Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 23 grudnia 1996 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia w sprawie war

Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiejz dnia 23 grudnia 1996 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Pojazdy samochodowe i przyczepy przeznaczone do łączenia z tymi pojazdami Rozdział 3 - Ciągniki rolnicze i pojazdy wolnobieżne oraz przyczepy przeznaczone do łączenia z tymi pojazdami Rozdział 4 - Rowery, wózki inwalidzkie i pojazdy zaprzęgowe Rozdział 5 - Homologacja Rozdział 6 - Badania techniczne pojazdów Rozdział 7 - Przypisy przejściowe i końcowe Załącznik 1 - Odcinki dróg krajowych oznaczone numerami trzycyfrowymi Załącznik 2 - Warunki szczegółowe dotyczące świateł zewnętrznych pojazdów samochodowych i przyczep Załącznik 3 - Warunki dodatkowe dla pojazdów przystosowanych do zasilania gazem Załącznik 4 - Warunki dodatkowe dla pojazdów używanych w ruchu międzynarodowym Załącznik 5 - Warunki dodatkowe dla pojazdów długich i ciężkich Załącznik 6 - Wzór tablicy wyróżniającej dla pojazdów wolno poruszających się Załącznik nr 2 Treść obwieszczenia 1. Na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 października 1994 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 116, poz. 557) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 21, poz. 91), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 grudnia 1993 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 134, poz. 656), 2) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 października 1994 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 116, poz. 557), 3) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 kwietnia 1995 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 45, poz. 236), 4) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1995 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 74, poz. 374), 5) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 grudnia 1995 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 153, poz. 789), 6) rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 grudnia 1996 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 152, poz. 726) i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 grudnia 1993 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 134, poz. 656), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.  ”  , 2) § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 października 1994 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 116, poz. 557), który stanowi: „  § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.  ”  , 3) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 kwietnia 1995 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 45, poz. 236), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.  ”  , 4) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 czerwca 1995 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 74, poz. 374), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.  ”  , 5) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 21 grudnia 1995 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 153, poz. 789), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.  ” 6) § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 grudnia 1996 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów   (Dz. U. Nr 152, poz. 726), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.  ” Załącznik   -   Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów Na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 1 i art. 67 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym   (Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 i Nr 26, poz. 114) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne Zakres obowiązywania § 1. 1. Pojazdy dopuszczone w kraju do ruchu na drogach powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w niniejszym rozporządzeniu. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy: 11)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 października 1994 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Nr 116, poz. 557), które weszło w życie z dniem 8 grudnia 1994 r.) pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych pojazdów Sił Zbrojnych oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem przedsiębiorstw, 2) pojazdów specjalnych straży pożarnych i Służby Więziennej, 3) tramwajów. 3. Pojazdy zarejestrowane za granicą, znajdujące się czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w Konwencji o ruchu drogowym. Wymiary i masy pojazdów § 2. 1. Długość pojazdów nie może przekraczać: 1) pojedynczego pojazdu, z wyjątkiem naczepy -12,00 m, 2) pojazdu członowego -16,50 m, 3) zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy -18,35 m, 4) autobusu przegubowego -18,00 m, 5) zespołu złożonego z trzech pojazdów, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd wolnobieżny lub ciągnik rolniczy - 22,00 m, 6) zespołu złożonego z motocykla lub roweru i przyczepy - 4,00 m. 2. Szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 3, § 43 ust. 3 pkt 1, § 52 ust. 3 i § 63 ust. 1 pkt 1, nie może przekraczać 2,5 m; szerokość nie obejmuje lusterek na przegubowych wysięgnikach, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub tworzyw sztucznych. 3. Szerokość pojazdu ciężarowego z nadwoziem typu furgon nie może przekraczać 2,6 m, jeżeli jego ściany są zaopatrzone w izolację termiczną. 4. Wysokość pojazdu nie może przekraczać 4 m. 5. Odległość między osią siodłowego urządzenia sprzęgającego a tylnym obrysem naczepy nie może przekraczać 12 m. 6. Odległość między osią sworznia siodłowego urządzenia sprzęgającego a dowolnym punktem przedniej części naczepy nie może przekraczać 2,04 m. 7. Pojazd samochodowy i zespół pojazdów powinien mieć możliwość poruszania się wewnątrz pierścienia o promieniu zewnętrznym 12,5 m i promieniu wewnętrznym 5,3 m. § 3. 1. Dopuszczalna masa całkowita pojazdów nie może przekraczać: 1) pojazdu pojedynczego, z wyjątkiem naczepy: a) dwuosiowego -16 t, b) o liczbie osi większej niż dwie - 24 t, 2) pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy (naczepy): a) o liczbie osi nie większej niż cztery - 32 t, b) o liczbie osi większej niż cztery - 42 t, 3) autobusu przegubowego - 28 t. 2. Przepisy ust. 1 nie dotyczą walców drogowych. § 3a2)Dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Za oś pojedynczą uważa się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2 m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, za oś wielokrotną zaś - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych „osiami składowymi”, w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2 m. § 4. 1. Nacisk osi pojedynczej, z zastrzeżeniem ust. 4, nie może przekraczać 80 kN. 2. Nacisk osi wielokrotnej nie może przekraczać sumy dopuszczalnych nacisków osi składowych. 3. Nacisk osi składowej, z zastrzeżeniem ust. 4, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej: 1) do 1,20 m - 57,5 kN, 2) powyżej 1,20 m do 1,30 m - 65,0 kN, 3) powyżej 1,30 m - 72,5 kN. 4. Pojazdy, których nacisk osi przekracza wielkości określone w ust. 1 lub 3, lecz nie przekracza 100 kN, w odniesieniu do osi pojedynczej i wielkości określonych w ust. 5, dopuszcza się do ruchu na: 1) drogach krajowych oznaczonych numerami jednocyfrowymi i dwucyfrowymi, 2) odcinkach dróg krajowych oznaczonych numerami trzycyfrowymi, ze znakami z obrzeżem składającym się z białych i czarnych kwadratów, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, 3) odcinkach dróg oznaczonych znakami zakazu wjazdu pojazdów o nacisku osi większym niż 100 kN, 4) drogach leżących w ciągu dróg wymienionych w pkt 1-3 oraz na trasach regularnej komunikacji autobusowej w granicach administracyjnych miast. 5. Nacisk osi składowej pojazdów, o których mowa w ust. 4, nie może przekraczać przy odległości od sąsiedniej bliższej osi składowej: 1) do 1,10 m - 57,5 kN, 2) powyżej 1,10 m do 1,20 m - 65,0 kN, 3) powyżej 1,20 m do 1,30 m - 72,5 kN, 4) powyżej 1,30 m - 80,0 kN. 6. (skreślony).3)Przez § 1 pkt 3 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1. § 5. 1. Dane techniczne pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe, określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie: 1) danych zawartych w świadectwie homologacji, a w odniesieniu do pojazdów, na które świadectwo nie zostało wydane - danych wytwórni, z zachowaniem przepisów § 3 i 4, 2) stwierdzenia stacji kontroli pojazdów upoważnionej do dokonywania badań technicznych: a) w razie niemożliwości ustalenia danych, o których mowa w pkt 1, b) w razie dokonania przeróbki pojazdu powodującej zmianę jego dopuszczalnej ładowności lub dopuszczalnej masy całkowitej albo liczby miejsc, c) w odniesieniu do pojazdu złożonego z elementów różnych marek i typów, którego markę określa się jako „SAM”. 2. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 organ dokonujący rejestracji pojazdu lub stacja kontroli pojazdów może ponadto zażądać opinii rzeczoznawcy. Rozdział 2 Pojazdy samochodowe i przyczepy przeznaczone do łączenia z tymi pojazdami Warunki ogólne § 6. Pojazdy samochodowe i przyczepy zwane są w skrócie w dalszych przepisach niniejszego rozdziału „pojazdami”. § 7. 1. Zderzaki i klamki drzwi pojazdu nie mogą powodować niebezpieczeństwa zaczepienia innego uczestnika ruchu. 2. Daszek reflektora albo krawędź wystającej części reflektora lub nadwozia, przykrywającej częściowo reflektor, powinny być zaokrąglone. 34)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Pojazd, którego zwis tylny jest większy niż 600 mm i wzniesiony nad powierzchnię jezdni więcej niż 700 mm przy zachowanej masie własnej, powinien być wyposażony w tylny zderzak lub inne urządzenie ochronne, zabezpieczające przed wjechaniem pod niego innego pojazdu, odpowiadające warunkom określonym w ust. 1 oraz warunkom następującym: 1) odległość dolnej krawędzi od powierzchni jezdni nie może przekraczać 550 mm przy zachowanej masie własnej pojazdu, 2) odległość od tylnego obrysu pojazdu nie może przekraczać 600 mm, 3) szerokość nie może przekraczać w żadnym miejscu najszerszej tylnej osi, mierząc na skrajnych zewnętrznych punktach kół (wyłączając odkształcenia opon występujące w pobliżu ich styku z jezdnią), i nie może być mniejsza niż 100 mm po każdej stronie, 4) końce belki poprzecznej nie powinny być wygięte w kierunku do tyłu oraz nie powinny posiadać zewnętrznych ostrych krawędzi, 5) powinno mieć odpowiednią wytrzymałość i być dobrze zamocowane; wysokość przekroju poprzecznego belki nie może być mniejsza niż 100 mm. 4. Zderzaka lub urządzenia ochronnego (ust. 3) nie wymaga się na pojazdach, których konstrukcja uniemożliwia wjechanie pod nie innego pojazdu, na samochodach i przyczepach samowyładowczych, na ciągnikach siodłowych i przyczepach dłużycowych. 55)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Pojazdy przystosowane do ciągnięcia przyczep oraz przyczepy powinny być wyposażone w odpowiednie urządzenia sprzęgające. § 8. 1. Kabina kierowcy oraz pomieszczenie przeznaczone do przewozu osób powinny być wyposażone w: 1) urządzenia zapewniające przewietrzanie i ogrzewanie wnętrza, jeżeli są one pomieszczeniami zamkniętymi, 2) drzwi zaopatrzone w zamki uniemożliwiające samoczynne lub nie zamierzone ich otwarcie się. 2. Zawiasy drzwi umieszczonych z boku pojazdu i otwieranych na boki powinny znajdować się z przodu; dotyczy to pojazdów, których konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, z wyjątkiem pojazdów Sił Zbrojnych. 3. Wnętrze kabiny kierowcy oraz pomieszczeń przeznaczonych do przewozu osób powinno odpowiadać następującym warunkom: 1) jeżeli jest pomieszczeniem zamkniętym, powinno być szczelne i uwzględniać określone odrębnymi przepisami warunki dotyczące dopuszczalnego poziomu hałasu, 2) siedzenia powinny być przymocowane do nadwozia, również gdy są przesuwane, w sposób uniemożliwiający nie zamierzone zmiany ich położenia, 3) górna część oparcia przednich siedzeń samochodu osobowego powinna być miękko wyściełana; nie dotyczy to samochodu terenowego, 4) tablica rozdzielcza powinna być przynajmniej u dołu zaokrąglona, 5) mechanizm do otwierania i zamykania dachu powinien być tak urządzony, aby nie działał samoczynnie, również w razie zderzenia, 66)Dodany przez § 1 pkt 5 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) posiadać wyjścia w postaci drzwi lub okien, co najmniej po jednym na każdą stronę pojazdu, umożliwiające w razie konieczności wyjście na zewnątrz z każdej strony pojazdu. 4. Szyby pojazdu: 1) nie powinny dawać ostrych odprysków w razie rozbicia; przednia szyba powinna zapewnić kierowcy pełną i wyraźną widoczność bez zniekształcenia obrazu, a w razie rozbicia - zapewniać jeszcze dostateczną widoczność drogi, 2) powinny być umocowane w taki sposób lub sporządzone z takiego tworzywa, aby w razie konieczności istniała możliwość wyjścia na zewnątrz pojazdu co najmniej przez jeden otwór okienny z każdej strony pojazdu, 3) powinny być ocechowane w miejscu widocznym od zewnątrz. § 9. 1. Pojazd powinien być tak zbudowany i utrzymany, aby: 1) poziom hałasu zewnętrznego mierzony podczas postoju pojazdu z odległości 0,5 m nie przekraczał w odniesieniu do: a) pojazdów, które były poddane badaniom homologacyjnym - wartości ustalonej w trakcie badań homologacyjnych o 5 dB (A), b) pozostałych pojazdów - wartości podanych w poniższej tabeli w dB (A): Lp. Pojazd Rodzaj silnika o zapłonie iskrowym o zapłonie samoczynnym 1 Motocykle z silnikiem o pojemności skokowej:   -   nie przekraczającej 125 cm3 94 -   -   większej niż 125 cm3 96 - 2 Samochody osobowe 93 96 3 Pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem samochodów osobowych 93 102 4 Pozostałe pojazdy samochodowe 98 108 27)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 lit. a) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) w spalinach pojazdu z silnikiem o zapłonie iskrowym: a) zawartość tlenku węgla (CO) i węglowodorów (CH) nie przekraczała:   -   0,5% objętości spalin (CO) i 100 ppm (CH), mierzona na biegu jałowym silnika, a w odniesieniu do motocykli - 4,5% objętości spalin (CO),   -   0,3% objętości spalin (CO) i 100 ppm (CH), mierzona z podwyższoną prędkością obrotową silnika (z zakresu od 2000 min-1 do 3000 min-1); wymóg ten nie dotyczy motocykli, z wyjątkiem pojazdu, dla którego w świadectwie homologacji potwierdzono wartości wyższe, stanowiące dla tego pojazdu kryterium oceny, b) wartość współczynnika nadmiaru powietrza (lambda) powinna zawierać się w granicach od 0,97 do 1,03, mierzona z podwyższoną prędkością obrotową silnika (z zakresu od 2000 min-1, do 3000 min-1), w przypadku pojazdu wyposażonego w sondę lambda, 38)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) zadymienie spalin pojazdu z silnikiem o zapłonie samoczynnym, mierzone przy swobodnym przyspieszeniu silnika w zakresie od prędkości obrotowej biegu jałowego do maksymalnej prędkości obrotowej, wyrażone w postaci współczynnika pochłaniania światła, nie przekraczało: 2,5 m-1, a w odniesieniu do silników z turbodoładowaniem 3,0 m-1, 4) urządzenia zapłonu iskrowego nie wytwarzały zakłóceń radioelektrycznych, przekraczających poziom określony w obowiązującej normie, 5) układ zasilania: a) był szczelny, niezależnie od warunków zewnętrznych oraz drgań występujących podczas pracy pojazdu, b) był zabezpieczony przed możliwością zetknięcia z przeszkodami znajdującymi się na drodze oraz przed nadmiernym nagrzewaniem, tarciem i innymi nienaturalnymi warunkami, c) był zabezpieczony przed korozją, 6) zbiornik paliwa, w tym również zbiornik paliwa niezależnej instalacji ogrzewczej, z wyjątkiem zbiornika paliwa motocykla: a) nie był umieszczony w kabinie kierowcy lub w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób ani też bezpośrednio do niego nie przylegał; przegroda lub ścianka oddzielająca zbiornik od tych pomieszczeń powinna być wykonana z materiału niepalnego, b) był tak umieszczony, aby w razie jego uszkodzenia lub przelania paliwo nie ściekało na elementy układu wydechowego, c) nie miał wlewu paliwa w kabinie kierowcy, w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osób, w komorze silnikowej lub w bagażniku; jeżeli wlew paliwa umieszczony jest z boku pojazdu, to korek wlewu paliwa w położeniu zamkniętym nie może wystawać poza obrys nadwozia, 7) instalacja elektryczna: a) była zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym wskutek tarcia o inne elementy pojazdu, a także przed korozją, b) była wyposażona w umieszczony w łatwo dostępnym miejscu wyłącznik, umożliwiający odłączenie akumulatora od instalacji elektrycznej bez użycia narzędzi; dotyczy to samochodów ciężarowych i specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, ciągników siodłowych i balastowych oraz autobusów o liczbie miejsc większej niż 15 łącznie z miejscem kierowcy, 7a9)Dodane przez § 1 pkt 6 lit c) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów, 7b9)Dodane przez § 1 pkt 6 lit c) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) układ odpowietrzania skrzyni korbowej silnika o zapłonie iskrowym (z wyjątkiem silnika dwusuwowego) był kompletny i szczelny; nie dotyczy to motocykli, 7c9)Dodane przez § 1 pkt 6 lit c) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) układ pochłaniania par paliwa ze zbiornika paliwa pojazdu z silnikiem o zapłonie iskrowym był kompletny i szczelny, 8) istniała możliwość jazdy do tyłu: nie dotyczy motocykli. 2. Metody pomiaru wielkości, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, określają odrębne przepisy. 3. Kierownica w pojeździe samochodowym o liczbie kół większej niż trzy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, powinna być umieszczona po lewej stronie pojazdu. 4. Wózek boczny motocykla powinien być umieszczony po jego prawej stronie. 5. Pojazd samochodowy o nacisku osi kierowanej lub sumie nacisków osi kierowanych, przekraczających 45 kN, powinien mieć układ kierowniczy z mechanizmem wspomagającym. W razie uszkodzenia tego mechanizmu powinna być zapewniona kierowalność pojazdem. Wyposażenie § 10. 1. Pojazd samochodowy powinien być wyposażony: 1) w tabliczkę trwale umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym, podającą co najmniej: a) markę fabryczną, typ i model pojazdu, b) rok produkcji pojazdu, c10)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) numer identyfikacyjny pojazdu (VIN); numer ten powinien być również wybity na podwoziu (nadwoziu) pojazdu, 2) w samoczynne wycieraczki przedniej szyby w liczbie zapewniającej odpowiednie pole widzenia kierowcy oraz w urządzenie do zmywania tej szyby; nie dotyczy to pojazdów wyposażonych w przednią szybę o takich wymiarach i kształcie, że kierowca bez zmiany normalnej pozycji może obserwować drogę nie poprzez tę szybę, 3) w prędkościomierz umieszczony w polu widzenia kierowcy oraz w drogomierz, 4) w lusterka: a) co najmniej jedno lusterko zewnętrzne po lewej stronie pojazdu - w odniesieniu do samochodów osobowych i motocykli, b) co najmniej dwa lusterka zewnętrzne, jedno po lewej i jedno po prawej stronie pojazdu - w odniesieniu do pozostałych pojazdów oraz do samochodów osobowych ciągnących przyczepę, c) wewnętrzne - w odniesieniu do autobusów i samochodów osobowych; lusterka powinny zapewniać kierującemu niezbędną dla bezpieczeństwa ruchu widoczność do tyłu, 5) w sygnał dźwiękowy o ciągłym i nieprzeraźliwym tonie, o poziomie dźwięku mierzonym podczas postoju pojazdu z odległości 3 m, nie mniejszym niż: a) 87 dB (A) w odniesieniu do motocykli, b) 96 dB (A) w odniesieniu do pozostałych pojazdów; metodę pomiaru poziomu dźwięku określają odrębne przepisy, 6) w punkty kotwiczenia pasów bezpieczeństwa: a11)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 lit. b) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) na przednich siedzeniach - w pojazdach samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, b12)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 lit. c) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) na siedzeniach innych niż przednie, skierowanych do przodu - w samochodach osobowych; nie dotyczy to pojazdów z nadwoziem otwartym, 7) w pasy bezpieczeństwa na siedzeniach wyposażonych w punkty kotwiczenia, z wyjątkiem pojazdów z nadwoziem otwartym, 8) w zagłówki na siedzeniach wyposażonych w pasy bezpieczeństwa mocowane co najmniej w trzech punktach, z wyjątkiem pojazdów z nadwoziem otwartym, 9) w błotniki lub inne elementy nadwozia lub podwozia, o szerokości nie mniejszej niż szerokość opony, a w przypadku kół bliźniaczych - nie mniejszej niż odległość między zewnętrznymi krawędziami opon; ponadto błotniki samochodów osobowych i motocykli, przy masie własnej pojazdu, powinny odpowiadać następującym warunkom: a) kąt opasania koła przez błotnik powinien być taki, aby obejmował co najmniej z przodu 30° i z tyłu 50° od pionowej płaszczyzny przechodzącej przez oś koła, b) odległość między zewnętrzną krawędzią błotnika a osią koła w wymaganym kącie opasania nie może być większa niż dwukrotna wartość statycznego promienia opony, c) najniższy punkt przecięcia tylnej krawędzi błotnika lub innego elementu pełniącego jego funkcję w płaszczyźnie symetrii opony nie może znajdować się wyżej niż 150 mm ponad poziomą płaszczyzną przechodzącą przez oś koła; błotników nie wymaga się na pojazdach wyjątkowej konstrukcji, 10) w fartuchy odpowiednio przedłużające tylne błotniki od tyłu albo umieszczone dalej od kół niż błotniki, jeżeli przy masie własnej pojazdu błotnik lub inny znajdujący się w płaszczyźnie symetrii opony za tylnym kołem element nadwozia lub podwozia, osłaniający tylne koło (koła), położony jest wyżej nad jezdnią niż 0,25 odległości tego elementu od pionowej płaszczyzny przechodzącej przez oś tylnego koła (kół), a dla samochodów osobowych i motocykli - wyżej niż ta odległość; odległość dolnej krawędzi fartucha od jezdni nie powinna przekraczać tych wielkości; szerokość fartucha nie powinna być mniejsza niż szerokość opony (opon); sztywność fartuchów powinna zapewniać ograniczenie do minimum ochlapywania pojazdów jadących z tyłu; fartuchów nie wymaga się w pojazdach o konstrukcji uniemożliwiającej ich umieszczenie, 11) w urządzenie zabezpieczające przed użyciem przez osoby niepowołane, 12) w trójkąt do ustawiania na drodze, przeznaczony do ostrzegania o obecności unieruchomionego pojazdu; nie dotyczy to motocykli jednośladowych, 13) w gaśnicę umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia; nie dotyczy to motocykli, 14) w tłumik wydechu - w odniesieniu do pojazdów napędzanych silnikiem spalinowym; wylot rury wydechowej nie może być skierowany w prawą stronę, 15) w urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz postoju; dotyczy to pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 9 t i powyżej, z wyjątkiem autobusów używanych w komunikacji miejskiej i pojazdów Sił Zbrojnych. 2. Przepisy ust. 1 pkt 1, 9, 10 i 12 stosuje się również do przyczep. 3. Pojazd samochodowy nie może być wyposażony w silnik: 1) dwusuwowy; nie dotyczy to motocykli, 2) o zapłonie iskrowym; nie dotyczy to pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, pojazdów specjalnych, pojazdów Sił Zbrojnych oraz pojazdów organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem przedsiębiorstw. 4. Pojazd powinien być wyposażony w ogumienie pneumatyczne, o nośności dostosowanej do nacisku koła oraz dostosowane do maksymalnej prędkości pojazdu; ciśnienie w ogumieniu powinno być zgodne z zaleceniami wytwórni dla danej opony i obciążenia pojazdu. 5. Pojazd nie może być wyposażony: 1) w opony różnej konstrukcji (w tym także o różnej rzeźbie bieżnika) na kołach jednej osi, 2) w odniesieniu do pojazdu samochodowego o dwóch osiach z kołami pojedynczymi: a) w opony diagonalne lub diagonalne z opasaniem na kołach tylnej osi, jeżeli na kołach przedniej osi znajdują się opony radialne, b) w opony diagonalne na kołach tylnej osi, jeżeli na kołach przedniej osi znajdują się opony diagonalne z opasaniem, 3) w opony różnej konstrukcji (w tym także o różnej rzeźbie bieżnika) na osiach wchodzących w skład osi wielokrotnej, 4) w opony, których wskaźniki pokazują graniczne zużycie bieżnika, a w odniesieniu do opon nie zaopatrzonych w takie wskaźniki - o głębokości rzeźby bieżnika mniejszej niż 1,5 mm, 5) w opony o widocznych pęknięciach obnażających lub naruszających ich osnowę, 6) w opony z umieszczonymi trwale, wystającymi na zewnątrz elementami przeciwślizgowymi. 6. Samochód ciężarowy i specjalny o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, autobus oraz przyczepa mogą być wyposażone w sygnał akustyczny ostrzegający o cofaniu się pojazdu; sygnał ten powinien się włączać i wyłączać równocześnie z włączeniem lub wyłączeniem światła cofania, a w odniesieniu do pojazdów nie wyposażonych w to światło - z włączeniem lub wyłączeniem biegu wstecznego. Światła § 11. 1. Pojazd powinien być wyposażony w następujące światła zewnętrzne: 1) drogowe - pojazd samochodowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości przekraczającej 40 km/h, 2) mijania - pojazd samochodowy, 3) kierunkowskazy - pojazd samochodowy i przyczepa, 4) hamowania „stop” - pojazd samochodowy i przyczepa, 5) oświetlające tylną tablicę rejestracyjną - pojazd samochodowy i przyczepa, 6) pozycyjne przednie - pojazd samochodowy oraz przyczepa o szerokości 1,6 m lub więcej, 7) pozycyjne tylne - pojazd samochodowy i przyczepa, 8) odblaskowe tylne inne niż trójkątne - pojazd samochodowy, 9) odblaskowe tylne trójkątne - przyczepa, 10) odblaskowe przednie - przyczepa, 11) odblaskowe boczne - pojazd samochodowy o długości przekraczającej 6 m, ciągnik siodłowy i przyczepa, 12) awaryjne - pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykla, i przyczepa, 13) przeciwmgłowe tylne - pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykla, i przyczepa, 14) cofania - pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykla, 15) obrysowe przednie i tylne - pojazd samochodowy i przyczepa, których szerokość przekracza 2,1 m; przepisy pkt 12-15 nie dotyczą pojazdów Sił Zbrojnych. 2. Ponadto dopuszcza się wyposażenie pojazdu w następujące światła: 1) drogowe - pojazdu samochodowego innego niż wymieniony w ust. 1 pkt 1, 2) przeciwmgłowe przednie - pojazdu samochodowego, 3) pozycyjne przednie - przyczepy innej niż wymieniona w ust. 1 pkt 6, 4) postojowe - pojazdu samochodowego o długości nie przekraczającej 6 m i szerokości nie przekraczającej 2 m; zabrania się umieszczania tych świateł na innych pojazdach, 5) odblaskowe boczne - pojazdu samochodowego innego niż wymieniony w ust. 1 pkt 11, 6) odblaskowe przednie - pojazdu samochodowego, 7) jazdy dziennej - pojazdu samochodowego, 813)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) pozycyjne boczne - pojazdu samochodowego, z wyjątkiem motocykla i przyczepy, 9) obrysowe przednie i tylne - pojazdu samochodowego i przyczepy, których szerokość przekracza 1,8 m, 10) cofania - przyczepy, 11) awaryjne - motocykla, 12) przeciwmgłowe tylne - motocykla, 13) odblaskowe tylne inne niż trójkątne - przyczepy. 3. Na wózku bocznym motocykla: 1) powinny być umieszczone światła: a) pozycyjne przednie, b) pozycyjne tylne, c) odblaskowe tylne, d) kierunkowskazy, odpowiadające warunkom określonym dla tych świateł; światła pozycyjne powinny się włączać i wyłączać równocześnie ze światłami pozycyjnymi motocykla, 2) zabrania się umieszczania światła drogowego, światła mijania i światła przeciwmgłowego. § 12. 1. Światła powinny odpowiadać następującym warunkom ogólnym: 1) światła przeznaczone do oświetlania drogi przed pojazdem powinny być umieszczone w sposób umożliwiający łatwą regulację kierunku strumienia świetlnego, 2) osie świateł sygnalizacyjnych powinny być równoległe do płaszczyzny jezdni, osie świateł odblaskowych bocznych powinny być ponadto prostopadłe do podłużnej płaszczyzny symetrii pojazdu, a osie pozostałych świateł sygnalizacyjnych - równoległe do tej płaszczyzny; dopuszcza się odchylenia od powyższych kierunków nie większe niż 3°, 3) światła tego samego rodzaju powinny mieć takie same właściwości świetlne i powinny być umieszczone symetrycznie względem podłużnej płaszczyzny symetrii pojazdu; warunek symetrii rozmieszczenia nie dotyczy świateł oświetlających tylną tablicę rejestracyjną oraz pojedynczych świateł cofania i przeciwmgłowych tylnych, 4) nie powinny oślepiać innych uczestników ruchu; nie dotyczy to świateł drogowych; światła mijania powinny dawać wyraźną granicę światła i cienia, 5) światła czerwone nie mogą być widoczne z przodu, a światła białe (żółte selektywne) - z tyłu, z wyjątkiem światła cofania oraz świateł dodatkowych przewidzianych w § 22 ust. 1 pkt 8, § 24 ust. 2, § 25 ust. 3, § 26 ust. 2 oraz w § 30 ust. 1, 6) połączenia elektryczne powinny zapewniać, aby: a14)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) światła drogowe, mijania, przeciwmgłowe przednie, pozycyjne przednie i boczne oraz obrysowe nie mogły być włączone, jeżeli nie są włączone równocześnie światła pozycyjne tylne, b) włączenie świateł drogowych, mijania lub przeciwmgłowych przednich powodowało równoczesne włączenie światła oświetlającego tylną tablicę rejestracyjną oraz świateł pozycyjnych przednich. 2. Światła powinny ponadto odpowiadać warunkom szczegółowym, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Hamulce § 13. 1. Pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykla i trzykołowego pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 1 t, powinien być wyposażony w następujące rodzaje hamulców: 1) hamulec roboczy działający na wszystkie koła - przeznaczony do zmniejszania prędkości pojazdu i zatrzymania go w sposób niezawodny, szybki i skuteczny, niezależnie od jego prędkości i obciążenia oraz od kąta wzniesienia lub spadku jezdni, z możliwością: a) regulowania intensywności hamowania, b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy bez użycia rąk; w odniesieniu do pojazdu inwalidzkiego dopuszcza się użycie jednej ręki, 2) hamulec awaryjny działający na koła co najmniej jednej osi pojazdu, przeznaczony do zatrzymania pojazdu w razie awarii hamulca roboczego, z możliwością: a) regulowania intensywności hamowania, b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy z możliwością trzymania kierownicy przynajmniej jedną ręką, 3) hamulec postojowy, przeznaczony do unieruchamiania pojazdu na wzniesieniu i spadku, z możliwością: a) działania podczas nieobecności kierowcy, przy czym robocze części hamulca powinny pozostawać w położeniu zahamowania za pomocą wyłącznie mechanicznego urządzenia, b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy; hamulca postojowego nie wymaga się, jeżeli hamulec awaryjny (pkt 2) spełnia warunki określone w niniejszym punkcie. 2. Trzykołowy pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 1 t powinien być wyposażony w: 1) dwa niezależne hamulce łącznie działające na wszystkie koła, 2) hamulec postojowy działający na koło (koła) co najmniej jednej osi; hamulec ten może mieć wspólne części z jednym z hamulców wymienionych w pkt 1 i powinien być niezależny od hamulca działającego na koło (koła) drugiej osi. 3. Motocykl powinien być wyposażony w dwa niezależne hamulce, z których jeden działa co najmniej na przednie koło (koła), a drugi - co najmniej na tylne koło (koła). 4. Motocykl z bocznym wózkiem powinien być wyposażony w hamulce wymienione w ust. 3, z tym że jeśli skuteczność hamowania spełnia wymagania określone w § 15 ust. 2 lp. 2, hamulec działający na koło wózka nie jest wymagany. 5. Przyczepa powinna być wyposażona w następujące rodzaje hamulców: 1) hamulec roboczy: a) spełniający wymagania określone w ust. 1 pkt 1, b) uruchamiany z miejsca kierowcy jednym ruchem łącznie z hamulcem roboczym pojazdu ciągnącego, z zastrzeżeniem przepisu ust. 7, c) zapewniający samoczynne zatrzymanie przyczepy w razie zerwania podczas jazdy połączenia z pojazdem ciągnącym, 2) hamulec postojowy: a) działający również, gdy przyczepa jest odłączona od pojazdu ciągnącego, b) uruchamiany z zewnątrz, a w odniesieniu do przyczepy przeznaczonej do przewozu osób - uruchamiany również z wnętrza przyczepy; przez uruchamianie rozumie się również zwalnianie hamulca. 6. Przepis ust. 5 nie dotyczy: 1) przyczepy lekkiej, pod warunkiem że niezależnie od urządzenia łączącego przyczepa ta ma dodatkowe połączenie (łańcuch, linka), które w razie zerwania głównego urządzenia łączącego będzie zapobiegało dotykaniu jezdni przez dyszel i zapewniało niezbędną kierowalność przyczepy; jeżeli jednak dopuszczalna masa całkowita takiej przyczepy jest większa niż połowa masy własnej pojazdu ciągnącego, powinna ona spełniać wymagania określone w ust. 7, 2) jednoosiowej przyczepy dłużycowej. 715)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 10 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. W przyczepie o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, przeznaczonej do ciągnięcia przez pojazd, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi nie mniej niż 1,33 dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy, dopuszcza się hamulec roboczy typu bezwładnościowego (najazdowy), działający co najmniej na koła jednej osi; nie dotyczy to naczepy oraz przyczepy autobusowej. § 14. 1. Hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność, niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji. 2. Hamulce powinny ponadto odpowiadać następującym warunkom: 1) równoczesne uruchomienie hamulca roboczego i awaryjnego nie może ujemnie wpływać na działanie żadnego z nich, zarówno gdy oba hamulce są sprawne, jak i w razie uszkodzenia jednego z nich, 2) w razie uszkodzenia hamulca roboczego w pojazdach samochodowych powinna być zapewniona możliwość hamowania takiej liczby kół przez działanie na hamulec roboczy, aby skuteczność hamowania nie była mniejsza niż 30% wymaganej skuteczności; w pojazdach, w których można uzyskać skuteczność hamowania wymaganą dla hamulca awaryjnego, nie wymaga się oddzielnego jego sterowania, 316)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 11 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) działanie hamulca roboczego powinno być odpowiednio rozłożone między osiami; powinno ono być jednakowe dla kół tej samej osi, 4) zużycie hamulców powinno być łatwo kompensowane systemem ręcznej lub samoczynnej regulacji; elementy układu hamulcowego powinny mieć taki zapas. ruchu, aby po nagrzaniu hamulców lub po osiągnięciu określonego stopnia zużycia okładzin możliwe było hamowanie bez konieczności natychmiastowej regulacji, 5) w przypadku hamulca uruchamianego za pomocą energii znajdującej się w zbiorniku, jeżeli hamowanie z wymaganą skutecznością nie jest możliwe bez użycia zgromadzonej energii, pojazd powinien być wyposażony, poza manometrem, w urządzenie wysyłające świetlne lub akustyczne sygnały, ostrzegające o obniżeniu zapasu energii do poziomu równego lub mniejszego niż 65% normalnego poziomu, 6) w przypadku hamulca pneumatycznego połączenie pojazdu ciągnącego z przyczepą powinno składać się co najmniej z dwóch przewodów, 7) w przypadku hamulca hydraulicznego zbiorniczek płynu hamulcowego powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym dla kontroli. § 15. 1. Skuteczność hamowania określa się wskaźnikiem, który jest stosunkiem siły hamowania do siły wynikającej z dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub stosunkiem opóźnienia hamowania (uzyskanego na drodze poziomej o nawierzchni twardej, suchej i czystej) do przyspieszenia ziemskiego. 2. Wskaźnik skuteczności hamowania nie może być mniejszy niż podany w poniższej tabeli: Lp. Pojazd Przy użyciu hamulca Wartość wskaźnika w % dla pojazdów rejestrowanych po raz pierwszy do dnia31 grudnia 1993 r. od dnia1 stycznia 1994 r. 1 2 3 4 5 1 Motocykl jednośladowy koła tylnego 33 33 obu kół 45 45 2 Motocykl z bocznym wózkiem i trzykołowy pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 1 t wszystkich kół 40 41 3 Samochód osobowy roboczego 52 52 awaryjnego 23 26 4 Autobus roboczego 45 45 awaryjnego 19 22 5 Przyczepy roboczego 40 40 6 Pojazdy samochodowe inne niż wymienione w lp. 1-5 roboczego 40 40 awaryjnego 17 20 3. Hamulce uważa się za sprawne, jeżeli wymagana skuteczność jest uzyskiwana bez nadmiernego odchylenia prostoliniowego toru ruchu pojazdu i nadmiernych drgań. 4. Hamulec postojowy powinien zapewniać unieruchomienie całkowicie obciążonego pojazdu na wzniesieniu i spadku o pochyleniu co najmniej 16%, a całkowicie obciążonego zespołu pojazdów - co najmniej 8%. 5. Sposób sprawdzania skuteczności działania hamulców określają odrębne przepisy. Warunki dodatkowe dla autobusów § 16. 1. Liczba miejsc dla pasażerów siedzących i stojących powinna być tak ustalona, aby nie była przekroczona dopuszczalna masa całkowita autobusu. 2. Przyjmuje się średnią masę jednego pasażera wraz z bagażem w wysokości: 1) dla autobusu miejskiego - 68 kg, 2) dla pozostałych autobusów - 71 kg. § 17. 1. Autobus powinien być wyposażony: 1) po prawej stronie co najmniej w jedne drzwi, a autobus regularnej miejskiej komunikacji publicznej - co najmniej w dwoje drzwi, wyposażonych w uchwyty lub poręcze; w razie urządzenia oddzielnego przedziału kierowcy, przedział ten powinien mieć osobne drzwi prowadzące na zewnątrz autobusu, 2) w wyjścia awaryjne - w odniesieniu do autobusu o długości przekraczającej 6 m; dostęp do tych wyjść nie powinien być niczym utrudniony; siedzenia z oparciem odchylanym oraz z oparciem nie wyższym niż 450 mm nie uważa się za utrudnienie, 3) w dwie gaśnice, z których jedna powinna być umieszczona możliwie blisko kierowcy, a druga - wewnątrz autobusu, w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia; autobus o długości nie przekraczającej 6 m może być wyposażony w jedną gaśnicę, 4) w zasłonę za miejscem kierowcy, zabezpieczającą przed pogorszeniem widoczności drogi w razie włączenia oświetlenia wnętrza autobusu; nie dotyczy to autobusów o długości nie przekraczającej 6 m, 5) w apteczkę doraźnej pomocy, 6) w ogumione koło zapasowe, 7) w urządzenie do oświetlania wnętrza, 8) w zasłony w bocznych oknach, jeżeli nie jest wyposażony w szyby przeciwsłoneczne, 9) w urządzenie służące do dawania sygnałów z wnętrza autobusu do kierowcy, jeżeli znajduje się on w oddzielnym pomieszczeniu, 10) w lusterko wewnętrzne zapewniające kierowcy widoczność wnętrza autobusu, 11) w bagażnik urządzony w taki sposób, aby umieszczony w nim bagaż był zabezpieczony przed wypadnięciem, uszkodzeniem lub zanieczyszczeniem, 12) w napis wskazujący dopuszczalną liczbę miejsc do siedzenia i do stania, 13) w tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej. 2. Przepisy ust. 1 pkt 5, 6, 8 i 11 nie dotyczą autobusów miejskich. 3. Ponadto autobus może być wyposażony w: 1) dachowe wyjścia awaryjne, 2) światło przeznaczone do oświetlania wyjścia lub wejścia. § 18. 1. Liczba wyjść awaryjnych (§ 17 ust. 1 pkt 2) nie może być mniejsza niż: 1) przy liczbie miejsc dla pasażerów nie większej niż 22 - trzy, 2) przy liczbie miejsc dla pasażerów większej niż 22, lecz nie większej niż 35 - cztery; dwa z prawej i dwa z lewej strony albo dwa z prawej strony, jedno z lewej i jedno z tyłu, 3) przy liczbie miejsc dla pasażerów większej niż 35 - pięć; dwa z prawej strony, dwa z lewej strony i jedno z tyłu albo trzy z prawej strony i dwa z lewej strony. 2. Jeżeli miejsce kierowcy znajduje się w pomieszczeniu nie połączonym drzwiami z pomieszczeniem dla pasażerów, pomieszczenie takie powinno być wyposażone w wyjście awaryjne w innej ścianie niż drzwi wejściowe, niezależnie od wyjść awaryjnych dla pasażerów (ust. 1). § 19. Światła przeznaczone do oświetlania wejścia lub wyjścia (§ 17 ust. 3 pkt 2) powinno odpowiadać następującym warunkom: 1) liczba: co najmniej jedno, 2) barwa: biała, 3) rozmieszczenie: nad górną krawędzią drzwi, 4) połączenia elektryczne: włączenie światła może nastąpić po otwarciu drzwi lub równocześnie z otwarciem drzwi, a wyłączenie musi nastąpić równocześnie z zamknięciem drzwi, 5) nie może być bezpośrednio widoczne z zewnątrz autobusu. § 20. 1. Autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe (§ 17 ust. 1 pkt. 13): czołową i boczną, a autobus regularnej komunikacji publicznej kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną. 2. Tablice kierunkowe powinny zawierać następujące napisy: 1) czołowa - oznaczenie stacji początkowej i końcowej trasy komunikacyjnej, a w przypadku linii oznaczonej numerem lub literą - numer (literę) linii, 2) boczna - określenie trasy komunikacyjnej z wyszczególnieniem stacji (przystanków) początkowej i końcowej oraz ważniejszych przystanków na trasie, a w przypadku linii oznaczonej numerem lub literą - również numer (literę) linii, 3) tylna - numer (literę) linii, 4) wewnętrzna - napis określony w pkt 2. 3. Wymiary tablic powinny wynosić co najmniej: 1) czołowej: a) bez numeru (litery) linii - 600 × 150 mm, b) z numerem (literą) linii - 300 × 200 mm, 2) bocznej: a) bez numeru (litery) linii - 600 × 150 mm, b) z numerem (literą) linii - 500 × 250 mm, 3) tylnej - 300 × 200 mm, 4) wewnętrznej - 500 × 250 mm. 4. Tablice kierunkowe powinny być umieszczone w następujący sposób: 1) czołowa - w świetliku nad przednią szybą, a na autobusie bez świetlika - wewnątrz autobusu w prawym górnym narożniku przedniej szyby w taki sposób, aby nie ograniczała w istotny sposób pola widzenia kierowcy, albo z prawej strony pod przednią szybą, 2) boczna - na zewnątrz z prawej strony nadwozia poniżej okien albo wewnątrz autobusu za szybą jednego z okien z prawej strony, 3) tylna - w świetliku nad tylną szybą, a w autobusie bez świetlika - wewnątrz autobusu w prawym dolnym narożniku tylnej szyby albo w osi autobusu poniżej górnej krawędzi tylnej szyby, 4) wewnętrzna - na ściance za kierowcą. 5. Napisy na tablicach kierunkowych powinny odpowiadać następującym warunkom: 1) barwa: czarna na białym tle, a w przypadku tablic autobusów nie zatrzymujących się na wszystkich przystankach - czerwona na białym tle, 2) powinny być wykonane pismem prostym (blokowym), 3) wielkość liter i cyfr powinna umożliwiać odczytanie napisów z odległości co najmniej 20 m przy dobrej przejrzystości powietrza, 4) numer (litera) linii na tablicach bocznej i wewnętrznej powinien być umieszczony z lewej strony tablicy w czerwonej obwódce o kształcie koła. 6. Miejsca przeznaczone do umieszczenia tablic czołowej i bocznej powinny być wyposażone w światło oświetlające te tablice, odpowiadające następującym warunkom: 1) liczba świateł, ich umieszczenie i natężenie oświetlenia powinny umożliwiać odczytanie napisów z odległości co najmniej 20 m po zapadnięciu zmroku i przy dobrej przejrzystości powietrza, 2) barwa: biała, 3) nie może być bezpośrednio widoczne z zewnątrz i wewnątrz autobusu, 4) włączenie i wyłączenie powinno być niezależne od innych świateł. § 21. Przepisy § 16-20 stosuje się odpowiednio również do trolejbusów i przyczep autobusowych. Warunki dodatkowe dla taksówek § 22. 1. Taksówka powinna być wyposażona w: 1) zalegalizowany taksometr, 2) co najmniej dwa miejsca dla pasażerów, a taksówka bagażowa - co najmniej w jedno miejsce dla pasażera, 3) co najmniej dwoje drzwi z każdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony, jedne z lewej strony i jedne z tyłu nadwozia; nie dotyczy to taksówki bagażowej, 4) pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów taksówki osobowej, 5) gaśnicę umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby jej użycia, 6) apteczkę doraźnej pomocy, 7) ogumione koło zapasowe, 8) dodatkowe światło z napisem „TAXI”, odpowiadające następującym warunkom: a) liczba: jedno, b) rozmieszczenie: na dachu, z zachowaniem wymagań § 12 ust. 1 pkt 3, w części środkowej lub przedniej, c) barwa: biała /lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu; w taksówce bagażowej napis może być widoczny tylko z przodu pojazdu, d) połączenie elektryczne: światło może być włączone wówczas, gdy taksometr jest wyłączony, niezależnie od włączenia innych świateł i położenia urządzenia umożliwiającego pracę silnika; włączenie lub wyłączenie taksometru powinno powodować równoczesne odpowiednio wyłączenie lub włączenie światła, e) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. 2. Dopuszcza się uzupełnienie światła, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, o dwa światła migające barwy żółtej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we wspólnej obudowie. Światła te mogą być włączane i wyłączane odrębnym wyłącznikiem przez kierowcę taksówki w razie zagrożenia jego bezpieczeństwa. 317)Dodany przez § 1 pkt 12 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Dopuszcza się stosowanie dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujące taksówkę, odpowiadające następującym warunkom: 1) liczba: dwa, 2) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony światła z napisem „TAXI”, 3) barwa: biała lub żółta samochodowa, 4) nie może utrudniać: czytelności i widoczności oznakowania zasadniczego. Warunki dodatkowe dla pojazdów samochodowych uprzywilejowanych § 23. Pojazdami samochodowymi uprzywilejowanymi mogą być: 1) pojazdy straży pożarnych, 2) karetki sanitarne pogotowia ratunkowego, 3) pojazdy górniczego pogotowia ratunkowego, 4) pojazdy jednostek ratownictwa chemicznego, 5) pojazdy Policji oraz Straży Granicznej, 6) pojazdy Sił Zbrojnych, 7) pojazdy Służby Więziennej, 8) inne pojazdy używane w związku z ratowaniem życia lub mienia albo w celu zmniejszenia skutków katastrofy - na podstawie zezwolenia wydanego przez wojewodę po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego Policji. § 24. 1. Pojazd samochodowy uprzywilejowany powinien być wyposażony w sygnały ostrzegawcze: 1) dźwiękowy, 2) świetlny błyskowy. 2. Pojazd samochodowy uprzywilejowany może być ponadto wyposażony w umieszczone na zewnątrz dodatkowe światło barwy białej lub żółtej selektywnej, mocowane w sposób umożliwiający zmianę kierunku strumienia świetlnego (szperacz); światło to powinno być włączane i wyłączane niezależnie od innych świateł. § 25. 1. Urządzenia wysyłające ostrzegawcze sygnały dźwiękowe powinny spełniać następujące wymagania: 1) wysyłać sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, 2) być umieszczone na zewnątrz pojazdu, 3) fale dźwiękowe powinny być wysyłane co najmniej do przodu, a oś ich rozchodzenia się powinna być równoległa do podłużnej osi symetrii pojazdu; dopuszcza się odchylenie od tego kierunku nie większe niż 15°, 4) być tak urządzone, aby ich włączenie nie było możliwe bez równoczesnego włączenia sygnału świetlnego. 2. Ostrzegawczy sygnał świetlny błyskowy powinien odpowiadać następującym warunkom: 118)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 13 lit. a) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.) liczba świateł: jedno lub dwa; w odniesieniu do pojazdów Policji oraz straży pożarnej - pożarniczych - dopuszcza się trzy lub pięć, 2) rozmieszczenie: na dachu nadwozia (kabiny) w podłużnej płaszczyźnie symetrii pojazdu, a jeżeli są dwa światła - po lewej i po prawej stronie, symetrycznie względem tej płaszczyzny; jeżeli konstrukcja lub wyposażenie pojazdu uniemożliwia takie rozmieszczenie, dopuszcza się umieszczenie świateł w innym miejscu przy zapewnieniu wymaganej widoczności; trzecie światło powinno być umieszczone z tyłu pojazdu, 3) barwa: niebieska, 4) włączanie świateł błyskowych powinno być niezależne od położenia urządzenia umożliwiającego pracę silnika oraz od włączenia sygnałów dźwiękowych, 5) powinien być widoczny co najmniej z przodu i z boków pojazdu z odległości co najmniej 150 m przy oświetleniu słonecznym i nie powinien oślepiać innych uczestników ruchu. 319)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 13 lit. b) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Pojazdy Sił Zbrojnych oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem przedsiębiorstw, mogą być dodatkowo wyposażone w sygnały świetlne błyskowe barwy czerwonej, odpowiadające warunkom określonym w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, widoczne co najmniej z przodu i z tyłu pojazdu z odległości co najmniej 150 m przy oświetleniu słonecznym i nie oślepiające innych uczestników ruchu. § 26. 1. Pojazdy samochodowe straży pożarnych - pożarnicze, z wyjątkiem wymienionych w ust. 2, powinny mieć barwę czerwieni sygnałowej, błotniki zaś i zderzaki - barwę białą. Dopuszcza się pojazdy pożarnicze o barwie khaki, również w odniesieniu do błotników i zderzaków. 2. Samochody osobowe operacyjne straży pożarnych z nadwoziem zamkniętym powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy czerwieni sygnałowej. Po obu stronach pojazdu powinny być umieszczone napisy „STRAŻ” barwy białej lub czerwonej. Na dachu pojazdu może być umieszczony świetlny napis „STRAŻ” barwy białej na tle czerwonym. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą pojazdów wojskowych straży pożarnych. § 27. 1. Karetki sanitarne pogotowia ratunkowego powinny mieć barwę kremową lub żółtą samochodową z niebieskim pasem wyróżniającym. Dla karetek reanimacyjnych dopuszcza się dodatkowo pasy wyróżniające barwy czerwonej, umieszczone wokół dachu oraz bezpośrednio pod pasem barwy niebieskiej. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy wojskowych karetek sanitarnych, które powinny być oznakowane emblematem czerwonego krzyża na białym tle, umieszczonym co najmniej na każdym boku pojazdu; karetki te mogą być również oznakowane pasem wyróżniającym barwy niebieskiej. § 28. Pojazdy górniczego pogotowia ratunkowego powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy czerwonej. § 29. Pojazdy jednostek ratownictwa chemicznego powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy srebrzystej. § 30. 120)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. a) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Pojazdy Policji, o których mowa w § 23 pkt 5, z wyjątkiem motocykli, powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy białej oraz umieszczonym po obu stronach pojazdu napisem „POLICJA” barwy białej. Na dachu pojazdu może być umieszczony świetlny napis „POLICJA” barwy niebieskiej na białym tle. 221)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 14 lit. b) rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. W wyjątkowych wypadkach dopuszcza się pojazdy, o których mowa w § 23 pkt 5, oraz pojazdy jednostek wojskowych podporządkowanych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, nie spełniające warunków określonych w ust. 1 i § 25 ust. 1 pkt 2. 3. Motocykle, o których mowa w § 23 pkt 5, powinny mieć błotniki barwy białej. Z przodu motocykla powinien być umieszczony napis „POLICJA”. § 31. 122)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 15 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1.. Pojazdy Straży Granicznej, z wyjątkiem motocykli, powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy jasnozielonej. Po obu stronach pojazdu powinny być umieszczone napisy „STRAŻ GRANICZNA” barwy jasnozielonej. 2. Motocykle Straży Granicznej powinny mieć błotniki barwy jasnozielonej. Z przodu motocykla powinien być umieszczony napis „SG” barwy jasnozielonej. § 32. 1. Pojazdy Sił Zbrojnych inne niż wymienione w § 26 ust. 3 i § 27 ust. 2, z wyjątkiem motocykli, powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy białej. Po obu stronach pojazdu powinny być umieszczone napisy barwy białej, określające jego przynależność do określonego organu wojskowego. 2. Motocykle Sił Zbrojnych powinny mieć błotniki barwy białej. Z przodu motocykla powinien być umieszczony napis barwy khaki, określający jego przynależność do określonego organu wojskowego. § 33. Pojazdy Służby Więziennej powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy granatowej. Po obu stronach pojazdu powinny być umieszczone napisy „SW” barwy białej lub granatowej. § 34. Inne pojazdy uprzywilejowane na podstawie zezwolenia wydanego przez wojewodę powinny być oznakowane pasem wyróżniającym barwy pomarańczowej. § 35. Pasy wyróżniające o szerokości 8 -15 cm, z zastrzeżeniem § 27 ust. 1, powinny być umieszczone wokół pojazdu poniżej dolnej krawędzi okien. § 36. Oznakowanie określone w § 26-34 nie może być stosowane na pojazdach innych niż pojazdy, dla których zostało ono przewidziane. Warunki dodatkowe dla pojazdów samochodowych przeznaczonych do wykonywania czynności na drodze oraz dla innych pojazdów samochodowych, na które ze względu na bezpieczeństwo ruchu należy zwracać szczególną uwagę § 37. Pojazdy samochodowe przeznaczone do wykonywania czynności na drodze, pojazdy pomocy drogowej i ciągniki balastowe ciągnące przyczepy o szerokości przekraczającej 2,5 m powinny być wyposażone w ostrzegawczy sygnał świetlny błyskowy barwy żółtej samochodowej, widoczny ze wszystkich stron pojazdu z odległości co najmniej 150 m przy dobrej przejrzystości powietrza i nie powodujący oślepiania innych uczestników ruchu oraz odpowiadający warunkom określonym w § 25 ust. 2 pkt 1, 2 i 4. § 38. 1. Części urządzeń zamontowanych na pojeździe, wystające poza obrys pojazdu, powinny być oznakowane pasami barwy na przemian białej i czerwonej. 2. Części, o których mowa w ust. 1, powinny być wyposażone w: 1) światło barwy białej, widoczne z przodu i z boków pojazdu - jeżeli część wystaje poza przedni obrys pojazdu na odległość większą niż 1 m, 2) światło barwy czerwonej, widoczne z tyłu pojazdu - jeżeli część wystaje poza tylny obrys pojazdu na odległość większą niż 1 m, 3) światło barwy białej, widoczne z przodu pojazdu, i barwy czerwonej, widoczne z tyłu pojazdu - jeżeli część wystaje poza boczny obrys pojazdu na odległość większą niż 40 cm od zewnętrznych krawędzi powierzchni świetlnych przednich lub tylnych świateł pozycyjnych. 3. Światła, o których mowa w ust. 2, powinny włączać się i wyłączać jednocześnie ze światłami pozycyjnymi pojazdu oraz nie powinny oślepiać innych uczestników ruchu. Warunki dodatkowe dla samochodów ciężarowych przewożących osoby § 39. 1. Samochód ciężarowy przewożący osoby poza kabiną kierowcy powinien odpowiadać następującym warunkom: 1) nie może być wyposażony w silnik zasilany gazem, 2) nadwozie powinno być typu furgon albo skrzyniowe kryte opończą, 3) wysokość burt nadwozia skrzyniowego nie może być mniejsza niż 1100 mm, 4) odchylane burty boczne powinny być krótko spięte, a tylna burta zabezpieczona przed samoczynnym lub nie zamierzonym otwarciem. 2. Samochód ciężarowy przewożący osoby poza kabiną kierowcy powinien być wyposażony w: 1) stopnie lub drabinkę z poręczą, zapewniającą bezpieczne wsiadanie i wysiadanie, 2) oświetlenie wnętrza, 3) okienka służące do oświetlania i do przewietrzania wnętrza, jeżeli nie ma innych odpowietrzników, 4) przymocowane ławki o długości co najmniej 400 mm na jedną osobę i szerokości (głębokości) nie mniejszej niż 300 mm; odstęp między dwiema sąsiednimi ławkami ustawionymi jedna za drugą nie powinien być mniejszy niż 650 mm, a ustawionymi przeciwległe - 900 mm, wliczając w to szerokość (głębokość) jednej ławki, 5) urządzenie sygnalizacyjne (świetlne lub akustyczne) zapewniające łączność przewożonych osób z kierowcą, 6) apteczkę pierwszej pomocy, 7) ogumione koło zapasowe; koło to może być umieszczone na powierzchni ładunkowej, jeżeli konstrukcja samochodu przewiduje umieszczenie tam tego koła. 3. Samochód ciężarowy przewożący osoby poza kabiną kierowcy powinien być oznakowany: 1) z przodu napisem „PRZEWÓZ OSÓB” barwy czarnej na białym tle, umieszczonym na prostokątnej tablicy o powierzchni co najmniej 800 cm2, 2) z tyłu - znakiem określającym dopuszczalną prędkość, jeżeli jest ona ograniczona odrębnymi przepisami. 4. Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą pojazdów: 1) przewożących konwojentów, drużyny robocze i osoby wykonujące czynności ładunkowe, 2) Sił Zbrojnych oraz organów i jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem przedsiębiorstw. 5. Przepisy ust. 2 i ust. 3 pkt 2 dotyczą również przyczep dopuszczonych do przewozu osób. Warunki dodatkowe dla pojazdów przystosowanych do zasilania gazem § 40. Pojazdy przystosowane do zasilania gazem powinny odpowiadać warunkom określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Warunki dodatkowe dla pojazdów używanych w ruchu międzynarodowym § 41. 1. Pojazdy i zespoły pojazdów powinny odpowiadać warunkom określonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 2. Warunki, o których mowa w ust. 1, dotyczą ciągników siodłowych, samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, autobusów oraz przyczep przeznaczonych do łączenia z tymi pojazdami. Warunki dodatkowe dla pojazdów długich i ciężkich § 42. Pojazd lub zespół pojazdów, którego długość przekracza 12 m albo dopuszczalna masa całkowita przekracza 16 t, powinien być oznakowany z tyłu w sposób określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia; nie dotyczy to autobusów, ciągników siodłowych i przyczep autobusowych. Warunki dodatkowe dla pojazdów przeznaczonych do nauki jazdy i egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania23)Dodany przez § 1 pkt 16 rozporządzenia wymienionego w przypisie 1. § 42a. 1. Pojazdy przeznaczone do nauki jazdy i egzaminowania, z zastrzeżeniem ust. 2, powinny być wyposażone w: 1) dodatkowy pedał hamulca roboczego, kt …