📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 lutego 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Orzekanie o niepełnosprawności
Rozdział 3 - Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Rozdział 4 - Uprawnienia osób niepełnosprawnych
Rozdział 5 - Szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych
Rozdział 6 - Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej
Rozdział 7 - Zadania i organizacja służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych
Rozdział 8 - Szkolenie osób niepełnosprawnych
Rozdział 9 - Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10 - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10a - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 2046), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji
Skarbowej
(Dz. U. poz. 1948 oraz z 2017 r. poz. 379, 1926 i 2409),
2)
ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zadaniami organów
administracji publicznej w zakresie niektórych rejestrów publicznych
(Dz. U. poz. 777),
3)
ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 935),
4)
ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia
rodzin
(Dz. U. poz. 1428),
5)
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
(Dz. U. z 2018 r. poz. 138),
6)
ustawą z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2494)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 lutego 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 260 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej
Administracji Skarbowej
(Dz. U. poz. 1948 oraz z 2017 r. poz. 379, 1926 i 2409), który stanowi:
„
Art. 260.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie § 12 i 13 oraz lit. f,
art. 11, art. 13, art. 27, art. 38 pkt 39 lit. a tiret drugie, pkt 65 lit. a, pkt
68 lit. a w zakresie pkt 1, pkt 76 lit. b tiret drugie, art. 119, art. 148, art. 160
ust. 2 i 3, art. 162 ust. 1 pkt 1, art. 164, art. 165 ust. 1, 2 i 6, art. 178, art.
190 ust. 1, art. 201 ust. 1 i art. 259 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 150, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;
2a)
art. 112 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;
3)
art. 4 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 149a:
a)
pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 13 listopada 2017 r.,
b)
pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.
”
;
2)
art. 17 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zadaniami
organów administracji publicznej w zakresie niektórych rejestrów publicznych
(Dz. U. poz. 777), który stanowi:
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 24 kwietnia 2017 r.;
2)
art. 4 pkt 2 lit. d tiret pierwsze i lit. e, art. 6 w zakresie art. 188 ust. 5g, art.
8 pkt 1 lit. b tiret pierwsze i lit. d, art. 12 pkt 3 lit. a w zakresie art. 14 ust.
2 pkt 1 lit. ia i pkt 3 lit. b oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni
od dnia ogłoszenia;
3)
art. 9, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 13, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
3)
art. 16-18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 935), które stanowią:
„
Art. 16.
Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej
ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy
art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 17.
1.
Do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9,
w brzmieniu dotychczasowym.
2.
Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej
dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
3.
Przepisy art. 116-116e ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
stosuje się również do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że postępowanie mediacyjne zostało
wszczęte na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r.
”
;
4)
art. 41 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami
wsparcia rodzin
(Dz. U. poz. 1428), który stanowi:
„
Art. 41.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3-5, art. 6 pkt 10, 11, 12 lit. d, g i lit. h w zakresie
dodawanego w art. 23 ust. 10a, pkt 13, pkt 20 lit. a i b, pkt 21 i 22, art. 7-10,
art. 11 pkt 3 lit. e, art. 12 pkt 1-42 i 44-46, art. 13 pkt 2 lit. a-c, art. 14 pkt
1, 3, pkt 4 w zakresie zmienianego w art. 6 ust. 2, pkt 5 lit. a, pkt 7-10, pkt 13,
14 i pkt 15 lit. a w zakresie zmienianego w art. 29 ust. 5 i 6 i lit. b, art. 15 pkt
5, 6, 8 lit. b w zakresie dodawanego w art. 14 ust. 4b, pkt 9, 10, 17, 18 lit. a,
b i c w zakresie zmienianego w art. 30 ust. 2, pkt 19 i 20 oraz art. 16, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
2)
art. 14 pkt 2 i pkt 4 w zakresie zmienianego w art. 6 ust. 3, pkt 5 lit. b, pkt 6
i pkt 15 lit. a w zakresie zmienianego w art. 29 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2019 r.
”
;
5)
art. 392 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
(Dz. U. z 2018 r. poz. 138), który stanowi:
„
Art. 392.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r., z wyjątkiem art. 346, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
6)
art. 8, art. 9 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
o spółdzielniach socjalnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2494), które stanowią:
„
Art. 8.
Do wniosków o przyznanie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, nierozpatrzonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu
dotychczasowym.
”
Art. 9.
„2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 12a ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 12a ust. 3 ustawy zmienianej w art. 3, jednak nie dłużej niż 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
1 pkt 11, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/78/WE
z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania
w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000). Dane dotyczące ogłoszenia
aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania
przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych
aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1)
o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
określonych w art. 3 lub
2)
o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów,
lub
3)
o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych dalej „osobami niepełnosprawnymi”.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
najniższym wynagrodzeniu - oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące
w grudniu roku poprzedniego, ustalane na podstawie odrębnych przepisów;
2)
osobie niepełnosprawnej bezrobotnej lub niepełnosprawnej poszukującej pracy - oznacza
to osobę niepełnosprawną bezrobotną lub niepełnosprawną poszukującą pracy w rozumieniu
przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
3)
organizacjach pozarządowych - oznacza to organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione
w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1817 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60, 573 i 1909);
4)
przeciętnym wynagrodzeniu - oznacza to przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce
narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, 1386 i 2120 oraz z 2018 r. poz. 138);
4a)
kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę
obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od
tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych;
5)
uczestnictwie w życiu społecznym - oznacza to możliwość pełnienia ról społecznych
oraz pokonywania barier, w szczególności psychologicznych, architektonicznych, urbanistycznych,
transportowych i w komunikowaniu się;
6)
wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych - oznacza to przeciętny miesięczny udział
procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar
czasu pracy;
7)
warunkach pracy chronionej - oznacza to warunki, o których mowa w art. 28 albo art.
29, i uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej albo zakładu aktywności zawodowej;
8)
przystosowanym stanowisku pracy osoby niepełnosprawnej - oznacza to stanowisko pracy,
które jest oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju
i stopnia niepełnosprawności;
9)
staroście - oznacza to także prezydenta miasta na prawach powiatu;
10)
niepełnosprawności - oznacza to trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról
społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w
szczególności powodującą niezdolność do pracy;
11)
psie asystującym - oznacza to odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa,
w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta
osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo
w życiu społecznym.
Art. 2a.
1.
Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
2.
W przypadku przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność,
osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym
okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony
nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego
niepełnosprawność, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych
również w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego
orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była
niepełnosprawna.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie
u pracownika schorzeń, o których mowa w art. 26a ust. 1b, lub schorzeń określonych
na podstawie art. 21 ust. 7.
Rozdział 2
Orzekanie o niepełnosprawności
Art. 3.
1.
Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów
określonych ustawą:
1)
znaczny;
2)
umiarkowany;
3)
lekki.
2.
Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania
ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 4.
1.
Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy
innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
2.
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
3.
Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu,
powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością
psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające
się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze
lub środki techniczne.
4.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w
stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb
życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
5.
Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której
mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego
warunków pracy chronionej, w przypadkach:
1)
przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
2)
zatrudnienia w formie telepracy.
6.
Kontrolę w zakresie spełniania warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza
Państwowa Inspekcja Pracy.
Art. 4a.
1.
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli
mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej
12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu,
powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu
podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w
danym wieku.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny niepełnosprawności
u osób w wieku do 16 roku życia.
Art. 5.
Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
1)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie
art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1a)
niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy
wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej
w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
3)
częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości
przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1,
jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Art. 5a.
1.
Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności
do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których
mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek
o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3,
dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
2.
W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności
wydaje orzeczenie, w którym:
1)
stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których
mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
2)
wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności
organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ma prawo żądać od właściwych organów
rentowych udostępnienia kopii orzeczeń, o których mowa w ust. 1, a organy te są obowiązane
do ich udostępniania.
4.
Od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2, nie służy odwołanie.
Art. 6.
1.
Powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności:
1)
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja;
2)
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja.
1a.
Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków finansowych
budżetu państwa. Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek
samorządu terytorialnego.
2.
Właściwość miejscową powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności
ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.
3.
Właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności ustala się według miejsca
pobytu w przypadku osób:
1)
bezdomnych;
2)
przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych
lub rodzinnych;
3)
przebywających w zakładach karnych i poprawczych;
4)
przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej.
4.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 3 pkt 2-4, zespół orzekający o niepełnosprawności
jest obowiązany przesłać zawiadomienie o wydanym orzeczeniu do powiatowego zespołu
do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego zgodnie z ust. 2.
Art. 6a.
1.
Starosta w ramach zadań z zakresu administracji rządowej powołuje i odwołuje powiatowy
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „powiatowym zespołem”,
po uzyskaniu zgody wojewody oraz przedkłada wojewodzie informacje o realizacji zadań.
Zgoda wojewody wymaga uzyskania opinii Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Pełnomocnikiem”.
2.
Wojewoda po zasięgnięciu opinii starostów oraz uzyskaniu opinii Pełnomocnika ustala
obszar działania powiatowego zespołu, który może obejmować swoim zasięgiem więcej
niż jeden powiat, oraz siedziby wyjazdowych składów orzekających w powiatach, w których
nie powołano powiatowego zespołu.
3.
Powiatowy zespół działający w mieście na prawach powiatu może być nazwany „miejskim
zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności”. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „wojewódzkim
zespołem”, powołuje i odwołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii Pełnomocnika.
Art. 6b.
1.
Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej.
2.
Ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których
orzekają powiatowe zespoły.
3.
W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności,
powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:
1)
odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
2)
szkolenia, w tym specjalistycznego;
3)
zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
4)
uczestnictwa w terapii zajęciowej;
5)
konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce
techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
6)
korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co
rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych
świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz
inne placówki;
7)
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
8)
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji;
9)
spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926 oraz z 2018 r. poz. 79, 106 i 138), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku
ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku),
05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna).
Art. 6b1.
1.
W wojewódzkim zespole przeprowadza się specjalistyczne badania, w tym psychologiczne,
zwane dalej „badaniami”, osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności, na podstawie skierowań wystawionych odpowiednio przez
lekarzy lub psychologów członków zespołów orzekających o niepełnosprawności.
2.
Skierowanie powinno zawierać:
1)
nazwę zespołu, którego lekarz lub psycholog kieruje na badania;
2)
rodzaj badania, na które jest kierowana osoba zainteresowana;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby skierowanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wystawienia skierowania;
8)
uzasadnienie do skierowania na badania;
9)
podpis i pieczątkę osoby kierującej i akceptującej przeprowadzenie badania.
3.
Wyniki badań są sporządzane w formie pisemnej na formularzu badania, do którego dołącza
się wydruki komputerowe lub wykonane zdjęcia.
4.
Formularz badania zawiera następujące dane:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
nazwę wojewódzkiego zespołu, w którym badanie zostało wykonane;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby badanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wykonania badania;
8)
wynik badania wraz z opisem;
9)
informację o załącznikach;
10)
podpis i pieczątkę odpowiednio lekarza lub psychologa wykonującego badanie.
5.
Wyniki badań są przesyłane do zespołu, którego lekarz lub psycholog wystawił skierowanie,
w terminie 3 dni roboczych od daty ich sporządzenia; drugi egzemplarz wyników jest
przechowywany w wojewódzkim zespole łącznie z wydrukiem komputerowym lub wykonanymi
zdjęciami.
6.
Na wniosek osoby badanej lub jej przedstawiciela ustawowego wydaje się kopie wyników
badań.
7.
W wojewódzkim zespole prowadzi się rejestr badań w formie dokumentu pisemnego i elektronicznego.
Rejestr ten powinien zawierać:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
dane osobowe osoby badanej, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6;
3)
datę skierowania na badania;
4)
datę wykonania badania;
5)
imię i nazwisko lekarza lub psychologa wykonującego badania.
8.
Wojewódzki zespół jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych osób badanych
w celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
9.
Dane zgromadzone w formularzu badania lub załączniki udostępnia się, o ile są one
niezbędne, do realizacji zadań określonych w ustawie:
1)
Pełnomocnikowi;
2)
powiatowym zespołom.
10.
Formularz badania i załączniki ulegają zniszczeniu po upływie 50 lat od dnia sporządzenia
formularza badania.
11.
Wojewódzki zespół jest obowiązany prowadzić odpowiednią ewidencję oraz zapewnić przechowywanie
i ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji dotyczącej badań.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres wykonywanych badań oraz tryb i warunki kierowania na te badania,
2)
warunki organizacyjne wykonywania badań,
3)
warunki techniczne pomieszczeń, w których są wykonywane badania
- mając na względzie zapewnienie sprawnego przebiegu procesu orzekania o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności.
Art. 6b2.
1.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą korzystać, z wymiany informacji drogą
elektroniczną, z danych dotyczących osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności
albo o ustalenie stopnia niepełnosprawności, o:
12)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 278 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony
Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2018 r.)
posiadaniu orzeczenia o niezdolności do pracy, jego rodzaju i okresie, na jaki zostało
wydane - gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego, organy emerytalne, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej
oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2018 r. poz. 132 i 138), oraz wojskowe organy emerytalne;
2)
prawie do świadczenia rehabilitacyjnego i okresie jego pobierania - gromadzonych przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
3)
kwalifikacjach i umiejętnościach zawodowych oraz doświadczeniu zawodowym - gromadzonych
przez publiczne służby zatrudnienia;
4)
posiadaniu statusu bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy i pobieraniu
świadczeń z tytułu bezrobocia oraz korzystaniu z instrumentów aktywizujących zawodowo
na rynku pracy - gromadzonych przez publiczne służby zatrudnienia.
2.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany informacji drogą
elektroniczną, o której mowa w ust. 1, powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą
korzystać z danych określonych w ust. 1 w drodze pisemnej wymiany informacji. Podmioty
wymienione w ust. 1 przekazują te dane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
7 dni od dnia otrzymania wniosku powiatowego zespołu lub wojewódzkiego zespołu.
Art. 6c.
1.
Pełnomocnik sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na:
1)
kontroli orzeczeń co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi
orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności;
2)
kontroli prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów i procedur
postępowania w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności;
3)
szkoleniu członków wojewódzkich zespołów;
4)
udzielaniu wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów regulujących postępowanie w sprawach
dotyczących orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
3.
Jeżeli w ramach nadzoru Pełnomocnik stwierdzi, że istnieje uzasadniona wątpliwość
co do zgodności orzeczenia ze stanem faktycznym lub że orzeczenie zostało wydane w
sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności, może zwrócić się do właściwego organu o:
1)
stwierdzenie nieważności orzeczenia;
2)
wznowienie postępowania.
4.
Pełnomocnik, w wyniku stwierdzonych w ramach nadzoru nieprawidłowości, może:
1)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania członków zespołu odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości;
2)
wyrazić zgodę na cofnięcie przez wojewodę zgody na powołanie powiatowego zespołu;
3)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania zespołu;
4)
czasowo zawiesić działalność powiatowego zespołu określając warunki ponownego podjęcia
działalności zespołu i wyznaczając zespół, który będzie realizował zadania zespołu
zawieszonego.
5.
Nadzór, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, w imieniu Pełnomocnika realizują upoważnione
przez niego osoby, posiadające wiedzę niezbędną do przeprowadzania kontroli. Pisemne
upoważnienie jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata.
6.
Wojewoda pełni bezpośredni nadzór nad powiatowymi zespołami. Przepisy ust. 2, 3, 4
pkt 1 i 4 i ust. 5 stosuje się odpowiednio.
7.
Wojewoda przedstawia Pełnomocnikowi informacje o realizacji zadań:
1)
powiatowych zespołów, sporządzane na podstawie informacji otrzymanych od starostów;
2)
wojewódzkiego zespołu.
8.
Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń
społecznych.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a, orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz
skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób
działania tych zespołów;
2)
rodzaj i zakres wymaganych kwalifikacji członków zespołów orzekających oraz tryb postępowania
przy wydawaniu zaświadczeń uprawniających do orzekania o niepełnosprawności lub o
stopniu niepełnosprawności, uwzględniając konieczność zapewnienia specjalistycznych
kwalifikacji, odpowiednich do zakresu orzekania;
3)
warunki organizacyjne i techniczne, jakie powinny spełniać pomieszczenia zespołów
orzekających, mając na względzie zapewnienie dostępu do tych pomieszczeń osobom niepełnosprawnym;
4)
tryb przeprowadzania szkoleń i minima programowe szkoleń dla specjalistów powoływanych
do zespołów orzekających oraz sposób wyboru ośrodków szkoleniowych upoważnionych do
prowadzenia szkoleń, kierując się koniecznością zapewnienia właściwego poziomu kształcenia,
w tym odpowiedniego poziomu wiedzy specjalistycznej;
5)
standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając schorzenia naruszające sprawność organizmu
i przewidywany okres trwania naruszenia tej sprawności, powodujące zaliczenie do odpowiedniego
stopnia niepełnosprawności, a także oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności;
6)
wzory i terminy składania informacji, o których mowa w ust. 7 i art. 6a ust. 1, uwzględniając
elementy informacji o realizacji zadań, przyjętych wnioskach, wydanych orzeczeniach
i wydanych legitymacjach, wydatkach oraz elementy zestawień zbiorczych;
7)
wzory legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz organy uprawnione do ich wystawiania, mając na względzie zachowanie jednolitości
dokumentu potwierdzającego podstawę do korzystania z ulg i uprawnień.
Art. 6ca.
1.
Legitymację dokumentującą niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą stopień
niepełnosprawności wystawia się na wniosek osoby niepełnosprawnej. Osoba niepełnosprawna,
składając wniosek, przedstawia do wglądu prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności,
o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
2.
Legitymacje wystawia się na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, o stopniu
niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień.
3.
Okres ważności legitymacji nie może być dłuższy niż:
1)
5 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących niepełnosprawność;
2)
10 lat - w przypadku legitymacji dokumentujących stopień niepełnosprawności wystawionych
osobom, które nie ukończyły 60. roku życia.
4.
W przypadku gdy osoba niepełnosprawna posiada więcej niż jedno orzeczenie o niepełnosprawności,
o stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, legitymację dokumentującą
niepełnosprawność albo legitymację dokumentującą stopień niepełnosprawności wystawia
się na podstawie ostatniego orzeczenia.
Art. 6cb.
1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia:
1)
produkcję blankietów legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności
oraz ich personalizację i dystrybucję;
2)
system teleinformatyczny, za pomocą którego są wykonywane czynności związane z wystawianiem
legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dokonuje wyboru podmiotu odpowiedzialnego
za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może dokonać wyboru podmiotu
odpowiedzialnego za wykonanie zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
4.
Wydatki związane z wystawianiem legitymacji, produkcją blankietów, ich personalizacją
i dystrybucją pokrywane są z budżetu państwa.
Art. 6cc.
Za wydanie duplikatu legitymacji, o której mowa w art. 6ca, pobiera się opłatę w wysokości
15 zł. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.
Art. 6d.
1.
Tworzy się Elektroniczny Krajowy System Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności,
zwany dalej „systemem”, w którym przetwarza się dane w celu usprawnienia i podniesienia
jakości orzekania o niepełnosprawności oraz realizacji zadań przez zespoły orzekające
o niepełnosprawności.
1a.
Nadzór nad funkcjonowaniem systemu sprawuje Pełnomocnik.
1b.
W ramach nadzoru Pełnomocnik:
1)
określa zakres i kierunki rozwoju systemu;
2)
proponuje w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego
wysokość środków niezbędnych do utrzymania i rozwoju systemu;
3)
informuje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o zagrożeniach dla
prawidłowego funkcjonowania systemu.
2.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły oraz Pełnomocnik są administratorami danych
w prowadzonych przez siebie bazach danych systemu.
3.
W systemie gromadzi się dane dotyczące:
1)
osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności albo o ustalenie stopnia
niepełnosprawności;
2)
przedstawicieli ustawowych osób, o których mowa w pkt 1;
3)
członków powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów;
4)
innych osób zatrudnionych w zespołach;
5)
kosztów funkcjonowania powiatowych zespołów i wojewódzkich zespołów, w tym:
a)
amortyzacji,
b)
zużycia materiałów i energii,
c)
wynagrodzeń, obowiązkowych składek i innych świadczeń, w tym na pracowników wykonujących
badania lub wykonujących czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
d)
umów cywilnoprawnych, w tym umów zawartych z osobami wykonującymi badania lub wykonujących
czynności pomocnicze przy wykonywaniu tych badań,
e)
pozostałych rodzajowo wyżej niewymienionych, w podziale na finansowane z budżetu państwa
i budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
4.
Dane gromadzone w systemie obejmują:
1)
dane dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
płeć,
d)
adres miejsca zameldowania,
e)
adres miejsca pobytu,
f)
cechy dokumentów tożsamości: rodzaj dokumentu, numer i serię dokumentu,
g)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub obywatelstwo w przypadku cudzoziemca nieposiadającego numeru PESEL;
1a)
dane określone w art. 6b2 ust.1, dotyczące osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1;
2)
dane dotyczące wykształcenia i zawodu osób, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 3;
3)
dane dotyczące formy zatrudnienia i wymiaru czasu pracy osób, o których mowa w ust.
3 pkt 3;
4)
dane dotyczące liczby osób, o których mowa w ust. 3 pkt 4, formy ich zatrudnienia
i wymiaru czasu pracy;
5)
dane dotyczące daty i rodzaju wydanego orzeczenia, symbolu przyczyny niepełnosprawności,
daty powstania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, okresu, na jaki
zostało wydane orzeczenie, wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3;
6)
dane dotyczące karty parkingowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym:
a)
numer karty,
b)
datę wydania karty,
c)
datę ważności karty,
d)
oznaczenie powiatowego zespołu, którego przewodniczący wydał kartę,
e)
imię i nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
osoby niepełnosprawnej, której wydano kartę,
f)
nazwę i adres placówki, numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów
gospodarki narodowej (REGON), markę, model oraz numer rejestracyjny pojazdu, którego
kierujący jest uprawniony do posługiwania się kartą - w przypadku kart wydanych placówce,
o której mowa w art. 8 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,
g)
datę i przyczynę utraty ważności karty;
7)
dane dotyczące legitymacji dokumentujących niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności.
4a.
Dane gromadzone w systemie udostępnia się, jeżeli stanowią one kryterium przyznania
świadczenia albo ustawowe kryterium wydania dokumentu, następującym podmiotom:3)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia
23 marca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zadaniami organów administracji
publicznej w zakresie niektórych rejestrów publicznych (Dz. U. poz. 777), która weszła
w życie z dniem 1 lipca 2017 r.
14)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie
niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. poz. 1428), która
weszła w życie z dniem 1 sierpnia 2017 r.; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138), i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
2)
organowi właściwemu dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. z 2017 r. poz. 489, 624, 777, 952 i 1428), i organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w art. 2 pkt 10 tej ustawy - w
celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków
ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
3)
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu
terytorialnego - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z pomocy społecznej, osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków
ich rodzin;
45)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
4; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138), i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie
wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze oraz członków ich rodzin;
56)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta - w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o przyznanie Karty Dużej Rodziny, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1832 i 2161), w zakresie posiadania orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
i informacji o okresie, na jaki zostało wydane.
4b.
Podmioty wymienione w ust. 4a mogą przetwarzać dane udostępnione z systemu w celu,
w którym te dane zostały im udostępnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138).
4c.
Podmioty wymienione w ust. 4a przechowują dane udostępnione z systemu przez okres
10 lat od dnia ich udostępnienia, z wyjątkiem danych dotyczących osób, którym świadczenie
nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku
o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
4d.
Dane udostępnione z systemu usuwa się niezwłocznie po upływie okresów przechowywania,
o których mowa w ust. 4c.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego zapewnia warunki organizacyjno-techniczne
funkcjonowania systemu.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe warunki, w tym techniczne i organizacyjne, sposób oraz tryb gromadzenia
i usuwania danych z systemu, mając na względzie ich zabezpieczenie przed dostępem
lub wykorzystywaniem przez osoby nieuprawnione.
Rozdział 3
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Art. 7.
1.
Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych,
leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych,
zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego
poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
2.
Rehabilitacja lecznicza osób niepełnosprawnych odbywa się na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 8.
1.
Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania
odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania
z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy.
2.
Do realizacji celu, o którym mowa w ust. 1, niezbędne jest:
1)
dokonanie oceny zdolności do pracy, w szczególności przez:
a)
przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych umożliwiających określenie sprawności
fizycznej, psychicznej i umysłowej do wykonywania zawodu oraz ocenę możliwości zwiększenia
tej sprawności,
b)
ustalenie kwalifikacji, doświadczeń zawodowych, uzdolnień i zainteresowań;
2)
prowadzenie poradnictwa zawodowego uwzględniającego ocenę zdolności do pracy oraz
umożliwiającego wybór odpowiedniego zawodu i szkolenia;
3)
przygotowanie zawodowe z uwzględnieniem perspektyw zatrudnienia;
4)
dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie;
5)
określenie środków technicznych umożliwiających lub ułatwiających wykonywanie pracy,
a w razie potrzeby - przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, sprzętu rehabilitacyjnego
itp.
Art. 9.
1.
Rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa
w życiu społecznym.
2.
Rehabilitacja społeczna realizowana jest przede wszystkim przez:
1)
wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej;
2)
wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych;
3)
likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych,
technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji;
4)
kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających integracji
z osobami niepełnosprawnymi.
Art. 10.
Do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej
osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w:
1)
warsztatach terapii zajęciowej, zwanych dalej „warsztatami”;
2)
turnusach rehabilitacyjnych, zwanych dalej „turnusami”.
Art. 10a.
1.
Warsztat oznacza wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówkę stwarzającą osobom
niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i
zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia
zatrudnienia.
2.
Realizacja przez warsztat celu, o którym mowa w ust. 1, odbywa się przy zastosowaniu
technik terapii zajęciowej, zmierzających do rozwijania:
1)
umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej;
2)
psychofizycznych sprawności oraz podstawowych i specjalistycznych umiejętności zawodowych,
umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie pracy.
3.
Terapię realizuje się na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji, w którym
określa się:
1)
formy rehabilitacji;
2)
zakres rehabilitacji;
3)
metody i zakres nauki umiejętności, o których mowa w ust. 2;
4)
formy współpracy z rodziną lub opiekunami;
5)
planowane efekty rehabilitacji;
6)
osoby odpowiedzialne za realizację programu rehabilitacji.
3a7)Dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
socjalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2494), która wejdzie w życie
z dniem 31 marca 2018 r..
Na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji uczestnik warsztatu może brać udział
w nieodpłatnych praktykach zawodowych u pracodawcy, w tym w spółdzielni socjalnej,
w wymiarze do 15 godzin tygodniowo, przez okres do 3 miesięcy, z możliwością przedłużenia
do 6 miesięcy.
3b7)Dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
socjalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2494), która wejdzie w życie
z dniem 31 marca 2018 r..
W praktykach zawodowych, o których mowa w ust. 3a, nie może brać udziału jednocześnie
więcej niż 50% liczby uczestników jednego warsztatu.
4.
W warsztacie działa rada programowa, w skład której wchodzą:
1)
kierownik warsztatu;
2)
specjaliści do spraw rehabilitacji lub rewalidacji;
3)
instruktorzy terapii zajęciowej;
4)
psycholog;
5)
doradca zawodowy lub instruktor zawodu - w miarę potrzeb.
5.
Rada programowa dokonuje okresowej oraz, nie rzadziej niż co 3 lata, kompleksowej
oceny realizacji indywidualnego programu rehabilitacji uczestnika warsztatu i zajmuje
stanowisko w kwestii osiągniętych przez niego postępów w rehabilitacji, uzasadniających:
1)
podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej
lub na przystosowanym stanowisku pracy;
2)
potrzebę skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia, w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej, ze względu na brak postępów w rehabilitacji i złe rokowania co
do możliwości osiągnięcia postępów uzasadniających podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie
rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy po odbyciu
dalszej rehabilitacji w warsztacie;
3)
przedłużenie uczestnictwa w terapii ze względu na:
a)
pozytywne rokowania co do przyszłych postępów w rehabilitacji, umożliwiających podjęcie
zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej
lub na rynku pracy,
b)
okresowy brak możliwości podjęcia zatrudnienia,
c)
okresowy brak możliwości skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia, o
którym mowa w pkt 2.
Art. 10b.
1.
Warsztaty mogą być organizowane przez fundacje, stowarzyszenia lub przez inne podmioty.
2.
Koszty utworzenia, działalności i wynikające ze zwiększenia liczby uczestników warsztatu
są współfinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Funduszem” oraz ze środków samorządu powiatowego, lub innych źródeł,
z zastrzeżeniem ust. 2a, 2b, 3 i 4 oraz art. 68c ust. 1.
2a.
Koszty działalności warsztatu są finansowane ze środków samorządu powiatowego w wysokości
co najmniej 10% tych kosztów.
2b.
Procentowy udział w kosztach, o których mowa w ust. 2a, może być zmniejszony, pod
warunkiem znalezienia innych źródeł finansowania, przeznaczanych w szczególności na
rozwój działalności warsztatu.
3.
Dofinansowanie ze środków Funduszu kosztów uczestnictwa w warsztacie osób niepełnosprawnych
przebywających w jednostkach organizacyjnych obowiązanych do zapewnienia terapii zajęciowej
na podstawie odrębnych przepisów, jest obniżane w zależności od procentowego wskaźnika
udziału tych osób w ogólnej liczbie uczestników warsztatu, zwanego dalej „wskaźnikiem
udziału”, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
4.
Ze środków Funduszu nie mogą być dofinansowane koszty, o których mowa w ust. 3, w
przypadku gdy wskaźnik udziału wynosi co najmniej 80%.
5.
Koszty, o których mowa w ust. 3, nie ulegają obniżeniu w przypadku, gdy wskaźnik udziału
nie przekracza 30%.
5a8)Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Dofinansowanie, o którym mowa w ust. 3, nie ulega obniżeniu w przypadku odbywania
praktyki zawodowej, o której mowa w art. 10a ust. 3a, przez osobę niepełnosprawną
realizującą indywidualny program rehabilitacji.
6.
Powiat, którego mieszkańcy są uczestnikami rehabilitacji w warsztacie działającym
na terenie innego powiatu, jest obowiązany do pokrywania kosztów rehabilitacji w odniesieniu
do swoich mieszkańców, w części nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu, w
wysokości i na zasadach określonych w porozumieniu zawartym z powiatem, na terenie
którego działa warsztat.
6a.
Powiatowe centra pomocy rodzinie przeprowadzają co najmniej raz w roku kontrolę warsztatów.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady tworzenia, działania i dofinansowywania warsztatów, skład i zakres
działania zespołu rozpatrującego wnioski oraz zakres działania rady programowej warsztatu,
a także zakres i tryb przeprowadzania kontroli warsztatów przez powiatowe centra pomocy
rodzinie, w tym:
1)
wzory, tryb składania oraz sposób rozpatrywania wniosków o dofinansowanie kosztów
utworzenia, działalności i kosztów wynikających ze zwiększonej liczby uczestników
warsztatu,
2)
sposób dofinansowania kosztów utworzenia, działalności i kosztów wynikających ze zwiększonej
liczby uczestników warsztatów,
3)
sposób sporządzania informacji o wykorzystaniu środków oraz sprawozdań z działalności
warsztatu,
4)
szczegółowe zasady obniżania dofinansowania w zależności od wskaźnika udziału,
5)
szczegółowy zakres działania rady programowej oraz sposób dokonywania oceny postępów
osób uczestniczących w rehabilitacji
- mając na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania warsztatów i odpowiedniego
poziomu rehabilitacji.
Art. 10c.
1.
Turnus oznacza zorganizowaną formę aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami
wypoczynku, której celem jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie
umiejętności społecznych uczestników, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie
kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań, a także przez udział
w innych zajęciach przewidzianych programem turnusu.
2.
Turnusy mogą być organizowane:
1)
przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i inne jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które prowadzą co najmniej przez
2 lata działalność na rzecz osób niepełnosprawnych i uzyskały wpis do rejestru organizatorów
prowadzonego przez wojewodę, zwane dalej „organizatorem turnusów”;
2)
wyłącznie w ośrodkach, które uzyskały wpis do rejestru ośrodków prowadzonego przez
wojewodę - z wyłączeniem turnusów organizowanych w formie, o której mowa w ust. 5
pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
W domach pomocy społecznej lub w innych placówkach opiekuńczych turnusy mogą być organizowane
wyłącznie dla osób niepełnosprawnych niebędących stałymi podopiecznymi takich jednostek.
4.
Ośrodki, w których organizowane są turnusy, zapewniają osobom niepełnosprawnym odpowiednie
warunki pobytu, dostosowane do rodzaju i stopnia niepełnosprawności uczestników turnusu,
oraz bazę do prowadzenia rehabilitacji i realizacji określonego programu turnusu.
5.
Czas trwania turnusów, o których mowa w ust. 2, wynosi co najmniej 14 dni. Turnusy
organizuje się wyłącznie na terenie kraju, w grupach zorganizowanych liczących nie
mniej niż 20 uczestników, w formie:
1)
stacjonarnej;
2)
niestacjonarnej.
6.
Program turnusu określa:
1)
rodzaj i cele turnusu oraz formy rehabilitacji odpowiednie do rodzajów schorzeń osób
niepełnosprawnych;
2)
rodzaje zajęć kulturalno-oświatowych i sportowo-rekreacyjnych oraz innych zajęć wynikających
ze specjalistycznego rodzaju turnusu, z uwzględnieniem zajęć indywidualnych i grupowych;
3)
kadrę odpowiedzialną za realizację programu turnusu.
7.
Organizator turnusów jest obowiązany do:
1)
zabezpieczenia turnusu od strony organizacyjnej, technicznej i kadrowej w sposób gwarantujący
osobom niepełnosprawnym bezpieczne warunki uczestnictwa w turnusie;
2)
opracowania i realizacji programu turnusu;
3)
udostępniania właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia działalności powiatowego
centrum pomocy rodzinie informacji zawierających:
a)
nazwy ośrodka i miejscowości, w której będą odbywały się turnusy,
b)
daty rozpoczęcia i zakończenia turnusów,
c)
warunki pobytu w ośrodku, w którym organizuje się turnusy,
d)
program turnusu, o którym mowa w ust. 6,
e)
koszt uczestnictwa w turnusie;
4)
przesłania do właściwego powiatowego centrum pomocy rodzinie informacji o przebiegu
turnusu w terminie 21 dni od dnia zakończenia turnusu, sporządzonej odrębnie dla każdego
uczestnika korzystającego z dofinansowania ze środków Funduszu;
5)
przechowywania dokumentów dotyczących przebiegu turnusu przez okres 3 lat.
Art. 10d.
1.
Wojewoda prowadzi rejestr ośrodków oraz rejestr organizatorów turnusów i dokonuje
wpisu do tych rejestrów na okres 3 lat po spełnieniu przez ośrodek lub organizatora
turnusów warunków określonych zgodnie z ust. 8 pkt 3.
2.
Ośrodki ubiegające się o uzyskanie wpisu do rejestru ośrodków przyjmujących grupy
turnusowe składają wniosek o wpis do rejestru do właściwego terytorialnie samorządu
województwa, który po zaopiniowaniu wniosku, w terminie 30 dni od dnia jego wpływu
przekazuje wniosek wojewodzie.
3.
Podmioty ubiegające się o uzyskanie wpisu do rejestru organizatorów turnusów składają
wniosek o wpis do tego rejestru do wojewody właściwego ze względu na siedzibę organizatora
turnusu.
4.
Rozpatrzenie przez wojewodę wniosku następuje w terminie 30 dni od dnia jego wpływu.
O sposobie rozpatrzenia wniosków, o których mowa w ust. 2 i 3, wojewoda zawiadamia
odpowiednio ośrodek i samorząd województwa albo organizatora turnusu.
5.
Ośrodek lub organizator turnusu, który uzyskał wpis do rejestru, jest obowiązany do
niezwłocznego powiadomienia wojewody o każdej zmianie warunków stanowiących podstawę
uzyskania wpisu do rejestru ośrodków lub rejestru organizatorów turnusów.
6.
Wojewoda wykreśla ośrodek lub organizatora turnusu z rejestru w razie:
1)
niespełniania warunków określonych na podstawie ust. 8 pkt 3;
2)
uniemożliwienia kontroli ośrodka lub organizatora turnusu.
7.
O wpisie lub wykreśleniu z rejestrów, o których mowa w ust. 1, wojewoda informuje
w ciągu 14 dni Pełnomocnika, który prowadzi centralną bazę danych ośrodków i organizatorów
turnusów posiadających wpis do rejestru wojewody oraz wydaje krajowy informator o
ośrodkach i organizatorach turnusów posiadających taki wpis.
8.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje turnusów organizowanych przy udziale środków Funduszu oraz warunki uczestnictwa
w tych turnusach,
2)
warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie
uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie,
wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu,
3)
warunki, jakie powinni spełniać organizatorzy turnusów i ośrodki, w których odbywają
się turnusy, sposób oceny spełniania tych warunków i dokonywania wpisu do rejestrów
oraz zasady prowadzenia rejestrów,
4)
zakres, sposób i tryb kontroli organizatorów oraz ośrodków wpisanych do rejestrów,
prowadzonej przez powiatowe centrum pomocy rodzinie lub wojewodę i obowiązki związane
z tą kontrolą,
5)
zakres przekazywanych przez wojewodę informacji o ośrodkach i organizatorach turnusów
posiadających wpis do rejestrów, o których mowa w ust. 1, zasady prowadzenia centralnej
bazy danych ośrodków i organizatorów turnusów posiadających taki wpis oraz udostępniania
danych znajdujących się w tej bazie,
6)
wzory wniosków, zawiadomień i informacji
- mając na względzie zapewnienie odpowiedniego poziomu rehabilitacji.
Art. 10e.
1.
Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa
w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach
rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony
za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:
1)
50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym;
2)
65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej.
2.
W przypadku przekroczenia kwot dochodu, o których mowa w ust. 1, kwotę dofinansowania
pomniejsza się o kwotę, o którą dochód ten został przekroczony, z zastrzeżeniem ust.
3.
3.
W przypadku uzasadnionym trudną sytuacją materialną lub losową osoby niepełnosprawnej
dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie tej osoby lub dofinansowanie
uczestnictwa jej opiekuna może zostać przyznane bez pomniejszania kwoty dofinansowania
pomimo przekroczenia kwot dochodu, o których mowa w ust. 1.
4.
Kwota dofinansowania do uczestnictwa w turnusie przyznana osobie niepełnosprawnej
jest przekazywana na rachunek bankowy organizatora turnusu.
Art. 10f.
1.
Osoby niepełnosprawne są kierowane do uczestnictwa w:
1)
warsztacie - zgodnie ze wskazaniem zawartym w orzeczeniu o niepełnosprawności lub
o stopniu niepełnosprawności;
2)
turnusie - na wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się ta osoba.
2.
Podmiot zamierzający zorganizować lub prowadzący warsztat przyjmuje i zatwierdza,
w uzgodnieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie, zgłoszenie osób do uczestnictwa
w warsztacie.
3.
Wnioski osób n …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.