📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 10 maja 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca
Rozdział 1 - Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy
udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
Rozdział 2 - Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej
Rozdział 3 - Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca
Rozdział 4 - Postępowanie z udziałem małoletnich bez opieki i innych osób o szczególnych potrzebach
Rozdział 4a - Nieodpłatna informacja prawna i nieodpłatna pomoc prawna
Rozdział 5 - Pomoc dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej
Rozdział 5a - Przesiedlenie i relokacja
Rozdział 6 - Zatrzymanie cudzoziemca oraz umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie
aresztu dla cudzoziemców w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
Rozdział 7 - Prawa i obowiązki cudzoziemca, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony
uzupełniającej
Rozdział 8 - Rada do Spraw Uchodźców
Dział III - Inne rodzaje ochrony udzielanej cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Rozdział 1 - Azyl
Rozdział 2
Rozdział 3 - Ochrona czasowa cudzoziemców
Dział IV - Rejestry
Dział V - Przepisy karne
Dział VI - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 2 - Przepisy przejściowe i końcowe
Załącznik nr 1 - Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 4 ustawy z dnia
13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1109) (wzór)
Załącznik nr 2 - Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 5 ustawy z dnia
13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1109) (wzór)
Załącznik nr 3 - Oświadczenie cudzoziemca uprawnionego, o którym mowa w art. 69d ust. 6 ustawy z dnia
13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1109) (wzór)
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 51), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. z 2018 r. poz. 107),
2)
ustawą z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców
oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej
(Dz. U. poz. 650)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 maja 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 oraz art. 12 i art. 18 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2018 r. poz. 107), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/66/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie
warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w ramach przeniesienia wewnątrz
przedsiębiorstwa
(Dz. Urz. UE L 157 z 27.05.2014, str. 1).
”
„
Art. 12.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4
ustawy zmienianej w art. 1 oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4
stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 28 lit. b i e, pkt 29, 31 lit. b, pkt 35, 38, 40, 44 w zakresie art. 139b
i art. 139f ust. 1 pkt 5, pkt 46, 47, 72 lit. a tiret czwarte w zakresie art. 195
ust. 1 pkt 6 lit. c i pkt 72 lit. c, art. 4 pkt 1, 2 lit. a tiret pierwsze i pkt 3
oraz art. 7 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
2)
art. 1 pkt 149, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
”
;
2)
art. 196 i art. 236 ustawą z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
- Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej
(Dz. U. poz. 650), które stanowią:
„
Art. 196.
1.
Do postępowań w sprawach przedsiębiorców wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 ust.
1, stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Do wniosków o wydanie interpretacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy uchylanej
w art. 192, w stosunku do których nie wydano interpretacji przed dniem wejścia w życie
ustawy, o której mowa w art. 1 ust. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Do wniosków przedsiębiorców, o których mowa w art. 11 ustawy uchylanej w art. 192,
nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 ust. 1,
stosuje się przepisy dotychczasowe.
4.
Do spraw, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się także przepisy art. 2, art. 8, art.
10-12, art. 14, art. 15, art. 27 oraz art. 28 ustawy, o której mowa w art. 1 ust.
1.
”
„
Art. 236.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 184, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;
2)
art. 185, który wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2019 r.;
3)
art. 188, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych
standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców
oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych
z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. WE L 212 z 07.08.2001);
2) dyrektywy 2003/9/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej minimalne normy dotyczące
przyjmowania osób ubiegających się o azyl (Dz. Urz. WE L 31 z 03.02.2003). Dane dotyczące
ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem
uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia
tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz organy właściwe w tych sprawach.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
areszt dla cudzoziemców - areszt dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 i 2282 oraz z 2018 r. poz. 107, 138 i 771);
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
cudzoziemiec - cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
4a)
dane biometryczne - wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane w celu umieszczenia
w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji Genewskiej w formie elektronicznej;
5)
dokument podróży - dokument uznany przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej,
uprawniający do przekroczenia granicy, wydany przez organ państwa obcego, organ polski
lub organizację międzynarodową albo podmiot upoważniony przez organ państwa obcego
lub obcą władzę o charakterze państwowym;
6)
granica - granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 660 oraz z 2018 r. poz. 50);
7)
karta pobytu - dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy,
zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub status uchodźcy
w Rzeczypospolitej Polskiej;
7a)
kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej - wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej złożony przez cudzoziemca lub w jego imieniu po tym, jak w odniesieniu
do poprzedniego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, który go dotyczył, została
wydana decyzja ostateczna, w tym także o umorzeniu postępowania;
8)
Konwencja Genewska - Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r.
(Dz. U. z 1991 r. poz. 515 i 516);
9)
kraj pochodzenia - państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec, a w przypadku cudzoziemca,
którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który nie posiada obywatelstwa żadnego
państwa - państwo, w którym stale zamieszkuje;
9a)
małoletni bez opieki - małoletniego cudzoziemca, który przybywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub przebywa na tym terytorium bez opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych
za niego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej;
9aa)
ośrodek recepcyjny - ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu przyjęć cudzoziemców,
którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
9b)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne państwo, które
stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31);
9c)
przesiedlenie - przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
uchodźcy mandatoryjnego w celu nadania mu na tym terytorium statusu uchodźcy lub udzielenia
ochrony uzupełniającej;
9d)
relokacja - przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej na terytorium odpowiedzialnego państwa członkowskiego określonego
w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu
której wniosek ten został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego ochroną międzynarodową
z państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach odpowiedzialności
i solidarności między państwami członkowskimi;
10)
strzeżony ośrodek - strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
11)
(uchylony)
12)
uchodźca mandatoryjny - cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez Wysokiego Komisarza
Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, zgodnie z jego mandatem wynikającym z Konwencji
Genewskiej oraz Statutu Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców
zatwierdzonego rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 428(V)
z dnia 14 grudnia 1950 r.;
13)
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej - wniosek o objęcie przez Rzeczpospolitą
Polską ochroną cudzoziemca, który ubiega się o status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Art. 3.
1.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się ochrony przez:
1)
nadanie statusu uchodźcy;
1a)
udzielenie ochrony uzupełniającej;
2)
udzielenie azylu;
3)
(uchylony)
4)
udzielenie ochrony czasowej.
2.
(uchylony)
Art. 4.
Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 5.
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji lub postanowienia wydanego na podstawie
ustawy, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony
bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Art. 6.
(uchylony)
Art. 7.
1.
Decyzje lub postanowienia wydane w sprawach określonych w ustawie mogą być przekazywane
za pośrednictwem urządzeń umożliwiających odczyt i zapis znaków pisma na nośniku papierowym
oraz za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnych i doręczane cudzoziemcowi w formie
uzyskanej w wyniku takiego przekazu.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o doręczeniu decyzji, rozumie się przez to także jej ogłoszenie.
Art. 8.
W postępowaniach i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy mogą być przetwarzane
następujące dane cudzoziemca:
1)
imię (imiona) i nazwisko;
2)
nazwisko poprzednie;
3)
nazwisko rodowe;
4)
płeć;
5)
imię ojca;
6)
imię i nazwisko rodowe matki;
7)
data urodzenia lub wiek;
8)
miejsce i kraj urodzenia;
9)
kraj pochodzenia;
10)
odciski linii papilarnych;
11)
rysopis:
a)
wzrost w centymetrach,
b)
kolor oczu,
c)
znaki szczególne;
11a)
wizerunek twarzy;
12)
obywatelstwo;
13)
narodowość;
14)
rasa lub pochodzenie etniczne;
15)
przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;
16)
przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;
17)
przynależność do określonych grup społecznych;
18)
stan zdrowia;
18a)
informacje o życiu seksualnym;
19)
stan cywilny;
20)
wykształcenie;
21)
zawód wykonywany;
22)
miejsce pracy;
23)
miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;
24)
informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach karnych i postępowaniach
w sprawach o wykroczenia oraz o wydanych w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu
sądowym lub administracyjnym;
25)
stosunek do służby wojskowej;
26)
informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;
27)
informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu
skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów
i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie
z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby
ochrony porządku publicznego, oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające
Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi
w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości
(Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 603/2013”, oraz o czynnościach podjętych na podstawie
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona), zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”.
Art. 9.
Dane cudzoziemca, na podstawie których jest możliwe ustalenie, że:
1)
jest w toku lub zakończyło się postępowanie w sprawie:
a)
udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
b)
udzielenia albo pozbawienia azylu wobec cudzoziemca,
2)
cudzoziemcowi nadano albo odmówiono nadania statusu uchodźcy,
3)
cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia azylu,
4)
cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej
- nie mogą być udostępniane ani pozyskiwane od podmiotów, wobec których istnieje uzasadnione
domniemanie, że dopuszczają się prześladowań lub wyrządzają poważną krzywdę.
Art. 10.
W przypadku gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy bierze udział cudzoziemiec,
który nie umie lub nie może pisać, podpis cudzoziemca na dokumencie zastępuje tuszowy
odcisk jego palca; obok tego odcisku inna osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej
lub niemogącej pisać, umieszczając swój podpis, z zaznaczeniem że został on złożony
na życzenie nieumiejącego lub niemogącego pisać.
Art. 11.
1.
Tłumaczenie na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, dopuszczonych
jako dowód w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub azylu,
zapewnia, w razie potrzeby, organ, przed którym jest prowadzone postępowanie.
2.
Jeżeli w przesłuchaniu cudzoziemca, w postępowaniu prowadzonym w sprawie uregulowanej
w ustawie, bierze udział tłumacz, w protokole przesłuchania cudzoziemca podaje się
imię i nazwisko tłumacza.
Art. 12.
(uchylony)
Dział II
Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca
Rozdział 1
Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy
udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
Art. 13.
1.
Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed
prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań
politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce
korzystać z ochrony tego kraju.
2.
Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status
uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.
3.
Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1)
ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka,
w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej
w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
(Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1993 r. poz. 285, z 1995 r.
poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r. poz. 266, z 2002 r. poz. 1084,
z 2003 r. poz. 364 oraz z 2010 r. poz. 587.), lub
2)
być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka,
których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt
1.
4.
Prześladowanie może polegać w szczególności na:
1)
użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
2)
zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób
dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
3)
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter
nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
4)
braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;
5)
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia
służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby
zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;
6)
czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.
Art. 14.
1.
Przy ocenie powodów prześladowania bierze się pod uwagę, że:
1)
pojęcie rasy obejmuje w szczególności kolor skóry, pochodzenie lub przynależność do
określonej grupy etnicznej;
2)
pojęcie religii obejmuje w szczególności:
a)
posiadanie przekonań teistycznych, nieteistycznych lub ateistycznych,
b)
udział lub powstrzymywanie się od udziału w obrzędach religijnych, sprawowanych publicznie
lub prywatnie, indywidualnie lub zbiorowo,
c)
inne akty o charakterze religijnym, wyrażane przekonania lub formy zachowania indywidualnego
lub zbiorowego, wynikające z wierzeń religijnych lub z nimi związane;
3)
pojęcie narodowości nie jest ograniczone do posiadania obywatelstwa lub jego braku,
lecz obejmuje w szczególności przynależność do grupy określonej przez:
a)
tożsamość kulturową, etniczną lub językową lub
b)
wspólne pochodzenie geograficzne lub polityczne, lub
c)
powiązanie z ludnością w innym państwie;
4)
pojęcie przekonań politycznych obejmuje w szczególności posiadanie opinii, myśli lub
przekonań w sprawach związanych z podmiotami, o których mowa w art. 16 ust. 1, dopuszczającymi
się prześladowań, oraz w sprawach ich polityki lub metod działania, bez względu na
to, czy osoba, która ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, działała zgodnie z tą
opinią, myślą lub przekonaniem;
5)
grupa jest uznawana jako określona grupa społeczna, w szczególności jeżeli posiada
odrębną tożsamość w kraju pochodzenia przez postrzeganie jej jako odrębnej od otaczającego
społeczeństwa, a jej członkowie mają wspólne cechy wrodzone, których nie można zmienić,
lub wspólną przeszłość albo mają wspólne cechy lub przekonania o takim znaczeniu dla
ich tożsamości lub świadomości, że członek grupy nie może być zmuszony do ich zmiany.
2.
W zależności od warunków istniejących w kraju pochodzenia określona grupa społeczna
może stanowić grupę, której członkowie mają wspólną orientację seksualną, przy czym
orientacja seksualna nie może obejmować czynów, które według prawa polskiego są przestępstwami.
3.
Uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia może istnieć, chociażby
cudzoziemiec nie posiadał cech powodujących prześladowanie z powodu rasy, religii,
narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej,
jeżeli takie cechy są mu przypisywane przez podmioty dopuszczające się prześladowań.
Art. 15.
Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się
ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go
na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1)
orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2)
tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3)
poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego
stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego
konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Art. 16.
1.
Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa w art. 13, lub wyrządzającymi
poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być:
1)
organy władzy publicznej kraju pochodzenia;
2)
ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część jego terytorium;
3)
podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty, o których mowa
w pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, nie mogą lub nie chcą zapewnić ochrony
przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy.
2.
Ochronę przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy uważa się za
zapewnioną, jeżeli jest udzielana w sposób skuteczny i trwały, a w szczególności gdy
podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, chcą
i są w stanie zapobiegać prześladowaniom lub poważnej krzywdzie, w szczególności przez
zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i
wykrywania czynów stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz ścigania i
karania za takie czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub doznającym poważnej
krzywdy dostęp do takiej ochrony.
Art. 17.
1.
Cudzoziemiec może powoływać się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem lub rzeczywiste
ryzyko doznania poważnej krzywdy, spowodowane wydarzeniami, które nastąpiły po opuszczeniu
kraju pochodzenia.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste
ryzyko doznania poważnej krzywdy mogą być spowodowane działaniem cudzoziemca po opuszczeniu
kraju pochodzenia, w szczególności gdy były one wyrazem i kontynuacją przekonań lub
orientacji seksualnych posiadanych w kraju pochodzenia.
Art. 18.
1.
Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające
obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje
uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić
się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona
obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju
pochodzenia.
2.
Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust.
1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz
osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
Art. 18a.
Informacja o okoliczności, że cudzoziemiec był w przeszłości prześladowany lub doznał
poważnej krzywdy, lub był bezpośrednio zagrożony prześladowaniem lub doznaniem poważnej
krzywdy, jest istotną informacją potwierdzającą uzasadnioną obawę cudzoziemca przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że istnieją
uzasadnione powody, aby uznać, że akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy
się nie powtórzą.
Art. 19.
1.
Cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli:
1)
nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia;
2)
korzysta z ochrony lub pomocy organów lub agencji Narodów Zjednoczonych innych niż
Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, pod warunkiem że w danych
okolicznościach cudzoziemiec ma praktyczną i prawną możliwość powrotu na terytorium,
gdzie taka ochrona lub pomoc jest dostępna, bez zagrożenia jego życia, bezpieczeństwa
osobistego lub wolności;
3)
istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a)
popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości
w rozumieniu prawa międzynarodowego,
b)
jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi
w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych,
c)
popełnił zbrodnię o charakterze innym niż polityczny poza terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przed złożeniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
4)
jest uważany przez organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej za osobę mającą prawa i
obowiązki związane z posiadaniem obywatelstwa polskiego.
2.
Nadania statusu uchodźcy odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją poważne
podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni
lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
3.
Cudzoziemcowi, który złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
można ponadto odmówić nadania statusu uchodźcy, jeżeli obawa przed prześladowaniem
jest oparta na okolicznościach, które celowo wytworzył po opuszczeniu kraju pochodzenia.
Art. 20.
1.
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli:
1)
nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
2)
istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a)
zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b,
b)
popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium
czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego,
c)
stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.
2.
Udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją
poważne podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu
zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt
3 lit. a lub b.
3.
Cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej popełnił
inny niż określony w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b czyn,
który jest przestępstwem według prawa polskiego zagrożonym karą pozbawienia wolności,
można odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia
wyłącznie w celu uniknięcia kary.
Art. 21.
1.
Cudzoziemca pozbawia się statusu uchodźcy, jeżeli po nadaniu tego statusu właściwy
organ stwierdził, że cudzoziemiec:
1)
dobrowolnie ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem;
2)
utraciwszy obywatelstwo kraju pochodzenia, ponownie dobrowolnie je przyjął;
3)
przyjął nowe obywatelstwo i korzysta z ochrony państwa, którego obywatelstwo przyjął;
4)
ponownie dobrowolnie osiedlił się w państwie, które opuścił lub poza którego granicami
przebywał z powodu obawy przed prześladowaniem;
5)
nie może dłużej odmawiać korzystania z ochrony państwa, którego jest obywatelem, z
powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił
przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał
ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, uzasadniających
jego odmowę korzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada;
6)
będąc bezpaństwowcem, może powrócić do państwa, w którym miał poprzednio stałe miejsce
zamieszkania, z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy,
i nie przedstawił przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku
z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem,
uzasadniających jego odmowę powrotu do tego państwa;
7)
popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości
w rozumieniu prawa międzynarodowego;
8)
jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych, określonymi
w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych;
9)
zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty
o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy.
2.
Pozbawienie statusu uchodźcy w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lub 6, może
nastąpić w przypadku:
1)
zmian okoliczności mających charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa
cudzoziemca przed prześladowaniem nie jest uzasadniona;
2)
gdy organy władzy publicznej kraju pochodzenia cudzoziemca, jak również ugrupowania
lub organizacje, w tym organizacje międzynarodowe, kontrolujące ten kraj lub znaczną
część jego terytorium, podjęły niezbędne środki w celu zapobieżenia prześladowaniom,
w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania,
zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących prześladowania oraz karania za takie
czyny, i zapewniają osobom prześladowanym dostęp do takich środków.
3.
Cudzoziemca nie pozbawia się statusu uchodźcy z przyczyny, o której mowa w ust. 1
pkt 9, jeżeli nadal spełnia warunki posiadania tego statusu.
Art. 22.
1.
Cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy:
1)
okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się
w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana;
2)
po jej udzieleniu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit.
a lub b lub w art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c;
3)
wyjdzie na jaw, że zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje
lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla udzielenia ochrony uzupełniającej.
2.
Pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może
nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i
długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest
uzasadniona.
2a.
Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust.
1 pkt 1, jeżeli może powołać się na przekonywające powody związane z poprzednio doznaną
poważną krzywdą, uzasadniające jego odmowę skorzystania z ochrony państwa, którego
obywatelstwo posiada, albo - w przypadku bezpaństwowca - z ochrony państwa, w którym
miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania.
3.
Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust.
1 pkt 3, jeżeli nadal spełnia warunki jej posiadania.
4.
Cudzoziemca można pozbawić ochrony uzupełniającej, jeżeli po jej udzieleniu wyjdą
na jaw okoliczności, o których mowa w art. 20 ust. 3.
Art. 22a.
Decyzja o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy albo udzieleniu ochrony uzupełniającej
wygasa z mocy prawa z dniem nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego.
Rozdział 2
Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej
Art. 23.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwany dalej „Szefem Urzędu”, w drodze decyzji:
1)
nadaje albo odmawia nadania statusu uchodźcy;
2)
udziela ochrony uzupełniającej albo odmawia jej udzielenia;
3)
pozbawia statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej.
Art. 24.
1.
Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu za
pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży
Granicznej.
2.
Cudzoziemiec, który przebywa w strzeżonym ośrodku, areszcie dla cudzoziemców, areszcie
śledczym lub zakładzie karnym, składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej
za pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży
Granicznej obejmującego terytorialnym zasięgiem działania siedzibę strzeżonego ośrodka,
aresztu dla cudzoziemców, aresztu śledczego lub zakładu karnego.
Art. 25.
1.
Cudzoziemiec, który składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, zwany dalej
„wnioskodawcą”, może złożyć ten wniosek także w imieniu następujących osób towarzyszących
mu i zależnych od niego ze względów ekonomicznych, zdrowotnych lub ze względu na wiek:
1)
osoby pozostającej z wnioskodawcą w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej
związku małżeńskim, zwanej dalej „małżonkiem”;
2)
małoletniego dziecka wnioskodawcy i małżonka, w tym także dziecka przysposobionego,
niepozostającego w związku małżeńskim;
3)
małoletniego dziecka wnioskodawcy, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego
w związku małżeńskim;
4)
małoletniego dziecka małżonka, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego
w związku małżeńskim.
2.
Przepisy dotyczące osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, stosuje się także
do dziecka wnioskodawcy urodzonego w trakcie trwania:
1)
postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej aż do jego zakończenia decyzją
ostateczną;
2)
ponownego postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzonego przez
organ pierwszej instancji po uchyleniu przez organ wyższego stopnia decyzji w tej
sprawie lub po stwierdzeniu jej nieważności.
Art. 26.
1.
Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej osobiście.
2.
W imieniu małoletniego bez opieki wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składa
kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej
się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej
oceny sytuacji małoletniego bez opieki organizacja ta uzna, że może on potrzebować
takiej ochrony.
3.
Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w swoim imieniu i
w imieniu osób, o których mowa w art. 25 ust. 1, na formularzu zawierającym:
1)
dane wnioskodawcy, o których mowa w art. 8 pkt 1-9, 11, 12-14, 16, 19 i 20, imię (imiona)
i nazwisko w języku ojczystym, informacje o ostatnim miejscu zamieszkania i miejscu
pracy w kraju pochodzenia, o odbyciu służby wojskowej w kraju pochodzenia oraz o znajomości
języków;
2)
wskazanie języka, w którym wnioskodawca chciałby, aby było przeprowadzone przesłuchanie
w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej;
3)
określenie osób, w imieniu których wnioskodawca występuje;
4)
dane małżonka, o których mowa w art. 8 pkt 1-3, 5-9, 11, 12-14 i 16, imię (imiona)
i nazwisko w języku ojczystym, informacje o posiadanych przez małżonka dokumentach
potwierdzających tożsamość oraz o znajomości języków;
5)
następujące dane małoletniego dziecka, w imieniu którego wnioskodawca występuje:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
płeć,
d)
imiona rodziców;
6)
oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku w jego imieniu lub w imieniu
jego małoletniego dziecka;
7)
informacje dotyczące wyjazdu z kraju pochodzenia, w tym informacje o opuszczeniu kraju
pochodzenia w okresie ostatnich 5 lat oraz o wizach lub zezwoleniach na pobyt w innym
państwie wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje;
8)
informacje dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym
informacje o miejscu zamieszkania i adresie do korespondencji na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz o wydanych wobec wnioskodawcy decyzjach zobowiązujących do powrotu do
kraju pochodzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego;
9)
informacje dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, oraz doznanej przez nich przemocy;
10)
określenie powodów ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym informacje
o zatrzymaniu, aresztowaniu, prowadzonych postępowaniach karnych oraz wydanych orzeczeniach
w postępowaniach sądowych w stosunku do wnioskodawcy lub członka jego rodziny w państwie
innym niż Rzeczpospolita Polska;
11)
informacje o wcześniejszym ubieganiu się przez wnioskodawcę lub członka jego rodziny
o udzielenie ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie;
12)
informacje o prowadzonych wobec wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, postępowaniach karnych w Rzeczypospolitej Polskiej;
13)
następujące dane członka rodziny wnioskodawcy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub innego państwa członkowskiego:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
adres miejsca zamieszkania,
d)
stopień pokrewieństwa,
e)
tytuł prawny do pobytu;
14)
wzór podpisu wnioskodawcy.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się aktualne fotografie wnioskodawcy i
osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia
danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
5.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 3 pkt 11 i 13, uważa się osoby w rozumieniu
art. 2 lit. g rozporządzenia 604/2013.
6.
Jeżeli wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, w formularzu wniosku zawiera się dane,
o których mowa w ust. 3 pkt 13, dotyczące jego krewnych w rozumieniu art. 2 lit. h
rozporządzenia 604/2013, którzy przebywają na terytorium innego państwa członkowskiego.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, kierując się zakresem informacji określonym
w ust. 3 i art. 8 oraz koniecznością ujednolicenia formy przekazywanych danych, a
także zapewnienia zupełności i przejrzystości przedstawianych informacji.
Art. 27.
1.
Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małżonka i jego małoletniego
dziecka wymaga pisemnej zgody tego małżonka.
2.
Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy
pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka.
3.
Organ Straży Granicznej przed przyjęciem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
informuje na osobności małżonka, w imieniu którego wnioskodawca zamierza złożyć wniosek,
o konsekwencjach proceduralnych złożenia takiego wniosku, o prawie do wystąpienia
z wnioskiem o przesłuchanie oraz o prawie do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
Art. 28.
1.
W przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej nie jest możliwe
przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym
cudzoziemiec stawił się osobiście w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia
takiego wniosku, organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego
zrozumiałym o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
oraz sporządza protokół z tej czynności.
2.
W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym wieku,
kobietą ciężarną, osobą samotnie wychowującą dziecko lub osobą przebywającą w pieczy
zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie karnym nie może stawić się osobiście
w siedzibie organu Straży Granicznej, pisemna deklaracja zamiaru złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej może być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138 i 650) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. 650).
3.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca, o którym mowa
w ust. 2, przyjmuje i rejestruje organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
pobytu cudzoziemca.
4.
Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może dotyczyć
także osób, o których mowa w art. 25 ust. 1.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru złożenia takiego wniosku,
a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w
celu uzyskania ochrony międzynarodowej - w terminie 10 dni roboczych.
6.
Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1.
Art. 29.
1.
W przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców zapewnia
się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla niego zrozumiałym o możliwości
złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i skorzystania w tym celu z
pomocy tłumacza.
2.
Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy, zapewnia przedstawicielom
organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy
cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, dostęp do wnioskodawcy, który złożył wniosek o
udzielenie ochrony międzynarodowej w przejściu granicznym.
Art. 30.
1.
Organ Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej:
1)
ustala tożsamość osoby, której dotyczy wniosek;
2)
uzyskuje dane i informacje w zakresie niezbędnym do wypełnienia formularza wniosku;
3)
fotografuje osobę, której dotyczy wniosek, i pobiera od niej odciski linii papilarnych
za pomocą kart daktyloskopijnych lub urządzenia do elektronicznego pobierania odcisków;
4)
ustala, czy osoba, której dotyczy wniosek, posiada dokumenty uprawniające do przekroczenia
granicy lub czy przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie;
5)
przekazuje wnioskodawcy na piśmie w języku dla niego zrozumiałym informacje o:
a)
zasadach i trybie postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej,
b)
przysługujących mu prawach, ciążących na nim obowiązkach i skutkach ich niewykonania
oraz o konsekwencjach wyraźnego i dorozumianego wycofania wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej,
c)
których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 604/2013,
d)
których mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia 603/2013,
e)
możliwości wyrażenia zgody na udzielanie przedstawicielowi Urzędu Wysokiego Komisarza
Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców informacji o przebiegu postępowania w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej oraz na przeglądanie akt sprawy i sporządzanie
z nich notatek i odpisów,
f)
organizacjach zajmujących się udzielaniem pomocy cudzoziemcom,
g)
zakresie pomocy socjalnej i opieki medycznej, okresie ich przysługiwania, możliwości
ubiegania się o pomoc w postaci świadczenia pieniężnego oraz zasadach przyjęcia do
ośrodka dla cudzoziemców, zwanego dalej „ośrodkiem”,
h)
trybie i zasadach udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz podmiotach świadczących
tę pomoc,
i)
adresie ośrodka recepcyjnego, w którym ma się on stawić w terminie 2 dni od dnia złożenia
wniosku - jeżeli wnioskodawca nie wskazał we wniosku innego adresu, pod którym będzie
przebywał, albo nie przebywa w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców;
6)
zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku;
7)
zapewnia przeprowadzenie badań lekarskich i niezbędnych zabiegów sanitarnych ciała
i odzieży osoby, której dotyczy wniosek;
8)
zapewnia osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku, samotnie wychowującym dzieci
oraz kobietom ciężarnym, których dotyczy wniosek, transport do ośrodka recepcyjnego,
oraz w uzasadnionych przypadkach, wyżywienie podczas tego transportu;
9)
rejestruje niezwłocznie wniosek w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1;
10)
przeprowadza z wnioskodawcą indywidualną rozmowę, o której mowa w art. 5 rozporządzenia
604/2013;
11)
przesyła odciski linii papilarnych osoby, której dotyczy wniosek, do systemu centralnego,
o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 603/2013;
12)
w ciągu 48 godzin od złożenia wniosku przekazuje go Szefowi Urzędu.
2.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, zapewnia aby złożenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej odbyło się bez udziału innych osób, na których obecność wnioskodawca
nie wyraził zgody, w warunkach zapewniających odpowiedni stopień poufności i pozwalających
wnioskodawcy na wyczerpujące przedstawienie powodów złożenia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
3.
Organ Straży Granicznej, o którym mowa w ust. 1, w przypadkach uzasadnionych względami
bezpieczeństwa i porządku może dokonać szczegółowego sprawdzenia osoby, której dotyczy
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.
4.
Szczegółowe sprawdzenie osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
polega na oględzinach ciała oraz sprawdzeniu odzieży, bielizny i obuwia, a także przedmiotów
posiadanych przez tę osobę lub należących do niej. Oględziny ciała oraz sprawdzenie
odzieży, bielizny i obuwia przeprowadza się w pomieszczeniu, bez obecności osób nieupoważnionych,
osób odmiennej płci oraz z poszanowaniem godności osoby, której dotyczy sprawdzenie.
5.
Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest obowiązana
poddać się czynnościom, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 7 oraz ust. 3, a także udzielić
informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
6.
W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
odmówi poddania się badaniom lekarskim lub zabiegom sanitarnym, organ Straży Granicznej,
który przyjął wniosek, zawiadamia o tym państwowego inspektora sanitarnego albo państwowego
inspektora sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, właściwego
ze względu na miejsce złożenia tego wniosku.
Art. 31.
1.
Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, jest obowiązana,
po złożeniu tego wniosku, przekazać swój dokument podróży do depozytu Szefowi Urzędu,
za pośrednictwem organu Straży Granicznej, który przyjął wniosek.
2.
W przypadku gdy osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
czasowy lub zezwolenia na pobyt stały, przekazanie dokumentu podróży do depozytu Szefowi
Urzędu następuje w dniu, w którym zezwolenie na pobyt czasowy lub zezwolenie na pobyt
stały utraci ważność lub zostanie cofnięte.
3.
Szef Urzędu wydaje cudzoziemcowi dokument podróży przekazany do depozytu najwcześniej
w dniu, w którym decyzja kończąca postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
stała się ostateczna.
4.
W szczególnych przypadkach uzasadnionych osobistą sytuacją cudzoziemca wymagającą
niezwłocznego opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Szef Urzędu może wydać
cudzoziemcowi dokument podróży przekazany do depozytu przed zakończeniem postępowania
w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.
5.
Odmowa wydania dokumentu podróży przekazanego do depozytu w przypadku, o którym mowa
w ust. 4, następuje w drodze decyzji.
6.
Cudzoziemiec odbiera dokument podróży osobiście w siedzibie Szefa Urzędu.
7.
W przypadku niemożności osobistego odbioru dokumentu podróży z powodu choroby, niepełnosprawności
lub innej niedającej się pokonać przeszkody albo w razie korzystania z pomocy w dobrowolnym
powrocie odbioru dokumentu podróży może dokonać pełnomocnik legitymujący się pełnomocnictwem
szczególnym do odbioru tego dokumentu.
8.
W przypadku przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu lub
przekazania cudzoziemca na podstawie rozporządzenia 604/2013 odbiór dokumentu podróży
następuje w placówce Straży Granicznej albo na granicy państwa, do którego następuje
doprowadzenie lub przekazanie, albo w porcie lotniczym albo morskim tego państwa.
9.
Dokument podróży nieodebrany przez cudzoziemca przechowuje Szef Urzędu.
Art. 32.
1.
Organ Straży Granicznej, który na podstawie oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę
podającego się za małoletniego bez opieki lub na podstawie innych okoliczności powziął
wątpliwość co do wieku wnioskodawcy, zapewnia wykonanie badań lekarskich w celu ustalenia
rzeczywistego wieku wnioskodawcy.
2.
Przeprowadzenie badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, wymaga zgody wnioskodawcy
podającego się za małoletniego bez opieki albo jego przedstawiciela ustawowego.
3.
Przed przystąpieniem do badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, organ Straży Granicznej,
który przyjął wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, informuje wnioskodawcę
podającego się za małoletniego bez opieki w języku dla niego zrozumiałym o:
1)
możliwości ustalenia jego wieku w drodze badań lekarskich;
2)
sposobie przeprowadzenia badań lekarskich;
3)
znaczeniu wyniku badań lekarskich w postępowaniu w sprawie udzielenia mu ochrony międzynarodowej;
4)
skutku odmowy poddania się badaniom lekarskim.
4.
Badania lekarskie, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się w sposób zapewniający
poszanowanie godności wnioskodawcy, z zastosowaniem możliwie najmniej inwazyjnej techniki
badania.
5.
Wynik badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, ma wskazać, czy badany wnioskodawca
jest osobą pełnoletnią. W razie braku możliwości uzyskania jednoznacznego wyniku badania
lekarskiego wnioskodawcę uznaje się za osobę małoletnią.
6.
W przypadku braku zgody na przeprowadzenie badań lekarskich, o których mowa w ust.
1, wnioskodawca podający się za małoletniego jest uznany za osobę pełnoletnią.
Art. 33.
1.
Szef Urzędu pozostawia bez rozpoznania wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
który nie zawiera imienia i nazwiska wnioskodawcy lub określenia kraju pochodzenia,
a braków tych nie można było usunąć w wyniku czynności, o których mowa w art. 30 ust.
1 pkt 1 i 3 oraz ust. 3.
2.
W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej nie stosuje się przepisu
art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 34.
1.
Załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia ochrony międzynarodowej, z wyłączeniem przypadków,
o których mowa w art. 39 ust. 1, następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu.
2.
Termin, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 15 miesięcy, w przypadku gdy:
1)
sprawa jest szczególnie skomplikowana;
2)
z wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje w krótkich odstępach czasu
duża liczba cudzoziemców i uniemożliwia to rozpoznanie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej w terminie 6 miesięcy;
3)
wnioskodawca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 41.
Art. 35.
1.
Jeżeli sprawa dotycząca udzielenia ochrony międzynarodowej nie została załatwiona
w terminie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, i opóźnienie nie nastąpiło z winy wnioskodawcy,
Szef Urzędu, na wniosek osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
wydaje zaświadczenie, które wraz z tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca
uprawnia tę osobę do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na
zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 1292, 1321, 1428, 1543, 2371 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 107, 138, 650 i 730.).
2.
W zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, potwierdza się, że sprawa dotycząca udzielenia
ochrony międzynarodowej nie została zakończona w terminie 6 miesięcy i opóźnienie
nie nastąpiło z winy wnioskodawcy, oraz wskazuje się imię (imiona) i nazwisko cudzoziemca
uprawnionego do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach
i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
3.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, jest ważne do dnia, w którym decyzja w sprawie
udzielenia ochrony międzynarodowej stanie się ostateczna.
Art. 36.
1.
Niezwłocznie po przekazaniu przez organ Straży Granicznej wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej Szef Urzędu przeprowadza postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnego
państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia 604/2013.
2.
Szef Urzędu jest organem właściwym w sprawach, o których mowa w:
1)
art. 17, art. 18, art. 21-23, art. 25, art. 33 i art. 34 rozporządzenia 604/2013;
2)
art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 3 i art. 29 ust. 4-11 rozporządzenia 603/2013.
Art. 37.
1.
Jeżeli inne państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej na podstawie rozporządzenia 604/2013 wyrazi zgodę na przejęcie
wnioskodawcy wraz z pozostałymi osobami, których dotyczy wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej, Szef Urzędu wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia
ochrony międzynarodowej i o ich przekazaniu do odpowiedzialnego państwa członkowskiego.
2.
Szef Urzędu jest organem właściwym do wydania przepustki, o której mowa w art. 29
ust. 1 zdanie trzecie rozporządzenia 604/2013.
3.
Cudzoziemiec podlegający przekazaniu do odpowiedzialnego państwa członkowskiego może
być doprowadzony do granicy albo do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego
państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie.
4.
Doprowadzenie, na wniosek Szefa Urzędu, wykonuje:
1)
do granicy - komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej
właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca;
2)
od granicy do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego państwa członkowskiego,
do którego następuje przekazanie - Komendant Główny Straży Granicznej lub komendant
oddziału Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce przekroczenia granicy przez
cudzoziemca.
5.
Komendant placówki Straży Granicznej niezwłocznie:
1)
odnotowuje informację o miejscu i dacie przekroczenia granicy przez cudzoziemca przekazywanego
do odpowiedzialnego państwa członkowskiego w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust.
1 pkt 7;
2)
zawiadamia Szefa Urzędu w przypadku gdy przekazanie cudzoziemca do odpowiedzialnego
państwa członkowskiego nie doszło do skutku.
6.
Koszty doprowadzenia do granicy albo do portu lotniczego albo morskiego odpowiedzialnego
państwa członkowskiego, do którego następuje przekazanie, są pokrywane z budżetu państwa,
z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków
pozostających w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.
7.
Komendant Główny Straży Granicznej jest organem właściwym w sprawach, o których mowa
w art. 29 ust. 1 zdanie szóste, art. 31 i art. 32 rozporządzenia 604/2013.
Art. 38.
1.
Szef Urzędu ustala, czy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem
niedopuszczalnym.
2.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest wnioskiem niedopuszczalnym, w przypadku
gdy:
1)
inne państwo członkowskie udzieliło już wnioskodawcy ochrony międzynarodowej;
2)
państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj pierwszego azylu w odniesieniu
do wnioskodawcy;
3)
jest kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani
nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne
lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej;
4)
małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego
imieniu, złożył odrębny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zachodzą
okoliczności faktyczne dotyczące tego małżonka, uzasadniające złożenie odrębnego wniosku.
3.
Państwo niebędące państwem członkowskim jest uważane za kraj pierwszego azylu w odniesieniu
do wnioskodawcy, jeżeli będzie on mógł zostać przyjęty przez to państwo, w przypadku
gdy:
1)
został uznany w tym państwie za uchodźcę i nadal może korzystać ze związanej z tym
faktem ochrony lub
2)
w inny sposób korzysta z wystarczającej ochrony w tym państwie, w tym z ochrony przed
wydaleniem lub zawróceniem, o którym mowa w art. 33 Konwencji Genewskiej.
4.
W przypadku gdy wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w ust.
2, Szef Urzędu wydaje decyzję o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
za niedopuszczalny.
5.
W postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej wszczętym wskutek złożenia
kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez wnioskodawcę lub przez
małżonka, który był uprzednio objęty wnioskiem wnioskodawcy, Szef Urzędu, w razie
stwierdzenia, że nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w ust. 2, wydaje
postanowienie o uznaniu kolejnego wniosku za dopuszczalny.
6.
Postanowienie o uznaniu kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za
dopuszczalny wygasa z mocy prawa z dniem uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji
Szefa Urzędu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.
Art. 39.
1.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej rozpatruje się w trybie przyspieszonym,
w przypadku gdy wnioskodawca:
1)
podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy,
religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy
społecznej lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji
o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej
krzywdy;
2)
wprowadził organ rozpatrujący wniosek w błąd przez zatajenie informacji lub dokumentów
albo przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów, dotyczących jego tożsamości
lub obywatelstwa o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy lub udzielenia
ochrony uzupełniającej;
3)
przedstawił wyraźnie niespójne, sprzeczne lub nieprawdopodobne wyjaśnienia na potwierdzenie
faktu prześladowania lub ryzyka doznania poważnej krzywdy, które są sprzeczne ze sprawdzonymi
informacjami dotyczącymi kraju pochodzenia;
4)
złożył wniosek jedynie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzj …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.