Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik pojazdów samochodowych, monter nawierzchni kolejowej, optyk-mechanik, tapicer, technik automatyk…
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsze rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w wybranych zawodach szkolnictwa zawodowego, ustalając, czego absolwenci tych zawodów powinni się nauczyć i jakie zadania zawodowe wykonywać.
Kogo dotyczy: Uczniów i słuchaczy kształcących się w zawodach objętych rozporządzeniem; Szkoły prowadzące kształcenie w tych zawodach.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo transportowe
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Podstawy programowe kształcenia w dziesięciu konkretnych zawodach.
- Wymagane umiejętności absolwentów tych zawodów.
- Zadania zawodowe, do których absolwenci powinni być przygotowani.
- Bloki programowe i treści kształcenia dla zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych.
Kogo dotyczy ten akt?
- Uczniów i słuchaczy kształcących się w zawodach objętych rozporządzeniem.
- Szkoły prowadzące kształcenie w tych zawodach.
Jakie są kluczowe punkty?
- Rozporządzenie określa podstawy programowe dla 10 zawodów, w tym elektromechanika pojazdów samochodowych, montera nawierzchni kolejowej, optyka-mechanika i tapicera.
- Zawód elektromechanik pojazdów samochodowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia.
- Absolwent zawodu elektromechanik pojazdów samochodowych powinien umieć m.in. interpretować zjawiska z zakresu elektrotechniki, czytać schematy instalacji oraz naprawiać instalacje elektryczne w pojazdach.
- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
Prawo transportowe
8
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15916 — Elektronicznie podpisany przez Jaroslaw Deminet Data: 2011.12.22 19:45:44 +01'00' Poz. 1632 1632 w. rcl .go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik pojazdów samochodowych, monter nawierzchni kolejowej, optyk-mechanik, tapicer, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik dróg i mostów kolejowych, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik optyk, technik transportu drogowego i technik transportu kolejowego Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.
Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
1)elektromechanik pojazdów samochodowych — symbol cyfrowy 724[02];
§ 11. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją
zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374):
3)optyk-mechanik — symbol cyfrowy 731[04];
1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).
2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.
Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206.
2)monter nawierzchni kolejowej — symbol cyfrowy 712[05];
4)tapicer — symbol cyfrowy 743[03];
5)technik automatyk sterowania ruchem kolejowym — symbol cyfrowy 311[46];
6)technik dróg i mostów kolejowych — symbol cyfrowy 311[06];
7)technik elektroenergetyk transportu szynowego — symbol cyfrowy 311[47];
8)technik optyk — symbol cyfrowy 322[16];
9)technik transportu drogowego — symbol cyfrowy 342[05];
10)technik transportu kolejowego — symbol cyfrowy 311[38].
2.Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia.
§ 2Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. (poz. 1632) Załącznik nr 1 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTROMECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH SYMBOL CYFROWY 724[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki;
2)rozpoznawać elementy, podzespoły i urządzenia elektryczne i elektroniczne stosowane w pojazdach samochodowych;
3)dobierać materiały stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
4)dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac;
5)wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych;
6)montować elementy, podzespoły i urządzenia elektryczne i elektroniczne w pojazdach samochodowych;
7)wykonywać połączenia elektryczne z wykorzystaniem różnych technik;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15917 — Poz. 1632
4)przeprowadzania konserwacji i przeglądów okresowych zespołów i elementów elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
9)rozróżniać podstawowe podzespoły pojazdu samochodowego;
5)sprawdzania stanu technicznego i lokalizowania oraz usuwania uszkodzeń w układach elektronicznych pojazdów samochodowych, z wykorzystaniem komputerowych urządzeń diagnostycznych. w. rcl .go v.p l
8)czytać schematy instalacji i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
10)kierować pojazdami samochodowymi w zakresie kategorii B;
11)oceniać stan techniczny przyrządów pomiarowych i urządzeń diagnostycznych oraz przygotowywać je do pomiarów;
12)posługiwać się przyrządami pomiarowymi i urządzeniami diagnostycznymi;
13)mierzyć podstawowe i nieelektryczne; wielkości elektryczne
14)oceniać stan techniczny oraz kwalifikować do naprawy lub wymiany elementy, podzespoły i urządzenia elektryczne i elektroniczne stosowane w pojazdach samochodowych;
15)naprawiać instalacje i urządzenia elektryczne w pojazdach samochodowych;
16)przeprowadzać przeglądy techniczne instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych;
17)sporządzać dokumentację produkcyjną;
3.Zawód elektromechanik pojazdów samochodowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia.
Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów (słuchaczy). Tematyka specjalizacji może dotyczyć:
1)diagnostyki i naprawy układów zasilania i sterowania pracą silnika;
2)diagnostyki i naprawy układów elektrycznych i elektronicznych nadwozia (alarmu, klimatyzacji, nawigacji satelitarnej, systemu sterowania głosem, układów audio-video i elektrycznie sterowanych szyb);
3)diagnostyki i naprawy elektronicznych systemów bezpieczeństwa czynnego i biernego pojazdów samochodowych.
18)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
II. BLOKI PROGRAMOWE
19)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
20)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
1)techniczne podstawy zawodu;
21)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
2)urządzenia elektryczne i elektroniczne w pojazdach samochodowych;
22)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
3)podstawy działalności zawodowej.
23)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU
24)korzystać z różnych źródeł informacji;
25)prowadzić działalność gospodarczą. ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektromechanik pojazdów samochodowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)sprawdzania stanu technicznego zespołów i elementów instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych;
2)lokalizowania i usuwania uszkodzeń w instalacji elektrycznej pojazdów samochodowych;
3)wykonywania montażu i demontażu instalacji elektrycznej i urządzeń elektrycznych oraz elementów układów elektronicznych w pojazdach samochodowych;
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki;
2)czytać schematy instalacji i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
3)rozróżniać i dobierać materiały stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
4)posługiwać się przyrządami do pomiaru wielkości geometrycznych;
5)wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych;
6)rozróżniać połączenia rozłączne i nierozłączne stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
7)charakteryzować budowę i parametry pojazdów samochodowych;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15918 —
12)pomiary wielkości elektrycznych i nieelektrycznych w pojazdach samochodowych; w. rcl .go v.p l
8)rozróżniać podstawowe pojęcia i wielkości charakteryzujące pole elektryczne i magnetyczne oraz obwody elektryczne prądu stałego;
Poz. 1632
9)wyjaśniać zjawiska fizyczne zachodzące w polu magnetycznym i elektromagnetycznym oraz w obwodach elektrycznych;
10)rozróżniać elektrochemiczne źródła energii elektrycznej oraz ich parametry techniczne;
13)elementy elektroniczne stosowane w technice samochodowej;
14)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy.
11)obliczać i szacować wartości wielkości elektrycznych w prostych obwodach elektrycznych prądu stałego i przemiennego;
BLOK: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE I ELEKTRONICZNE W POJAZDACH SAMOCHODOWYCH
12)dobierać przyrządy pomiarowe do pomiaru podstawowych wielkości elektrycznych i nieelektrycznych;
1.Cele kształcenia
13)mierzyć podstawowe i nieelektryczne; wielkości elektryczne
14)rozróżniać elementy elektroniczne na podstawie wyglądu, umieszczanych na nich oznaczeń oraz symboli graficznych;
15)charakteryzować właściwości elementów elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych;
16)analizować na podstawie schematów ideowych pracę prostych układów elektrycznych i elektronicznych;
17)łączyć na podstawie schematów układy elektryczne i elektroniczne;
18)mierzyć parametry podstawowych elementów elektrycznych i elektronicznych;
19)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe zjawiska i prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki;
2)schematy instalacji i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych; ww
3)materiały stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
4)obróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych;
5)połączenia rozłączne i nierozłączne stosowane w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
6)budowa i parametry pojazdów samochodowych;
7)pole elektryczne i magnetyczne;
8)obwody elektryczne prądu stałego;
9)pole elektromagnetyczne;
10)elektrochemiczne źródła energii elektrycznej;
11)obwody elektryczne prądu przemiennego;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)rozpoznawać i klasyfikować podstawowe obwody i układy elektryczne i elektroniczne w pojazdach samochodowych;
2)stosować podstawowe pojęcia i wielkości dotyczące urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
3)rozpoznawać symbole graficzne elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
4)rozróżniać podstawowe parametry techniczne elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych;
5)określać funkcje oraz parametry użytkowe elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych, na podstawie oznaczeń zawartych na tabliczkach znamionowych;
6)rozpoznawać i charakteryzować czujniki stosowane w układach elektronicznych pojazdów samochodowych;
7)analizować i interpretować zjawiska fizyczne występujące w obwodach, układach i urządzeniach elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych;
8)interpretować wartości wielkości fizycznych w obwodach, układach i urządzeniach elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
9)rozróżniać podstawowe parametry techniczne przyrządów pomiarowych oraz testerów i urządzeń diagnostycznych;
10)dobierać metody, przyrządy pomiarowe oraz urządzenia diagnostyczne do pomiaru wielkości elektrycznych i nieelektrycznych w instalacjach elektrycznych pojazdów samochodowych;
11)mierzyć parametry instalacji i urządzeń elektrycznych oraz układów elektronicznych, zgodnie z dokumentacją techniczną i serwisową;
12)interpretować wyniki pomiarów przedstawione w postaci liczbowej i graficznej;
13)rozpoznawać elementy instalacji elektrycznej na podstawie wyglądu zewnętrznego i oznaczeń;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15919 —
6)systemy bezpieczeństwa biernego (poduszki powietrzne, poduszki pirotechniczne i napinacze pasów bezpieczeństwa); w. rcl .go v.p l
14)dobierać elementy i urządzenia elektryczne i elektroniczne w pojazdach samochodowych;
Poz. 1632
15)oceniać stan techniczny elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
7)systemy bezpieczeństwa czynnego (w szczególności układy ABS, TCS, ASR, ESP i EBD);
16)dobierać oprzyrządowanie uniwersalne i specjalistyczne do montażu i demontażu urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
8)instalacje elektryczne nowej generacji z magistralą transmisji danych CAN;
17)wykonywać proste prace z zakresu montażu i demontażu podzespołów w pojazdach samochodowych;
10)montaż podzespołów elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
18)wykonywać montaż mechaniczny podzespołów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
19)łączyć elementy instalacji elektrycznej pojazdu samochodowego z wykorzystaniem różnych technik;
20)posługiwać się dokumentacją techniczną i serwisową, instrukcjami obsługi oraz katalogami elementów, podzespołów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych;
21)wykonywać przeglądy techniczne i konserwacje instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych;
22)lokalizować i usuwać drobne uszkodzenia w instalacjach i urządzeniach elektrycznych pojazdów samochodowych;
9)montaż i demontaż podzespołów mechanicznych w pojazdach samochodowych;
11)kontrola elementów i podzespołów elektrycznych i elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych;
12)uruchamianie i regulacja układów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
13)naprawa instalacji i urządzeń elektrycznych i układów elektronicznych;
14)zagrożenia występujące podczas obsługi narzędzi, maszyn i urządzeń zasilanych energią elektryczną i sprężonym powietrzem oraz zagrożenia związane z działaniem spalin i wysokich temperatur.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
23)kontrolować jakość wykonanych prac;
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
24)określać, na podstawie usterek i dokumentacji technicznej, możliwość naprawy lub wymiany uszkodzonego podzespołu elektrycznego lub elektronicznego;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
25)sporządzać kalkulację kosztów przeglądu, konserwacji, naprawy i wymiany elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych pojazdu samochodowego;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
26)rozpoznawać zagrożenia występujące podczas obsługi narzędzi, maszyn i urządzeń zasilanych energią elektryczną i sprężonym powietrzem oraz zagrożenia związane z działaniem spalin i wysokich temperatur.
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; ww 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
1)struktura instalacji elektrycznej w pojazdach samochodowych;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
2)akumulatory stosowane w pojazdach samochodowych;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
3)urządzenia elektryczne w pojazdach samochodowych;
12)podejmować decyzje;
4)urządzenia elektroniczne w pojazdach samochodowych;
5)systemy komputerowe w pojazdach samochodowych;
13)stosować przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego;
14)prowadzić i obsługiwać pojazdy samochodowe w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii B;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15920 — Poz. 1632
3)laboratorium elektrotechniki i elektroniki samochodowej;
15)doskonalić umiejętności zawodowe;
16)korzystać z różnych źródeł informacji; w. rcl .go v.p l
4)warsztaty szkolne.
17)przestrzegać zasad etyki.
Pr a cownia budowy poja zdów sa moc h o d o wy ch powinna by ć wy posa żona w:
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)eksponaty i modele części maszyn;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
3)próbki materiałów elektrotechnicznych;
3)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
5)bezpieczeństwo i higiena pracy;
6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
7)elementy ergonomii;
4)elementy elektryczne i elektroniczne;
5)eksponaty, modele i przekroje podzespołów elektrycznych i mechanicznych w pojazdach samochodowych;
6)zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów elektrycznych i mechanicznych w pojazdach samochodowych;
8)środki ochrony indywidualnej;
7)normy, katalogi i dokumentacje techniczne podzespołów w pojazdach samochodowych;
9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
8)programy komputerowe do symulacji działania podzespołów w pojazdach samochodowych.
10)zasady i metody komunikowania się;
11)przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego;
Pr a cownia podsta w e le ktr ote chniki i e lek t ro niki powinna by ć wy posa żona w:
12)technika kierowania pojazdem samochodowym;
1)zasilacze stabilizowane napięcia stałego i autotransformatory;
13)elementy socjologii i psychologii pracy;
2)mierniki uniwersalne;
14)etyka.
3)oscyloskop dwukanałowy o paśmie 20 MHz z pamięcią;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 30 Urządzenia elektryczne i elektroniczne w pojazdach samochodowych 40 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. ww
5)zestawy ćwiczeniowe z układami elektrycznymi i elektronicznymi;
6)programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych.
L a bor a tor ium e le ktr ote chniki i e le ktr on i k i s amochodowe j powinno by ć wy posa żone w :
80** IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
4)zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;
1)stanowiska pomiarowe zasilane napięciem 230 V prądu przemiennego, zabezpieczone ochroną przeciwporażeniową zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wyposażone w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny (jedno stanowisko dla dwóch uczniów/słuchaczy);
2)zasilacze stabilizowane napięcia stałego, akumulatory, autotransformatory oraz prostowniki zwykłe i rozruchowe;
3)mierniki analogowe i cyfrowe, w tym mierniki uniwersalne i testery;
TREŚCI
4)oscyloskop dwukanałowy o paśmie 20 MHz z pamięcią;
Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
5)zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;
1)pracownia budowy pojazdów samochodowych;
6)urządzenia elektryczne i elektroniczne wyposażenia pojazdów samochodowych;
2)pracownia podstaw elektrotechniki i elektroniki;
7)stół probierczy;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15921 — Poz. 1632
6)stanowiska do naprawy urządzeń elektrycznych i elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
9)pojazd samochodowy z silnikiem benzynowym wyposażonym w układ wtryskowy V generacji;
8)dwa stanowiska z silnikiem z zapłonem samoczynnym, wyposażonym w układ wtryskowy Common Rail; w. rcl .go v.p l
8)zestawy ćwiczeniowe (makiety) do badania i kontroli: instalacji oświetleniowej, obwodu ładowania, obwodu zapłonowego, obwodu rozruchu, układu wtryskowego, układu regulacji i sterowania dynamiki jazdy, układu bezpieczeństwa biernego, układu ochrony przed kradzieżą i układu zwiększającego komfort jazdy;
10)pojazd samochodowy z silnikiem Diesla wyposażonym w układ wtryskowy Common Rail;
11)schematy instalacji elektrycznej różnych pojazdów samochodowych;
7)dwa stanowiska z silnikiem z zapłonem iskrowym, wyposażonym w układ wtryskowy z systemem EOBD;
9)wyciąg spalin dla każdego stanowiska;
10)analizator spalin;
12)komputerowe zestawy diagnostyczne do sprawdzania urządzeń elektrycznych i elektronicznych w pojazdach samochodowych;
11)dymomierz;
13)programy komputerowe do symulacji pracy urządzeń elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów.
13)przyrząd do kontroli i ustawiania świateł;
W a r s z t a t y s z k o l n e p o wi n n y b yć wyposa żone w:
15)przetworniki i adaptery do pomiaru wielkości elektrycznych i nieelektrycznych w układach wtryskowych;
1)stanowiska do obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia/ słuchacza);
2)stanowiska do lutowania i montażu układów elektrycznych i elektronicznych (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
3)stanowiska do montażu i demontażu urządzeń elektrycznych oraz elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
4)stanowiska do montażu i demontażu głównych podzespołów pojazdu samochodowego (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
5)stanowiska diagnostyczne do sprawdzania stanu technicznego urządzeń elektrycznych i elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
12)uniwersalny komputer diagnostyczny;
14)stół probierczy;
16)normy: PN i ISO;
17)dokumentacje techniczne, dokumentacje serwisowe i instrukcje obsługi urządzeń.
Każde stanowisko powinno być wyposażone w komplet narzędzi, przyrządów pomiarowych i testerów niezbędnych do diagnostyki układów elektronicznych.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy).
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Załącznik nr 2 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ SYMBOL CYFROWY 712[05] I. OPIS ZAWODU
4)rozróżniać elementy nawierzchni kolejowej;
1.W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
5)opisywać konstrukcję i zasady budowy linii kolejowej, nawierzchni kolejowej i podtorza oraz podstawowych urządzeń współpracujących z torem;
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki i elektrotechniki, wykorzystywane w budowie, eksploatacji i utrzymaniu nawierzchni kolejowej;
2)czytać rysunki techniczne i wykonywać proste szkice nawierzchni kolejowej;
3)określać właściwości materiałów stosowanych w nawierzchni kolejowej;
6)opisywać konstrukcję rozjazdów i skrzyżowań torów;
7)rozróżniać procesy technologiczne i metody wykonawstwa robót torowych;
8)wykonywać podstawowe czynności ślusarskie;
9)rozróżniać i wykonywać podstawowe operacje z zakresu obróbki plastycznej i spawania;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15922 — 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter nawierzchni kolejowej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: w. rcl .go v.p l
10)wykonywać podstawowe pomiary parametrów torów i rozjazdów;
Poz. 1632
11)sprawdzać stan techniczny torów i rozjazdów oraz usuwać stwierdzone usterki;
12)posługiwać się narzędziami ręcznymi oraz maszynami i urządzeniami do robót torowych, których użytkowanie nie wymaga dodatkowych uprawnień;
13)wykonywać podstawowe roboty wchodzące w zakres bieżącego utrzymania torów;
14)wykonywać montaż przęseł torowych bezpośrednio w torze i w bazie montażowej, ręcznie i mechanicznie;
15)zrywać i układać przęsła torowe, ręcznie i mechanicznie;
16)zabezpieczać uszkodzone szyny w torze;
17)usuwać usterki w rozjazdach, skrzyżowaniach torów i urządzeniach wyrównawczych na mostach;
18)wymieniać podzespoły rozjazdów i ich części: krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic i szyn łączących;
19)zrywać i montować w torze rozjazdy i skrzyżowania torów, ręcznie i mechanicznie;
20)zrywać i montować w torze nawierzchnię przejazdów na skrzyżowaniach toru z drogą kołową;
21)stosować przepisy prawa dotyczące ruchu kolejowego i sygnalizacji;
22)korzystać z materiałów, narzędzi ręcznych oraz maszyn i urządzeń do robót torowych, zgodnie z zasadami eksploatacji;
23)sporządzać dokumentację robót torowych;
24)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
25)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska;
26)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
1)wykonywania podstawowych czynności ślusarskich;
2)regulowania i ustawiania maszyn i urządzeń po naprawie, według parametrów eksploatacyjnych, i przekazywania ich do kontroli;
3)konserwacji maszyn i urządzeń do robót torowych;
4)wykonywania podstawowych pomiarów parametrów torów i rozjazdów: szerokości toru, przechyłki, krzywizny toków szynowych, luzów, zużycia elementów torów i rozjazdów oraz przesunięć toków szynowych na punktach stałych;
5)sprawdzania stanu technicznego torów i rozjazdów oraz usuwania stwierdzonych usterek;
6)posługiwania się narzędziami ręcznymi oraz maszynami i urządzeniami do robót torowych, których użytkowanie nie wymaga dodatkowych uprawnień;
7)wykonywania podstawowych robót wchodzących w zakres bieżącego utrzymania torów i podtorza, takich jak: wymiana pojedynczych szyn, podkładów i złączek, nasuwanie szyn odpełzłych i regulacja luzów, uzupełnianie i oczyszczanie podsypki, nasuwanie i podnoszenie toru, podbijanie podkładów, poprawa szerokości toru, ścinanie ław torowiska i oczyszczanie rowów bocznych, studzienek odwadniających i przepustów;
8)wykonywania montażu przęseł torowych bezpośrednio w torze i w bazie montażowej, ręcznie i mechanicznie;
9)zrywania i układania przęseł torowych, ręcznie i mechanicznie;
10)zabezpieczania uszkodzonych szyn w torze;
11)usuwania usterek w rozjazdach, skrzyżowaniach torów i urządzeniach wyrównawczych na mostach;
12)wymiany podzespołów rozjazdów i ich części: krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic i szyn łączących;
13)zrywania i montażu w torze rozjazdów i skrzyżowań torów, ręcznie i mechanicznie;
28)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
14)zrywania i montażu w torze nawierzchni przejazdów kolejowych. ww
27)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
29)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
30)korzystać z różnych źródeł informacji;
31)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
1)techniczne podstawy zawodu;
2)eksploatacja maszyn i urządzeń do robót torowych;
3)budowa i eksploatacja nawierzchni kolejowej;
4)podstawy działalności zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15923 — BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU Poz. 1632 BLOK: EKSPLOATACJA MASZYN I URZĄDZEŃ DO ROBÓT TOROWYCH w. rcl .go v.p l 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać pojęcia, prawa i zasady mechaniki ogólnej i technicznej oraz elektrotechniki;
2)charakteryzować właściwości fizyczne, chemiczne, mechaniczne i technologiczne materiałów konstrukcyjnych i technologicznych stosowanych w budowie nawierzchni kolejowej;
3)mierzyć wielkości geometryczne, w tym podstawowe parametry toru, odpowiednimi przyrządami pomiarowymi;
4)stosować zasady ruchu kolejowego i sygnalizacji;
5)przedstawiać w uproszczeniach rysunkowych i szkicować elementy nawierzchni kolejowej;
6)wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunkach technicznych maszynowych;
7)odczytywać podstawowe symbole i oznaczenia trakcji elektrycznej;
8)odczytywać podstawowe symbole i oznaczenia na schematach hydraulicznych i pneumatycznych;
9)rozróżniać typowe elementy instalacji hydraulicznej i pneumatycznej, sprzętu instalacyjnego oraz przewodów i elementów złącznych;
10)wykonywać typowe połączenia nierozłączne: spawane, zgrzewane, lutowane i klejone;
11)obsługiwać komputer w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)pojęcia z zakresu mechaniki ogólnej i technicznej oraz elektrotechniki;
2)materiały konstrukcyjne i technologiczne stosowane w budowie nawierzchni kolejowej;
3)tworzywa sztuczne;
4)jednostki miar i pomiary; ww
5)zasady ruchu kolejowego i sygnalizacji;
6)podstawowe narzędzia oraz operacje z zakresu obróbki ręcznej;
7)podstawy elektrotechniki;
8)podstawy hydrauliki siłowej;
9)instalacje hydrauliczne;
10)podstawy pneumatyki;
11)instalacje pneumatyczne;
12)techniki łączenia szyn;
13)podstawy obsługi komputera i posługiwania się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym realizację zadań zawodowych.
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać pojęcia: proces produkcyjny i proces technologiczny;
2)klasyfikować typowe maszyny i urządzenia do robót torowych;
3)rozróżniać i charakteryzować mechanizmy napędowe, części przesuwne oraz mechanizmy ruchu postępowego i obrotowego;
4)wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie typowych urządzeń do robót torowych: zakrętarki, wiertarki do szyn, piły spalinowej z uchwytem do cięcia szyn, szlifierki szyn, wiertarki do podkładów, urządzenia do regulacji luzów i obcinarki wypływów spawów termitowych;
5)wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie maszyn do robót torowych, w szczególności podbijarki, oczyszczarki, profilarki, zgarniarki i ścinarki ław torowiska;
6)sprawdzać maszynę po naprawie i przed rozpoczęciem pracy;
7)wyjaśniać podstawowe pojęcia związane z eksploatacją maszyn i urządzeń do robót torowych;
8)rozróżniać i charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów eksploatacyjnych;
9)wyjaśniać istotę smarowania oraz systemy smarowania olejem i smarem stałym;
10)określać stan techniczny użytkowanych maszyn i urządzeń do robót torowych;
11)rozróżniać i charakteryzować rodzaje obsługi technicznej i napraw okresowych;
12)obsługiwać maszyny i urządzenia do robót torowych, których użytkowanie nie wymaga dodatkowych uprawnień;
13)wykazywać wpływ konstrukcji i warunków eksploatacji maszyn na bezpieczeństwo pracy i środowisko;
14)określać czynniki powodujące powstawanie korozji, rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania przed korozją, stosować farby i lakiery ochronne oraz przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska w tym zakresie;
15)stosować zalecenia jednostek dozoru technicznego dotyczące bezpiecznej eksploatacji maszyn i urządzeń do robót torowych.
2.Treść kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)pojęcia: proces produkcyjny i proces technologiczny;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15924 —
10)wykonywać nasuwanie szyn odpełzłych i regulację luzów; w. rcl .go v.p l
2)klasyfikacja maszyn i urządzeń do robót torowych;
Poz. 1632
3)mechanizmy i elementy maszyn;
11)uzupełniać i oczyszczać podsypkę tłuczniową;
4)budowa, zasady działania i przeznaczenie typowych urządzeń do robót torowych;
12)dokonywać nasuwania i podnoszenia toru wraz z podbiciem podkładów;
5)napędy i sterowanie hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne;
13)poprawiać szerokość toru;
6)podstawowe pojęcia związane z eksploatacją maszyn i urządzeń do robót torowych;
7)materiały, gazy i płyny eksploatacyjne;
8)rodzaje tarcia i smarowania;
14)ścinać ławy torowiska wraz z oczyszczaniem rowów bocznych, studzienek odwadniających i przepustów;
15)montować przęsła torowe bezpośrednio w torze i w bazie montażowej, ręcznie i mechanicznie;
9)uszczelnienia techniczne;
16)zrywać i układać przęsła torowe, ręcznie i mechanicznie;
10)zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzenia maszyn i urządzeń do robót torowych;
17)wymieniać szyny klasyczne na szyny bezstykowe;
11)zaplecze obsługowo-naprawcze maszyn i urządzeń do robót torowych;
18)zabezpieczać uszkodzone szyny w torze klasycznym i bezstykowym;
12)obsługa maszyn i urządzeń do robót torowych, których użytkowanie nie wymaga dodatkowych uprawnień;
19)usuwać usterki w rozjazdach, skrzyżowaniach torów i urządzeniach wyrównawczych na mostach;
13)wpływ konstrukcji i warunków eksploatacji maszyn na bezpieczeństwo pracy i środowisko;
20)wymieniać podzespoły rozjazdów i ich części: krzyżownic, półzwrotnic, zwrotnic, kierownic i szyn łączących;
14)korozja metali i powłoki ochronne;
15)zagrożenia życia i zdrowia związane z obsługą i naprawą maszyn i urządzeń do robót torowych.
BLOK: BUDOWA I EKSPLOATACJA NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)czytać dokumentację techniczną dróg kolejowych;
2)posługiwać się normami i instrukcjami w zakresie wykonawstwa nawierzchni kolejowych; ww
3)wykonywać podstawowe pomiary parametrów torów i rozjazdów: szerokości toru, przechyłki, krzywizny toków szynowych, luzów, zużycia elementów torów i rozjazdów oraz przesunięć toków szynowych na punktach stałych;
4)określać budowę i elementy podtorza;
5)obliczać potrzebną ilość materiałów nawierzchniowych dla określonego odcinka toru;
6)sprawdzać stan techniczny torów i rozjazdów oraz usuwać stwierdzone usterki;
7)posługiwać się narzędziami ręcznymi oraz maszynami i urządzeniami mechanicznymi do robót torowych;
8)wymienić pojedyncze szyny;
9)wymieniać podkłady i złączki;
21)zrywać i montować w torze rozjazdy i skrzyżowania torów, ręcznie i mechanicznie;
22)zrywać i montować w torze nawierzchnię przejazdów na skrzyżowaniach toru z drogą kołową;
23)określać zakresy poszczególnych rodzajów napraw torów, rozjazdów, podtorza i kolejowych obiektów inżynieryjnych;
24)instalować sygnalizację zabezpieczającą miejsca robót, ograniczającą szybkość pociągów i informującą o przeszkodach w torze;
25)określać podstawowe źródła zanieczyszczeń środowiska występujące w transporcie kolejowym oraz wpływ zanieczyszczeń na człowieka i środowisko;
26)oceniać wpływ zużycia materiałów w procesie produkcyjnym na środowisko.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)pojęcia: transport, kolej, linia kolejowa i szlak kolejowy;
2)główne części składowe drogi kolejowej;
3)zadania, elementy i przekroje poprzeczne podtorza;
4)nasypy i przekopy — ich elementy i wymiary;
5)podstawowe zasady utrzymania podtorza;
6)kolejowe obiekty inżynieryjne — rodzaje i charakterystyka ogólna;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15925 — BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia w. rcl .go v.p l
7)podstawowe części nawierzchni kolejowej i ich charakterystyka;
Poz. 1632
8)szyny kolejowe — przekrój poprzeczny, typy, ciężary i wymiary;
9)elementy przytwierdzania szyn do podkładów;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
10)łubki i śruby łubkowe — rodzaje i zastosowanie;
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
11)podkłady — rodzaje i zadania;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
12)konstrukcja toru kolejowego na mostach, wiaduktach, w tunelach i łukach o małych promieniach;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
13)szerokość toru na prostej i w łukach, przechyłka toru, krzywe przejściowe, rampy przechyłkowe i wichrowatość toru;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
14)położenie toru w planie i profilu, profil podłużny toru i zaokrąglenie jego załomów;
15)poprzeczne pochylenie szyn w torze i współpraca szyny z zestawem kołowym;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska;
16)skrajnia budowli i skrajnia taboru;
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
17)konstrukcja złączy izolowanych klasycznych i klejono-sprężonych;
8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
18)pojęcie toru bezstykowego i jego zalety oraz zachowanie się toru bezstykowego pod wpływem temperatury;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
19)rozjazd kolejowy — elementy składowe i geometryczne;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
20)rodzaje rozjazdów i ich charakterystyka;
12)podejmować decyzje;
21)konstrukcja i części składowe zwrotnic;
13)doskonalić umiejętności zawodowe;
14)korzystać z różnych źródeł informacji;
22)konstrukcja i części składowe krzyżownic;
23)pojęcie przejazdu kolejowego;
24)warunki techniczne budowy i eksploatacji skrzyżowań torów z drogami kołowymi;
15)przestrzegać zasad etyki.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
26)budowa i utrzymanie toru bezstykowego;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
27)gospodarka materiałami nawierzchniowymi;
3)podejmowanie gospodarczej;
28)sposoby wykonania napraw nawierzchni kolejowej i odbiory robót nawierzchniowych;
4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; ww
25)odwodnienie stacji i szlaków;
29)przeglądy i naprawy bieżące i okresowe oraz modernizacja torów i rozjazdów;
30)spawalnictwo nawierzchniowe; i prowadzenie działalności
5)bezpieczeństwo i higiena pracy;
6)ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń prądem elektrycznym, ochrona odgromowa i ochrona środowiska;
31)bezpieczeństwo i higiena pracy podczas robót nawierzchniowych;
7)elementy ergonomii;
32)podstawowe źródła zanieczyszczeń środowiska występujące w transporcie kolejowym oraz wpływ zanieczyszczeń na człowieka i środowisko;
9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
33)wpływ zużycia materiałów w procesie produkcyjnym na środowisko.
8)środki ochrony indywidualnej;
10)zasady i metody komunikowania się;
11)elementy socjologii i psychologii pracy;
12)etyka.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15926 —
12)kamerę umożliwiającą oglądanie zdjęć na ekranie telewizora lub komputera; w. rcl .go v.p l III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Poz. 1632 Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
13)egzemplarze przykładowej dokumentacji technicznej stosowanej przy budowie dróg i mostów kolejowych oraz dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) maszyn i urządzeń do robót torowych.
Techniczne podstawy zawodu 10 Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót torowych 20 Pr a cownia ma szy n i ur zą dze ń do r obót t o ro wy ch powinna by ć wy posa żona w:
Budowa i eksploatacja wierzchni kolejowej na- 45
1)eksponaty i modele maszyn i urządzeń do robót torowych:
Podstawy działalności zawodowej 5 Razem
a)zakrętarki spalinowej,
b)wiertarki do szyn, 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
c)piły spalinowej do cięcia szyn,
d)nasuwarki toru,
e)drezyny motorowej,
f)automatycznej podbijarki torów i rozjazdów,
g)oczyszczarki tłucznia,
h)zgarniarki i profilarki tłucznia, IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI
j)suwnic bramowych, Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia rysunku technicznego;
2)pracownia maszyn i urządzeń do robót torowych;
k)żurawi kolejowych,
l)wagonów samowyładowczych,
m)pociągów zmechanizowanych do układania i wymiany nawierzchni kolejowej,
n)maszyn do naprawy podtorza;
3)pracownia komputerowa;
4)pracownia budowy i naprawy nawierzchni kolejowej;
2)fazogramy, foliogramy i tablice poglądowe, przedstawiające:
a)podziałkę suwmiarki z noniuszem 0,1 mm i 0,05 mm,
5)warsztaty szkolne;
6)poligon terenowy.
P ra c ow nia r y su n ku b y ć w y pos a ż on a w:
i)stabilizatora toru,
b)połączenia nitowane, tech n i cz n eg o p owinna
1)zbiór norm dotyczących rysunku technicznego;
2)modele figur i brył geometrycznych;
c)połączenia spawane,
d)połączenia gwintowe,
e)zestaw łożysk tocznych,
f)nagrzewnicę powietrza,
g)przekładnie mechaniczne i hydrauliczne,
4)schematy elektryczne, pneumatyczne i hydrauliczne maszyn do robót torowych;
h)zestawy elementów hydrauliki siłowej: pompy, silniki, siłowniki, rozdzielacze i zawory, ww
3)foliogramy i tablice poglądowe, przedstawiające typowe części maszyn do robót torowych;
5)rysunki elementów części maszyn do robót torowych i drogi kolejowej;
6)modele części maszyn do robót torowych;
7)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
8)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
9)drukarkę;
i)zestawy elementów pneumatyki siłowej: sprężarki, siłowniki, zawory i hamulce;
3)zestaw narzędzi do wiercenia szyn i podkładów;
4)zestaw narzędzi do cięcia szyn;
5)zestaw zaworów hydraulicznych;
6)zestaw zaworów pneumatycznych;
7)filmy dydaktyczne przedstawiające maszyny i urządzenia do robót torowych:
10)ploter;
a)podbijarki,
11)oprogramowanie do tworzenia i przetwarzania rysunków technicznych;
b)pociąg zmechanizowany do układania i wymiany nawierzchni kolejowej;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15927 —
c)maszynę podtorzową,
e)poszczególnych kategorii przejazdów kolejowych, w. rcl .go v.p l
d)ładowarkę, Poz. 1632
e)maszynę do wymiany rozjazdów,
f)lekki sprzęt do robót torowych,
g)piły do cięcia szyn.
P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w :
1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów/słuchaczy);
2)drukarkę;
3)ploter;
4)oprogramowanie:
a)system operacyjny,
b)system zarządzania bazami danych,
c)pakiet oprogramowania: edytor tekstu, edytor graficzny i arkusz kalkulacyjny,
d)aktualizowane oprogramowanie ochrony antywirusowej,
e)oprogramowanie wspomagające realizację zadań zawodowych;
5)skaner.
P ra c ow nia budo wy i n ap rawy n awi er zchni k o l e jow e j powi n n a b yć wyp o saż o n a w:
1)tablice poglądowe przedstawiające:
a)rozwój konstrukcyjny nawierzchni kolejowej,
f)napędów zwrotnicowych;
3)zdjęcia:
a)odkształceń podtorza i nawierzchni kolejowej,
b)kolejowych obiektów inżynieryjnych,
c)składowania materiałów nawierzchniowych,
d)różnych typów rozjazdów i części rozjazdowych,
e)przejazdów kolejowych;
4)eksponaty:
a)zestaw przekrojów różnych typów szyn,
b)zestaw różnych rodzajów łubków,
c)zestaw szynowych podkładek stalowych,
d)zestaw wkrętów, śrub i pierścieni stalowych stosowanych w torach i rozjazdach,
e)zestaw przekładek instalacyjno-amortyzacyjnych,
f)zestaw dybli do podkładów i podrozjazdnic strunobetonowych,
g)zestaw elementów do przytwierdzenia sprężystego SB3,
h)zestaw opórek przeciwpełznych,
i)zestaw próbek różnych rodzajów podsypki.
Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy pos aż o n e w stanowiska ślusarskie do obróbki szyn i elementów podtorza.
b)typowe przekroje drogi kolejowej,
c)przekroje poprzeczne podtorza w przekopach i nasypach,
d)rodzaje kolejowych obiektów inżynieryjnych,
e)typy i rodzaje podkładów,
f)tor kolejowy na prostej i w łukach,
g)skrajnię budowli i skrajnię taboru,
h)konstrukcje rozjazdów i skrzyżowań torów,
i)urządzenia nastawcze wszystkich typów, ww
j)rodzaje połączeń torów i dróg zwrotnicowych,
k)schematy stacji kolejowych,
l)przejazdy kolejowe i ich urządzenia,
m)technologie wymiany nawierzchni kolejowej przy pomocy pociągu zmechanizowanego,
n)technologie wzmacniania podtorza;
2)modele:
a)nasypów i przekopów,
b)przytwierdzania szyn do podkładów,
c)złączy szynowych wiszących i podpartych,
d)złączy izolowanych klasycznych i klejonych, Poligon te r e nowy powinie n by ć wy posaż o n y w maszyny i narzędzia do robót torowych, umożliwiających wykonywanie ćwiczeń z zakresu:
1)montażu przęseł torowych;
2)układania nawierzchni kolejowej;
3)montażu rozjazdów, i zwrotnic; krzyżownic, półzwrotnic
4)naprawy torów i rozjazdów;
5)łączenia torów;
6)regeneracji nawierzchni kolejowej;
7)obsługi maszyn i urządzeń do robót torowych.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy).
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
W procesie kształcenia należy stworzyć uczniowi (słuchaczowi) warunki do uzyskania uprawnień do obsługi określonych maszyn i urządzeń do robót torowych.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15928 — Poz. 1632 Załącznik nr 3 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPTYK-MECHANIK SYMBOL CYFROWY 731[04] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, optyki, elektroniki i elektrotechniki;
2)sporządzać szkice, schematy i wykresy;
3)odczytywać i sporządzać rysunki konstrukcyjne, technologiczne i montażowe;
4)posługiwać się dokumentacją technologiczną oraz instrukcjami obsługi i eksploatacji maszyn, urządzeń i przyrządów;
5)wykonywać pomiary związane z montażem i demontażem sprzętu optycznego, optoelektronicznego i laserowego;
6)wykonywać pomiary związane z naprawą i regulacją sprzętu optycznego, optoelektronicznego i laserowego;
7)stosować zasady tolerancji, pasowań i chropowatości powierzchni w praktyce warsztatowej;
8)określać właściwości i zastosowanie materiałów metalowych i niemetalowych do produkcji elementów optycznych oraz aparatury optycznej i optoelektronicznej;
9)wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej metali i niemetali;
10)dokonywać montażu, konserwacji i naprawy aparatury optycznej i optoelektronicznej;
11)dokonywać montażu, demontażu, konserwacji i naprawy sprzętu ciemniowego, laboratoryjnego, geodezyjnego i obserwacyjnego;
12)dokonywać montażu, demontażu, konserwacji i naprawy sprzętu optycznego i optoelektronicznego;
21)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
22)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
23)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
24)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
25)korzystać z różnych źródeł informacji;
26)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie optyk-mechanik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)wykonywania operacji cięcia i frezowania szkła oraz nakładania powłok na elementy optyczne;
2)szlifowania i polerowania powierzchni elementów optycznych sposobem ręcznym i z zastosowaniem maszyn wielowrzecionowych;
3)wykonywania znaków na elementach optycznych;
4)dokonywania centrowania soczewek;
5)dobierania i przygotowywania elementów optycznych, mechanicznych i elektronicznych do montażu;
6)sklejania elementów optycznych;
7)wykonywania montażu instrumentów optycznych oraz zespołów ich wyposażenia;
8)wykonywania montażu, demontażu, obsługi, konserwacji i naprawy urządzeń noktowizyjnych i laserowych;
9)wykonywania montażu, demontażu, obsługi, konserwacji i naprawy urządzeń interferencyjnych;
14)określać stopień zużycia narzędzi roboczych i przyrządów kontrolno-pomiarowych;
10)wykonywania montażu i demontażu mikroskopów, sprzętu laboratoryjnego i geodezyjnego;
15)zabezpieczać materiały, wyroby, narzędzia, przyrządy, urządzenia i maszyny przed wpływem szkodliwych czynników;
11)dokonywania weryfikacji oraz naprawy części i zespołów aparatury optycznej;
16)stosować procedury kontroli jakości produkcji wyrobów i usług;
13)wykonywania pomiarów i badań elementów, układów, przyrządów i urządzeń optycznych. ww
13)dokonywać ustawiania i justowania układów optycznych;
17)przeprowadzać próby działania sprzętu i aparatury optycznej;
18)sporządzać dokumentację produkcyjną;
19)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
20)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
12)justowania i ustawiania układów optycznych;
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
1)techniczne podstawy zawodu;
2)eksploatacja przyrządów i urządzeń optycznych;
3)podstawy działalności zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15929 — BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU
21)dokonywać montażu, konserwacji i naprawy elementów, podzespołów i zespołów sprzętu optycznego i optoelektronicznego; w. rcl .go v.p l 1. Cele kształcenia Poz. 1632 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, optyki i elektrotechniki;
2)sporządzać szkice i rysunki techniczne elementów urządzeń i aparatury optycznej;
3)posługiwać się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym sporządzanie szkiców i rysunków technicznych;
4)stosować układ tolerancji i pasowań, tolerancje kształtu i położenia oraz parametry chropowatości powierzchni;
5)dokonywać pomiarów i obliczeń wartości wielkości liniowych i kątowych oraz wielkości elektrycznych i świetlnych oraz interpretować wyniki pomiarów;
6)stosować metale i stopy, tworzywa sztuczne i szkła optyczne oraz materiały ceramiczne w procesie wytwarzania części, montażu, konserwacji i naprawy sprzętu optycznego, optoelektronicznego i laserowego;
22)dobierać elementy mechanizmów drobnych i precyzyjnych do budowy sprzętu i aparatury optycznej;
23)diagnozować stan techniczny sprzętu i aparatury optycznej i optoelektronicznej przed naprawą;
24)wykonywać centrowanie kręgów pomiarowych i tarcz kodowych;
25)dokonywać oceny działania sprzętu i aparatury optycznej;
26)sprawdzać szczelność wyrobów zgodnie z warunkami technicznego odbioru;
27)oceniać jakość wykonywanej pracy;
28)posługiwać się dokumentacją technologiczną, normami oraz instrukcjami obsługi maszyn, urządzeń, przyrządów optyczno-mechanicznych, optoelektronicznych i mechanicznych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
7)wykonywać podstawowe prace z zakresu ręcznej i mechanicznej obróbki materiałów;
1)podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, optyki i elektrotechniki;
8)wykonywać proste prace na obrabiarkach do metali;
2)zasady sporządzania rysunku technicznego;
9)posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi;
3)komputerowe oprogramowanie użytkowe wspomagające sporządzanie szkiców i rysunków technicznych;
10)rozróżniać źródła i odbiorniki energii elektrycznej;
4)normy rysunku technicznego;
11)odczytywać proste schematy elektryczne;
5)rysunki wykonawcze, złożeniowe, zabiegowe i operacyjne;
12)rozróżniać elementy instalacji elektrycznej;
6)układ tolerancji i pasowań;
13)określać budowę i wyjaśniać zasady działania podstawowych maszyn i urządzeń elektrycznych;
7)odchyłki i tolerancje kształtu i położenia;
14)określać zastosowanie elementów i układów elektrycznych i elektronicznych w urządzeniach optycznych i optoelektronicznych;
9)materiały konstrukcyjne i technologiczne stosowane w układach optycznych i optoelektronicznych oraz w precyzyjnych maszynach i urządzeniach;
15)dokonywać montażu elementów elektronicznych na płytkach drukowanych;
10)pomiary warsztatowe; ww
16)wykonywać połączenia krosowe wiązek przewodów;
8)chropowatość powierzchni;
11)obróbka ręczna;
12)obróbka mechaniczna skrawaniem;
17)stosować zasady bezpiecznego użytkowania maszyn i urządzeń elektrycznych;
13)obwody elektryczne prądu stałego i przemiennego;
18)wyjaśniać budowę i zasady działania układów optycznych i optoelektronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej;
14)podstawy miernictwa elektrycznego;
19)określać zasady montażu, demontażu, konserwacji i regulacji układów optycznych i optoelektronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej;
20)przygotowywać elementy optyczne, elektroniczne i mechaniczne do montażu;
15)elementy i układy elektroniczne stosowane w urządzeniach optycznych i optoelektronicznych;
16)maszyny i urządzenia elektryczne;
17)instalacje elektryczne;
18)zasady bezpiecznego użytkowania i urządzeń elektrycznych; maszyn Dziennik Ustaw Nr 276 — 15930 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: w. rcl .go v.p l
19)budowa i działanie elementów i układów optycznych, optoelektronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej;
Poz. 1632
20)zasady montażu, demontażu, regulacji i konserwacji elementów i układów optycznych, optoelektronicznych oraz przyrządów i aparatury optycznej;
1)budowa i właściwości oka, wady wzroku, obserwacja obuoczna;
21)mechanizmy drobne i precyzyjne stosowane w sprzęcie i aparaturze optycznej;
3)płytki płaskorównoległe;
22)diagnoza techniczna sprzętu i aparatury optycznej i optoelektronicznej;
5)soczewki;
23)normy, procedury i narzędzia do kontroli jakości produkcji, wyrobów i usług.
7)klasyfikacja i budowa przyrządów optycznych;
BLOK: EKSPLOATACJA PRZYRZĄDÓW I URZĄDZEŃ OPTYCZNYCH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)charakteryzować budowę i właściwości oka;
2)określać wady wzroku i sposoby ich korekcji;
3)posługiwać się terminologią z zakresu fotometrii;
4)interpretować zasady rozchodzenia, odbicia i załamania światła;
5)charakteryzować budowę i określać zastosowanie płytki płaskorównoległej;
6)charakteryzować budowę oraz określać zastosowanie pryzmatów i zwierciadeł;
7)charakteryzować budowę i określać zastosowanie soczewek;
2)podstawy fotometrii;
4)pryzmaty i zwierciadła;
6)aberracja układów optycznych;
8)montaż, justowanie, regulacja, kontrola i naprawa urządzeń i przyrządów optycznych;
9)technologia wykonania połączeń;
10)pomiary parametrów geometrycznych;
11)pomiary parametrów optycznych;
12)budowa i zastosowanie przyrządów justerskich;
13)kontrola wyrobów optycznych i optoelektronicznych;
14)ocena jakości wykonanych prac;
15)podstawy eksploatacji urządzeń i przyrządów optycznych;
16)bezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska podczas montażu, kontroli i naprawy urządzeń i przyrządów optycznych.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia
8)charakteryzować aberracje układów optycznych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
9)dokonywać klasyfikacji przyrządów optycznych;
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
10)charakteryzować budowę urządzeń i przyrządów optycznych;
11)dokonywać montażu, justowania, regulacji i kontroli urządzeń i przyrządów optycznych;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
12)dokonywać naprawy urządzeń i przyrządów optycznych;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
13)wykonywać połączenia nierozłączne i rozłączne;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; ww
14)dokonywać pomiarów parametrów geometrycznych;
15)dokonywać pomiarów parametrów optycznych;
16)charakteryzować budowę i określać zastosowanie przyrządów justerskich;
17)dokonywać oceny jakości wykonanych prac;
18)określać zasady eksploatacji urządzeń i przyrządów optycznych;
19)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas montażu, kontroli i naprawy urządzeń i przyrządów optycznych.
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15931 — Poz. 1632 Pr a cownia kompute r owa i r y sunku te ch n i c z ne go powinna by ć wy posa żona w:
12)podejmować decyzje; w. rcl .go v.p l
13)doskonalić umiejętności zawodowe;
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
14)korzystać z różnych źródeł informacji;
15)przestrzegać zasad etyki.
2)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
3)drukarkę;
4)pakiet programów biurowych;
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
5)specjalistyczne programy komputerowe;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
6)zestaw materiałów i przyborów rysunkowych;
3)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
7)wzory pisma technicznego;
8)modele i przekroje brył geometrycznych;
5)bezpieczeństwo i higiena pracy;
9)modele części maszyn;
6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
10)obrotowe elementy maszyn;
7)elementy ergonomii;
12)rysunki brył ściętych ukośnie i przenikających się;
8)środki ochrony indywidualnej;
9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
10)zasady i metody komunikowania się;
13)rysunki schematyczne przekładni, napędów i mechanizmów;
14)rysunki złożeniowe, zabiegowe i operacyjne;
15)schematy elektryczne;
11)elementy socjologii i psychologii pracy;
16)przyrządy pomiarowe i wzorce chropowatości powierzchni;
12)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 25 Eksploatacja przyrządów i urządzeń optycznych 55 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 90** ww w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI
1)pracownia komputerowa i rysunku technicznego;
3)pracownia elektrotechniki i elektroniki;
Pr a cownia opty czno-te chnologiczna po w i n n a by ć wy posa żona w:
1)tablice przedstawiające budowę oka, wady narządu wzroku i sposoby ich korekcji;
2)tablice przedstawiające zjawisko odbicia i załamania światła;
4)modele i przekroje: zwierciadeł, pryzmatów, klinów optycznych, soczewek, lunet, lornetek, mikroskopów, aparatów fotograficznych, kamer filmowych, laserów, noktowizorów, interferometrów, niwelatorów, teodolitów i kolimatorów;
5)ławy optyczne z wyposażeniem;
6)sprzęt optyczny;
Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
2)pracownia optyczno-technologiczna;
17)normy rysunku technicznego.
3)tablice przedstawiające budowę: zwierciadeł, pryzmatów, klinów optycznych, soczewek, lunet, lornetek, mikroskopów, aparatów fotograficznych, kamer filmowych, laserów i noktowizorów; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia
4)warsztaty szkolne.
11)rysunki wykonawcze części maszyn;
7)dokumentację konstrukcyjną elementów optycznych;
8)układ tolerancji i pasowań;
9)tablice przedstawiające właściwości fizyczne, mechaniczne i technologiczne szkła optycznego, materiałów ceramicznych i uszczelniających;
10)tablice przedstawiające przebieg montażu i regulacji aparatury optycznej;
11)tablice przedstawiające przebieg justowania niwelatora i teodolitu;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15932 — Poz. 1632
9)programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych;
12)próbki surowców i materiałów; w. rcl .go v.p l
13)próbki metali i ich stopów;
14)modele połączeń rozłącznych i nierozłącznych stosowanych w urządzeniach optycznych i optoelektronicznych;
10)instrukcje obsługi urządzeń elektrycznych;
11)zestawy norm elektrotechnicznych.
15)zestaw narzędzi do obróbki mechanicznej;
Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w:
16)zestawy rodzajów mocowań okrągłych i nieokrągłych elementów optycznych;
1)stanowiska do obróbki ręcznej (jedno stanowisko dla dwóch uczniów/słuchaczy);
17)przyrządy kontrolno-pomiarowe i narzędzia do montażu;
2)stanowiska z obrabiarkami uniwersalnymi (jedno stanowisko dla czterech uczniów/słuchaczy);
18)modele i przekroje: przyrządów kontrolno-pomiarowych, narzędzi do montażu wyrobów optycznych i optoelektronicznych;
3)stanowiska z maszynami i urządzeniami do wykonywania elementów optycznych (jedno stanowisko dla czterech uczniów/słuchaczy);
19)wyroby optyczne i optoelektroniczne oraz ich części i podzespoły;
4)stanowiska do montażu mechanicznego (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
20)przekładnie i łożyska oraz ich mechanizmy;
5)stanowiska do montażu optycznego (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
21)instrukcje na poszczególne stanowiska pracy;
22)normy i katalogi szkła optycznego oraz wyrobów optycznych i optoelektronicznych.
P ra c ow nia e le ktro tech n i ki i el ektro n iki pow i n na by ć w y po saż o n a w:
6)stanowiska justerskie (jedno stanowisko dla sześciu uczniów/słuchaczy);
7)stanowiska kontrolne (jedno stanowisko dla sześciu uczniów/słuchaczy);
8)przyrządy justerskie;
1)mierniki podstawowych wielkości elektrycznych;
9)przyrządy kontrolno-pomiarowe;
2)rezystory, cewki i kondensatory;
10)surowce i materiały;
3)zestawy do demonstracji zjawisk w obwodach elektrycznych;
11)instrukcje na poszczególne stanowiska pracy;
12)instrukcje obsługi maszyn;
4)elementy i układy elektroniczne;
13)dokumentacje techniczne;
5)modele i przekroje transformatorów, prądnic, silników prądu stałego i przemiennego oraz mierników wielkości elektrycznych;
6)podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne;
7)model instalacji elektrycznej i jej schematy; ww
8)tablice przedstawiające wielkości fizyczne i ich jednostki oraz symbole graficzne stosowane w elektrotechnice i elektronice;
14)instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy).
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TAPICER SYMBOL CYFROWY 743[03] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
3)określać i stosować zasady konstrukcji, funkcjonalności i estetyki wyrobów tapicerowanych;
4)rozróżniać style i typy konstrukcji mebli tapicerowanych;
1)czytać i sporządzać rysunki techniczne oraz szkice z zakresu tapicerstwa;
5)dobierać materiały i półfabrykaty do wykonania określonych typów mebli, sprzętów i wnętrz;
2)posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną;
6)oceniać jakość materiałów i półfabrykatów oraz rozpoznawać i usuwać ich wady;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15933 — Poz. 1632 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie tapicer powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
8)określać zasady składowania oraz warunki magazynowania materiałów i półfabrykatów;
1)tapicerowania mebli o różnym stopniu złożoności konstrukcyjnej części tapicerowanych;
9)dobierać i stosować narzędzia do określonych operacji technologicznych;
2)tapicerowania wyrobów i elementów wyposażenia środków transportu;
10)obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane w tapicerstwie oraz wykonywać ich konserwację;
3)wykonywania części tapicerowanych sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego;
11)przygotowywać materiały i półfabrykaty tapicerskie do montażu;
4)wykonywania prac dekoratorsko-tapicerskich związanych z wyposażeniem wnętrz;
12)wykonywać operacje szycia ręcznego i maszynowego;
5)naprawy, renowacji i rekonstrukcji części tapicerowanych mebli, środków transportu, sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego. w. rcl .go v.p l
7)obliczać zapotrzebowanie na materiały na podstawie dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej;
13)wykonywać i montować części tapicerowane mebli różnych typów konstrukcji;
14)wykonywać i montować części tapicerowane wyposażenia środków transportu;
15)wykonywać i montować części tapicerowane sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego;
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
1)materiałowo-techniczny;
16)wykonywać pomocnicze prace stolarskie i ślusarskie w procesie technologicznym wyrobów tapicerowanych;
2)technologiczny;
17)wykonywać prace dekoratorsko-tapicerskie związane z wyposażeniem wnętrz;
BLOK: MATERIAŁOWO-TECHNICZNY
18)rozpoznawać i usuwać błędy produkcyjne;
1.Cele kształcenia
3)podstawy działalności zawodowej.
19)stosować różne metody oceny jakości mebli i innych wyrobów tapicerowanych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
20)dokonywać napraw, renowacji i rekonstrukcji wyrobów tapicerowanych;
1)stosować ogólne zasady wykonywania rysunków technicznych;
21)sporządzać kosztorysy prac tapicerskich;
2)stosować zasady rzutowania, wymiarowania oraz wykonywania widoków, przekrojów i kładów;
22)stosować zasady pakowania, magazynowania i transportu wyrobów tapicerowanych;
23)wykorzystywać w sposób racjonalny materiały, narzędzia, maszyny, urządzenia i energię w procesie pracy;
24)sporządzać dokumentację produkcyjną;
25)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
26)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
3)czytać i sporządzać rysunki techniczne wyrobów, podzespołów i elementów;
4)czytać i stosować uproszczenia rysunkowe;
5)sporządzać szkice wyrobów, podzespołów i elementów;
6)stosować zasady kolorystyki;
7)określać rolę i znaczenie normalizacji w rysunku zawodowym;
8)wykonywać rysunki przestrzenne;
28)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
9)stosować oznaczenia graficzne materiałów;
29)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
10)sporządzać opisy techniczne; ww
27)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
30)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
31)korzystać z różnych źródeł informacji;
32)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
11)określać warunki wykonania tapicerowanych części wyrobu;
12)określać czynniki wpływające na konstrukcję wyrobu tapicerowanego;
13)stosować zasady funkcjonalności i estetyki wyrobu tapicerowanego;
14)rozróżniać style mebli tapicerowanych;
15)charakteryzować oraz klasyfikować materiały i półfabrykaty;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15934 —
12)podział i charakterystyka wyrobów tapicerowanych; w. rcl .go v.p l
16)określać wymagania techniczne dla materiałów i półfabrykatów;
Poz. 1632
17)określać i stosować zasady prawidłowej gospodarki materiałami;
18)wykonywać pomiary oraz obliczać zapotrzebowanie na materiały podstawowe i pomocnicze;
13)konstrukcje wyrobów tapicerowanych;
14)meble tapicerowane stylowe;
15)materiały włókniste;
19)dokonywać składowania materiałów i półfabrykatów;
16)rodzaje przędzy i nici;
20)charakteryzować oraz klasyfikować maszyny, urządzenia i narzędzia;
18)materiały i półfabrykaty wyściełające włókniste;
21)określać zasady działania oraz przygotowania maszyn i narzędzi do pracy;
20)taśmy tapicerskie i wyroby plecione;
22)dobierać narzędzia do ręcznych i maszynowych prac tapicerskich;
21)drewno, materiały i tworzywa drewnopochodne;
23)rozróżniać zespoły maszyn, urządzeń i narzędzi zmechanizowanych oraz określać ich przeznaczenie i zadania;
22)kleje;
24)określać zasady przygotowania i mocowania narzędzi w zespołach roboczych;
25)dobierać maszyny i urządzenia do określonych operacji technologicznych;
26)dobierać parametry obróbcze;
27)posługiwać się terminologią z zakresu maszynoznawstwa;
28)oceniać stan techniczny maszyn, urządzeń i narzędzi;
29)określać stopień zużycia narzędzi roboczych;
30)kontrolować parametry pracy maszyn, urządzeń i narzędzi zmechanizowanych;
31)określać zasady konserwacji maszyn, urządzeń i narzędzi;
32)określać zasady bezpiecznej obsługi maszyn, urządzeń i narzędzi.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)zasady wykonywania rysunku technicznego;
2)konstrukcje geometryczne; ww
3)widoki, przekroje i kłady;
4)rzutowanie prostokątne;
5)wymiarowanie;
6)rysunek techniczny wyrobów, podzespołów i elementów;
7)uproszczenia rysunkowe;
8)rysunek szkicowy;
9)podstawy kolorystyki;
17)materiały pokryciowe;
19)tworzywa sztuczne i wyroby z tworzyw;
23)metale i wyroby metalowe;
24)gospodarka materiałami;
25)podstawy maszynoznawstwa;
26)narzędzia ręczne i przybory;
27)maszyny, urządzenia i narzędzia do rozkroju materiałów;
28)maszyny do szycia i przeszywania;
29)maszyny i urządzenia do mocowania;
30)maszyny i urządzenia do wytwarzania sprężyn i formatek sprężynowych;
31)zgrzewarki do tworzyw;
32)maszyny i urządzenia specjalne;
33)środki i urządzenia transportowe;
34)konserwacja maszyn, urządzeń i narzędzi;
35)zasady bezpiecznej obsługi maszyn, urządzeń i narzędzi.
BLOK: TECHNOLOGICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)określać proces technologiczny wyrobów tapicerowanych;
2)charakteryzować rodzaje wyrobów tapicerowanych;
3)dokonywać charakterystyki konstrukcyjno-materiałowej wyrobów tapicerowanych oraz określać ich funkcję i przeznaczenie;
4)przygotowywać materiały i półfabrykaty do wykonywania części tapicerowanych o różnym stopniu złożoności konstrukcyjno-materiałowej;
10)rysunek przestrzenny;
5)wykonywać części tapicerowane o różnym stopniu złożoności konstrukcyjno-materiałowej;
11)dokumentacja projektowa wyrobów tapicerowanych;
6)stosować zasady i techniki rozkroju materiałów, w zależności od ich rodzaju i przeznaczenia;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15935 —
7)wykonywać i stosować szablony;
35)obliczać koszty produkcji, napraw i renowacji wyrobów tapicerowanych;
36)określać zasady gospodarki energią elektryczną i cieplną; w. rcl .go v.p l
8)wycinać ręcznie i maszynowo elementy tapicerowanych części wyrobu;
Poz. 1632
9)oznaczać i kompletować wycięte elementy;
10)dobierać narzędzia i przybory do szycia ręcznego i maszynowego;
11)wykonywać ściegi, ręcznie i maszynowo;
12)określać sposoby i metody łączenia elementów w tapicerowanych częściach wyrobu;
37)dobierać wyposażenie stanowiska pracy do wykonywanego wyrobu tapicerowanego;
38)określać kierunki techniczno-technologicznego rozwoju tapicerstwa.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
13)wykonywać różnego rodzaju podłoża w oparciu o ramy drewniane i szkielety metalowe;
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
14)przygotowywać do pracy i obsługiwać maszyny, urządzenia i narzędzia zmechanizowane;
1)fazy procesu technologicznego wyrobów tapicerowanych;
15)prowadzić konserwację maszyn, urządzeń i narzędzi;
2)przygotowanie materiałów i półfabrykatów do wykonywania części tapicerowanych;
16)stosować metody i techniki wykończania tapicerowanych części wyrobu;
3)ściegi tapicerskie, szycie ręczne i maszynowe;
17)wykonywać meble tapicerowane stylowe;
18)wykonywać prace dekoratorskie;
19)wykonywać prace stolarskie i ślusarskie;
20)stosować techniki łączenia materiałów w półfabrykatach, częściach i tapicerowanych elementach wyposażenia środków transportu;
21)montować wyroby oraz mocować części tapicerowane wyposażenia środków transportu;
22)określać kolejność wykonania operacji w procesie produkcji części tapicerowanych różnych wyrobów;
4)wykonywanie podłoży;
5)metody tapicerowania mebli;
6)technologia tapicerowania wyrobów i wyposażenia środków transportu;
7)zasady tapicerowania mebli stylowych;
8)tapicerowanie sprzętu sportowego, turystycznego i medycznego;
9)podstawy prac dekoratorskich;
10)zasady organizacji i przygotowywania produkcji;
11)naprawa i renowacja wyrobów tapicerowanych;
23)przestrzegać parametrów techniczno-technologicznych dla określonych operacji;
12)podstawy technologii prac stolarskich i ślusarskich;
24)posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną w procesie technologicznym;
13)dokumentacja konstrukcyjna i technologiczna;
25)dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru podzespołów i zespołów wyrobów tapicerowanych;
26)posługiwać się normami w procesie technologicznym;
27)określać przyczyny powstawania błędów produkcyjnych i sposoby ich usuwania;
14)ocena jakości procesów technologicznych i wyrobów tapicerowanych;
15)pakowanie, magazynowanie i transport wyrobów tapicerowanych;
16)koszty produkcji, napraw i renowacji wyrobów tapicerowanych;
17)kierunki techniczno-technologicznego rozwoju tapicerstwa.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
29)oceniać jakość i klasyfikować wyroby tapicerowane według określonych kryteriów;
1.Cele kształcenia ww
28)oceniać jakość procesu wytwarzania tapicerowanych części wyrobu;
30)określać zakres oraz techniki napraw i renowacji wyrobów tapicerowanych;
31)określać sposoby wykorzystania odpadów produkcyjnych;
32)stosować zasady i warunki odbioru wyrobów tapicerowanych;
33)stosować zasady pakowania, magazynowania i zabezpieczania wyrobów tapicerowanych w środkach transportu;
34)określać zasady normowania materiałów i czasu pracy;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15936 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI w. rcl .go v.p l
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
Poz. 1632
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
1)pracownia rysunku zawodowego;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
2)pracownia materiałoznawstwa;
3)pracownia maszyn i urządzeń;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
4)pracownia technologii;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
5)warsztaty szkolne.
12)podejmować decyzje;
Pr a cownia r y sunku by ć wy posa żona w:
13)doskonalić umiejętności zawodowe;
15)przestrzegać zasad etyki.
2)wzory pisma technicznego;
3)modele rzutni, figur i brył geometrycznych;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia; i po w i n n a
1)zestawy przyborów i materiałów rysunkowych;
14)korzystać z różnych źródeł informacji;
3)podejmowanie gospodarczej; za wodowe go prowadzenie działalności
4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
5)bezpieczeństwo i higiena pracy;
4)modele części, podzespołów, zespołów i wyrobów tapicerowanych;
5)modele złączy i połączeń stolarskich;
6)elementy, podzespoły i zespoły konstrukcji;
7)modele podstawowych typów konstrukcji wyrobów tapicerowanych;
8)rysunki złożeniowe i wykonawcze wyrobów tapicerowanych;
9)dokumentacje projektowe wyrobów tapicerowanych;
6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
10)dokumentacje rysunkowe maszyn i podzespołów;
7)elementy ergonomii;
11)rysunki wykonawcze części maszyn;
8)środki ochrony indywidualnej;
12)mechanizmy stelaży i podnośników;
9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
13)okucia i akcesoria;
10)zasady i metody komunikowania się;
14)tablice kolorystyczne przedstawiające zestawy barw;
11)elementy socjologii i psychologii pracy;
12)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
15)plansze, przezrocza i foliogramy, przedstawiające: rzuty aksonometryczne i prostokątne, widoki, przekroje, kłady i wymiarowanie;
16)zestawy norm dotyczących rysunku technicznego;
17)dokumentacje projektowe; ww Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Materiałowo-techniczny 30 Technologiczny 40 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
18)katalogi i prospekty wyrobów, okuć i akcesoriów.
Pr a cownia ma te r ia łozna wstwa powinn a b yć wy posa żona w:
1)próbki:
a)materiałów pokryciowych: tkanin, przędzin, dzianin, tkanin laminowanych, materiałów skóropodobnych i skór naturalnych,
b)przędzy i nici,
c)materiałów i półfabrykatów włóknistych,
d)tworzyw konstrukcyjnych,
e)taśm tapicerskich i wyrobów plecionych,
f)drewna i tworzyw drzewnych, Dziennik Ustaw Nr 276 — 15937 — Poz. 1632
l)łączniki metalowe i z tworzyw sztucznych,
h)materiałów wykończeniowych i dekoratorskich;
m)części maszyn i mechanizmów, w. rcl .go v.p l
g)środków chemicznych,
2)eksponaty:
a)sprężyny i formatki sprężynowe,
b)okucia, łączniki, złącza i akcesoria,
c)mechanizmy i podzespoły tapicerskie;
n)sprężyny,
o)formatki sprężynowe;
2)próbki:
a)materiałów pokryciowych,
3)instrukcje wykonywania prac tapicerskich;
b)materiałów i półfabrykatów wyściółkowych,
4)przyrządy do pomiaru sprężystości i odkształceń materiałów;
c)materiałów pomocniczych,
5)narzędzia i przyrządy kontrolno-pomiarowe;
6)katalogi i prospekty materiałów;
7)tablice poglądowe, foliogramy i wykresy, dotyczące materiałów i akcesoriów tapicerskich;
8)schematy złączy i połączeń stolarskich.
P ra c ow nia m a sz yn i u rz ąd z eń p o wi n na by ć w y pos a ż ona w:
1)modele maszyn i urządzeń oraz ich elementów i przekrojów;
2)narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;
d)drewna i tworzyw drzewnych,
e)klejów, lakierów, farb i emalii,
f)środków czyszczących,
g)ściegów ręcznych i maszynowych,
h)wzorów przeszyć warstw pokryciowych;
3)plansze i tablice poglądowe, przedstawiające:
a)schematy kinematyczne maszyn i urządzeń,
b)sposoby trasowania i rozkroju materiałów,
c)podłoża tapicerskie o różnych konstrukcjach,
3)części maszyn i urządzeń;
d)konstrukcje nośne mebli i wyrobów tapicerowanych,
4)schematy kinematyczne maszyn i urządzeń;
e)warstwy tapicerskie,
5)mechanizmy, okucia, podzespoły i stelaże;
f)wzory mebli tapicerowanych, współczesnych i stylowych,
6)katalogi narzędzi, maszyn i urządzeń;
7)katalogi, prospekty i inne materiały informacyjne firm produkujących narzędzia, maszyny i urządzenia;
8)przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące eksploatacji maszyn i urządzeń;
g)wyroby do wystroju i dekoracji wnętrz,
h)wzory sprzętu sportowego i medycznego,
i)schematy procesów technologicznych;
4)dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne wyrobów tapicerowanych;
5)instrukcje obsługi oraz konserwacji maszyn, urządzeń i narzędzi zmechanizowanych;
P ra c ow nia t e c hn o l o g i i p o wi n n a b yć wy posa żo na w :
6)instrukcje techniczno-technologiczne na poszczególne stanowiska pracy;
1)modele i eksponaty:
a)meble tapicerowane o różnych typach konstrukcji,
7)katalogi, prospekty i inne materiały informacyjne firm produkujących narzędzia, maszyny i urządzenia;
b)podzespoły i zespoły tapicerowane,
8)zestaw Polskich Norm.
c)podłoża tapicerskie, Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w: ww
9)instrukcje obsługi oraz konserwacji maszyn i urządzeń.
d)konstrukcje nośne,
e)warstwy tapicerskie,
1)próbki materiałów i półfabrykatów na warstwy tapicerskie;
f)półfabrykaty, części tapicerowane i wyroby stosowane w środkach transportu,
2)eksponaty: sprężyny i formatki sprężynowe;
g)wzorniki do trasowania i rozkroju materiałów,
h)połączenia stolarskie,
3)próbki drewna i tworzyw drzewnych;
4)okucia, mechanizmy, podzespoły i stelaże;
i)narzędzia i przybory tapicerskie,
5)modele przekrojów układów tapicerskich;
j)narzędzia ręczne oraz przybory stolarskie i ślusarskie,
6)wzory obszyć dekoracyjnych;
k)przyrządy kontrolno-pomiarowe,
7)zestawy elementów wykończeniowych tapicerowanych części wyrobu;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15938 —
8)schematy budowy maszyn i urządzeń tapicerskich; zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy). w. rcl .go v.p l
9)katalogi wyrobów tapicerowanych;
Poz. 1632
10)filmy instruktażowe przedstawiające produkcję wyrobów tapicerowanych;
12)instrukcje techniczno-technologiczne na poszczególne stanowiska pracy.
W warsztatach szkolnych powinny być wydzielone działy i stanowiska: przygotowania produkcji, trasowania i rozkroju materiałów tapicerskich, szycia, przeszywania ręcznego i maszynowego, wykonywania podzespołów i zespołów tapicerowanych, pomocniczych prac stolarskich i ślusarskich, montażu wyrobów tapicerowanych oraz kontroli jakości materiałów, wyrobów i procesów technologicznych.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
11)dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne wyrobów tapicerowanych;
Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK AUTOMATYK STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM SYMBOL CYFROWY 311[46] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, elektrotechniki i elektroniki, wykorzystywane w maszynach, urządzeniach elektrycznych i aparaturze elektronicznej;
2)określać właściwości materiałów przewodzących i elektroizolacyjnych oraz właściwie je dobierać;
3)wykonywać obróbkę ręczną i mechaniczną materiałów stosowanych w automatyce;
4)czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
5)wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;
6)dokonywać pomiarów wielkości elektrycznych i nieelektrycznych, dobierając przyrządy pomiarowe i metody pomiarowe, oraz interpretować wyniki pomiarów;
11)obsługiwać urządzenia łączności przewodowej i bezprzewodowej;
12)organizować zaplecza budowy;
13)projektować proste układy automatyki sterowania ruchem kolejowym;
14)montować, regulować i eksploatować urządzenia do przestawiania i kontroli ruchomych części rozjazdu przy zamkniętych torach;
15)montować, regulować i eksploatować urządzenia sterowania ruchem kolejowym na stacji przy czynnych i zamkniętych torach;
16)montować, regulować i eksploatować systemy i urządzenia sterowania ruchem kolejowym na szlaku przy czynnych i zamkniętych torach;
17)montować, regulować i eksploatować urządzenia rogatek przejazdowych, urządzenia samoczynnej sygnalizacji przejazdowej i urządzenia audiowizualne;
18)wykonywać badania diagnostyczne urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
19)regulować i eksploatować urządzenia detekcji stanów awaryjnych pojazdów kolejowych;
8)posługiwać się schematami obwodów elektrycznych oraz schematami ideowymi i montażowymi układów automatyki sterowania ruchem kolejowym;
21)posługiwać się sygnalizacją w transporcie kolejowym; ww
7)określać przyczyny i skutki przepięć, przeciążeń i zwarć oraz stosować środki ochrony urządzeń sterowania ruchem kolejowym od przeniesienia wysokiego napięcia;
9)rozróżniać i charakteryzować elementy drogi kolejowej;
10)dokonywać oględzin i prowadzić badania techniczne parametrów rozjazdów i elementów w układzie napęd-zwrotnica, mających wpływ na współpracę z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;
20)klasyfikować pojazdy kolejowe, z uwzględnieniem oddziaływania tor — pojazd; obowiązującą
22)stosować zasady dotyczące skrajni budowli i skrajni taboru;
23)sporządzać plany i schematy urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacji i szlaku;
24)prowadzić prace utrzymaniowe w czynnych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym podczas wykonywania jazd pociągowych i prac manewrowych;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15939 — 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik automatyk sterowania ruchem kolejowym powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: w. rcl .go v.p l
25)prowadzić dokumentację dotyczącą utrzymania urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
Poz. 1632
26)dobierać urządzenia sterowania ruchem kolejowym zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową (DTR);
27)obsługiwać urządzenia telekomunikacyjne współpracujące z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;
28)obsługiwać ręczne, mechaniczne, elektryczne i komputerowe urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
29)posługiwać się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym sterowanie ruchem kolejowym;
30)stosować ustalone procedury w stanach awaryjnych, w wydarzeniach i wypadkach kolejowych, w trudnych warunkach atmosferycznych oraz podczas przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
31)posługiwać się wewnętrznym rozkładem jazdy pociągów;
32)sporządzać dokumentację produkcyjną;
33)określać wpływ transportu kolejowego na środowisko oraz podejmować działania związane z ochroną środowiska;
34)posługiwać się instrukcjami i normami dotyczącymi przebiegu procesów technologicznych;
35)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
1)montowania podzespołów i zespołów urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
2)montowania urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacjach i liniach kolejowych;
3)eksploatacji urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacjach i liniach kolejowych;
4)eksploatacji urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego na przejazdach kolejowych;
5)eksploatacji sieci zasilających urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
6)sprawdzania stanu technicznego urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
7)czytania i wykonywania rysunków technicznych elementów, podzespołów i zespołów urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
8)czytania i wykonywania planów i schematów urządzeń sterowania ruchem kolejowym na stacjach i szlakach;
9)organizowania prac i nadzoru podczas budowy, przebudowy, konserwacji, przeglądów okresowych i badań diagnostycznych urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
10)dokonywania pomiarów i prób w czynnych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym oraz w czasie ich budowy i przebudowy;
11)prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
12)obsługiwania technicznego i diagnozowania urządzeń detekcji stanów awaryjnych taboru;
36)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
13)instalowania i sprawdzania urządzeń ochrony przeciwporażeniowej i odgromowej;
37)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska;
14)oceniania ogólnego stanu technicznego toru i rozjazdów w zakresie związanym z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;
38)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
16)obsługiwania systemów informatycznych związanych z eksploatacją urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
39)kierować zespołem pracowników;
17)kwalifikowania urządzeń sterowania ruchem kolejowym do remontu; ww
40)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
41)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
42)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
43)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
15)obsługiwania urządzeń łączności przewodowej i bezprzewodowej;
18)wykonywania napraw bieżących, remontów, pomiarów i regulacji urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
19)zabezpieczania urządzeń sterowania ruchem kolejowym po poważnych wypadkach oraz wypadkach i incydentach na liniach kolejowych;
20)projektowania prostych układów automatyki sterowania ruchem kolejowym;
21)projektowania i przygotowywania danych wejściowych prostych systemów informatycznych sterowania ruchem kolejowym;
22)sporządzania dokumentacji budowy i przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15940 — Poz. 1632
5)tor kolejowy i jego elementy;
Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
6)rozjazdy, skrzyżowania i połączenia torów;
1)wiedza o transporcie kolejowym;
8)klasyfikacja pojazdów kolejowych;
2)podstawy elektrotechniki, automatyki, teleinformatyki i elektroniki;
9)zasady gospodarki trakcyjnej i taborowej; w. rcl .go v.p l II. BLOKI PROGRAMOWE
3)sterowanie ruchem kolejowym;
4)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: WIEDZA O TRANSPORCIE KOLEJOWYM 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)opisywać historię i organizację kolei;
2)tworzyć i analizować plany i schematy stacji oraz tablice zależności (karty przebiegów);
7)kontrola i ocena stanu technicznego oraz naprawa rozjazdów;
10)sieć trakcyjna: zasilanie sieci, połączenia sieci prądów powrotnych i sieci ochronnej;
11)protokoły, sprawozdania, notatki i korespondencja związana z wykonywaniem zadań zawodowych;
12)procedury w stanach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wypadkach kolejowych oraz podczas przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym i zamknięć torów;
13)język obcy, z uwzględnieniem terminologii właściwej dla zagadnień sterowania ruchem kolejowym.
3)rozpoznawać konstrukcję drogi kolejowej, z uwzględnieniem podstawowych zagadnień związanych z wymaganiami toru kolejowego i konstrukcji nawierzchni kolejowej;
BLOK: PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI, AUTOMATYKI, TELEINFORMATYKI I ELEKTRONIKI
4)powiązać warunki techniczne dróg kolejowych z oddziaływaniem taboru;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
5)rozpoznawać rodzaje pojazdów kolejowych i ich oddziaływanie na urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
1)charakteryzować podstawowe zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym i elektromagnetycznym;
6)klasyfikować pojazdy kolejowe według przeznaczenia rozwiązań konstrukcyjnych oraz wymagań technicznych;
2)czytać schematy ideowe i montażowe oraz rysunki techniczne elementów urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
7)rozróżniać i określać elementy sieci trakcyjnej: przewód zasilający, przewód jezdny, tor, sieć powrotna, konstrukcje wsporcze i uszynienia ochronne;
3)rozróżniać elementy obwodów elektrycznych i elektronicznych oraz określać ich funkcje;
8)stosować przepisy prawa dotyczące transportu kolejowego;
9)sporządzać protokoły, sprawozdania, notatki i korespondencję związaną z wykonywaniem zadań zawodowych; ww
10)stosować ustalone procedury w stanach awaryjnych, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu, w wypadkach kolejowych oraz podczas przebudowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym i zamknięć torów;
11)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy związanej ze sterowaniem ruchem kolejowym.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)historia i organizacja kolei;
2)oznaczenia na planach i schematach;
3)podtorze kolejowe i kolejowe obiekty inżynieryjne;
4)nawierzchnia kolejowa;
1.Cele kształcenia
4)dobierać i obrabiać w automatyce; materiały stosowane
5)wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;
6)dobierać materiały konstrukcyjne, przewodzące, elektroizolacyjne i magnetyczne;
7)rozpoznawać podstawowe elementy układów mechanicznych, elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych;
8)klasyfikować elementy układów automatyki;
9)sporządzać schematy blokowe;
10)opisywać układy regulacji i układy ze sprzężeniem zwrotnym;
11)opisywać układy automatyki i określać kryteria ich stabilności;
12)obsługiwać regulatory i urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
13)rozpoznawać typy regulatorów przemysłowych;
14)sporządzać charakterystyki urządzeń i układów automatyki;
15)obsługiwać i naprawiać urządzenia i układy automatyki;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15941 —
16)stosować falowniki do sterowania napędów;
6)montować, sprawdzać działanie i regulować obwody torowe, klasyczne i bezłączowe; w. rcl .go v.p l
17)projektować proste układy automatyki;
Poz. 1632
18)projektować proste układy elektroniczne;
19)charakteryzować podstawowe zjawiska zachodzące w urządzeniach teleinformatycznych;
20)rozróżniać sprzęt komputerowy i sieci komputerowe stosowane w kolejnictwie.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)budowa atomu, zasady elektryczności i przepływ prądu elektrycznego w obwodach;
2)podstawowe elementy elektroniczne;
3)układy elektroniczne;
4)wzmacniacze, prostowniki i stabilizatory;
5)podstawowe pojęcia automatyki;
6)elementy automatyki;
7)układy ze sprzężeniem zwrotnym;
8)przekaźniki i styczniki elektromagnetyczne;
9)elementy pneumatyki i hydrauliki;
10)układy sterowania napędów elektrycznych;
11)metody opisu własności dynamicznych układów liniowych;
12)kryteria stabilności liniowych układów automatyki;
13)układy regulacji;
14)projektowanie urządzeń i układów automatyki;
15)projektowanie układów elektronicznych;
16)sprzęt komputerowy i sieci komputerowe.
BLOK: STEROWANIE RUCHEM KOLEJOWYM 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww
1)montować, zabudowywać, sprawdzać działanie, regulować i konserwować napęd zwrotnicowy mechaniczny i elektryczny, rygiel oraz zamki zwrotnicowe, wykolejnicowe i zależnościowe;
2)zabudowywać, sprawdzać działanie, regulować i konserwować semafory kształtowe i semafory świetlne;
3)zabudowywać, regulować i konserwować pędnie drutowe, naprężacze i osprzęt pędniowy;
4)zabudowywać, sprawdzać działanie, regulować i konserwować skrzynie kluczowe, suwaki i poprzeczki zależności oraz dźwignie nastawcze, zwrotnicowe, ryglowe i sygnałowe;
5)montować, sprawdzać działanie, regulować i wymieniać aparaty blokowe oraz zastawki elektryczne, zatrzaskowe i poddźwigniowe;
7)montować, sprawdzać działanie i wymieniać elementy pulpitu nastawczego kostkowego;
8)czytać schematy i montować obwody sterujące, zależnościowe i sygnałowe, w urządzeniach mechanicznych i przekaźnikowych sterowania ruchem kolejowym i w urządzeniach zdalnego sterowania oraz sprawdzać poprawność wykonanych połączeń;
9)wymieniać przekaźniki zaciskowe i wtykowe w czynnych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym;
10)sprawdzać i konserwować urządzenia zasilające prądu stałego i prądu przemiennego;
11)układać kable sygnalizacyjne, wykonywać połączenia kabli sygnalizacyjnych i przeprowadzać pomiary parametrów elektrycznych kabli sygnalizacyjnych;
12)wbudowywać torowe urządzenia samoczynnego hamowania pociągów (SHP) i sprawdzać ich parametry;
13)zabudowywać, sprawdzać i regulować czujniki torowe różnych typów;
14)montować, sprawdzać, regulować i konserwować urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych;
15)analizować działanie obwodów nastawczych, zależnościowych i sygnałowych, w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym w systemie półsamoczynnej blokady stacyjnej i samoczynnej blokady liniowej;
16)przeprowadzać diagnostykę i konserwować urządzenia detekcji stanów awaryjnych pojazdów kolejowych;
17)określać oraz usuwać usterki w obwodach sterowania ruchem kolejowym;
18)obsługiwać urządzenia telekomunikacyjne, radiokomunikacyjne i telewizję przemysłową służącą prowadzeniu ruchu kolejowego;
19)odczytywać i interpretować stany podawane przez komputerowe systemy diagnostyki urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
20)nadzorować działanie urządzeń zdalnego sterowania;
21)montować i sprawdzać urządzenia automatyki rozrządu;
22)dokonywać oględzin i przeprowadzać badania techniczne urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
23)projektować proste układy automatyki sterowania ruchem kolejowym;
24)charakteryzować zasady funkcjonowania Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym (European Rail Traffic Management System — ERTMS).
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15942 — 2. Treści kształcenia (działy programowe)
30)układy automatyki sterowania ruchem kolejowym; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
Poz. 1632
1)ręczne urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
31)Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (European Rail Traffic Management System — ERTMS).
2)sygnalizacja kolejowa;
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
3)mechaniczne urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
1.Cele kształcenia
4)urządzenia blokowe oraz blokady stacyjne i liniowe;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
5)projektowanie urządzeń z sygnalizacją świetlną;
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
6)mechaniczne i elektryczne urządzenia zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
7)układy niezajętości torów i rozjazdów;
3)sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;
8)sieć kablowa;
9)przekaźniki stosowane w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym;
4)opracowywać plan marketingowy;
10)obwody elektryczne sygnalizacji świetlnej;
5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
11)elektryczne napędy zwrotnicowe i sygnałowe;
6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
12)elektryczne urządzenia suwakowe;
7)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
13)zasady projektowania urządzeń elektrycznych i mechanicznych z sygnalizacją świetlną;
14)urządzenia przekaźnikowe;
15)zasady projektowania urządzeń przekaźnikowych;
16)półsamoczynna blokada stacyjna i samoczynna blokada liniowa;
17)sygnalizacja kabinowa;
18)samoczynna sygnalizacja przejazdowa;
19)urządzenia detekcji stanów awaryjnych pojazdów kolejowych;
20)urządzenia telekomunikacyjne, radiokomunikacyjne i telewizji przemysłowej;
21)komputerowe systemy diagnostyki urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
22)układy zdalnego sterowania; ww
23)urządzenia automatyki rozrządu;
24)montaż urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
8)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
9)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska;
10)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
14)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo pracy;
15)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
16)prowadzić negocjacje;
25)utrzymanie urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
17)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
26)eksploatacja urządzeń sterowania ruchem kolejowym w zimie;
18)podejmować decyzje;
27)urządzenia rozgłoszeniowe;
28)urządzenia monitoringu i sygnalizacji pożarowej;
29)procedury stosowane w łączności telekomunikacyjnej i radiokomunikacyjnej;
19)korzystać ze źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów i oprogramowania użytkowego, w tym w języku obcym;
20)organizować doskonalenie zawodowe pracowników;
21)przestrzegać zasad etyki.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15943 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
Poz. 1632
1)gospodarka rynkowa;
2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
3)analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;
4)struktura budżetu przedsiębiorstwa;
Do realizacji treści kształcenia, ujętych w blokach programowych, są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia elektrotechniki, automatyki, teleinformatyki i elektroniki;
5)plan rozwoju przedsiębiorstwa;
2)pracownia urządzeń sterowania ruchem kolejowym i łączności;
6)strategie marketingowe;
3)pracownia zajęć praktycznych;
7)metody poszukiwania pracy;
4)pracownia infrastruktury kolejowej;
8)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
5)laboratorium elektryczne;
9)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
6)laboratorium sterowania ruchem kolejowym.
10)prawo pracy i prawo o swobodzie działalności gospodarczej;
Pr a cownia e le ktr ote chniki, a utoma ty ki, t el einfor ma ty ki i e le ktr oniki powinna by ć w yp o sa żona w:
11)bezpieczeństwo i higiena pracy;
1)wzmacniacze;
12)ochrona przeciwpożarowa, ochrona od porażeń prądem elektrycznym, ochrona odgromowa i ochrona środowiska;
2)generatory;
13)elementy ergonomii;
4)elementy i układy scalone;
14)środki ochrony indywidualnej;
5)urządzenia elektroakustyczne;
15)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
6)urządzenia zapisu i odtwarzania dźwięku;
16)elementy fizjologii i higieny pracy;
3)elementy i układy elektroniczne;
7)regulatory czynników fizycznych;
17)zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;
8)czujniki i elementy w automatyce;
18)zasady i metody komunikowania się;
9)przetworniki A/C i C/A;
19)elementy socjologii i psychologii pracy;
10)układy transmisji szeregowej i równoległej;
20)źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe, w tym w języku obcym;
11)przekaźniki prądu stałego i przemiennego oraz przekaźniki elektroniczne i czasowe;
21)formy doskonalenia zawodowego;
12)układy prostownicze.
22)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE wykonawcze stosowane Pr a cownia ur zą dze ń ste r owa nia r uche m k o l ejowy m i łą czności powinna by ć wy po s aż o na w:
Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
1)napędy zwrotnicowe i rogatkowe wraz z układami sterowania;
Wiedza o transporcie kolejowym 5 Podstawy elektrotechniki, automatyki, teleinformatyki i elektroniki 25
3)aparat blokowy z podstawą blokową blokady stacyjnej i liniowej, kostkowy i komputerowy;
Sterowanie ruchem kolejowym 60 Podstawy działalności zawodowej 5 ww Nazwa bloku programowego Razem
2)ławę nastawczą z dźwigniami nastawczymi i skrzynią zależności;
4)układ sterujący sygnalizacją przejazdową;
95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
5)układy połączeń blokady półsamoczynnej i samoczynnej;
6)urządzenia łączności ruchowej z koncentratorem elektromechanicznym i komputerowym;
7)sieci radiotelefoniczne wraz z wyposażeniem w koncentratory i radiotelefony;
8)urządzenia łączności dyspozytorskiej;
9)urządzenia rozgłoszeniowe i wizualnej informacji dla podróżnych;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15944 —
2)mierniki analogowe i cyfrowe;
3)generatory i oscyloskopy; w. rcl .go v.p l
10)komputerowe pulpity nastawcze stosowane w ruchu kolejowym;
Poz. 1632
11)programy komputerowe do symulacji działania urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
12)urządzenia telewizji przemysłowej;
13)urządzenia informatyczne zabezpieczenia ruchu.
P ra c ow nia z a jęć p raktycz n ych p o wi n na by ć w y pos a ż ona w:
1)stanowiska ślusarskie do obróbki ręcznej i mechanicznej metali (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
2)stanowiska do montażu i demontażu podzespołów i urządzeń sterowania ruchem kolejowym (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
3)stanowiska do wykonywania połączeń nierozłącznych i rozłącznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
4)stanowiska do obróbki przewodów kabli oraz montażu podzespołów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych (jedno stanowisko dla trzech uczniów/ słuchaczy);
5)stanowiska do montażu układów i urządzeń automatyki (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy).
4)makiety (trenażery) umożliwiające wykonanie pomiarów napięcia, prądu, rezystancji, pojemności i indukcyjności:
a)obwodów RLC,
b)transformatora,
c)silnika małej mocy,
d)instalacji elektrycznych,
e)linii przesyłowych,
f)zabezpieczeń elektrycznych,
g)prądnicy małej mocy;
5)stanowiska komputerowe do opracowywania wyników (jedno stanowisko dla pięciu uczniów/słuchaczy).
L a bor a tor ium ste r owa nia r uche m kole j o w ym powinno by ć wy posa żone w:
1)wielofunkcyjną makietę symulacyjną sterowania ruchem kolejowym wyposażoną w:
a)systemy sygnalizacji kształtowej i świetlnej, P ra c ow nia inf rastru ktu ry ko l ej o wej p owinna b y ć w y pos a ż on a w:
1)modele, foliogramy i przezrocza, przedstawiające:
a)skrajnię budowli i skrajnię taboru,
b)oznakowania szlaków i stacji,
c)systemy urządzeń stacyjnych sterowania ruchem kolejowym (okręgi nastawcze powiązane blokadami stacyjnymi):
b)przekroje poprzeczne podtorza i toru, — system mechaniczny kluczowy,
c)kolejowe obiekty inżynieryjne, budynki i urządzenia stacyjne, — system mechaniczny scentralizowany,
d)konstrukcje toru i rozjazdów z zamknięciami nastawczymi na poziomie szyn, — system elektromechaniczny,
e)konstrukcje przejazdów i urządzenia zabezpieczające, — system komputerowy;
f)złącza izolowane,
g)łączniki szynowe,
h)maszyny i urządzenia do robót torowych,
i)sieć trakcyjną; ww
2)filmy dydaktyczne przedstawiające budowę i remonty torów i rozjazdów oraz montaż urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
3)komplet przyrządów do pomiaru toru, zwrotnic i zamknięć nastawczych;
4)oznaczniki na planach i schematach; — system przekaźnikowy,
2)wielofunkcyjną makietę symulacyjną sterowania ruchem kolejowym wyposażoną w systemy urządzeń sterowania ruchem kolejowym:
a)półsamoczynną blokadę stacyjną,
b)samoczynną blokadę liniową,
c)samoczynną sygnalizację przejazdową,
d)przejazd kolejowy obsługiwany na miejscu oraz przejazd kolejowy obsługiwany z odległości, wyposażony w system telewizji przemysłowej umożliwiający jego obserwację;
5)dokumentacje budowy urządzeń na szlakach i stacjach.
3)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia/słuchacza);
Lab or a t or ium el ektrycz n e p o wi n n o b yć wy p os a ż one w :
4)drukarkę;
1)stanowiska pomiarowe zasilane napięciem stabilizowanym w zakresie 0÷150 V= i 3x400/230 V~ (jedno stanowisko dla trzech uczniów/słuchaczy);
5)ploter;
6)systemy automatycznej kontroli jazdy pociągu (urządzenia SHP, ERTMS i balisy);
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15945 — Poz. 1632
12)urządzenia telewizji przemysłowej;
7)oprogramowanie:
13)przepisy prawa niezbędne do wykonywania zadań zawodowych; w. rcl .go v.p l
a)programy symulacyjne prowadzenia ruchu kolejowego,
b)programy symulacyjno-demonstracyjne urządzeń i układów sterowania ruchem kolejowym,
c)programy użytkowe do nadzoru sterowania ruchem kolejowym;
8)urządzenia łączności telefonicznej i radiotelefonicznej;
9)urządzenia sterowania ruchem kolejowym;
10)urządzenia zabezpieczenia ruchu;
11)urządzenia sygnalizacyjne;
14)dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) urządzeń sterowania ruchem kolejowym.
Laboratorium sterowania ruchem kolejowym może być połączone z pracownią urządzeń sterowania ruchem kolejowym i łączności.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów (słuchaczy).
Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK DRÓG I MOSTÓW KOLEJOWYCH SYMBOL CYFROWY 311[06] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki budowli i wytrzymałości materiałów;
2)wymiarować podstawowe elementy konstrukcji budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
3)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu hydrologii, hydrogeologii, hydrauliki i mechaniki gruntów;
4)rozróżniać i charakteryzować podstawowe elementy torowisk oraz konstrukcji budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
5)rozróżniać i charakteryzować podstawowe materiały budowlane stosowane w kolejowych robotach drogowych i mostowych oraz oceniać i określać ich przydatność;
6)czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów dróg kolejowych, konstrukcji budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych; ww
7)wykonywać pomiary sytuacyjno-wysokościowe oraz wytyczać i niwelować trasy komunikacyjne;
8)rozpoznawać grunty i typowe materiały do budowy dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz określać ich właściwości;
9)projektować nieskomplikowane kolejowe obiekty inżynieryjne;
10)projektować nieskomplikowane i krótkie odcinki dróg kolejowych;
11)opracowywać procesy technologiczne i harmonogramy kolejowych robót drogowych i mostowych;
12)stosować zasady organizacji kolejowych robót drogowych i mostowych;
13)organizować zaplecza budowy;
14)organizować i prowadzić roboty związane z budową, modernizacją i utrzymaniem dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
15)stosować właściwe materiały do budowy dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
16)kwalifikować maszyny i urządzenia do robót ziemnych, drogowych, mostowych i budowlanych, zgodnie z zasadami działania i przeznaczeniem;
17)oceniać efektywność i celowość stosowania maszyn do kolejowych robót drogowych i mostowych;
18)prowadzić dokumentację budowy oraz dokonywać odbiorów i rozliczeń robót;
19)posługiwać się komputerowym oprogramowaniem użytkowym wspomagającym projektowanie, budowę i utrzymanie nawierzchni kolejowej, podtorza i kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz kosztorysowanie i rozliczanie robót;
20)przeprowadzać kontrole stanu technicznego, w tym oględziny, badania i pomiary, dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych, za pomocą aparatury kontrolno-pomiarowej, ustalać usterki oraz zakres napraw;
21)stosować zasady prowadzenia ruchu kolejowego, sygnalizacji i oznakowania podczas kolejowych robót drogowych i mostowych;
22)opracowywać projekty planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15946 —
8)organizowania i nadzorowania przebiegu procesów budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem doboru materiałów, narzędzi, maszyn i parametrów technologicznych procesu, zgodnie z dokumentacją; w. rcl .go v.p l
23)określać wpływ transportu kolejowego na środowisko oraz podejmować działania związane z ochroną środowiska;
Poz. 1632
24)posługiwać się instrukcjami i normami dotyczącymi przebiegu procesów technologicznych;
25)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
9)prowadzenia racjonalnej gospodarki elementami odzyskanymi podczas kolejowych robót drogowych i mostowych;
26)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
10)przeprowadzania kontroli jakości wykonywanych robót;
27)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska;
11)nadzorowania i kierowania pracą maszyn i urządzeń drogowych oraz dokonywania oceny ich stanu technicznego;
28)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
29)kierować zespołem pracowników;
30)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
31)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
32)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
33)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)czytania i wykonywania rysunków technicznych elementów dróg kolejowych, konstrukcji budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
2)projektowania i wymiarowania nieskomplikowanych i krótkich odcinków dróg kolejowych oraz nieskomplikowanych kolejowych obiektów inżynieryjnych, a także sporządzania ich dokumentacji konstrukcyjno-technologicznej; ww
3)projektowania podstawowych procesów budowy i naprawy dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych oraz sporządzania ich dokumentacji technologicznej;
4)wykonywania pomiarów sytuacyjno-wysokościowych oraz wytyczania i niwelowania tras komunikacyjnych;
5)organizowania zaplecza budowy;
6)organizowania zaopatrzenia w materiały do kolejowych robót drogowych i mostowych oraz określania warunków składowania i transportu tych materiałów do miejsca ich wbudowania;
7)organizowania przyobiektowych wytwórni prefabrykatów;
12)przeprowadzania kontroli stanu technicznego, w tym oględzin, badań i pomiarów, dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
13)oceniania stanu technicznego obiektów budownictwa kolejowego;
14)kwalifikowania obiektów budownictwa kolejowego do napraw i remontów;
15)sporządzania kosztorysów powykonawczych i dokumentacji technicznej wykonanych prac;
16)prowadzenia dokumentacji planistycznej, ewidencyjnej i sprawozdawczej dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
17)opracowywania projektów planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
18)wykonywania robót interwencyjnych oraz bieżącej konserwacji dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
19)wykonywania zadań na rzecz obronności oraz w stanach kryzysowych podczas klęsk żywiołowych;
20)przeciwdziałania niszczeniu dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych.
3.Zawód technik dróg i mostów kolejowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów (słuchaczy). Tematyka specjalizacji może dotyczyć:
1)dróg kolejowych;
2)mostów kolejowych.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:
1)wiedza budowlana;
2)budowa dróg i mostów kolejowych;
3)eksploatacja dróg i mostów kolejowych;
4)podstawy działalności zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 276 — 15947 — BLOK: WIEDZA BUDOWLANA
22)wytyczać w terenie odcinki proste, prostopadłe i równoległe;
23)wyznaczać łuk i krzywą przejściową; w. rcl .go v.p l 1. Cele kształcenia Poz. 1632 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
24)wykonywać samodzielnie podstawowe pomiary sytuacyjno-wysokościowe;
1)charakteryzować kolejowe obiekty inżynieryjne;
25)sporządzać dokumentację pomiarową na potrzeby budownictwa drogowego i mostowego;
2)charakteryzować podstawowe elementy dróg kolejowych, budynków, mostów i innych kolejowych obiektów inżynieryjnych;
26)projektować i przenosić w teren elementy geometryczne drogi;
3)określać rodzaje kolejowych obiektów inżynieryjnych;
27)charakteryzować podstawowe pojęcia z zakresu mechaniki budowli i wytrzymałości materiałów;
4)rozpoznawać i charakteryzować typowe elementy instalacji budowlanych;
5)określać podstawy prawne realizacji budowy;
28)obliczać wielkości obciążeń i sił wewnętrznych w podstawowych elementach konstrukcji budowlanych;
6)określać organy państwowego nadzoru budowlanego;
29)wymiarować drewniane, stalowe i żelbetowe elementy konstrukcji budowlanych;
7)czytać i wykonywać rysunki techniczne, z uwzględnieniem specyfiki rysunku mechanicznego, budowlanego i drogowo-mostowego, ręcznie i z wykorzystaniem komputerowego oprogramowania użytkowego wspomagającego projektowanie, zgodnie z obowiązującymi normami;
30)ustalać w terenie wymiary podstawy fundamentu i głębokość jego posadowienia;
8)postrzegać przestrzennie elementy konstrukcji przedstawiane w rzutach i przekrojach;
9)rozróżniać i określać poszczególne części składowe dokumentacji technicznej;
10)korzystać z informacji zawartych w opisie technicznym;
11)odczytywać z dokumentacji technicznej informacje dotyczące technologii wykonania robót i zastosowanych materiałów;
12)określać właściwości materiałów budowlanych stosowanych do kolejowych robót drogowych i mostowych;
31)posługiwać się tablicami i literaturą techniczną w rozwiązywaniu zagadnień konstrukcyjnych;
32)posługiwać się kalkulatorem z funkcjami matematycznymi;
33)posługiwać się komputerem przy obliczeniach i wykresach;
34)analizować i kontrolować poprawność uzyskiwanych wyników obliczeń;
35)łączyć elementy konstrukcji budowlanych;
36)wykorzystywać drewniane, stalowe i żelbetowe elementy konstrukcji budowlanych podczas wykonywania zadań zawodowych;
37)stosować podstawowe technologie budowlane;
38)rozwiązywać podstawowe problemy występujące podczas robót budowlanych;
13)rozpoznawać materiały budowlane;
39)rozróżniać podstawowe narzędzia i sprzęt budowlany oraz opisywać zakres ich stosowania;
14)oceniać jakość materiałów budowlanych do kolejowych robót drogowych i mostowych oraz właściwie je stosować;
40)stosować przepisy prawa budowlanego, przepisy techniczno-budowlane i normy stosowane w budownictwie;
15)określać bezpieczne warunki transportowania, magazynowania i stosowania materiałów budowlanych do kolejowych robót drogowych i mostowych;
41)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony od porażeń prądem elektrycznym i ochrony odgromowej oraz ochrony środowiska podczas prowadzenia kolejowych robót drogowych i mostowych. ww
16)rozpoznawać i określać przydatność gruntów do celów budowlanych;
17)projektować skład mieszanek betonowych;
18)określać podstawowe metody pomiarów geodezyjnych;
19)posługiwać się podstawową terminologią dotyczącą miernictwa i geodezji;
2.Treści kształcenia (działy programowe)