📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 30 czerwca 2004 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo atomowe
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zezwolenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
Rozdział 3 - Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna oraz ochrona zdrowia pracowników
Rozdział 3a - Stosowanie promieniowania jonizującego w celach medycznych
Rozdział 4 - Obiekty jądrowe
Rozdział 5 - Materiały i technologie jądrowe
Rozdział 6 - Źródła promieniowania jonizującego
Rozdział 7 - Odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe
Rozdział 8 - Transport materiałów jądrowych, źródeł promieniowania jonizującego, odpadów promieniotwórczych
i wypalonego paliwa jądrowego
Rozdział 9 - Nadzór i kontrola w zakresie przestrzegania warunków bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej
Rozdział 10 - Ocena sytuacji radiacyjnej kraju
Rozdział 11 - Postępowanie w przypadku zdarzeń radiacyjnych
Rozdział 12 - Odpowiedzialność cywilna za szkody jądrowe
Rozdział 13 - Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
Rozdział 14 - Państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów
Promieniotwórczych”
Rozdział 15 - Administracyjne kary pieniężne i przepisy karne
Rozdział 16 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Załącznik - Określenia: dawki pochłoniętej, równoważnej i skutecznej (efektywnej)
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. Nr 62, poz. 718, z 2001 r. Nr 46, poz. 499, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 65, poz. 595 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959) i art. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz ustawy
o opłacie skarbowej
(Dz. U. Nr 70, poz. 632) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy
o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 100, poz. 1085),
2)
ustawą z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady
Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej
oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 154, poz. 1800),
3)
ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
(Dz. U. Nr 74, poz. 676),
4)
ustawą z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i
żywienia oraz innych ustaw
(Dz. U. Nr 135, poz. 1145 oraz z 2003 r. Nr 208, poz. 2020),
5)
ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 80, poz. 717),
6)
ustawą z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
(Dz. U. Nr 124, poz. 1152),
7)
ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz ustawy o opłacie
skarbowej
(Dz. U. Nr 70, poz. 632),
8)
ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku
z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej
(Dz. U. Nr 96, poz. 959)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 30 czerwca 2004 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 130 i art. 134-137 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18), które stanowią:
„
Art. 130.
Do czasu powołania dyrektora Zakładu minister właściwy do spraw gospodarki powołuje
do kierowania Zakładem, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, tymczasowego kierownika
Zakładu.
”
„
Art. 134.
W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo
upadłościowe
(Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 117, poz. 756 oraz z 2000 r. Nr 26, poz. 306, Nr 84, poz. 948, Nr 94, poz. 1037 i Nr 114, poz. 1193) w art. 3 w § 2 po wyrazach „Porty Lotnicze” wyraz „oraz” zastępuje się przecinkiem,
a po wyrazach „Poczta Polska” dodaje się wyrazy „oraz państwowego przedsiębiorstwa
użyteczności publicznej «Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych»”.
Art. 135.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
(Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80, Nr 75, poz. 329, Nr 101, poz. 444 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 18, poz. 82 i Nr 60, poz. 280, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 80, poz. 368 i Nr 113, poz. 547, z 1995 r. Nr 1, poz. 2, Nr 95, poz. 474 i Nr 154, poz. 791, z 1996 r. Nr 90, poz. 405, Nr 106, poz. 496, Nr 118, poz. 561 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 106, poz. 675, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 123, poz. 777 oraz z 2000 r. Nr 26, poz. 306 i Nr 84, poz. 948) w art. 4 w ust. 2 dodaje się pkt 3 w brzmieniu:
„
3)
państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej «Zakład Unieszkodliwiania Odpadów
Promieniotwórczych».
”
Art. 136.
W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816, Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 9 w ust. 3 skreśla się wyrazy „Państwowej Agencji Atomistyki,”
2)
w art. 33a po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
Państwową Agencję Atomistyki,
”
.
Art. 137.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 138,
zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień
ustawowych w brzmieniu nadanym ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne,
jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
”
;
2)
art. 62 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska,
ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 100, poz. 1085), który stanowi:
„
Art. 62.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r., z wyjątkiem:
1)
art. 46 pkt 11, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia ustawy,
2)
art. 46 pkt 10, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
”
;
3)
art. 45 i 53 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie
pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji
rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. Nr 154, poz. 1800), które stanowią:
„
Art. 45.
Statuty nadane na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc
do czasu zastąpienia ich statutami nadanymi na podstawie przepisów zmienionych niniejszą
ustawą.
”
„
Art. 53.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem:
1)
art. 14 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 10 stycznia 2002 r.,
2)
art. 32 pkt 1 i art. 41, które wchodzą w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,
3)
art. 2 pkt 1 lit. b) i pkt 6, art. 5, art. 28 oraz art. 39, które wchodzą w życie
z dniem 1 lipca 2002 r.,
4)
art. 12 pkt 2 oraz art. 37 pkt 1-4, pkt 5 w zakresie art. 5 ust. 2, art. 8 ust. 2
i art. 13, oraz pkt 6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,
5)
art. 25 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską
członkostwa w Unii Europejskiej.
”
;
4)
art. 232 i 235 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Agencji Wywiadu
(Dz. U. Nr 74, poz. 676), które stanowią:
„
Art. 232.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie stosuje się przepisy
dotychczas obowiązujące, o ile nie są z nią sprzeczne.
”
„
Art. 235.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227
i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
5)
art. 15 ustawy z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności
i żywienia oraz innych ustaw
(Dz. U. Nr 135, poz. 1145 oraz z 2003 r. Nr 208, poz. 2020), który stanowi:
„
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że:
1)
art. 1 pkt 9 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,
2)
art. 1 pkt 12 wchodzi w życie z dniem 10 listopada 2002 r.,
3)
(uchylony).
”
;
6)
art. 89 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 80, poz. 717), który stanowi:
„
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
7)
art. 161 i 163 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym
Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
(Dz. U. Nr 124, poz. 1152), które stanowią:
„
Art. 161.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych
w art. 141-158 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej
jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
”
„
Art. 163.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem:
1)
art. 25 ust. 2, art. 95, art. 102-105, art. 123 pkt 1 i 3, art. 124 i 125, art. 127,
art. 135 ust. 2 i 3 - w zakresie dotyczącym art. 123 pkt 3 oraz art. 137 ust. 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż z dniem uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej;
2)
art. 148 pkt 3 lit. c, w zakresie, w którym dotyczy art. 80b ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej
w art. 148, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż
z dniem uzyskania członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
”
;
8)
art. 3-4 i 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz
ustawy o opłacie skarbowej
(Dz. U. Nr 70, poz. 632), które stanowią:
„
Art. 3.
1.
Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy działalność związaną z narażeniem
na promieniowanie jonizujące w celach medycznych, o której mowa w:
1)
art. 33d ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane, do dnia 31 grudnia 2005 r.,
do uzyskania zgody na wykonywanie tej działalności;
2)
art. 33e ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane, do dnia 31 grudnia 2006 r.,
do uzyskania zgody na wykonywanie tej działalności.
2.
Zezwolenia na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich o energii promieniowania
do 300 keV w celach medycznych wydane na podstawie dotychczasowych przepisów stają
się odpowiednio zezwoleniami na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych w rozumieniu niniejszej ustawy.
3.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach rentgenowskich stosujących
aparaty rentgenowskie o energii promieniowania do 300 keV w celach medycznych nadane
na podstawie dotychczasowych przepisów stają się uprawnieniami inspektora ochrony
radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 4.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 12 ust. 2 i 3, art. 15 ust. 3, art. 25 pkt 1, art. 46, art. 63 ust. 3 i art.
121 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 12
ust. 2 i 3, art. 25 pkt 1, art. 33c ust. 9, art. 33d ust. 5, art. 33e ust. 6, art.
33g ust. 15, art. 46, art. 63 ust. 3 i art. 121 ust. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
”
„
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej, z wyjątkiem art. 1:
-
pkt 26 i 36, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.,
-
pkt 61 i 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
”
;
9)
art. 113 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw
w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej
(Dz. U. Nr 96, poz. 959), który stanowi:
„
Art. 113.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem:
1)
art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.
97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem
30 kwietnia 2004 r.;
2)
art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem
2 maja 2004 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich:
1)
dyrektywy 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiającej podstawowe normy bezpieczeństwa
w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi
z promieniowania jonizującego (Dz. U. WE L 159 z 29.06.1996),
2)
dyrektywy 97/43/Euratom z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie ochrony zdrowia osób fizycznych
przed niebezpieczeństwem wynikającym z promieniowania jonizującego związanego z badaniami
medycznymi oraz uchylająca dyrektywę 84/466/Euratom (Dz. U. WE L 180 z 09.07.1997).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej
ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej
- dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie
specjalne.I)Odnośnik nr 1 dodany do tytułu ustawy przez art. 40 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.
o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą
Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 96, poz. 959), która weszła w życie
z dniem 1 maja 2004 r.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa:
1)
działalność w zakresie pokojowego wykorzystywania energii atomowej związaną z rzeczywistym
i potencjalnym narażeniem na promieniowanie jonizujące od sztucznych źródeł promieniotwórczych,
materiałów jądrowych, urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, odpadów promieniotwórczych
i wypalonego paliwa jądrowego;
2)
obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej tę działalność;
3)
organy właściwe w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
4)
zasady odpowiedzialności cywilnej za szkody jądrowe;
52)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o zmianie ustawy -
Prawo atomowe oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 70, poz. 632), która weszła
w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.)
zasady wypełniania zobowiązań międzynarodowych, w tym w ramach Unii Europejskiej,
dotyczących bezpieczeństwa jądrowego, ochrony przed promieniowaniem jonizującym oraz
zabezpieczeń materiałów jądrowych i kontroli technologii jądrowych.
2.
Ustawa określa także kary pieniężne za naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej oraz tryb ich nakładania.
3.
Ustawę stosuje się również do działalności wykonywanej w warunkach zwiększonego, w
wyniku działania człowieka, narażenia na naturalne promieniowanie jonizujące.
43)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Ustawa ponadto określa zasady monitorowania skażeń promieniotwórczych i reguluje działania
podejmowane w przypadku zdarzeń radiacyjnych, jak również w przypadku długotrwałego
narażenia w następstwie zdarzenia radiacyjnego lub działalności wykonywanej w przeszłości.
54)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Ustawa określa również szczególne zasady ochrony osób przed zagrożeniami wynikającymi
ze stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych.
Art. 2.
Wykonywanie działalności, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, jest dopuszczalne
po zastosowaniu określonych w przepisach środków dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz
ochrony życia i zdrowia ludzi, jak również bezpieczeństwa mienia i ochrony środowiska.
Art. 35)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W rozumieniu niniejszej ustawy użyte określenia oznaczają:
1)
audyt kliniczny - systematyczną kontrolę lub przegląd medycznych procedur radiologicznych,
mające na celu polepszenie jakości udzielanych pacjentowi świadczeń zdrowotnych poprzez
usystematyzowaną analizę, w ramach której praktyka, procedury i wyniki radiologiczne
są porównywane z uznanymi standardami oraz, w razie konieczności, modyfikację dotychczasowego
postępowania lub wprowadzenie nowych standardów;
2)
bezpieczeństwo jądrowe - stan osiągany przez całokształt przedsięwzięć organizacyjnych
i technicznych podejmowanych w celu zapobiegania powstaniu niekontrolowanej samopodtrzymującej
się reakcji rozszczepienia jądrowego związanej z działalnością z materiałami jądrowymi
oraz ograniczania jej skutków;
3)
dawka graniczna - wartość dawki promieniowania jonizującego, wyrażoną jako dawka skuteczna
lub równoważna, dla określonych osób, pochodzącą od kontrolowanej działalności zawodowej,
której, poza przypadkami przewidzianymi w ustawie, nie wolno przekroczyć;
4)
dawka pochłonięta - dawkę pochłoniętą określoną w załączniku do ustawy;
5)
dawka równoważna - dawkę równoważną określoną w załączniku do ustawy;
6)
dawka skuteczna (efektywna) - dawkę skuteczną (efektywną) określoną w załączniku do
ustawy;
7)
działania interwencyjne - działania, które zapobiegają narażeniu lub zmniejszają narażenie
ludzi w wyniku zdarzenia radiacyjnego, polegające na oddziaływaniu na źródło promieniowania
jonizującego, źródło skażeń promieniotwórczych, drogi rozprzestrzeniania tych skażeń
oraz na ludzi;
8)
jednostka organizacyjna - każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem;
9)
likwidacja obiektu jądrowego - doprowadzenie obiektu lub urządzenia do stanu niewymagającego
ograniczeń z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w wykonywaniu
dowolnej działalności;
10)
likwidacja składowiska odpadów promieniotwórczych lub składowiska wypalonego paliwa
jądrowego - doprowadzenie terenu, na którym znajduje się składowisko odpadów promieniotwórczych
lub składowisko wypalonego paliwa jądrowego, do stanu niewymagającego ograniczeń z
punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w wykonywaniu dowolnej
działalności;
11)
materiał jądrowy - rudy, materiały wyjściowe (źródłowe) lub specjalne materiały rozszczepialne,
o których mowa w art. 197 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,
zwanego dalej „Traktatem Euratom”;
12)
medycyna nuklearna - wszelką działalność diagnostyczną związaną z podawaniem pacjentom
produktów radiofarmaceutycznych, a także z zabiegami terapeutycznymi przy użyciu produktów
radiofarmaceutycznych;
13)
medyczna procedura radiologiczna - opis czynności niezbędnych do przeprowadzenia badania
lub zabiegu z wykorzystaniem promieniowania jonizującego w celu postawienia diagnozy
bądź leczenia;
14)
medyczny wypadek radiologiczny - niezamierzone wydarzenie, takie jak błąd w obsłudze
urządzenia radiologicznego, awaria urządzenia radiologicznego lub przerwa w jego działaniu,
a także inne nieszczęśliwe zdarzenie, którego konsekwencje nie mogą być pominięte
z punktu widzenia ochrony radiologicznej pacjenta;
15)
narażenie - proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego;
16)
narażenie wyjątkowe - narażenie osoby uczestniczącej w usuwaniu skutków zdarzenia
radiacyjnego lub w działaniach interwencyjnych, w czasie których może ona otrzymać
dawkę przekraczającą wartość rocznej dawki granicznej dla pracowników;
17)
obiekt jądrowy - obiekt lub urządzenie przeznaczone do wytwarzania, stosowania, przetwarzania,
wzbogacania izotopowego, przechowywania, składowania materiału jądrowego w ilości
umożliwiającej zrealizowanie samopodtrzymującej się reakcji rozszczepienia jądrowego,
w szczególności elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie z energetycznymi reaktorami
jądrowymi oraz badawcze, doświadczalne i inne reaktory jądrowe - od rozpoczęcia budowy
do zakończenia likwidacji;
18)
objętość tarczowa - objętość guza nowotworowego lub innych tkanek, które są napromieniane
w celu osiągnięcia planowanego efektu terapeutycznego;
19)
ochrona fizyczna - całokształt przedsięwzięć organizacyjnych i technicznych, mających
na celu skuteczne zabezpieczenie materiałów jądrowych przed kradzieżą lub aktami terroru,
dywersji i sabotażu;
20)
ochrona radiologiczna - zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku
braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich skutków do poziomu
tak niskiego, jak tylko jest to rozsądnie osiągalne, przy uwzględnieniu czynników
ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych;
21)
ochrona radiologiczna pacjenta - zespół czynności i ograniczeń zmierzających do zminimalizowania
narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące, które nie będzie nadmiernie utrudniało
lub uniemożliwiało uzyskania pożądanych i uzasadnionych informacji diagnostycznych
lub efektów leczniczych;
22)
odpady promieniotwórcze - odpady stałe, ciekłe lub gazowe, zawierające substancje
promieniotwórcze lub skażone tymi substancjami, których wykorzystanie jest niecelowe
lub niemożliwe, zakwalifikowane do kategorii odpadów wymienionych w art. 47; niniejsza
definicja nie ma zastosowania do art. 62;
23)
ogranicznik dawki (limit użytkowy dawki) - ograniczenie przewidywanych dawek indywidualnych,
które mogą pochodzić od określonego źródła promieniowania jonizującego, uwzględnione
podczas planowania ochrony radiologicznej w celach związanych z optymalizacją;
24)
postępowanie z odpadami promieniotwórczymi - wszelkie działania, włącznie z likwidacją
obiektu, związane z przetwarzaniem, przemieszczaniem, przechowywaniem lub składowaniem
odpadów promieniotwórczych;
25)
postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym - wszelkie działania włącznie z likwidacją
obiektu, związane z przerobem, przemieszczaniem, przechowywaniem lub składowaniem
wypalonego paliwa jądrowego;
26)
poziom interwencyjny - liczbową wartość dawki skutecznej lub równoważnej możliwej
do uniknięcia albo poziom zawartości izotopów promieniotwórczych w żywności, wodzie
przeznaczonej do spożycia przez ludzi i środkach żywienia zwierząt, których możliwość
przekroczenia oznacza konieczność rozważenia podjęcia określonych działań interwencyjnych;
27)
poziomy referencyjne - dawki promieniowania jonizującego na powierzchnię skóry w badaniach
rentgenodiagnostycznych lub poziomy aktywności - w przypadku podawania pacjentom produktów
radiofarmaceutycznych, dotyczące badań typowych pacjentów, dla poszczególnych kategorii
urządzeń radiologicznych; poziomy referencyjne nie mogą być przekraczane w przypadku
powszechnie stosowanych medycznych procedur radiologicznych, jeżeli stosuje się właściwe
sposoby postępowania i urządzenia techniczne; poziomy referencyjne mogą być przekraczane
w przypadku istnienia istotnych wskazań klinicznych;
28)
pracodawca zewnętrzny - pracodawcę zatrudniającego pracowników, o których mowa w art.
17 ust. 1 pkt 1, prowadzących dowolną działalność na terenie kontrolowanym u innego
pracodawcy;
29)
pracownik - pracownika w rozumieniu przepisów Prawa pracy, osobę wykonującą pracę
na podstawie innej niż stosunek pracy, jak również osobę wykonującą działalność na
własny rachunek, którzy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące mogą otrzymać
dawki przekraczające wartości dawek granicznych określonych dla osób z ogółu ludności;
30)
pracownik zewnętrzny - pracownika, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, zatrudnionego
przez pracodawcę zewnętrznego lub wykonującego działalność na własny rachunek, prowadzącego
dowolną działalność na terenie kontrolowanym, za który nie jest odpowiedzialny ani
on, ani jego pracodawca;
31)
praktykant - osobę odbywającą szkolenie lub praktykę w jednostce organizacyjnej w
celu uzyskania określonych umiejętności;
32)
program bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - system działań gwarantujący
spełnienie określonych wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
w zależności od prowadzonej działalności;
33)
promieniowanie jonizujące - promieniowanie składające się z cząstek bezpośrednio lub
pośrednio jonizujących albo z obu rodzajów tych cząstek lub fal elektromagnetycznych
o długości do 100 nm (nanometrów);
34)
promieniowanie naturalne - promieniowanie jonizujące emitowane ze źródeł pochodzenia
naturalnego ziemskiego i kosmicznego;
35)
przechowalnik wypalonego paliwa jądrowego - obiekt jądrowy przeznaczony do bezpiecznego,
stabilnego i chronionego przechowywania wypalonego paliwa jądrowego po jego wyładowaniu
z reaktora lub basenu przy reaktorze, a przed przekazaniem do przerobu lub składowania
w charakterze odpadu promieniotwórczego;
36)
przechowywanie odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego - magazynowanie
odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego z zamiarem ponownego ich
wydobycia w celu przetworzenia lub przerobu albo składowania;
37)
przerób wypalonego paliwa jądrowego - proces lub działanie zmierzające do wydobycia
części lub wszystkich izotopów promieniotwórczych z wypalonego paliwa jądrowego w
celu ich dalszego wykorzystania;
38)
przetwarzanie materiałów jądrowych - proces lub działanie zmierzające do zmiany postaci
fizycznej lub chemicznej (konwersja) materiału jądrowego, począwszy od konwersji rudy
uranu lub toru, aż do uzyskania materiału w postaci paliwa jądrowego lub dowolnej
postaci, nadającej się do innych zastosowań tych materiałów, w tym przerób wypalonego
paliwa jądrowego oraz przetwarzanie odpadów promieniotwórczych zawierających materiały
jądrowe;
39)
przetwarzanie odpadów promieniotwórczych - proces lub działanie zmierzające do minimalizacji
objętości odpadów, segregację odpadów według kategorii oraz przygotowanie ich do transportu
lub składowania;
40)
radiologia zabiegowa - wszelkie procedury lecznicze i diagnostyczne dokonywane poprzez
skórę pacjenta lub w inny sposób, wykonywane w znieczuleniu miejscowym lub znieczuleniu
ogólnym oraz przy użyciu obrazowania fluoroskopowego dla lokalizacji zmiany chorobowej
i dla monitorowania medycznej procedury radiologicznej, a także kontroli i dokumentowania
terapii;
41)
radioterapia - wszelką działalność terapeutyczną związaną z wykorzystaniem urządzeń
radiologicznych, w tym:
a)
terapię powierzchniową dla leczenia nowotworów położonych w skórze człowieka oraz
terapię głęboką dla leczenia nowotworów i ewentualnie niektórych innych zmian chorobowych
położonych w narządach i tkankach o innej lokalizacji (teleradioterapia),
b)
wprowadzanie źródła izotopowego bezpośrednio do narządów wewnętrznych śródtkankowo,
dojamowo, lub umieszczanie go na powierzchni ciała pacjenta (brachyterapia),
c)
zamierzone wprowadzenie do ustroju terapeutycznych ilości produktów radiofarmaceutycznych;
42)
rentgenodiagnostyka - wszelką działalność diagnostyczną związaną z wykorzystaniem
aparatów rentgenowskich;
43)
skażenie promieniotwórcze - skażenie przedmiotów, pomieszczeń, środowiska lub osób
przez niepożądaną obecność substancji promieniotwórczych, przy czym w szczególnym
przypadku ciała ludzkiego obejmuje zarówno skażenie zewnętrzne, jak i skażenie wewnętrzne,
niezależnie od drogi wniknięcia substancji promieniotwórczej do organizmu;
44)
składowanie odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego - złożenie
odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego w obiekcie do tego przeznaczonym
bez zamiaru ponownego ich wydobycia;
45)
substancja promieniotwórcza - substancję zawierającą jeden lub więcej izotopów promieniotwórczych
o takiej aktywności lub stężeniu promieniotwórczym, które nie mogą być pominięte z
punktu widzenia ochrony radiologicznej;
46)
system zarządzania jakością - zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań,
koniecznych dla wystarczającego zapewnienia, że dana struktura, układ lub ich części
składowe bądź procedury będą działać w sposób zadowalający, spełniając wymagania określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 33c ust. 9 pkt 2;
47)
szkoda dla zdrowia człowieka - oszacowane ryzyko skrócenia długości i pogorszenia
jakości życia ludzi w następstwie narażenia na promieniowanie jonizujące; obejmuje
straty wynikające ze skutków somatycznych, nowotworów i poważnych zaburzeń genetycznych;
48)
teren kontrolowany - teren o kontrolowanym dostępie, objęty specjalnymi przepisami
mającymi na celu ochronę przed promieniowaniem jonizującym lub rozprzestrzenianiem
się skażeń promieniotwórczych;
49)
teren nadzorowany - teren objęty specjalnym nadzorem, w celu ochrony przed promieniowaniem
jonizującym;
50)
urządzenia radiologiczne - źródła promieniowania jonizującego lub urządzenia służące
do detekcji promieniowania jonizującego, wykorzystywane do celów leczniczych lub diagnostycznych;
51)
wypalone paliwo jądrowe - paliwo jądrowe, które zostało napromieniowane w rdzeniu
reaktora oraz na stałe usunięte z rdzenia;
52)
wzbogacanie izotopowe - proces polegający na rozdzielaniu izotopów uranu w celu zwiększenia
zawartości uranu 235 w produkcie wyjściowym;
53)
zagrożenie (narażenie potencjalne) - narażenie, które może nastąpić, przy czym prawdopodobieństwo
jego wystąpienia i wielkość mogą być zawczasu oszacowane;
54)
zamknięcie składowiska odpadów promieniotwórczych lub składowiska wypalonego paliwa
jądrowego - zaprzestanie dostarczania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa
jądrowego do składowiska, na podstawie decyzji właściwego organu, oraz wykonanie wszelkich
prac koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa składowiska;
55)
zdarzenie radiacyjne - sytuację związaną z zagrożeniem, wymagającą podjęcia pilnych
działań w celu ochrony pracowników lub ludności;
56)
źródło promieniotwórcze - substancję promieniotwórczą przygotowaną do wykorzystywania
jej promieniowania jonizującego;
57)
źródło promieniowania jonizującego - źródło promieniotwórcze, urządzenie zawierające
takie źródło, urządzenie wytwarzające promieniowanie jonizujące lub urządzenie emitujące
substancje promieniotwórcze.
Rozdział 2
Zezwolenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
Art. 46)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Wykonywanie działalności związanej z narażeniem, polegającej na:
1)
wytwarzaniu, przetwarzaniu, przechowywaniu, składowaniu, transporcie lub stosowaniu
materiałów jądrowych, źródeł i odpadów promieniotwórczych oraz wypalonego paliwa jądrowego
i obrocie nimi, a także na wzbogacaniu izotopowym,
2)
budowie, rozruchu, próbnej i stałej eksploatacji oraz likwidacji obiektów jądrowych,
3)
budowie, eksploatacji, zamknięciu i likwidacji składowisk odpadów promieniotwórczych
i składowisk wypalonego paliwa jądrowego oraz budowie i eksploatacji przechowalników
wypalonego paliwa jądrowego,
4)
produkowaniu, instalowaniu, stosowaniu i obsłudze urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze
oraz obrocie tymi urządzeniami,
5)
uruchamianiu i stosowaniu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące,
6)
uruchamianiu pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego,
w tym pracowni rentgenowskich,
7)
zamierzonym dodawaniu substancji promieniotwórczych w procesie produkcyjnym wyrobów
powszechnego użytku i wyrobów medycznych, obrocie tymi wyrobami oraz przywozie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wywozie z tego terytorium wyrobów powszechnego
użytku i wyrobów medycznych, do których dodano substancje promieniotwórcze,
8)
zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych ludziom i zwierzętom w celu medycznej
lub weterynaryjnej diagnostyki, leczenia lub badań naukowych
- wymaga zezwolenia albo zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej, z zastrzeżeniem art. 6 pkt 1.
2.
Działalność polegająca na dodawaniu substancji promieniotwórczych do żywności, zabawek,
osobistych ozdób lub kosmetyków oraz przywozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i wywozie z tego terytorium takich wyrobów jest zabroniona.
Art. 56)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust.
1, zawiera:
1)
oznaczenie jednostki organizacyjnej ubiegającej się o wydanie zezwolenia, jej siedzibę
i adres;
2)
w przypadku przedsiębiorców - numer w rejestrze przedsiębiorców;
3)
określenie rodzaju, zakresu i miejsca wykonywania działalności związanej z narażeniem.
2.
Złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w
art. 4 ust. 1, albo zgłoszenia wykonywania tej działalności dokonuje kierownik jednostki
organizacyjnej.
3.
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, zwany dalej „Prezesem Agencji”, wydaje zezwolenia
i przyjmuje zgłoszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Zezwolenie na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych oraz uruchamianie pracowni stosujących takie aparaty wydaje państwowy
wojewódzki inspektor sanitarny, a dla jednostek organizacyjnych:
1)
podległych lub podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej lub nadzorowanych przez
niego albo dla których jest on organem założycielskim - komendant wojskowego ośrodka
medycyny prewencyjnej;
2)
podległych lub podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez
niego nadzorowanych albo dla których jest on organem założycielskim - państwowy inspektor
sanitarny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
5.
Wydanie zezwolenia albo przyjęcie zgłoszenia następuje po stwierdzeniu, że spełnione
zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej
zezwolenia albo zgłoszenia.
6.
Wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie i odmowa przyjęcia
zgłoszenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.
7.
Zezwolenie wydaje się na czas nieoznaczony, chyba że jednostka organizacyjna ubiegająca
się o wydanie zezwolenia złoży wniosek o wydanie zezwolenia na czas oznaczony.
8.
Organy, o których mowa w ust. 3 i 4, prowadzą rejestr jednostek organizacyjnych, których
działalność wymaga co najmniej zgłoszenia.
9.
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zgłaszać organowi wydającemu zezwolenie
wszelkie zmiany danych określonych w zezwoleniu.
10.
Przepis ust. 9 stosuje się odpowiednio do zgłoszenia.
11.
Organ wydający zezwolenie cofa zezwolenie, w przypadku gdy:
1)
wydano prawomocne orzeczenie zakazujące jednostce organizacyjnej wykonywania objętej
zezwoleniem działalności związanej z narażeniem;
2)
jednostka organizacyjna przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane
do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu;
3)
jednostka organizacyjna nie usunęła, w wyznaczonym przez organ wydający zezwolenie
terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu
lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem.
12.
W decyzji o cofnięciu zezwolenia należy określić sposób postępowania z posiadanymi
przez jednostkę organizacyjną materiałami jądrowymi, źródłami promieniotwórczymi,
odpadami promieniotwórczymi oraz wypalonym paliwem jądrowym.
13.
Koszty postępowania, o którym mowa w ust. 12, ponosi jednostka organizacyjna, której
cofnięto zezwolenie.
14.
Za wydanie zezwolenia pobiera się opłatę skarbową w wysokości określonej w przepisach
o opłacie skarbowej.
Art. 6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
przypadki, w których wykonywanie działalności określonej w art. 4 ust. 1 nie podlega
obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, oraz przypadki, w których działalność
może być wykonywana na podstawie zgłoszenia, ustalając graniczne wartości aktywności
całkowitej i stężenia promieniotwórczego izotopów promieniotwórczych jako kryteria
zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia;
2)
dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności
określonej w art. 4 ust. 1 albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności, konieczne
dla potwierdzenia przez wnioskodawcę spełnienia warunków bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych rodzajów wykonywanej
działalności, a także czynności organu wydającego zezwolenie albo przyjmującego zgłoszenie
w przypadku, gdy treść dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki
te zostały spełnione;
3)
wymagania dotyczące zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych w surowcach
i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi i inwentarza żywego,
a także w odpadach przemysłowych stosowanych w budownictwie oraz kontroli zawartości
tych izotopów.
Rozdział 3
Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna oraz ochrona zdrowia pracowników
Art. 7.
1.
Za przestrzeganie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej odpowiedzialny
jest kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem.
27)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
W jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wymagającą zezwolenia istnieje
obowiązek opracowania i wdrożenia programu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
zawierającego co najmniej opis urządzeń i procedur mających na celu ochronę pracownika,
ogółu ludności i środowiska przed zagrożeniem.
37)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
W jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wymagającą zezwolenia wewnętrzny
nadzór nad przestrzeganiem wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
sprawuje osoba, która posiada uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem
ust. 3a.
3a8)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Wymaganie, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy jednostki organizacyjnej wykonującej
działalność z aparatami rentgenowskimi do celów weterynaryjnych pracującymi w systemie
zdjęciowym oraz jednostki organizacyjnej wykonującej działalność z urządzeniami rentgenowskimi
przeznaczonymi do kontroli osób, przesyłek i bagażu.
4.
Z wnioskiem o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej może wystąpić zainteresowana
osoba lub kierownik jednostki organizacyjnej.
5.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej nadaje się osobie, która:
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
posiada co najmniej średnie wykształcenie;
39)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.)
zdała egzamin z zakresu szkolenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art.
12 ust. 2 lub 3;
4)
posiada orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia;
510)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. c tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
posiada staż pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące, określony w
przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 2 lub 3.
6.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej nadaje Prezes Agencji, z zastrzeżeniem
ust. 7.
6a11)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, z
wyjątkiem uprawnień inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach rentgenowskich
stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej,
radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych prowadzą jednostki,
które zostały wpisane do rejestru Prezesa Agencji.
6b11)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w
pracowniach rentgenowskich stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych prowadzą jednostki, które zostały wpisane do rejestru Głównego Inspektora
Sanitarnego.
712)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych nadaje Główny Inspektor Sanitarny.
8.
Koszty uzyskania uprawnień ponosi występujący z wnioskiem o nadanie uprawnień.
Art. 7a13)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kierownik jednostki organizacyjnej zasięga opinii inspektora ochrony radiologicznej
na temat badania i sprawdzania urządzeń ochronnych i przyrządów pomiarowych, obejmującej
w szczególności:
1)
ocenę urządzeń mających wpływ na ochronę radiologiczną - przed dopuszczeniem do ich
stosowania;
2)
dopuszczenie do stosowania nowych lub zmodyfikowanych źródeł promieniowania jonizującego,
z punktu widzenia ochrony radiologicznej;
3)
częstotliwość sprawdzania skuteczności stosowanych środków i technik ochrony przed
promieniowaniem;
4)
częstotliwość wzorcowania przyrządów pomiarowych, sprawdzanie ich sprawności i właściwego
użytkowania.
Art. 8.
114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kierownik jednostki organizacyjnej przed podjęciem działalności związanej z wprowadzeniem
nowych rodzajów zastosowań promieniowania jonizującego sporządza uzasadnienie, które
powinno wykazać, że spodziewane w wyniku wykonywania tej działalności korzyści naukowe,
ekonomiczne, społeczne i inne będą większe niż możliwe, powodowane przez tę działalność,
szkody dla zdrowia człowieka i stanu środowiska.
2.
W przypadku zaistnienia nowych istotnych okoliczności dotyczących skutków wykonywanej
działalności kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany dokonać weryfikacji
uzasadnienia, uwzględniając te same czynniki, których uwzględnienie jest wymagane
przy sporządzaniu uzasadnienia.
Art. 8a15)Dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kierownik jednostki organizacyjnej zawiadamia pisemnie organ, który wydał zezwolenie
albo przyjął zgłoszenie, o przewidywanym przekształceniu jednostki organizacyjnej
lub zakończeniu przez nią działalności i uzgadnia z nim, na piśmie, sposób postępowania
z posiadanymi źródłami promieniotwórczymi, materiałami jądrowymi lub odpadami promieniotwórczymi
oraz przeprowadza na koszt jednostki organizacyjnej kontrolę dozymetryczną oraz dekontaminację
miejsca wykonywania działalności i jego otoczenia po zakończeniu działalności.
Art. 916)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej zapewnia wykonywanie działalności zgodnie z zasadą
optymalizacji, wymagającą, aby - przy rozsądnym uwzględnieniu czynników ekonomicznych
i społecznych - liczba narażonych pracowników i osób z ogółu ludności była jak najmniejsza,
a otrzymywane przez nich dawki promieniowania jonizującego były możliwie małe, z zastrzeżeniem
art. 33c.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej przeprowadza ocenę narażenia pracowników, a jeżeli
z analizy optymalizacyjnej wynika taka konieczność, ustala dla nich dalsze ograniczenia
narażenia, tak, żeby otrzymane przez nich dawki promieniowania jonizującego były nie
wyższe niż ustalone dla nich ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek).
3.
Jeżeli ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek) zostaną ustalone w zezwoleniu, to
możliwość ich przekroczenia podlega zgłoszeniu przez kierownika jednostki organizacyjnej
organowi, który wydał zezwolenie.
Art. 9a17)Dodany przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Prezes Agencji może w zezwoleniu nałożyć na jednostkę organizacyjną obowiązek utworzenia
wyspecjalizowanej, wyodrębnionej organizacyjnie służby ochrony radiologicznej, wspomagającej
inspektora ochrony radiologicznej w wykonywaniu zadań z zakresu ochrony radiologicznej.
2.
Wyspecjalizowana służba ochrony radiologicznej, o której mowa w ust. 1, może być wspólna
dla kilku jednostek organizacyjnych, jeżeli kierownicy tych jednostek tak postanowią
w zawartej umowie.
Art. 10.
1.
Pracownik może być zatrudniony w warunkach narażenia po orzeczeniu braku przeciwwskazań
do takiego zatrudnienia wydanym przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje,
zwanego dalej „uprawnionym lekarzem”.
2.
Kwalifikacje uprawnionego lekarza, tryb wydawania i przechowywania orzeczeń oraz rodzaje
i częstotliwość badań stanu zdrowia pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia
określają przepisy prawa pracy, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 11.
1.
Do pracy przy materiale jądrowym, źródle promieniowania jonizującego, odpadach promieniotwórczych
lub wypalonym paliwie jądrowym można dopuścić pracownika, który posiada odpowiednią
do stanowiska pracy znajomość przepisów z zakresu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej oraz niezbędne umiejętności.
218)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić prowadzenie wstępnych
i okresowych - nie rzadziej niż co 5 lat, szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej, zgodnie z opracowanym przez siebie programem.
Szkoleniem objęci są również pracownicy uczestniczący w transporcie materiałów jądrowych,
źródeł promieniotwórczych, odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego.
2a19)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Szkolenia, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności:
1)
ogólne procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane
z działalnością wykonywaną przez jednostkę organizacyjną;
2)
procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane z konkretnym
stanowiskiem pracy;
3)
w przypadku kobiet - także informację o konieczności niezwłocznego powiadomienia kierownika
jednostki organizacyjnej o ciąży oraz informację o ryzyku skażenia promieniotwórczego
dziecka karmionego piersią przez matkę, w przypadku gdy istnieje możliwość skażenia
promieniotwórczego ciała matki.
320)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Programy szkoleń, opracowane przez kierownika jednostki organizacyjnej działającej
na podstawie zezwolenia, podlegają zatwierdzeniu przez organ, który wydał zezwolenie.
Art. 12.
1.
W jednostce organizacyjnej na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej może być zatrudniona wyłącznie osoba
posiadająca uprawnienia nadane przez Prezesa Agencji.
1a21)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Z wnioskiem o nadanie uprawnień, o których mowa w ust. 1, może wystąpić kierownik
jednostki organizacyjnej, w której ma być zatrudniona osoba na stanowisku wymagającym
uprawnienia, lub kierownik jednostki nadrzędnej.
1b21)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Koszty uzyskania uprawnień ponosi występujący z wnioskiem o nadanie uprawnień.
1c21)Dodany przez art. 1 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia, o których mowa w ust. 1, prowadzą jednostki,
które zostały wpisane do rejestru Prezesa Agencji.
222)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje stanowisk, o których mowa w ust. 1,
2)
szczegółowe warunki i tryb nadawania przez Prezesa Agencji uprawnień inspektora ochrony
radiologicznej oraz uprawnień dla osób, które mogą być zatrudnione na stanowiskach
określonych w ust. 1, sposób powoływania komisji egzaminacyjnej, tryb jej pracy, sposób
przeprowadzenia egzaminu, wzór zaświadczenia o uzyskaniu uprawnienia, tryb wnoszenia
opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wynagrodzenie członków komisji egzaminacyjnej,
3)
wymagany zakres szkolenia, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające
szkolenie, program i formy organizowania szkoleń, a także tryb uzyskiwania wpisu do
rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 6a, oraz do rejestru, o którym mowa w ust. 1c,
4)
ramowy zakres obowiązków i uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, któremu uprawnienia
nadaje Prezes Agencji
- mając na celu zapewnienie przestrzegania wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej w jednostce organizacyjnej, a także sprawowania w sposób odpowiedni
wewnętrznego nadzoru nad przestrzeganiem tych wymagań.
322)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe warunki i tryb nadawania przez Głównego Inspektora Sanitarnego uprawnień
inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych, uwzględniając sposób powoływania komisji
egzaminacyjnej, tryb jej pracy, sposób przeprowadzenia egzaminu, wzór zaświadczenia
o uzyskaniu uprawnienia, tryb wnoszenia opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wynagrodzenie
członków komisji egzaminacyjnej,
2)
wymagany zakres szkolenia, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające
szkolenie, uwzględniając program i formy przeprowadzania szkoleń, a także tryb uzyskiwania
wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 6b,
3)
ramowy zakres obowiązków i uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, któremu uprawnienia
nadaje Główny Inspektor Sanitarny
- mając na celu zapewnienie przestrzegania wymagań ochrony radiologicznej w jednostce
organizacyjnej.
Art. 13.
1.
Dawki graniczne obejmują sumę dawek pochodzących od narażenia zewnętrznego i wewnętrznego.
2.
Dawki graniczne nie obejmują narażenia na promieniowanie naturalne, jeżeli narażenie
to nie zostało zwiększone w wyniku działalności człowieka, w szczególności nie obejmują
narażenia pochodzącego od radonu w budynkach mieszkalnych, od naturalnych nuklidów
promieniotwórczych wchodzących w skład ciała ludzkiego, od promieniowania kosmicznego
na poziomie ziemi, jak również narażenia nad powierzchnią ziemi od nuklidów promieniotwórczych
znajdujących się w nienaruszonej skorupie ziemskiej.
Art. 14.
1.
Suma dawek promieniowania jonizującego dla pracowników oraz ogółu ludności, pochodzących
od wszystkich rodzajów wykonywanej działalności łącznie, nie może, z zastrzeżeniem
art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 2 i 3, przekraczać dawek granicznych określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 25 pkt 1.
223)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Dawek granicznych nie stosuje się do osób poddawanych działaniu promieniowania jonizującego
w celach medycznych, o których mowa w art. 33a ust. 1.
Art. 15.
(uchylony).24)Przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Art. 16.
1.
W sytuacji narażenia na skutek przypadku ocenie podlegają dawki promieniowania jonizującego
otrzymane przez narażoną osobę. Narażenie to nie dotyczy sytuacji, o której mowa w
art. 20 ust. 1.
2.
Oceny narażenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej,
na terenie której nastąpiło narażenie, albo Prezes Agencji, jeżeli ustalenie takiej
jednostki nie jest możliwe.
Art. 17.
1.
W celu dostosowania sposobu oceny zagrożenia pracowników w jednostkach organizacyjnych
do jego spodziewanego poziomu, w zależności od wielkości zagrożenia, wprowadza się
dwie kategorie pracowników:
125)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
kategorię A obejmującą pracowników, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą
6 mSv (milisiwertów) w ciągu roku lub na dawkę równoważną przekraczającą trzy dziesiąte
wartości dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn, określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 25 pkt 1;
225)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
kategorię B obejmującą pracowników, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą
1 mSv w ciągu roku lub na dawkę równoważną przekraczającą jedną dziesiątą wartości
dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn, określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 25 pkt 1, i którzy nie zostali zaliczeni do kategorii A.
2.
Ocena narażenia pracowników prowadzona jest na podstawie kontrolnych pomiarów dawek
indywidualnych lub pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy.
3.
Pracownicy kategorii A podlegają ocenie narażenia prowadzonej na podstawie systematycznych
pomiarów dawek indywidualnych, a jeżeli mogą być narażeni na skażenie wewnętrzne mające
wpływ na poziom dawki skutecznej dla tej kategorii pracowników, podlegają również
pomiarom skażeń wewnętrznych.
426)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Pracownicy kategorii B podlegają ocenie narażenia prowadzonej na podstawie pomiarów
dozymetrycznych w środowisku pracy w sposób pozwalający stwierdzić prawidłowość zaliczenia
pracowników do tej kategorii, chyba że kierownik jednostki organizacyjnej zadecyduje
o objęciu ich systematycznymi pomiarami dawek indywidualnych. Zezwolenie może zawierać
warunek prowadzenia oceny narażenia pracowników kategorii B wykonujących prace określone
w tym zezwoleniu na podstawie pomiarów dawek indywidualnych.
526)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
W przypadku gdy pomiar dawki indywidualnej jest niemożliwy lub niewłaściwy, ocena
dawki indywidualnej otrzymanej przez pracownika kategorii A może być dokonana na podstawie
wyników pomiarów dawek indywidualnych przeprowadzonych dla innych narażonych pracowników
tej kategorii albo na podstawie wyników pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy.
6.
Zaliczenia pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia do kategorii A lub B dokonuje
kierownik jednostki organizacyjnej, w zależności od przewidywanego poziomu narażenia
tych pracowników.
7.
Ze względu na zdolność do wykonywania pracy w grupie pracowników kategorii A ustala
się następującą klasyfikację medyczną: zdolny, zdolny pod pewnymi warunkami, niezdolny.
7a27)Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Klasyfikacji medycznej pracownika kategorii A dokonuje uprawniony lekarz, który sprawuje
nadzór medyczny nad tym pracownikiem.
8.
Pracownik nie może być zatrudniony na określonym stanowisku w kategorii A, jeżeli
uprawniony lekarz wydał orzeczenie, że jest on niezdolny do wykonywania takiej pracy.
Art. 1828)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
W celu dostosowania działań i środków ochrony radiologicznej pracowników do wielkości
i rodzajów zagrożeń, kierownik jednostki organizacyjnej wprowadza podział lokalizacji
miejsc pracy na:
1)
tereny kontrolowane, tam, gdzie istnieje możliwość otrzymania dawek określonych dla
pracowników kategorii A, istnieje możliwość rozprzestrzeniania się skażeń promieniotwórczych
lub mogą występować duże zmiany mocy dawki promieniowania jonizującego;
2)
tereny nadzorowane, tam, gdzie istnieje możliwość otrzymania dawek określonych dla
pracowników kategorii B i które nie zostały zaliczone do terenów kontrolowanych.
2.
Za spełnienie wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 25 pkt 2
dla terenów kontrolowanych i nadzorowanych jest odpowiedzialny kierownik jednostki
organizacyjnej, który podejmuje określone działania w celu spełnienia tych wymagań
po zasięgnięciu opinii inspektora ochrony radiologicznej i lekarza medycyny pracy.
Art. 19.
129)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W szczególnych przypadkach, z wyłączeniem zdarzeń radiacyjnych, pracownicy kategorii
A, za ich zgodą i za zgodą Prezesa Agencji, mogą otrzymać określone przez Prezesa
Agencji dawki przekraczające wartości dawek granicznych, jeżeli jest to konieczne
dla wykonania określonego zadania w określonym miejscu pracy i w określonym czasie.
229)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Niedopuszczalne jest narażenie, o którym mowa w ust. 1, praktykantów, uczniów, studentów
oraz kobiet w ciąży, a kobiet karmiących piersią, jeżeli w wyniku narażenia jest prawdopodobne
powstanie skażeń promieniotwórczych ciała.
329)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany uzasadnić konieczność narażenia,
o którym mowa w ust. 1, i z wyprzedzeniem szczegółowo omówić związane z tym kwestie
z zainteresowanymi pracownikami - ochotnikami lub ich przedstawicielami, oraz z uprawnionym
lekarzem i inspektorem ochrony radiologicznej, a także poinformować zainteresowanych
pracowników - ochotników o ryzyku związanym z narażeniem, o którym mowa w ust. 1,
i o niezbędnych środkach ostrożności.
4.
Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 3, wymaga udokumentowania w formie
pisemnej.
5.
Otrzymane przez pracownika dawki, o których mowa w ust. 1, są oddzielnie rejestrowane
w dokumentacji określonej w art. 30 ust. 3. Otrzymanie tych dawek nie może powodować
odsunięcia pracownika od normalnych zajęć lub przesunięcia go na inne stanowisko bez
jego zgody, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 2 i 3.
Art. 20.
130)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Osoba uczestnicząca w usuwaniu skutków zdarzenia radiacyjnego oraz w działaniach interwencyjnych
nie może otrzymać w czasie trwania tych działań dawki przekraczającej wartość rocznej
dawki granicznej dla pracowników, z wyjątkiem sytuacji narażenia wyjątkowego, o którym
mowa w ust. 2 i 3.
230)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W sytuacji narażenia wyjątkowego wynikającego z działań mających na celu:
1)
zapobieżenie poważnej utracie zdrowia,
2)
uniknięcie dużego napromieniowania znacznej liczby osób,
3)
zapobieżenie katastrofie na większą skalę
- należy dołożyć wszelkich starań, żeby osoba uczestnicząca w takich działaniach nie
otrzymała dawki skutecznej przekraczającej 100 mSv.
330)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Osoba uczestnicząca w ratowaniu życia ludzkiego może otrzymać dawkę skuteczną przekraczającą
100 mSv, jednakże należy dołożyć wszelkich starań, żeby nie otrzymała dawki skutecznej
przekraczającej 500 mSv.
4.
Osobami podejmującymi działania, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą być wyłącznie ochotnicy,
którzy przed podjęciem tych działań zostali poinformowani o związanym z ich działaniem
ryzyku dla zdrowia, a następ …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.