dna w korycie rzeki sà niewielkie.
2.Przyczó∏ki Êciankowe nie powinny byç zastosowane na terenach górniczych.

§ 1071. Ramownice skrzynkowe powinny byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy istnieje koniecznoÊç

stworzenia okreÊlonego kszta∏tu przestrzeni pod obiektem, narzuconego przez przeszkod´, i zachodzi potrzeba wykorzystania p∏yty dolnej ramownicy do przeniesienia nacisków na grunt w przypadku ma∏ej jego noÊnoÊci.

2.Na terenach górniczych konstrukcje, o których mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane jako ramownice otwarte, umo˝liwiajàce podnoszenie rygla górnego i nadbudow´ Êcianek nad∏o˝yskowych. Przez ramownice otwarte rozumie si´ konstrukcje skrzynkowe z ryglem górnym opartym swobodnie na Êcianach pionowych.

§ 1081. Filary lub s∏upy ramownic przewidziane

w nasypie mogà byç zastosowane, gdy przestrzeƒ pod obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie ukszta∏towana, z mo˝liwoÊcià wprowadzenia sto˝ków nasypowych w przeÊwit prz´s∏a, a w szczególnoÊci gdy:

1)obiekt mostowy usytuowany jest nad drogà w wykopie,
2)spe∏nione sà warunki odnoÊnie do gruntu zasypowego, okreÊlone w § 106 ust. 1 pkt 2 — gdy podpora ma zapewniaç poziome przemieszczenia prz´s∏a.
2.Na terenach górniczych jako podpory s∏upowe dopuszcza si´ zastosowanie pali wielkoÊrednicowych nie zwiàzanych z ustrojem noÊnym obiektu. W przypadku zastosowania ∏o˝ysk skrajne podpory powinny byç zakoƒczone Êciankami nad∏o˝yskowymi.

§ 1091. Wsporniki prz´se∏ wprowadzone w nasyp

mogà byç zastosowane w szczególnoÊci, gdy przestrzeƒ pod obiektem mostowym mo˝e byç dowolnie ukszta∏towana i zachodzi potrzeba wykorzystania ci´˝aru prz´se∏ wspornikowych do regulacji si∏ wewn´trznych w konstrukcji obiektu, pod warunkiem:

1)zapewnienia swobody wsporników prz´se∏, przemieszczeƒ koƒców
2)nieuszkodzenia sto˝ków nasypowych,
3)utrzymania stabilnego po∏àczenia obiektu z drogà.
2.Rozwiàzania, o których mowa w ust. 1, mogà byç zastosowane na terenach górniczych, gdy:
1)dotyczà obiektów jednoprz´s∏owych,
2)kraw´dzie nasypu zabezpieczone sà blokami betonowymi, oddzielonymi przerwami dylatacyjnymi od czo∏a konstrukcji prz´s∏a i stanowiàcymi oparcie dla p∏yt przejÊciowych.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3857 — Poz. 735

§ 1101. Korpus drogi stykajàcy si´ z obiektem mostowym mo˝e byç obramowany Êcianà czo∏owà i Êcianami bocznymi

prowadzonà wzd∏u˝ tworzàcej powierzchni sto˝kowej przylegajàcej do Êciany i spe∏niajàcej wymagania okreÊlone w § 111 ust. 2—4.

2.Âcian´ czo∏owà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci:
2.Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 m powinna byç wykonana jako Êciana oporowa, z zastrze˝eniem ust. 3, która mo˝e byç zakoƒczona skrzyd∏em podwieszonym.
1)korpus przyczó∏ka masywnego lub Êciana przyczó∏ka Êciankowego bàdê ramy zamkni´tej — które sà wymagane dla obiektów w ciàgu dróg klas A, S i GP,
2)Êcianka nad∏o˝yskowa oczepu zwieƒczajàcego filar osadzony w nasypie — którà dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas G, Z, L i D,
3)skrajna poprzecznica prz´s∏a — którà dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas Z, L i D.
3.Âcian´ bocznà mo˝e stanowiç w szczególnoÊci:
3.Âciana boczna o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 7 m powinna byç zdylatowana z korpusem przyczó∏ka, z tym ˝e na terenach górniczych dylatacja powinna przechodziç równie˝ przez fundament.
4.D∏ugoÊç skrzyd∏a podwieszonego nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 5 m.
1)wolno stojàca Êciana oporowa — która wymagana jest dla obiektów w ciàgu dróg klas A i S, 5. Âciana boczna nie zakoƒczona skrzyd∏em podwieszonym powinna mieç kraw´dê od strony nasypu odchylonà pod kàtem 60° od poziomu.
2)skrzyd∏o w kszta∏cie trójkàtnej tarczy podwieszone do korpusu lub Êciany przyczó∏ka, do Êciany ramownicy skrzynkowej bàdê do oczepu zwieƒczajàcego filar przewidziany w nasypie albo do skrajnej poprzecznicy — które dopuszcza si´ dla obiektów w ciàgu dróg klas GP, G, Z, L i D.
6.Górna kraw´dê Êcian bocznych powinna byç dostosowana do linii gzymsu obiektu mostowego oraz do przekroju poprzecznego drogi. Âciana boczna mo˝e byç zwieƒczona p∏ytà chodnika, stanowiàcà przed∏u˝enie p∏yty chodnika obiektu mostowego.
4.Dopuszcza si´ rezygnacj´ ze Êcian bocznych i utrzymanie nasypu tylko przez Êcian´ czo∏owà dostosowanà odpowiednio do skarp nasypu — dla obiektów w ciàgu dróg klas L i D oraz dla obiektów, o których mowa w § 105 ust. 3.

§ 1111. Âciana boczna w zetkni´ciu z korpusem

nasypu powinna byç obsypana gruntem uformowanym jako wycinek sto˝ka Êci´tego, o nachyleniu tworzàcej, dostosowanym do pochylenia skarpy nasypu drogowego.

2.Obsypanie, o którym mowa w ust. 1, odnosi si´ do kierunku pod∏u˝nego i poprzecznego nasypu drogowego i powinno wynosiç nie mniej ni˝ 1 m na poziomie p∏aszczyzny Êci´cia sto˝ka, wyznaczonym górnà powierzchnià nasypu.
3.Podstawa sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta od przedniej powierzchni Êciany czo∏owej na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m w kierunku nasypu.
4.Tworzàca sto˝ka nasypu powinna byç odsuni´ta na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m od tylnej kraw´dzi nieos∏oni´tej ∏awy pod∏o˝yskowej skrajnej podpory.
5.Przy Êcianie czo∏owej, od strony prz´s∏a, powinna byç wykonana przylegajàca do niej pozioma odsadzka o szerokoÊci nie mniejszej ni˝ 1 m, uformowana w sto˝ku nasypu lub na poziomie terenu. SzerokoÊç odsadzki mo˝e wynosiç 0,5 m, gdy nie zapewnia dost´pu do ∏o˝ysk i teren lub sto˝ek nasypu sà umocnione.
6.Dopuszcza si´ pochylenie skarpy 1 :1 w kierunku pod∏u˝nym obiektu mostowego, pod warunkiem odpowiedniego jej umocnienia i przy wysokoÊci nasypu nie wi´kszej ni˝ 6 m.

§ 1121. D∏ugoÊç Êcian bocznych przy obiektach

mostowych powinna byç ustalona poprzez lini´ zarysu obsypania Êciany, o którym mowa w § 111 ust. 1, prze-

§ 113

D∏ugoÊç Êcian g∏owic tuneli i przepustów powinna byç ustalona analogicznie jak d∏ugoÊç Êcian, o których mowa w § 112 ust. 1, z tym ˝e odsuni´cie podstawy sto˝ka o wielkoÊç okreÊlonà w § 111 ust. 3 powinno byç odniesione od koƒcowego punktu rzutu otworu tunelu lub przewodu przepustu na p∏aszczyzn´ poziomà.

§ 1141. Skarpa pod prz´s∏em i sto˝ki nasypu powinny byç umocnione za pomocà materia∏ów, zapewniajàcych statecznoÊç zbocza i zabezpieczajàcych go

przed niszczàcym dzia∏aniem wiatru i wody oraz umo˝liwiajàcych porastanie roÊlinnoÊci, z zastrze˝eniem ust. 2.

2.Umocnienie poprzez obsianie trawami, obsadzenie krzewami lub darniowanie powinno byç zastosowane na skarpach i sto˝kach nasypu, z wy∏àczeniem odcinków skarpy pod prz´s∏em.
3.W zale˝noÊci od potrzeb, skarpa pod prz´s∏em mo˝e byç zaopatrzona w szczególnoÊci w Êcieki skarpowe dla odprowadzenia wód opadowych i schody umo˝liwiajàce wejÊcie na odsadzk´.

Rozdzia∏ 4 Szczególne wymagania dotyczàce nasypu drogowego przyleg∏ego do obiektu in˝ynierskiego

§ 115Nasyp drogowy na odcinkach przyleg∏ych do

konstrukcji obiektów in˝ynierskich powinien byç wykonany z gruntów niespoistych, spe∏niajàcych wymagania Polskiej Normy.

§ 1161. Nasyp, o którym mowa w § 115, powinien

byç zabezpieczony przed osiadaniem i powstaniem nierównoÊci nawierzchni, w szczególnoÊci poprzez:

1)wykonanie i zag´szczenie gruntu nasypu drogowego, stosownie do wymagaƒ Polskiej Normy, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3858 —
2)wykonanie p∏yt przejÊciowych mi´dzy obiektem a nasypem, z zastrze˝eniem § 117 ust. 3,
3)wzmocnienie pod∏o˝a gruntowego, w zale˝noÊci od potrzeby, w szczególnoÊci za pomocà:
a)zag´szczenia pod∏o˝a gruntowego — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abo zag´szczonych,
b)wymiany gruntu pod∏o˝a — w przypadku wyst´powania gruntów s∏abych lub nienoÊnych,
c)wype∏nienia pustek po p∏ytkiej eksploatacji górniczej.
2.Wskaênik zag´szczenia gruntu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinien byç nie mniejszy ni˝ 1,0, z wyjàtkiem sto˝ków nasypu przy Êcianach bocznych oraz sto˝ków nasypu, o których mowa w § 119 ust. 1 pkt 2, dla których powinien byç on nie mniejszy ni˝ 0,95.

§ 1171. P∏yty przejÊciowe powinny byç umieszczone pod jezdnià drogi i poboczami. P∏yty przejÊciowe

powinny:

Poz. 735 dywanych osiadaƒ i obrotów poszczególnych elementów konstrukcji obiektu. W tym celu p∏yty przejÊciowe powinny:

1)byç po∏àczone przegubowo z ustrojem noÊnym obiektu,
2)mieç zagwarantowanà mo˝liwoÊç przemieszczeƒ w nasypie drogowym w szczególnoÊci poprzez:
a)odpowiedni kszta∏t — polegajàcy na zmiennej gruboÊci oraz ostro zakoƒczonej kraw´dzi od strony nasypu,
b)podparcie koƒcowej cz´Êci p∏yty w obszarze nasypu drogowego zapewniajàce odkszta∏cenia kàtowe,
c)g∏adkà faktur´ powierzchni,
d)pokrycie nasypu w obr´bie przesuni´ç p∏yty pow∏okà o ma∏ym wspó∏czynniku tarcia,
e)oddzielenie od podbudowy jezdni przek∏adkà podatnà z piasku — o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm.
1)byç posadowione na zag´szczonym gruncie nasypu poni˝ej podbudowy nawierzchni i oparte jednym koƒcem na konstrukcji obiektu,

§ 118

W celu ochrony nawierzchni jezdni przed sp´kaniem powinny byç przewidziane odpowiednie zabezpieczenia przerw dylatacyjnych mi´dzy ustrojem noÊnym a przyczó∏kiem, okreÊlone w dziale VI rozdzia∏ 3

2)mieç d∏ugoÊç stanowiàcà 60% wysokoÊci nasypu, lecz nie mniejszà ni˝ 4 m, przy czym w wysokoÊci nasypu powinna byç uwzgl´dniona warstwa gruntu rodzimego naruszonego w wyniku wykonywania podpory,

§ 119.1

Nasyp drogowy, o którym mowa w § 115, w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu z nasypem, powinien byç wykonany w obr´bie:

3)mieç pochylenie pod∏u˝ne — nie mniejsze ni˝ 10% i nie wi´ksze ni˝ 12,5%,
4)byç przewidziane z betonu zbrojonego klasy nie mniejszej ni˝ B30.
2.Dopuszcza si´ wykonanie p∏yt przejÊciowych z elementów prefabrykowanych, pod warunkiem zapewnienia pe∏nego ich przylegania do elementów, na których sà oparte.
3.Dopuszcza si´ rezygnacj´ z p∏yt przejÊciowych w przypadku, kiedy nasyp drogowy spoczywa na fundamencie przyczó∏ka i jest obramowany na ca∏ej swojej wysokoÊci Êcianà przednià i obustronnymi Êcianami bocznymi na odcinku odpowiadajàcym co najmniej d∏ugoÊci p∏yty przejÊciowej, jakà nale˝a∏oby zastosowaç zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 1 pkt 2. SztywnoÊç Êcian przedniej i bocznych powinna gwarantowaç wychylenie górnych kraw´dzi nie wi´ksze ni˝ 0,08% ich wysokoÊci, lecz nie wi´ksze ni˝ 10 mm.
4.Nawierzchnia jezdni w obr´bie p∏yt przejÊciowych powinna byç przewidziana:
1)na podbudowie sztywnej — z wykonaniem przek∏adki podatnej o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 5 cm mi´dzy p∏ytà przejÊciowà a podbudowà,
2)na podbudowie podatnej — bezpoÊrednio na podbudowie.
5.W przypadku wyst´powania szkód spowodowanych ruchem zak∏adu górniczego, konstrukcja p∏yt przejÊciowych powinna byç dostosowana do przewi-
1)co najmniej klina od∏amu za podporà skrajnà, którego p∏aszczyzna od∏amu jest odchylona od poziomu pod kàtem nie wi´kszym ni˝ 45° i znajduje si´ w odleg∏oÊci 1 m od tylnej kraw´dzi:
a)spodu fundamentu, z zastrze˝eniem ust. 2,
b)spodu oczepu lub Êciany, wieƒczàcych pale zag∏´bione poni˝ej poziomu terenu,
c)spodu skrajnej poprzecznicy wspornika prz´s∏a wprowadzonego w nasyp,
d)pala na poziomie terenu — gdy wprowadzony jest w nasyp,
2)sto˝ków nasypu zachodzàcych nie mniej ni˝ 1 m poza tylnà p∏aszczyzn´ podpór przewidzianych w nasypie,
3)nadsypki obiektu zag∏´bionego w gruncie — na wysokoÊç 1 m ponad najwy˝szy punkt jego konstrukcji, przy czym nadsypka powinna byç przeprowadzona równie˝ nad klinem od∏amu odpowiadajàcym wysokoÊci zag∏´bionego obiektu.
2.W przypadku gdy fundamenty Êcian bocznych przyczó∏ków wystajà od strony nasypu poza fundament Êciany przedniej, p∏aszczyzna klina od∏amu, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna znajdowaç si´ na ca∏ej szerokoÊci przyczó∏ka na poziomie spodu fundamentów w odleg∏oÊci 1 m od pionowej p∏aszczyzny wyznaczonej przez koƒce Êcian bocznych.
3.W przypadku wyst´powania w obszarze po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem drogowym gruntów pod∏o˝a zmieniajàcych pod wp∏ywem wody cechy wytrzyma∏oÊciowo-strukturalne, nasyp klina od∏amu poni˝ej poziomu terenu powinien byç wykonany z gruntów:

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3859 — Poz. 735

1)spoistych nieprzepuszczalnych — gdy nie sà wymagane w∏aÊciwoÊci gruntu, o których mowa § 106 ust. 1 pkt 2,
1)uziarnienie zabezpieczajàce przed zamuleniem czàsteczkami gruntu nasypu, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy, z zastrze˝eniem ust. 3,
2)przepuszczalnych, lecz przykrytych materia∏em zabezpieczajàcym przed przenikaniem wody,
2)gruboÊç nie mniejszà ni˝ 0,5 m, z zastrze˝eniem ust. 2. z nadaniem im odpowiednich pochyleƒ w celu odprowadzenia wody od podpory.
2.GruboÊç, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna byç zwi´kszona do 1 m, a warstwa filtracyjna powinna byç wykonana ze ˝wiru, w przypadku blisko zalegajàcych warstw wodonoÊnych za klinem od∏amu i trudnoÊci z wykonaniem ukoÊnej warstwy filtracyjnej.

§ 1201. Nasyp drogowy w obr´bie po∏àczenia

z obiektem mostowym, niezale˝nie od odwodnienia powierzchniowego, o którym mowa w § 139, powinien mieç odwodnienie wg∏´bne w postaci warstw filtracyjnych.

2.Warstwy filtracyjne w szczególnoÊci jako: mogà byç wykonane
1)pionowe i poziome przy podporach skrajnych,
2)ukoÊne, u∏o˝one na stoku zbocza za klinem od∏amu — w celu eliminacji nadmiernego ciÊnienia sp∏ywowego wody gruntowej.
3.Warstwy filtracyjne pionowe w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem mogà byç wykonane w szczególnoÊci:
1)w przyczó∏kach masywnych — przy Êcianie przedniej i Êcianach bocznych,
2)w przyczó∏kach Êciankowych i ramownicach skrzynkowych — przy Êcianach pionowych,
3)w filarach lub s∏upach ramownic osadzonych w nasypie — przy Êcianie nad∏o˝yskowej oraz przy filarach lub s∏upach od strony nasypu,
4)w prz´s∏ach wspornikowych wprowadzonych w nasypy — przy skrajnej poprzecznicy prz´s∏a.
4.Warstwy filtracyjne poziome, w zale˝noÊci od ukszta∏towania po∏àczenia obiektu mostowego z nasypem i w zale˝noÊci od potrzeb, mogà byç wykonane w szczególnoÊci:
1)na ∏awach fundamentowych,
2)na stropach ramownic skrzynkowych,
3)jako przewarstwienia nasypu drogowego.

§ 121Warstwy filtracyjne w zale˝noÊci od ich usytuowania i rodzaju podpory bàdê zakoƒczenia prz´s∏a

mogà byç wykonane w szczególnoÊci:

1)z gruntów niespoistych, tj. ze ˝wiru, pospó∏ki, piasku grubo- i Êrednioziarnistego o wspó∏czynniku filtracji spe∏niajàcym wymagania Polskiej Normy odnoszàcej si´ do odwodnienia dróg, 3. Dopuszcza si´ rezygnacj´ z doboru uziarnienia warstwy filtracyjnej i wykonanie zabezpieczenia przed zamuleniem za pomocà geow∏ókniny o odpowiednich parametrach hydraulicznych, tj. wodoprzepuszczalnoÊci prostopadle do jej powierzchni i rozk∏adu porów we w∏ókninie, oddzielajàcej warstw´ filtracyjnà od zasypki lub zbocza.
4.Dopuszcza si´ wykonanie nasypu w obr´bie klina od∏amu z gruntu niespoistego o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 121 pkt 1 i z zachowaniem odpowiednio wymagaƒ okreÊlonych w § 119 ust. 3.

§ 1231. Warstwa filtracyjna z pustaków, o w∏aÊciwoÊciach okreÊlonych w § 121 pkt 2, powinna stanowiç

samonoÊnà Êcian´ opartà w szczególnoÊci na odsadzce fundamentu podpory lub odpowiednio sztywnej ∏awie betonowej. Pustaki powinny byç zaopatrzone w pionowe otwory u∏atwiajàce odprowadzenie przesàczajàcej si´ do nich wody.

2.Warstwa filtracyjna z pustaków powinna byç zabezpieczona przed:
1)dostaniem si´ gruntu zasypowego do otworów w pustakach — w szczególnoÊci za pomocà zwieƒczajàcych elementów wykonanych z betonu o w∏aÊciwoÊciach, jakie spe∏niajà pustaki,
2)zamuleniem — w szczególnoÊci za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3, umieszczonej od strony nasypu na Êcianie pustaków i wieƒczàcych jà elementach.

§ 1241. Geokompozyty drena˝owe na warstwy filtracyjne, o których mowa w § 121 pkt 3, powinny mieç

w szczególnoÊci rdzeƒ o wyraênie ukszta∏towanych pustkach w kierunku pionowym lub rdzeƒ z grubow∏óknistych mat oraz warstw´ os∏aniajàcà od strony gruntu zasypowego, zabezpieczajàcà przed zamuleniem i u∏atwiajàcà dop∏yw wody do rdzenia, z zastrze˝eniem ust. 2.

2)z pustaków z betonu porowatego klasy nie mniejszej ni˝ B15, o stopniu mrozoodpornoÊci nie mniejszym ni˝ F 75, o wspó∏czynniku filtracji nie mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s, 2. Dopuszcza si´ stosowanie kompozytów drena˝owych pozbawionych fabrycznie wykonanych warstw os∏aniajàcych, pod warunkiem uzupe∏nienia ich od strony nasypu warstwà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3.
3)z geokompozytów drena˝owych o strukturze wielowarstwowej lub z geow∏ókniny filtracyjnej, z tworzyw sztucznych, o wspó∏czynniku filtracji nie mniejszym ni˝ 1,5 x 10-4 m/s.

§ 1251. Geow∏ókniny na warstwy filtracyjne, o których mowa w § 121 pkt 3, powinny mieç mià˝szoÊç zapewniajàcà przep∏yw wody równolegle do ich powierzchni

§ 1221. Warstwa filtracyjna z gruntów, o których

mowa w § 121 pkt 1, powinna mieç:

2.Geow∏ókniny, o których mowa w ust. 1, powinny byç zabezpieczone przed zamuleniem w szczególnoÊci Dziennik Ustaw Nr 63 — 3860 — Poz. 735 za pomocà geow∏ókniny, o której mowa w § 122 ust. 3, przy∏o˝onej od strony gruntu zasypowego w trakcie wykonania warstwy filtracyjnej.
1)zastosowanie gruntów zasypowych z lekkich kruszyw, a w szczególnoÊci z kruszyw spiekanych popio∏oporytowych,

§ 1261. Woda zbierajàca si´ w dolnej cz´Êci

warstw filtracyjnych powinna byç uj´ta i odprowadzona poza obszar nasypu w szczególnoÊci za pomocà rurek drenarskich lub rynien Êciekowych, z zastrze˝eniem ust. 2.

2)wype∏nienie klina od∏amu lekkimi materia∏ami z tworzyw sztucznych, nie wywo∏ujàcymi parcia, 2. Dopuszcza si´ odprowadzenie wody, o której mowa w ust. 1, bezpoÊrednio do pod∏o˝a, jeÊli zbudowane jest ono z gruntów niespoistych i nie ma przeciwwskazaƒ do odprowadzenia jej do wód gruntowych.
3.Rurki drenarskie lub rynny Êciekowe, o których mowa w ust. 1, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci :
1)na dnie warstwy zasypowej klina od∏amu, jeÊli grunt pod∏o˝a nie jest wra˝liwy na dzia∏anie wody i istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia wody poza obszar nasypu,
2)na poziomie terenu lub powy˝ej, z zachowaniem mo˝liwoÊci odprowadzenia wody i zabezpieczenia jej przed zamarzaniem.
4.Woda z rurek drenarskich lub rynien Êciekowych powinna byç odprowadzona, z zastrze˝eniem ust. 5, w szczególnoÊci:
1)na przylegajàcy do nasypu teren w pasie drogowym,
2)do rowów drogowych,
3)do drogowej kanalizacji deszczowej,
4)do wód stojàcych lub p∏ynàcych, pod warunkiem ˝e poziom ujÊcia wody z rurek znajduje si´ 0,3 m powy˝ej poziomu wód stojàcych i 0,5 m powy˝ej Êrednich stanów wód p∏ynàcych. pod warunkiem i˝ korpus drogi wykonany z tych materia∏ów nie wyka˝e osiadania i nierównoÊci nawierzchni w stopniu wi´kszym ni˝ grunt zasypowy spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w niniejszym rozdziale.
2.Materia∏y, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, powinny byç zabezpieczone przed:
1)czynnikami agresywnymi,
2)uszkodzeniami mechanicznymi,
3)wyparciem przez wod´.

Rozdzia∏ 5 Schody i pochylnie

§ 1281. Schody i pochylnie zwiàzane funkcjonalnie z obiektem mostowym, w zale˝noÊci od usytuowania obiektu mostowego nad terenem lub drogà i liczby

stopni w jednym biegu, powinny byç podzielone na biegi i poÊrednie spoczniki.

2.Liczba stopni w biegu powinna byç nie wi´ksza ni˝ 13 i nie mniejsza ni˝ 3.
3.W schodach jednobiegowych dopuszcza si´ liczb´ stopni nie wi´kszà ni˝ 17.
4.WysokoÊç stopnia nie powinna byç wi´ksza ni˝ 17,5 cm, a szerokoÊç — nie wi´ksza ni˝ 35 cm i nie mniejsza ni˝ 30 cm. Wzajemne relacje mi´dzy wysokoÊcià a szerokoÊcià stopnia okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.
5.Woda, o której mowa w ust. 4, nie mo˝e byç odprowadzona na nawierzchni´ jezdni i chodników.
5.SzerokoÊç stopnia schodów kr´conych oraz zabiegowych powinna wynosiç nie mniej ni˝ 25 cm w odleg∏oÊci 40 cm od wewn´trznej balustrady.
6.Dopuszcza si´ odprowadzenie wody z warstw filtracyjnych, o których mowa w § 121 pkt 1, przez otwory odp∏ywowe o Êrednicy nie mniejszej ni˝ 7 cm przewidziane w Êcianach podpór, z zastrze˝eniem ust. 5.
6.Stopnie schodów powinny byç bez nosków i nasuni´ç.
7.Wylot rurek drenarskich lub rynien Êciekowych powinien byç:
1)obsypany grubym t∏uczniem na odcinku o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 25 cm — gdy dotyczy przypadków, o których mowa w ust. 4 pkt 1, 2 i 4, 7. Biegi schodów powinny byç przewidziane jako proste lub ∏amane o kàcie skr´tu 90° lub 180°, z wyjàtkiem schodów usytuowanych na skarpach korpusu drogi, które mogà mieç kàty odbiegajàce od okreÊlonych w przepisie.

§ 129.1Spoczniki powinny byç przewidziane

2)umieszczony 20 cm powy˝ej dna rowu lub podstawy nasypu — gdy dotyczy przypadków, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2.
1)w ciàgu schodów — po wyczerpaniu dopuszczalnej liczby stopni w jednym biegu okreÊlonej w § 128 ust. 2, 8. Rurki drenarskie powinny mieç Êrednic´ nie mniejszà ni˝ 10 cm i powinny byç uk∏adane z pochyleniem nie mniejszym ni˝ 3%; z takim samym pochyleniem powinny byç uk∏adane rynny Êciekowe.
2)na za∏amaniach schodów — je˝eli nie przewiduje si´ schodów zabiegowych,

§ 1271. W celu zmniejszenia parcia gruntu dzia∏ajàcego na konstrukcje oporowe dopuszcza si´

2.D∏ugoÊç spoczników poÊrednich, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, mierzona w osi biegów, powinna:
3)jako zakoƒczenie górnego biegu schodów — na poziomie chodnika obiektu mostowego.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3861 —

1)w schodach prostych bez wzgl´du na szerokoÊç biegu wynosiç 1,5 m,
2)w schodach ∏amanych wynikaç z szerokoÊci biegu schodów i ze skr´tu kierunku wchodzenia, tj. kàta odchylenia sàsiednich biegów, i mieç wymiar:
a)okreÊlony w pkt 1, odmierzony po po∏owie wielkoÊci od punktu za∏amania osi sàsiednich biegów — gdy d∏ugoÊci kraw´dzi rozgraniczajàcych spocznik i bieg sà równe szerokoÊci biegu,
b)wyznaczony przez kraw´dzie biegów przechodzàce przez punkt ich styku — gdy nie zachodzà okolicznoÊci okreÊlone w lit. a).
3.Dopuszcza si´ zastosowanie poÊrednich spoczników jako pó∏kolistych lub zaokràglonych, pod warunkiem zachowania szerokoÊci nie mniejszej ni˝ szerokoÊç biegów.
4.Spocznik, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, niezale˝nie od usytuowania schodów wzgl´dem obiektu, powinien mieç d∏ugoÊç nie mniejszà ni˝ 1,2 m, mierzonà:
1)wzd∏u˝ osi biegu od ostatniego stopnia — przy schodach przewidzianych jako równoleg∏e bàdê prostopad∏e do linii gzymsu obiektu,
2)od ostatniego stopnia, w obr´bie jego szerokoÊci u˝ytkowej w punkcie najbardziej zbli˝onym do linii gzymsu obiektu — przy schodach przewidzianych jako skoÊne do linii gzymsu obiektu.
5.Po∏àczenie spocznika z biegiem schodów usytuowanych skoÊnie do kraw´dzi obiektu powinno byç wykonane jako stopnie zabiegowe, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4 pkt 2.

§ 130Schody i pochylnie usytuowane na skarpach

powinny mieç:

1)pochylenie biegu schodów — w przybli˝eniu 40% (1:2,5),
2)pochylenie pochylni — okreÊlone w § 131 ust. 1.

§ 131.1Pochylnie dla ruchu pieszych i dla osób

niepe∏nosprawnych nie powinny mieç pochylenia biegu wi´kszego ni˝ 8%, a wyjàtkowo nie wi´kszego ni˝ 10% w przypadku pochylni zadaszonych, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2—5.

2.Pochylnie o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 10 m powinny mieç:
1)biegi o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 9 m, mierzonej w rzucie na p∏aszczyzn´ poziomà,
2)spoczniki poÊrednie o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m.
3.Niezale˝nie od spoczników, o których mowa w ust. 2, powinny byç przewidziane spoczniki przed i na koƒcu pochylni, o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 1,5 m.
4.Spoczniki, o których mowa w ust. 2 i 3, powinny byç stosowane, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w § 129 ust. 2—4.

Poz. 735 5. JeÊli nachylenie pochylni jest nie wi´ksze ni˝ 6 %, dopuszcza si´ rezygnacj´ ze spoczników poÊrednich, pod warunkiem ˝e nie znajdujà si´ one w miejscach za∏amaƒ pochylni.

§ 1321. SzerokoÊç u˝ytkowa schodów i pochylni

powinna byç ustalona w oparciu o nat´˝enie ruchu pieszych i szerokoÊç chodników dla pieszych na obiektach, przy których sytuowane sà schody lub pochylnie, przy czym szerokoÊç ta powinna byç wielokrotnoÊcià pasa ruchu pieszych wynoszàcego 0,75 m i spe∏niaç wymagania warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie, z zastrze˝eniem § 133 ust. 2.

2.SzerokoÊç u˝ytkowà schodów lub pochylni mierzy si´ mi´dzy wewn´trznymi kraw´dziami balustrad, a w przypadku Êcian lub s∏upów ograniczajàcych schody — mi´dzy por´czami mocowanymi do nich.
3.Przy schodach lub pochylniach, stanowiàcych przed∏u˝enie przejÊç podziemnych lub k∏adek dla pieszych, szerokoÊç u˝ytkowa powinna byç dostosowana do szerokoÊci przejÊcia lub k∏adki.
4.W przypadkach gdy za obiektami, o których mowa w ust. 3, nast´puje rozdzielenie ruchu pieszych, szerokoÊci poszczególnych biegów schodów lub rozga∏´zieƒ pochylni powinny byç odpowiednio zmniejszone w stosunku do rozdzielonego ruchu, przy czym suma rozdzielonych szerokoÊci nie mo˝e byç mniejsza od szerokoÊci u˝ytkowej schodów lub pochylni, a poszczególne szerokoÊci powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone w ust. 1.

§ 1331. Schody i pochylnie o ró˝nicy poziomów

wi´kszej ni˝ 0,5 m powinny byç wyposa˝one od strony otwartej przestrzeni w balustrady z por´czami przewidzianymi równolegle do p∏aszczyzny nachylenia biegów lub spoczników.

2.Pochylnie powinny mieç wydzielony pas ruchu dla osób niepe∏nosprawnych, wyposa˝ony w:
1)obustronnà balustrad´ — o odst´pie mi´dzy por´czami 1 m, z zastrze˝eniem ust. 5,
2)ograniczniki zabezpieczajàce p∏aszczyzny ruchu, przy czym szerokoÊç pasa ruchu dla ogó∏u pieszych, poza wydzielonym pasem ruchu, powinna byç nie mniejsza ni˝ 1,2 m.
3.WysokoÊç balustrad powinna byç przewidziana analogicznie jak na obiekcie mostowym, z tym ˝e wymaganà wysokoÊç balustrady w obr´bie stopni biegów powinno si´ mierzyç od górnej kraw´dzi czo∏a stopni.
4.Mo˝na zrezygnowaç z balustrady:
1)na odcinkach zabezpieczonych Êcianà lub s∏upem — pod warunkiem przymocowania por´czy na wysokoÊci odpowiadajàcej por´czy balustrady schodów lub pochylni,
2)w schodach usytuowanych skoÊnie na skarpie — od strony wznoszàcej si´ skarpy nasypu, gdy szerokoÊç u˝ytkowa schodów wynosi nie mniej ni˝ 1,2 m.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3862 — 5. Balustrady i Êciany, zabezpieczajàce na pochylniach pasy ruchu przeznaczone dla osób niepe∏nosprawnych poruszajàcych si´ na wózkach inwalidzkich, powinny mieç dwie dodatkowe por´cze umieszczone na wysokoÊci 0,75 m i 0,9 m od p∏aszczyzny ruchu, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 253 ust. 2 pkt 1, przy czym wysokoÊç Êciany musi spe∏niaç wymagania, jakie stosuje si´ w przypadku balustrady.

§ 1341. Schody i pochylnie powinny mieç wykoƒczenie powierzchni odró˝niajàce je od poziomych

p∏aszczyzn ruchu, polegajàce na zastosowaniu:

1)kolorystyki — barwa ˝ó∏ta lub pomaraƒczowa, przewidziana w postaci pow∏ok malarskich twardych i odpornych na Êcieranie i poÊlizg lub w postaci dodatków bàdê domieszek barwiàcych do betonów lub zapraw,
2)guzkowatego wykoƒczenia powierzchni wyczuwalnego stopami.
2.Powierzchnie, o których mowa w ust. 1, powinny byç przewidziane do wykoƒczenia w zakresie:

Poz. 735 Rozdzia∏ 6 Odprowadzenie wód opadowych z obiektów in˝ynierskich

§ 1361. Z obiektów in˝ynierskich powinny byç odprowadzone zbierajàce si´ na nich wody opadowe

2.Wody opadowe powinny byç szybko i skutecznie odprowadzone z powierzchni obiektu mostowego lub jezdni tunelu w wyniku zastosowania odpowiednich pochyleƒ okreÊlonych w § 98 —103 i sprowadzone w kierunku osi odwodnienia.
3.Osie odwodnienia, o których nowa w ust. 2, powinny byç przeprowadzone zgodnie z pochyleniem pod∏u˝nym jezdni i znajdowaç si´ poza jezdnià przy kraw´˝nikach w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 m. Osie odwodnienia, z zachowaniem wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4, powinny byç umieszczone w szczególnoÊci:
1)z obu stron jezdni o kszta∏cie daszkowym,
2)przy kraw´˝niku usytuowanym w dolnej cz´Êci jezdni z pochyleniem jednostronnym,
1)kolorystyki:
a)na czole i podnó˝ku pierwszego i ostatniego stopnia ka˝dego z biegów schodów,
b)przy kraw´dziach biegów i spoczników pochylni, w cz´Êciach przeznaczonych dla ruchu pieszych — na pasach o szerokoÊci 30 cm z obu stron kraw´dzi, 4. Osie odwodnienia mogà byç stosowane w pasie awaryjnym lub w utwardzonym poboczu, a wyjàtkowo w opasce, w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci osadzenia wpustów w konstrukcji ustroju noÊnego.
2)guzkowatego wykoƒczenia — jako pasy o szerokoÊci 30 cm:
a)przed pierwszym stopniem i na podnó˝ku ostatniego stopnia ka˝dego z biegów schodów,
b)w miejscach okreÊlonych w pkt 1 lit. b) — w przypadku pochylni.

§ 1371. W przypadku pochyleƒ pod∏u˝nych jezdni

mniejszych ni˝ 0,5 % powinny byç przewidziane przy kraw´˝nikach Êcieki pod∏u˝ne, uformowane poni˝ej poziomu nawierzchni jezdni, z pochyleniem za∏amanym o d∏ugoÊci odcinków nie wi´kszych ni˝ 3 m i o pochyleniu pod∏u˝nym nie mniejszym ni˝ 1 %.

3)w osi pod∏u˝nej k∏adek dla pieszych z dwustronnym pochyleniem poprzecznym skierowanym do osi.
3.Nawierzchnia pochylni powinna byç szorstka.
4.Stopnie schodów oraz spoczniki schodów i pochylni powinny mieç pochylenie, zapewniajàce sp∏yw wody opadowej, nie mniejsze ni˝ 2%. Pochylenia te powinny byç wykonane zgodnie z nachyleniem biegu schodów lub pochylni.

§ 135.1Schody dla obs∏ugi przewidziane na skarpach nasypu powinny mieç szerokoÊç u˝ytkowà 0,8 m

2.W schodach, o których mowa w ust. 1, dopuszcza si´:
1)dostosowanie wysokoÊci i szerokoÊci stopni do nachylenia skarpy 1 :1,5,
2)wysokoÊç stopnia nie wi´kszà ni˝ 18 cm,
3)szerokoÊç stopnia nie mniejszà ni˝ 27 cm.
3.Schody, o których mowa w ust. 1, jeÊli ró˝nica poziomów jest wi´ksza ni˝ 1 m, powinny byç zabezpieczone w szczególnoÊci:
1)jednostronnà balustradà sk∏adajàcà si´ ze s∏upków i por´czy — usytuowanà po prawej stronie schodzàcego,
2)por´czà spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w § 252 pkt 1 oraz w § 253 ust. 2 — w przypadku schodów usytuowanych przy Êcianie przyczó∏ka.
2.Âcieki pod∏u˝ne, o których mowa w ust. 1, powinny:
1)byç wykonane z materia∏ów spe∏niajàcych wymagania okreÊlone w § 230 ust. 1,
2)mieç:
a)szerokoÊç — nie mniejszà ni˝ 0,15 m,
b)zag∏´bienie poni˝ej poziomu nawierzchni przy Êcieku — (0,01÷0,05) m,
3)zawieraç:
a)wpusty mostowe, zwane dalej „wpustami” — usytuowane w dolnych punktach za∏amaƒ pochyleƒ Êcieku,
b)odcinek poziomy przy wpuÊcie — równy co najmniej wymiarowi wpustu wzd∏u˝ Êcieku.
3.Wpusty, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit.a), jeÊli usytuowane sà w obr´bie jezdni, nie powinny wystawaç poza kraw´dê Êcieku od strony nawierzchni jezdni.

Wpusty w tym przypadku mogà byç wprowadzone pod kraw´˝nik, który dla u∏atwienia dop∏ywu wody powinien mieç:

1)sfazowanie p∏aszczyzny pionowej wzd∏u˝ Êcieku — o skosie 1 : 3 z obu stron wpustu,
2)przeÊwit nad kratkà Êciekowà — nie mniejszy ni˝ 0,1 m.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3863 —

§ 138.1Wody opadowe z powierzchni obiektów

mostowych:

1)powinny byç w szczególnoÊci uj´te do urzàdzeƒ odwadniajàcych i odprowadzone do Êrodowiska w sposób zapewniajàcy spe∏nienie wymagaƒ ekologicznych okreÊlonych w Polskiej Normie,
2)nie powinny:
a)sp∏ywaç na znajdujàce si´ pod obiektem nawierzchnie dróg i chodników oraz na torowiska kolejowe bàdê tramwajowe,
b)powodowaç zalewania elementów konstrukcji.
2.Jako elementy urzàdzeƒ odwadniajàcych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powinny byç przewidziane w szczególnoÊci:
1)wpusty, sàczki, drena˝e,
2)rury: pod∏u˝ne, poprzeczne, pionowe, Poz. 735 chodnych, zbiorniki na wody opadowe powinny byç uzupe∏nione dodatkowymi urzàdzeniami oczyszczajàcymi.

§ 141Do retencji i oczyszczenia wód opadowych

mo˝na ponadto zastosowaç w szczególnoÊci:

1)rowy trawiaste,
2)powierzchnie trawiaste,
3)rowy infiltracyjne.

§ 142.1Rowy trawiaste stosuje si´, gdy sp∏yw wód

opadowych z obiektu mostowego jest nie wi´kszy ni˝ 40 l/s i wody sà w niewielkim stopniu zanieczyszczone.

2.Rowy trawiaste mogà byç wykorzystane równie˝ do odprowadzenia wód opadowych bez ich oczyszczenia do zbiorników przejmujàcych gwa∏towne opady, po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4.
3)Êcieki na skarpie — do odprowadzania wód opadowych ze Êcieków przykraw´˝nikowych, wy∏àcznie na drodze klasy G i drogach ni˝szych klas.
3.Rowy, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç nast´pujàce wymagania:

§ 1391. Woda opadowa sp∏ywajàca z powierzchni

drogi w kierunku obiektu in˝ynierskiego powinna byç uj´ta w szczególnoÊci do:

2)pochylenie skarp — nie wi´ksze ni˝ 1 : 3,
1)studzienek Êciekowych odwodnienia drogi — znajdujàcych si´ w obr´bie przyczó∏ków lub g∏owic tuneli,
2)Êcieków skarpowych — usytuowanych przed przyczó∏kami obiektów mostowych bàdê wzd∏u˝ Êciany konstrukcji oporowej, wy∏àcznie na drodze klasy G i drogach ni˝szych klas.
2.Woda opadowa sp∏ywajàca z obszaru obiektu w kierunku drogi powinna byç uj´ta przed jego zakoƒczeniem do wpustów.
3.W szczególnych przypadkach dopuszcza si´ rezygnacj´ z wpustów w obszarze obiektu, gdy:
1)d∏ugoÊç obiektu mostowego pozwala na spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w § 241,
2)obiekt przeznaczony jest wy∏àcznie dla ruchu pieszych.
4.W obszarze opadania wody z wpustów na teren powinny byç zastosowane warstwy odsàczajàce z narzutem kamiennym lub ˝wirowym bàdê koryta Êciekowe.

§ 140

1.Wody opadowe z obiektu in˝ynierskiego, w razie braku mo˝liwoÊci odprowadzenia do urzàdzeƒ odwodnienia drogi bàdê do kanalizacji ogólnosp∏awnej, powinny byç odprowadzone do zbiorników na wody opadowe.
2.Zbiorniki na wody opadowe, w zale˝noÊci od ich konstrukcji, powinny:
1)pochylenie pod∏u˝ne dna — (0,2÷0,3)%,
3)pokrycie g´stà trawà, wysoko koszonà, odpornà na wod´ zasolonà,
4)grunt rowu przepuszczalny, o wspó∏czynniku filtracji wi´kszym ni˝ 1,25 cm/h — gdy nie zachodzi niebezpieczeƒstwo zanieczyszczenia wód gruntowych, tj. przy gruntach nienawodnionych i o g∏´bokim poziomie zalegania wód gruntowych,
5)dno rowu wyposa˝one w przegrody obsypane kamieniami przeciwdzia∏ajàcymi wymywaniu gruntu.
4.Rowy s∏u˝àce tylko do przep∏ywu wód opadowych nie muszà spe∏niaç wymagaƒ okreÊlonych w ust. 3. Powinny one mieç natomiast wi´ksze pochylenie pod∏u˝ne.

§ 1431. Powierzchnie trawiaste mo˝na zastosowaç, gdy sp∏yw wód opadowych z obiektu mostowego

jest niedu˝y i sà one w niewielkim stopniu zanieczyszczone, a teren w pasie drogowym ma odpowiednià powierzchni´, lub gdy istnieje mo˝liwoÊç odprowadzenia wód opadowych na teren sàsiedni.

2.Powierzchnie trawiaste powinny spe∏niaç odpowiednio wymagania okreÊlone dla rowów w § 142 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 oraz zapewniaç równomierne rozprzestrzenienie wód opadowych.
3.Rozprzestrzenienie wód opadowych, o którym mowa w ust. 2, powinno byç uzyskane w szczególnoÊci za pomocà sztucznych przegród z otworami lub kana∏ów wype∏nionych kamieniami, usytuowanych poprzecznie do pochylenia terenu trawiastego.
2)przechwytywaç gwa∏towne opady.
4.WielkoÊç powierzchni trawiastej powinna wynikaç z warunku oczyszczenia pe∏nej obj´toÊci wód opadowych z obiektu, przy czasie eksfiltracji 72 h.
3.W szczególnych przypadkach, gdy wymagania ochrony Êrodowiska b´dà wskazywa∏y na potrzeb´ oczyszczenia wód opadowych z produktów ropopo-

§ 1441. Rowy infiltracyjne mo˝na zastosowaç

w przypadkach du˝ego zanieczyszczenia wód opadowych. Powinny byç przewidziane w miejscach wyst´-

1)zapewniç retencj´ i oczyszczenie wód opadowych, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3864 — powania gruntu, zapewniajàcego szybkoÊç filtracji nie mniejszà ni˝ 0,7 cm/h, i g∏´bokiego zalegania wód gruntowych — co wymaga uprzedniego potwierdzenia poprzez badania gruntu na g∏´bokoÊç 1,5 m poni˝ej projektowanego dna rowu.
2.Rów infiltracyjny, o którym mowa w ust. 1, powinien spe∏niaç nast´pujàce wymagania:
1)g∏´bokoÊç — (1÷2,5) m,
2)grunt rodzimy zastàpiony p∏ukanymi rozdrobnionymi kamieniami lub grubym ˝wirem o Êrednicy ziaren — (3,15÷6,3) cm,
3)Êciany boczne odizolowane od gruntu materia∏em zabezpieczajàcym przed zamuleniem,
4)w górnej cz´Êci zasypki kamiennej umieszczona przek∏adka z geow∏ókniny filtrujàcej — zabezpieczajàca przed zanieczyszczeniem materia∏ wype∏niajàcy rów,
5)dno wype∏nione filtrem piaskowym o gruboÊci — (15÷30) cm,
6)od strony nap∏ywu wody przewidziane pasmo trawiastego terenu, a po przeciwnej stronie próg przelewowy,
7)wyposa˝enie w studni´ kontrolnà w postaci perforowanej pionowej rury z odpowiednim przykryciem.
3.Wymiary rowu infiltracyjnego powinny zapewniç eksfiltracj´ pe∏nej obj´toÊci wód opadowych do gruntu w czasie 72 h.

§ 1451. Zbiorniki do przechwytywania gwa∏townych opadów powinny byç zastosowane w regionach

o du˝ym nat´˝eniu opadów i przy odprowadzeniu opadów z obiektów o du˝ych powierzchniach. JeÊli warunki topograficzne pozwalajà, powinny byç usytuowane w miejscach naturalnych zag∏´bieƒ terenu, nawet w oddaleniu od obiektu.

2.Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, mogà byç wykonane w zale˝noÊci od rodzaju pod∏o˝a w szczególnoÊci jako zbiorniki:
1)infiltracyjne,
2)retencyjne, Poz. 735 do zaakceptowania ryzyka wypadków oraz aby obcià˝enia mogàce na nie dzia∏aç w trakcie budowy i u˝ytkowania nie prowadzi∏y do:
1)zniszczenia ca∏oÊci lub cz´Êci obiektu,
2)przemieszczeƒ i odkszta∏ceƒ o niedopuszczalnej wielkoÊci,
3)uszkodzenia cz´Êci obiektów, po∏àczeƒ lub zainstalowanego wyposa˝enia w wyniku znacznych przemieszczeƒ elementów konstrukcji,
4)uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywo∏ujàcej go przyczyny.

§ 1471. Konstrukcja obiektu in˝ynierskiego powinna spe∏niaç warunki zapewniajàce nieprzekroczenie

stanów granicznych noÊnoÊci i stanów granicznych u˝ytkowania w ka˝dym z jego elementów i w ca∏ej konstrukcji.

2.Stany graniczne noÊnoÊci uwa˝a si´ za przekroczone, jeÊli konstrukcja obiektu powoduje zagro˝enie bezpieczeƒstwa budowli i jego u˝ytkowników. Oznacza to, ˝e w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç:
1)utrata statecznoÊci po∏o˝enia lub statecznoÊci spr´˝ystej,
2)zmiana uk∏adu geometrycznie w uk∏ad geometrycznie zmienny, niezmiennego
3)zniszczenie elementu,
4)przekroczenie okreÊlonych napr´˝eƒ prowadzàce do:
a)uplastycznienia — z wyjàtkiem przegubów betonowych,
b)poÊlizgów w z∏àczach,
c)niebezpiecznego rozwarcia rys.
3.Stany graniczne u˝ytkowania uwa˝a si´ za przekroczone, je˝eli wymagania u˝ytkowe dotyczàce konstrukcji obiektu nie sà dotrzymane. Oznacza to, ˝e w konstrukcji obiektu nie powinny wystàpiç:
1)nadmierne ugi´cia — które mogà wp∏ywaç ujemnie na przydatnoÊç u˝ytkowà i wyglàd konstrukcji obiektu, jego wyposa˝enia, a tak˝e ograniczajàce jego u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, spe∏niajàce wymagania Polskiej Normy.
2)zarysowania — które mogà wp∏ywaç ujemnie na przydatnoÊç u˝ytkowà, trwa∏oÊç i wyglàd konstrukcji obiektu, 3. Odleg∏oÊç zbiorników na wody opadowe od zabudowy okreÊlajà warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç drogi publiczne i ich usytuowanie.
3)nadmierne drgania — dokuczliwe dla u˝ytkowników lub powodujàce uszkodzenia konstrukcji obiektu oraz jego wyposa˝enia,
3)odparowujàce,
4)drgania w∏asne o cz´stotliwoÊci mniejszej ni˝ 3 Hz.

Dzia∏ IV NoÊnoÊç i statecznoÊç 4. Warunki bezpieczeƒstwa konstrukcji, o których mowa w ust. 1, uznaje si´ za spe∏nione, je˝eli konstrukcja obiektu zosta∏a zaprojektowana zgodnie z Polskimi Normami dotyczàcymi projektowania i obliczania konstrukcji i wykonana przez wykonawc´ spe∏niajàcego warunki okreÊlone odr´bnymi przepisami.

§ 146

Obiekty in˝ynierskie i zwiàzane z nimi urzàdzenia powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w trakcie u˝ytkowania nie stwarza∏y niemo˝liwego

§ 148Na terenach górniczych powinny byç zastosowane zabezpieczenia konstrukcji obiektów in˝ynierskich odpowiednie do kategorii terenu górniczego

BEZPIECZE¡STWO OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Rozdzia∏ 1 Dziennik Ustaw Nr 63 — 3865 —

§ 1491. Odbudowa, rozbudowa i przebudowa

obiektu powinny byç poprzedzone ocenà stanu technicznego konstrukcji obiektu, z uwzgl´dnieniem stanu pod∏o˝a gruntowego. ˝enie o jednà klas´ wy˝szà ni˝ przewidziano dla obiektów na danej drodze.

3.Tunele powinny byç zaprojektowane na dzia∏anie obcià˝eƒ, o których mowa w ust. 1, znajdujàcych si´ nad tunelem lub w jego pobli˝u — gdy stosunek zag∏´bienia stropu H poni˝ej powierzchni tunelu do szerokoÊci wyrobiska B jest umownie przyj´ty mniejszy ni˝ 5.
2.Ocena stanu technicznego, o której mowa w ust. 1, niezale˝nie od oceny cech fizykochemicznych i wytrzyma∏oÊciowych materia∏u konstrukcji, powinna polegaç na okreÊleniu, w szczególnoÊci dla:
1)betonu — jego w∏aÊciwoÊci ochronnych wzgl´dem zbrojenia, 4. Obiekty in˝ynierskie usytuowane w ciàgu danej drogi powinny byç projektowane na t´ samà klas´ obcià˝enia taborem samochodowym, z zastrze˝eniem ust. 2.
2)stali zbrojeniowej — rozmieszczenia stref korozji,
3)stali konstrukcyjnej — wp∏ywu starzenia i zm´czenia materia∏u.
5.Klas´ obcià˝enia taborem samochodowym ustala zarzàdzajàcy drogà, zgodnie z wykazem aktualnych klas obcià˝eƒ, okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, oraz wykazem pojazdów specjalnych, okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 2 Klasy obcià˝eƒ

§ 150

1.Obiekt in˝ynierski powinien byç zaprojektowany w szczególnoÊci na obcià˝enia ruchome, w tym na jednà z klas obcià˝eƒ taborem samochodowym okreÊlonych w Polskiej Normie, oraz na obcià˝enie pojazdem specjalnym wed∏ug umowy standaryzacyjnej NATO (Stanag 2021), jakie zosta∏y przewidziane dla obiektów mostowych na danej drodze, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

§ 151.1Tymczasowe obiekty mostowe powinny

byç zaprojektowane na obcià˝enia ruchome pionowe taborem samochodowym wed∏ug klas przewidzianych dla danej drogi lub taborem tramwajowym z odpowiednio zmniejszonymi wspó∏czynnikami obcià˝eƒ dla stanów granicznych noÊnoÊci w zale˝noÊci od rodzaju materia∏u przewidzianego na konstrukcj´ i zak∏adanego okresu eksploatacji. Rodzaje uk∏adów obcià˝enia ustalajàcych wspó∏czynniki obcià˝enia, z zastrze˝eniem ust. 5, okreÊla tabela:

2.Mosty o rozpi´toÊciach prz´se∏ wi´kszych lub równych 50 m powinny byç zaprojektowane na obciàRodzaj materia∏u Beton, stal Poz. 735 Liczba lat eksploatacji (r.) Rodzaj uk∏adu obcià˝enia ustalajàcego wspó∏czynnik obcià˝enia ≤5 wyjàtkowy dodatkowy ≤3 dodatkowy >3 podstawowy Drewno 2. W obiektach przewidzianych z ró˝nych materia∏ów i zawierajàcych drewno jako elementy konstrukcyjne powinno si´ przyjmowaç wspó∏czynnik obcià˝eƒ jak dla drewna.
3.Dla konstrukcji noÊnych mostów sk∏adanych z elementów stalowych powinno si´ przyjmowaç pi´cioletni okres eksploatacji i klasy obcià˝enia taborem samochodowym okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
4.Do zak∏adanego okresu eksploatacji mostów, o których mowa w ust. 3, mo˝na nie wliczaç okresu sk∏adowania elementów, jeÊli ich przeglàd techniczny nie wyka˝e ubytków korozyjnych lub uszkodzeƒ mechanicznych, a elementy nie by∏y dotychczas u˝ytkowane.
5.Liczb´ lat eksploatacji wi´kszà ni˝ 5, lecz nie wi´kszà ni˝ 20, dopuszcza si´ dla konstrukcji betonowych i stalowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Dzia∏ V TRWA¸OÂå OBIEKTÓW IN˚YNIERSKICH Rozdzia∏ 1 Wymagania ogólne

§ 152Obiekty in˝ynierskie powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, aby w przyj´tym okresie u˝ytkowania i poziomie utrzymania by∏a zapewniona ich

trwa∏oÊç rozumiana jako zdolnoÊç u˝ytkowania obiektu przy zachowaniu cech wytrzyma∏oÊciowych i eksploatacyjnych, których miernikiem sà stany graniczne noÊnoÊci i stany graniczne u˝ytkowania.

§ 1531. Przyj´ty okres u˝ytkowania, o którym mowa w § 152, mo˝e odnosiç si´ w szczególnoÊci do

1)ca∏ego obiektu — jako Êrednia trwa∏oÊç podstawowych elementów nie podlegajàcych okresowej wymianie, Dziennik Ustaw Nr 63 — 3866 — Poz. 735
2)podstawowych elementów obiektu, tj. podpór, dêwigarów i pomostu,
16)dla os∏on sieci trakcyjnej i barier— nie mniejszy ni˝ 20 lat,
3)elementów podlegajàcych okresowej wymianie.
17)dla balustrad — nie mniejszy ni˝ 30 lat, 2. Dla elementów obiektu in˝ynierskiego przyjmuje si´ okresy u˝ytkowania:
1)dla podpór mostów:
a)w nurtach rzek — nie mniejszy ni˝ 150 lat,
b)w wodach stojàcych o ustabilizowanym poziomie — nie mniejszy ni˝ 200 lat,
c)na terenach zalewowych — nie mniejszy ni˝ 100 lat,
2)dla przyczó∏ków masywnych i konstrukcji oporowych — nie mniejszy ni˝ 100 lat,
3)dla podpór wiaduktów i lekkich przyczó∏ków — nie mniejszy ni˝ 60 lat,
4)dla masywnych konstrukcji ∏ukowych i p∏ytowych oraz tuneli — nie mniejszy ni˝ 100 lat,
5)dla ustrojów noÊnych prz´se∏ belkowych i skrzynkowych z pomostami:
a)masywnymi — nie mniejszy ni˝ 80 lat,
b)lekkimi i g´sto˝ebrowymi — nie mniejszy ni˝ 60 lat,
6)dla ustrojów noÊnych prz´se∏ spr´˝onych ca∏ym przekrojem — nie mniejszy ni˝ 60 lat,
7)dla pomostów:
a)masywnych — nie mniejszy ni˝ 40 lat,
b)lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝ 30 lat,
8)dla izolacji wodoszczelnych pomostów:
a)masywnych — nie mniejszy ni˝ 30 lat,
b)lekkich i g´sto˝ebrowych — nie mniejszy ni˝ 20 lat,
18)dla przepustów — nie mniejszy ni˝ 40 lat.
3.Przez pomost masywny, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. a), pkt 7 lit. a) i pkt 8 lit. a), rozumie si´ pomost z p∏yt betonowych o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 25 cm, zamocowany w dêwigarach o du˝ej sztywnoÊci skr´tnej, który nie jest poddany dzia∏aniu momentów zginajàcych o przemiennych znakach, tj. w szczególnoÊci pomost bez dodatkowych pod∏u˝nic i poprzecznic. Przez pomost lekki, o którym mowa w ust. 2 pkt 5 lit. b), pkt 7 lit. b) i pkt 8 lit. b), rozumie si´ pomost, który nie spe∏nia wymagaƒ pomostu masywnego.
4.Okresy u˝ytkowania, o których mowa w ust. 2, dotyczà obiektów in˝ynierskich nowo zbudowanych.

Dla obiektów odbudowywanych, rozbudowywanych i przebudowywanych powinien byç okreÊlony skorygowany okres u˝ytkowania, uwzgl´dniajàcy zakres wykorzystania elementów starej konstrukcji oraz ich stan techniczny i wiek.

§ 1541. Materia∏y u˝yte do budowy powinny zapewniç trwa∏oÊç odpowiednio do przyj´tych okresów

u˝ytkowania poszczególnych elementów obiektów in˝ynierskich, o których mowa w § 153 ust. 2, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.

2.Przy ocenie trwa∏oÊci materia∏ów, o której mowa w ust. 1, powinny byç brane pod uwag´ nie tylko cechy fizyczne i mechaniczne, okreÊlone dla poszczególnych wyrobów w Polskich Normach lub aprobatach technicznych, lecz równie˝ odpornoÊç na oddzia∏ywanie Êrodowiska uwzgl´dniajàca czynniki okreÊlone w Polskich Normach.
10)dla p∏yt chodnikowych i belek podpor´czowych — nie mniejszy ni˝ 20 lat, 3. W przypadkach gdy nie sà spe∏nione wymagania okreÊlone w ust. 1, powinny byç zastosowane odpowiednie rozwiàzania ochronne ograniczajàce oddzia∏ywanie Êrodowiska, przewidziane jako zabezpieczenia antykorozyjne, których skutecznoÊç dzia∏ania powinna odpowiadaç przyj´tym okresom u˝ytkowania.
11)dla nawierzchni jezdni — nie mniejszy ni˝ 10 lat, pod warunkiem ˝e nie sà przewidziane jako warstwy ochronne izolacji wodoszczelnych,

§ 1551. Rozwiàzania ochronne, o których mowa

w § 154 ust. 3, polegajàce w szczególnoÊci na odpowiednim:

12)dla urzàdzeƒ dylatacyjnych — nie mniejszy ni˝ 20 lat,
1)usytuowaniu obiektu in˝ynierskiego,
9)dla warstw ochronnych izolacji wodoszczelnych — nie mniejszy, ni˝ przewidziano dla izolacji wodoszczelnych w pkt 8,
13)dla urzàdzeƒ odwadniajàcych — nie mniejszy ni˝ 25 lat,
14)dla ∏o˝ysk:
a)stycznych i wa∏kowych — nie mniejszy ni˝ 50 lat,
b)elastomerowych i z wk∏adkami Êlizgowymi — nie mniejszy ni˝ 20 lat,
15)dla malarskich pow∏ok ochronnych konstrukcji stalowych:
a)nowych — nie mniejszy ni˝ 15 lat,
b)przemalowanych — nie mniejszy ni˝ 5 lat,
2)ukszta∏towaniu konstrukcji — zwane dalej „ochronà konstrukcyjnà”,
3)doborze materia∏ów konstrukcyjnych lub doborze sk∏adu oraz struktury materia∏ów wykonywanych na budowie i w wytwórniach elementów — zwane dalej „ochronà materia∏owo-strukturalnà”,
4)stosowaniu ochrony powierzchniowej konstrukcji lub jej elementów — zwane dalej „ochronà powierzchniowà”, powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm i rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem ust. 2.

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3867 — 2. Jako uzupe∏nienie rozwiàzaƒ, o których mowa w ust. 1, powinny byç zale˝nie od okolicznoÊci i w miar´ mo˝liwoÊci zastosowane:

1)dodatkowe zabezpieczenia techniczne,
2)wyposa˝enie zabezpieczajàce prac´ konstrukcji.
3.Zabezpieczenia techniczne, o których mowa w ust. 2 pkt 1, polegajà w szczególnoÊci na ochronie:
1)katodowej:
a)zbrojenia w konstrukcjach ˝elbetowych,
b)konstrukcji stalowych i ˝elbetowych — zabezpieczajàcej przed dzia∏aniem pràdów b∏àdzàcych,
2)protektorowej — polegajàcej na powlekaniu pr´tów zbrojenia preparatami zabezpieczajàcymi przed korozjà.

Poz. 735

7)agresj´ biologicznà, a w szczególnoÊci ze strony grzybów, bakterii, roÊlin i owadów,
8)dzia∏anie wód gruntowych, zw∏aszcza zanieczyszczonych Êrodkami chemicznymi.
3.Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska materia∏owego, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, powinno si´ uwzgl´dniç wzajemne reakcje sk∏adników wyrobu, a w szczególnoÊci:
1)reaktywnoÊç alkalicznà kruszyw z cementem,
2)aktywnoÊç korozyjnà w stosunku do stali niektórych sk∏adników kruszyw, zapraw u˝ywanych do napraw lub domieszek i dodatków do betonu,
3)jonizacj´ metali lub ich stopów w obecnoÊci elektrolitów.
4.Jako wyposa˝enie zabezpieczajàce, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, mogà byç zastosowane w szczególnoÊci:
4.Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska specjalnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinno si´ uwzgl´dniç w szczególnoÊci:
1)bariery os∏onowe — umieszczone przy podporach wiaduktów i k∏adek usytuowanych w pobli˝u jezdni,
1)Êrodki chemiczne stosowane do walki z go∏oledzià,
2)odbojnice — umieszczone wewnàtrz toru pod wiaduktami i k∏adkami nad liniami kolejowymi i tramwajowymi,
3)dalby — umieszczone w pobli˝u podpór mostów.

Rozdzia∏ 2 Dostosowanie obiektów in˝ynierskich do Êrodowiska

§ 1561. Rozwiàzania konstrukcyjne obiektu in˝ynierskiego, rodzaj materia∏ów oraz zabezpieczenie antykorozyjne powinny byç dostosowane w szczególnoÊci do Êrodowiska

1)atmosferycznego,
2)wodnego,
3)gruntowo-wodnego,
4)materia∏owego,
5)specjalnego, pod kàtem jego oddzia∏ywania fizycznego, chemicznego, fizykochemicznego, mechanicznego i stwarzanego zagro˝enia dla obiektu in˝ynierskiego i jego elementów sk∏adowych.
2.Jako oddzia∏ywanie Êrodowiska, o którym mowa w ust. 1 pkt 1—3, powinno si´ uwzgl´dniç w szczególnoÊci:
2)pràdy b∏àdzàce wywo∏ane trakcjà elektrycznà.

§ 157Klasyfikacja i okreÊlenie Êrodowisk w zale˝noÊci od sposobu i stopnia oddzia∏ywania korozyjnego

(stopnia agresywnoÊci) na obiekty in˝ynierskie powinny byç przeprowadzone w oparciu o Polskie Normy.

§ 158Przy ocenie pràdów b∏àdzàcych, o których

mowa w § 156 ust. 4 pkt 2, powinny byç okreÊlone:

1)ró˝nica potencja∏ów w zakresie wartoÊci i znaków mi´dzy stalowymi elementami konstrukcji, a w szczególnoÊci mi´dzy tymi elementami a szynà,
2)rozk∏ad stref anodowych i katodowych na szynach.

Rozdzia∏ 3 Zabezpieczenia antykorozyjne

§ 159

Zabezpieczenia antykorozyjne obiektów in˝ynierskich powinny byç dostosowane do rodzaju materia∏u, z którego konstrukcja jest wykonana, i do Êrodowiska, w którym si´ znajduje 1. Konstrukcje drewniane

§ 1601. Konstrukcje drewniane powinny byç zabezpieczone przed dzia∏aniem wilgoci i agresywnoÊcià

biologicznà poprzez ochron´:

1)konstrukcyjnà,
2)powierzchniowà.
1)korozyjne dzia∏anie atmosfery, zw∏aszcza wilgotnej i zanieczyszczonej agresywnymi gazami, 2. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna w szczególnoÊci:
2)promieniowanie s∏oneczne powodujàce przedwczesne starzenie niektórych materia∏ów,
1)zabezpieczyç przed nasiàkaniem — poprzez zainstalowanie os∏on lub daszków,
3)cykliczne zmiany temperatury powodujàce zamra˝anie i odmra˝anie wody,
2)umo˝liwiç osuszenie drewna — poprzez zastosowanie otworów przewietrzajàcych, skraplaczy oraz nawiewu powietrza.
4)opady atmosferyczne zawierajàce zanieczyszczenia chemiczne,
5)erozyjne dzia∏anie wód p∏ynàcych i kry,
6)erozyjne dzia∏anie Êcieków, 3. Ochrona, o której mowa w ust. 1 pkt 2, powinna zabezpieczyç przed korozjà biologicznà poprzez zastosowanie zgodnie z Polskà Normà, w szczególnoÊci:

Dziennik Ustaw Nr 63 — 3868 —

1)trudno zapalnych impregnatów bakterio-, grzybo- i owadobójczych,
2)preparatów hydrofobowych lub pow∏ok lakierniczych.
2.Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu spr´˝onego

§ 161Konstrukcje betonowe, ˝elbetowe i z betonu

spr´˝onego powinny byç zabezpieczone poprzez ochron´:

1)konstrukcyjnà,
2)materia∏owo-strukturalnà,
3)powierzchniowà.

Poz. 735

b)preparatów chroniàcych przed korozjà oraz os∏on — w przypadku ci´gien spr´˝ajàcych usytuowanych na zewnàtrz przekroju elementu, z zastrze˝eniem ust. 2,
c)otuliny na wystajàcych po obci´ciu ci´gnach strunobetonowych i kablobetonowych wraz z blokami kotwiàcymi.
Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.