Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 25 marca 1937 r. o wykonaniu ordynacji podatkowej.

/ . .' DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 maja 1937 r. Nr 35 i, Trd6. R ozp oR Z Ą D Z E N I A Poz.: M I N I S T R Al ... 675 271-Skarbu z dnia 20 kwietnia 1937 r. w sprawie tłuszczów 'zwolnionych spod opodatkowania • . .' • • • • • • • ~ • • • •• ~ 73'8 270-Skarbu z dnia 25 marca 1937 r. o wykonaniu ordynacji podatkowej! 270 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SKARBU z dnia 25 marca 1937 r. o wykonaniu ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 7 § 2, 19, 23 § 2, 32 § 2, 64 § 2, 66 § l, 68 § 2, 81 § 2, 94, 97 § S, 122 § 3, 123 § 4, 135, 138, 139, 146, 213 i 215 § 1 ·ordynacji podatkowej (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 14, poz. 134) zarządzam co następuje: § 1. (1) Powołane w rozporządz.eniu niniejszym: a) artykuły bez btiższe,go określeni·a; oznaczają artykuły ordynacji pod'a tkowej z dnia 15 marca 1934 r. (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 14, poz. 13'4), b) paragrafy bez bliższego określenia o~na­ czają paragrafy rozpo. rządzenia niniej- , u~~ c) artykuły, przy których użyto skrótu "u. p. d.", oznaczają artykuły ustawy o pań­ stwowym podatku dochodowym (Dz. U" R. P. z 1936 r. Nr 2, poz. 6), d) artykuły, przy których użyto skrótu ilU. p. p.", oznaczają artykuły ustawy o pań­ stwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 46, poz. 339), e) artykuły, przy których użyto skrótu "u. o. s.", oznaczają artykuły ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. opłatach stemplowych (Dz. U. R. P. z 1935 r. Nr 64, poz. 404). ° (2) Ilekroć w rozporządzeniu niniejszym jest mowa o izbach, skarbowych, odnosi się to również do wydziału skarbowego urzędu wojewódzkiego śląskiego; a gdzie jest mowa .o dyrektorze izby skarbowej - do naczelni~a wydziału skarbowego urzędu wojewódzkiego śląskie/go. (3) Ilekroć w rozporządzeniu niniejszym jest mowa o właścicielu gospodarstwa wiejskiego, ,rozumieć należy również: posiadacza, użyt­ kownika oraz dzierżawcę. Do art. 7 § 2. § 2. Izby skarbowe w. I instancji załatwia;l\ w zakresie wymiaru podatków: przemysłowego od .obr.otu, dochodowego (dział I) ora,z od kapitałów i rent sprawy spółek akcyjnych, instytu., cji kredytowych emitujących listy 'zastawne, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, a nadto tych spółek z ograniczoną odpowieidzialnością, spółdzielni i innych osób prawnych, których kapitał zakładowy lub udziałowy wynosi najmniej 100.000 zł. ' Do art. 11, 12 i 13. § 3. (1) Za mIejSCe wykonywania handlu przenośnego, nie odpowiadającego warunkom uprawniającym do nabycia świadectwa przemysłowego na handel wędrowny (§ 73 rozporzą­ dzenia wykonawczego do ustawy o _państwo­ wym podatku przemysł,owym, Dz. U. R. P. I- • ł Poz. 270 - - - - - - - - - Dziennik Ustaw Nr 35 Str. 676 z 1936 r. Nr 93, poz. 649), uważa się miejsce sta- wymiarowej dwu lub więcej urzędów skarbowych, na dokonywanie wymiaru podatku przełej siedziby ptz~dslębiot!!twa, a w bl'laku tejże lub w razie trudności w jej ustaleniu -miejsce . m)"słowego od obrotu przez jeden z tych urzę­ zamieszkania osoby prowadzącej handel prze- dów skarbowych. Ze'z wolenie takie obowiązuje do końca ,r oku kalendarzoweg'O, w którym bądź nośny. i~ba skarbowa cofnęła je, bądź płatnik zrzekł (2) Za miejsce wykonywania dorożkarstwa, się go. furmaństwa lub przedsiębiorstwa zarobkowego przewozu osób i towarów pojazdami mecha- Do art. 15. nicznymi (taksówkami, autobusami itp.), o ile te § 5. Upoważnia się izby skarbowe do zeprzedsiębiorstwa są wykonywane be'z utrzymyzwalania służbodawcom, zatrudniającym prawania oddzielnego zakładu, jak również w razie cowników w dwu lub więcej miejsoach zatrudtrudn.ości w usrtaleniu siedziby zakładu-uważa nienia w tej samej miejsC'owości, a prowadzą­ iię miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. cym księgoWQ,ŚĆ, ńa wpłacanie podatku docho(3) Za mieisce wykonywania samoclzielne- dowego według działu II u, p. d, do kasy jedga wolnego zajęciC,l zaw,o dowego, prowadzone- nego z tych urzędów skarbowych, w których go wspólnie przez dwie lub więcej osób, uważa okręgach znajdują się owe miejsca zatrudniesię miejsce, w którym zajęcie jest wspólnie wynia. Zezwoleni~ takie 'Obowiązuje do końca rokonywane. . . ku kalendarzowego, w którym bądź izba skarbowa cofnęła je, bądź płatnik zrzekł się go. Do art. 12 li 1, § 4. Up'oważnia się izby skarbowe do ze- Do art. 23. tlwalania na prośby płatników posiadających w § 6. Ilość komisji odwoławczych przy każ­ jednej miejscowości dwa lub więcej zakładów dej izbie skarbowej, miejsce urzędowania , wła­ bądź przedsiębiorstw, dla których prowadzona ściwość .terytorialną oraz liczbę członków pojest księgowość, a któr,~ podlegają kompetencji szczególnych komisji zawiera poniższa tabela: Właściwość Ilość L. p. Nazwa izby skarbowej , 1 · · · · · 11 · ·· ·· l 1 Izba. Sk. W Białymstoku 2 " " " " " Krakowie " " Lublinie. •• •• •• " " Lwowie. ·•· " " 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 " i' " " " ,j . Brześciu. Grudziądzu " " Kielcaćh. " " Łodzi. .. " " Nowogródku· · ·· " " Poznaniu . · " " Stanisławowie. · " " " " w Warszawie " Gr. " l 1 2 .• ·· 2 Łucku .1 " Okr. w Warszawie. " " W "w Wilnie . ' . . . ydział Skarbowy Urzędu Wójew6dzkiego Śląskiego terytorialna komisji kornisji -.. _. • . 1 1 1 1 1 1 1 1 .. -. - IlośĆ człon- ków 0_'·"." ··· woj. białostockie poleskie ' " pomor$kie • • " kieleckie " krakowskie " lubelskie I) " lwowskie II) "II tarnopolskie . l) m. Łódź. . . . . . . II) woj . łódzkie z wyłąozeniem m. Łodzi · ·· ·· · ·· ····· · ·· ·· ·· ·· , 24 24 36 36 36 36 36 · ·· ·· · 24 36 Siedziba komisji Białystok Brześć n. Grudżiądz B. Kielce Kraków Lublin Lwów Lwów Łódź 24 · · Łuck 24 • · 24 Nowogródek nowogródzkie.· · " · ··• ·· ·· 36 " startishtWbwskie 24 Stanisławów · · m." st.,Watszawa.. 36 Warszawa woj. warszawskie · · · · 36 WarszaWa ··· · · · · · 24 Wilno " . · · · • · 36 Katowice " Do art. 24 § 5. § 7. Członkami bądź zastępcami członków komiSji odwoławe~ej m(j~ą być tóWhiet ustanowieni - i to tarówno w drodze rtlian'o wania, jak ,1 Pbw(:)łartia - eZł()'hkowie zarzl:1,d6w b i:!: d i prokurettci, bądź wymienietli wart. 66 kodeksu hafldl()W~go lub w ~att. 39 usta,wy z 29 I?aźdźie_t ~ uika 1920 t. () spółdz:ielrtiach (fu. U. R. P. z 1934 l. Łódź wołyńskie poznańskie Poznań wileńskie śląskie r , Nr 55, p0ll;. 495) pełnomocnicy tych osób prawpodatku prżemysło­ wego od obrotu.. lub dochodowego, które mają siedzibę w okręgu danej izby skarbowej. ny~h będących płatnikami §. 8. (1) Do ptz~dstawiani.a kandydatów na c;d.o,n k6w i zastępc6w czhmków kontisji odwuławC2ych uprawfiione są: iżby rolnicze, prze- Str. 677 Dl1;łennik Ustaw Nr 35 - - - - - - - - - - - Pot. 210 my8towo - handlowe, rzemi~~lrticze i lekarskie orat rady adwokackie. (2) Ilości kandydatów przypadające na poszczególne o.rganizacje samo,rządu gospodarczego ustala na kaida. kad~n,cję dyrektor izby skarbowej pO zasięgnięciu ópirtii tych organizacji. I; , ,-' " ' § 9. Jeżeli kadencja komisji odwoławc!ze,j nie zosianie przedłużona (art. 24 § l), dyrektor izby skarbowej przed drtiem. 1 września roku, w którym końCZY śię kadencja ko,misji odwo· ła.wczej, za:wiadb..tI'l.ia wytniertione w § 8 ust, (1) organizacje samoTządu g08'pódiirczegD o ustalonej dla kalJdajotganizacji ilości kafidydatów na członków OI1az wzywa or,g anizacje te do przedsŁawienia w wyzna.cz{)nym, CD rtaj,mfiiej j~dno­ miesięcznym, terminie kandydatów na członków i zastępców członków w podwójnej ilości, przyp~dającej na dart4 organizację. § 10. Przy przedstawianiu kandydatów na członków i zastępców członków komisji odwoławczej organizacje wymienione w § 8 ust. (1) są obowiązarte podać nazwisko, imię, wiek, zawód lub ,z atrudnienie i miejsce zamieszkania każdego kandyda:ta oraz wskazać, j,a kiego podatku płatnikiem jest kandydat bądź osoba prawna, którą on reprezentuje (§ 7). pia:slowania mandatu ctłonka (zastępcy człon .. ka) komisji odwoławczej. De; art. 31. § 14. (l) Przewódniczący zwołuje komisję lub po,szcżególne sekcje W miarę potrzeby. (2) Zwołanie następuje przez Żlaproszeni~ wszystkich czlor.ków komisji lub sekcji bądź zastępc.ów (§ 42 ust. (4)) z ozna·czeniem dnta, godziny i miejsca posiedze.nia oraZ zl'odaniem przedmiotu obrad komis H lub sekcji. (3) Zaproszenia dla członków (zastępców członków) komisji lub sekcji wysyła przewodniczący komisji odwoławczej W takim czasie. aby im zo'sŁały do,ręczone co najmniej na tydzień przed posiedzeniem. § 15. O niemoiności przybycia na posiedze- nieczłonek komisji lub sekcji jest obowiązany bezzwłocznie po otrzyma.rtiu zaprosz~nia. za- wiadomić, przewodniczącego, który, o ile pozostało dość czas,u, wysyła zal'll"oszerue zastępcy członka. W tym przypadku termin przewidzia- ny w § 14 ust. (3) nie obowiązuje. . § 16. (1) Przed rozpoczęciem obrad prze" wodnicżący ustala ilość przybyłych członków. i decyduje o ważności posiedzenia. (2) Obrady sa. tajne. 00 art. 25 § 2. § 11. (1) Jeżeli uprawniorta organiz'a'c ja :&głosiła kandydatów na członków lub zastęp­ ców członków komisji odwoławczej w ilości nmiejs'zej od wynikającej 1; art. 24 § 5 i z § 8 ust. (2), Minister Skarbu mOże ogr!aniczyć się do powołania spomiędzy zgłoszonych kandydatów tylko tej ilości, która równ.a się połowie ilo- 0\., ' ," ( Do att. 3a § 11. Celem ust.alenia podst.aw wymiaru podatku dochó.do,w ego oraz podatku przemysło­ wego od obrotu w przypadkach, O których mowa w § 67, mogą być ustalane normy szacunkowe, w szczególn,o,ści następujące: 1) normy dochodowości: ści zgłoszonej, a jeżeli zgłoszófiO ilość nieparzyal gruntów (§§ 18 - 25), stą - połOWie ilości parzystej, bezpośrednio b) przedsiębio~stw handlowycn i prz,e .. mniejs,zej od 'z.głoszonej. mysłowych, w.olnych zajęć zawodo.. (2) Po utworzeniu komisji odwoławczej izba wych oraz zajęć pr,zemysłowycli skarbOWa przesyła orgartizaćjom wymienionym (§§ 26 - 31), w § 8 ust. (1) pełną listę członków 1 zlastę.pców e) budynków (§§ 32 i 33); członków komisji. Organizacje te naldy zawia2) normy obrotu (§ 34); damiać również o zmianach w osobach członków i nsh;pców ćzłonków komisji W Cluie kiildencji. 3) normy odpisów na żutycie (normy atnotIt yzacyjne - § 35); Db att. 26. 4) normy szacunkowe do bilansów gospo" datstw wiej-skich, proWiadzących księgi § 12. (1) Jeżeli uprawniona organizacja haódlo,w e lub gospodarcze (§§ 36 i 37); (§ 8 ust. (1)) przedstawi j.ako kandydatów ńa ctłonków lub zastępców członk6w komisji od5) rto.tmy kOSztów wyżywienia właścici~li woławczej osoby nie odpowiadające warunkom dro,b nych gospodarstw wiejskieh o óbatt. 24 § 5 i att. 26, dyrektor izby skarbowej szarze do 50 ha prowadzących k$ię~i zwrae.a się do tej organizacji ,z żądani~m przedgo'spDdarcz,e sposobem uprosżcz·Ótiym, stawienia kandydatów odpowiednich w termiczłonk6w ich rodzin i $łużby o,sobiś'iej nie dwuty,g odniowym. (normy wyżywienia - § 38); (2) Po bezskutecznym upływie tetminu 6) normy wartości pieniętnej dochod6w w. bądi w razie ponownego przedstawienia kan.dy- ' naturze (normy uposażenia w naturze-, dat6w, nie oopuwiadaj,ąeych powy!szym WarunS 31). kom,śŁosuje s,ię odp()wiednio przepis att. 25 § 2. 818. Normy szacunkowe dochodowości § 13. Ukaranie za przestępstwo, przewi- gruntów będą ustalane dla okr~gów ,po,~żcteg,ól ... dziane wart. 185, nie stanowi przeszkody do nychutzęd6w skarbowych lub dla części ty:ćh l ' .' " I Poz. 270 - - - - - - - - - - Dziennik U&taw Nr 35 okrę'gów (s{ref), jako normy ogólne (§§ 19 24) oraz jako normy specjalne (§ 25). § 19. Ogólne normy szacunkowe dochodo- wości 1·ha gruntów wyrażrują dochód osiągnięty w go,s podarstwie wiejskim prowadzonym w sposób najbardziej rozpowszechniony (typowy) w danym okręgu (strefie), a obliczony przez potrącenie od przychodu kosztów osiągnięcia, zachowania i ~abezpiecżenia przychodu oraz odpisów na zużycie (art. 6 u. p. d.), jak również tych bezpośrednich podatków państwowych i ' samorządowych, przymusowych lub ustawowych świadczeń pieniężnych i bezpłatnych świadczeń przymusowych innego rodzaju na cele publiczne (art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d.), które w danym okręgu wymiarowym bądź w danej strefie są od gruntów powszechnie pobierane. § 20. (1) Ogólne normy szacunkowe dochoqowości gruntów stosuje się do gruntów (użyt­ ków rolnych) ,g ospodarstw wiejskich po wyłą­ cz,e niu lasów, nieużytków oraz gruntów, do których stosuje się normy specjalne (§ 25). (2) Normy dochodowości łąk i pastwisk ustala się w formie procentu norm ogólnych dochodowości gruntów, w zależnOości od rodzaju i jakości łąk i pastwisk. § 21. Ogólne normy szacunkowe dochodowości gruntów ustala się na podstawie: renty gospodarczej, wartości pracy właściciela oraz przedętnej ceny żyta mianowicie przez pomnoienie sumy kilogramów żyta, wyrażającej rentę gOospodarczą (§ 22) i wartość pracy (§ 2'3), przez przeciętną cenę żyta (§ 24). § 22. (1) Wysokość renty gospodarczej określa się na pods,tawie wyrażonego w kilogramach żyta przeciętnego czynszu dzierżawnego z 1 ha gruntów, przyjmując, że czynsz ten stanowi 70 % renty. W zależności od warunków miejs,c owych może być przy ustalaniu ' norm przyjęty inny stosunek czynszu dzierżawnego , do renty gospodarczej. (2) Za czynsz dzierżawny, stanowiący podstawę do określenia renty gospodarczej, uważa się umówioną roczną kwotę pOobieraną przez wydzierżawiającego (oddające'go w dzierżawę) ,z arówno w pieniądzach, ja:ko też w naturaliach i wszelkiego rodzaju innych świadczeniach, za użytkowClJnie gruntu wraz z zabudowaniami i inwentarz-em martwym, przyjmując, że obowiązek ponoszenia danin publicznych (świadczeń publicznoprawnych) od wydzierżawiQnego obiektu ciąży na dzierżawcy. (3) ,Wysokość przeciętne'go czyns'z u d?:ier-' tawnego ustala się dla poszczególnego okręgu (strefy) na podst'a wie danych o wysokości czynszów dzierżawnych, umówionych dla gospodarstw o obszarze łącznym powyżej 15 ha użyt­ ków '. rolnych w roku poprzedzającym rok poąatkowy, a w braku miarodajnych umów dzier- Str. 678 żawy w tym roku na podstawie czYnszów domniemanych, ustalonych przez biegłych z uw~ględnieniem urodzajności i poło'żenia gruntów . .(4) Umówione czynsze wyrażone w złotych przelicza się na czynsze w kilogramach żyta według cen z roku poprzedzającego rok podatkowy, ustalonych w spOosób przewidziany w § 24. § 23. (1) Wartość pracy na 1 ha gruntów (użytków rolnych); podlegających opodatkowa- , ł. niu na podstawie ogólnych norm szacunkowych dochodowOości gruntów, określa się w kp ogramach żyta według następującej tabeli: Grupa gospo-' darstw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Obszar gruntów do " " " " " " " " " 15ha 20 " 25 " 30 " 50 " 100 " 150 " 200 " 300 " 4QO " " " 500 600 " " 700 " " 800 " 900 "" " 1000 " " 2000 " 2000 "" ponad Stosunek procentowy wartości pracy do renty gospodarczej 55% 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 12% 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3.% (2) ,Wi zależności od miejscowych warunków stosunek wartości pracy do renty gospodarczej może być przy ustalaniu norm odpowiednio podwyższony lub obniżony. § 24. Przeciętną cenę żyta ustala się na podsta.wie cen miejscowych płaconych producentom rolnym, ustalonych dla dane.go powiatu przez Główny Urząd Statystyczny dla miesięcy od stycznia do maja i od września do grudnia włącznie roku poprzedzającego rok pOodatkowy. § 25. ' (1) Specjalne normy szacunkowe stosuje się do: wód zarybiQnych, sadów owocowych w wieku ponad laŁ 8 od posadzenia, ogrodów warzywnych i kwiatowych, szkółek drzew oraz gruntów zajętych pod uprawę chmielu, tytoniu i wikliny. ' (2) Specjalne normy szacunkowe dochQdowości gruntów wyrażają dochód z gruntów (ust. (1)), obliczony w sposób przewidziany w § 19 dla jednostki obszaru gruntu bądź 'innej jednostki. ..., -~ , " DzienniK Ustaw Nr 35 - - - . . . - : - - - - - - - Poz. 27' Str. 679 § 26. (1) Normy szacunkowe do.chodawa- handlowych i przemysło­ wych, wo.lnychzrujęć zawodawych oraz zajęć przemysławych ustala się w farmie procentu w stasunku do abrotu w rozumieniu art. 5 u. p. p ., zarówno pódlegające,go podatkowi przemysłowemu od abratu, jak i zwo.lnionega od tego padatku. (2) Podstawę do określenia tych narm stanawią dane o dacho.dach przedsiębiarstw i z,a jęć tego samego lub podobneg,o typu, aparte na księgach handlowych, zeznaniach płatników nie budzących wątpliwości co do swej rzetelności, apiniach biegłych i innych wiaragodnych źró­ SCl przedsiębiarstw dłach. § 27. (1) Normy szacunko,w e dachadawo- przedsiębiarstw handlowych i przemysła­ wych mogą być ustalane jako narmy dochadu brutto bądź netto. SCl (2) Normy szacunkawe dachadawości walnych zajęć zawodowych oraz zajęć przemysło­ wych ustala się jako nOI'my netto. § 28. (1) NOl'!ma szacunkowa dochadawo- ści brutto. (§ 27 ust. (1)) przedsiębiorstwa handlawego wyraża 'różnicę między przychadem brutto za towary a ceną ich nabycia oraz zwią­ zanymi 'z nabyciem ka,s ztami ubocznymi, jako to: da, przewozu, paśrednictwa, ubezpieczeni.a towaru w drodze itp., tudzież adpisami na zużycie (art. 6 u. p. d.). (2) Celem ustalenia dochodu z przedsiębia,r­ stwa handlowego należy ad kwaty obliczanej na podstawie normy szacunkawej dochodowaści brutto potrącić udowadnione koszty handlowe, j,a ko to: płace persanelu, komarne za lokal 'zajęty na przedsiębiorstwo, koszty sprzedaży, koszty opału, oświetlenia, porto itp., nadto. odliczyć podatki państwowe i samorządawe, przymusawe lub ustawowe świadczenła pieniężne i bezpłatne świadczenia przymusowe inIJ.e'g a radz,a ju na cele publiczne (art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d.). przedsiębiorstwa, koszty sprzedaży, koszty opału i aświetlenia lokalu administracji, koszty porta itp., nadto odliczyć podatki państwowe i saJIllorządowe, przymusowe lub ustawowe świadczenia pieniężne i bezpłatne świadczenia przymusowe innego rodzaju na cele publiczne (art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d.). § 30. (1) Norma szacunkowa dochodowoprzedsiębiorstwa handlaweg,o lub przemysłowego (§ 27 ust. (1)) wyraża dochód z przedsiębiorstwa mieszczącego się w budynku własnym i prowadzonego bez udziału płatnej siły kierowniczej, a obliczony przez potrącenie od przychodu kosztów osiągnięcia, zachowania i zabezpieczenia przychodu araz odpisów na rlużycie (art. 6 u. p. d .), jak również tych bezpośrednich podatków państwowych i samorzą­ dowych, przymusowych lub ustawowych świad­ czeń pieniężnych i bezpłatnych świadczeń przymusowych innego rodz,a ju na cele publiczne (art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d.), które w danym o,kręgu są od przedsiębiorstw handlowych lub przemysłowych powszechnie pobier.ane. SCl netto (2) Celem ustalenia dochodu z przedsiębiar­ stwa handlowego lub przemysłowego należy od kwoty o.bliczonej na podstawie normy szacun- , kowej dochodowości netto potrącić udowodniane koszty czynszu za lokal znajdujący się w cudzym budynku oraz koszty kierownictwa w przypadku, gdy właściciel osobiście przed- ' siębio, rstwem nie kieruje. § 31. (1) Norma szacunkowa dochodowo- ści netto wolnego zaj.ęcia zawadowego lub zajęcia przemysłowego (§ 27 ust. (2)) wyraża dochód z zajęcia wykonywanego w budynku wła­ snym, a obliczony przez potrącenie od przychodu kosztów osiągnięcia, zachowania i zabezpieczenia przychodu o,r az odpisó':V na zużycie . (art. 6 u . p. d.), jak również tych bezpośrednich podatków państwowych i samorządowych, przymusowych lub ustawowych świadczeń pienięż­ nych i bezpłatnych świadczeń przymusowych innego rodzaju na cele publiczne (art. 10 uśt. (1) § 29. (1) NOmla szacunkowa dachadawa- pkt 5 u . p . d.), które w dany'm okręgu są od wolnych zajęć zawodawych lub zajęć przemyści brutto (§ 27 ust. (1)) przedsiębiorstwa przesłowych powszechnie pobierane. mysłowego. wyraża różnicę między przychadem za wypwclukowane tawary a kasztami praduk(2) Celem ustalenia dochodu z wolnego ,z acji, na które składają się kaszty: surawca, mate- jęcia zawodowego lub zajęcia przemysłowego riałów pamaoniczycq, robocizny, wynagrodzenależy od kwoty obliczonej na podstawie nornia personelu technicznego, świadczeń socjal- , my szacunkowej dochodowaści netto potrącić nych panaszonychza robotn~ków i persanel udowodnione kos'z ty czynszu płacanego za lotechniczny, remantu i konserwacji budynków kal znajdujący się w cudzym budynku. i urządzeń technicznych, paliwa ltib innej energii 'zużytej do ruchu przedsiębiorslwą itp., tu, § 32. No1'lIIly szacunkowe dachodowaści bu, dzież adpisy na zużycie (art. 6 u . p. d.). dynków wyrażają dochód osiągnięty z nierucho(2) Celem ustalenia dochodu z, przedsię­ mości budynkowych, a obliczony przez potrące­ biorstwa przemysławego należy ad kwoty obli- nie od przychodu kosztów osiągnięcia, zacllaczonej na podstawie narmy szacunkawej docha- wania i zabezpieczenia przychodu waz odpisÓw dawośc~ brutto patrącić, udo.wodnione koszty na .zużycie (art. 6 u. p. d.), j,a k również tych bezogólne, jako to.: kaszty personelu a,d ministracyj- pośrednich podatków państwowych i samorzą­ ne.go, kaszty komorneg,o za lakal zajęty na dowych, przymusowych lub ustawowych świad.. P~u:. 270 - - - - - - - - - - Dziennik Uś,t8JW c::zeń pieniężnych i bezpłatnych świadczeń przymusowych innego rodzaju na cele publiczne (art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d.), które są w danym okręgu od budynków powszechnie ' pobierane. § 33. Pods:tawę do określania norm szacunkowych dochodowości budynków stanowią dane o dochodach tego samego lub ' podobnego typu nieruchomości, oparte na księgach właścicieli nieruchomości budynkowych, zeznaniach platników nie budzących wątpliwości co do swej rzetelności, o.pini.ach biegłych i innych wiaro40dnych źródłach. § 34. (1) Dla ,określenia wySQIkości obrotu przeasiębiorstw handlowych mogą być w s~cze­ góloo$ci ustalane na.stępujące normy sza·c un· kowe: aj proceotu ~ysku brutto lub zysku netto dla danego rodzaju przedsiębiorstw bądź dla poszczególnych rodz'ajów lub grup towarów obejmujących dwa lub więcej rodzajów towarów; ,. b) stosunku · wartości ogólnego zapasu towarów do ogólnego obrotu bądź też stosunku wartości zapasu poszczególnych rodzajów lub grup towarów do obrotu dokonane,go tymi towarami lub grupami towarów; c) stosunku wartości poszczególnych rodzajów lub grup towarów do wartości ogólnego ,z apasu t·owarów; d) stosunku obrotu ze sprzedaży poszczególnego rodzaju lub grupy towarów do ogólnego obrotu przedsiębiorstwa; e) stosunku kos?tów handlowych lub niektórych tylko kosztów do obrotu lub wartości sprzedanych towarów. (2) Dla określenia wysokości obrotu przedsiębiorstw przemysłowych mogą być w szczególności ustalane następujące normy sza·Gun· kowe: a) procentu ,z ysku brutto lub netto dla danego rodzaju przedsiębiorstw; b) stosunku niektórych kos~tów produkcji lub ilości zużytego surowc.a albo innych składników produkcji do ilości lub wartości wyprodukowanego towaru; e) wytwórcz'ości w stosunku do jednego robotnika bądź robotniko-dnia i robotniko-godziny; d) wytwór,czości określonych typów maszyn na jednostkę czasu. § 35. Dla celów 'określenia odpisów z tytuprzedmiotów, nie wymienionych w § 14 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o Eaństwowym podatku dochodowym (Dz. U. R;,P. z 1936 r. Nr 40, poz. 301), jak również idy wysokość odpisu przewidziana w powołanym § 14 jest nie wystarczająca ze względu na okres zużycia amortyzowanego przedmiotu krótszy WŻ wynikający z powałaneio § 14, ~ mO&ą być łu zużycia Nr 35 Stl'. 680 ustalane normy szacunkowe odpisów na~:uży­ cie (normy amortyzacyjne). § 36. Normy szacunkowe do bilansów gaspodarstw wiejskich pr'o'wadzących księgi handlowe lub gospodarcze mo'gą w szczególności dotyczyć: a) cen, według których mają być sza'c owane przy otwarciu lub zamknięciu ksiąg remanenty płodów rolnych i inwentarza żywego; b) warto'ści pieniężnej poniesionych przę~ właściciela kosztów wyżywienia pracowników gospodarstwa i innych świad­ czeń na rzecz gospodarstwa; c) wartości produktów, wymienionych w § 84 ust. (4) a zużytych na potrzeby domo'w e właściciela, jego domowników i służby osobistej, oraz innych korzyści w naturze osiąganych z gospodarstwa; d) wartości użytkowej mieszkania właści­ ciela; e) niektórych wydatków związanych ,z prowadzeniem gospodarstwa (np. kosztów podróży w sprawach gospodarstwa). § 37. Wartość użytkową mieszkań, zajmowanych przez właścicieli gospodarstw wiejskich, ich domowników i służbę osobistą, ustala się w myśl § 30 pkt 3 i, 5 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o państwowym podatku dochodowym (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 40, poz. 301). fi 38. Normy przeciętnych kosztów wyzywienia (normy wyżywienia) oznaczają wartosć ziemiopłodów i produktów, pobranych z gospodarstwa wiejskiego o obszarze do 50 ha na wyżywienie właściciela g'o spodarstwa, członków jego rodziny i służby osobistej. § 39. No'r my szacunkowe wartości pienięż­ nej dochodów w naturze (no1'1ffiY uposażeń w naturze) wyrażają wartość pieniężną dochodów z uposażeń lub wynagrodzeń w naturze, przewidzianych wart. 42 u. p. d; § 40. (1) Izbą skarbowa opracowuje wnioski w przedmiocie norm szacunkowych po zasięgnięciu opinii biegłych, wyznaczonych przez właściwe organizacje samorządu gospodarczego lub organizacje zawodowe (§ 70 ust. (1)), po czym wnioski te przesyła komisji odwoławczej wraz z opinią biegłych i innymi materiałami, na których wnioski te zostały ·oparte. (2) Komisja odwoławcza obowiązana jest zaopiniować przedloż'one jej projekty norm w terminie trzytygodniowym od daty otrzymania wniosków od izby skarbowej. § 41. Izba skarbowa powinna zaopiniowane prze'z komisję odwoławczą projekty norm albo wni.oski swoje, nie zaopiniowane przez ko· Str. 681 Dziennik U$!aw Nr 35 ---.-..;...------- .PC)L 378 misję w terminie trzytygodniowym (§ 40 ust. (2)) od daty przesłania, przedstawić Ministrowi Skarbu do zatwierdzenia w następujących ter- minach: aj normy uposażeń w naturze i normy obrotu '- do dnia 1 lute.g o roku · podatkowego, b) normy dochodowości i normyamortyzacyjne - do dnia 1 czerwca roku podatkowego, e} normy szacunkowe do bilansów gospodarstw wiejskich or.az normy wyżywie­ nia - do dnia 1 sierpnia roku poprzedzającego rok podatkowy. Do uL 33. § 42. (1) Uość sekcji Graz właściwość każ­ dej sekcji i przydział członków komisji dO' sekcyj ustala przewodniczący komisji; ilość sekcji nie może być mniejsz.a od 4 - przy 24 człon­ kach komisji lub 6 - przy 36 członkach komisji, każdy zaś członek komisji powinien wejść przynajmniej do jednej sekcji. (2) Sekcje PO'winny się składać w połowie z członków mianO'wanych i w połowie z człon­ ków powołanych. (3) Każda sekcja powinna się składać w PO'łowie z członków tej kategorii płatników, której odwołania ma rozpatrywać, i w poł.owie z człO'nków 'innych kategorii płatników. Zasada ta nie obowiązuje, jeżeli w komisji członków danej kategorii jest mniej niż 3, w tym przypadku wszyscy członkowie komisji danej kategO'rii płatników powinni wejść w skład sekcji, powołanej dO' rO'Zpatrywania odwołań tej kategorii płatników. (4) Przewodniczący pow,ołuje zastępcę członka komisji do sprawowania obowiązków członka w razie niemożno·ści przybycia członka na po<siedzenie kO'misji lub sekcji oraz w przypadku wygaśnięcia lub utraty mandatu przez człO'nka komisji (art. 29). W tym ostatnim przy'padku zastępca sprawuje ohowiązki aż do czasu mianow,ania (powołania) nowego członka. Do art. 50. § 43. (1) Płatnik mGże usta,nowić pełnG­ mGcnika, G ile do danej czynności nie jest wymagane osobistę działanie. (2) Pełnomocnikiem mGże być każda Gsoba wł.asnowGlna, jeżeli POszcz{;!gólne przepisy nie stanowią inaczej. . (3) Władza skarbowa nie żąda dowodu peł­ nGmGcnictwa od członków rodziny płatnika lub je,g·o pracowników w tych przypadkach, gdy OSO'by te w zastępstwie płatnika zwracają się jedynie o udzielenie informacyj w sprawach mniejszej wa,gi. § 44. Władza skarbowa nie dopuści dO' działania w charakterze pełnomocnika osoby, która zajmuje się zawodowo prGwadzenie.mcu. dzych spraw w urzęda.ch nie mając do tego pra- wą (art. 6 i 10 ustawy z dnia 28 marca 1933 ~. o biura·ch pi~aJ;lią podań, D~. U. R. P. Nr 31( poz. 269). § 45. Osoby prowadzące kllię~i (księgowi), o ile nie są stałymi pracownikami płatników, oraz właściciele i pracownicy biur rewizyjnobuchaHeryjnych są uprawnienidQ zastępowa­ nia na mocy pełnGmO'cnictwa płatników przed władzami skarbowymi (art. 5) jedynie w ,z akresie udzielania wyjaśnień odnoszącYGh się do kSiąg, prow.adzonych przez owych księ~'Qwyc;h lub też prowadzGnych bądź nadzGrowanych przez biura . rewizyjno-buchal teryjne. 'Do art. 53, 56 i 57. leży § 46. Przez właściwą wł.adzę skarbGwą narozumieć właściwy terytorialnie urz<\d skarbowy. Do art. 58. § 47. Wy}razy przewidziane wart. 58 §§ 11 i 2 składają właściciele nieruchomości budynkowych i gruntowych na drukach według wzoru Nr 1 (wykazy nieruchomości) załączając przy nich, o ile chodzi Q miejscowości, o których mGwa wart. 58 § 3, listy szczegółowe według wzoru Ni 2. § 48. Właściciele nieruchomości budynl<owy:ch i gruntGwych na obszarze województwa śląskiegO' składają (zamiast wykazów nieruchomości według wzoru Nr l)'listy główne najemców według wzoru Nr 3. § 49. Lista szczególowa według wzoru Nr 2 powinna obejmować wszystkie osoby zamieszkałe w danym lokalu, jak równiei w nim niezamieszkałe, lecz użytkujące lokal w cał·ości lub w części. Do listy szczegółowej powinny być wpisane i te Gsoby, które zamieszkując w danym lokalu w dniu 15 grudnia były nieobecne czasowo. § 50. Utrzymujący hotele, pokoJe umeblO'wane, pensjonaty, gospody. domy zajezdne. zakłady lecznicze, sanatoria itp. wciągają do list szczegółowych tylko te osoby zamieszkałe w wymienionych zakładach w dniu 15 grudnia każdego roku, które bądź zajmują lokale od dnia 15 października, bądź zamieszkały w lokalu na czas dłunzy niż miesięczny. Wymienione osoby włącza się do list szczegóło,wych również i w tym przypadku, gdy były nieobecne w dniu 15 grudnia, lecz p'o mieszczenie zatrzy- mały. Do art; 62. § 51. Składane władzom skarbowym zawiadomienia o zmianach zaszłych w osobach najemców lGkali powinny zawierać: aj miejsce położenia nieruchomości (miejsco·wość, ulicę. Nr domu), b) oznaczenie lokalu, cJ imię i nazwisko osoby, która lokal zwolniła, Poz, 270 - - - - - - - - - - - Dziennik Ustaw Nr 35 d) datę zwolnienia przez tę osobę lokalu, e) bliż­ sze O'kreślenie miejsca, do którego O'soba zwalniająca lokal wyp.rowadziła się, f) datę ponownego wynajęcia lokalu, g) imię i nazwisko osoby, która lok.al najęła. Do art. 64 § 2. § 52, Od obowiązku składania żeznań w charakterźe świadka lub biegłego są zwolnieni również właściciele i pers'o nel biur informacyjnych Q zdolności kredytowej, o ile chodzi o wiadomości uzyskane w ,związku z działalnością tych biur. Do art. 66. § 53. (1) Należności świadków obejmują zwrot niezbędnych kosztów podróży od miejsca zamieszkania świadka do miejsca stawiennictwa , z powrotem oraz diety. (2) Za niezbędne koszty uważa się koszty przejazdu na,jtańszym środkiem transportu masowego (koleją, tramwajem, autobusem itp.), odbytego klasą najniższą, w braku zaś takiego środka koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji. (3) Jeżeli , świadek odbył " podróż swoim 'środkiem lokomocji lub pieszo, należy przyznać ,k oszty przejazdu, jakie by mu się należały w myśl ust. (2). (4) ,Wysok.ość diet określa władza skarbowa według swego ~nania, w granicach od 2 do 10 zł dziennie. Do czasu, za który należą się diety, wlicza się również czas konieczny dla odbycia podróży z miejsca zamieszkania i z powrotem. Świadkowi zamieszkałemu w miejscu przesłuchania należą się diety jedynie w razie straty zarobku. § 54. Świadkom służy prawo do należności wtedy, gdy na wezwanie władz skarbowych stawili się, lecz nie z'o stali przesłuchani. także § 55. Będący Vi służbie czynnej funkcj'o nariusze państwowi i żołnierze otrzymują koszty podróży i diety według norm ustanowionych dla podróży służbowych, jeżeli okoliczności, Q których mają zeznawać, pozostają w związku z wykonywaniem ich urzędu lub służby; w innych przypadkach stosuje się do nich zasady ogólne (§§ 53 i 54). • Należności biegłych obejmują zwro,t niezbędnych kosztów padróży obliczonych według zasad, które dotyczą świadków; araz diety (§§ 53 - 55) -Łudziez wynagf'Odzenie za wykonaną pr,acę. § 56. § 57. (1) Wysokość wynagrodzenia biegłe­ g'o za wykonaną pracę akreśla władza skarbawa w granicach od 1 zł do 10 zł za każdą zaez·ętą godzinę, w zależności ad kwalifikacyj, cza.su i trudu koniecznych do wykonania pracy. Str. 682 (2) Przyznanie wynagrodz,enia, przewyższa­ jąoega granicę określoną w ust. (tl, może na- stąpić za zezwoleniem Ministra Skarbu. § 58. Jeżeli ta sama osoba na wnioski płaF ników została przesłuchana tego samego dnia w charakterze świadka lub biegłego w kilku sprawa'c h podatkowych, koszty rozdziela się r6wnomiernie pomiędzy wszystkich płatników. § 59. Osoba, która wbrew ustawieodmó- wiła zlożenia zeznania w charakterze świadka bądź biegłegO', albo złożenia przysięgi, nie ma prawa do należności określanej w §§ 53, 55 i 56. § 60. Świadek lub biegły powinien zażądać wynagrodzenia. Pod rygorem utraty naleimości pawinien żądanie to zgłosić w dniu wykonania czynności, do której zasŁał wezwany. O tym należy świadka lub biegłegO' uprzedzić. Do art. 68. § 61. Deklaracje celem nabycia świadectw przemysłowych lub kart rejestracyjnych składa się na formularzach według wzorów Nr 4, 5 i 6 w kasie urzędu skarbowego miejscowo właści­ wego (art. 11 i 13 .oraz § 3). § 62. (1) Do składania zeznań dla wymiaru podatku przemysławego od obrotu obowiąza­ ni są: A. co da przedsiębiorstw handlowych i przemysławych: 1) osoby prawne - co do każdegO' oddzielnego zakładu lub przedsiębiorstwa bez względu na kategarię świadectwa przemysłowego; 2) inni płatnicy: aj jeśli prowadzą księgi handlowe (bądź według kodeksu handlowego, bądź uproszczone) - co do każdego oddzielnego zakładu lub przedsiębior­ stwa bez względu na kategorię świa­ dectwa przemysłowego, b) w T.a zie nieprawadzenia ksiąg handlawych - co do każdego addzielnego zakładu lub przedsiębiorstwa zaliczonego w roku podatkowym w myśl taryfy, stanowiącej załącznik do art. 23 u. p. p., do kategorii I i II przedsiębiorstw handlowych oraz do kategorii I, II, III, IV, V i VI przedsiębiorstw przemysłowych; B. co do samodzielnych wolnych zajęć zawodowych - wszystkie osoby wykonywające te zajęcia; C. co da zajęć przemysłowych - osoby wykonywające zajęcia zaliczone w roku padatkowym w myśl taryfy, stanowiącej załącznik dO' art. 23 u. p. p., do kate.g arii I i II zajęć przemysłowych. (2) Płatnicy, na których w myśl ustępu (1) nie ciąży obowiązek składania zeznań o obró- p, . ",." .. '-,i ! -~ Str. 683 / Dziennik Ustaw Nr 35 - - - - - - - - - - - - Poz. 270 c~e, obowiązani są jednak do złożenia zeznań, jeżeli zosŁali przez władzę skarbową indywidu- l1ym obsz.arze nie przekraczającym 100 ha, alnie do tego wezwani. ~ tym celu władza wyb) z domów mieszkalnych obejmujących znacza termin co najmniej dwutygodniowy oraz łącznie nie więcej. niż 12 izb, załącza do wezwania formularz zeznania. cJ z jednego przedsiębiorstwa handlowego (3) Zeznania dla wymiaru podatku przemybądź jednego przedsiębiO':i.·stwa przemy" sJ.owego od obrotu powjnny być składane na słowe'go z,a liczonego w roku poprzedzaformularzach według wz'o ru Nr 7 wł,adzy skarjącym rok podatkowy w myśl taryfy, sŁabowej właściwej do wymiaru podatku (art. 12 nowiącej załącznik do art. 23 u. p. p., do i 13 oraz § 3). Do zeznania należy dołączyć spokategorii III, IV, V-a i V-b przedsięrządzony na formularzu wędług wżoru Nr 8 wy- • biorstw handlowych albo kategorii VII kaz obrotów zwolnionych od podatku przemyi VIII przedsiębiorstw przemysłowych. słowego od obrotu bądź objętych scalonym po(2) Za izbę (ust. (1) lit. B pkt b) uważa się datkiem przemysłowym, bądź też artykułów wszelkiego rodzaju pomieszczenie, jak: pokój przekazanych do innych zakładów przemysło- mieszkalny, kuchnia, sklep, sala, pokój biurowy wych lub handlowych należących do tego sa- itp., z wyjątkiem ł.azienki, śpiżami, przedpokomego właściciela. ju, korytarza itp. pomieszczenia,jeżeli te po(4) Jeżeli w księga.ch nie są wykazane od- mieszczenia nawet po poczynieniu odpowiedrębnie: nich przeróbek nie nadają się do zamieszkania aj obroty zwolnione od podatku z tytułu lub prowadzenia przedsiębiorstwa albo wyko .. transakcyj kupna - sprzedaży na giełdach kra- nywania zawodu. jowych (art. 3 ust. (1) pkt 14 u. p. p.). z tytułu (~) Osoby fizyczne <>;r~z spadki w~kuj~c.e, eksportu (art. 3 ust. (1) pkt 15 u. p. p.) lub z t y- na kt~)fych w mysI przepIso",,:" ust. (1). me CląZy tułu zwolnień przyznanych na podstawie art. 39 . .?bowlązek s~ła~ama ze~na?. o.bowlązane są i 40 u. p. p.), b) obroty ze sprzed~ży artykułów Jednak do złozema ~ezna~la, Je~ehzostały prz1e z objętych scalonym podatkiem przemysłowym, władzę skarbową mdywldualmedo tego w~­ c) obrO'ty podlegające różnym stawkom podat- zW';l~e. W tym c~lu wł.adz~ wyznacza co naJkowym, d) artykuły przekazane do innych za- mmeJ d~utygodmowy ter~m oraz załącza do kła.dów handlowych lub przemysłowych należą- wezwama formularz zeznama. cych do tego samego wł,aściciela, - przedsię(4) Zeznania dla wymiaru podatku dochobiorstwo jest O'bowiązane sporządzić po upływie dowego (Dział I) powinny być składane na forkażdego roku kalendarzowe,g o szczegółowe zemularzach według wzorów Nr Nr 9, 10 i 11 wła­ stawienie wyżej wymienionych obrotów bądź dzy skarbowej właściwej do wymiaru podatku artykułów i złożyć je łącznie z zeznaniem wła(art. 14). ściwej władzy skarbO'wej. (5) Płatnicy prowadzący księgi handlowe powinni do zeznania Q dochodzie dO'łączyć § 63. (1) Do składania zeznań dla wymiaru zamknięcie rachunkowe zawierające bilans na podatku dO'chodowego (Dział I) obowiązane są: O'statni dzień roku obrotowegO' (dzień bilansoA. be'z względu na wysokość osiągnięte,gO' wy) oraz rachunek strat i zysków, a O'soby prawne nadtO' odpis protokołu walnego zgromadzedochodu lub poniesi'0!lych strat: nia, zatwierdzającego zamknięcie rachunkowe, 1) O'soby pr,a wne, oraz odpis sprawozdania organu rewizyjnelgO'. 2) osoby fizyczne oraz spadki wakujące, (6) Płatnicy prowadzący księgi handlowe prowadzące księgi handlowe (bądź weuproszczone (§ 75) powinni do zeznania o do· dług kodeksu handlowego, bądź uprochodzie dołączyć zestawienie grupowe inwenszczone) lub go,s podarcze, z wyjątkiem tarza, obliczenie strat i zysków o'r az obliczeosób i spadków, których dochód płynie nie dochodu sporządzone według wzorów 12 wyłącznie z gospodarstw rolnych D obbądź 13. szarze poniżej 15 ha użytkowego grun(7) Właściciele nieruchomości budynkotu, położonych w odległości ponad 5 klm wych prowa·dzący księgi gospodarcze (§ 80) pood granicy miast z ludno5cią wyżej winni do zeznania o do'c hodzie dO'łączyć obli100.000 mieszkańców (art. 15 u. p. d.) i czenie strat i zysków OTaz obliczenie dochodu B. w ra'zie osiągnięcia w roku poprzedza- sporządzone według wzoru Nr 14. jącym rok podatkowy dochodu przewyższające­ (8) OsO'by wykonywające wolne zawody go 1.500 zł - ,osoby fizyczne oraz spadki waku- (§ 81), prowadzące księgi gospodarcze, powinjące nie prowadzące ksiąg handlowych lub gO'ny do zeznania o dochodzie dołączyć obliczenie spodarczych, z wyjątkiem osób i spadków wa- dochodu podatkowego sporządzone według wzo'kujących, których dochód płynie wyłącznie: ru Nr 15. a) z nieruchomości gruntowej o łącznym (9) Właściciele gospodarstw wiejskich proobszarze nie przekraczającym 50 ha wadzący księgi gospodarcze (§ 83) systemem gruntów, a na obszarze województw: pojedynczym powinni do zeznania D dochodzie białostockiegO', nowogródzkiego, poledołączyć ohliczenie dochodu podatkowe,g o spo&kie,go, wileńskiego i wołyńskie1!o o łąc.z- rządzone wedłu2 wz·oru Nr 16. . Poz. 270 - - - - - - ' - - - - - - - Dziennik Ustaw Nr 35 Str. 684 (10) Właściciele gospodarstw wiejsk\ch pro- od tych norm jest dopuszczalne tylko w przygospodar,c ze (§ 83) systemem padkach, uzasadnionych specjalnymi okolicżno­ podwój.nym powinni do ::i:eznania o dochodzie ściamij odstąpienie od norm powinno być w dołączyć uzupełnienie zeznania spo'rządzone akcie wymiarowym lub odwoławczym uzasadwedług wzoru Nr 17. , nione. Zmiana norm na niekorzyść platnika mo(11) Właściciele gospodarstw wiejskich pro- że nastąpić tylko na podstawie opinii przynajwadzący księgi gospodarcze sposobem uproszIllniej dwóch biegłych. czonym (§ 89) powinni do zeznania o dochodzie dołączyć oblicz.enie doch'o du podatkowego spo§ 68. (1) przy ustalaniu dochodu z gruntów rządzone według wzoru Nr 18. na podstawie norm szacunkowych dochodowo(12) Składanie zeznań przez osoby fizyczne ści gruntów D'ormy ogólne stosuje się do ogólnei prawne, wymienione wart. 30 ust. 2 u. p. d., • go ohszaru gospodarstwa wiejskiego po wyłą­ reguluje art. 33 u. p. d. czeniu lasów, nieużytków oraz gruntów, dla których usta!.one są normy specjalne (§ 25). Jednak § 64. (1) Obliczęnia dla wymiaru różnicy w przypadkach, gdy grunty pod uprawami, dla W podatku dochodowym według Działu II u. p. których są ustalone normy specjalne (§ 25), nie d. (art. 45 u. p. d. oraz ,a rt. 15) obowiązane są przekraczaiąobszaru, jaki dla poszczególnych składać osoby, które otrzymują wynagrodzenie okręgów (st'r e:f) zostanie określony przy ustalapodlegające obowiązkowi opłacania różnicy poniu tych norm, nie należy tych gruntów wyłą­ czać z ogólnego obszaru gospodarstwa, do któdatku. (2) Obliczenia dla wymiaru różnicy w po~ rego stosuje się normy ogólne dochodowości datku dochodowym wędług Działu II u. p. d. po- gruntów. w~nny być składane na formularzach według (2) Celem określenia stosunku procentowewzoru Nr 19 urzędowi skarbowemu, w którego go wartości pracy do re:pty gospodarczej (§ 23) okręgu osoby składające zeznania mają miejsce . bierze się pod uwagę całkowity obszar użytków zamies'z kania, w braku tegoż - miejsce po- r,olnych, z których dochód ustala się na podstabytu. wie ogólnych norm szacunkowych dochodowości gruntów (§ 20), nie wyłączając łąk i pastwisk, § 65. Zeznanie lub obliczenie,' złożone nie a znajdujących się we wszystkich, nawet'0,dna formularzu urzędowym, uważa się za złożo­ dzielnie położonych, posiadło5ciach gruntowych ne według ustanowionego wzoru, jeżeli z.awie- płatnika, pozostających we własnym jego zą.­ ra:a) odpowiedzi na wszystkie pytania formu- rządzie. larza urzędowego, b) zapewnienie, że złożone (3) Dochód dzierżawcy z wydzierżawionego zostało według najlepszej wiedzy i sumienia, gruntu na podstawie norm szaouu,k owych doc) wyraźne oznaczenie, iż jest zeznaniem lub chodowości gruntów oblicza się, jak wlaścicie­ obli.czeniem p'odatkowym i d) datę i' podpis płat­ lowi gruntu, i od tak ustalonej sumy dochodu nika lub jego prawnego zastępcy. potrąca się kwotę uiszc.z onego czynszu dzierżawnego oraz dolicza się kwotę, jaką potrąco­ Do art. 70 § 2. no lub należałoby potrącić właścicielowi ~ tyłu­ § 66. Za materiał faktyczny uważa się, dane łuodpisów na .zużycie z wydzierżawione,go uzyskane: obiektu. 1) z zeznań i wyjaśnień płatbików, (4) iW przypadkach, gdy wydzierżawiono 2) z ksiąg handlowych, ksiąg handlowych grunt na warunkach innych niż przewidziane uproszczonych, ksiąg gospodarczych, w § 22 ust. (2), przy ustalaniu dochodu dzier,z apisków oraz innych dowodów pisem- żawcy na podstawie nonn szacunkowych ,donych, chodowości gruntów należy dokonać od:p owled3) z zeznań, opinii i wyjaśnień świadków nich doliczeń lub odliczeń - w zależności od oraz biegłych, tego, czy warunki dzierżawy są lepsze lub gorsze od przewidzianych w § 22 ust. (2). 4) drogą lustracyj i oględzin lokalnych, 5) w trybie art. 53 - 58, 60 - 62, (5) Przy ustalaniu dochodu z gruntów zwol6) za pomocą norm szacunkowych (art. 32 nionych od opłacania wszelkich lub niektórych danin publicznych (świadcz ell publicznoprawi §§ 17 - 39). nych), pobieranych powszechnie od gruntów w § 67. (1) Podstawa wymiaru podatku do- danym okręgu (strefie), należy do dochodu obli .. chodowego (Dział I) i podatku przemysłowego c~onego na podstawie norm szacunkowych do" od obrotu może być ustalo'n a za pomocą norm chodowości gruntów doliczyć kwotę, jaką z tyszacunkowych (§ 66 p. 6) tylko w razie rzeczy- . tułu wymienionych dan1n publicznych (świ~d-. wistej trudności w ustaleniu tej podstawy na za- czeń publicznoprawnych) lub niektórych z nIch sadzie zebranych innych materiałów faktycz- należałoby uiścić, gdyby grunt nie korzystał ze nych, odnoszących się bezpośrednio do przy- zwolnienia. padku konkretnego (§ 66 pkt 1 - 5). (2) Normy szacunkowe wiążą w zasadzie § 69. Od ogólnego dochodu płatnika, obliczone.go na podstawie norm dochodowości władzę wymiarową i odwoławczą. Odstąpienie wadzący księgi a Str. 685 Dziennik Ustaw Nr 35 ------------------- Poz. 270 (§§ 18 - 33), należy odliczyć udowodnione wydatki, wymienione wart. 10, usL (1). pkt 1. 2, 3 i 4 u. p. d. oraz te z danin public.z nych podlegających odliczeniu w myśl art. 10 ust. (1) pkt 5 u. p. d., które nie są objęte normą sz.acunkową dochodowości i nie zostały ·o dliczone przy ustalaniJu dochodu z ,p o's zczególnego źródla. Do art. 70 § 3. § 70. (1) Dla dziedzin życia gospod.arcze,g o objętych jeszcze działalno ś cią organizacyj samorządu gospoda'r cze,g o władze skarbowe, do nie cz.asu zorganizowania samorządu dla tych dziedzin, powołują bbegłych z list przedstawionych na wezwanie władz skarbowych przez organizacje ~awodowe . (2) Organizacje samorządu gospodarczego · lub organizacje zawodowe obowiązane są do przedstawienia na wezwanie izby skarbowej list bie,głych (każda organizacja po je·dnej liście) dla całego obsz.a'ru działalnosci organizacji, objętego okręgiem danej izby skarbowej. Lista powinna w zasadzie zawierać w każdej specjalności, wskazanej przez izbę skarbową, biegłych w ilości przynajmniej trzykrotnie większej niż liczba urzędów skarbowych, przy czym z tych biegłych w okręgu każd e go urzędu skarbowe!g o powinno zamieszkiwać lub po,siadać źTódła dochodu przynajmniej po 3 biegłych. . (3) Dla mniej rozpowszechnionych specj.alności wymienione wyżej orga nizacje mogą przedstawiać biegłych w iloś c.iach mniejszych niż wynikające z ust. (2), a nawet jednego biegł,ego dla całego obszaru działalno,ścior.ganiza­ cji objęte.go okręgiem danej izby skarbowej. ,W braku biegłych dla danej specjalności w okrę­ gu izby skarbowej można przedstawiać biegłych zamies'zkałych lub posiadających źródła dochodu w okręgach innych izb skarbowych. (4) Dla przedstawienia list biegłych izba skarbowa wyznaczy termin co najmniej dwumiesięczny. W razie konieczności uzupełnienia lub poddania rewizji listy biegłych - izba skarbow.a zwraca się o toO do właściwej organizacji samorządu gospodarczego lub organizacji za ~ wodowej, wyznacz. ając w tym celu termin co najmniej dwumiesięczny. (5)WI przypadku nieprzedstawienia przez drganizację samorządugospoda'rczego bądź też przez organizację zawodową biegłych dla danej specjalności w W)"znaczonym terminie, jak również w braku organizacji z.awodowych dla po·szczególnych dzi.edzin - biegłych powołuje izba sklliI'bowa samodz,i elnie. Do art. 70 § 4, art. 190 i art. 191. § 71. (1) Protokół sporządza się tak, aby z niego widoczne było: kto, kiedy, gdzi'e i jakich czynności urzędowych dokonał, kto był przy tym obecny, co i w jaki sposób stwierdzono oraz jakie zarzuty lub uwagi zgłosiły obecne przy tej czynności osoby. (2) W protokołach, zawierających zeznania świadków bądź biegłych, należy z,aznaczyć o uprzedzeniu osoby zeznającej o grożącej jej odpowiedzialności z art. 184 za fałszywe zeznanie (art. 65). (3) Zeznania i inne ·oświadc.zenia ols ób przesłuchiwanych należy po zapis.a niu do protokołu odczytać przesłuchiwanym osobom i stosownie do okoliczno.ści uzupełnić lub sprostować ' na pods,t awie ich uwa!g. (4) Protokół należy przedstawić do podpisu osobom uczestniczącym w danej czynności. Jeżeli osoby t,e nie chcą lub nie mo· gą podpisać protokołu. przyczynę tego zaznacza się w protokole. Do art. 71. § 72. Termin do udzielenia przez płatnika odpowiedzi na przedstawione mu w myśl art. 71 wezwanie do U!Zupełnienia, wyjaśnienia lub sprostowaniazeznania nie może być krótszy od dni 14. Do art. 76 § 3. § 73. (1) W przypadkach konieczności zabrania ksi~g, zapisków i dokumentów do lokaLu władzy skarbowej urzędnik dokonywający lustracji sporządz.a protokół wymieniając w nim 'zabrane dowody według rodzajów i ilości, przy czym pozostawia płatnikowi odpowiednie pokwitowanie. (2) Jeżeli w wyniku badania przez władz.e skarbowe z.a branych ksiąg, zapisków lub innych dokumentów ujawnione zm,taną okoliczności uzasadni.ające wszczęcie postępowania karnego z Pbwodu popełnienia p.rzestępst'wa, przewidzianego wart. 176, 177, 179, 180 lub 181, zabrane księgi, z.a piski i Inne dokumenty mogą być przez władze skarbowe zatrzymane, jako dowody rzeczow'e aż do uKończenia po'stępowania karnego. O wszczęciu postępowania . karnego nale.ży zawiadomić płatnika przed upływem 30-dUlowego ok1'esU przewidzianego wart. 76 § 3. Do art. 81. § 74. W kwestiach wątpliwych, dotyczących ,z asad księgowości oraz zwyczajów handlowych, władze skarbowe zwracają się do Ministe'fstwa 'Skarbu, które rozstrzyga po zasięgnięciu opinii samorz~du gospodarczego. Księgi handlowe uproszczone mogą wszystkie przedsiębiorstwa wymienione w taryfie stanowiącej załącznik do art. 23 u. p . p., z wyjątkiem przedsiębiorstw obowiąza­ nych do p~owadzenia księgowości w myśl kodeksu handlowego lub przepisów szczególnych. § 75. prowadzić § 76. (1) Prz.edsiębiorsŁwa prowadzące księ­ gi handlowe uproszczone powinny przy założe­ niu ksiąg i w końcu każdego okresu obrotowego sporządzić z natury inw.ent.arz majątku nia- , "" ,, '7.: Poz. 270 Dziennik Ustaw Nr 35 ruoho.mego. i ruchomego. nie wyłączając wierzytelno.ści i długów. (2) W przedsiębiorstwach posiadających na składzie znaczną ilość różnorodnych towarów spis towaró'vv z natury może być sPo.rządzony Str. 686 (3) Zapisy do. ksiąg należy uskuteczniać atr.amentem; zapisy do. ksiąg pomocniczych mogą być prowadzone ołówkiem atramentowym. Nie wolno pozostawiać odstępów w miejscach, które powinny być wypełnione. (4) Omyłki w księgach prostuje się przez unieważnienie błędnego zapisu (stOImo) lub prze'z przekre,ślenie i wpisanie właściwego tekstu w ten. sposób, aby treść poprzedniego zapisu była czytelna. (5) Strony lub karty ksiąg powinny być za- raz na dwa lata. W razie skorzystania z tego uprawnienia wartość towarów do inwentarza zamknięcia pierwszego ro.ku dwuletniegookresu oraz inwentarza otwarcia roku drugiego powinn~ być przyjęta w sumie figurującej w inwentarzu otwarcia pierwszego roku okresu dwuletniego.. kDńczone bądź wyprowadzoną ogólną sumą, (3) a) Budynki i place przyjmuje się do in- bądź saldem rachunku. , wentalCza według cen nabycia lub kosztów wy(6) Zapisy do ksiąg poOwinny być udowodtworzenia łącznie z wartością użytych przy wy- nione listami, rachunkami '(fakturami), odpisatWDrzeniu materiałów wlasnych. mi wystawionych rachunków (faktur), umowab) Gdy nabycie nastC\piło drogąspadkobra­ mi, wyciągami, pokwitowaniami itp. dokumennia, wartDść ustala się według szacunku przyję­ fami. W przypadkach, gdy wystawianie dokutego za podstawę do. wymia'ru podatku spadko.- mentów przy pewnego rodzaju transakcjach nie jest zwyczajowo praktykowane (jak np. rachunwegoO. c) W, przypadku, gdy cena nabycia wyrażo­ ków przez drobnych rolników, rachunków na na jest w walutach byłych państw zabor,czych, sprzedaż małych ilości towarów, rachunków z tytułu wykonywania drobnych świ.adczeń itp.), należy z,apłaconą cenę nabycia przeliczyć na złDte według :r elacji miarodajnei dla przeracho- transakcje te mogą być udowodnione dokumenwania zobowiązań prywatnoprawnych, a poda- tami, sporządzonymi przez przedsiębiorstwo , nei w § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczy- (asygnacje kasowe, kwity składowe, wykazy pospolitej z dnia 14 maja 1924 r. (Dz. U. R. P. utargów dziennych, bloczki itp.), zaopatrzonymi w datę, treść oraz podpisy osób sp:orządza­ Nr 42, poz. 441). d) W razie trudności w ustaleniu szacunku jących dokumenty. (7) Księgi wraz z dowodami należy przechDnieruchomości w myśl zasad powyższych - nawywać w ciągu lal pięciu. leży szacunku tego. dokonać na podstawie wartości ubezpieczenia od ognia (z dodatkiem przy budynkach - 10% na fundamenty), posiłkuj~c § 78. (1) 'Zapisy do ksiąg uskuteczniać nasię pierwszym oszacoOwaniem po. wybudowamu leży tak, aby uwzględniały chronologicznie lub na życzenie właściciela nieruchomości wszystkie obroty pieniężne i niepieniężne. Zaprzez biegłych. pisy zawierać mają datę, rodzaj czynności, ilość e) W,artość budynków nabytych wraz z zie- i rodzaj towaru oraz sumę. mią (placem) ustala się przez biegłych w stosun(2) Przy tir ansakcjach, przy .których wykaku do ceny nabycia całej nieruchoOmości. z"lwanie rodzajów i ilości towarów jest zwycza(4) Urządzenia, maszyny i inne rzeczy, nie jowo nie praktykowane lub niemożliwe (np. przy sprzedaży w drobnych ilościach), dopuszbędące przedmiotemobl'Otu handlowe,go, naleczalne jest przy zapisach do ksiąg pomijanie iloży szaCDwać do inwentarza według cen nabycia lub własnych kosztów wytworzenia. W ra-, ści i rodzaju t,Dwaru oraz łącz,enie poszczególzie trudności w ustaleniu szacunku w myśl za- nych pozycji w jedną sumę, Dbliczoną na pQidsad powyższych, należy wartość dane'g o przed- stawie wykazów poszczególnych kWQit utargu miotu z okresu jego nabycia lub wytworzenia dZJiennego bądź też na podstawie bloków (asygnacji). ' ustalić przez biegłych. (3) Zapisy doO ksiąg powinny być uskutecz(5) Surowce, zapasy towarów i inne rzeczy, będące przedmiotem obrotu, należy szacować niane bez 'opóźnień. według kosztów własnych, a gdyby koOszty te (4) Księgi należy żamlmąć z końcem każde­ były wyższe od cen rynkowych w dniu bilango rDku po uzgodnieniu z inwentarzem. so.wym, - według tych cen. (5) Przy zamykaniu ksiąg należy uwzględ­ (6) Inwentarz powinien być podpisany prz,ez nić spodzli ewane przyohody oraz nie poniesione właś"Ciciela (właścicieli) przedsiębioI'stwa lub jekDszty, które jeszcze nie nastąpiły, ale odnoszą go. (ich) pełno.mocnika. się dO' danego roku operacyjnego. ' , § 77. (1) Księgi ha,n dlowe uproszczone prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej; zapisy do ksiąg mogą być uskutecznione jednak i w innych językach, dopuszczonych w sądach siedziby przedsiębiorstwa lub oddziału. " (2) Księgi handlowe upros'z czone powinny być ponumerowane stronami lub kartami. , § 79. (1) Przedsiębiorstwa handlowe i przemysłowe, zakupujące i sprzedające wyłącznie za gotówkę, mogą się ograniczyć . do prowadzenia księgi inwentarzowej, księgi kasy, księgi towat ów (produkcji), księgi kosztów handlowych [ogólnych) i księgi właściciela dla kontroli kwot pieniężnych i innych przedmiotów, pobranych Dz iennik Ustaw Nr 35 - - - - - - - - - -' Poz. 27& Str. 687 lub wniesionych przez niego do przedsiębior­ s~wa . (2) Przedsiębiorstwa zakupujące i sprzedające towary na kredyt powinny poza tym prodla rozrachunku z dłużnikami i wierzycielami, a przy operacjach wekslowych również księgę weksli (wydanych i otrzymanych). (3) Zamiast do ksiąg, wymienionych w ust. (1) i (2), wszystkie operacje mogą być zapisywane do jednej księgi ,z podziałem na odpowiednie konta. wadzić księgę § 80. (1) Księgi g,o spodarcze właścideli nieruchomości budynkowych powinny sięskła­ dać : z księgi kasy oraz z księgi komornego, prowadzonej według poszczególnych lokali. W razie potrzeby należy pr,owadzić dodatkowo księ­ gę dla rozrachunku z dłużnikami i wierzyciela.mi oraz k,sięgę weksli (wydanych i otrzymanych). (2) Zamiast do ksiąg wymienionych w ustę­ pie (1) wszystkie operacje mogą być zapisywane do j,e dnej księgi z podziałem na odpowiednie konta. (3) Księgi, o których mowa, powinny być prowadzone w myśl .z asad, określonych w §§ 77, 78 ust. (1) i (3). Z końcem każdego roku księgi należy zamknąć. § 81. (1) Księgi gospodarcze osób, wyko- nywających wolne zaję.ci.a zawodowe, powinny się składać z księgi przychodu i rozchodu oraz z księgi sum przejściowych. (2) Księga przychodu i rozchodu powinna wyka'zywaćz jednej strony wszystkie przychody osiągnięte przez osoby wykonywające .wolne zawody w gotówce, czekach, wekslach, mny;ch papierach wartościowych oraz innych przedmlOtach tytułem honorarium, z drugiej zaś strony koszty poniesione w związku z wykonywaniem zaw,odu, jako -t'o: wydatki na lokal, na personel, telefon, materiały piśmienne itp. (3) Księga sum przejściowych powinna wykazywać z jednej strony wszystkie wpływy w gotówce, czekach, weksIa.ch, innych papierach wartościowych oraz innych prz,e dmiotach o charakterze przejściowym (na koszty sa.dowe, na koszty zatwierdzenia planów, wpływy przyjęte na rachunek osób trzecich, do depozytu itp.), z drugiej zaś str,o ny TO'zchodyz tytułu wypłat wspomnianych sum przejściowych. (4) Każdy zapis powinien być zaopatrzony w datę i nazwisko kontrahenta. (5) Księgi, o których mowa, powinny być prowadzone w myśl zasad, określonych w §§ 77 ust. (1) - (5) i (7) oraz 78 ust. (3). . (6) Księgi przychodu i rozchodu oraz sum przejściowych zamyka , się z końcem roku. § 82. 'Księga towarów (produkcji) wymieni,ona w § 79 ust. (1), księga uproszczona przewidziana w § 79 ust. (3), księgi przewidziane w § 80 ust. (1) i (2) i w § 81 ust. (1) powinny być zaświadcz,one przez władze skarbowe I lub II instancji albo przez organa samorządu gospodarczego przed okresem rachunkowym (rokiem obrotowym), na który mają być założone. § 83. W przypadkach, w których właścicie· le gospodarstw wiejskich nie są obo,wiązani do prowadzenia ksiąg w myśl 'z asad kodeksu handlowego, będą uznawane za prawidłowe księgi gospodarcze prowadzone przez właścicieli gospodarstw wiejskich w myśl za's ad, określonycl) w§'§ 84 - 89. § 84. (1) Wł,aściciele gospodarstw wiej· skich przy założeniu ksiąg oraz w końcu każde· go roku operacyjnego (gospodarczego) sparzą· dzają inwentarz majątku nieruchomego i ruchomego nie wyłączając wierzytelności i długów. (2) Grunty, drzewostany i zasiewy można w inwentarzu pominąć. (3) W księgach gospodarczych gospodarstw wiejskich powinny być zapisane wszelkie przychody i rozchody (nie wyłączając przychodów i rozchodów w naturze) oraz wierzytelności i długi. Przy sporządzaniu inwentarza w końcu roku gospodarczego powinno być uwzlględnione zwiększenie wartOIŚci młodego inwentarza ży­ wego na skutek wzrostu (przyrostu). Obroty wewnętrzne (przychody i rozchody) w naturze mogą być księgowane ilościowo z pominięciem wartości. (4) Można nie księgować nawet ilościowo wewnętrznych obrotów: a} warzywami, jarzynami ogrodowymi, owocami i drohiem, b) paszą objęt-Dściową (si.anem, słomą, koniczyną, wyką, burakami, marchwią pastewną itp., z wyjątkiem ziemniaków) i wszelkiego rodzaju produktami ubocznymi, c) nasionami, drzewem opałowym , t'o rfem i drobnymi ilościami nawozów sztucznych i materiałów jeżeli przedmioty te (pkt a). b) i cJ) zużywane są w zasadzie we własnym gospodarstwie. (5) Przepisy §§ 76 ust. (3), (4) i (6), 77 i 78 sŁosuje się analogicznie do ksiąg gospodarczych gospodarstw wiejskich. (6) Przy sprzedaży i zakupie za kwoty po. nad 200 zł jednorazowo należy w księgach podawać imiona, nazwiska i adresy odbiorców: i dostawców. § 85. Maina nie księgować wartości użyt­ kowej mieszkania ' wł.aściciela, wartości przedmiotów wymiEmionych w § 84 ust. (4) a zużytych; na potrzeby domowe właściciela, jego domowników oraz służby osobistej, wartości pienięż­ nej innych korzyś ci, jakie właściciel uzyskuje z gospodarstwa na swoje potrzeby domowe, jak również wartości pieniężnej kosztów wyżywie­ nia pracowników gospodarstwa i innych świad- Poz. 270 - - - - - - - - - - Dziennik U~taw Nr 35 czen, j.a'kie właściciel ponosi na rzecz gospodarstwa. Świadczema te mogą być sżacowane w trybie wskazanym w §§ 36 i 37. § 8.6. Obroty przedsiębiorstw ubocznych nie podpadających . pod' przepis art. 8 kodeksu handlowego! o ile dl~ nich ni~ pr'O~wadzi .się odrębnych kSIąg, powmny byc uWIdoczmone w księgach prowadzonych dla całzgo gospodarstwa. § 87. (1) Przy sporządzaniu inwentarza należy stosować oprócz przepisów § 76 ust. (3) i (4) za'Sady następujące: a) inwentarz żywy szacuje się przy założe- · niu ksiąg według cen nabycia lub według norm, przewidzianych w § 36; b) w końcu roku gospodarczego oszacowaniu podlega bądź cały inwentarz Ży"Wy, bądź tylko różOiica ilości'Owa inwentarza żywego w sztukach pomiędzy stanem z początku a stanem z końca okresu gos'Podarczego w poszcz,e gólnych rodzajach i kl.asach inwentarza; przy ,ża­ stosowaniu systemu coroq;neiio szacowania całego inwentarza należy sztuki inwentarza żywego, które figurowąły w bilansie 'o twarcia, przyjąć według war{.ości z bilansu .otwarcia, sztuki nabyte w ciągu roku - według cen nabycia, sztuki zaś pochodzące z przychówku, bądź też podlegające przeklasowaniu na skutek wzrostu (przyrostu) należy przyjąć wedłu …