Rozporządzenie Ministra Robót Publicznych z dnia 13 kwietnia 1928 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy wodnej.

W skrócie

Niniejsze rozporządzenie Ministra Robót Publicznych ogłasza jednolity tekst ustawy wodnej z dnia 19 września 1922 r., uwzględniając późniejsze zmiany i uzupełnienia. Celem jest ujednolicenie przepisów dotyczących prawa własności wód oraz ich użytkowania.

Co reguluje

Definicję i rozróżnienie wód publicznych i prywatnych.
Zasady nabywania praw własności do wód oraz ich przynależności do gruntów.
Regulacje dotyczące zmian koryt rzek, powstawania przymulisk, wysp i ich własności.
Ograniczenia w rozporządzaniu wodami prywatnymi, w tym wodami opadowymi, jeziorami i wodami podziemnymi.
Zasady ogólnego użytkowania wód publicznych.

Kogo dotyczy

Właścicieli gruntów, przez które przepływają lub na których znajdują się wody.
Osoby korzystające z wód publicznych i prywatnych.

Kluczowe punkty

Wody są albo publiczne, albo prywatne; publiczne stanowią własność publiczną, prywatne są własnością prywatną.
Wszystkie wody są publiczne, chyba że z mocy ustawy (art. 4) lub szczególnych tytułów prawnych stanowią własność prywatną.
Na wodach publicznych nie można nabywać praw własności ani innych praw prywatnych, oprócz uprawnień przewidzianych ustawą.
Właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku odpływu wody opadowej ani odpływu ze źródeł ze szkodą gruntu niżej położonego (Art. 17 ust. 1).

Tekst ustawy

t ~ N I K u S rn l. 4 1> \ , • , 19 czerwca RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ NQ

Rok
T R E Ś Ć: ROZPORZf\DZENIR MINISTRÓW: Poz.: 574-Robót Publicznych z, dnia 13 kwietnia 1928 r. w sprawie ogłoszenia Jednolitego tekstu ustawy wodnej.. . ., .. 575-Rolnictwa z dnia 26 maja 1928 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych o sposobie uczenia i egzaminowania oglądaczy oraz ich zakresie .działania .
Rozporządzenie Ministra Robót Publicznych z dnia 13 kwietnia 1928 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy wodnej. Na podstawie art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. zmieniającego i uzupełniającego przepisy ustawy wodnej z dnia 19 września 1922 r. (Dz. U. R. P. Nr. 24, poz. 205) ogłaszam jednolity tekst ustawy wodnej z dnia 19 września 1922 r. (Dz. U. R. P. Nr. 102, poz. 936) w brzmieniu obecnie obowiB,lZującem z uwzględnieniem zmian, wynikających z r'ozporzą dzenia Prezyrenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. (Dz. U. R. P. Nr. 24, poz. 205), oraJZ z uwzględnieniem: zmian wprowadzonych rozporządzeniami Prezydenta Rzeczypospoliitej z dnia 17 września 1927 r. (Dz. U. R. P. Nr. 85, poz. 761) i z dnia 9 listopada 1927 r. (Dz. U. R. P. N!'. 102, poz. 882), przepisów ustawy z dnia 1 sierpnia 1923 r. , w sprawie środków pf'awnych od orzeczeń władz administTacyjnych (Dz. U. R. P. Nr. 91, poz. 712), ustawy z dnia 22 grudnia 1925 r. w sprawie utworzenia województwa wileńskiego (Dz. U. R. P. 'z 1926 r. Nr. 6, poz. 29), ustawy z dnia 14 marca 1927 r. o zmianie rozporządzenia Ministra b. Dzielnicy Prus,kiej z dnia 12 sli erpnia 1921 r. (Dz. U. R. P. NT. 33, poz. 298) i rozporządzemaPre'zydenta Rzeczypospolitej .z dnia 12 stycznia 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej (Dz. U. R. P. Nr. II, poz. 86) - o ile ustawy te i rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej zmieniają określenie władz i organów państwowych i samorządow~h lub postanowienia dotyczące I 1397 1440 środków odwoławczych od orzeczeń władz administracyjnych, objęte tekstem ustawy wodnej i rozporządzenia Pre'z ydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. (Dz . U. R. P. Nr. 24, poz. 205) - oraz zmian wynikających z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 stycznia 1928 r. o zniesieniu Tymczasowego Wydziału Samorządo wego we Lwowie (Dz. U. R. P. Nr. 7, poz. 40). Minister Robót Publicznych: Moraczewski Załącznik do rozp. Min. Rob. Publ. z dnia 13 kwietnia 1928 r. (poz. 574). USTAWA WODNA z dnia 19 września 1922 r. CZĘść PIERWSZA. O prawie własności wód. Rodzaje wód. " Art.
Wody są albo pu@iczne, albo prywatne. Pierwsze stanowią własność publiczną (część dobra publicznego)" drugie są własnością prywatną. Wody publiczne. Art. 2.

(1)Wszystkie wody są publiczne, o ile z mocy niniejszej ustawy (art. 4) albo wskutek szczególnych tytułów prawnych nie stanowią własności prywatnej. 1398 Dziennik Ustaw. Poz. 574. Nr. 62.

(2)Na wodach publicznych nie mo żna nabywać ani praw własności, ani innych praw prywa inych, oprócz up rawn ień, przewidzianych niniejszą us ta w ą.

(3)Woda,odprowadzona z wody publiczne j z obowiązk iem doprowadzenia jej do te j samej albo innej wody publicznej, pozosta je w o dą pub liczną. (5-j Powyższe postanowienia stosują się także do jezior, nie należących do wód płynących, o ile własność w inny sposób nie została uregulowana. Zamiana na WQdy publiczne. Art. 6. Art. 3. (1 l Granicę mięazy łożyskiem wody a przyległemi gruntami oznacza się, gdzie jest wyraźna krawędź brzegu. wedł ug tej krawędzi, zresztą według

(1)Prywatne wody płynące i jeziora mogą być w dtodze ustawodawcze j za liczone do kategorji wód publicznych w interesie publicznym.

(2)Jeżeli wskutek t ej zmiany zajdzie potrzeba obciążenia służ ebno ~ cią lub wyw ia3zcZ2nia gruntu, poszkodowany otrzyma wyn agr oGz _nie oj Pańs lwa.

(3)J eżeli dotychczas ow~ uŻY tkowan ie wody lub łożyska p rzez uprawnlon ,:go zo :; Łan ie zmien; on~ lub uszc~uplone, otrzymuje on O d ~L ko d o wan : e. Od tego odszkodowania należy odliczyć clęlary , jakie d otychczas ponbsił uprawniony. w ocly prywatne. Art. 4. Nas tępujące wody nale żą do właściciel a gruntu z samego prawa, o ile temu niC! stają na przeszkodzie prawa, nabyte przez inne osoby :

a)woda z opadów atmosferycznych;
h)woda, zawarta w zn a j d u j ących się w jego gruncie jeziorach, stawach, sadzawkach, studniach i innych zbiornikach, tudZież w wodociągach, kan ałach i rowach;
c)woda podziemna, znajdująća się w jego gruntach, i źródła, wypływające na powierzchni jego gruntów, z wyjątkiem źró deł mineralnych, p od l eg aj ących monopolowi, i wód .cementowych, objętych zastrzeż enia mi górniczemi;
d)odpływy z p owyższych wód, dopóki me spłyną na cudzy grunt albo do cudze j wody prywatnej lub do wody publiczne j. iPnynalelżn ość wód prywatnych. A.rt. 5. ·

(1)O ile nic innego nie zostanie udowodnione, płynące wody prywatne uważać należy za przynależ ne do tych gruntów, przez które, albo między któ- remi przepływają.

(2)Gran i cę własności prywatnych wód płyną: eych określa między gruntami n a dbrzeżnemi: al le żącemi po przeciw k głych brzegach - linja, biegnąca środkiem wody przy stanie zwyczajnym (średnim); b) przyległemi - linja, idąca prostopadle od punktu przecięcia ich granicy z linią brzegu (art. 6J do wyże j oznaczonej linji środkowej.

(3)Sposób oznaczenia zwyczajne!5o (średniego) stanu wody określi rozporządzenie Ministra Robót Publicznych.

(4)Na wodach granicznych sięga własność obywateli polskich, o ile stosunki własńości nie zostały inaczej uregulowane, do granicy Państwa. Linja ~'0l!u. granicy porostu traw, o ile zaś ta grariica leży pd-wyzwyczajnego ( średniego) stanu wody -'=' według t eg oż stanu wody. '

(2)Linja brzegu może być ustalon_a przez wła dzę wodną w razie potrzeby po wysłuchaniu właści cieli gruntów na dbrzeżnych i innych osob irttetestJWil" nych. Interesowani mogą zażądać ustalenia linji brzegu na koszt wł asny. .

(3)W razie zmiany łożyska wódy może być linja brzegu ponownie ustalona.

(4)Linję brzegu usŁala władźa wtidna na podstawie pos tępowania, które pr,z eprowadzi w~_dług postano w i eń czę ś ci szóstej niniejszej ustawy. USt.llenie to nie przesądza jednak dochodzenia prawa, opartego na tytule prywatno-prawnym, na zwykłej drodze pr,a wa. żej Pl'Zymtillska na woda:chplynących. Ąrt. 7.

(1)Przymuliska, powstające stopniowo i niepostrzeżenie przy gruntach nadbrzeżnych wód pły n ących, zarówno. jak i odsyPiska, jakie tV/brliy wo- da płynąca, oddalając się niepostrzeżenie od jed.he" go brzegu, a prź enosźąc na drugi, przypadają na r zeclz właścideli nadbrzeżnych w gtanicabh, okreś,lonych wart. S, ust. 2, punkcie h, z tibowiązkicun pozostawienia ścieżki lub drogi holowniczej wzdłuż rzek żeglownych i spławnych ,

(2)To samo stosuje się do powiękS2l~nia gruntów n a dbrzeżnych, powstałego skutkkm. naturalne .. go obniżen ia zwńerciadła wody.

(3)Prawo to nie dotyc.zy odsypisk morskich; kt6re stanowią własność Państwa. PI1Z1mnliska lUl jfti~h ł sławcb. Art. 8.

(1)W jeziorach i stawach, które nie należą do właścicieli nadbrzeżnych, przymuliska i powierz... chnie przybrzeżne, osuszone wskutek obnłteóia zwierciadła wody, pozostają w dotychczasowych g.r anicach włąsnością właściciel~ jezior i stawów. Muszą oni jednak ze. zwolić właśc.icielom nadbt:też nym na dostęp do wody, o ile to jest konieczne dó wykonywania zwykłego użytkowania w dotychczasowym zakresie.

(2)Natomiast właścidele jeżior i stawów nie nabywa ją żadnego prawa do gruntów n.adbneżnych. jakie woda pokrywa podc'z as wylewów. Dtłenttłk Usta". p(jz. ~74. ' Nt. 62. 1399

(2)Jeżeli woda prywatna bpUSCl dotychcza- Art. 9. .

(1)Grunt, uzyskany wskutek hudowli t,f!gul~ cyj.nyćh między linją hrzegu a budowlami ffgulaty,- nemi; tudzież łożyska wód płynących, ódcłłlte prze..; kopami, prżypadają tym; którzy POIlbstą kosdy przedsiębiorstwa. ,

(2)Skoro cel regulacj~ zosbł osiąghiitty/ grunty te i odsypiska muszą być ddS~l\piófie właso,łoielotn gtuhtów przyl egłych na ich żądanie ta żWrdtern warW€t'i. jeżeli nie są potrzebne dd żeglugi albo do umocnienia brzegów albo też db produkcji ttlaterjałów dla robót regulacyjnych.

(3)Jeżeli wżgiędy public.z.h~ tegó wymagają/ może władza wodna zobowiązać naBywców gttitl"' tów do odpowiedniego łch Użytkowania. OdertTWiskA Art. 10, Jeieli pTZez siłę żywiołową (wodę, zapadnięc.ie ziemi, usuw,i sko stoku górskiego} znaczna i łatwa do rozpoznania część gruntu zostanie óderwana C!d brzegu i przerzucona do obcego gruntu, połdżonegą niżej, lub na brzegu prżedwległym, to właŚciciel pOpI zedni może własności swej dochodzić, lecz skatgę o to w ciągu 2 lat wyt<;>czyć jest obowiązany. Po upływie tego f.erminu skarga Jego jest niedopu.:. szczalna, chybaby właściciel gruntu, ,z, którYIlł częśĆ oderwan;i została połączói1a, nIe objął go jeszcze w pb§iadani~. śtJwe i utwouy nowe łożysko, woda ta staje się włafsntlścią właścicieli gruntów ttadbtzeżnych. WIli" Ścidele apUsicwnc go łozyska i dotychczasowi wła'" ściciele nowego łoży;ska, właścicie le nadbrzeżni, po..; przedni i nowi, właściciele wody, jako też wszyscy inni, którzy poprzednio mieli prawo do wody i do łożyska nowej wody płynącej, są uprawnieni, a to w,s zyscy, lub każdy z nich do przywrócenia stanu pierwotnego w ciągu roku. b) jeziora. Art. 14.

(1)Łożysko opus:z czonego jeziora rtależy do właśdcieli jeziora w st'osunku do przysługującego każdemu prawa własności.

(2)Jeże·ii udziały własności nie były oznaczone, łożysko opuszczonego jeziora ma być rozdzielone między właścicieli brzegów, według zasad, przepisanych wart. 5 ust.

OchroDlll brzegu. Art. ,
Każdy właścic.iel gruntu ma prawo zabezpie.; swój brzeg prżed podmywaniem wody płyną cej, Nikomu atoli nie wolno zakłada'ć takich budo" wli li plantacji, kt6reby mo i!ły zmienić bieg wody, albo sząodzić żegludze, zakładom wodnym lub in- etać nym cudzym prawom. Usuwanie przymulisk i wysp. \VYśtf
Att. 11.

(1)Wys'py; tworzące się na wodach prywat.. nych; naleią do właścicieli nadbrzdnych w granicaoh, ókteślonych wart. S ustępie 2. ,

(2)Wyspy, tworzące się na wodall:h publiez" nych, stanowią dobro publiczne. Art. 12. J'eżeIi woda płynąca, tworząc s0hie nowe ramię, ptżecina i okrąża grunt właśc,iciela nadhrzeż nego i ctyni z te!i!oż gruntu wyspęj to właściciel zachowuje własność swego gruntu; ohoćby nawet wyspa utworzyła się na rtecE! pllblio,żńC!j. Art. 16.

(1)' Dla ułatwienia żeglugi i spławu, tudzież ella przywrócenia zwykłego biegu wody, może wła dza wodna zarządżić usunięcie przymulisk i przekopanie wysp.

(2)Za usunięcie prżymuHsk wali ich pod uprawę. Ogramezenie prawa rozpoll'Ządza!l1ia wodąpf'}'Watną: a) wodą opadową i odpływem ze źródeł. Art. 17. OpUSZCIOIfte łały"" al wody płynącej. Art. 13.

(1)Jezeli woda pubIićżila ópti~ei dotychctasbWe łożysko i utworzy noWe, to nowe ł,ożysko staje się dobrem publicznetn. Dotychttasbwi właśói ciele gruntów, zajętych pod łlOwt łofysko; mogą 2ąd.ać w drodze adtninistracyjn~l w tit'J:!~u jtdnego toku od zaszłej zmiany, aby ioh odszkodowatIó ópuszczonem łożyskiem w stosunku do powierzch" ni zabranego im g,r untu, lub jego wartością. i przekopanie Wodaćh publicznych nie mogą włas ciciele żądać odszkodowania, chyba jeżeli posiadali przymulisko lub wyspę dłużej niż lat trzydzieści i uży wysp M

(1)Właściciel nie może zmieniać kierunku od.. wody opadowej, ani odpływu ze źródeł ze szkodą gruntu ni- pływu zbierającej się na jego gruncie żej położonego.

(2)Właścicielowi gruntu niżej położonego nie wolno wstrzymywać naturalnego odpływu ze szkodą gruntu . wyżej położonego.

(3)Zakaz, przewidzdany w ustępie 1, nie dotyczy zmi:a ny odpływu, spowodowanej zmianą gospodarczego użytkowania gruntu (zmianą kierunku orki, stawianiem budynków i ogrodzeń lub innemi eospodarczemi zarządzeniami). Dziennik Ustaw. Poz. 574.

(4)Na właścicielu CląZy obowiązek usunięcia przeszkód i zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działa nia osób trzecii ch na niekorzyść wyżej, względnie niżej leżących gruntów. b) wodą jezior. Art. 18.

(1)Właściciel jeziora, nie należącego do wody płynącej, nie jest uprawniony spuszczać go lub jego zwierciadła tak obnizać, iżby przez to stan wód gruntowych uległ zmianie ze szkodą innych, chyba że to jest potrzebne dla zwykłego odwodnienia gruntów.

(2)Również nie wolno właścicielowi wpuszczać do jeziora wody i innych cieczy, lub wrzuca ć stałych lub mulis tych materji, które mogą wodę ze szkodą dla innych zanieczyścić . ,c) wodą podz~emną. Art. 19.

(1)Właściciel gruntu nie może stale zabierać do uż ycia i zużycia większej ilości wody podziemnej, niż to jest potrzebne do użytku domowego i do gospodarstwa, gdyby przez to: 1) zakład wodooiągowy lub żródło, użytkowa ne przez kogo innego, zostały pozbawione wody, lub wydajność ich istotnie została zmniejszona, 2) dotychczasowe użytkow anie cudzego gruntu zo stało uszczuplone, 3) stan wody płynącej lub jeziora tak został zmieniony, iżby inni w wykonaniu swoich praw zostali przez to ukróceni,

(2)Właściciel gruntu nie ma prawa: 1) piętrzyć wody gruntowej doliny za pomocą podziemnych urządzeń, 2) wprowadzać lub wpuszczać do ziemi takich materji, któreby zanieczyszczały wodę podziemną, wodę płynącą lub jezioro ze szkodą dla innych.

(3)Przepis ustępu 2 punktu 2 nie ma zastosowania do nawożenia gruntów. Nr. 62. kły, nie wykluczający takiego samego użytkowania przez innych : do kąpieli, mycia, . prania, pojenia i pławienia, jeżdżenia łodzią, ślizgania się oraz czer.,. pania wody ręczn emi naczyniami dla gospodarstwa domowego. Z tern samem ograniczeniem wolno każ: demu odprowadzać .do publicznych wód płynących wodę zwykłą lub zużytą, pochodzącą z gospodarstwa. Pod to postanowieni,e nie podpada jednak od,,: prowadze nie wód, zanieczyszczonych zapomocą wspólnych urządzeń (kanalizacji). Przez powyżsże używanie nie można l1arU5Zać ani biegu i jakości wody oraz brzegów, ani też uwłaczać cudzemu pniwu, ani wyrządzać komukolwiek szkody. Przytern muszą być zawsze zachowane przepisy policyjne i może to się odbywać tylko w miejscach, do te~o przeznaczonych, przy użyciu dozwolonych w tym celu dostępów. . .

(2)To samo stosuje się do naturalnych pły nąIcych wód prywa1 tnychj jednakże jazda łódkaQli i ślizgawka o tyle są dopuszczalne, o ile to dotychczas było w użyciu.

(3)Powyższe postanowienia nie mają zastosowania do stawów, sztucznie utworzonych przez rozszerzenie łożyska wody prywatnej. Również jest wykluczone powszechne uiycie prywatnych wód płynących, z wyjątkiem do że glugi i spławu, w rn,i(;!jscach, gdzie wody te przepływają przez podwórza, ogrody i parki. Wreszcie władza wodna może w kazdej chwili. wzbronić powszechnego używania na zbiornikach wodnych i takich jeziorach, z który~h wypłyWają wody prywatne.

(4)Do wydobywania roślin, pni drzewnych, mułu, ziemi, piasku, żwiru, kamieni i lodu z łożyska wód publicznych potrzebne jest zezwolenie ;władzy wodnej z wyjątkiem specjalnych uprawnień tudziet wydobywania tych przedmiotów bez osobnych urzą,. dzeń dla potrzeb gospodarczych. W wodach prywatnych jest do tego uprawniony tylko właściciel z zastr zeżen iem nabytych praw osób trzecich, o ile to może się odbywać bez szkody dla innych, zwła szcza ze względu na głębokość łożys,ka i bezpie- . cl zeństwo brzegów. Zakaz WlStrzymywania, zanieczyszczania marnowania wody. Intabulacja. Art. 22. Art. 20.

(1)Zabrania się rzucania do wód ziemi, piasku, żużli, kamieni, drzewa, stałych lub mulistych materji i padliny, tudzież składania takich przedmiotów na brzeg,a ch wód płynących, jeżeli istni.e je niehe'zpieczeństwo, że mogą być przez wodę zebrane i wstrzymywać jej odpływ. Zabrania się równieŻ wpuszczania do wód ta,kich r,zeczy i .wrzucania takich przedmiotów i materji, które, choćby nie wstrzymywały ; odpływu wody, mogłyby spowodować jej szkodliwe zanieczyszczenie. Na wyjątki od tego zakazu może zezwolić władza wodna, jeżeli skutkiem tego nie powstanie szkodliwe wstrzYIIlanie odpływu lub ,zanieczyszczenie wody. ,

(2)Zabrania się takiego używania istnieją cych urządzeń do piętrzenia, doprowadzania i odprowadzania wody, którcby powodowało marnowanie lub bezużyteczne piętrzenie wody ze szkodą dla innych. Łożyska wód publicznych i prawa prywatne na wodach publicznych mogą być wpisane do ksiąg hipotecznych (gruntowych) za ~ezwoleniem władzy wodnej II instancji. CZĘSC DRUGA. O użytkowaniu wód. Rozdział L Użytkowanie powszechne. Powszechne użytkOlWanie wód ,publicznych i prywatnych. Art. 21.

(1)Wód publicznych wolno każdemu bez osobnego pozwolenia władzy używać w sposób zwy- Nr. 62. Dziennik Ustaw. Poz. 574.

(3)Przepis ustępu 1 nie dotyczy podawania pokarmu dla ryb oraz nawożenia sztucznych stawów na wodach płynących, jeśli stawy te służą dó hodowli i przechowania ryb. Władza wodna może jednak tego zabronić, jeżeliby to mogło spowodować szkodliwe dla innych zanieczyszczenie wody.

(4)Ustalenie faktu szkodliwego zanieczyszczenia wody n ależy do władzy wodnej. Może ona zezwolić na wyjątki od powyższych zakazów. GdyDY jednak pmez :Łak,ie zezwolenie miało być 'utrudnione utrzymanie wód płynących , można w tym wypadku udzielić go jedynie za zg odą obowiązanych do utrzymania. Władza wodna może wyjątkowo, aż Id o odwołania, udzielić zezwolenia na moczenie lnu i konopi w wodach płynących tam, gdzle na urządzenie osobnych dołów do moczenia miejscowe warunki nie pozwalają. Zezwolenie władzy wodnej pozostaje bez wpływu na odpow iedzialność tych, którym zostało · udzielone, za szkody, wynikre z dozwoloneg·o użytkowania. Ogtraniceenie i zakaz używ8Jllia w6d płynących. 1401 Odpowiedzialność za zanieczyszczanie wody. Art. 26.

(1)Za szkody, które powstają skutkiem niedozwolone·go zameczyszozenia wód, odpowiada przedsiębiorca zakładu, z którego pochodzi zanieczyszczenie. Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli dla zapobieżenia zanieczyszczeniu zwsŁosował należyte środki ostrożności.

(2)Gdy zanieczyszczenie pochodzi z kilku zasolidarnie.

(3)W stosunku wza:jemnym odpowiadają przedsiębiorcy stosownie do udziału w zanieczyszczeniu, a w razie wątpliwości - w równych czę kładów, przedsiębiorcy odpowiadają ściach.

(4)Przepisy, według których także tnecie osoby są odpow~edzialne za lS'z kody, pozostają nienaruszone. Że~luga, spław tratew, spust drzewa, przewozy. Art.

Art.
Władza wodna jest uprawniona og·raniczyć lub zakazać używania wody płynącej, gdy używanie nie

(1)Wody publiczne i p aństwowe kanały że glowne mo g ą być pr.zez każdego używane do komunika cji p ublicznej, a w szczeg ólno ści do że glugi i do spławu drzewa w stanie wiązanym, przyczem mają być przestrzegane przepisy traktatów państwo wych, regulaminów, wydanych dla żeglug i, spławu, polkji rzecznej i kanałowej oraz specjalnych ustaw i il'ozporzLl dzeń.

(2)Spust drzewa luźnego na wodach publicznych może być dopuszczony w wypadkach i pod warunkami, które określi rozporządzenie Ministra Robót Publicznych.

(3)Założenie łańcucha lub podobnego urządze nia w wodzie publicznej dla ułatw.ienia żeglugi wymaga zezwolenia władzy wodnej.

(4)Urządzenie stałeg'o przewozu na wodach publicznych zależy od zezwolenia władzy wodnej. Na wodach prywatnych pozwolenie jest wymagane, jeżeli przewóz ma być urządzony w celach zarobkowych.

(5)Pozwolenie nie jest potrzebne na przewozy uriZądzoneczasowo . dla transportu robotników lub materjałów. jest ·o parte na Ispecjalnem prawie albo na przepisach o użytkowaniu powsiechnem. Takie zarządzenia winny być uzasadnione. Zezwolenie władzy. Art. 24.

(1)Wznoszenie nowych lub is,t otna zmiana istn'iejących budowli w wodach płynących wymaga pozwolenia władzy wodnej (art. 45).

(2)Celem utrzymania wolnego odpływu może władza wodna postanowić, aby na wodach naturalnych płyrtących stawiane były urządzenia w :p ewnym odstępie od linji brzegu tylko za jej zezwole- niem. Wpusu:zanie cieczy du wód płynący~h. Art. 25.

(1)Kto chce wodę lub inne ciecze ponad miarę pow1 s1z echne·go użytkowania do wód odprowadzać, musi o tern uprzednio zawiadomić władzę wodną. Gdy władza ta jest zdania, że projektowanemu oclp.r owadzeniu srprzeciwiają się względy policyjne, lub ograniczenia, przewidziane niniej s zą ~stawą, ma zabronić odprowadzenia z podaniem po- wodów. W przeciwnym razie winna władza oznajmić donos.zącemu,że z jej strony niema -przeszkód do odprowadzenia. Władza wodna może również wskwzać środki zaradcze, po których zastosowaniu cofnie swój zakaz.

(2)Przed otrzymaniem' oznajmienia (ust. 1) oraz przed ·z astosowaniem w.s kazanych przez wła dzę wodną śródków zaradczych, odprowadzenie wody lub innych cieczy jest wzbronione.

(3)Przepisy te nie mają zastosowania, gdy prawo na odprowadzenie wody uzyskane 'zostało na podstawie ze'z wolenia właściwej władzy, lub gdy istniało w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a nie z·ostało przez nią uchylone. Ścieżki i drogi holownicze. Art. 28.

(1)Właścic.iele gruntów, przylegających do wód żeglownych i spławnych, oraz w miarę potrzeby właściciele gruntów , leżących poza temi gruntami, mus z ą pozwolić na urządzenie i utrzymanie na ich g.r untach przez Państwo ścieżk,i lub drogi holownicze j w celu holowania statków tratew tak prze.z ludzi, jak i zw ierzęta.

(2)Gdy prywatne wody płynące zaliczone zostaną do wód żeglownych i spławnych, ma Państwo odszkodować właścicie1.i za ścieżki i drogi holownicze, urządzone na ich gruntach. To samo stosuje się do publicznych wód płynących, wzdłuż których nie istniały dotychczas ścieżki lub drogi holownicz~. 1402 Nr. 62. "- r

(3)Władza wodna moie zamkQąć drogi i ścież ki holownicze wzdłuż publicznych wód płynących na pewnych prz es trzeniach.

(4)Władza wodna upoważniona jest do wydaWilnia rozpoq;ąq z eń, bliżej określą.jąl;ypq ~yt~j wymienione obow iązki. Lądowanie i wyładowywanie statków i łralęw. Art. 29.

(1)Właściciele i użytkownicy gruntów legających do wó d żeglownych i s pławnych pr.zywinni pozwalać na przybijanie i przymocowywanie do brzegu statków i tratew, o He poszczególne odcinki gruntów nadbrzeżnych na wniosek ich właścicieli względnie użytkownik ów nie zostały od tego obowią zku zwolnione przez właściwą władzę wodną. Ten sam obowiązek ciąży w nagłych wypadkach na prywatnych przystaniach i ładown iach.

(2)W n agłych wypadkach właściciele i użyt kownicy gruntów nadbrzeżnych nie mogą sprzeciwiać się również prz ejściowemu umieszczeniu na brzegu ładunku, statku lub -tratwy.

(3)Właściwa władza wo dna może wydać rozporządzenie określające bliżej te obowiązki. Odpowiedzialność właścicieli c~enia na śródląc!owych c!rogach wodnych.

(2)Opłaty oc! żeglugi, spławu i spustu mają 9YP uiyte ną pokrycje kosztów zarządu , urządzeń i .ods~kQdpwań, opłą.ty zaś za wyc!obywanie przec!miotów i mą.terjałÓw z wód publicznych- na utrzyJllanie tych wód.

(3)Szczegqłpwe przepisy wydane zostaną W clrądze rozpqrząd;z;enia. O~!łrqąa pr~'f. u~ytkQwani. ~t.

(1)Za szkody, powstałe z powodu niezgodqe" go z rozporządz eniami władz używania dróg i ście ż ek holowniczych lub z p owodu lądowania, przymocowania i wyładowania, odpowiada włą.ścicięl statku lub tratwy. .

(2)Żądanie odszkodowania w drodze administracyjnej p,r zedawnia się w ciągu roku. tegluga, spław tratew i spust drzewa na wodach prywatpyc,," Aa-t. 31.

(1)żegluga, spław tratew i spust drzewą. lutnego na prywatnych wodach płynących są dozwolo~ ne w dotychczasowym zakresie tam, gdzie przy wejściu w życie niniejszej ustawy były powszechnie wykonywane lub specjalnie dopusz'c zone. Nadto w int eresie publicznym lub ze wzg lędu na przeważające potrzeby go spodarcze mogą one być· dopusżczone lub rozszerzone albo też ograniczone lub zakazane rozporządzeniem Ministra R obót Publicznych.

(2)Do żeglugi i spławu tratew na prywatnych wodach płynących mają być zastosowane przepisy art. 28, 29 i 30 o używaniu ścieżki i drogi holowniczej, o lądowaniu i przymoc owaniu na g,r untach nadbrzeżnych , tudz,ież o odszkodowaniu. za użytkowanie wód. Art. 32.

(1)Minister Robót Publicznych może w porozumieniu z Ministrem Skarbu zarządzić pobieranję opłat od statków, tratew i drzewa luźn e g o, płyną cych na wodach publicznych i prywatnych, oraz Za wydobywanie roślin, pni drzewnych, mułu, zieIJri, wód plynący~~ 33,

(1)Właściciel wody płynącej, jako też ten, .komu przysługuje prawo użyŁkowania tej wody przy WejŚCi)l w życie niniejszej ustawy, nie mo gą utruc!llia~ powszechnego użytkowania lub t e ż ich uniemożliwiać. Wogóie nie wolno nikomu przeszkadzać w powszechnem użytkowaniu wód płyn ących. (:;!) Władz~ wodna ma czuwać nad przestrzeganiem ' tych postanowień. ~lłllq ",żyw.nią Ilruntów QadbrJeżnycb. Art.

statków i tratew za szkody. Art.
Opłaty pias~ij, iwirn, kamieni i lodu z łożysk wód publicznych (~rt . 21 u~t. 4), jak również za ~pecjalne świac! Użytkowanie powszechne nie uprawnia ·do wejścia na cudze grunty nadbrzeżne ani do ich uży wania ani do zakładania urządzeń w wodzie. Przepis niniejszy nie narusza postanowień art. 28 ust.
29 i
Re,ulowanłe powszechnego użytkowania. Art.
Władza wodna może powszechne użytkowanie regulować, ograniczać lub zakazywać. Zarządzenia takie winny być uza.sadniQne. R o ~ d z i a ł II. U ż)'tkowanie wody prywatnej przez wła§ciciela. Zakres użytkowania. Ad. 36.

(1)Właściciel ~runtu może rozporządzać wodą, znajdującą się na powierzchni lub pod powierzchnią jego grwntu, ,t udziei wodą płynącą, z ogranicze- niami, przewidzianemi wart. 17 do 19, tudziei; wart. 22 do 25 i art. 37 do 39 niniejszej ustawy, o He temu nie sprzeciwaają się prawa osób trzecićh.

(2)W szczególności właściciel ma prawo: 1) używać i zu;lywać wodę oraz odprowadzać ją naziemn·ie lub poc!ziemnie, bezpośrednio lub po~rednioi 2) wprowadzać do wody płynącej wodę lub inne cięcze naziemne lub podziemne, bezpośrednio lubpośred~li9j . 3) obniżać lub podnosić zwierciadło wody · orą.z trwa.le zbierąć wodę przez wstrzymanie odpływu. . Nr, 62, Dziennik Ustaw, Paz, 574, 1403 ---------------------------------- O~n.k:zenie użytkowania wody płynącej. Ad. 37.

(1)Przez użytkowanie wody płynącej nie można: . 1) ze szkodą innych ani zmie niać odpływu, ani wody zanieczysz·czać j . . 2) tak zmienic.lć stanu wody, aby przez to mm w prawach do wody zostali ukróceni, albo obce grunty zostały na szkodę naraz one j • 3) utrudniać innym należytego utrzymama wód płynących i brzegów . .

(2)Nie.z naczne szkody nie mają być brane pod uwagę· . ' .

(3)Zmiana poziomu wody, która powoduJe zmianę s,t anu wody gruntowej na niekorzyść innych, jest wówczas dozwolona,. jeżeli zo's tała us k~~ec~ niona przez wprowadzeme wody ' lub obmzeme zwierciadła wody w celu odwodnienia rowami lub drenami g,r untów, dla których woda płynąca stanowiodpł)'!W naturalny. Obowiązek o!lprowadzania niezużytej wody w granicach Ilrunlu właściciela. Art. 38.

(1)Woda, zabrana przez właścicieli gruntów nadbrzeżnych z ich prywatne j wody płynącej, a nie zużyta w granicach ich gruntów , które stanowią całość gospodarczą, ma być wprowadzona napowrót do łożyska wody płynącej przed zetknięciem s ię z obcemi gruntami, Jeżeli brzegi prz eciwległe należą do różnych właścicieli, każdy z nich ma prawo do odprowadzenia tylko połowy ilości wody, jaka ze względu na powszechne użyt k owanie i potn;eby gospodarcze właścicieli gruntów niżej poło żonych może być rozporządzalna .

(2)Właściciele gruntów na dbrz eżnych nie są uprawnieni do takieg·o piętrzenia wody, któreby się gało poza granicę ich gruntów, albo uniemożliwiało psusz~nie cudzych gruntów dla potrzeb rolnictwa. Wspólne użytkowanie wód płynących. Art. 39, Jeżeli właściciele kilku przyle głych części wody płynącej zgodzą się na wspólne wykonywanie przysługujących im ' praw użytkowania lub utworzą spółkę, wtedy ich grunty stanowią jedną całość odnośnie do dopuszczalności wykonywania tych praw, wych i gospodarczych (art. 19) po noszą szkodę, mogą żądać od pr z eds i ębior s t w a , po b ierającego wodę, wzniesienia erzą dz e ń , któreby szko dzie zapobiegały lub ją wyrównyw ały, o il e urządzenia takie dadzą się po.~ o dzić z przedsiębiorstwem i gospodarczo usp rawiedliwić. O ile nie mo ż n a zapobiec szkodom lub ich wyrównać, winn o być uiszczone odszkodowanie w wysokości is totnej stra ty.

(2)Na ż ądani e przeds iębiorc y odszkodowanie mo że być wymierzone w per jodycz nyc h świadcze nia ch. Władza wodna może sobie zastrzec zbadanie i ponowne ustalenie odszkodowania w pewnych okresach czasu. Użytkowanie wody prywatnej na podstawie zezwoleni. Art. 42.

(1)Prawo do u życia i z użyc ia nadwyżki wody pOdzi em:1cj, jaka jes t do ro zporządzenia po pokryci u potrzeb dom ovrJch i go spoda rczych wła ściciela, tu dzież do pi~tr ze;1ia w ody podziemne j, dalej prawo. wpusz czania do ziemi i clo jezioxa wody lub innych cieczy, lub wrzucania do jeziora stałych lub mulistych ma terji, mo ż e n abyć właśc iciel, a za jego z godą kto inny, na podstawie pozwolenia władzy wo dnej.

(2)Nie wyklucza to możliwości wywłaszcze nia grun tu celem uzyskan ia b ez zgody właściciela pozw ole nia na pobór wody dla celów gospodarczych lub prz emys ło wyc h (art. 124) .

(3)U żyw ani e lub zużywanie wody, tudzież wprowadzanie wody lub innych ciec zy przez więk szą licz b ę uprawn ionych może być uregulowane w dr odze po s t ę !J o wani a wyrównawczego. .

(4)Przy u dzielaniu zezwo lenia należy ' zastosować przepisy art. 46 48, t udzie ż art. 51, 52, 54 i art. 56 -

J eżeli przy udzielenlu zezwolenia chodzi o nabycie pra wa , n i e przysłu g uj ącego właści Cielowi w myśl art. 19, winien prz edsiębio rca wykonać ur ządzenia, zapobie 1a j ą ce szkodliwemu działa niu zamierzo ne,Qo uży t k o wa nia wody, a g.dy takie urządzenie nie da się pog od z ić z przedsiębiorstwem, lub gospodarczo usp r aw i edii v. ić, uiścić odszkodowanie w wysokości istotnej straty. Odprowadzenie wody podziemnej za I1runtowej, granicę własności Użytkowanie jezior. Art.
Art.
Kto chce odprowadzić wodę podziemną dla jej lub zu życia p oza gra nicę posia dłości gruntowej, stano wiąc ej całość gospodarczą, potrzebuje na to zezwolenia. Władza wodna orzeka, czy i w jakim zakresie dopus~czalne jest nadal w razie potrzeby dotychczasowe użytkowanie powsz_echne jeziora. Właś ci ciel jeziora winien być przedtem wysłuchany. Wydane zarządzenie może władza w każdym czasie użycia Odszkodowanie za istotne straty, odwoła.ć. . Odszkodowanie za ograniczenie użytkowania wody podziemnej, Art. 41.

(1)Jeżeli właściciele wody podziemnej wskutek ograniczenia jej użytkowania do potrzeb domo- Art.

W łaś ci c ielo wi nal e ży s ię odszkodowanie za odebraną lub n ar u szo ną mo żli wość użytkowania wody w wysoko śc i ist otnej str aty. O ile chodzi o utracone kor zyśc i, mają byc zastosowane przepisy prawa. cywilnego. 1404 Dziennik Ustaw. Poz.
R o z d z i a ł III. Nr.
2) z zastrzeżeniem dopełnienia wskazanych przez władzę warunków, Użytkowanie wód na podstawie pozwolenia władzy. 3) tylko przedsiębiorstwu, opartemu , na proPozwolenie władzy. jekcie technicznym.

(2)Pozwolenie na wyżyskanie siły popędowej Art. 45. wód publicznych może być udzielone przedsiębior

(1)Pozwolenia władzy wodnej pofrzeba: stwom na przypuszczalny czas trwania przedsiębior 1) do używania i zużywania oraz odprowadzast wa, stałym z a ś przedsiębiorstwom na okres najnia wody nadziemnie lub podziemnie, bezpośrednio wyż ej dziewię ć dziesięcioletni, licząc od prawomoclub pośrednio, ności orzeczenia. . 2) do doprowadzania wody i innych cieczy

(3)Pozwolenia może władza odmówiG jecl.Yoie nadziemnie lub podziemnie, bezpośrednio lub po' na podstawie zasad, wskazanych w niniejszej średnio, ustawie. 3) do istotnej zmiany łożyska lub brzegów

(4)Temu, komu pozwolenie z'ostało udzielone wody płynącej, na czas ograniczony, przysługuje prawo żądania 4) do obniżania lub podnoszenia zwierciadła przedłużenia pozwolenia z poczynieniem zmian, jawody, zwłaszcza trwałego zbierania wody przez kie się okazały koniecznemi. Żądaniu temu może wstrzymywanie odpływu, władza odmó w ić , jeżeli się temu sprzeciwiają wzglę 5) do budowy i istotnej zmiany urządzeń, w szcze gólno ś ci mostów i kładek, tudzież zakłada dy dobra publicznego, lub poważne względy natury nia nad wodą i w wodzie przewodów rurowych gospodarczej. Żądanie winno być zgłoszone na pół roku prze,d wyg aśnięciem pozwolenia. i kabli,

(5)Ustawy wojewódzkie mogą wprowadzić 6) do budowy portów, przystani i dojazdowych kan ałów żeglownych, o ile te ostatnie nie sta- opłaty za udzielanie pozwoleń na wyzyskanie siły popędowej wód publicznych. Dochody z opłat manowią samoistnych dróg wodnych, albo też budowane są przez prywatne przedsiębiorstwo przy ją być obracane na utrzymanie wód publicznych. udziale lub bez udziału Państwa w kosztach, 7) do urządzania zakładów kąpielowych, Warunkowe pozwoleniL przeznaczonych do publicznego użytku, 8) do urządzania stałych przewozów (art. 27). Art. 47.

(2)Pozwolenie jest zbyteczne, gdy powyższe

(1)Pozwolenie może być udzielone z zastrzeprawa istniały przy wejściu w życie niniejszej ustawy i przez nią ,zostają utrzymane, lub gdy używanie żeniem dopełnienia wskazanych przez władzę wawody z mocy przepisów o użytkowaniu powszech- runków: 1) gdy przy zamierzonem użytkowaniu wody nem albo z mocy przepisów o użytkowaniu wody należy przewidywać jej zanieczyszczenie, prywatnej przez właściciela jest dozwolone. 2) gdy z powodu zamierzonego użytkowania

(3)Również zbyteczne jest pozwolenie na wywody należy ocze,kiwać szkodliwego dziakonanie budowli wodnych i regulacyjnych przez łania, wskutek którego ucierpiałoby dobro Państwo lub związki samorządo we na podstawie pubHczne, lub zostałyby naruszone prawa projektów, zatwierdzonych przez Ministra Robót osób trzecich, albo też zostałyby ponad doPublicznych; - postępowanie zaś wodno-prawne tychczasową miarę powiększone obowiąz w spTawie takich projektów ograniczyć się winno ki, ciążące na tych osobach, w szczególnodo rozprawy i orzeczenia co do zarzutów i żądań ści zaś obowiązek utrzymania wód i ich stron interesowanych. brzegów. .

(4)O dopuszczalności ujęcia wody podziem

(2)Warunki pozwolenia mogą nałożyć na nej zapomocą robót, przedsiębr anych na podstawie uprawnienia, uzyskanego według ustaw górniczych, przedsiębiorcę następujące obowiązki: 1) pokrycia w całości lub CZęSCl kosztów łub też uprawnienia do wydobywania minerałów wzniesienia, i utrzymania urząqzeń, zapożywicznych, uzyskanego według a ustrjackich ustaw bie gających szkodliwym skutkom zamiez 11 maja 1884 r. (austr. Dz. Ust. P. Nr. 71) rzonego użytkowania, . i z 9 stycznia 1907 r. (Dz. Ust. P . Nr. 7), jak również 2) wzniesienia i utrzymywania urządzeń, zapogalicyjskiej ustawy krajowej z 22 marca 1908 r. (Dz. biegających uniemożliwieniu lub utrudnieUst. Kraj. Nr. 61) (krajowej ustawy naftowej), rozniu użytkowania powszechnego wody, strzygają władze górnicze. Natomiast na urządzenie 3) utrzymywania wody płynącej i jej brzegów, zakładów wodnych na powierz'c hni ziemi ma pojak również ponoszenia kosztów nadzoru siadacz kopalni i uprawniony do wydobywania minad wykonywaniem nadanego prawa, nerałów żywicznych uzyskać pozwolenie władzy 4) założenia i utrzymywania urządzeń (obserwawodnej wedł ug postanowień niniejszej ustawy. cji wodowskazów, stanu wody gruntowej

(5)Na skutek podania może być pozwolenie i t. p.) dla stwierdzenia, czy i w jakich .graprzywiązane do prawa własności gruntowej. nicach szkody zostały wyrządzone, 5) pokrywania szkód, wynikających ze szkoZasady dla udzielania pozwoleń. dliwego działania zamierzonego użytkowa Art. 46. nia. wody,

(1)Pozwolenie może być udzielone : 6) założenia i utrzymywania urządzeń, któreby 1) na czas nieograniczony lub ograniczony, okolice o pięknym krajobrazie mogły I Dżiennik Ustaw. ,Poz.

Nr.
1405 ----~------------~----------------------------------------~-------. PozwoleDie Da przewozy" uchronić od' zeszpecenia, a dały się PDgDdzić z · celem i rentDwnDścią przedsiębiDr stwa, \ . ~I .f I . Art.
7) złDżenia zabeżpieczenia na dDtrzymanie PozwDlenie na utrzymanie przewozu ma być przepisanych w pDzwDleniu warunków, jaograniczDne dO' DSO'by starającegO" się i udzielane kO' też na zaspDkDjenie pretensji dO' DdSzkDdDwa.nia, które jednak nie mDże prze- wyłącznie na czas DkreślDny. Pierwszeństwo mają. właściciele dróg, względnie zarządy drogowe. wyższać przewidywanych w najbliższych trzech latach szkód · (art. 61). PaństwO' i związki samDrządDwe wDlne są Dd DbD- Pozwolenie na lIżytkowauie jezio,; sz'ucźnych w6d ' płyn,.. . ćych i zbiorników. wiązku składania zabezpieczenia.

(3)PosŁanowienianin.iejszegD artykułu mają Art.

także zastDsO'wanie . dO' Sz.kO'dliwegD działania zamierzonego użytkowania wDdypłynącej przez wła PO'zwO'lenia, dO'tyczące jeziO'r, z których odpły . ściciela w wypadka'c~, przewidzianych ' wart. 37 wają tylkO' naturalne wody prywatne', tudzież pO'. ust.
,

(4).Zaszkodliwe ,działanie nie jest uważana żwO'lenia, dDtyczące sztucznych wód płynących lub zmiana stanu wody gruntDwej, jeżeli zDstała SPDWD- situcznych zhiDrników wDdy, u\:WDrzDąych przez dO'wana przez wprO'wad'z enie wO'dy .lub 'przez Dbni- przegrDdydDlin,' nie mDgą być udzielane w razie tenie zwierciadła wDdy ,w celu DdwDdnienia rDwa- sprzeciwu właścicieli jeziDr, szt~cznych wód płyną· mi lq\> drenami gruntów, d.la których woda płynąca . cych lub zbiorników wDdnych. stanowi odpływ naturalny. Odszkodo~u1.. OdmówieDie pozwoleuia. Art. 51. Art. 48. /:. . , '.,' (.\ . '

(1)O ile nte mDżna zapobiec szkDdliwemu , Ze .wzgiędÓw publicznych nalety odmówi~ PD- działaniu zapDmDcą DdpDwiednich urządzeń zwolenia, lub udzielić gO' pO'd warunkami, ,zabezpie- (art. 47), ma przedsiębiDrca dDtkniętegD tern działa cza.jącemi nas'tępujące i tym pDdO'bne względy: ' niem O'dszkDdDwać. . t) "gdyby przedsiębiDrstwD mDgłD Dddziaływać

(2)OdSzkDdDwanie mDgą ' stanowić perjDdyczniekorzystnie na DbrDnę 'kraju, albO' zagra- . ne świadczenia. Władza wDdna mDże sDbie zastrzec żać bezpieczeństwu publiczn~mu lub stDsprawdzenie i pDnDwne ustalenie DdszkDdDwania sunkom zdrO'wotnym; . w pewnych okresach czasu. , . 21 gdyby rozpoczęta lub projektO'wana regulacja wDdy płynącej mDgła być przez zaArt. 52. m~erzbne użytkDwanie . udaremniDna lub znacznie utrudni Dpa;

(1)Za sżkodę, wyr'ządzDną przez zmianę od· 3) jeżli należy się obawiać istDtnegD utrudnie- pływu lub stanu wDdy, jak rÓwnież przez utrudnieniaO'dpływu wielkiej wDdy: i lO'du, albO' że nie utrzymańia wDdy płynącej lub jej brzegów, nie glugi i spławu tratew, a nie mDżna temu należy się wynagrDdzenie,' jeżeli pDszkodDwany zapO'biec przez zmianę kO'nstrukcji SZkD- mógł hył uniknąć szkDdy przez należyte wykDnydliwie 'działającej części zakładu piętrzą- wanie ciążących na nim DbDwiązków utrzymania. , • . cego · wO'dęj . .

(2)TO' samO' stDsuje się do sz,kDdliwej zmiany 4) ,jeżeliby przedsiębiO'rstwD szkO'dliwie wpły stanu wód gruntO'wych. SzkDdy stąd pDwstałe winnęłO' na bieg, wysO'kDŚĆ, spad, albO' na brzeny być wynagradzane tylkO' w wysDkDŚci istDtnie gi wód. płynących j pDniesiDnej straty. . 5) jeżeliby zamierzO'ne użytkowanie wody ,

(3)PDstanDwienie art. 37 ust. 3 ma tu również wpłynęłO' szkDdliwie . na jakDść wody, zastDsowanie. a działanie to nie dało się usunąć przez urządzenia, O'czyszczające wodę j Wykupno gruDtów zakład6w, DarażoDych na uszkodzeDi. 6) ' jeżeliby pO'wstałD ,istO'tne utrudnienie po, .wszechnegO' użytkowania wody, niezhędne Art. 53. ·g o ..zaopatrzenia, 'w :wodę i niebeZlpieczeń stwo dla kultury krajowej j

(1)Gdy zachodzi Dbawa, że Pt:zez zamierzone 7) <gdyby projektowany zakład wodny 'prze- użytkowanie wDdy płynącej cudze grunty lub za. szkadzał w używaniu' wDdyna cele 1"01- kłady mDgą być D tyle u,szkódzDne, że stDsownie do , nicze; . ich dO'tychczasowegD . przeznaczenia nie mDgłyby .• 8) gdyby zamierzone przedsiębiorstwo zuży być celDwD użytkDwane, właściciel ma prawO' ~ą wało nacJ.m.ierną Hość wody lub nie wyzydać, aby przedsiębiDrca nabył za wynagrDdzeniem skiwał() należycie siły wDdnej, chyba, . że gTUnty lub zakłady. . zakład ·0 większychrDzmiarac;h nie jest na

(2)Gdyby w przyszłDści odstąpiDny kawałek razie pDtrzebny, a prO'jekt przewiduje ra- gł"untu całkowicie lub CZęŚciO'WO' stał się zbędnym cjonalne rozszerzenie go w przyszłDści; dla cełówprzedsięh.iDrstwa i miał być sprzedany, 9) g,d yby projekt przewidywał oddanie siły należy stosDwać odnDśne przepisy D ustawowem .za granicę Państwa • . prawie pierwDkupu.. . ". ,' Dziennik Ustaw. Poz. 574. 1406 Prawo pierwszeństwa. Art. 54. ,

(1)Jeteli przy udzi~leniu .pozwolenia ma się wybierać mię dzy kilkoma wspó ł ub iega jącemi się przedsiębi orstwami, które się wza jemnie wykluczają bądź z powodu podziału ilo ś ci rozpor,ządzalnej wody, bądź z powodu czasu jej uzywania, bądź wreszcie z powodu właśc iwy c h każdemu z tych przedsięb i ors tw urządzeń, n ależy przy udzieleniu pozwolenia rozstrzyg a ć przedewszystkiem według znaczenia przedsięb io rstwa dla dobra publicznego, następnie zaś według jego zna czenia gospodarczego.

(2)Gdy kilka równyc h sobie znaczeniem przedsięb i o rs tw wspó łu bie ga się o pozwolenie, na ... leży dać pierwszeństw o is tni ejącym przed, no.wymi, następnie tym przeds iębior stwo m , które sązwiąza ne z da nem miejscem, przed tak ie mi; które mogą być załozone gdzieindziej , wreszcie . przedsiębior stwom w ł a ś cici e li wody ' przed prZeds ię biorstwami właścic i eli gruntów na db r ze ż nych, aprzedsiębior stwom Ły ch ostatnich przed p r z e dsiębiorstwami innych osó b.

(3)Na wodach publicznych p ierwszeństwo powyzsze maj ą : Państwo , związk i samorządowe' i spół ki wodne. Wlpóln. uiytkowlUll•• Art.

Jezeli przez złąezenie urządzeń kilku przedsiębiorstw , które się star aj ą o pozwolenie, a nawzajem nie wyklucza j ą, mozna osiągnąć lepsze i korzystnie jsze wyzyskanie wody, lub złączenie to leży w interesie. publicznym, może władza wodna uzależnić udziel e nie pozwol enia od z o bowiązania się interesowanych do wykonania ws'p olnych urządzeń. P08tępowanIe wyr6wnawczt:. Art.
Nr. 62.

(3)Prawo, oparte na wywłaszczeniu, może być . przedmiotem wyrównania jedynie za ztodą uprawnionego. Art. 57. (t) Jeżeli .mozna przeprowadzić unormowanie poboru wody . przez zniianęurządzeń. należących do jednego z uprawnionych. bez zmniejszenia sprawności przedsiębiors~wa, . możebyć na wniosek jednego z uczestników w drodze . postępowania w~~wnaw czego nałożony na uprawnionego obowiązek, aby zmiany tej albo sam "dokonał, albo na nią , zezwólił.

(2)Wnioskodawca ma ponieść koszty żmiany. Ma on również wynagródzić szkodę, powstałą prz~ zatrzymanie r.uchu. To samo dotyczy zwrotu z\yięk szonych kosztów prowadzenia przedsiębiorstwa i .jego utrzymania, o ile one nie wyrównują się przez korzyści, spowodowane zmianą. . Pozwolenie dla obcokrajQWc6w. Art.

Do udzielenia pozwolenia obcokrajowcom. a to tak osobom fizycznym, jak i prawnym, mają analogiczne za stosowanie przepisy ustawowe o nabywaniu nieruchomości przez obcokra.jowców. Tennm wykonania przedslębior.nv... Art.
.

(1)W pozwoleniu należy ozna.czyć termin. w jakim przedsiębiorstwo ma być wykonane i w ruch puszczone. ,

(2)Tennin ten motebyć przedłużt>ny. Zmuszwe przedsiębiorc:y da wykonaW.a ~6w. Art

Władza wodna ma prawo zmusić przedsiębiorcę do wykonania włożonych na Q,iego warunków. Uuletnienie wykonywaala prawa Gd &loiItłliAl '-'odowam.. Art.
U) Do wykonania nadanego prawa można

(1)Gdy wody płynącej nie mofe wyslarcE~ przystąpić, gdy umówione lub ozna~zone przez wła tla u:!ytkowanie ' jej przez kil kucprawnionych dzę administracyjń3" ods~kodo'Wanie 'z08tató wypła w sposób, przewidziany w a rt. 45 ust. li lub .gdy cone lub do depozytu sądowego złotone • . .

(2)Gdy odszkodowanie ~olega na ~rjodycz przy kilku sposobach jej uży t k ow a nia jeden sposób wyklucza lub ogranic za dr ugi, ma każdy z. upraw- nvch świadczeniach, wystar~za złotenie łlullł, przynionych prawo żądać, aby miara, czas i sposób padających za najbliższe trzy lata świadczeI\~ Pl Jeżeli orzecżenie władEY adminillłracyjnej użyt k ow ania były un ormo wane w dr odze postępo wania wyró wnawcze go. Ż ąda n i e podobnego unor- zaczepiorto tylko co do wysokoŚGł ()d'zkodowania. mowania mo że być odrzuco ne, gd y oozek iwana a,tąd może władza zezwolić na wykonanie za odpowie dniem zabe zpiec7.enie~ . ogólna korzyś ć nie o wiele p r z e w yższa szkody.

(4)Gdy kto przystąpi . dó wykMal\ł& prawa~

(2)Unor mowanie ' winn o być ' przeprowadzone nim to jest w myśl ustępów l, 2 i 3 doplł$~e~alne, moW sposób, odpowi a da j ący s łus z nie oce nionym inlete władza wodna zabronić wykonywania prawa i za-. tecsom wszystkich uczestni ków postę p owania, rządzić lłsunięcie wznięsionych lłr~ądleł\. t uwzględn i eniem potr ze b uży t k owania pow szechnego. Pow s tające przytem szk ody winny byćuczestnikom o tyle wynagradzane, o ile się nie wyróZa!.karżalno'ć ł p~eniOllsem.e llIrdan~o PN'Va. wnują przez wypływające dla nich korzyści. ' Do A 62 wynagrodzenia szkód ob owiązani są oni sŁosownie " rt. · ' . do korzyści, które mają być przez oszacowanie wy- .

(1)Nadane prawo Ma ze h~ przedmiotem spopośrodkowane. ' rusądowcgo. Przepisy, dótyCł:ł\cte. ptetensvł, wypły- Dd~nnik : Nt.

U.taw. Poz.
' WRiących z tytułu własności, mają odpowiednie za-:, sto.s.owanie. Prawo nie mOże być oddzielone od przedsiębiorstwa, któremu ,zosŁało nadane, i przechodzi wraz z niem na prawnych następców. ' Użycie ,~ tak!ego uprawnienia na inne cele lub dla innego za" kładu wymaga osobnego pozwolenia władzy. -.; . (2J Jeżeli prawo jest przywiązane do w~asno :. śdgruntowej, nie może być oddzielone od tej wła - ·. ! s",bści i prżechodzi na qastępców prawnych tylko ~' z 'prawem własności parceli gruntowej . i 'ptzed~it- , - biorstwem. Gdy grunt ulegnie podziałowi, nadane ' praWo wygasa odnośnie do tych części g'runtu, któ'. rym wykonanie jego nie przynosi korzyści. ' 1407 albo całkiem zniósł urządzenia pierwotny. i przywrócił stan R o z d z i a ł IV. Sżcżeg6towe przepisy dla' zakładów, piętrzących wodę. Znaki 1rildn:. lUIi.kładach killDcesjoD.OW!anych. Art.
(i) Każde urządzenie, piętrzące wodę na podstawie poż~óleiiia, musi być opatrzone co najmniej jednYin znakiem wodnym (palem markującym, znaki-em norinalnym, wodowskazem i t. p.), który ma . Colnięclc pozwolenia za adstkodowabiem. wyraznie wskazywać wysokość dopuszczalnego najArt.
wyisżego stanu wody, tak latem, jak i zimą, a jeśli , stan wody .ma być utrzymywany na pewnym najnit(lI Z powodu. szkód i niebezpieczeństwa dla szym P9zi~mie - także wysokość naj niższego dodobra publicznego może być pozwolenie każdego puszczalilego stanu wódy. czasu za odszkodowaniem cofnięŁe lub ograniczone

(2)Znaki, wskazujące wysokość wody, winny orzeczeniem władzy wodnej z urzędu lub -mi. wniosęk ~yć urządzone i utrzymywane przez uprawnionych (,: związków samorządowych i korporacyj publicznyęh. dówody W miejscu dla interesowanych . dostępnem O ile z cofnięcia pozwolenia odnoszą korzyść 'osoby zióaiii~ z przepisami i w ten sposób, aby były o ile trzecie mają być pociągnięte do s~sownego udziału możności żabezpieczbne od umyślnego uszkodzenia \ w odszkodowaniu i w ~osztach postęp,owania, · w in- i zniśzczeiiia przez czas i przypadek. Uprawnieni nych wypadkach ponOSi te koszty Pahstwo. , . do ~iętt'zeliia wódy i zartądcy zakładów obowiązani (21 Obowiązani według ustępu 1 do odszkodo- są aohh~~ć ' natychmiast władzy wodnej o zaszłem wania mogą pociągnąć w drodze sądowej do ZWrotu tlstkodżeniu znaków, wskazujących wysokość wody. powyższych wydatków te osóby, które prżez żłoże

(3)Qsobn~ rozporządzenie Ministra Robót i' nie świadomie nieprawdziwych dowodów i oświad Publicznych przepisze kształt znaków wodnych CZeń uzyskały poz~lenie. i óstro:!no~ci, jakie przy ich ustawieniu należy za" chować. . • Co.fnięcie pozwolenia bez o.dMkodoWlania. ZtaaJd wocIn. ....układach qlekOllQel5joncMw'an,Jch. Art. 64. Art. 66.

(1)Bez odszkodowania może być z urzędu pozwolenie cofnięte przez właściwą władzę wodną: .

(1)Na zakładach, powstałych przed wejściem l} jeżeli pozwolenie udzielóne żtlstało na pod.. w 'z yde niniejszej ustawy, a niezaopatrzonych w znak stawie dowodów, które VI zasadl)iczych wo<iny, GCU na zakładach, które zbudo>vane zostały punktach · są nieprawdziwe, a zostało udo" po wejściu w życie tej ustawy, a dla których pozwowodnione, te to było wiadom~tn starające" lenie nie jest wymagaae, należy, o ile prawo do pię mu się o pozwolenie i jeżeli przeż uddel.e>' tneni. wody i wysokość piętrzenia są niesporne, nie pozwolenia zostały spowodowane •bar- urnte8cić znak wodny na żądanie jednego z inŁ,ęreso dzo znacżne szkody i niebezpieczeństwo dla wanych. , Wnioskodawca, o ile sam nie jest upraw.... '. dobrapubliczne.oj . , D~ny do pi~tr.zepia wody, winien wykazać, ze wykoc , ,.. 2) jeżeli przedsiębiorstwo przej dzie choćby ~ywanie prawa piętrzenia wody przynosi mu szl,{oczęściowo w ręce obcokrajowcówi Znak piętrzenia może być także osadzony 3) jeżeli przedsiębiorca zaRi~chawykonan" d,. z utzęq~. nadanego prawa, zwłaszcza jeżeli usun~. {2ł Gdy przy zakładzie., piętrzącym wodę, na wykonane urządzenia ' luli dopuści do ich . który Ole potrzeba pozwolenia, interesowani na to zniszczenia; . się ~gadkałą. łub w drodze prawa ustalono, że wpraw' 04) ,jeżeli udzielone pozwolenie .taoiesiędła d.i. prawo do piętrzenia wody istnieje, że jednak phedsiębiofstwa bezutytecznem lub abyniema obowiązujących i jasnych postanowień co di> tecznemj , dopus&cz.lnej wysokości piętrzenia, winna władza 5) jeżeli przedsiębiorstwo, pomimo kilkakto~'" wodna na wqiosek jednego z lOteresowanych w ten sposób oznaczyć stan wody, ażeby interesy uprawne~o wezwania władzy wodnej, nałoioRycb w pozwol~niu warunków w istotnych pun~ nionego do piętrzenia z interesami właścicieli ~run Łach kilkakrotnie nie wypełni lub Rie do- ; tów i innych uprawnionych do piętrzenia według trzyma przepisanych terminów co do wyko~ słusznej oceny zostały uzg6dnione. . nania lub puszczenia w ruch zakładu.

(3)Na czas trwania sporu sądowego o dopusz

(2)Jeżelipozwoleni,e zostało cofnięte, władza czałn.. wysokość' piętrzenia, lub postępowania wewodna może zmusić przedsiębioroę, aby bez pretep- , dług ustępu 2, może właaza wodna w drodze nieza" sji do odszkodowania wykonał roboty p~trzcbne do . skar~lneio orzeczenia na wniosek jedne~o z wtere. usunięcia szkodliwych .kutków 1U'luldz.nia a.kIadu. $GWMY~ oznaczyć tymczasowo stan wody. i C' ." • . l 1408 , ~ ,. Dziennik' Poz. 574. . . Ustaw. .' ,

(4)Koszty osadzenia znaków, aozwoloną wysokość ' wody, ponosi oznaczających uprawniony do piętrzenia. Koszty, spowodowane nieuzasadnionemi wnioskami lub sprzeciwami, mogą być nałożone na wnioskodawców i ,sprzeciwiających się. Wysokość i podział kosztów oznacza władza wodna; Nr.

wodę. ' Zresztą należy postępować według ·art. ,'68, . Państwo lljla jednak .ponosić ko~zty, o .ile one przę-: interesowanych. wyższają korzyści Unieruchomienie lub znieSienie żakłllldu. .Ąrt. Utrzymanie zakładu w nałeżytym etaaie. Art.
Uprawniony do piętrzenia oraz prowadzący zakład wodny winni zakład . wraz ze wszy&tkiemi urzą dzeniami, mającemi znaczenie dla odp ływu wody, utrzymywać w należytym stanie, w szczególności zaś w taki sposób, aby woda ze szkodą innych nie była marnowana. Mogą oni do tego być zmuszeni przez władzę wodną. Przebudowa zakładu dla uchyhnia JUebezpie"eD,stwa. Art. 68.

(1)Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że urzą piętrzące wodę, z powodu jego konstruk~ji może. być uszkodzone lub zniszczone przez wielką wodę i że przez to powstaną sz~ody dla innych, azenie, niebezpieczeństwo to można usunąć lub zmniejszyć przez przebudowę lub zabezpieczenie urządze nia bez zmniejszenia jego sprawności, . może. być uprawniony na wniosek obowiązanych do utr~ymy wania wody płynącej oraz ' innych i~teresowanych zmuszony przez władzę wodną do wykonania przebudowy lub zabezpieczenia- zakładu. a

(2)Koszty przebudowy ponosi uprawniony do w razie zaś braku winy, także inni interesowani w utrzymaniu i zabezpieczeniu za.kładu.

(3)' Dl? ogólnej sumy kosztów winny 6yć na rzecz uprawnionego do piętrzenia wody doliczone według słusznej oceny straty, powstałe przez wstrzymanie ruchu zakładu w czasie przebudowy. To samo stosuje się do zwiększonych przez przebudowę kosztów uŁrzymaniazakładu . . O ile natomiast utrzymanie zakładu zosŁało przez przebudowę lub zabezpieczenie zakładu ułatwione lub wynikają stąd dla uprawnionego inne korzyści, winny być te korzyści od kosztów odliczone.

(4)O warunkach i sposobie przebudowy lub zabezpieczenia zakładu, o wysokości odszkodowania i poręki, o płaceniu kosztów budowy, zwłaszcza o pokrywaniu ich z udzielonej poręki, o rozdziale tych kosztów pomiędzy interesowanych, jak również o terminie, w ciągu którego ma być przebudowa rozpoczęta i ukończona, orzeka w razie sporu władza wodna przy słusznem uwzględnieniu wszelkich przewidywanych strat i korzyści.

(5)Władza wodna może uprawnionego do pię trzenia zmusić do wykonania nałożonych na niego w orzeczeniu obowiązków. piętrzenia, Przebudow. zakładu ze względów publicmych. , Art. 69. O ile w przypadku, przewidzi~nym wart. 68, dobro publiczne narażone jest na poważne szkody lub niebezpieczeństwo, może władza . wodna zażądać przebudowy lub zabezpieczenia zakładu piętrzącego ". ~ O',,~ '. 70.

(1)~akład, piętrzący wodę, ' . może być tylko za zezwolenjem władzy ' wodnej stale unie'r uchomiony lub zniesiony. .

(2)Zezwolenia można; tylko wówczas odmówić, gdyby inni przez unieruchomienie lub zniesienie zakładu mieli ponieść szkodę, a wobec uprawnionego j władży wodnej zobowiążą się, stosownie do wyboru uprawnionego, zwrócić koszty utrzymania budowli piętrzącej, albo ją utrzYInywać. Muszą się oni również zobowiązać zwrócić ~nne szkody uprawnioneriJu i dać zabezpieczenie na · wyp.ełnienie · swych zobow~l\~ zań. O wysokości wynagrodzenia, przypadająceg~ za utrzymanie budowli piętrzącej, jak ;ównież za inne straty oraz o, obowi'il:zku zabe2;pieczenia orzeka wrari,e sporu władza . worlpa. Ma ona na żądi:uii, uprawnionego do : piętrzenia wyzna:czyć termin, w Cią;. gu którego poWyżej wspomniane, obowiązki ma.ją-być 'przyjęte, w razie przeciwnym władza wodna lldzięH zezwolenia ,n a unieruchomienie lub zniesienie budówli piętrzącej. Od złożenia zabezpieczenia WOIIl~ są: Państwo, związki , samorządowe i spółki wodne.

(3)Do budowli piętrzących, które powstały na mocy pozwolenia, mają powyższe prZepisYltiśt~~ py 1 i 2) zastosowaliieo tyle tylko, o ile pozwoleI).ie inaczej nie stanowi. .', " , ,Zakaz Dagłeg~ s~szcz8lDiiia wody. . Art.

Nie wolno bez upoważnienia władzy wodnej n~~ gle spuszczać nagromadzonej wody, gdyby skutkiem tego mogły być cudze grt).nty lub zakłady zagroione lub usz~odzone; wykonywanie- praw użytkowania wQdy ograniczone lub utrzymanie wody płynącef. utrudnione. . . " , mI'Żymanie stanu wody D'. WJlokości ułaiblef. Art.
,,

(1)Przy zakładach pi'ętrzących nie można pię trzyć wody ponad wysokośĆ, ustaloną ' znakiem wodnym. . , (2j Gdy tylko woda wzbierze ponad tę wysokość, ma przed!li~biorca, bez pretensji do odszkodowania, zzachow~niem ostrożności, wart.. 71 przewidzianych, przez otwarcie iuchomych clęści jazu oraz , przez usuwanie wszelkich, przeszkód (naniesionych przedmiotów, lodu, żwiru i. t. p.) natychmiast bez przerwy i tak długo spuszczać wodę, dop,óki się znów nie obniży do ' poziomu znaku wodnego. W· razie oczekiwanego wezbrania ' wład,za wodna ma prawo nakazać przedsiębiorcy, któremu w tym wypadku pretensja do odszkodowania nie przysługuje, aby spuścił . bezzwłocznie wodę , przez, zastosowanie tych tSamych środków poniżej ' wysokoś~i, ustalonej zIlakiem wodnym i ten stan wmiarę możności tak długo utrzymywał, aż woda opadnie. . .' , .1 . : \';,' \' . r.'· .. , l. . Nr. 62. ~. . Dziennik Ust,aw. Poz. 574. .

(3)Gdy zwier.ciadło wody ma być utrzymywane na pewnej wysokosci, nie tnoże być ' ono opuszczone mże j tej wysokosci. Skoro tylko to nastąpi, ma być odpływ wody ' na tak długo wstrzymany, aż woda znów do określonej wysokości się podniesie, jednak bez ujmy d la powszechnego uzytkowama wody i praw innych osób. . . . . (4J Do wydawania zarządzeń, potrzebnych ao wykonania powyższych przepisów, upoważniona jest ' władza wodna, zaś w nagłych wypadkach miejscowa władza policyjńa (ar~. 227). 1409 zaniem publiczno-prawnem, które poza wypadkami, w tej ustawie wymienione mi, nie może być aI;1i zniesione, ani uiec zmIanie. Publiczno-prawne obowiązki utrzymania wód płynących lub ich brzegów, które istniały przed wejściem w życie niniejszej ustawy, wygasają" o ile przez tę ustawę nie zostały , utrz:y;~ mane. . "

(2)Umowy co do obowiąZKU utrzymania mog,, · być zawierane ze skutkiem prywatno-prawnym. . Pojęcie ob~ązku utrzymania. Art. 76. ReguLowallie ,ruchu zakl.,du i.łila ulałwiejllia u~ymania 'WOdy płynącej. Art. 73.

(1)Prowadzący ruch zakładu, piętrzącego wodę; obowiązany jest na zartądzenie wfadzy wodnej , '. otWierać i zamykać ' ruchome części zakładu, jeżeli skutkiem tego utrzymanie wódy płynącej znacznie b~diie ul:atwione. '~ ,

(2)Jeżeli 'skutkiem / poczynionych zarządzeń ruch zakładu dozna. przerwy, może być żądane odszkodowanie, gdy przerwa trwa ponad czas, określo riyw pozwoleniu. To sarno ma miejsce, gdy w pozwoleniu cżas nie je~t okteślóny, a przerwa ruchu fest znaczna. . .

(3)Odszkodowanie ma zapłacić obowiązany 40 ' utrzylJlania wody. " . płynącej. ', ' . : i • <.. •

(1)Obowiązek utrzymania wód żeglownych obejmuje utrzymanie żeglowności, względnie ' spławności, oraz wolnego odpływu wody, na inńych zaś wodach płynących utrzymywanie wol.. nego odpływu. . . .' "

(2)Sztuczne publiczne wody płynące mają bye utrzymywane w interesie wolnego odpływu tylkO o tyle, o ile wody te do tego celu są przunączone.

(3)Utrzymanie żeglowności rozciąga się tylko na wodę, służącą do publicznej żeglugi. Nie óbejmuje ono oSbbn:ych dróg dojazdowych d.o portów.

(4)Gdy woda płynąca . została uregulowana na podstawie ' urzędowo zatwierdzonego planu, obowią zekuŁrzymaniaobejmuje utrzymywanie stanu, "do jakiego doprowadzono ją przez regulację, dopólo;i rozporządzenie Ministra Robót Publicznych nie uzna utrzymywania tego stanu za zbyteczne. i spławnych '. Robotyu cudzych Iłruntach i .wodzie plynąoej dl.a zapobieżenia wrJ,ewu. Art.

Obowiązani ,do utrzymania. . Art.
(11 Utrzymanie wód należy: 1) . publicznych wód żeglownych i granicz.. riych - do Państwa; 2) wód spławnych i potoków " górskich- do Państwa. samorządów wojewódzkich i spółek wodnych w myśl obowiązujących uśtaw; . 3) innych wód publicznych -- do spółek wodnych ; . , 4) wód prywatnych - do właścicieli wód, względnie do właścicieli gruntów nadbrzeż nych,a przy wodociągach i inńych zak.ła dach na obcych gruntach__ do właścicieli wodociągów i zakładów; 5) sztucznych wód płynących - do przedsiębiorcy; . . . . 6) przy urządzeniach, które służą do specjalpego użytkow<l:.nia wody lub do zabezpieczenia dróg; mostów, budynków, kolei, portów CZĘść TRZECIA. i innych zakładów na wodach ' płynących -do właścicieli ty<;:h urządzeń . . Utrzy:mame .i regulacja wód i ich brzegów, tudzież

(2)Do czasu utworzenia spółki wodnej nia być ochrona od powodzi. woda utrzymywana przez tych, którzy dotąd byli do tego obowiązani. RO, zdział I. .

(3)Gdy woda płynąca została uregulowana na Utrzymanie wód i ich brzegów. podstawie zatwierdzonych planów pr:?;ez kogo inneIstot. prllwBaoboWiązku utrzym_b. · go, niż przez obowiązanych do jej utrzymania, dalsze utrzymanie ciąży na przedsiębiorcy regulacji. Art. 75.! Utrzy~anie może jednak objąć za zgodą władzy

(1)Qbowiązek " . utrzymania · wód płynących ,wodneJ dołego dotychczas obowiązany na podstawie i ich brzegów w ~yśl niniejszej ust<l;wy jest zobowią- umowy z przedsiębiorc~ .

(1)Jeżeli następują ' zalewy lub inne szkody dla obcyc:h gruntów .lub zakładów przez to, że mimo należytell:o wykonywania prawa piętrzenia, stan wody podnosi się ponad d'ozwoloną wysokość, może być uprawniony do piętrzenia na wniosek poszkodowanego zmuszony dozwolić na podjęcie na cudzych gruntach lub na wodzie płynącej takich środków zaradczych, które, nie pociągając zmian w budowli pię trzącej i nie naruszając prawa do piętrzenia wody, mogłyBy zapobiec szkodliwemu działaniu. (2.) Wnioskodawca winien użyć potrzebnych środków dla ochrony prawa piętrzen~a przed naruszeniem oraz obowiązany jest na żądanie uprawnionego dać w tym względzie zabezpieczenie. Od zabezpieczenia wolne S2\: Państwo, związki komunalne i spółki: wodne. I _~~1~4_10~__~________________~D_t_ł._nn~~~.~y_ . ~_ ..~,w~!_p_.~_ . _._S7_'~ , ____________________N~r. 62.

(4)Za zgodą władzy wodnej i iaterelowanych, UtrlC)'1llttraole br.el!6w pr2ec obowi~o clo litnyman.ia wody.. a bez tej zgody na podstawie ustawy wojewódżkiej, mote być utrzymanie wody publiczne; powieUot1~ Art. 'so, aminom i innym korporacjom publiczno-prawnym,

(5)Do udzia-lu w kosztach utrżymania wód (1} Ohowiąz~k utrzymywania brzegu może hyć';.; publicznych mogą być zobowiązane inne o8ob, '"Ii sto. z.a zgodą władzy wodnej uregulowany umową mię!lunku do odniesionych korzyści. cłzy interesowanymi właścicielami gruntów a oho- ., wiązanym do utrzymania wody odmiennie od postanowień art. 78 i

Na żądanie właścicieli gruntów." Udział właścicieli I!runtów w kOSlZtach ułrzymanU. obowiązanych do utrzymywania brzegu, ma obowią- · zany_do utrzymania wody wykonać w ich zastępstwie' Art.
ro~oty, wymien~ol1e wart. 79, za stosownem wyna. . (l) Obowiązany do utrzymywania wody pły gtodzeniem.

(2)Jeżeli woda płynąca została uregulowana nącej ma z zachowaniem przepisów art. 79 przeprowedług urzędownie zatwierdzonego planu, Obowiąza wadzić w łożysku wody płynącej i na gruntach prży brzeżnych te roboty, które są potrzebne dla zapobie- ny do utrzymywania wody płynącej ma prawo przyjl\Ć da siebiel za zł6ieniem deklaracji przed władZią żenia wstrzymania odpływu przez obrywanie brieiów luB dla usunięcia szkód, powodowanych prz(!z wo'dną, utrzymanie brzegów, ciążące na właścicie- . lach gruntów w m:yśl art. 79 ust. 2. Moie on podą- :,. żeglugę, lub roboty regulacyjne n~ gruntać:h nadgfią~ właścicieli nadbrzeżoyeh do udziału w kosztach : brzeżnych. Właściciele tych gruntów mają \):cżeśt zabezpieczenia brzegów do wy~okoś~i ciężarów, J;la- ,. niczyć w kosztach tych robót w miarę korzyści, półożonych na nich w ust. 2 art. 79, ' . . : .. . wstających przez zab~zpieczenie gruntó'Wj ni0ią oni tl) To samo stosuje się do wypadku,. gdy brze- ': zamiast gotówki dostarczyć robocizny lub niaterJał61V budowlanych. Przyczynienia się do kosztów nie ił naturalnej wody płynącej zostały uregulowane . według tJrZiędoWni~ ~atwierdz-ófiegoplanu, a utrzy'"-, _ można żądać, gdy chodzi o usunięcie lub zapobie~e-· nie szkodom, spowodowanym przez żeglugę i to'boty manie zarówno wQ.dy plynąeej, jak i zabezpiecżo- : nych brzegów, nalezy do tego samego obowi,ąza- " regulacyj ne. .

(2)Przed zarządzeniem robÓt n,aI6ży wysłu lWiO. chać właścicieli gruntów, tudzież przedstawideli . id.... Usuwam. przeszkód w odpłJwie przez wfadzę. teresowanych samorządów przy okazaniu i wy·jaśnieniu im planu oraz podaniu ' puypadających na Ad. SIl nich kosztów przybliżonych. Gdy W wodzie płynącej przeszkody w oąpły wie spowodowane zośtały ptzez kogo innego, a ' nie WJkoDanie tohół prHi Właic:lCi. łi'ti:lit6W. J'n"zez obowiązanego do utrzymania, ma władza wodna w Itiiarę m6żnóśći pocii\gnt:(ć sprawct do usuArt 79. nięcia przeszkód. Tó samo Stos11j~ się dó usunięć'ia przeszkód na gtqfitaćh iladbrUźtlych " któte w6d2!łe 'k (1} Właścici~le gtuntów nadhrtdttych . winni p1yn~.j r6wno z btze4ami uttudniajil zttaćzili.; od. tlsUtląĆ ze swoich gruntów taki~ drz~wa, kttaki, ogro- pływ. . . dzenia i inne przedmioty, które prż(!Szkadzają odpływowi wodr płyn4cej rówtlo t brże~ami. Pt~e"ł," wyj4tklitt••

(2)Właściciele nadbrzeżni majĄ, również wyArt• .82. konać powyżej linji brzegu nie wymag4jące fachowych wiadomośd, ani znaczniejsźyćh kosztów robo(I) Odn1iefinie od przepisów ninieJszej ustaWy " fy dla wyrównania i zadarnienia terenu, aby przez s~ do utrzY1:llvwania ~ obowUtzani, to zapobiec obrywaniu btzel!ów, kłótEiby wstrzymy1) Pań,stwu, gdy do wejśąia VI życie niniejsze; wało odpływ wody. ustawy utrźymyWał~ lub było obowiązane

(3)O ile skutek robót, wymienionych vi ustę utt2lymywać 1Vbd~ płynącą lub jej brzegl.j pi~ 2, zależy od uprzedniego zabezpie~zenia spodU 2) . ten, który przy wejściu w życie niniC!js~ej brzegu poniżej linji brzegowej, roboty te mają być ustawy był publiczno-prawnie obowiązany wykonane d?piero po zabezpieczen~u spodu brzegu do utrzymywania wody płynącej naturalnej przez obowlązartych do utrzymama wody. Wła lub sztuetn'ei, lllbo jej brzegów z mocy zwydza wodna rozstrzyja, czy Warunek ten jest spełczaJU ltlb śpecjalnego tytułUj . niony. . 3) przedsiłbiorc& tła czas, trwania obowiązku,

(4)Ody brzegi 'Wody płynącej są obudOwane nałożonego w pozwoleniu lub w innettl podług planu, urzędownie zatwierdzonego, ma przedorzeczeniu władzi ' . • iębiorca mimo przepisów ustępu 1 brzegi te w tym 4) Państw'o, spółka wodna 'ub innakorpora.tanie utrzymywać, dopóki rozporządzenie Ministra cja prawa publiczne~o', gdy na mocy umokbbót Publićznych nie uzna utrzymania tego ataAU wy, zawartej z zobowiązaniem do utrzyma- ' tatbyteczne. nia; przejęły za zgodą władzy wodnej ze skutkiem publictnć - prawnie wiążącym ·

(5)Jeś>li brzeg twouą budynki; mury, bulwaty i t p. lub fdy te budowle wchodzą VI wodę pł, obówi.~zek uitźyU1ywaaia "'04Y ~ynącej lub jej .brze~6w. , ., oącą, ma je właściciel własnym kOfzieai utrzymywal. I' 'J ' < ' . . .' Nr. 62. Dziennili UstaWi. Poz! 574. 1411 • , RozstqYl!anie , spor6w o , utrzyma~ie wody i brzel!6w.

(2)W myśl punktu 4 ust 1 uważane są na- · r6wni z ' korporacJami prawa publicznego te poddaArt. 86. ne publicznemu nadzorowi spółki zobowiązanych do utrzymania, które powstały przed we iściem w ży (,1 ) Spory interesowanych o to, na kim z nich c:ie ninie}szei ustawy na mocy qotychczasowego ciąży publiczno-prawny obowiązek utrzymywania ustawodawstwa, albo na p'odstawie ' postanowień wody lub je} brzegów, mają być rozstrzygane przez 'łatułowyc:h lub regulaminowych, albo też zostaną , władze administracyjne. , u~worzone po wejściu w życie -niniejszej ustawy.

(2)W tej samej drodze winny być rozstrzyga

(3)Zakres obowiązku utrzymania wody pły , ne skargi interesowanych o zwrot świą.dczenia przenącej i jej brzegów oznacza się i w tych wyjątko dwko-j'ednemu z obowiązartych publiczno-prawnie wych przypadkach według art. 76 i

do utrzymywania wody płynącej lub , jej brzegów, a ,t o bez względu na to, 07-Y świadczenie to było dokonane na zarządzenie władzy wodnej lub bez tego Udział w kosztach utrzymania wody publicznej. zarządzenia. , Jeżeli jednak chodzi o skargę przeciw Państwu, władza wodna, powołana do zarządu Art.
wód publicznych, ma wydać OI;zeczenie wstępne, JdE!lł przy wejściu w życie niniejszej ustaczy' i w jakim zakresie podj ęte roboty były potrzebwy tśtniał oparty na z~yczaju lub specja!nym tytu- nedo wypełnienia obowiązku utrzymywania. ' ~ obowią~ek titrzymama wddy publiczne), ma prawo 'ten, na kt6tego w myśl art. 77 ust. 1 p. 2 i 3 Pokrycie nadwyżki koszt6w utrzymania brzegów w' razie, z.. ł USt. 4 obowiązek utrzymania został przeniesiony, liczenia wody prywatnej do wód publiczllYch. pociądnąć dotychczasowych obowiązanych do Art.
ud:tiarU W kosztach utrzymania w wysokości dottchczasowegoich 'zobowiązania. Udział w kosztach Gdy prywatna woda płynąca zostanie według lIie mo~e pttewyższać przeciętnei nakładów bie,żą przepisu art. j zaliczona do wód publicznych i przez cych, jakie były potrzebne w ciągu ostatnich 10 laŁ to zwięk s zy się ciężar ' utrzymywania brzegów dla 9tt-ed wełściem w życie niniejszej ustawy. (2J Od obowiąz'ku udziału VI kosztach możńa pierwotnie obowiązanych, _, ma im być ze Skarbu Państwa wypłacone odszkodowanie za zwiększenie się uwolnić przez spłat. swny 'W wysoKOści 2S..krot<iiężaru utrzymania. Na poczet doszkodowania winne,o nakładu. ny być polićzóńekorzyś ci, ,które dla óbowiązahyćh do uŁrzymYW!l'nia brzegów przynosi przejście utuymania wody ' płynącej na Państwo. Udział w kosztacIa atrzymania publicznej rzeki że~IQWJlel i itanicznej. ,W. Att.
Ud&ial obowi4zanyclz w kosiłach utrżym.nia wody ptrwał• ." HliclOil.j do w6d pubIicznyob.

(1)Jeżeli przy wejściu w życie niniej$zej ustaArt. 88. wy iest kta inny, aniżeli Pańsłwó, obowi,ązany Gdy przy przeniesieniu prywatnych wód pływ sposób , publiczno ~ prawnie wiążący do utrzymy'WAnia publicznej wody że~lownej lub granicznej, , nących do rzędu wód publicznych utrzymanie przema prawo Pańshvo twolnionego od obowiązku chodzi na Państwo, mogą być pociągnięci do ponoutrzymywania pociągnąć do udziału w kosżtach szeniakosztów ,utrzymania w dotychczas obowią utrzymywania w wysókościje20 dotychczasowego ' zującej wysokości ci, którzy dotąd byli do utrzymania wody płynącej obowiązani. Gdy dotychczasowe .obow",źania. Udział w , kosztach nie może przeutrzym,a nie ciążyło , na gminie lub spółce wodnej, wyłs~aQ przeciętnyc~ wydatków bieżących, jakie ... ciąg~ ostatnich 10 'lat przed wejściem w życie ni- mają one , swoim udziałem przyczyniać się do kos.ź Łów. pdział ten nie może przewyższać przedętfi~j 1lW}8zeL usiawy oJ)ciążały .obowiązanego. nakładów z ostatnich lat dziesięciu przed wejściem {~} Uatęp 2 , ad. 83 ma tu również zastow życie niniejszej ustawy. , łowanie, ..od obQwia,zku płacenia udziału Irio~i1a słę u~oJnić przęz złożenie sumy w wysokości 25-krot~ nego .udziału rocznegó. 'łaW. apł.w.. Wat..., • atrzymanie splaWDotc:i wodj płYlląceJ. A:'rt. 8S. ,

(1)Gdzie da'Wodaeh płynących , spław tratew odbywa się zwyczajowo lub jest specjalnie dozwótony, ma Pań.two wydać potrzebne zarządzenia dla jego utrzymania.

(2)Gdy przy wejściu w życie niniejszej ustawy był ,kto lndy do tego obowiązany! obowiązek ten zostaje utrzymany. ,

(3)Obowiązany do utrzymywania wody płyną cej i obowiązany do utrzymania spławności mogą aię za z.odą" władzy ~odnej ugo~iQ, aby jeden • .&ch pUej~ obow~zki d.r~~o. " • ,~.; Ob~wilfzki właścicieli grunt6w nadbrzeżllych. Art. 89. ,

(1)Właściciele gruntów nadbrzeżnych 'ą 0150wiązani~ 1) zezwolić obowiązanemu do utrzymania wody, tudzież jego urzędnikom i pełnomoćt1i kom na wykonanie robót przygotowaw,czych na gruntach nadbrzeżnych, prz,yIiiUliskach i wyspach; 2) , oddilćgrunt potrzebny wraz z placami ro.. ~oc:zemi ,i akładowemi dla wykonania opa- , ., 1412 ~ . Nr.

Dziennik Ustaw. Poz.
sek i dbitek, ostróg, tam zamykających i in- dy, gdy odsypiska się utrwalą lub gdy roboty konych rdbót konserwacyjnych, oraz zezwo-' nieczne dla ich utrwalenia zostały wstrzymaQe, albo lić na połączenie tych budowli wodnych wreszcie gdy obowiązany do uŁrzymania . wody nie z brzegami i wypełniaobowiązkti utrwalenia odsypiska, a to za 3) zezwolić na: w,y konanie na brzegu i na wo- ZWrotem wartości odsypisk, które nie może prZedzie płynącej urządzeń pomocniczych po- wyższać wyłożonych kosztów. , trzebnychdla robót konserwacyjnych, na

(3)Przepisy ustępu 2 stosują się także ,do nieskładanie na gruntach nadbrzeżnych wyko- 'utrwalonych jeszcze- odsypisk, które wytworzone zopanej ziemi, żwiru, piasku, drzewa i t. p., stały przez roboty konserwacyjne przed . wejściem na przywóz r odwóz tych materjałów, tu- w życie niniejszej ustawy. dzież materjałów budowlanych, wreszcie Dostęp do, wody, przewozów i miejsc do lądowanta 'przez na dostęp dla robotników i osób dozorujących; , odsypiska. 4) zezwolić na branie z gruntów nadbrzeż nych materjałów potrzebnych do utrzymania wody płynącej, a to: kamienia polnego i łamanego, żwiru, darniny, piasku, gliny, ziemi, drzewa, faszyny i t. p., o ile te grunty nie stanowią .obejścia gospodarskiego, ogrodów, sadów i cmentarzy i 5) zezwolić na usunięcie przymulisk i wysp, o ile to jest potrzebne dla utrzymania lub przywrócenia zwykłego biegu wody (art. 16).

(2)Przepisy punktów!, 2, 3 i 4 ustępu 1 mają zastosowanie także do gruntów, leżących poza gruntami nadbrzeżnemi, oraz do ich właścicieli.

(3)Co do miejsca wydobywania materjałów budowlanych (p. 4 ust. 1) winien obowiązany do utrzymania wody porozumieć się ' z . " właścicielami . gruntów. '

(4)Właściciele gruntów maJą prawo do wynagrodzenia, którego wysókość oznacza władza wodna na zasadzie ' opinji znawców. Orzeczenie władzy wodnej jest zaskarżalne w dro~ze prawa wprzecią gu trzech miesięcy od dnia terminu rekursu, albo, jeżeli wniesiono rekurs, od dnia doręczenia orzeczenia drugiej instancji. Arf. 90. ,', ! \. Art. 92.

(1)Jak długo obowiązany do utrzymania wo- , dy znajduje się w posiadaniu odsypisk, musi ' właści cielowi lub użytkownikowi gruntów nadbrzeżnych zezwolić ,n a dostęp do wody płynącej i ,umo.żliwić jej użytkowanie stosownie do potrzeb gospodarczych · z zachowaniem przepisów art. 91. . ,

(2)Gdy odsypiska znajdują się przed przewozami, miejscami do lądowania i t. p., winien obowią zany do utrzymania przyśpieszyć ich utrwalenie i postarać się o odpowiedni dostęp.

(3)W razie wydzierżawienia odsypis·k przy rÓwnej ofercie ma pierwszeństwo właściciel i użyt kownik gruntów nadbrzeżnych. Zakaz szkodliwel!o dla ' budowli wódnych użyłkowania odsypisk. , I Art.

Dopóki budowle wodne konserwacyjne będą przez obowiązanego utrzymywane, ma on prawo za- ' bronić takiego ' użytkowania , przyległych odsypisk, któreby mogło szkodzić tym budowloni. . ObsieW! i obsadzanie odsypisk przez obowiązanego' do utrzymania wody. Przez zajęcie gruntów w wypadkach, przewiArt.
dzianych wart. 89, odpływ wód płynących może być wstrzymany tylko ' za zgodą interesowanych. W wy

(1)Gdy się , okaże potrzeba , obsadzenia lub padkach punktu 4 ust. 1 art. 89 istniejąca wysokość ' obsiania trawą . odsypisk, , opjętych w posiadanie brzegów może być obniżona tylko za zgodą właści przez właścicieli nadbrzeżnych, obowiązany do cieli nadbrzeżnych gruntów, gdyby przez to wielka, utrzymania wody ma prawo wezwać }ch do wykó:' woda występowała wcześniej, niż dotychczas na · nania tego w Określonym terminie. Gdy w.łaściciel przyległe obszary. nadbrzezny nie spełni tego żądania, obowiązany do uŁ:rzymania wody ma prawo sam przeprowadzić obWytwarzanie i użytkowanie odsypisk. sadfenie i obsianie i ciągnąć . stąd korzyści, w któ· rym to cell u właściciel gruntów oadbrzeżny<:h: wiArt. 91. nien zezwolić , na odpowiedni dostęp.

(2)Użytkowanie winnQ być odstąpione wła

(1)Obowiązany do utrzymania wody ma ,prawo wytwarzać odsypiska i o tyle je umacniać, aby ścicielowi nadbrzeżnego 'gruntu, gdy z:Wród ' ni~posię utrwaliły i bez szkody dla wody płynącej mogły ' kryte przez użytkowańie kos~ty i przejmie .utrzymywanie odsypisk oraz złoży . w razie potrzeby zabyć użytkowane jako łąki lub pastwiska. W tym celu z mocy samego prawa (art. 9) wchodzi on w po- bezpieczenie. . siadanie i użytkowanie odsypisk. O zamiarze wytworzenia i ustalenia odsypisk winien obowiązany Oiadzanie znaków, punktów stałych i sYl!nałów ,Dę .,runtach nadbrzeżnych. ' do utrzymania ' wody zawiadomić pisemnie właścicieli gruntów przyległych. . Art. 95.

(2)Właściciele gruntów nadbrzeżnych mogą Obowiązanym do . utrzymania wody, jak w myśl art. 9 niniejszej ustawy objąć odsypiska w po. siadanie za zgodą obowiązanego ' do utrzymania wo- również ich urzędnikom i upoważniooy,'lIl wolno · , · f .,';.,1 • • • I . "1 ,. :"; ri;~ ,'o Nr.

Odszkodowania wo~óle. Art.
o I Ue w niniejszym rozdziale obowiąze. k do odszk<?dowania nie jest wyraźnie nałażony, moż e być , wynagrodzenie za szkody, spowodowane przez roboty przy utrzymaniu wady, a tyle tylko. ż ądane, o ile szkodam tym przez zachawanie patrzebnej ostrożności mażna było zapobiec. , ' 1413 Dziennik Ustaw. Poz.
w każdym czasie osadzać na przymuliskach i wy-.spaeh, . jak również na gruntach nadbrzeżnych, a. w miarę potrzeby i na gruntach, poza niemi leżą cych~ ~ znaki kilometrowe, względnie hektometrowe, 1 punkty stałe, zarówno jak i sygnały żeglarskie i .inne zriaki. Znaki te winny być tak widoczne, aby me ~yły dla gospodarki niebezpieczne. Właściciele gruntów oraz użytkownicy mają prawo do zwrotu szkody, jaką z tego powodu poniosą. I. \ Wysłuchanie właścicieli _runtów. Art.
, interesu publicznego. według następujących posta- nawień; Art. 101.

(1)Przedsiębiorstwo regulacyjne może obejmować: 1) stawianie budowli regulacyjnych, pogłębie nie dla: celów żeglugi, wytworzenie nowego łożyska, regulację na wielką wodę albo . 2) inne ulepszenia, ' wychodzące paza zakres utrzymania. .

(2)Sztuczne wytwarzanie nowych gruntów przybrzeżnych i plantacie wikliny uważa się za przedsiębiorstwo regulacyjne w myśl ustępu 1 punktu 2.

(3)Władza wodna rozstrzyga w razie sporu, czy roboty wychadzą paza zakres utrzymania-i pod- ' padają pod postanowienia t~go rozdziału. Przeciw rozstrzygnięciu władzy może qyć wniesione zażale nie do wyższej instancji. Uprawnienie do regułaclL '(1lW wypadkach, wymienionych vii art. 89 do 95, należy wysłuchać właścicieli i użytkowników od- · nośnych gruntów przed rozpoczęciem zamierzonych robÓ't, o ile niezachadzi niebezpieczeństwo , w zwłoce.

(2)W razie sporów wydaje zarządzenia władza .wodna. ·. . Wyj,tkowe . poataaowienia dła lortec, kolei żełaznycla i dróg publicznych. Art. 98. . .

(1)P~stanowienia art. 89 i 91 do 95 ni~ ~ają zastoso;wa:l11a do gruntów, stanowiących przynależ noś~ fortec, kolei żelaznych albo dróg publicznych, o ~e . sprz~ciwiają się temu względy dobra publicznego. Czy zachodzi ten wypadek, rozstrzyga wojewoda, o,d oJ;'zeczenia którego dopuszczalne jest odwołanie do Ministra Robót Publicznych.

(2)W wypadka:ch · ustępu 1 właściciele grun- ' Łów obowiązani są sami wykonać potrzebne robaty konserwacyjne według wskaz9wek władzy wadnej. Zawi..żenie przepisów o utrzymaniu wód granicznych. .,- Art.

. r·· O ile traktaty, państwowe lub inne umowy mię- I Obowlltzki przedsiębiorcy. . .A,rt.
przepISy nmle1szeJ ustawy o utrzymamu wód czasawo ' za~ieszarie przez , Ministra Rabót Publicznych na takich wodach płynących, które nie należą wy- ' łącznie do Rzeczypospolitej Polskiej.

(1)Przedsiębiorca regulacji mil obowiązek w1~onania takich urządzeń, które są potrzebne dla R o z d z i a ł II. ochrony gruntów, budowli i zakładów przed niebezpieczeństwem i szkodą, o ile urządzenia te ' dadzą się pogadzić z przedsiębiorstwem i gospodarczo usprawiedliwić. Przedsiębiarca winien także wykonać urządzenia, wymagane w interesie publicznym . . Do tych nalężą spowodowane przez regulację zmia. ny na ' dragach publicznych i znajdujących się na ni<:h mostach. Obowiązany do utrzymywania drogi lub Art. 100. most.u ma, z zachawaniem ciążących na nim z mocy Regulacja wód płynących · i ubezpieczenie speCJalnego tytułu obowiążków, w takiej mierze brze:gów mog't być przeprowadzone ze względów przyczynić się do kosztów, w jakiej wskutek zmiany Regulacja ze względów publicznych. " ',~

(1)Do. przeprowadzenia regulacji mają prawo: i granicznychPaństwo; . . 2) na wodach spławnych i potaka-ch górskich ~ Państwo, samorządy wojewódzkie i spółki wodne; . . 3) na innych wodach publicznych - PaństwQ, spółki wodne, lub inne korporacje prawa puplicznego, oraz spółki obowiązanych do utrzymania wody, albo jej brzegów, które powstaly przed wejściem wżycie niniejszej ustawy na macy dotychczasowego ' ustawodawstwa, albo na podstawie postanowień statutowych lub regulaminowych, albo też zostaną, utworzone po , wejściu w życie niniejszej ustawy (art. 82 ust. 2) wreszcie utworzona dla regulacji spół ka wodna na przestrzeni wody, położonej w jej okręgu. . .

(2)Ustawy wojewodzkie mogą powierzyć przeprowadzenie regulacji i stojącego z nią w związ ku ubezpieczenia brzegów związkom ' samorzą dowym. 1) na wodach żeglownych dzyna;od~~~ .teIll:u się nie sprzeciwi~ją, mogą być Re~ulcicja wód i ubezpieczenie brzeg6w. , ' ,. Art. 102. , 1:.,*.. I D!fehnik Ul'taw. PO!, n.e. 1414 zabSlutędtił wyd~tk(Jw, ~t6reby in,a czej ponieść mu~ siał dla spełnienia obowiązków utrzymania,

(2)Gdy skutkiem regulacji należy się spodziewać szkodliwego oddziałt~ahili na prawa osób trzecich, mogą one żądać wykonania urządzeń, które by "Tltlitcitlł, 8zkdtłliWe slUitkł. PUdPł~ iett stosuJe się także do zmiany odpływu, zmiany stanu wody kt6r!by 6gtl1ni@źftłli pfa~lł ińil'Qb do \\ludy lub naratalła 6btie jtitttt1 f1~ ~zkdtłę, \vteiltciedci utrudhi~ nia w spełnianiu przez iłiI1yeh obgwiątku utrzyma;. IiHI iVtitły i btzd~6W. ..

(3)Za szkodę nie uważa się zmiany stanti wod, gtłiftłow@ł l ltIy reJttl!til., f.ff~@prgW;1dża się cel~m Hiyskatdił dtłpł~u dlA zWykłego odwodnienia gtunt6Wj Ella kt6fydt natt1talhyth bdpływetti jl:!st regulowana. woda płyną'ca.

(4)PH~d~ięłH6f'M 9bdWł~!flby l~st źałożyć i iitdyn1ywać Ui2iĄdz~filal j~łt db~M-Wać'j~ wodbwska.;. ź6wj ślanu woay !iunł,tJwej ł t 15. ala stwietdteniai dY i +;; j~)deli gtft.fit~~u:!h 8t klJdy Zd~tał1 wyttądz tine.

(5)Jeżeli Państwo urząthd łHISyp przed linją brzegu dla wybudowania drogi lub ścieżki holowni~z~j . lub d,la in~Ich, geló!". ,wiJln? poprzed~im w.ła sClclelom brzegow łub uzy!kowmkóm w mIarę, Jak tego wymagają ich interesy .gospodarcze, zabezpieczyć w dotychczasowym zakresie dostęp do wody i możRoś~ jej uiy:t~owania. .

(6)Przedsiębiór:ea obowiązany jest · także utrzymywać wYm~eniOIie powyżej urządzenia, o ile ten ciętar . przektac:aa za.ln:es istniejącego . dotychczas obowi~z,kti ,właś~ide1i gruntÓw i zakładów oraz uprawnionych do utrz1niywania istniejących i temuż celElwi służących urządzeń. Odszkodowui.. , Att

(t) O Ile W wypa.dkul prtewfdziatlym w ustę
WyIlti~ttit:fttł! ttHit ufz:\dzenia nie da:- .. pł~ ~ lUb dzt( ~ilł pdgodzi6 z :pt~l!dsi~biotlltWetn lub gbspbdatc~ /j ti§}jta.1Vi~dliWłć l . itl5łkt1iętf śtltddliwem działa IUini mo~~ ~'idAć tsdA!kotltjWAi1ia. Z pdwddu narU- szenia prawa, o ile nie chodzi o prawo do wody pły óri rÓwni" łprtł!~łWiać się regulacji.

(2)Odśz'kdddwałlłłf rlibfe pól@:gać 'M petjodf~iii1f!h ś"'iadt1źinilch, pUft'm fhtiiJ~ być ząstrze żone ponowne jego oznaczenie i odmienne ustal enie w pewnych okresach czasu. Na poczet ódszka;' dowania ' winna b1' wliclłonl kstiyść, jaką uprawniony osiąga z przedsiębiorstwa. nĄ!;H!} , łtIo:!e Art. 105. , Z,powodu ,zkodHWej ztnia~y oapływu luf:> sta- DU woay gruntowe'l Ż pdwud1i utrudnienia tItrżymy wabia wedy płybącej 'ąb jej btz~gÓWi oraz z powod~ e21's~wego naruszenia . praw użytkowania wody~ ods21~odpwanie moie być wtedy tylko żądane, gdy ~J!koda Jest znaozna. (uł. wodą lub w inny sposób uSl!nąć przymu1i~ska i. odsy~ piska wsze l k~e go rod~aju. skały, wy.sp.y i wjsiiiiąc. e brzegi. Qdszkodowanie może być tylko wf~dy, wy:. maganel gdy szkoda jest znaczna, · o He . zaŚ chod~i o przymuliska i wyspy, leteli właŚciciele p'o~iaaali je dłużej niż lat . trzydzIeści i utywali icH pod uprawę (att. 16). . . .. . . .

(2)Ohsadzenie, zadarnienie tub ihne , uIhocnienie gruntów, któi'e według planu regulacyjnego ma'; ją być usunię te, wymaga zgody przedsiębiorcj. . .

(3)Przy wyktJnaniu robót winien przedsiębior ca uni ka'Ć zeszp ecenia krajobrazu, o ile to da się pogodz ić z celem i gospodarczem założeniem p'r zedsięb i orstwa. ' . SLóSiunki piiaW'n8i Mięciz>, pfżea~ęłJiorst*~ib tlłihtIietfS. . ił własClclelatni iruntó'W. Att. lOt (1J Postanowienia art. 89 do 95. określające stosunki prawne ittiędzy ' ohbwlą zafiyfil do utrzymania wądy a właścicielami gruntów, mają być odpowiednio zastosowane do stosunków prawnych mię dzy przedsiębiorcą regulacyjńyni a włilscit!łelami grunt ó~v. " . ,

(2)Pozatem właścicieli! grunt6w nadhp:e*nych obowiąz ańi są bez odszkodowania na. żądlłnte przedsiębiorcy usunąć lub zezwolić na' usunięej~ ~zi.. ko rosnących drzew i krzaków, ktQfe pri@s~łtadza-' ją regulacji, a według planu muszą być usurl-ięte. Z~iwlehlzlDle prbliktb .t"łullłfJleilOi Art. lOS. (t) Przedsiębiorca winien przedłożyć projekt regulacyjny wtaz z bbjaśriietihiłri Władi!)I Wodnej, która po ptzeprow,adz~tliu Clocł1bdietiła ~ldlt ófze~ cżerlie o dopuszcżalności pl'zedsi~\jibtstw4j brii oB do zarżutow i rosżczed interesdWattytli i Ułwi~ftłił projekt.. Przy roboŁach regulacyjhyth, pócleJłnoY.r4tiYł:B n~ podstawie Ptojeld6~, żatwierd~6fi,eh pti~t Mł", hlsterstwb Rbbot PubIJbzriych, odpada poftzel1a zaU..ierclżahia prbj ekttt prtei włatłzę w8dfii{. .

(2)W ' razie ptittżeby mote wład:ta w681łi f.@4 zwolić na zmiany zatw.ierdzonego projektu. Wytyczeflle llnjl brzel!u. Art.

.Przed rozpoczęciem robót regutacyjny~h w(Ji- ąa władza wodna ustalić i żamarkować granicę ini,- dzy łożyskiem. wody a gruntami n!ltłbrzein8fDi (linj, brzegu) w mysI art. 6, oraz wyda<: or?,ec2enl~ co de zarzutów i roszczeń interesowanycH właŚddeIi grwitów. . DopuszctaltlCi§ć iądAtll1 tiU4t1te6, iapobleia'lłc,tb szkodzi.. U'uwanie od.,.,łłt... WJap l WJ.iał.Cy~h Lrze,6w. lub odszkodowa.nia po zatwierdzeniu projektu. Att.
Art.
(t) ~e'1i te) jle.t według fJ1anu potrzebne 108)j ptzldSutbiutla j ••t uprawniony spędtić

(1)Dotknięty szkodliweu{ działarue1f1 refulacji mate nawet po zatwierdzeniu prójektu ż,daĆ W Dly" .." 14Hł :R oz ,hl i A l , III. lift: 103 dd t (jS wirltkśł~rttit ł lltrtyffiYWilniii, titz~dtfiłJ l>ąiH tdi ' ddś:ikódo«riHła, ch ' bil, ze łes~cte przed uf1fjWein ter1riihh, pi'i~i włttJzę wsIM:di:ne~81 siltCl;'; dlHv~ tlziałanie I1tzewii:1źhił ltih pfzewiaiieć lWI Wł·: tlłt!ff,' ~ przed upływ~m tegt:1 teHiłHiil file spf2eHwi~ł , tJćhrona od ~ow,o,c1il. PgHo);fl. o.,aaićlellła w .o~szarze prteptywa wfetkiejwoK't.· się regulacji, ani nie stawiał żądań w prze-dniWĆie Att 113; wzniesienia , urządzeń, lub odszkodowania. Z powo, (1J DUł o'ldif'btif' 'm:1 pttWbdlii wl5łiiJw~dzłta wła du ,upłyWii tetniirlu nie gaslIą pteteMje/ ~(fJ poszkodowany udowodni, że dotrzymaniu terminu stanęły dif liaifiitil~tflicji ogóln~j ttłóze \VytlaWclć fOzpl1rtl\:" , na przeszkodzie siła wtisza hib nie dające się uchy- ' dłłriła.; ittdcą łłHifybl1/ ił) łfioib Htć hcźyłiłtJtie zttle!fH~11i od tezwo'" lic wypadki. letiła lVłlidzy wddn~1 I istatlc.fi: ' - . . (2J PreŁerlsje o wyna,gfódz~tlie sikSd przeda1) pogłębianie powierzchni ziemi w przekro:" wniają się w ciągit3 lat od , chwih, kiedy pOSzRo.4o~ ju przepływu wielkiej wody, jak równieź, ~ariy .dC?wi~~zi~ł s!~,. *~ . s.~.k_óą~iw;e ".~zla.~n~~ .~lls~ł\.: wydobywanie gliny, żwiru, kamieni i inPJl~, pbzatem są wyłduqone, Jeśh Iile ,. zostam\, pód;. nytlh materjałów z gruntów itadbrzeż,;, · rltesióne w prz~ciągu 30 lat po WYKot\czeruu ,H~j . n,ycJ1, a w miarę potrzeby i i dalsżych; c,zęŚći przedsiębiorstwa, która $pow&dow,iiła: s,iko;

i)óbta,d zttnie-drzewami i krzaka.m i gruntów dę; , Czas ukończenia posicz~goliiyli!li roBót Wińi~ii wodnych od zalewu pn:ez wielką wodęi byĆ vi odpowiedni sj>osóh podany dd piibiiĆiiiej Wiaktóre jednak są naraż one podmyCie; domości przez władzę wodną.
b)władza wodna I instancji może zakutać: l)składariia w przekroju ptzel'łyWu w~el- , kiej *ody mułu; ziemi, piasku, żużli ; . ką Rozkład koszt6w. , mieni, drzewą i innych materjałów; któ": re mogą odpływ wody utrudniać; Art. 111. i} wtttlszania ziemi prze!: , orkę ; karezowa- , nie, cięcie darni, wypasanie i t. p. na ,: , ' (ii' \tfłdddele gtUtit6*. rliidhrielnytb ;t>itHil gruntach; leżących w riurcie wielkiej wody; tii§cł€, prź~dsięhiorć:y t~gulacJł ~Łd~ówiiy ,datek dd k}it6'\\t, iibezpiecżenia bti~g6w, o i1~ tb tiheipi~cz~" jak również na gruntach nadbtzeżnych. nr~ Wedł4.g ~iatWietd1oi1egb p111rliI ł~si ,p'diri~brt~ dll " -W miarę potrt~by i na d<ilsźych; '" 3) ttttWan:ltt gtuntów nadbrzeżnych do skła utrzymaiiia, zapewniE~hia, luB pdprllwi~hia tidpłYw.H d«nilt, wydągania lub staczania drżew;!; wody płynącej. , I;)atek pie może prz,ewyższać lttł li rzysci, wypłyWających , dta «rtaścł~hm z tał)@Zpie albb łnnychpizedmiotów; jak również diJ' czeiiia ich gruntó-W fiadbtźe!ł1ydt ' pdJenili bydła, ó ile osobne urządzenia ,,

(2)Przepisy ustępu , 1 tt1a:ją taltł~ 6df)bwiednie nie wykluczają szkody; ~} na polec~nie powiatowej władzy adminizastósowanie, gdy tih~zpietzehie " tria bYĆptzepro strat:ji ogólnej właściciele gruntów , będą wadżone . poniżej linji bt:ze~ti, by ~~ts(1bł~c wstrzymywaniu ,d dpJywu pfi~i obr.yw<iłił~ jjfź~~ów. r;jbowiĄzani bez ptete~sji do odszkoclowanili bĄdź sami usunąt, bądź zezwolie, M , ,.

(3)Gdy przeż regiilację- ,w 6dy pł~HEtt:eł obowiązarly do iiitżymaniA z,ost~iH~ iWblti' otiy od tego u!iuitilłei~ 'Ił prtekfojti przepływu , wie:Jkiej obowiązKu, wiiiien on lIiśl:ić ptiM~ł~błbrey datek wody dziko rosnących drzew i krzak6wj zaś poza tym obszarem wszystkich tych 'Y!, " wr~9~,ości , korzy,~~i, ., ~ypły;\VająceJż~ t~olnien!a od , Clęzaru tittzymyWapltl. Da.t,~lt " {eln nIe mo ze drztW i . kr~ak6wł ' które są narażone ' na przewyższać przeciętnej tiakłat1ów bi~z~Ey'th, jakie wpadnięcie do wody lub wyrwanie, ayły p6trzl!bt1~ i jakie riiu~ła:ł t>dfiósłć· dóŁy~hcifisowy

(2)Wydanym wmyśl u~tępu 1 zarząqzeniom óbt7wiĄ2arty do htritm-yw'aftHi Vi 6ł~gu ,8śtiHflićł1 10 ni., podlegają zarządy regulacji wód publicznych, ani HH I5tzed regtilaćjąi i móz~ by~eałIłdWłeić! ~pł!t!fj- 2J,rt&l'dy wał~wl 'puywykonywaniu swych ,U praw .. " ,. : :' ny złożeniem 25-krotti~gti daŁłS:tJ rdćltie!o~ , ńłefl blł'łby 'Wałami a wódą płynącą, na Vltl1m_ld. wollted<l ob~zaru ..lewo. Zasiłki z fundulz6w publicznych. , Art. 114. Art. 112. (t) Na wodach płyhącyth, które riie śą ohwa.. ' "

(1)~Uelł regujatja na~łada na ob!>'Vil\łitnege takie ciężary, któfe ni~ stoją , w depdwiednitn: ~t()", Sbn~u do kOI'ZYŚcl, lub któryeh . obowłąza.ny nie je~ł VI stanie pohieść, przymus regulacji J~st dap.u8E~zftł .. ny, jdeli Państwb i sarhdr~ąay wojewódzkie przyczynią się odpowiedniemi datkami do kosztów. (2} W)"StJk(jŚć zasiłków Sbrbti Państwa i 21 ftHHlu~t6w wtjjlwódiKich OZłJadt_ osobne ust.~ Vly państwowe ' ł wojEłwOŁb~ifj . " ; {3) ZUił~lt Piu'tAhvA hł@ dlan tiyć filłiilłjU1 id z~iłku samorząduw{Jj~w6dilłił!~d. " z' \ ł6Waftc! tli łlitlką wodę ; włil.dża wbdrta II instancji oznaczy obszar zalewu, w obrębie któregb B~ipo" iW6linHt Włi,8z1 -W6df1~J I itistahtji nie wolno bę dłł@: t) f56dnb~lć ptiWieitchrli terenu, tudtież WzttÓ .. :sić; rotśitttać i '. prt~nósić wystających had ~~wić!f~t~,~ią. tie~i _iirżą~t~n (!!robel, wałów; budynkowi ffiutów 1 Innych budbVlH. ' e@~ł~liił I'OlbWydi, b~rbdień, plantacji drzew i krzaków i podobhych urżądzeó); 2) t!ałktn~i6ie , llił:l tt~§tiówó , usuWać gtobel, Wiłó\v l , lYifi fibćłbbfiy~li Wthi~sie4. . ' v' 1416 ' Dzie,n nik Ustaw. Poz. 514.

(2)W ważniejszych wypadkach ma władza wodna I instancji przed wydaniem pozwolenia wysłu chać urząd techniczny (meljoracyjny}, obowiązany do utrzymania wody, zarząd spółki wodnej (związku wałowego), względnie zarząd regulacji i ,obwałowa nia, oraz wnioskodawcę, nadto zaś ogłosić publicznie termin do wnoszenia zarzutów.

(3)Na zastosowanie środków ochronnych w nagłych wypadkach na czas trwania niebezpieczeń stwa nie potrzeba żadnego pozwolenia. Gdyby jednak te środki miały pozostać na stałe, należy po usunięciu niebezpieczeństwa uzyskać pozwole-nia. Ad. 115.

(1)Odmowa udzielenia zezwolenia ' na zastosowanieśrodków ochronnych (art. 114 U&t. 1) lub połączenie go z zastrżeżeniami i ograniczeniami może nastąpić tylko ze względu na ochronę od wielkiej wody.

(2)Zezwolenia na wzniesienie urządzeń nie można odmówić, gdy szkody, jakich z powodu ' odpływu wielkiej wody należy się obawiać" zostaną wyrównane przez inne ulepszenia na koszty proszącego. ,, ''

(3)Jeśli nowe urządzenie ma być ' wzniesione w miejsce istniejącego, a odpływ nie dożna przez to większych przeszkód niż dotychcząs, ' zezv.;olenia inożna odmówić tylko w razie wniesienia sprzeciwu i tylko za odszkodowaniem. Odszkodowanie ma zapłacić ten, kto wniósł sprzeciw. Odszkodowanie określa władza wodna; Orzeczenie jej w tym ostatnim . przedmiocie może być zaskarżone w zwykłej drodze prawa w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę czenia.

(4)Władza ' wodna może wydać orZE:iczenie, że pozwolenie co do niektórych urządzeń, wymienionych vii art. 114, ze względu na ich nieznaczne oddziaływanie na przepływ wielkiej wody hie jest potrzebne, lub może być udzielone z zastrzeżeniem odwołania. Usunięcie przeszk6d w odpływie wielkiej wody. Art. 116.

(1)O ile dla ochrony od powodzi jest potrzebne całkowite lub częściowe usunięcie wzniesień powierzchni ziemi i urządzeń, wystających ponad powierzchnią (wałów, grobli i innych wzniesień, bu. dynków, murów i innych budowli, cegielni polowych, ogrodzeń, plantacji, drzew i krzaków i podobnych urządzeń), które wstrzymują odpływ wielkiej wody, może być przez władzę wodną przyznane prawo wywłaszczenia. I'" "" Nr.

wałowy lub związek samorządowy, które są 000- , . wiązane ' do utrzymywania wałów. ochronQ.yc.h"przy... czyni.ć się ma do pokrycia kosztów Państwo . i sfi:m<>, rządowy związek wojewódzki. Udział Państwa n~e może być mniejszy od ' udziałusamorząduwoJe~Ódz,:, kiego. . ',' .' . ~ .. ,. f ,. . ' " ~ Bu~owa wał6w ochronnych. Związki wałowe. " ,Art. ~
. ',t ,- Celem ochrony ' od p'~~od?:i .i popierania ~~i~ nictwa mogą być tworzone związki wałowe . dla, bq: dowy, przedłużenia, podwyższenia i utrzymania wa~ ' łów, oraz urządzeń ubezpieczających, ' osuszających i nawodniających przez właścicieli gruntów, które są narażone na wylewy. Postanowienia części piąte~' niniejszej ustawy mają zastosowanie także. do .. two~ rzenia organizacji i stosunków prawnych zwiążkÓ~ wałowych. Zarządzenia dla ochrołlY wał6w. ,'.; Art. 118.

(1)Władza wodn~ jest uprawniona ograniczy~,· lub całkowicie zabronić . t.akiego użyWania w,ałówJ ,któreby zmniejszało odpornoś,ć wałów. , Kto. ,pq:ez ; to byłby naruszo'n y w wykonywaniu przysługuiące go mu prawa, może żądać od obowiązctD€fgo do utrzymania wału odszkodowania. ,W ' szczególności nie . " wolnó: '

a)przejezdża~ ' lub przepędzać zwierząt przez wały w innych miejscach, aniżeli do tego przęznaczonych j ,. , .
b)skopywać, ' przebijać i zasadzać drzewa~ lub, wikliną wałÓwj "
c)paść zwierzęta na skat;pach wałów; ,"
d)kopać doły . dla dobywania , gliny, ' piaskU. i t. p., zbiorniki ' wody (sadzawki) i studnie w odległości do dWl;1dziestu 'metrów, od sto;' py wałówj . . ,
e)orać ziemię bliżej, aniżeli dwa metry 'po ' . obu stronach wa,ł~wj . ,

(2)W b. Galicji obowiązują , ustawy , krajowe o · konserwacji obwałowania Wisły, tudzież regulacji i. obwałowania jej dopływów, w b. dzielnicy pruskiej zaś statuty związków wałowych;' I , ' I . \ " ' .......; , 'I; .. ~, . " OboWliązld właścicieli ,runt6w• Art.119.

(1)Właściciele g~wntów, należących do zWią~ ku wałowego · i gruntów, , znajdujących się między wałami a wodą płynącą; są obowiązani do ódstąpie- ' nia za odszkodowaniem gruntów, potrzebnych ' pod urządzenia 'wałów i należących do nich urządzeń _ ,

(2)Gdy prawo wywłaszczenia zostało przyznane Państwu, lub związkowi komunalnemu, mogą one pociągnąć do udziału w kosztach przedsiębior stwa właścicieli gruntów i zakładów, jak również zabezpieczających, odwodniających, i ' nawodniajązwiązki . i korporacje prawa publicznego, , wmiatę cych. , korzyści, jakie im usunięcie przeszkód przyniesie.

(2)Właściciele gruntów ': mię dzy wałami ,a woNa wniosek przedsiębiorcy ustala wysokość udzia- dą . płynącą winni poddać się ograniczeniom własno , łu ' władza wodna. ści, potrzebnym do budowy i utrzymania wałów

(3)Gdyby . usunięcie przeszkód w odpływie . i należących do nich urządzeń zabezpieczający-ch. wody obciążyło nadmiernie spółkę wodną, związek , odwodniających i nawodnjai-ących. : . : . , " '".j " ... , " I '., I , .., I ~ ,I I • Nt. 62. 14i7 Dziennik Ustaw. Poz. 574. " d .~ . -,/'

(3)Właściciele gruntów, należących do związ kU'- wałowego, oraz gruntów między wałami a wodą , płYnącą, , muszą zezwolić na branie z ich gruntów rdlnyehi leśnych, tudzież z ' nieużytków i wód, kamienia: polnego i łamanego" żwiru; darni, pia~ku, gli- I , ,, "r J ' ny .oraZ' ziemi, potrzebnych do budowy ,i utrzymania wałów oraz urządzeń zabezpieczających, odwodniających i nawodniających. ~. ' , .

(4)O potrzebie i rozmiarze wywłaszczenia i ograniczeń, tudzież o· odszkodowaniu orzeka wł;:t dza wodna. Orzeczenie władzy wodnej w przedmiocle dkreślenia wysokości , przypadającego ddsżkodo wahia mofe być w ciągu , 3 miesięcy zaskarżone W ' zwykłej drodze prawa~ , , "

(5)O ile w powyższych wypadkach statuty, i-stniejących jtiżzwi4zków wałowych zawierają przepisy , odmienne, ' ilależypostępować według tych przepisów. ~ ~' :' . , Przejście własności wału na związek , wałowy, ' .. Art. 120. Jeżeli związek wałowy obejmie utrzymanie one na jego własność z chwilą udzie1enia, pozwolenia, albo wydii:ilia statutu. Statut może postanowić, że użytkowa nie , wałów pozostaje przy ' dotychczasowych właścicielach. . ", istniejących już wałów, przechodzą z urzędu orzec, że obowiązani do utrzymania mają :wał odbudować w ' takich wymiarach, jakie przed- t~mposiadał.

(2)W ten sam sposób może przy takich wałach nakazane obowiązanym podjęcie środków, potrzebnych do' zapewnienia utrzymania wałów w dotychczasowych rozmiarach i stanie.

(3)Gdy zachodzi wątpliwość lub spór, kto jest obowiązany do utrzymania wału, można tymcz~so wo zażądać świadczeń od tego, kto wał dotychczas utrzymywał, .gdy zaś ten nie może ponieść takiego ciężaru, od właścicieli gruntów, 'k tóre, według uznania władzy, wał ochrania. Ten ostatni przepis ma być również zastósowany, jeżeli obowiązany do utrzymania nie jest w stanie ponosić tego ciężaru. Jeżeli pociągnięcie właścicieli nie może tak szybko nastąpic, winna gmina na wezwanie zaliczyć koszty utrzymania lub odbudowy wału. Gdy kilka gmin jest interesow:anych, należy między nie odpowiednio rozłożyć koszty, które mają być zaliczone. ' ,

(4)Pociągnięci tymczasowo do utrzymania lub odbudowy wału mają prawo dochodzić swych pre~ tensyj do , zwrotu datków lub wartości świadczeń w drodze sądowej przeciw obowiązanemu do utrzy, mania.

(5)Wymienione wpoprzednic'h ustępach' datki i świadczenia są ciężarami publicznemi. , , , być Zapewnienie budowy i utrzymania wału, nie należącego do związku. Obrona wał6w. Art.

Art.
Gdy ciężar budowy wału, nie należącego ' d,o związku wałowego; został tymczasowo uregulowa':' ,ny, ·ma być utworzony związek wałowy dla ustal~ nia przyszłych świadczeń, chyba że w drod~e do- , " (f) Gdy ~ały podczas wielkiej wody są zagro:lone; wszyscy mieszkańc'y zagrożonych, a w razie potrzeby i sąsiednich miejscowóś~i, obowiązaąi są na zarządzenie władzy wodnej dać bezpłatną pomoc browolnego przyznania lub w drodze prawa ozni!:. 'do robót ochronnych J dostarczyć Qa miejsce po- czony został obowiązany do utrzymania, który p6':' , siada dostateczne środki. ' .. ' trzebnych narzędzi i śi-odkpw transportowych. " '

(2)Władza wodna może w tym wypadku po.! ,trzebne zarządzenie natychmiast w czyn wprowaCZĘSć CZWARTA. dżić przez zastosowanie środków przymusowych; ma ona prawo żądać dostarczenia wszelkiego rodzaju o wywłas,zczeniu i prawach przymusowych. :materjałów przydatnych. do obrony przed niebezpieczeństwem z zastrzężeniem wyrównania między Wywłaszczenie. , óbówiązanymi i zwrotu sz'kody. Przedsiębiorstwa, utrzymujące wały (wojewódżtwa, powiaty, związki Art. 124. wałowe i sp,płki wodne)j są obowiązane do zwrotu szkody. O wysokości ocl$zkodowania ' orzeka w ra

(1)Na rzecz przedsiębiorstwa, ktqre ma na zie sporu władza wodna. Niezadowoleni z jej orze- celu osuszenie rowami lub drenami i nawodnienie czenia mogą w ciągu trz~ch miesięcy od daty dorę gruntów, odpro~adzenie wód zużytych, dostarczeązenia orzeczenia udać się na zwykłą drogę prawa. nie wody dla celów gospodarstwa domowego. . lub przemysłowych, wyzyskanie siły wodnej, regulac.ję lo Odbudowa wału ni. należąc:ego do związku wałowego. i uspławnienie wód płynących dla statków lub' tratew, budowę kanałów żeglownych, urządzenie przewozu, ochronę od powodzi, o ile nie może być inacze.j Art. 122. celowo lub tylko z niepomiernie wysokiemi koszta

(1)Gdy istniejąsy już wał, który służy dla . mi przeprowadzone, a oczekiwane korzyści znacznie ochrony gruntów większej liczby właścicieli, a nie przewyższają straty - mogą by~ ustanowione za 'należy do żadnego związku wałowego, całkowicie słusznem odszkodowaniem stosowne ograniczenia lub częściowo Z'niszczej~, albo zostanie zburzony (służebnośCi) i obciążenia prawa własności gruntów przez siłę żywiołową lub szkodliwe działanie, wła i ,wód płynących, potrzebnych do wykonania przeddza wodna może na wniosek jednego z interesowa- . siębiorstwa, a gdy to do osiągnięcia celu jest nie donych, . a w razie p~~licznego niebezpieczeństwa stateczne -- muszą być odstąpione potrzebne grun- 1418 ty i iAne ni~ruchomości, urządzenia i "akłady, .._:,wa, wreszci~ uprawnienia wodne, ktM. mają JUniej,.. sze znaczenie gospodarcze, niż udzielił J~ J1łajĄe' pozwolenie.

(2)Przy wymiarze odsz~odQwania nie a.ą.letf uwzględniać tych stosunków, co do których jest wfpoczne, że spowodowane zostały umyślp~e, ~~y tą: dać wię~ s zego wynagrodzenia. Wartośe s,'l';c,zegqlnego upodobania, tudzie~ WZl'O~t wąrtoś~i pt'zedmiotu wywłaszcze~ia z powoąu zami~rzopego pł'~e4siębiorstwa wodnego- nie ~ają być · br'ane V94 uwagę przy oznaczeniu ods~kod.owapia: ' '. , . [3) J eż~li . pr~edsiębio.rstwl? Hl~ ątt ce!!:1 "P(fYr c,;?:aJl1 e opwodmemę gruntow, cllil ~~óryc:1! 'Y9~~ plynąca stanowi odpływ naturalny, P:r!Z~d.sięh.ipr~f!. nabywa wrp'z z ustalenierp. praw,a, wspoIlłąią.,Q~~p 'fi ust. l, jednocześnie prawo obni*eą~ą. ~wie!~i~,9t~ wop'y na odnqśnej przestr:ze?i, lup p<?dnie~~ęp~a SO przez wpu~zczenię \Y o dy, !=> il~ prze~ t9 ' ~fląnę l!!N~ ł?:koąy prócz zmiany stan1f wqd g!lJP.t~'fIYfh ,q ie zostilPą .spowodo'wane. po wyną.grod.~enją#If!?ą i ~tffl!! wywoJanych wyłą~znie zmiaIfą stanH 'Yo~ gr~mtp: WY9P, przedsj ~biorca Qie jes! obowją~fł9Y' ....

(4)Gdyby przeprowadzenie wody zan~.~~y~ · .$ZCZonej mi.a lo po~odow~ szkody J9P lł~ią~liwości dla właścici,eli gqmtów, winnQ by~ ijąlt-4tę~~11~()f)f zapomocą zamkniętych, ' szczelnych przewodów. t5} D potrz.ebie, rpuJliąn;~ i cpdj:.ą,ju ~łm,lt8R:' ści lub odstąpienia grunt.4 w i nieruchomości, tudzieZ o wysokości odszkodowania orzeka władza wodna. Art. 125. me

(1)Po.stą.nowięni.4~rt. p,* ~ąją !;ł{'W~R: wania qq bt1Qyp.}<4w, PfNJ.wqr~f, Iłgl'QdqW ,i ę~~9t!-1' rzy, obo w iązek zaś zezwo)gnii} n~fJ~~8Pf9W.!d-~p.:, nie ' ,kanału dla nawodnienia lub odwodnieniagruntów, zaopatrzenia w \yQq~ 41~ P9trzeb domowych lub przemysłowyeh, lub edpre-wadzenie wód zuży tych przez takie reaJności, ogranicza si~ do z§!ZWOlenia na przeprowadzeałe wod~ · .w za~kniętych szczelnych przewoda~h. [2) Na wyjątki od powyższego przepisu, gdy chodzi o przedsiębior,st)Vo Państwa, lub samorzą dów, lub gdy przedsiębiorstw'o leży w interesie public~ l1ym naJeży 111:yskać zęzwplęAJ.~ wpj~wądzkiej wladz:y admiąt5-tracji ogólnej. Ąrt. ~~6.

(1)W wypadkach, wart. 124 wyząieniony,cą,.. ,noże właścicieigruntu żądać, by prz~dsię~ior<ra zą~ miast ustanowienia słlłżebności pai}ył ,o,a wł.~~!'J.o~ę, 'potrz~bne dla urządzeń ~runty.

(2)Gdy pQzostala część grunł!l ni~ rnC);'~ Pyt celowo według swego dotychcza$p~ego pr~.e~m~e'!' Ji.~a używana, : Ip.O~~ wl~c~cjeł ~cJ.,a9 'wykJłoP~~J}~ł .~ałę~o SrunŁ\&o Q4~wPłł lu!» ,*~j~ęie pr~włl P1ętr~e~ ~o.cły. ~ 1"zJ%lędu H bJ~.~ ,pl"1F,h,,. ~"b ~,~lu~ , ~' '," Ar~~ Jf?~ fHW a ph;t,zeniil vm9Y mQgą ?YĆ JJ.4 ~.ą9fl.h~ł i1;lt~!~~PłYfłQf~h ~ . pPWP~h1 p'Fzślw,aią.Jący,ch ~~H[Ś,y} dla rolnIctwa {ub zeglugl oQę~r~m~ l~b ,Qgr<l,n~~?:Q1ł~ 1ą p~~~p4pwaą~~m~ P9~wQteI}i~ ną p1ętT?e.łł~e wo- ~y p19,~~ PYF W wy~J ~;rt, 63 cpfq~.lft~ ~ub Qgr~mfU:?Jler W.P,q!" ~Ył~9W~JJi~ ąr1i,ą~~~ ~9 ątJwą~RhIU!.• ~ ~~w~4~i.~", Art. '1~

. {n rr~ę4~i.ębWrcv JJr~~d?:ęp do op~p4nieniil 1łf!J ll tqW, 1!:lp. 40 ' ,q~Pf,(łWij.d?:~ni~ w,ó d 1:ani~c~yą?,9łi9: ~fFP, p~p~~zaw. ~ą ~.ełWp1if qa... wsp~lnę »~yt.kQw9, Ole tych urządzeń osobom trzecIm, gdy on~tH~ m9r ' gą tego celowo przeprowadzić w inny spOSÓb),llb tylko n~W~?ę.m Wi~1~jc4~!=>s~!ów, gqy pr~::y, lem użytkowanie lub ruch zakładu nie zostaną Cllaprzedsiębi'orcy istotnie naruąf:9nę i. nadto, gdy osoby trzecieprzyjmą na siebie odpowiednią część kosztów Yfj:ą~~~J);ą i j~~$ ».trzym~.l}j~, wy~ą.~mdz~ f'r~edsi~- ' ~nQrcy ~z~'p4y, Jił~~9Y . pIu 'ł'ąp'plq~ lf~}i~PW~HHę mggł,q Wyr1!!4ł!~~ Rrił i 4~,9-?ą, P.4 j~go t.ąqani,ę prl-~~ PFf,y~tfWi~Qi~II}ą9 'I{~PQJp~~o ~~yt~Q;vanj,q. ,ąfpśQYf»~ m(}tn- ?i.a~~~pie,~l}j~..J~~~Jj ~~pplpe ' lłtytlH)WąJ}j~ we jest tylko przy odpowiedniej żmianie ur::.?;~ą~ę: hia, przed$iębiorcy są również obowiązani stosównJ~ do ich uznania zmiany te bą# ,s ami przeprowadiić, bądź na przeprowadzenie ich zezwolić. Koszty tycll żmian mają ponieść wyłąq;nie . osoby, żądają<:;~ wspólnego użytkowania. [2) Qb9~,ią.ł';~,~, ()hęś'()n~ "fi 11st, , ~, , dptyczą ł~k~e pq:e~~ęł;ij.9r~g\f !łr~,ąp.z~ń ąo ni!-w04ni~~,i~, jęd9~,~ WJl~Q pa r~~~~ Wl~śf!j~i~li tv~p grunł9~, ~!9~ Ię {i~~ P9~f~§~Yc~ pr~ąd:z~ń ?o~tałr ~~ję~ę. {3) rrzęp~sy p,§!ęPÓ\f ~ 1 .~ me ~ą.)ą z~.~to~9- waniagg pT~~4.?!~}\ Wl=pię~h~,!:ly~h prl-~.?- §P9!.~~ W9~ P!ł ly.b ~W!l~~Jł wa~9wy! ' \ , ,r~.,,!» wł~ą~.~~ Iru!1t6~ RJldbrzei~ycb do ~r.z.~~6 1ł8 .•p~. "!1~1cll "'9d~~b płrnącrą... Art.
LU Wt~~~j~iel J9~ ~żyt~pwt?i~ gnmtą . m~fk . 9r~~~gq mg~ ą~i.l F~~ew WJ!i~n~gR gqsp,Qqp,rsbYf ~ts;zt pq§~ffł-C~RW.tę!.p ~~ wł~ci@i~!~!1atl,1r~lp@j' W~ f Jłf'fR~eeJ ~~~~~~m~ q,a P'qą9~ę~1f! SCP9R~W1 PPlPPlł!p'w, §fh~9n1~~ C~Q~P, pr!ihli, pą1p.w dlł p-'?1y""k.f.yw~n~ JH~ J/g. , I?PPY~ r:Wf.Cr,jqw:y~h ~!~~ ~~~ Hł B.{irp.tł $~9S1JJ~ ~~ go zil
iJf.lP,w ~'łpl~,pr' wych i przystani, choćby one nie służyły wyłącznie dQ p$h?W wł~§n~gp gpspgą~r,stwa, o i1~ ~tqspwpi~ po art. 45 nie mają'· zastosowania przepisy o pozwoleniach. Urządzenia te ą.~ ?ąPanie . władzy wodnej winny być w wyznaczonym terminie bez pretensji e.~ o~~Jcodpw,~ia ij§/J-nj.ęłe }IJP ?:mięniR!}~lgp.y dal,.. §~~ Jch' 1stn!~p'ięw 4ołY~p~zp.spwym ą~~nie ni~ 4ą §~ plł~I?P~ić 7- ~p.~~n~,~~rn p.Vpl}~zDym, WS;l~zeS{)!n94' §f;1 r.~ą .,. ll~r~Y1P.ą.ni~m wol;ll~go pdpływp, ręg»lą.~j.ł \fogy płfn~fej W~ąług ~ ~atwi~i~~im~gf.? pląm/. l~r~! U)~" • prn' wp4aF.J1 !NR~ąDYF9 ' w.~~~ ~. ·pr~... ~fiŚł" łM '4)& MiJJIP. .(. pl' ' 0 D~ienni~ t)śtaw. , , tĄ) Przepisy Poz. 5·
1419 ust. 1 nie mają zastosowania do utworzonych przez rozszerzenie wody płynącej, dalej d.o przew obrębie podwórzy, ogrodów j pa.r~9"" 49 zbiorników wodnych, wreszcie do takich ~ę~ipr, ~ . których odpływają tylko , naturalne W9g.y płynące (art. 21 ust. 3). . winien qać przedsiębior~a tytułem \f~agrodzenia szkady, spawodoW3Jnej robotami przygotowawczemi. (3} Państwo, ZWiązki ąamorz,dowe ' i spółki wadne walne ąą pd Obowiązku tabeż.pieCzenia odszli,odowania. · - " - _. . , - ' ". Prawo utycia wody w razi. Diebezp:ieczeutwL P r;pól"a'f-' wpdll}'~h (~wi,~qc~ wałoW}'ck). , ,~WqVf, sztl.!cznie 19.~y~ką prywatnej §tq;ęnj tej wody . I l I ~ " CZĘść PIĄTA. • A~t.
R (?Jd, ~ i id I.

(1)Gdyby zaszedł wypadek czasowego braku ,Wpąy-, 1:Qo~1! władza wodI)a, a w razie grożące g o nie~~z'p!ę~~eństwa, jak np. pożaru, miejsc()wa władza .P9t!cyjna wyąać ?:arząqze~ia, wskazane interesem publicznym, !=o do Gzasow.ego użycia wód publicznych i pryWatnych z wyjątkiem zamknięty ch wodociągów obcych &1llin i w razie konieczności kazać je natychlIliast wykonać. Interesowanych należy natychmiast o tern zawiadomić.

(2)Właściciel lub uprawniony do użytkowa p,!a PJpżę żąd,ać pqszkodowania: Obowiąz~k od~~koQo\f~ni.,., któr~go wysokość oznacza władza w.odna, qbciąża grnin,ę. Właściciel lub uprawniony, który 6ię cz'uje pokrzywdzon:ym, może się odni e~ ': w terminie trzymiesięcznym od dnia doręcze nia orzeczenia dowłaściwega sądu a .oznaczenie wysokaściadszkodawania w drodze pas~ępowania są dowega.

(3)Skaro ustanie patrzeba lub minie niebezPiHZ!~.fiłw~, m~~jsco~ą. · władza . policyjna . usunąć ma na koszt gminy paczyniane zarządzenia. Pf/stanoU/ięnia o~óln., Cea. 1~"1d. Art.

Według postanowień się twarzyć spółki W99tte: wj~lki~j w9~YI 9P~~Jii~g~~pi~ Qrz~g6w, uSłl nięcJa pr~ęs?;kpą W a4pły'w~ę wielhl~j wo4Y, !>!i4 oWY ' i p~rzymąnia w~f(>w ~C[:łem ()~hrany aq PQ\f09~J wrą,z ;r; Hq:ądzeąiąrpi acqroni}eIlli, 94wo9nja;ącęmi ł ną w 9 clni ą (związki wałowe), zabudowań potoków górs~i~p wrp"z z ustaleniem i zalesieniem staków górskich; 3) dla 'ł-SpłąwQięni", wM płyn.~9yc4 ~lą ~tatków j trąh~w ią~9 tę~ 41~ ' !>!l~P-\fY i utr~yątl;lnja , nawych dróg żeglownyc~ .i spf~wp:y~b ! bl·nycli ur~ąą~ęń gJą tegJlłgj i §J,>tąwJJi 4) ąla zakłądaqtą., !ltr~ymąnią. i l1żyt~owan~a urządzeń dla za"Pati'y\f~p.fp \f \yo!i~ 40 picia i do użytku gaspodarczego, dla utrzymania wód W czysta$~i .oraz odprawadzenia wód zużytych i zanieczyszczonych (kanali'zacji); 5) dla utrzymania isŁBiejących urządzeń me~ . ljoracyjIlYc~. jącemi Art. PJ. ochrony zakładów,za.apatrujących W wpd~ gp picia 1 ~;iTIkową, przed zanieczyszcze"ięm .hJb ~JIilłj~j·s.zęnjelll ich wydaj paści , tudzież dla ochrony naturą.lnych albo sztucznie ujętych źród e ł, AA~j~,ijśl:Cy~q w949cjągi może ', władza wodna ustanowić obszą.ry ochrop..pe i wydać zarządzenia ca do pj:y.tlwwąni~ j ~,ą.~osPQpa,r9wą.nia ,g runtów w obrębie tych obszarów. " . , Q)Jęt~lj ,skptkięPl tych zar.ząqzeń właściciel ~upt~ ggrąąis:~pny j!,~$t w $wob9dnem jego używa ~ PT~Y$łp'~!J,j~ mu ' prq.wo żądaqiil- .a dszkodawania. , . P) ' <;9 Qi:> p~hr9IJ.Y ź,róp.eł tpineralnyęh obawią zują przepisy ustflw o ił?dr9wis.~ach. mogą . 1) dla osuszania gruntów rowami i drenamI, na wodn~Em~.ą, I1-a]lłP.-Jąn~ , pa4nos~ęnia (kal~ą~Hl gr~lI!-tóVf, I,1P!~wy i ekspJqata,cji tarfowj~l.<, ' prz~~ząn~1:l i ~k~p.!pa~.<Jcji gospo' darstw' rybnych, budowy i utrzymania zakładów sł!p piętrzęnip. wody i wyzyskania siły popędawej wody i budawy zbiorników wady; , 2) dla regulacji ł utnymania wód płynących, a W . ~~qJ egpJHg§ci: ~yt'VQ,~eJlia łażyska dla pgprp'~'Y Qdp'"'ą. i 9<Jpr9W!ldz~I}ia iHfIzlf7 · 9ł!łarq,g~ 9J. ';'odo§lid6~ l ir6s1eł. {1} Dla niniejszej ustawy ' Utwor~.nl. ap6lld. Statllt IPM\d. . Art.
Art. t
,

(1)Jeteli w celu wykonania urządzeń wodnych , potrzeaae s~ rabo ty przygotow awcze na cud~y;eh grontaeh, a właściciel ich .nie chce na nie ze~waU~, musi pr~edsiębiorca uzyskać na to pozwole~je wJadi!Y wodnej, która w:yznaczy stosowny terVli~ 40 p,odjącia tych robót. Jeżeli cha dzi o grunty \oJejawe" naJdy porozumieć się ' z właściwemi wła.amj kolejowemi. " , , (~) Na1Żą4aaie właściciela gruntu ma władza

(1)W arunkfęm 1Jłw~r~~njłl ,"fkłję~l d9i~ nie dowodu, te pr~lił~iIlpjQ,ątwP sJy.ży !iJ~. 99Pfa publi~znego. lub m, pa e~Jłł Wf:ORąJftf ~osJgdft.rqJY . w.daa H.ao~y~ ,abUpW~I8QW, jakle tymcioaiQW, pożytek. "

(2)P hvpr1:~nię §łUlłki Hił"łSDyję: ' 1) dabrawolnie przez z~łwj@rą"ęni@ 4łiłtl1tu , :ąa ' ~d&tą.wje ~go~y wuvątk~h łnłeresawa nych Ra zaWiil~ą.Jlj@ ąD@łkji 2) z zastPliQWą.fliem prF-młłfą 'V;r;gJ~g.@Pl mIliejuoici pr... ,tlłv.ka lila "'witru.. '-, I DziennikUsŁaw. PO'z. -574. 1420 pO'dstawie1 zgody większości 'interesowanych na zawiązanie spółki przy równoczesnem przymusowem pociągnięciu mniejszości do udziału w spółce; 3) przymusowo przez wydanie statutu mimo braku zgody wszystkich względnie więk szości interesowanych na zawiązanie spMkL . t -Nr •. 62.

(4)-Statut spółki może postanowić, że w miejsce zgromadzenia członków wstępujewybi'erany przez nich wydział z wyjątkiem dwóch wypadków: 1) jezeli chodzi o zmianę statutu, która wprowadza nowy cel spółki lub ustanawia stO'su,;, pek głosów, nie odpowiadający stO'sunkowi udziału w ciężarach spółki (art. 176); 2) jeżeli chodzi o rozwiązanie i likwidację (art. 178). .. Nied~puszczalnojć zarzut6w po zatwierdzeniu Itatuta. Art.

Po zatwierdzeniu lub _wydaniu statutu nie można podnosić zarzutu, że nie istniały w.arunki dla zatwierdzenia, albO' wydania statutu. Uprawnienie do działań i siedziba spółki. Art.
f Jeżeli spółka korzysta z ~~pomóg Państwa lub , ciał samorządowych, statut zapewni O'dpowiedni . udział przedstawicieli władz państwowych i satn,O'rządowych w. za~ządzie i zebraniu spółki. . Członkowie sp6łki. , '.1 , " Stosunki pl'llW'lle ~6łki. Art. 136.

(1)Spółka .jest osobą praWll1ą. .

(2)Musi mieć siedzibę w Państwie PO'ls,k iem.

(3)Ma być wpisana do księgi wO'dnej (art. 229). '-1 Art.

o ile stosunki prawne spółkii ' jej człO'nków nie są unormowane w tut, zatwierdzony (nadzorczą) . niniejszej ustawie, O'kreśla je staprzez właściwą władżę wodną Art.
Postanowienia stat~ta. Do spółki mogą, oprócz każdoczesnych wła - ŚCicieli gruntów, kopalń i zakładów przemysłowych, w przedsiębiorstwie interesowanych, należeć jako człO'nkO'wie tylkO' te spółki wO'dne, związki komu- nalne, wałowe i rybackie, które są interesowane w przedsiębiorstwie. Posiadacze dzie'd'z icznego pra' wabudowy mają te same prawa, co, właściciele. Art. 142.

(1)Statut musi zawierać po~tanowienia O'kre- ślające: 1) nazwę i siedzibę spółki; 2) cel spółki z powołaniem się na plan przed- ' siębiorstwa; . 3) ewentualne zmiany planu; Art. 138.

(1)Na przystąpienie do spółki korporacji, fundacji i instytucji pI;awa publicznego 'zezwolenie nie jest wymagane.

(2)Posia,d acze _fideikomisów i ordynacji są uprawnieni do przystąpienia dO' spółki bez zezwO'lenia oczekiwaczy. Zarząd BP.6łki. Art; 139.

(1)Spółka musi mieć zarząd. Zarząd może się składać z jednej lub więcej osób, z których jedna jest przewodniczącym. . (2J Zarząd zastępuje sp~łkę w sądzie i poza sądem. Zarządowi przysługuje prawO' ustawowego zastępcy. Zakres jegO' praw może być ograniczony przez statut ze skutkiem prawnym względem osób trzecich. Zarząd prowadzi administrację, o ile poszczególne sprawy nie są przekazane ustawowo, lub przez statut przewodniczącemu zarządu, lub zgromad:z;eniu członków.

(3)Przewodniczący zarządu, który jako taki się wylegitymuje, nie pO'trzebuje osobnegO' pe!nO'mocnictwa dla zastępowania zarządu wobec władz są dowych i administracyjayeb. . 4) użytkowanie iutrzym:ywaQ,ie , tu;'ządzeń " . 5) przyjęcie przez członków ograniczeń pra~a ' własności gruntu oraz innych ciążących na nich obowiązków; '" 6) stosunek udziału w korzyściach i cię*~rach, jako też w pravie głos~wa'nia; .. . 7) układanie budżetu oraz sprawdzanie i regu100wanie rachunków; . ,! 8) skład ' i wybór zarządu, zakres uprawnień zarządu i, jeżeli zarZąd składa się z kilku spółki; członków, uprawnień przewodniczącegO', formę legitymacji członków zarządu i dokumentowanie jego uchwał; 9) warunki i formę zwO'ływania zgromadzenia członków lub _ wydziału, ' pełniącego jego czynności, tudzież sposób dO'kumento.wania powziętych przez nich tlchwał; . 10) sprawy, mają<:~ podlegać uchwale- zgrO'madzenia członków lub wydziału; . 11) skład i sposób wybO'ru kO'misji r~wizyjnej , , (art. 166); 12) formę obwieszczeń spółki i pisma publiczne. w których obwieszczenia mają być umieszczane, o ile to jest przewidziane w statucie.

(2)Do statutu należy dołączyć wykaz wcielonychdo spółki gruntów, kopalń i zakładów przemy. słowYch' z podaniem każdorazowych właścicieli orU " :-, Dziennik Ustaw. Poz.

Nr.
należących do · spółki związków. stale uzupełniany. Wykaz ten winien 1421 Ustanowienie ,p rzymusowego zarządu SiP6łki. 'd być Art.
Sąd poluibowny. Art:
Statut może zawierać przepisy o utworzeniu polubownego, który rozstrzygać ma sprawy . w sporach spółki na wezwanie obu stron. '" ,.'0 sądu ~l'&Iliczenie p1'lawa glosu. Jeżdi zarząd spół~i mimo wezwań władzy nadzorczej zaniedbuje należyte wykonanie, utrzymaDie albo napra'fę urządzeń spółki, władza nadzorcza może usunąć zarząd i na koszt spółki ustanowić komisarza i ciało doradc~~, zł6żone z członków . spółki do z~rzą~u . spraw spółKi. Zezwolen.ie władzy na obci~ apółJr.i. Art.
Art.
W. spółkach, mających więcej niż 2 członków, Zaden członek nie może posiadać więcej niż dwie pią te wszystkich głosów i

(1)Do sprzedaży gruntów, albo zaciągania pożyczek z wyj ątkiem takich, przez które nie zwiększa Śię stan obdłużenia spółki, po~rzebuje spółka zezwolenia wła:dzy nadzorczej. '

(2)Statut może przepisać uzyskanie tałli~o zezwolenia także w innych wypadkach. '. ' ~, Nadzór .PaulWl8i. Art. 145. .

(1)Spółka stoi pod nadzorem władz państwowych. . .", . '

(2)Nadzór państwowy 'odnosi się do prawidło. we go wykonania, utrzymania " i naprawy urządzeń s~ółki, jako też do przestrzegania, ażeby sprawy spół kl były zarządzane zgodnie z ustawami i statutem.

(3)Władża nadzorcza może swe zarządzenia przeprowadzić bezpośrednio. Mianowanie zutępCów c.zloDk6w z&rrlądu. ·Art.

Kontrola władZy. Art.
Na żądanie władzy nadzorczej muszą jej być przedłożone do przejrzenia akty spółki i odpisy budżetu, zamknięcia rachunkowego, jako też sprawozdań komisji rewizyjnej oraz protokółów posiedzeń zarządu i żgromadzenia członków. Włą.dzy nadzorcze j przysługuje pr.awo zarządzenia nadzwyczajnych . rewizyj kasy spółki i całej administracji spółki, jak również brania osobiście lub przez pełnomocników udziału w rewizjach i zebraniach zarządu oraz. w posiedzeniach zgromadzenia członków (wydziałti). Jd~li przepisany statutem wybór zarząQu, lub poszczególnych jego członków, pomimo wezwania Uprawnienie do rob6t na lZrun.tlllCb .póuu. > Władzy nadzorczej, nie przyjdzie do skutku, ,przysłu guje tejże prawo mianowania . zastępców na miejsce · , brakujących członków, 'którzy do czasu prawidłowego Art.
, " .. wybrania brakujących członków mają spełniać ich .

(1)Spółka jest uprawniona wnOSlC l utrzymyGbowiązki. Władza nadzprcza może im wyznaczyć ' wać .na gruntach do niej należących urządzenia, poodpow~ednie wynagrodzenie na ' kószt spółki. trzebne do osiągnięcia celów spółki. . .

(2)W razie sporu orzeka władza nadzorcza, ..:Wstawienie do budżetu i śclągłlięcie przez wladzę .wydatków. czy pewne urządzenie jest potrzebne do osiągnięcia celu spółki. I Art. 147.

(3)Członkowie spółki mogą żądać od spółki J~ielispÓłka zaniedba lub wzbrania się wsta- wynagrodzenia za szkody, wyrządzone ich gruntom, wić' do .budżetu lub uchwalić ' poza budżetem świad kopalniom, lub zakładom przemysłowym przy rówczeń i wydatków, ,jakie w myśl ustawy lub statutu noczesnem uwzględnieniu ~ korzyści, wynika j ących · na nią przypadają lub przez władzę w granicach jej z urządzeń spółki. . kompetencji zostały ,ustalone, może władza nadzor

(4)Dzierżawcom i innym użytkownikom nie < cza w uzasadnionem ' orzeczeniu zarządzić wstawie- przysługuje prawo domagania się takiego odszkodo· ' . nie do budżetu 'I'ub ustalenie nadzwyczajnego wydat- wania od spółki. ·· ku 1- ściągnąć potrzebne datki. .OdpowiedzWDość ' spółki za zobowiązania. ,"' ~ . Złocienie z urzędu czl0Dk6w za:tąda. Art.

. Art. ,
Władzy nadzorczej przysługuje prawo złożenia z urzędu członków zarządu, którzy się dopuszczą . ciężkiego zaniedbania obowiązków. Złożeni z urzę . du moiĄ wnieść odwołanie do wyższej instancji. Spółka odpowiada swoim majątkie,m za ' przy.jęte ' zobowiązania. O ile w ten sposób wierzyciele zaspokoieni być nie mogą, suma dłużna musi być zebrana drogą datków, które wyznacza zarząd według miary, ustanowionej w statucie. 1422 Dziennik Ustaw. PQ~,
PierwszeiistwG ciężarów spółki przed prawami r~~ Art. 154.

(1)Cię,żąry spółki są ciężarą.mi realnemi i mają P-t do wySQ~O~ CI trzechletmch zah::grOSCI plerwszi<!ń stwo prz ęd lpnęmi prawamI rzeczow.:mi bezposrednio po patj.stwowych PO(bl.t~ą.ch i publlcznych dą.mnach. ObCIążaj ą one grunty, kopamie i Zc;t~iady przemysło we, interesowane w przedSIębiorstwIe, weciiug mIary, ustanowionej W statucie. (2J Członkowie, wyłączeni ze spółki, odpowiadają za nałożone na nielł datki udziałowe aż do czaIiU ich wysli\,Pienia. RMld.d cI.tk6w, 2) Jeżeli jest rzeczą pewną, fe zobewią:?;a:rl"Y me może poniesć kosztow, powstaiych z wykonallla przez OSODę trZ(;!Cią, lub )ezeli chodZI O wymuszeme c.lynnosci Olewykonalnej przez osObę tr:.;ecii\, albo o zaniechanie, natenczas może być wyznaczona grzywna do wysokości 30 złotych. Grzywny WR~ywają do kasy spóJki, . ., ,. (21 Zastosowanie śrocl~ów p~zyml!.s0'fY.cp, Qlll~i byc poprzedzone plsemnem zagrozeOlemj )ezeh chodzi o zmuszenie do pewnej czynn9ści, należy w pisemnem zagrożeniu oznaczyć termin, w przeciągu które20 czynność ta 1l).ą. być wykonana. ~" •.u. ..n:~cjw zarzlł,dJ..Jli..q~ ,~~,4, ,~~1fL Art. 155. Art. ·158.

(1)Udział w dężar~ch spółki normuje ~ię według miary korzyści, które członkowie odnoszą z urządz eń spółki. Przy spółkach mających na celu utrzymywanie WÓQ W ~zy~t9.ści, oznacza się udział w cięż arach spółki przedewszystkiem podług stopnia zanie.::zyszczenia, wywołanę~ prz~z posz'czególny.ch członków i podług nakładów, czymonych przez' społ l{ę dla ąsunią.cią. tych z4nie~zys~c.zep". ,

(2)Prawo gło~u czł.onków nal~ty .nprffl.Q~aĆ ~-edług stosunku· ich udz;!!JlJ.w ~~~~J~,rącb spQłki. Każdyczłon.ek spółki, ~bpwią~ą.ny do §~ł~~an.~a ąą.t ków udziałowych, m~i mieć pJ;ł;yn.ai~}J.ięj j~.Q..~

(1), Pr7.eciwkg z~rzfld,żentpm zarządu i jego przewodniczącego i przeclw zagrożeniu użycia środ głos. . (31 Jednogło

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.