Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: dekarz, monter budownictwa

Dziennik Ustaw Nr 141 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.07.08 15:50:41 +02'00' — 8538 — Poz. 826 826 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: dekarz, monter budownictwa wodnego, monter systemów rurociągowych, murarz, technik budownictwa, technik budownictwa wodnego, technik geodeta, technik geofizyk, technik urządzeń sanitarnych, technolog robót wykończeniowych w budownictwie i wiertacz odwiertów eksploatacyjnych i geofizycznych Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 1) dekarz — symbol cyfrowy 713[01]; 3) monter systemów rurociągowych — symbol cyfrowy 713[04]; 4) murarz — symbol cyfrowy 712[06]; .go § 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374): 2) monter budownictwa wodnego — symbol cyfrowy 712[03]; 5) technik budownictwa — symbol cyfrowy 311[04]; 6) technik budownictwa wodnego — symbol cyfrowy 311[49]; 7) technik geodeta — symbol cyfrowy 311[10]; 8) technik geofizyk — symbol cyfrowy 311[11]; 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji 9) technik urządzeń sanitarnych — symbol cyfrowy 311[39]; 10) technolog robót wykończeniowych w budownictwie — symbol cyfrowy 713[06]; 11) wiertacz odwiertów eksploatacyjnych i geofizycznych — symbol cyfrowy 811[02]. w. rcl rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654 i Nr 139, poz. 814. 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—11 do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. (poz. 826) Załącznik nr 1 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE DEKARZ SYMBOL CYFROWY 713[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 4) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby budowlane; 5) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem do robót dekarskich; 1) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 6) przygotowywać materiały i podkłady do wykonywania robót dekarskich; 2) określać właściwości techniczne oraz przydatność materiałów do robót dekarskich; 7) wykonywać pokrycia dachowe z różnych materiałów; 3) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do określonych robót dekarskich; 8) montować okna dachowe, świetliki i wyłazy dachowe; — 8539 — 9) montować rynny i rury spustowe; 10) wykonywać obróbki blacharskie dachów i elewacji; 11) wykonywać roboty dekarskie zgodnie z obowiązującymi normami i warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót; 12) wykonywać pomocnicze roboty ciesielskie, blacharskie, murarskie, betoniarskie, tynkarskie i ślusarsko-kowalskie; 13) wykonywać przedmiary i obmiary robót dekarskich oraz pomiary inwentaryzacyjne; Poz. 826 II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 1) podstawy budownictwa; 2) technologia robót dekarskich; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 15) wykonywać konserwację, naprawy i rekonstrukcje pokryć dachowych, systemów odwodnieniowych oraz elementów wykończeniowych; 1) posługiwać się podstawową terminologią budowlaną; 16) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu i robocizny; 2) rozpoznawać rodzaje i elementy budynków oraz określać ich funkcje; 17) obliczać wynagrodzenie za wykonaną pracę; 3) określać konstrukcje i technologie wykonania budynków; .go 14) oceniać jakość wykonanych robót dekarskich, usuwać usterki; 18) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy; 19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 20) stosować przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 5) określać zasady organizacji stanowiska pracy oraz terenu budowy; 6) określać właściwości techniczne oraz przydatność materiałów i wyrobów budowlanych do robót dekarskich; w. rcl 21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 4) rozróżniać elementy, kształty i konstrukcje dachów; 22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 26) korzystać z różnych źródeł informacji; 27) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. ww 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie dekarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 7) określać zasady magazynowania, składowania i transportu materiałów budowlanych; 8) określać zasady wykonania pomocniczych robót murarskich, betoniarskich, tynkarskich, malarskich i blacharskich; 9) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych; 10) wymiarować i opisywać rysunki techniczne; 11) stosować zasady wykonania przekrojów, rzutów i aksonometrii; 12) wykonywać proste rysunki elementów budowlanych, blacharskich i dekarskich; 13) wykonywać szkice elementów dachów o różnych konstrukcjach i kształtach; 14) wykonywać szkice prostych elementów dekarskich, rozwinięć blacharskich oraz kładów połaci dachowych; 1) wykonywania pokryć dachowych z różnych materiałów; 15) odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach; 2) montowania okien, świetlików i wyłazów dachowych; 16) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 3) montowania systemów do odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych; 4) wykonywania obróbki materiałów blacharskich stosowanych do wykończenia elementów budowlanych; 5) wykonywania rekonstrukcji, konserwacji, napraw i rozbiórki pokryć dachowych. 17) posługiwać się dokumentacją budowlaną podczas prac dekarskich i pomocniczych; 18) posługiwać się przyrządami pomiarowymi; 19) wykonywać przedmiary i obmiary robót; 20) sporządzać rysunki inwentaryzacyjne. — 8540 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) rodzaje i elementy budynków; 2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków; Poz. 826 7) wykonywać izolacje budowlane niezbędne podczas wykonywania pokryć dachowych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 8) wykonywać pokrycia dachów o różnych kształtach i konstrukcjach; 9) wykonywać pokrycia dachów z różnych materiałów; 3) konstrukcje i technologie wykonania budynków; 10) montować okna dachowe, świetliki i wyłazy dachowe; 4) elementy dachów; 11) instalować rynny i rury spustowe; 5) kształty i konstrukcje dachów; 12) wykonywać obróbki blacharskie dachów i elewacji; 6) organizacja stanowiska pracy oraz terenu budowy; 7) materiały i wyroby budowlane; .go 8) magazynowanie, składowanie i transport materiałów budowlanych; 13) wykonywać pomocnicze roboty ciesielskie, blacharskie, murarskie, betoniarskie, tynkarskie i ślusarsko-kowalskie; 14) oceniać jakość wykonanych robót dekarskich, usuwać usterki; 9) roboty murarskie, betoniarskie, tynkarskie, malarskie i blacharskie; 15) wykonywać obmiary robót dekarskich; 10) figury i bryły geometryczne; 16) sporządzać kosztorysy robót dekarskich oraz obliczać wynagrodzenie za wykonaną pracę; 11) elementy rysunku technicznego; 12) wymiarowanie rysunków; 13) przekroje rysunkowe; 14) rzuty i aksonometria; 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót dekarskich; 19) stosować zasady prawidłowej gospodarki odpadami. w. rcl 15) rysunek odręczny i schematyczny związany z pracami dekarskimi; 17) przeprowadzać naprawy, remonty i konserwacje pokryć dachowych oraz elementów blacharskich; 16) oznaczenia graficzne na rysunkach; 17) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 18) dokumentacja budowlana; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 19) elementy miernictwa; 1) organizacja stanowiska pracy; 20) przedmiary i obmiary robót; 2) materiały dekarskie i blacharskie; 21) rysunek inwentaryzacyjny. 3) materiały, narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót dekarskich i blacharskich; BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT DEKARSKICH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 4) składowanie i transport materiałów oraz sprzętu do robót dekarskich; 5) podkłady pod różnego rodzaju pokrycia dachowe; 6) izolacje dachów i stropodachów; 7) pokrycia dachów blachą; 8) pokrycia dachów papą; 9) pokrycia z różnego rodzaju dachówki; 2) określać właściwości oraz oceniać przydatność materiałów stosowanych w robotach dekarskich i blacharskich; 10) pokrycia dachów płytami dachowymi; 3) dobierać i przygotowywać materiały, narzędzia oraz sprzęt do robót dekarskich i blacharskich; 12) pokrycia dachów gontem, słomą, trzciną; 4) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem do robót dekarskich; 5) składować i transportować materiały oraz sprzęt do robót dekarskich; 6) przygotowywać, wykonywać i oceniać podkłady pod izolacje budowlane i pokrycia dachowe; 11) pokrycia dachów folią z tworzyw sztucznych; 13) montaż okien dachowych, świetlików i wyłazów dachowych; 14) rynny i rury spustowe; 15) obróbki blacharskie; 16) roboty ciesielskie, blacharskie, murarskie, betoniarskie, tynkarskie i ślusarsko-kowalskie; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8541 — Poz. 826 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 18) obmiary robót dekarskich; 5) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych; 19) kosztorysowanie; 6) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 20) naprawy, remonty i konserwacja pokryć dachowych oraz elementów blacharskich; 7) bezpieczeństwo i higiena pracy; 21) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące podczas wykonywania robót dekarskich; v.p l 17) odbiór jakościowy robót dekarskich, usuwanie usterek; 8) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 9) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 10) elementy ergonomii; 22) gospodarka odpadami. 11) środki ochrony indywidualnej; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia 12) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 13) zasady i metody komunikowania się; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 15) formy doskonalenia zawodowego; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 17) etyka. .go Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 16) źródła informacji zawodowej; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; Nazwa bloku programowego w. rcl 5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane; 6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 9) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 10) stosować środki ochrony indywidualnej; 11) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; Podstawy budownictwa Technologia robót dekarskich Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* 20 50 Podstawy działalności zawodowej Razem 10 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 12) komunikować się i współpracować w zespole; 13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; ww 14) podejmować decyzje; 15) doskonalić umiejętności zawodowe; 16) korzystać z różnych źródeł informacji; 17) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia ogólnobudowlana; 2) pracownia rysunku zawodowego; 3) pracownia komputerowa; 4) warsztaty szkolne. Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposa żona w: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 1) próbki materiałów i wyrobów budowlanych; 2) metody poszukiwania pracy; 2) modele budynków i ich elementów; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) narzędzia i sprzęt do robót dekarskich; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8542 — 4) środki ochrony indywidualnej; Poz. 826 5) projekty techniczne budynków; 6) normy PN-ISO, ISO; 7) instrukcje wykonania robót budowlanych; 8) katalogi i prospekty materiałów budowlanych. Pracownia rysunku zawodowego powinna być w y pos a ż ona w: v.p l Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o s a ż o n a w stanowiska komputerowe z licencyjnym oprogramowaniem (jedno stanowisko dla dwojga uczniów). Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) podstawowe narzędzia i sprzęt do robót dekarskich; 2) materiały dekarskie; 3) instrukcje technologiczne; 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 4) instrukcje obsługi maszyn, urządzeń i sprzętu stosowane w robotach dekarskich; 2) wzory znormalizowanego pisma technicznego; 5) sprzęt mierniczy; 3) modele figur i brył geometrycznych; 6) narzędzia i przyrządy do trasowania; 7) katalogi, prospekty, cenniki materiałów dekarskich. .go 4) model rzutni prostokątnej; 6) dokumentacje architektoniczno-budowlane; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 7) katalogi nakładów rzeczowych, cenniki materiałów budowlanych. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 2 w. rcl 5) normy PN-ISO, ISO dotyczące zasad sporządzania rysunków; PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER BUDOWNICTWA WODNEGO SYMBOL CYFROWY 712[03] I. OPIS ZAWODU 11) wykonywać zabezpieczenia przeciwpowodziowe oraz usuwać szkody powodziowe; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 12) wykonywać roboty betoniarskie, zbrojarskie, ślusarskie i ciesielskie podczas budowy obiektów budownictwa wodnego; 1) posługiwać się dokumentacją techniczną, mapami oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 2) wykonywać podstawowe pomiary sytuacyjne i realizacyjne; 3) określać właściwości materiałów stosowanych do regulacji rzek oraz w budownictwie wodnym; ww 4) dobierać materiały, narzędzia, urządzenia i sprzęt do wykonywania określonych robót hydrotechnicznych; 5) użytkować i konserwować narzędzia, urządzenia i sprzęt zgodnie z zasadami eksploatacji; 6) wykonywać wyroby z faszyny oraz elementy prefabrykowane do umacniania brzegów rzek i skarp; 13) wykonywać roboty związane z rekultywacją środowiska wodnego; 14) dokonywać konserwacji oraz naprawy wałów przeciwpowodziowych, budowli i urządzeń wodnych; 15) oceniać jakość wykonanych robót związanych z budownictwem wodnym; 16) przewidywać zmiany w środowisku wywołane działalnością wód oraz niewłaściwym wykonywaniem robót hydrotechnicznych; 17) postępować zgodnie z określonymi procedurami w przypadku wystąpienia zagrożeń podczas budowy lub uszkodzenia budowli i urządzeń wodnych; 7) wykonywać roboty związane z regulacją, zagospodarowaniem i utrzymaniem wymaganego stanu rzek i potoków górskich; 18) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 8) wykonywać i modernizować budowle regulacyjne; 20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 9) wykonywać roboty ziemne; 10) wykonywać roboty odwodnieniowe; 19) stosować przepisy prawa wodnego; 21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; — 8543 — 22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; Poz. 826 2) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania ekosystemów wodnych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 3) określać zależności zachodzące między czynnikami meteorologicznymi a warunkami hydrologicznymi w środowisku; 25) korzystać z różnych źródeł informacji; 4) rozróżniać rodzaje wód powierzchniowych i podziemnych; 26) prowadzić działalność gospodarczą. 5) określać zasady racjonalnej gospodarki wodą; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 6) rozróżniać rodzaje zanieczyszczeń wód oraz określać sposoby ich ochrony; 8) magazynować, składować i transportować materiały, narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót hydrotechnicznych; .go 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter budownictwa wodnego powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 7) określać właściwości materiałów stosowanych do regulacji rzek oraz budowy obiektów budownictwa wodnego; 1) wykonywania robót regulacyjnych, konserwacyjnych i remontowych na rzekach i potokach górskich; 2) wykonywania robót ziemnych i odwodnieniowych; 3) budowy systemów i urządzeń przeciwpowodziowych oraz usuwania szkód powodziowych; 4) wykonywania robót związanych z budową obiektów budownictwa wodnego; 10) określać cele regulacji rzek i potoków górskich; 11) rozróżniać sposoby umacniania brzegów oraz rodzaje budowli regulacyjnych; 12) określać zasady wykonania robót ziemnych i odwodnieniowych; 13) rozróżniać rodzaje powodzi oraz sposoby ochrony przeciwpowodziowej; w. rcl 5) dokonywania konserwacji i naprawy obiektów budownictwa wodnego; 9) rozróżniać rodzaje gruntów i określać ich właściwości; 6) wykonywania robót związanych z rekultywacją środowiska wodnego. 3. Zawód monter budownictwa wodnego jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) robót podwodnych i fundamentowych; 2) melioracji wodnych; 3) eksploatacji urządzeń i obiektów budownictwa wodnego. II. BLOKI PROGRAMOWE ww Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy budownictwa wodnego; 14) klasyfikować obiekty budownictwa wodnego oraz określać ich funkcje; 15) określać zasady wykonywania robót podwodnych oraz fundamentowania budowli wodnych; 16) rozróżniać obciążenia działające na budowle wodne; 17) rozróżniać budowle piętrzące oraz określać ich zadania; 18) wyjaśniać zjawiska występujące podczas przepływu wody oraz jej oddziaływania na grunt i budowle wodne; 19) oceniać wpływ czynników meteorologicznych i hydrologicznych na bezpieczeństwo i trwałość obiektów budownictwa wodnego; 20) określać sposoby zabezpieczania budowli wodnych przed filtracją wody w gruntach. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 2) technologia robót hydrotechnicznych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) podstawy działalności zawodowej. 1) środowisko przyrodnicze, metody ochrony; BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA WODNEGO 2) podstawy ekologii wód; 1. Cele kształcenia 3) występowanie zjawisk hydrologicznych i meteorologicznych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać zjawiska zachodzące w środowisku przyrodniczym oraz określać możliwości jego ochrony; 4) źródła i rodzaje wód powierzchniowych i podziemnych; 5) gospodarka wodna; 6) zanieczyszczenia wód i sposoby ich ochrony; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8544 — Poz. 826 17) rozróżniać rodzaje budowli piętrzących oraz wyjaśniać ich działanie; 8) narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót hydrotechnicznych; 18) wykonywać roboty betoniarskie, zbrojarskie, ślusarskie i ciesielskie podczas budowy obiektów wodnych oraz regulacji rzek i potoków górskich; 9) rodzaje i właściwości gruntów; v.p l 7) materiały stosowane w robotach hydrotechnicznych; 10) regulacja rzek i potoków górskich; 19) wykonywać połączenia konstrukcji betonowych i ziemnych; 11) roboty ziemne i odwodnieniowe; 20) montować zamknięcia wodne; 12) systemy ochrony przeciwpowodziowej; 21) wyjaśniać zjawiska występujące podczas przepływu wody oraz jej oddziaływania na grunt i budowle wodne; 13) rodzaje budowli wodnych i ich funkcje; 14) podstawy fundamentowania; 22) wykonywać ścianki szczelne oraz inne zabezpieczenia przed filtracją; 15) obciążenia budowli wodnych; 17) budowle piętrzące; 18) spiętrzenia rzek; 19) podstawy hydrauliki, meteorologii i hydrologii; 20) zabezpieczenia przed filtracją. BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT HYDROTECHNICZNYCH 1. Cele kształcenia 23) stosować zasady eksploatacji urządzeń i obiektów budownictwa wodnego; .go 16) wyposażenie budowli wodnych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 25) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót hydrotechnicznych oraz eksploatacji obiektów budownictwa wodnego. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) organizacja stanowiska pracy; w. rcl 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 24) oceniać wpływ robót hydrotechnicznych na środowisko przyrodnicze; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną, mapami oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 2) dokumentacja techniczna, mapy oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; 3) mapy, rysunki techniczne; 3) czytać mapy oraz rysunki techniczne; 4) zasady wykonywania podstawowych pomiarów geodezyjnych; 4) wykonywać podstawowe pomiary geodezyjne; 5) pomiary na rzekach; 5) użytkować oraz konserwować narzędzia, urządzenia i sprzęt zgodnie z zasadami eksploatacji; 6) technologia robót hydrotechnicznych; 6) wykonywać roboty ziemne; 7) wykonywać roboty odwodnieniowe; 8) wykonywać roboty związane z budową systemów wodociągowych i kanalizacyjnych; 7) narzędzia, urządzenia i sprzęt stosowane w robotach ziemnych, pogłębiarskich, odwodnieniowych i budowlanych; 8) obsługa i konserwacja sprzętu do robót hydrotechnicznych; 9) roboty ziemne i odwodnieniowe; 10) systemy wodociągowe i kanalizacyjne; 10) wykonywać roboty pogłębiarskie i bagrownicze; 11) podstawy melioracji wodnych; 11) umacniać brzegi rzek i potoków górskich; 12) czyszczenie koryt rzecznych i zbiorników wodnych oraz usuwanie z nich przeszkód; ww 9) oczyszczać koryta rzeczne i zbiorniki wodne oraz usuwać z nich przeszkody; 12) wykonywać budowle regulacyjne oraz dokonywać ich naprawy; 13) wykonywać roboty związane z budową zabezpieczeń przeciwpowodziowych; 14) przewidywać skutki uszkodzenia lub zniszczenia zabezpieczeń przeciwpowodziowych; 15) prowadzić bieżącą konserwację wałów przeciwpowodziowych; 16) lokalizować i usuwać uszkodzenia wałów przeciwpowodziowych; 13) zasady wykonywania robót pogłębiarskich i bagrowniczych; 14) umocnienia brzegów rzek i potoków górskich; 15) budowle regulacyjne; 16) urządzenia i systemy ochrony przed powodzią; 17) konserwacja i naprawa wałów przeciwpowodziowych; 18) budowle piętrzące; — 8545 — 19) roboty betoniarskie, zbrojarskie, ślusarskie i ciesielskie; 20) zasady fundamentowania, roboty szalunkowe; 21) wyposażenie budowli wodnych; 16) podejmować decyzje; 17) doskonalić umiejętności zawodowe; 18) korzystać z różnych źródeł informacji; 19) przestrzegać zasad etyki. 22) zabezpieczenia przed filtracją; 23) zasady wykonywania robót hydrotechnicznych w warunkach ekstremalnych zagrożeń; 24) eksploatacja urządzeń i obiektów budownictwa wodnego; 25) wpływ robót hydrotechnicznych na środowisko przyrodnicze; 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) metody poszukiwania pracy; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; .go 26) bezpieczeństwo i higiena pracy podczas wykonywania robót hydrotechnicznych oraz eksploatacji obiektów budownictwa wodnego; 27) ochrona przeciwpożarowa oraz ochrona środowiska podczas wykonywania robót hydrotechnicznych oraz eksploatacji obiektów budownictwa wodnego. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Poz. 826 v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 6) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych; 7) zarządzanie gospodarką wodną; 8) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 9) bezpieczeństwo i higiena pracy; 10) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 11) prawo wodne; w. rcl 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 5) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw budowlanych; 12) elementy ergonomii; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 13) środki ochrony indywidualnej; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 14) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 15) zasady i metody komunikowania się; 5) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 6) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane; 7) charakteryzować instytucje zarządzające gospodarką wodną; 16) elementy socjologii i psychologii pracy; 17) formy doskonalenia zawodowego; 18) źródła informacji zawodowej; 19) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* 10) stosować przepisy prawa wodnego; Podstawy budownictwa wodnego 25 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; Technologia robót hydrotechnicznych 45 Podstawy działalności zawodowej 10 ww 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 12) stosować środki ochrony indywidualnej; 13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 14) komunikować się i współpracować w zespole; 15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. Dziennik Ustaw Nr 141 — 8546 — Poz. 826 Pracownia budownictwa wodnego powinna by ć wy posa żona w: Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) makiety i tablice poglądowe budowli regulacyjnych na rzekach; 1) pracownia materiałoznawstwa; v.p l IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 2) modele zbiorników retencyjnych; 3) modele budowli wodnych; 2) pracownia hydrologii i hydrauliki; 3) pracownia budownictwa wodnego; 4) profile i przekroje wałów przeciwpowodziowych; 4) pracownia komputerowa; 5) warsztaty szkolne. 5) makiety przedstawiające sposoby zabezpieczeń przeciwpowodziowych; Pracownia materiałoznawstwa powinna być w y pos a ż ona w: 6) dokumentacje techniczne dotyczące regulacji rzek i potoków górskich oraz obiektów budownictwa wodnego. 2) elementy budowlane do regulacji rzek i budowy obiektów wodnych; 3) próbki materiałów do umacniania skarp i regulacji rzek; 4) próbki gruntów budowlanych; Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w: .go 1) próbki materiałów stosowanych w robotach hydrotechnicznych; 5) narzędzia, przyrządy i aparaturę pomiarową; 6) modele maszyn stosowanych do robót budowlanych, ziemnych, pogłębiarskich i odwodnieniowych; 7) części i przekroje maszyn i urządzeń stosowanych w robotach hydrotechnicznych; 2) pakiet programów biurowych; 3) ploter; 4) skaner; 5) specjalistyczne programy komputerowe. Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 1) stanowisko ślusarskie; w. rcl 8) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, katalogi, czasopisma zawodowe. 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko na dwoje uczniów); 2) stanowisko do wyrobu betonu; Pracownia hydrologii i hydrauliki powinna być w y pos a ż ona w: 3) stanowisko stolarsko-ciesielskie; 1) mapy fizyczne, meteorologiczne, hydrograficzne; 4) stanowisko do wyrobu kiszek faszynowych; 2) atlasy klimatyczne, hydrologiczne; 5) instrukcje obsługi maszyn i narzędzi; 3) przyrządy i aparaturę do pomiarów hydrometrycznych; 6) środki ochrony indywidualnej. 4) dane z obserwacji i pomiarów hydrologicznych i meteorologicznych; 5) wykresy krzywych hydrologicznych; 6) przykładowe charakterystyki zlewni cieków wodnych; ww 7) przekroje i profile koryt rzecznych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER SYSTEMÓW RUROCIĄGOWYCH SYMBOL CYFROWY 713[04] I. OPIS ZAWODU 3) rozróżniać rodzaje i elementy systemów rurociągowych; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 4) określać właściwości materiałów stosowanych do budowy rurociągów; 1) posługiwać się dokumentacją techniczną systemów rurociągowych, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 5) magazynować, składować i transportować materiały, narzędzia i sprzęt stosowany do budowy systemów rurociągowych; 2) sporządzać szkice elementów systemów rurociągowych; 6) dobierać rury, kształtki i armaturę do montażu rurociągów w określonej technologii; — 8547 — 7) dobierać materiały konstrukcyjne, uszczelniające i izolacyjne; 8) posługiwać się narzędziami, przyrządami i sprzętem zgodnie z zasadami eksploatacji; 9) wykonywać podstawowe prace ślusarskie; 10) przygotowywać elementy systemów rurociągowych do obróbki, prefabrykacji i montażu; 11) wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę rur; 12) wykonywać połączenia gwintowe, kołnierzowe i kielichowe; 13) wykonywać połączenia spawane, lutowane, zgrzewane i klejone; Poz. 826 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter systemów rurociągowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 1) wyznaczania trasy systemów rurociągowych na podstawie dokumentacji technicznej; 2) wykonywania ręcznej i mechanicznej obróbki rur; 3) montażu rurociągów, armatury i urządzeń z zastosowaniem różnych technik połączeń; 4) montażu aparatury kontrolno-pomiarowej oraz urządzeń zabezpieczających i sygnalizacyjnych; 5) wykonywania mocowań, zawieszeń i podparć elementów systemów rurociągowych; 15) montować systemy rurociągowe zgodnie z dokumentacją techniczną oraz z wymaganiami procesu technologicznego; 6) przygotowywania systemów rurociągowych do przeprowadzania prób szczelności i odbioru technicznego; 16) montować urządzenia, armaturę, aparaturę kontrolno-pomiarową oraz urządzenia zabezpieczające i sygnalizacyjne; 7) wykonywania powłok ochronnych i izolacji systemów rurociągowych; 17) wykonywać uszczelnienia połączeń; 8) wykonywania konserwacji, naprawy i demontażu systemów rurociągowych. .go 14) wyznaczać trasę rurociągów oraz rozmieszczenie armatury i urządzeń; 18) montować elementy systemów zawieszenia i podparcia rurociągów; 19) przygotowywać systemy rurociągowe do wykonywania prób i odbioru technicznego; w. rcl 20) wykonywać zabezpieczenia antykorozyjne oraz izolacje przeciwwilgociowe i termiczne; 3. Zawód monter systemów rurociągowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 21) znakować i opisywać elementy systemów rurociągowych; 22) wykonywać konserwacje, naprawy i demontaż systemów rurociągowych; 23) wykrywać i usuwać awarie systemów rurociągowych; 1) systemów rurociągowych w przemyśle stoczniowym; 2) systemów rurociągowych w przemyśle chemicznym; 24) wykonywać obmiary robót; 3) systemów rurociągowych w przemyśle spożywczym; 25) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 4) systemów rurociągowych w przemyśle wydobywczym; 26) stosować przepisy prawa budowlanego i prawa energetycznego; 5) systemów rurociągowych w energetyce. 27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 29) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 2) technologia systemów rurociągowych; 30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 3) podstawy działalności zawodowej. 31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 32) korzystać z różnych źródeł informacji; 1. Cele kształcenia ww 28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 33) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych; 2) wykonywać i czytać proste rysunki techniczne; — 8548 — 3) sporządzać szkice prostych części maszyn oraz rysunki schematyczne; 4) czytać rysunki wykonawcze i montażowe; 5) sporządzać rysunki inwentaryzacyjne; Poz. 826 11) czynniki przesyłane rurociągami różnego rodzaju; 12) właściwości materiałów konstrukcyjnych i pomocniczych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 13) właściwości materiałów stosowanych do produkcji rur, kształtek, uzbrojenia i innych elementów; 6) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 14) rodzaje połączeń i metody ich wykonywania; 7) odczytywać oznaczenia materiałów i urządzeń systemów rurociągowych; 15) maszyny, urządzenia i armatura stosowana w systemach rurociągowych; 8) wyjaśniać podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki technicznej oraz mechaniki płynów; 16) układy automatyki, regulacji i zabezpieczeń różnych systemów rurociągowych; 9) określać właściwości cieczy i gazów; 17) zasady bezpiecznego użytkowania maszyn i urządzeń; 10) rozróżniać rodzaje systemów rurociągowych oraz ich elementy; 18) specjalistyczne programy komputerowe. BLOK: TECHNOLOGIA SYSTEMÓW RUROCIĄGOWYCH 12) określać właściwości materiałów stosowanych do produkcji rur, kształtek, uzbrojenia oraz materiałów pomocniczych; 1. Cele kształcenia .go 11) określać właściwości i parametry czynników przesyłanych w różnego rodzaju rurociągach; 13) rozróżniać rodzaje połączeń i określać metody ich wykonywania; 14) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń; 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy do wykonywania systemów rurociągowych zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną, normami, instrukcjami oraz katalogami materiałów i wyrobów; w. rcl 15) wyjaśniać budowę i zasady działania pomp, sprężarek, zbiorników, kotłów, wymienników ciepła, filtrów, osadników, hydroforów oraz innych maszyn, urządzeń i armatury stosowanej w systemach rurociągowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 16) wyjaśniać działanie prostych układów automatyki, regulacji i zabezpieczeń stosowanych w systemach rurociągowych; 17) stosować zasady bezpiecznego użytkowania maszyn i urządzeń; 18) stosować programy komputerowe do sporządzania rysunków określonych systemów rurociągowych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 3) dobierać materiały, armaturę i urządzenia do montażu systemów rurociągowych w określonej technologii; 4) określać podstawowe wymagania materiałowe i eksploatacyjne rurociągów w zależności od rodzaju i parametrów przesyłanego czynnika; 5) magazynować, składować oraz transportować materiały, urządzenia i sprzęt; 6) wykonywać pomiary podstawowych wielkości fizycznych i geometrycznych; 7) użytkować i konserwować narzędzia i sprzęt stosowany do ręcznej i mechanicznej obróbki rur oraz do montażu systemów rurociągowych; 1) zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych; 8) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej; 2) podstawy rysunku technicznego; 9) wykonywać połączenia gwintowe, kołnierzowe i kielichowe; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) szkice i rysunki schematyczne; 4) rysunki wykonawcze i montażowe; 5) rysunki inwentaryzacyjne; 6) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 7) oznaczenia materiałów i urządzeń systemów rurociągowych; 8) elementy mechaniki technicznej oraz mechaniki płynów; 9) właściwości gazów i cieczy; 10) systemy rurociągowe oraz ich elementy; 10) wykonywać połączenia lutowane, zgrzewane i klejone; 11) wykonywać cięcie i spawanie gazowe; 12) wykonywać spawanie elektryczne; 13) wyznaczać trasę prowadzenia rurociągów oraz miejsca montażu uzbrojenia; 14) zabezpieczać i oznaczać miejsca wykonywanych robót; 15) wykonywać roboty ziemne oraz zabezpieczenia i odwodnienia wykopów; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8549 — Poz. 826 5) magazynowanie, składowanie oraz transport materiałów, urządzeń i sprzętu; 17) montować obiekty i urządzenia instalacji chłodniczych, maszynowych, spożywczych, transportowych, okrętowych i innych; 6) pomiary podstawowych wielkości fizycznych i geometrycznych; 18) wykonywać przejścia rurociągów przez przegrody budowlane i przeszkody terenowe; 19) montować odcinki rur, węzły rurociągów, uzbrojenie oraz elementy prefabrykowane; 20) rozpoznawać podstawowe rodzaje wad połączeń oraz określać przyczyny ich powstawania; 21) montować urządzenia, armaturę, aparaturę kontrolno-pomiarową oraz urządzenia zabezpieczające i sygnalizacyjne; 7) narzędzia i sprzęt do montażu systemów rurociągowych; 8) obróbka ręczna i mechaniczna; 9) połączenia gwintowe, kołnierzowe i kielichowe; 10) połączenia spawane, lutowane, zgrzewane i klejone; 11) cięcie i spawanie gazowe; 12) spawanie elektryczne: elektrodą otuloną, MIG/MAG, TIG; 13) wyznaczanie trasy rurociągu i miejsca montażu uzbrojenia; .go 22) wykonywać mocowania, zawieszenia oraz podparcia systemów rurociągowych; v.p l 16) stosować zasady prowadzenia i mocowania rurociągów przemysłowych; 23) wykonywać uszczelnienia połączeń; 24) oceniać jakość wykonanych robót związanych z montażem, naprawą i rozbiórką systemów rurociągowych; 25) wykonywać zabezpieczenia antykorozyjne; 26) wykonywać izolacje przeciwwilgociowe i termiczne systemów rurociągowych; 15) roboty ziemne; 16) zabezpieczanie i odwadnianie wykopów; 17) zasady prowadzenia i montażu systemów rurociągowych; 18) wyznaczanie miejsc montażu uzbrojenia oraz maszyn i urządzeń; 19) montaż obiektów i urządzeń instalacji chłodniczych, maszynowych, spożywczych, transportowych, okrętowych i innych; w. rcl 27) wykonywać połączenia montowanych systemów rurociągowych z istniejącymi systemami; 14) metody zabezpieczania i oznakowania robót; 28) znakować i opisywać elementy systemów rurociągowych; 20) wykonywanie przejść rurociągów przez przegrody budowlane i przeszkody terenowe; 29) przygotowywać systemy rurociągowe do prób szczelności i odbioru technicznego; 21) wady połączeń i przyczyny ich powstawania; 30) wykonywać obmiary robót; 31) przewidywać skutki nieprawidłowej obsługi maszyn i urządzeń oraz nieprzestrzegania norm, przepisów i instrukcji dotyczących montażu oraz eksploatacji instalacji rurociągowych; 32) wykonywać konserwację, naprawy i demontaż systemów rurociągowych; 33) wykrywać i usuwać awarie systemów rurociągowych; ww 34) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania i eksploatacji systemów rurociągowych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 22) montaż urządzeń, armatury, aparatury kontrolno-pomiarowej oraz urządzeń zabezpieczających i sygnalizacyjnych; 23) mocowanie, zawieszenia i podparcia systemów rurociągowych; 24) uszczelnianie połączeń; 25) zabezpieczenia antykorozyjne; 26) izolacje przeciwwilgociowe i termiczne systemów rurociągowych; 27) wykonywanie połączeń systemów rurociągowych z istniejącymi rurociągami; 28) znakowanie i opisywanie elementów systemów rurociągowych; 29) próby szczelności; 30) odbiór techniczny; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 31) obmiary robót; 1) organizacja stanowiska pracy; 33) konserwacja, naprawa i demontaż systemów rurociągowych; 32) zasady eksploatacji systemów rurociągowych; 2) dokumentacja techniczna systemów rurociągowych; 34) awarie systemów rurociągowych; 3) materiały, armatura i urządzenia do montażu systemów rurociągowych; 35) bezpieczeństwo i higiena pracy podczas budowy i eksploatacji systemów rurociągowych; 4) wymagania materiałowe i eksploatacyjne przewodów związane z rodzajem i parametrami przesyłanego czynnika; 36) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska podczas budowy i eksploatacji systemów rurociągowych. Dziennik Ustaw Nr 141 — 8550 — Poz. 826 13) elementy socjologii i psychologii pracy; 1. Cele kształcenia 14) formy doskonalenia zawodowego; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 15) źródła informacji zawodowej; 16) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego 7) stosować przepisy prawa budowlanego i prawa energetycznego; Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 20 Technologia systemów rurociągowych 50 Podstawy działalności zawodowej 10 .go 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; v.p l BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 9) stosować środki ochrony indywidualnej; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. 10) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 11) komunikować się i współpracować w zespole; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 13) podejmować decyzje; 1) pracownia rysunku technicznego; w. rcl 12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 14) doskonalić umiejętności zawodowe; 15) korzystać z różnych źródeł informacji; 16) przestrzegać zasad etyki. 2) pracownia technologii; 3) pracownia komputerowa; 4) warsztaty szkolne. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Pracownia rysunku technicznego powinna być wy posa żona w: 1) materiały i przybory rysunkowe; 2) metody poszukiwania pracy; 2) model rzutni prostokątnej; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) modele systemów rurociągowych; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 4) modele elementów budowlanych, instalacyjnych, części maszyn; ww 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 5) modele brył geometrycznych; 6) przekroje maszyn i urządzeń; 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 8) przepisy prawa budowlanego i prawa energetycznego; 9) elementy ergonomii; 7) przykładowe rysunki techniczne; 8) dokumentację techniczną systemów rurociągowych; 10) środki ochrony indywidualnej; 9) katalogi i prospekty maszyn, urządzeń i armatury przemysłowej. 11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; Pr a cownia te chnologii powinna by ć wy p o s ażona w: 12) zasady i metody komunikowania się; 1) próbki stali, metali nieżelaznych i ich stopów; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8551 — Poz. 826 2) próbki materiałów instalacyjnych stosowanych w systemach rurociągowych; Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 3) próbki materiałów konstrukcyjnych, uszczelniających, izolacyjnych i pomocniczych; 2) stanowisko do obróbki ręcznej i mechanicznej rur; 4) modele systemów rurociągowych; 3) stanowisko do wykonywania połączeń gwintowych i kołnierzowych; v.p l 5) modele: urządzeń chłodniczych, pomp, sprężarek, wentylatorów, części maszyn, elementów automatyki przemysłowej; 1) stanowisko do wykonywania prac ślusarskich; 4) stanowisko do spawania gazowego i łukowego; 5) stanowisko do lutowania; 6) stanowisko do zgrzewania i klejenia; 6) narzędzia ślusarskie; 7) dokumentację techniczną; 7) narzędzia monterskie; 8) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 9) narzędzia ślusarskie i monterskie; 9) katalogi i prospekty maszyn, urządzeń i armatury; 10) elektronarzędzia; 10) dokumentację techniczną systemów rurociągowych; 11) materiały instalacyjne: rury, kształtki, złączki, armaturę; .go 8) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 11) normy PN, PN-EN, PN-EN ISO, PN-ISO. 12) materiały izolacyjne i uszczelniające; P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w : 13) drabinę rozstawną, rusztowanie; 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 15) odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej; 14) typowy sprzęt gaśniczy; 16) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. 2) oprogramowanie licencyjne: edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny; 3) pakiet programów biurowych; w. rcl 4) specjalistyczne programy komputerowe; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 5) drukarkę. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MURARZ SYMBOL CYFROWY 712[06] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: ww 1) organizować, użytkować i likwidować stanowiska prac murarskich zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 3) dobierać materiały do określonych prac murarskich i tynkarskich; 4) użytkować i konserwować narzędzia, urządzenia i sprzęt; 5) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby budowlane; 6) montować, użytkować i demontować rusztowania; 7) wykonywać roboty murarskie i tynkarskie zgodnie z obowiązującymi normami oraz warunkami wykonania i odbioru robót; 8) wykonywać pomocnicze roboty budowlane oraz prace naprawcze, remontowe i rozbiórkowe; 9) oceniać jakość wykonanych robót; 10) wykonywać przedmiary i obmiary robót oraz pomiary inwentaryzacyjne; 11) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu i robocizny; 12) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy; 13) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 14) stosować przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 15) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Dziennik Ustaw Nr 141 — 8552 — Poz. 826 6) określać zasady magazynowania, składowania i transportu materiałów budowlanych; 17) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 7) określać zasady montażu i użytkowania rusztowań; 18) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; v.p l 16) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) określać zasady wykonywania robót ciesielskich, zbrojarskich, betoniarskich, izolacyjnych i malarskich; 19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 9) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych; 20) korzystać z różnych źródeł informacji; 10) wymiarować i opisywać rysunki techniczne; 21) prowadzić działalność gospodarczą. 11) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów i aksonometrii; 12) odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach; 13) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; .go Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 14) posługiwać się dokumentacją techniczną; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie murarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) przygotowywania zapraw murarskich i tynkarskich; 2) wykonywania murów ścian nośnych i działowych; 3) wykonywania stropów, nadproży i sklepień; 4) osadzania stolarki i ślusarki budowlanej; 16) posługiwać się przyrządami pomiarowymi; 17) wykonywać przedmiary i obmiary robót murarskich; 18) wykonywać rysunki inwentaryzacyjne; 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska obowiązujących na terenie budowy. w. rcl 5) wykonywania tynków zewnętrznych i wewnętrznych; 15) wykonywać proste rysunki i szkice elementów budowlanych; 6) licowania ścian z zastosowaniem różnych materiałów; 7) wykonywania napraw, konserwacji i rozbiórki murów. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy budownictwa; 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) terminologia budowlana; 2) rodzaje i elementy budynków; 3) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków; 4) technologie wykonania budynków; 5) materiały budowlane; 2) technologia robót murarskich i tynkarskich; 6) organizacja stanowiska pracy i terenu budowy; 3) podstawy działalności zawodowej. 7) magazynowanie, składowanie i transport materiałów budowlanych; BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA ww 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią budowlaną; 8) zasady montażu i użytkowania rusztowań; 9) roboty ciesielskie, zbrojarskie, betoniarskie, izolacyjne, malarskie; 10) ochrona przeciwpożarowa oraz ochrona środowiska na terenie budowy; 2) rozpoznawać rodzaje i elementy budynków oraz określać ich funkcje; 11) figury i bryły geometryczne; 3) określać konstrukcje i technologie wykonania budynków; 13) zasady wymiarowania i opisu rysunków technicznych; 4) określać właściwości oraz oceniać jakość materiałów budowlanych; 14) przekroje, rzuty i aksonometria; 5) stosować zasady organizacji stanowiska pracy oraz terenu budowy; 12) rodzaje rysunków technicznych; 15) oznaczenia graficzne na rysunkach technicznych; 16) rysunek odręczny i schematyczny; — 8553 — 17) rodzaje i elementy dokumentacji; 18) elementy miernictwa; 19) przedmiar i obmiar robót murarskich; 20) rysunek inwentaryzacyjny; Poz. 826 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 1) organizacja stanowiska pracy; 2) organizacja robót murarskich i tynkarskich; 21) bezpieczeństwo i higiena pracy na terenie budowy. 3) materiały, narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót murarskich i tynkarskich; BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT MURARSKICH I TYNKARSKICH 4) magazynowanie, składowanie i transport materiałów oraz sprzętu budowlanego; 1. Cele kształcenia 5) roboty ziemne; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 6) prace dotyczące robót murarskich, tynkarskich i pomocniczych; 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) rodzaje i konstrukcje rusztowań; 2) dobierać i przygotowywać materiały do wykonywanych robót murarskich i tynkarskich; 10) wykonywanie murów o konstrukcji złożonej; 3) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem do robót murarskich, tynkarskich i pomocniczych; 12) wykonywanie ścianek działowych z różnych materiałów; .go 8) zaprawy budowlane i betony; 4) magazynować, składować i transportować materiały oraz sprzęt budowlany; 5) wykonywać niezbędne roboty ziemne; 11) stropy, nadproża i gzymsy; 13) roboty betoniarskie, ciesielskie, zbrojarskie i izolacyjne; 14) tynki; 15) spoinowanie i licowanie ścian; 16) stolarka i ślusarka budowlana; w. rcl 6) planować prace dotyczące robót murarskich, tynkarskich i pomocniczych; 9) wykonywanie ścian nośnych; 7) montować, użytkować i demontować rusztowania zewnętrzne i wewnętrzne; 17) remonty i naprawy murów; 8) wykonywać pomocnicze roboty betoniarskie, ciesielskie, zbrojarskie i izolacyjne; 19) roboty rozbiórkowe; 9) przygotowywać zaprawy budowlane i betony do robót murarskich i pomocniczych; 10) wykonywać pionowe konstrukcje murowe z różnych materiałów; 11) wykonywać mury z kanałami dymowymi, spalinowymi i wentylacyjnymi; 12) wykonywać poziome konstrukcje murowane oraz sklepienia; 18) obmiary robót murarskich i tynkarskich; 20) kosztorysowanie; 21) odbiór jakościowy robót murarskich i tynkarskich. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 14) wykonywać ściany działowe z różnych materiałów; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 15) wykonywać tynki zewnętrzne i wewnętrzne; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; ww 13) wykonywać dylatacje w konstrukcjach murowych; 16) wykonywać spoinowanie i licowanie ścian; 17) osadzać stolarkę i ślusarkę budowlaną; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 18) wykonywać remonty i naprawy konstrukcji murowych; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 19) wykonywać prace związane z rozbiórką elementów murowanych; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) wykonywać obmiary robót murarskich i tynkarskich; 21) sporządzać kosztorysy oraz obliczać należność za wykonaną pracę; 22) oceniać jakość wykonanych robót. 7) stosować przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; — 8554 — 9) stosować środki ochrony indywidualnej; 10) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 11) komunikować się i współpracować w zespole; 12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Poz. 826 IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE v.p l Dziennik Ustaw Nr 141 Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia ogólnobudowlana; 13) podejmować decyzje; 2) pracownia rysunku zawodowego; 14) doskonalić umiejętności zawodowe; 3) warsztaty szkolne. 15) korzystać z różnych źródeł informacji; Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposa żona w: 16) przestrzegać zasad etyki. 1) próbki materiałów i wyrobów budowlanych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) metody poszukiwania pracy; 2) narzędzia, sprzęt oraz przyrządy stosowane w robotach murarskich; 3) środki ochrony indywidualnej; .go Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) dokumentację projektową oraz instrukcje wykonania robót murarskich; 5) katalogi, prospekty materiałów i wyrobów budowlanych; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 6) normy PN-ISO, ISO, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości. 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; Pracownia rysunku zawodowego powinna być wy posa żona w: 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 2) wzory znormalizowanego pisma technicznego; w. rcl 8) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 9) elementy ergonomii; 3) plansze i modele figur i brył geometrycznych; 10) środki ochrony indywidualnej; 4) materiały izolacyjne i wyroby budowlane; 11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 5) dokumentację projektową; 12) zasady i metody komunikowania się; 13) elementy socjologii i psychologii pracy; 6) normy dotyczące sporządzania rysunku budowlanego; 7) katalogi nakładów rzeczowych oraz cenniki do kosztorysowania robót budowlanych. 14) formy doskonalenia zawodowego; 15) źródła informacji zawodowej; Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: 16) etyka. 1) przyrządy i aparaturę do badania materiałów i wyrobów budowlanych; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE ww Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* 2) przyrządy pomiarowe stosowane podczas wykonywania robót murarskich i tynkarskich; 3) narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót murarskich i tynkarskich; 4) środki ochrony indywidualnej; 5) materiały i wyroby bud …