📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 1 października 2024 r.o dochodach jednostek samorządu terytorialnego 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,
ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, ustawę z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawę z dnia 7 października 1992 r.
o regionalnych izbach obrachunkowych, ustawę z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy
wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ustawę z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy, ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, ustawę z dnia 26
kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu
termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, ustawę
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r.
- Kodeks wyborczy, ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej,
ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
ustawę z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, ustawę z dnia 4 listopada
2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, ustawę z dnia 9 marca 2017 r.
o związku metropolitalnym w województwie śląskim, ustawę z dnia 27 października 2017 r.
o finansowaniu zadań oświatowych, ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym
Funduszu Rozwoju Dróg, ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym,
ustawę z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy
o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę z dnia
30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw.
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego
Rozdział 3 - Zasady ustalania i przekazywania dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego
Rozdział 4 - Zasady ustalania potrzeb finansowych jednostek samorządu terytorialnego i ich finansowania
Rozdział 5 - Korekta nieprawidłowo ustalonych potrzeb finansowych
Rozdział 6 - Zasady i tryb przekazywania dochodów jednostek samorządu terytorialnego
Rozdział 7 - Zasady i tryb ustalania dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych
i podatku dochodowym od osób prawnych oraz subwencji ogólnej dla nowych jednostek
samorządu terytorialnego
Rozdział 8 - Dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego
Rozdział 9 - Zmiany w przepisach
Rozdział 10 - Przepisy przejściowe, dostosowujące oraz końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego;
2)
zasady ustalania i przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego dochodów własnych,
subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa;
3)
zasady ustalania potrzeb finansowych jednostek samorządu terytorialnego i ich finansowania.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dochodach podatników podatku dochodowego od osób fizycznych - rozumie się przez to:
a)
dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, stanowiące różnicę między
osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami uzyskania przychodów, do których
mają zastosowanie zasady opodatkowania, o których mowa w art. 27 lub art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859 i 863),
b)
kwalifikowane dochody, o których mowa w art. 30ca ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
c)
kwotę odpowiadającą 14 % przychodów podatników objętych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 776 i 863)
- bez uwzględnienia dochodów (przychodów) wolnych (zwolnionych) od podatku;
2)
dochodach podatników podatku dochodowego od osób prawnych - rozumie się przez to dochody
podatników podatku dochodowego od osób prawnych pomniejszone o dochody (przychody)
wolne (zwolnione) od podatku;
3)
jednostce samorządu terytorialnego - rozumie się przez to gminę niebędącą miastem
na prawach powiatu, zwaną dalej „gminą”, miasto na prawach powiatu, powiat i województwo;
4)
kategoriach jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to odpowiednio:
a)
wszystkie gminy,
b)
wszystkie miasta na prawach powiatu,
c)
wszystkie powiaty,
d)
wszystkie województwa;
5)
liczbie mieszkańców - rozumie się przez to liczbę mieszkańców zamieszkałych na obszarze
odpowiednio danej jednostki samorządu terytorialnego, danej kategorii jednostek samorządu
terytorialnego oraz kraju, według stanu na dzień 31 grudnia roku bazowego, ustaloną
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do dnia 31 maja roku poprzedzającego
rok budżetowy;
6)
nowych jednostkach samorządu terytorialnego - rozumie się przez to jednostki samorządu
terytorialnego, które zostały utworzone lub których granice uległy zmianie po dniu
31 grudnia roku bazowego;
7)
podatniku podatku dochodowego od osób prawnych posiadającym siedzibę na obszarze jednostki
samorządu terytorialnego - rozumie się przez to także podatnika podatku dochodowego
od osób prawnych, mającego siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
prowadzącego działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
zagraniczny zakład, o którym mowa w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 oraz z 2024 r. poz. 232, 854 i 1222);
8)
przewodniczącym zarządu jednostki samorządu terytorialnego - rozumie się przez to
odpowiednio wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę i marszałka województwa;
9)
reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego - rozumie się przez to przedstawicieli
samorządu terytorialnego w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego;
10)
roku bazowym - rozumie się przez to rok poprzedzający o dwa lata rok budżetowy;
11)
roku budżetowym - rozumie się przez to rok, na który jest uchwalana ustawa budżetowa.
Art. 3.
1.
Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są:
1)
dochody własne;
2)
subwencja ogólna;
3)
dotacje celowe z budżetu państwa.
2.
Dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu ustawy są również
dochody z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym
od osób prawnych.
3.
Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być także:
1)
środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi;
2)
środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej;
3)
inne środki, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią.
4.
Środki, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, są przekazywane zgodnie z procedurami zawartymi
w umowie międzynarodowej lub umowie z przekazującym środki albo z innymi procedurami
obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Rozdział 2
Źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego
Art. 4.
Źródłami dochodów własnych gminy są:
1)
wpływy z podatków:
a)
od nieruchomości,
b)
rolnego,
c)
leśnego,
d)
od środków transportowych,
e)
dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej,
f)
od spadków i darowizn,
g)
od czynności cywilnoprawnych;
2)
wpływy z dodatkowego zobowiązania podatkowego związanego z unikaniem opodatkowania
w podatkach określonych w pkt 1 lit. a-d;
3)
wpływy z opłat:
a)
skarbowej,
b)
targowej,
c)
miejscowej,
d)
uzdrowiskowej,
e)
od posiadania psów,
f)
reklamowej,
g)
eksploatacyjnej - w części określonej w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1290),
h)
innych, stanowiących dochody gminy na podstawie odrębnych przepisów;
4)
dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów
budżetowych;
5)
dochody z majątku gminy;
6)
spadki, zapisy i darowizny na rzecz gminy;
7)
kary pieniężne i grzywny, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
8)
5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań
z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne
przepisy nie stanowią inaczej;
9)
odsetki od pożyczek udzielanych przez gminę, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;
10)
odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody gminy;
11)
odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych gminy, o ile odrębne
przepisy nie stanowią inaczej;
12)
inne dochody należne gminie na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 5.
Źródłami dochodów własnych miasta na prawach powiatu są:
1)
wpływy z podatków:
a)
od nieruchomości,
b)
rolnego,
c)
leśnego,
d)
od środków transportowych,
e)
dochodowego od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej,
f)
od spadków i darowizn,
g)
od czynności cywilnoprawnych;
2)
wpływy z dodatkowego zobowiązania podatkowego związanego z unikaniem opodatkowania
w podatkach określonych w pkt 1 lit. a-d;
3)
wpływy z opłat:
a)
skarbowej,
b)
targowej,
c)
miejscowej,
d)
uzdrowiskowej,
e)
od posiadania psów,
f)
reklamowej,
g)
eksploatacyjnej - w części określonej w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze,
h)
innych, które w odrębnych przepisach są określane jako dochód gminy lub powiatu;
4)
dochody uzyskiwane przez jednostki budżetowe miasta na prawach powiatu oraz wpłaty
od zakładów budżetowych miasta na prawach powiatu;
5)
dochody z majątku miasta na prawach powiatu;
6)
spadki, zapisy i darowizny na rzecz miasta na prawach powiatu;
7)
kary pieniężne i grzywny, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
8)
5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań
z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne
przepisy nie stanowią inaczej;
9)
odsetki od pożyczek udzielanych przez miasto na prawach powiatu, o ile odrębne przepisy
nie stanowią inaczej;
10)
odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody miasta na prawach
powiatu;
11)
odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych miasta na prawach
powiatu, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;
12)
inne dochody, które w odrębnych przepisach są określone jako dochód gminy lub powiatu.
Art. 6.
Źródłami dochodów własnych powiatu są:
1)
wpływy z opłat stanowiących dochody powiatu na podstawie odrębnych przepisów;
2)
dochody uzyskiwane przez powiatowe jednostki budżetowe oraz wpłaty od powiatowych
zakładów budżetowych;
3)
dochody z majątku powiatu;
4)
spadki, zapisy i darowizny na rzecz powiatu;
5)
kary pieniężne i grzywny, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
6)
5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań
z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne
przepisy nie stanowią inaczej;
7)
odsetki od pożyczek udzielanych przez powiat, o ile odrębne przepisy nie stanowią
inaczej;
8)
odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody powiatu;
9)
odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych powiatu, o ile
odrębne przepisy nie stanowią inaczej;
10)
inne dochody należne powiatowi na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 7.
Źródłami dochodów własnych województwa są:
1)
dochody uzyskiwane przez wojewódzkie jednostki budżetowe oraz wpłaty od wojewódzkich
zakładów budżetowych;
2)
dochody z majątku województwa;
3)
spadki, zapisy i darowizny na rzecz województwa;
4)
kary pieniężne i grzywny, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
5)
5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań
z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne
przepisy nie stanowią inaczej;
6)
odsetki od pożyczek udzielanych przez województwo, o ile odrębne przepisy nie stanowią
inaczej;
7)
odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody województwa;
8)
odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych województwa, o
ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;
9)
inne dochody należne województwu na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 8.
1.
Wysokość udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi dla:
1)
gminy - 7,0 %,
2)
miasta na prawach powiatu - 8,6 %,
3)
powiatu - 2,0 %,
4)
województwa - 0,35 %
- dochodów podatników podatku dochodowego od osób fizycznych zamieszkałych na obszarze
danej jednostki samorządu terytorialnego.
2.
Wysokość udziału w podatku dochodowym od osób prawnych wynosi dla:
1)
gminy - 1,6 %,
2)
miasta na prawach powiatu - 2,2 %,
3)
powiatu - 1,7 %,
4)
województwa - 2,3 %
- dochodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych posiadających siedzibę
na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego.
Art. 9.
1.
Jednostki samorządu terytorialnego otrzymują, na zasadach określonych w niniejszej
ustawie, subwencję ogólną z budżetu państwa.
2.
O przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący
jednostki samorządu terytorialnego.
Art. 10.
1.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z:
1)
budżetu państwa na:
a)
zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami,
b)
zadania realizowane przez te jednostki na mocy porozumień zawartych z organami administracji
rządowej,
c)
usuwanie bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, skutków
powodzi lub osuwisk ziemnych lub skutków innych klęsk żywiołowych,
d)
finansowanie lub dofinansowanie zadań własnych,
e)
realizację zadań wynikających z umów międzynarodowych;
2)
budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Powiat i miasto na prawach powiatu otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na realizację
zadań straży i inspekcji, o których mowa w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 107), w wysokości zapewniającej ich realizację przez te straże i inspekcje.
3.
Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być środki z funduszy celowych otrzymane
na podstawie odrębnych przepisów.
4.
Dochodami jednostek samorządu terytorialnego mogą być dotacje udzielane przez Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska
i gospodarki wodnej na podstawie odrębnych przepisów.
Rozdział 3
Zasady ustalania i przekazywania dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego
Art. 11.
1.
Kwotę rocznego dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku
dochodowym od osób fizycznych ustala się, mnożąc, zwaloryzowane zgodnie z ust. 2,
dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych zamieszkałych na obszarze
danej jednostki samorządu terytorialnego za rok bazowy przez odpowiednią wysokość
udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych określoną w art. 8 ust. 1.
2.
Dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych waloryzuje się według wzoru:
\(
DPIT_n = DPIT_{n - i} \cdot {{E(WYN_n )} \over {WYN_{n - i} }} \cdot {{E(ZAT_n )}
\over {ZAT_{n - i} }},
\)
w którym poszczególne symbole oznaczają:
n - rok budżetowy,
n - i - rok poprzedzający o i lat rok budżetowy (rok, z którego pochodzą waloryzowane
dane),
DPITn - dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych w roku n,
DPITn-i - dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych w roku n - i,
E(WYNn) - prognozowane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w założeniach
projektu budżetu państwa na rok n opracowanych zgodnie z przepisami o finansach publicznych
przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku n,
WYNn-i - przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku n - i, ustalone przez Główny
Urząd Statystyczny do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy,
E(ZATn) - prognozowane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w założeniach
projektu budżetu państwa na rok n opracowanych zgodnie z przepisami o finansach publicznych
zatrudnienie w gospodarce narodowej w roku n,
ZATn-i - zatrudnienie w gospodarce narodowej w roku n - i, ustalone przez Główny Urząd Statystyczny
do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy.
Art. 12.
1.
Kwotę rocznego dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku
dochodowym od osób prawnych ustala się, mnożąc, zwaloryzowane zgodnie z ust. 2, dochody
podatników podatku dochodowego od osób prawnych mających siedzibę na obszarze danej
jednostki samorządu terytorialnego za rok bazowy przez odpowiednią wysokość udziału
w podatku dochodowym od osób prawnych określoną w art. 8 ust. 2.
2.
Dochody podatników podatku dochodowego od osób prawnych waloryzuje się według wzoru:
\(
DCIT_n = DCIT_{n - i} \cdot {{E(PKB_n )} \over {PKB_{n - i} }},
\)
w którym poszczególne symbole oznaczają:
n - rok budżetowy,
n - i - rok poprzedzający o i lat rok budżetowy (rok, z którego pochodzą waloryzowane
dane),
DCITn - dochody podatników podatku dochodowego od osób prawnych w roku n,
DCITn-i - dochody podatników podatku dochodowego od osób prawnych w roku n - i,
E(PKBn) - prognozowaną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w założeniach
projektu budżetu państwa na rok n opracowanych zgodnie z przepisami o finansach publicznych
wartość produktu krajowego brutto w roku n,
PKBn-i - wartość produktu krajowego brutto w roku n - i, ustalona przez Główny Urząd Statystyczny
do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy.
Art. 13.
1.
Dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych oraz dochody podatników
podatku dochodowego od osób prawnych, o których mowa w art. 11 i art. 12, ustala się
na podstawie danych zawartych w złożonych za rok bazowy zeznaniach podatkowych, według
stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy.
2.
W przypadku gdy dane, o których mowa w ust. 1, nie są dostępne, dochody podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych oraz dochody podatników podatku dochodowego
od osób prawnych ustala się na podstawie danych z ostatniego roku, za który dane te
są dostępne, według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy i
waloryzuje się odpowiednio zgodnie z art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 2.
3.
Kwoty rocznego dochodu jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku
dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych ustala minister
właściwy do spraw finansów publicznych.
Art. 14.
1.
Jeżeli podatnik podatku dochodowego od osób prawnych posiada zakład (oddział) położony
na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka samorządu terytorialnego,
na obszarze której ma siedzibę, w celu ustalenia dochodu jednostki samorządu terytorialnego
z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych, dochód tego podatnika rozdziela
się między jednostki samorządu terytorialnego proporcjonalnie do liczby osób zatrudnionych
na podstawie umowy o pracę w zakładzie (oddziale) położonym na obszarze danej jednostki
samorządu terytorialnego.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do spółek wchodzących w skład podatkowej grupy
kapitałowej oraz zakładów (oddziałów) tych spółek.
3.
W przypadku podatnika podatku dochodowego od osób prawnych prowadzącego działalność
poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład (oddział)
część dochodu tego podatnika rozdziela się między jednostki samorządu terytorialnego,
na obszarze których wykonują prace, na podstawie umowy o pracę, osoby zatrudnione
przez tego podatnika lub przez jego zagraniczny zakład (oddział), proporcjonalnie
do liczby osób zatrudnionych przez niego lub ten zagraniczny zakład (oddział) na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Zakładem (oddziałem) w rozumieniu ustawy jest określone w umowie o pracę miejsce wykonywania
pracy, położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka
samorządu terytorialnego, na obszarze której podatnik ma siedzibę.
Art. 15.
1.
Środki stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie odrębnych
przepisów pobiera naczelnik urzędu skarbowego, są odprowadzane na rachunek budżetu
właściwej jednostki samorządu terytorialnego w terminie 14 dni od dnia, w którym wpłynęły
na rachunek urzędu skarbowego.
2.
W przypadku zmiany banku prowadzącego obsługę budżetu jednostki samorządu terytorialnego
lub zmiany numeru rachunku bankowego do obsługi jej budżetu, jednostka samorządu terytorialnego
jest obowiązana do przekazania:
1)
ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 30 dni przed dniem
zamknięcia rachunku funkcjonującego przed zmianą, informacji o nowym rachunku bankowym;
2)
właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia aktualizacyjnego na formularzu
określonym w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników
i płatników
(Dz. U. z 2024 r. poz. 375).
Art. 16.
1.
Jeżeli dochody jednostek samorządu terytorialnego nie zostaną przekazane w terminie,
o którym mowa w art. 15 ust. 1, jednostce samorządu terytorialnego przysługują odsetki
w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.
2.
Jednostce samorządu terytorialnego nie przysługują odsetki, o których mowa w ust.
1, w przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 2.
Art. 17.
Naczelnik urzędu skarbowego przekazuje jednostce samorządu terytorialnego, na wniosek
przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, kwartalne informacje
o stanie i terminach realizacji dochodów, o których mowa w art. 15 ust. 1.
Art. 18.
Wpływy z:
1)
opłaty skarbowej są wpłacane na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na
prawach powiatu, na obszarze których ma siedzibę właściwy miejscowo organ podatkowy;
2)
opłaty skarbowej z tytułu dokonania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia lub
zezwolenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) są wpłacane na rachunek budżetu
odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, których jest on organem wykonawczym.
Art. 19.
Wpływy z podatku od spadków i darowizn są przekazywane:
1)
w przypadku nabycia, w drodze darowizny lub tytułem polecenia darczyńcy: własności
nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa
do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających
z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego i prawa do lokalu
w małym domu mieszkalnym:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których jest położona nieruchomość,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca - jeżeli
nieruchomość jest położona na obszarze różnych gmin lub miast na prawach powiatu lub
darowizna albo polecenie darczyńcy obejmuje nieruchomości położone na obszarze różnych
gmin lub miast na prawach powiatu,
c)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
darczyńca - jeżeli darowizna albo polecenie darczyńcy obejmuje nieruchomości, o których
mowa w lit. b, i nabywca nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w tym dniu;
2)
w przypadku nabycia w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności rzeczy lub praw
majątkowych, o których mowa w pkt 1:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których jest położona nieruchomość,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca - jeżeli
nieruchomość jest położona na obszarze różnych gmin lub miast na prawach powiatu,
c)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
zbywca - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze różnych gmin lub miast na prawach
powiatu i nabywca nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
w tym dniu;
3)
w przypadku darowizny lub nabycia tytułem polecenia darczyńcy innych rzeczy lub praw
majątkowych, niż wymienione w pkt 1:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
darczyńca - jeżeli nabywca nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w tym dniu;
4)
w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności innych rzeczy lub praw majątkowych,
niż wymienione w pkt 1:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
zbywca - jeżeli nabywca nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w tym dniu;
5)
z tytułu dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
testamentowego lub zachowku:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których są położone rzeczy lub prawa majątkowe nabyte tym tytułem,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania, a w przypadku gdy nie miał
on miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - na rachunek budżetu
odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze których spadkodawca
miał ostatnie miejsce pobytu, jeżeli przedmioty te są położone na obszarze różnych
gmin lub miast na prawach powiatu,
c)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca - jeżeli
przedmioty te są położone na obszarze różnych gmin lub miast na prawach powiatu i
spadkodawca nie miał miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
6)
z tytułu zasiedzenia:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których jest położona nieruchomość - jeżeli przedmiotem zasiedzenia jest własność
nieruchomości lub służebność gruntowa,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca - jeżeli
przedmiotem zasiedzenia jest własność nieruchomości położonej na obszarze różnych
gmin lub miast na prawach powiatu lub rzeczy ruchomej;
7)
z tytułu ustanowienia użytkowania lub służebności nieruchomości:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których jest położona nieruchomość,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca - jeżeli
obciążona nieruchomość jest położona na obszarze różnych gmin lub miast na prawach
powiatu;
8)
z tytułu nabycia:
a)
praw do wkładu oszczędnościowego wypłacanego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek
śmierci lub
b)
jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego
otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego
śmierci
- na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których miał ostatnie miejsce zamieszkania lub pobytu wkładca lub uczestnik funduszu;
9)
w przypadkach innych niż określone w pkt 1-8:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których w dniu powstania obowiązku podatkowego ma miejsce zamieszkania nabywca,
b)
na rachunek miasta stołecznego Warszawy - jeżeli nabywca w dniu powstania obowiązku
podatkowego nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 20.
Wpływy z podatku od czynności cywilnoprawnych są przekazywane:
1)
w przypadku czynności cywilnoprawnych, których przedmiotem jest przeniesienie własności
nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa
do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających
z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego i prawa do lokalu
w małym domu mieszkalnym - na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach
powiatu, na obszarze których jest położona nieruchomość;
2)
w przypadku umowy spółki - na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach
powiatu, na obszarze których ma siedzibę spółka;
3)
w przypadku czynności cywilnoprawnych, których przedmiotem jest przeniesienie własności
rzeczy ruchomych i praw majątkowych, niewymienionych w pkt 1:
a)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których ma miejsce zamieszkania lub siedzibę nabywca,
b)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których ma miejsce zamieszkania lub siedzibę zbywca - jeżeli jedynie zbywca ma miejsce
zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c)
na rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze
których czynność została dokonana - jeżeli żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania
lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
w przypadku umowy sprzedaży przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części - na
rachunek budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze których
znajduje się siedziba tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowana część;
5)
w przypadku czynności cywilnoprawnych innych niż określone w pkt 1-4 - na rachunek
budżetu odpowiednio gminy albo miasta na prawach powiatu, na obszarze których ma siedzibę
właściwy miejscowo organ podatkowy.
Art. 21.
1.
Naczelnik urzędu skarbowego potrąca z bieżących wpływów należnych gminie lub miastu
na prawach powiatu kwoty przekazanego im podatku od spadków i darowizn, podatku od
czynności cywilnoprawnych oraz podatku od osób fizycznych, opłacanego w formie karty
podatkowej, wypłacone podatnikom tytułem zwrotu nadpłaty lub tytułem zwrotu podatku.
2.
Jeżeli w okresie 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano zwrotu
nadpłaty lub zwrotu podatku, nie nastąpiło potrącenie całej kwoty wypłaconej podatnikowi,
gmina lub miasto na prawach powiatu zwraca jednorazowo nienależnie otrzymaną kwotę
naczelnikowi urzędu skarbowego.
3.
W przypadku gdy gmina lub miasto na prawach powiatu nie dokona zwrotu nienależnie
otrzymanej kwoty zgodnie z ust. 2, naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję określającą
kwotę zwrotu. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879) stosuje się odpowiednio, przy czym odsetki za zwłokę nalicza się po upływie terminu,
o którym mowa w ust. 2.
Art. 22.
1.
W przypadku pobieranych przez naczelnika urzędu skarbowego podatków i opłat stanowiących
w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego naczelnik urzędu skarbowego może
umarzać w całości lub części, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności
oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania lub ograniczać pobór należności wyłącznie
za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego wydanej w formie
postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
2.
Naczelnik urzędu skarbowego przekazuje jednostce samorządu terytorialnego informacje
o wydanych decyzjach w sprawach ulg określonych w ust. 1 w terminie 10 dni po upływie
każdego kwartału.
Rozdział 4
Zasady ustalania potrzeb finansowych jednostek samorządu terytorialnego i ich finansowania
Art. 23.
Potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego, podlegające sfinansowaniu na
podstawie niniejszej ustawy, to suma potrzeb:
1)
wyrównawczych;
2)
oświatowych;
3)
rozwojowych;
4)
ekologicznych;
5)
uzupełniających.
Art. 24.
1.
Potrzeby wyrównawcze ustala się dla jednostki samorządu terytorialnego, w której indywidualny
wskaźnik zamożności, ustalony w sposób określony w ust. 3, jest równy określonej w
ust. 2 procentowej wartości wskaźnika zamożności, ustalonego odpowiednio dla danej
kategorii jednostek samorządu terytorialnego w sposób określony w ust. 4, albo niższy
od niej.
2.
Procentowa wartość wskaźnika zamożności wynosi:
1)
100 % dla gmin, powiatów i województw;
2)
80 % dla miast na prawach powiatu.
3.
Indywidualny wskaźnik zamożności jednostki samorządu terytorialnego oblicza się, dzieląc
sumę podstawowych dochodów podatkowych danej jednostki samorządu terytorialnego przez
przeliczeniową liczbę mieszkańców tej jednostki samorządu terytorialnego.
4.
Wskaźnik zamożności danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego ustala się,
dzieląc sumę podstawowych dochodów podatkowych odpowiednio wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego danej kategorii przez przeliczeniową liczbę mieszkańców tej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego.
5.
Przez podstawowe dochody podatkowe, o których mowa w ust. 3 i 4, rozumie się łączną
kwotę dochodów:
1)
za rok bazowy, z tytułu:
a)
podatku od nieruchomości,
b)
podatku rolnego,
c)
podatku leśnego,
d)
podatku od środków transportowych,
e)
podatku od czynności cywilnoprawnych,
f)
podatku od osób fizycznych, opłacanego w formie karty podatkowej,
g)
opłaty skarbowej,
h)
opłaty eksploatacyjnej;
2)
planowanych na rok budżetowy, z tytułu udziału w:
a)
podatku dochodowym od osób fizycznych,
b)
podatku dochodowym od osób prawnych.
6.
Do podstawowych dochodów podatkowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1, przyjmuje się
dochody, które jednostka samorządu terytorialnego może uzyskać z:
1)
podatku rolnego, stosując do ich obliczenia średnią cenę skupu żyta ogłoszoną przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
2)
podatku leśnego, stosując do ich obliczenia średnią cenę sprzedaży drewna ogłoszoną
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;
3)
innych podatków, stosując do ich obliczenia górne granice stawek podatków obowiązujące
w danym roku.
7.
Do podstawowych dochodów podatkowych, o których mowa w ust. 5 pkt 1, przyjmuje się
także skutki finansowe wynikające z zastosowania ulg podatkowych przewidzianych w
przepisach prawa podatkowego oraz ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia
w całości lub w części zaległości podatkowych.
8.
Kwoty potrzeb wyrównawczych dla gminy, powiatu i województwa ustala się w przypadku,
gdy indywidualny wskaźnik zamożności jednostki samorządu terytorialnego:
1)
nie jest większy od 80 % wskaźnika zamożności ustalonego odpowiednio dla danej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego - mnożąc przeliczeniową liczbę mieszkańców danej
jednostki samorządu terytorialnego przez liczbę stanowiącą sumę:
a)
100 % różnicy między 80 % wskaźnika zamożności ustalonego odpowiednio dla danej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego a indywidualnym wskaźnikiem zamożności jednostki
samorządu terytorialnego,
b)
80 % różnicy między 100 % wskaźnika zamożności ustalonego odpowiednio dla danej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego a 80 % tego wskaźnika;
2)
jest większy od 80 % i nie jest większy od 100 % wskaźnika zamożności ustalonego odpowiednio
dla danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego - mnożąc przeliczeniową liczbę
mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego przez 80 % różnicy między wskaźnikiem
zamożności ustalonym odpowiednio dla danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego
a indywidualnym wskaźnikiem zamożności jednostki samorządu terytorialnego.
9.
Kwotę potrzeb wyrównawczych dla miasta na prawach powiatu ustala się w przypadku,
gdy indywidualny wskaźnik zamożności miasta na prawach powiatu nie jest większy od
80 % wskaźnika zamożności ustalonego dla wszystkich miast na prawach powiatu - mnożąc
przeliczeniową liczbę mieszkańców danego miasta na prawach powiatu przez liczbę stanowiącą
100 % różnicy między 80 % wskaźnika zamożności ustalonego dla wszystkich miast na
prawach powiatu a indywidualnym wskaźnikiem zamożności miasta na prawach powiatu.
Art. 25.
1.
Przeliczeniową liczbę mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego oblicza się jako
iloczyn indeksu bieżących potrzeb wydatkowych danej jednostki samorządu terytorialnego,
obliczonego w sposób określony w ust. 3 i 4, i liczby mieszkańców danej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Przeliczeniowa liczba mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego nie może być
niższa niż 75 % i wyższa niż 125 % liczby jej mieszkańców. Różnicę między liczbą mieszkańców
danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego a przeliczeniową liczbą jej mieszkańców
dzieli się proporcjonalnie pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego z danej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego,
które osiągnęły minimalną albo maksymalną przeliczeniową liczbę mieszkańców.
3.
Indeks bieżących potrzeb wydatkowych jednostki samorządu terytorialnego jest sumą
cząstkowych indeksów bieżących potrzeb wydatkowych tej jednostki ustalonych dla obszarów
wydatkowych, o których mowa w ust. 6 i 7.
4.
Cząstkowy indeks bieżących potrzeb wydatkowych dla danego obszaru wydatkowego oblicza
się według wzoru:
\(
IPWf1j = \lambda f1 \cdot \left[ {\beta 1 \cdot \left( {{{Determinanta1f1j} \over
{\sum\nolimits_{j = 1}^k {Determinanta1f1j} }}} \right) + \beta 2 \cdot \left( {{{Determinanta1f1j}
\over {\sum\nolimits_{j = 1}^k {Determinanta1f1j} }}} \right)} \right],
\)
w którym poszczególne symbole oznaczają:
IPW - cząstkowy indeks bieżących potrzeb wydatkowych,
f1 - pierwszy obszar wydatkowy,
j - jednostkę samorządu terytorialnego,
k - liczbę jednostek samorządu terytorialnego danej kategorii,
λf1 - wagę pierwszego obszaru wydatkowego,
β1, β2 - współczynnik regresji, gdzie β1 + β2 = 1.
5.
Cząstkowy indeks bieżących potrzeb wydatkowych oblicza się dla każdego z obszarów
wydatkowych ustalonych dla poszczególnych kategorii jednostek samorządu terytorialnego.
6.
Dla obszarów wydatkowych odpowiadających zadaniom wyróżnionym ze względu na szczególne
znaczenie dla jednostek samorządu terytorialnego wartość wag ustala się w wysokości
nie mniejszej niż 0,05, a suma wszystkich obszarów wydatkowych wynosi 1.
7.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
dla poszczególnych kategorii jednostek samorządu terytorialnego obszary wydatkowe,
w tym obszary wydatkowe, o których mowa w ust. 6, i wartości ich wag, determinanty
wpływające na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym oraz wysokość współczynników
regresji dla poszczególnych determinant, uwzględniając zróżnicowanie zadań realizowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego, wydatki bieżące ponoszone na te zadania,
źródła finansowania tych zadań, a także mając na względzie, że determinanty wpływające
na potrzeby wydatkowe powinny w istotny sposób odzwierciedlać wysokość wydatków bieżących
w danym obszarze wydatkowym i ich zróżnicowanie.
Art. 26.
1.
Potrzeby oświatowe wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala się w wysokości
łącznej kwoty potrzeb oświatowych, nie mniejszej niż ustalona w roku poprzedzającym
rok budżetowy, skorygowanej w związku ze zmianą realizowanych zadań oświatowych, z
wyłączeniem zadań związanych z:
1)
dowozem dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków odpowiednio do przedszkoli, innych
form wychowania przedszkolnego, szkół i jednostek systemu oświaty, o których mowa
w art. 2 pkt 3-11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854 i 1562), zwanej dalej „ustawą - Prawo oświatowe”;
2)
funkcjonowaniem branżowych centrów umiejętności niewchodzących w skład ogólnopolskiej
sieci branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy - Prawo
oświatowe;
3)
objęciem uczniów lub słuchaczy branżowym szkoleniem zawodowym realizowanym przez branżowe
centra umiejętności, o których mowa w pkt 2.
2.
Potrzeby oświatowe, o których mowa w ust. 1, w części wynikającej z realizacji zadań
związanych z objęciem wychowaniem przedszkolnym dzieci, które ukończyły 5 lat albo
mniej w roku poprzedzającym rok budżetowy, w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych
zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego,
koryguje się, uwzględniając wyłącznie skutki wynikające ze:
1)
zmiany realizowanych zadań związanych z:
a)
objęciem wychowaniem przedszkolnym dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia
specjalnego, o którym mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe,
b)
objęciem zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie
zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o którym mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo
oświatowe,
c)
objęciem wczesnym wspomaganiem rozwoju dzieci posiadających opinię o potrzebie wczesnego
wspomagania rozwoju, o której mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe,
d)
zatrudnieniem nauczycieli, o których mowa w art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
(Dz. U. z 2024 r. poz. 986), zwanej dalej „ustawą - Karta Nauczyciela”, w łącznej liczbie etatów nauczycieli,
o której mowa w art. 42d ust. 3 tej ustawy,
e)
finansowaniem świadczenia na start, o którym mowa w art. 53a ustawy - Karta Nauczyciela;
2)
wzrostu w roku budżetowym średnich wynagrodzeń nauczycieli, o których mowa w art.
30 ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela.
3.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustala potrzeby oświatowe jednostek
samorządu terytorialnego, dokonując podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między
poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, biorąc pod uwagę zakres realizowanych
przez te jednostki zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań wymienionych w ust. 1 pkt
1-3.
4.
Do podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych przyjmuje się dane zgromadzone w bazie
danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 152 i 858).
5.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania przekazuje ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy,
informacje o kwotach potrzeb oświatowych poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.
6.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia,
sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu
terytorialnego, z uwzględnieniem w szczególności:
1)
jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 2 ustawy - Prawo oświatowe, dla których
jednostki samorządu terytorialnego są organami prowadzącymi lub organami rejestrującymi
w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 754 i 1562);
2)
zróżnicowania średnich wynagrodzeń nauczycieli, o którym mowa w art. 30 ust. 3 ustawy
- Karta Nauczyciela;
3)
liczby uczniów, słuchaczy i wychowanków odpowiednio w szkołach podstawowych, szkołach
ponadpodstawowych, szkołach artystycznych, szkolnych schroniskach młodzieżowych oraz
jednostkach systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 4, 6-8 i 11 ustawy - Prawo
oświatowe, oraz liczby słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych;
4)
liczby dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych
zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego;
5)
liczby dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach niebędących przedszkolami
specjalnymi i oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych niebędących
szkołami specjalnymi oraz liczby uczniów w szkołach niebędących szkołami specjalnymi,
w związku z zatrudnieniem nauczycieli, o których mowa w art. 42d ust. 1 ustawy - Karta
Nauczyciela, w łącznej liczbie etatów nauczycieli, o której mowa w art. 42d ust. 3
tej ustawy;
6)
zróżnicowania kwot ustalanych na dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym i uczniów
realizujących obowiązek szkolny w szkołach podstawowych z uwzględnieniem wyższych
kwot na:
a)
dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych
zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego,
zlokalizowanych na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców,
b)
uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży, zlokalizowanych na terenach wiejskich
i w miastach do 5000 mieszkańców;
7)
zróżnicowania kwot ustalanych na uczniów lub słuchaczy objętych kształceniem zawodowym
w oparciu o prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego
na krajowym i wojewódzkim rynku pracy, o której mowa w art. 46b ust. 1 ustawy - Prawo
oświatowe;
8)
liczby uczniów lub słuchaczy, niebędących uczniami lub słuchaczami niepełnosprawnymi,
którzy uzyskali odpowiednio świadectwo dojrzałości, certyfikat kwalifikacji zawodowej,
świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, dyplom zawodowy lub dyplom potwierdzający
kwalifikacje zawodowe, w liceach ogólnokształcących dla dorosłych, branżowych szkołach
II stopnia oraz szkołach policealnych, niebędących szkołami specjalnymi;
9)
liczby nauczycieli odbywających przygotowanie do zawodu nauczyciela uprawnionych do
świadczenia na start, o którym mowa w art. 53a ustawy - Karta Nauczyciela;
10)
sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego;
11)
liczby słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, którzy zdali egzamin zawodowy
lub egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, w zakresie danej kwalifikacji,
w szkołach lub placówkach prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe;
12)
zróżnicowania kwot ustalanych na uczniów objętych kształceniem zawodowym w zawodach
szkolnictwa branżowego o szczególnym znaczeniu dla kultury i dziedzictwa narodowego
określonych w wykazie, o którym mowa w art. 46b ust. 4 ustawy - Prawo oświatowe;
13)
liczby branżowych centrów umiejętności wchodzących w skład ogólnopolskiej sieci branżowych
centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy - Prawo oświatowe;
14)
liczby uczniów lub słuchaczy objętych branżowym szkoleniem zawodowym realizowanym
przez branżowe centra umiejętności, o których mowa w pkt 13.
Art. 27.
1.
Kwota potrzeb oświatowych danej jednostki samorządu terytorialnego na rok budżetowy,
ustalona w sposób określony w art. 26, może być odpowiednio zmniejszona albo zwiększona
w związku z odpowiednio przekazaniem przez jednostkę samorządu terytorialnego szkół
i placówek oświatowych do prowadzenia przez właściwego ministra albo przejęciem przez
jednostkę samorządu terytorialnego szkół i placówek oświatowych do prowadzenia od
właściwego ministra.
2.
Kwotę zmniejszonych albo zwiększonych potrzeb oświatowych oblicza minister właściwy
do spraw oświaty i wychowania w terminie do dnia 31 sierpnia roku poprzedzającego
rok budżetowy. Zmieniona kwota potrzeb oświatowych stanowi podstawę obliczenia dochodów
jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z przepisami niniejszej ustawy.
Art. 28.
1.
Potrzeby rozwojowe danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego ustala się w
wysokości odpowiadającej 23 % kwoty wydatków majątkowych danej kategorii jednostek
samorządu terytorialnego pomniejszonych o równowartość wykonanych przez te jednostki
dochodów majątkowych z tytułu dotacji oraz środków przeznaczonych na inwestycje.
2.
Potrzeby rozwojowe danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa
w ust. 1, dzieli się na części:
1)
podstawową potrzeb rozwojowych, stanowiącą 60 % kwoty, o której mowa w ust. 1, przy
czym jeżeli kwota ta na rok budżetowy jest mniejsza niż kwota ustalona na rok poprzedzający
rok budżetowy, podlega zwiększeniu do wysokości kwoty ustalonej na rok poprzedzający
rok budżetowy;
2)
inwestycyjną potrzeb rozwojowych, stanowiącą 40 % kwoty, o której mowa w ust. 1.
3.
Wysokość potrzeb rozwojowych lub części potrzeb rozwojowych, o których mowa w ust.
2, może być zwiększona ponad wysokość wynikającą z ust. 1 lub 2, jeżeli jest to uzasadnione
potrzebą realizacji zadań istotnych dla rozwoju państwa. Kwoty tego zwiększenia nie
uwzględnia się przy ustaleniu na kolejny rok budżetowy części podstawowej potrzeb
rozwojowych, o której mowa w ust. 2 pkt 1.
4.
Kwotę części podstawowej potrzeb rozwojowych oblicza się dla jednostki samorządu terytorialnego
proporcjonalnie do liczby mieszkańców, z zastrzeżeniem że kwota ta w przypadku:
1)
gmin - nie może być niższa niż 0,014 %,
2)
miast na prawach powiatu - nie może być niższa niż 0,4 %,
3)
powiatów - nie może być niższa niż 0,14 %,
4)
województw - nie może być niższa niż 4,0 %
- wysokości kwoty części podstawowej potrzeb rozwojowych danej kategorii jednostek
samorządu terytorialnego.
5.
Kwotę części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych oblicza się dla jednostki samorządu
terytorialnego proporcjonalnie do udziału przeliczeniowych wydatków majątkowych tej
jednostki w przeliczeniowych wydatkach majątkowych danej kategorii jednostek samorządu
terytorialnego.
6.
Przeliczeniowe wydatki majątkowe, o których mowa w ust. 5, oblicza się jako sumę iloczynów:
1)
wydatków majątkowych własnych,
2)
wydatków majątkowych na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w
art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1530),
3)
wydatków majątkowych innych niż określone w pkt 1 i 2
- oraz wag im przypisanych, przy czym waga nie może być mniejsza niż 0 i większa niż
1.
7.
Wydatki i dochody, o których mowa w ust. 1 i 6, oblicza się jako średnią arytmetyczną
z okresu 3 lat obejmującego: rok bazowy, rok poprzedzający rok bazowy i rok poprzedzający
o 2 lata rok bazowy.
8.
Przez wydatki majątkowe własne, o których mowa w ust. 6 pkt 1, rozumie się wydatki
majątkowe inne niż wydatki, o których mowa w ust. 6 pkt 2, w wysokości przekraczającej
równowartość dochodów majątkowych z tytułu dotacji oraz środków przyznanych na inwestycje,
z wyłączeniem dotacji oraz środków inwestycyjnych na programy, projekty lub zadania
finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
9.
Do obliczenia wysokości potrzeb rozwojowych przyjmuje się dane wykazane w sprawozdaniach
jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów
o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt
złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych w terminie do dnia 30 czerwca
roku poprzedzającego rok budżetowy.
10.
Korekta danych, o których mowa w ust. 9, dokonana po dniu 30 czerwca roku poprzedzającego
rok budżetowy nie powoduje zmiany wysokości potrzeb rozwojowych.
11.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
poziom wag przypisanych do wydatków majątkowych, o których mowa w ust. 6, uwzględniając
zróżnicowanie tych wydatków i źródeł ich finansowania.
Art. 29.
1.
Potrzeby ekologiczne ustala się dla jednostki samorządu terytorialnego, na terenie
której znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione,
przez które rozumie się parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary
chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a
także obszary Natura 2000, zwane dalej „obszarami prawnie chronionymi”.
2.
Kwotę potrzeb ekologicznych danej jednostki samorządu terytorialnego oblicza się mnożąc,
właściwą dla danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego, stawkę bazową za
1 ha powierzchni obszaru prawnie chronionego przez przeliczeniową powierzchnię obszarów
prawnie chronionych.
3.
Stawkę bazową za 1 ha powierzchni obszaru prawnie chronionego, o której mowa w ust.
2, ustala się w wysokości z roku poprzedzającego rok budżetowy, zwaloryzowanej o wskaźnik
cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku poprzedzającego
rok budżetowy, w stosunku do pierwszego półrocza roku bazowego.
4.
Wskaźnik, o którym mowa w ust. 3, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” w terminie 20 dni po upływie pierwszego półrocza.
5.
Przeliczeniową powierzchnię obszarów prawnie chronionych, o której mowa w ust. 2,
oblicza się jako sumę iloczynów powierzchni obszarów prawnie chronionych i wagi, przy
czym waga wynosi w przypadku:
1)
parków narodowych - 2;
2)
rezerwatów przyrody - 1;
3)
stref ochrony krajobrazu ustanowionych w granicach parków krajobrazowych lub obszarach
chronionego krajobrazu - 0,6;
4)
parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu, na terenie których ustanowiono
przynajmniej pięć zakazów wybranych spośród zakazów, o których mowa odpowiednio w
art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4-9 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 i 4-9 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1478) - 0,3;
5)
parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu, na terenie których ustanowiono
przynajmniej jeden z zakazów wybrany spośród zakazów, o których mowa odpowiednio w
art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4-9 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 i 4-9 ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody - 0,1;
6)
obszarów Natura 2000 - 0,15.
6.
W przypadku gdy dana powierzchnia jest objęta różnymi rodzajami obszarów prawnie chronionych,
do obliczenia wysokości potrzeb ekologicznych przyjmuje się obszar prawnie chroniony
o najwyższej wadze.
7.
Minister właściwy do spraw środowiska ustala kwotę potrzeb ekologicznych, przyjmując
dane o przeliczeniowej powierzchni obszarów prawnie chronionych, o której mowa w ust.
2, w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego, według stanu na dzień 31
grudnia roku bazowego.
8.
Minister właściwy do spraw środowiska przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych, w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy, informacje
o kwotach potrzeb ekologicznych poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 30.
Potrzeby uzupełniające jednostki samorządu terytorialnego ustala się w wysokości odpowiadającej
kwocie potrzeb uzupełniających z roku poprzedzającego rok budżetowy, zwaloryzowanej
wskaźnikiem, o którym mowa w art. 29 ust. 4.
Art. 31.
1.
Subwencję ogólną dla jednostki samorządu terytorialnego na rok budżetowy ustala się
w wysokości subwencji z roku poprzedzającego rok budżetowy:
1)
powiększonej - w przypadku gdy różnica pomiędzy potrzebami finansowymi w roku budżetowym
a tymi potrzebami w roku poprzedzającym rok budżetowy jest wyższa niż różnica między
kwotą kalkulacyjną w roku budżetowym a tą kwotą w roku poprzedzającym rok budżetowy,
ustaloną w sposób określony w ust. 2 - o wysokość odpowiadającą różnicy między tymi
kwotami;
2)
pomniejszonej - w przypadku gdy różnica pomiędzy kwotą kalkulacyjną w roku budżetowym
a tą kwotą w roku poprzedzającym rok budżetowy, ustaloną w sposób określony w ust.
2, jest wyższa niż różnica między potrzebami finansowymi w roku budżetowym a tymi
potrzebami w roku poprzedzającym rok budżetowy - o wysokość odpowiadającą różnicy
między tymi kwotami.
2.
Kwota kalkulacyjna w roku budżetowym dla jednostki samorządu terytorialnego jest iloczynem
kwoty kalkulacyjnej tej jednostki z roku poprzedzającego rok budżetowy i wskaźnika
ustalonego jako iloraz jej dochodów z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób
fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych z roku budżetowego i jej dochodów
z tych tytułów z roku poprzedzającego rok budżetowy.
3.
Subwencję ogólną z budżetu państwa otrzymuje także jednostka samorządu terytorialnego:
1)
w przypadku wzrostu potrzeb finansowych w trakcie roku budżetowego wynikającego ze
zmiany zakresu zadań danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego - w wysokości
odpowiadającej wzrostowi potrzeb finansowych;
2)
z tytułu podziału w trakcie roku budżetowego środków rezerwy na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego.
4.
Do kwoty subwencji ogólnej z roku poprzedzającego rok budżetowy, o której mowa w ust.
1, nie zalicza się kwoty subwencji ogólnej:
1)
przekazanej jednostce samorządu terytorialnego w wyniku podziału rezerwy na uzupełnienie
dochodów jednostek samorządu terytorialnego;
2)
wynikającej ze zwiększenia potrzeb rozwojowych, o którym mowa w art. 28 ust. 3;
3)
wynikającej z obliczenia określonego w art. 36 ust. 5 pkt 2.
Art. 32.
1.
Kwota dochodów jednostki samorządu terytorialnego na rok budżetowy podlega korekcie
z tytułu zamożności, jeżeli dochody jednostki samorządu terytorialnego w relacji do
przeliczeniowej liczby mieszkańców tej jednostki samorządu terytorialnego są wyższe
od 120 % dochodów w relacji do przeliczeniowej liczby mieszkańców odpowiedniej kategorii
jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Korektę z tytułu zamożności oblicza się, mnożąc przeliczeniową liczbę mieszkańców
jednostki samorządu terytorialnego przez różnicę między dochodami w relacji do przeliczeniowej
liczby mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego a 120 % dochodów w relacji
do przeliczeniowej liczby mieszkańców odpowiedniej kategorii jednostek samorządu terytorialnego
oraz przez wskaźnik 0,5.
3.
Przez dochody, o których mowa w ust. 1 i 2, rozumie się łączne dochody z tytułu podstawowych
dochodów podatkowych, o których mowa w art. 24 ust. 5-7, oraz subwencji ogólnej, pomniejszone
o kwotę odpowiadającą sumie potrzeb oświatowych i rozwojowych.
4.
Korekty z tytułu zamożności dokonuje się przez pomniejszenie dochodu jednostki samorządu
terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, a jeżeli
kwota korekty z tytułu zamożności jest wyższa niż kwota tego dochodu, to dodatkowo
pomniejsza się dochód jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku
dochodowym od osób prawnych. W przypadku województw pomniejszenia dokonuje się w pierwszej
kolejności z dochodu z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych, a jeżeli
kwota korekty z tytułu zamożności jest wyższa niż kwota tego dochodu, to dodatkowo
pomniejsza się dochód z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych.
5.
Jeżeli dla jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1, została jednocześnie
naliczona subwencja ogólna, korekty z tytułu zamożności dokonuje się w pierwszej kolejności
przez pomniejszenie subwencji ogólnej, przy czym gdy kwota subwencji ogólnej jest:
1)
wyższa od kwoty korekty z tytułu zamożności - …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.