📄 Tekst ustawy
Monitor Polski Nr 58
Elektronicznie
podpisany przez
Grzegorz Paczowski
Data: 2010.08.17
16:09:30 +02'00'
— 2714 —
Poz. 775
775
v.p
l
OBWIESZCZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1)
z dnia 2 lipca 2010 r.
w sprawie ogłoszenia krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych oraz jego dwóch aktualizacji
Na podstawie art. 43 ust. 4d ustawy z dnia 18 lipca
2001 r. — Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239,
poz. 2019, z późn. zm.2)) ogłasza się:
1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządo-
2) aktualizację krajowego programu oczyszczania
ścieków komunalnych zatwierdzoną przez Radę
Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r. — stanowiącą
załącznik nr 2 do obwieszczenia;
.go
wej — gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada
2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606).
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2255, z 2006 r.
Nr 170, poz. 1217 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 21,
poz. 125, Nr 64, poz. 427, Nr 75, poz. 493, Nr 88, poz. 587,
Nr 147, poz. 1033, Nr 176, poz. 1238, Nr 181, poz. 1286
i Nr 231, poz. 1704, z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 i Nr 227,
poz. 1505, z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 i Nr 215, poz. 1664
oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 253 i Nr 96, poz. 620.
1) krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu
16 grudnia 2003 r. — stanowiący załącznik nr 1 do
obwieszczenia;
ww
w.
rcl
3) aktualizację krajowego programu oczyszczania
ścieków komunalnych zatwierdzoną przez Radę
Ministrów w dniu 2 marca 2010 r. — stanowiącą
załącznik nr 3 do obwieszczenia.
Minister Środowiska: A. Kraszewski
Monitor Polski Nr 58
— 2715 —
Poz. 775
Załączniki do obwieszczenia Ministra Środowiska
z dnia 2 lipca 2010 r. (poz. 775)
v.p
l
Załącznik nr 1
.go
Ministerstwo Środowiska
ww
w.
rcl
Krajowy program oczyszczania
ścieków komunalnych
Warszawa, grudzień 2003 r.
Monitor Polski Nr 58
— 2716 —
Poz. 775
v.p
l
SPIS TREŚCI
WPROWADZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2717
2.
AKTUALNY STAN PRAWNY I ORGANIZACYJNY ODPROWADZANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW
KOMUNALNYCH W POLSCE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2717
3.
OKREŚLENIE CELÓW ODPROWADZANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W POLSCE I WYMAGAŃ
ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ TYCH CELÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2718
4.
IDENTYFIKACJA AGLOMERACJI I ICH WIELKOŚCI SCHARAKTERYZOWANEJ LICZBĄ RÓWNOWAŻNYCH MIESZKAŃCÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2720
5.
DIAGNOZA STANU WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ
I OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW ORAZ ZAGOSPODAROWANIA OSADÓW POWSTAJĄCYCH W
OCZYSZCZALNIACH ŚCIEKÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2721
6.
POTRZEBY BUDOWY, ROZBUDOWY I MODERNIZACJI SYSTEMÓW KANALIZACJI ZBIORCZEJ
ORAZ NAKŁADY FINANSOWE ZWIĄZANE Z ICH REALIZACJĄ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2722
7.
POTRZEBY BUDOWY, ROZBUDOWY I MODERNIZACJI KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW
I NAKŁADY FINANSOWE ZWIĄZANE Z ICH REALIZACJĄ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2724
8.
KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2726
9.
PROGRAM WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ I OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW ORAZ UWARUNKOWANIA JEGO REALIZACJI . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2726
10.
OCENA SPEŁNIENIA PRZEZ POLSKĘ — W WYNIKU REALIZACJI KRAJOWEGO PROGRAMU
OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH — ZOBOWIĄZAŃ TRAKTATU AKCESYJNEGO . . . 2729
11.
MOŻLIWOŚCI POZYSKIWANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘĆ
PRZEWIDYWANYCH W KRAJOWYM PROGRAMIE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH . . 2730
w.
rcl
.go
1.
11.1. Prognoza Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . 2731
11.2. Ocena możliwości sfinansowania Programu na podstawie analizy poszczególnych przedsięwzięć
inwestycyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2731
12.
PODSUMOWANIE I WNIOSKI
ww
13.
NIEZBĘDNE DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ I SAMORZĄDOWEJ DLA REALIZACJI PRZEZ
GMINY ZADAŃ W ZAKRESIE WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ
I OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2734
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2735
Monitor Polski Nr 58
— 2717 —
Poz. 775
1. WPROWADZENIE
v.p
l
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.) w art. 43 ust. 3 i art. 208
ust. 2 zobowiązała Ministra Środowiska do sporządzenia i przedłożenia krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych Radzie Ministrów do zatwierdzenia do końca 2003 r.
Zgodnie z zapisami art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne, krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych ma określić wykazy:
~ PV[^\TaPRYXZcÙaT_^fX]]hQhĎfh_^bPú^]TfcTa\X]PRWdbcP[^]hRWfPac
! 'dbcPfh?aPf^f^S]T
— w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków, oraz wielkość ładunków zanieczyszczeń biodegradowalnych z tych aglomeracji koniecznych do usunięcia,
~ _aiTSbXĐfiXĐĎfiPZaTbXTQdS^fhX\^STa]XiPRYXiQX^aRihRWbXTRXZP]P[XiPRhY]hRW^aPi^RihbiRiP[]XîRXTZÙf
komunalnych oraz terminy ich realizacji.
.go
2. AKTUALNY STAN PRAWNY I ORGANIZACYJNY ODPROWADZANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH W POLSCE
Podstawy prawne i organizacyjne odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych w Polsce stanowią:
~ d
bcPfPiS]XP'\PaRP (( a
^bP\^aiöSiXTV\X]]h\3i
D
i! a
=a #!_^i
$( i_Ùð]
i\
ZcÙaP
stanowi, że odprowadzenie i oczyszczenie ścieków komunalnych jest zadaniem własnym gminy,
~ dbcPfPiS]XP '[X_RP! a
?aPf^f^S]T3i
D
=a
innymi zasady ochrony wód,
$_^i
!!(i_Ùð]
i\
ZcÙaP^ZaTî[P\XĐSih
~ d
bcPfP i S]XP & RiTafRP ! a
^ iQX^a^fh\ iP^_PcaiT]Xd f f^SĐ X iQX^a^fh\ ^S_a^fPSiP]Xd îRXTZÙf
(Dz. U. Nr 72, poz. 747, z późn. zm.),
~ dbcPfPiS]XP!&ZfXTc]XP! a
?aPf^^RWa^]hîa^S^fXbZP3i
D
=a%!_^i
%!&i_Ùð]
i\
w.
rcl
~ dbcPfPiS]XP!&\PaRP! "a
^_[P]^fP]XdXiPV^b_^SPa^fP]Xd_aiTbcaiT]]h\3i
D
=a' _^i
& &
~ dbcPfPiS]XP&[X_RP ((#a
?aPf^QdS^f[P]T3i
D
i! a
=a %_^i
!%i_Ùð]
i\
~ dbcPfP i S]XP " faiTî]XP ((% a
^ dcaih\P]Xd Rihbc^îRX X _^aiöSZd f V\X]PRW 3i
D
=a "! _^i
%!!
z późn. zm.)
i rozporządzenia wykonawcze do tych ustaw, w tym:
~ a^i_^aiöSiT]XT <X]XbcaP ëa^S^fXbZP i S]XP !( [Xbc^_PSP ! ! a
f b_aPfXT fPad]ZÙf YPZXT ]P[Túh b_T ]XĎ
przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 212, poz. 1799),
~ a^i_^aiöSiT]XT <X]XbcaP ëa^S^fXbZP i S]XP " bchRi]XP ! " a
f b_aPfXT S^_dbiRiP[]hRW \Pb bdQbcP]RYX
które mogą być odprowadzane w ściekach przemysłowych (Dz. U. Nr 35, poz. 309),
~ a^i_^aiöSiT]XT <X]XbcaP 8]UaPbcadZcdah i S]XP ! [X_RP ! ! a
f b_aPfXT b_^b^Qd aTP[XiPRYX ^Q^fXöiZÙf
dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych
(Dz. U. Nr 129, poz. 1108, z późn. zm.).
Podstawy gospodarowania osadami ściekowymi określają:
ww
~ dbcPfPiS]XP!&ZfXTc]XP! a
^^S_PSPRW3i
D
=a%!_^i
%!'i_Ùð]
i\
i rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy, a mianowicie:
~ a^i_^aiöSiT]XT<X]XbcaPëa^S^fXbZPiS]XP!&faiTî]XP! a
fb_aPfXTZPcP[^Vd^S_PSÙf3i
D
=a
poz. 1206),
!
~ a^i_^aiöSiT]XT<X]XbcaPëa^S^fXbZPiS]XP bXTa_]XP! !a
fb_aPfXTZ^\d]P[]hRW^bPSÙfîRXTZ^fhRW
(Dz. U. Nr 134, poz. 1140 i Nr 155, poz. 1299),
~ a^i_^aiöSiT]XT<X]XbcaP6^b_^SPaZXiS]XP! \PaRP! !a
fb_aPfXTfh\PVPĔS^chRiöRhRW_a^fPSiT]XP
procesu termicznego przekształcania odpadów (Dz. U. Nr 37, poz. 339),
~ a ^i_^aiöSiT]XT<X]XbcaPëa^S^fXbZPiS]XP!#\PaRP! "a
fb_aPfXTbiRiTVÙ ^fhRWfh\PVPĔS^chRiöcych lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk
odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549),
Monitor Polski Nr 58
— 2718 —
Poz. 775
v.p
l
~ a^i_^aiöSiT]XT <X]XbcaP ëa^S^fXbZP i S]XP ( ZfXTc]XP ! " a
f b_aPfXT b_^aiöSiP]XP _[P]Ùf V^b_^SPaZX
odpadami (Dz. U. Nr 66, poz. 620),
~ a ^i_^aiöSiT]XT<X]XbcaP6^b_^SPaZXiS]XP" _PðSiXTa]XZP! !a
fb_aPfXTa^SiPYÙf^S_PSÙfZcÙaT\^Vö
być składowane w sposób nieselektywny (Dz. U. Nr 191, poz. 1595).
Powyższe ustawy i rozporządzenia transponowały do polskiego prawa przepisy prawa Unii Europejskiej
w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków, w szczególności dyrektywę 91/271/EWG z dnia 21 maja
1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych i dyrektywy w zakresie gospodarowania odpadami.
Należy zaznaczyć, że dyrektywy Unii Europejskiej skierowane są do państw członkowskich, które mają obowiązek osiągnięcia w określonym terminie celu w nich zawartego. Ich przepisy muszą być transponowane do
prawa krajowego. Dopiero wówczas stanowią źródło praw i obowiązków dla osób fizycznych i prawnych.
3. OKREŚLENIE CELÓW ODPROWADZANIA I OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW W POLSCE I WYMAGAŃ ZWIĄZANYCH Z REALIZACJĄ TYCH CELÓW
.go
Usługi w zakresie odprowadzenia i oczyszczania ścieków realizowane są na terenach intensywnie zabudowanych w sposób zbiorowy (ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków)
lub na terenach o zabudowie rozproszonej w sposób indywidualny (ustawy: Prawo budowlane, Prawo wodne,
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).
Ustawa — Prawo wodne (art. 42) stanowi, że:
~ Q
dS^fĐdaiöSiTĔb dúöRhRWS^iP^_PcaiT]XPff^SĐaTP[XidYTbXĐYTS]^RiTî]XTia^ifXöiP]XT\b_aPfV^b_^darki ściekowej, w szczególności przez budowę systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków,
~ f\XTYbRPRWVSiXTQdS^fPbhbcT\ÙfZP]P[XiPRhY]hRW]XT_aih]X^b PQhZ^aihîRXS[Pîa^S^fXbZP[dQ_^f^S^wałaby nadmierne koszty, należy stosować systemy indywidualne,
w.
rcl
~ f_a^fPSiPYöRhîRXTZXS^fÙS[dQS^iXT\Xbö^Q^fXöiP]XiP_Tf]XĎ^RWa^]ĐfÙS_aiTSiP]XTRihbiRiT]XT\
w szczególności przez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie.
W nawiązaniu do powyższego ustawa — Prawo wodne zdefiniowała pojęcie aglomeracji:
aglomeracja oznacza teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków komunalnych.
Dlatego też głównym celem odprowadzenia i oczyszczenia ścieków w Polsce jest realizacja systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków na terenach o skoncentrowanej zabudowie.
Ustawa — Prawo wodne (art. 208 ust. 1) zobowiązuje gminy do realizacji zadania własnego gmin w zakresie
usuwania i oczyszczania ścieków (ustawa o samorządzie gminnym, ustawa — Prawo wodne: art. 43 ust. 5)
na obszarach aglomeracji wyznaczonych na ich terenie w terminach:
~ S^" VadS]XP! $a
f_aih_PSZdPV[^\TaPRYX^aÙf]^fPú]TY[XRiQXT\XTbiZPĔRÙfA;<fh]^biöRTY^S
2 000 do 15 000,
~ S
^" VadS]XP! a
f_aih_PSZdPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY_^fhúTY $
ww
Przepisy te są transpozycją ustaleń negocjacji z Unią Europejską w sektorze „Środowisko”, przeniesionych
następnie do Traktatu Akcesyjnego.
Wypełnienie zobowiązań Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, przyjętych w Traktacie Akcesyjnym, podpisanym
16 kwietnia 2003 r. i ratyfikowanym przez Polskę 23 lipca 2003 r., który w części dotyczącej wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków odwołuje się do dyrektywy 91/271/EWG, wymagać będzie w horyzoncie czasowym do 2015 r. budowy, rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów kanalizacji zbiorczej w aglomeracjach rozumianych jako obszary, na których zaludnienie bądź działalność gospodarcza są na tyle skoncentrowane, aby konieczne było odprowadzanie ścieków systemami kanalizacji zbiorczej do oczyszczalni ścieków komunalnych.
W trakcie negocjacji sektora „Środowisko” Polska uzyskała zgodę państw członkowskich Unii Europejskiej
na okres dostosowawczy w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie
ścieków sięgający 2015 r.
Wymagania dotyczące systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczania ścieków komunalnych wynikające
z art. 3, 4, 5 (2) i 7 dyrektywy 91/271/EWG nie będą w Polsce w pełni zastosowane do 31 grudnia 2015 r.
Monitor Polski Nr 58
— 2719 —
Poz. 775
Sformułowane zostały również cele pośrednie, które znalazły swój zapis w Traktacie Akcesyjnym1), a mianowicie:
v.p
l
~ S
^" VadS]XP! $a
iV^S]^îĎiShaTZchfö(
!&
4F6_^fX]]PQhĎ^bXöV]XĐcPf%&#PV[^\TaPRYPRWiZcÙrych ładunki zanieczyszczeń biodegradowalnych2) stanowią 69 % całkowitego ładunku tych zanieczyszczeń
pochodzącego z aglomeracji,
~ S^" VadS]XP! a
iV^S]^îĎiShaTZchfö(
!&
4F6_^fX]]PQhĎ^bXöV]XĐcPf %(PV[^\TaPRYPRWZcÙrych ładunki zanieczyszczeń im przypisywane stanowią 86 % całkowitego ładunku tych zanieczyszczeń pochodzącego z aglomeracji,
~ S
^ " VadS]XP ! " a
iV^S]^îĎ i ShaTZchfö (
!&
4F6 _^fX]]P QhĎ ^bXöV]XĐcP f %$ PV[^\TaPRYPRW
z których ładunki zanieczyszczeń stanowią 91 % całkowitego ładunku tych zanieczyszczeń pochodzących
z aglomeracji.
Oznacza to:
.go
Niniejszy Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych określa, zgodnie z wymogiem ustawy —
Prawo wodne, przedsięwzięcia w zakresie budowy, rozbudowy lub modernizacji zbiorczych sieci kanalizacyjnych oraz oczyszczalni ścieków komunalnych, a także terminy ich realizacji niezbędne dla realizacji zapisów
Traktatu Akcesyjnego, odwołującego się do dyrektywy 91/271/EWG.
~ Z^]XTRi]^îĎ^bXöV]XĐRXPbcP]SPaSÙfYPZ^îRXîRXTZÙf^S_a^fPSiP]hRWS^îa^S^fXbZPf^S]TV^i^RihbiRiP[ni ścieków zgodnie z wymaganiami załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz
w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (tablica 1),
Tablica 1
ww
w.
rcl
Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń lub minimalny procent
redukcji zanieczyszczeń dla oczyszczonych ścieków komunalnych
~ i P_Tf]XT]XT&$aTSdZRYXRP Z^fXcTV^ PSd]ZdPi^cdXU^bU^adfîRXTZPRWZ^\d]P[]hRW_^RW^SiöRhRWiRPłego terytorium państwa w celu ochrony wód powierzchniowych, w tym wód morskich, przed eutrofizacją
(art. 45 ust. 4 pkt 2 ustawy — Prawo wodne3)),
1) Aneks XII do Traktatu Akcesyjnego Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Sło-
wacji do Unii Europejskiej.
2) Ładunki zanieczyszczeń biodegradowalnych rozkładalnych w procesach biologicznych.
3) W ustawie tym pojęciem objęto wody wykorzystywane jako źródła poboru wody dla komunalnych wodociągów zaopatru-
jących w wodę ludność, wody chronione ze względów przyrodniczych i wody podatne na eutrofizację, w tym wody Zalewu Wiślanego, Zatoki Gdańskiej i Zalewu Szczecińskiego.
Monitor Polski Nr 58
— 2720 —
Poz. 775
v.p
l
~ fh_^bPúT]XTPV[^\TaPRYXfbhbcT\hZP]P[XiPRYXiQX^aRiTYiP_Tf]XPYöRT^Qb dVĐ\XTbiZPĔRÙffS^bc^b^fPniu do występujących potrzeb i uwarunkowań ekonomicznych, a w miejscach, gdzie budowa systemów
kanalizacyjnych nie przyniosłaby korzyści dla środowiska lub powodowałaby nadmierne koszty, stosowanie
systemów indywidualnych (art. 42 ust. 4 ustawy — Prawo wodne transponujący odpowiednie przepisy
dyrektywy 91/271/EWG),
~ ^S_^fXTS]XTiV^S]XTidbcPfö^^S_PSPRWXa^i_^aiöSiT]XP\XfhZ^]PfRih\XS^cTYdbcPfhiPV^b_^darowanie w środowisku osadów powstających w oczyszczalniach ścieków.
Realizacja Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych stanowi jeden z elementów Polityki
Ekologicznej Państwa, jakim jest poprawa jakości wód. Będzie też miała wpływ na zwiększenie zatrudnienia
w Polsce.
4. IDENTYFIKACJA AGLOMERACJI I ICH WIELKOŚCI SCHARAKTERYZOWANEJ LICZBĄ RÓWNOWAŻNYCH
MIESZKAŃCÓW
.go
Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych został przygotowany na podstawie analizy i oceny
danych zawartych w przekazanej przez gminy i przez wyznaczonych przedstawicieli wojewodów do Ministerstwa Środowiska „Informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę w zbiorcze sieci kanalizacyjne
i oczyszczalnie ścieków komunalnych” (wg stanu na koniec 2002 r.). Dane te, w zależności od potrzeby, były
uzupełniane i korygowane w porozumieniu z gminami i przedstawicielami wojewodów.
W pracach nad programem wykorzystano poprzednie opracowania4).
Ww. dane posłużyły do identyfikacji aglomeracji, oceny stanu ich wyposażenia w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków oraz zagospodarowania osadów powstających na oczyszczalniach ścieków oraz
zostały wykorzystane do określenia:
~ _
^caiTQa^iQdS^fhQdS^fhX\^STa]XiPRYXbhbcT\ÙfZP]P[XiPRYX
w.
rcl
~ _
^caiTQa^iQdS^fhQdS^fhX\^STa]XiPRYXZ^\d]P[]hRW^RihbiRiP[]XîRXTZÙf
~ Z XTad]ZÙfiPV^b_^SPa^fP]XP^bPSÙf
ww
Aglomeracje zidentyfikowano zgodnie z definicją sformułowaną w art 43 ust. 2 ustawy — Prawo wodne
w 3 grupach ich wielkości, określonych na podstawie kryterium dotyczącego standardów jakości ścieków
oczyszczonych, odprowadzanych do odbiorników (załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia
29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego). Liczbę aglomeracji w poszczególnych grupach wielkości oraz liczby równoważnych mieszkańców aglomeracji charakteryzujące ładunki
zanieczyszczeń biodegradowalnych zawiera poniższa tablica.
Tablica 2
4) „Plan implementacyjny i finansowy dla dyrektywy 91/271/EWG z dnia 21.05.1991 dotyczącej oczyszczania ścieków komu-
nalnych”, Ministerstwo Środowiska, Warszawa, marzec 2001.
„Program wyposażenia stosownie do wymagań dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych:
aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków dostosowany do warunków zamknięcia negocjacji
i jego transpozycja do statystyki państwowej”, Instytut Ochrony Środowiska, lipiec 2002, wrzesień 2002.
Monitor Polski Nr 58
— 2721 —
Poz. 775
v.p
l
5. DIAGNOZA STANU WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ I OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW ORAZ ZAGOSPODAROWANIA OSADÓW POWSTAJĄCYCH W OCZYSZCZALNIACH
ŚCIEKÓW
Zebranie i analiza danych dotyczących wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków oraz zagospodarowania osadów ściekowych, przekazanych przez gminy w „Informacjach o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych”,
umożliwiły przedstawienie syntetycznej charakterystyki stanu wyposażenia aglomeracji w omawiane systemy
infrastrukturalne, co ilustrują poniższe tablice.
Tablica 3
w.
rcl
.go
Wyposażenie aglomeracji w systemy kanalizacji — stan na koniec 2002 r.
ww
Obsługa aglomeracji przez oczyszczalnie ścieków spełniające wymagania
obowiązujących przepisów prawnych — stan na koniec 2002 r.
Tablica 4
Monitor Polski Nr 58
— 2722 —
Poz. 775
Tablica 5
.go
Na podstawie przeprowadzonych analiz stwierdzono, że:
v.p
l
Wyposażenie aglomeracji w oczyszczalnie ścieków
~ fbihbcZXTPV[^\TaPRYT^A;<fh]^biöRTY≥ 15 000 wyposażone są w systemy kanalizacji zbiorczej,
~ ch[Z^f %!PV[^\TaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY! $ ]P^VÙ[]ö[XRiQĐ("%PV[^\TaPRYXfcTYVad_XT
wielkości) brak jest systemów kanalizacyjnych,
~ $% PV[^\TaPRYXfh_^bPú^]hRWYTbcfbXTRXZP]P[XiPRYX^VÙ[]^b_ Pf]TY
~ fPV[^\TaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY- $ böc^_aiTSTfbihbcZX\bhbcT\h\XTbiP]TfZcÙahRWfhbcĐ_dją zarówno sieci kanalizacji ogólnospławnych, jak i sieci kanalizacji sanitarnych,
~ f
PV[^\TaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY+ $ böc^_aiTSTfbihbcZX\bhbcT\hZP]P[XiPRYXbP]XcPa]TY
w.
rcl
Analiza również wykazała, że w aglomeracjach istnieją 683 oczyszczalnie ścieków, z których odpływy spełniają wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie
należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, a tym samym dyrektywy 91/271/EWG pod względem jakości ścieków.
377 oczyszczalni stanowi rozwiązanie docelowe zapewniające pełną lub częściową obsługę aglomeracji do
2015 r. Natomiast 306 oczyszczalni zapewnia obsługę istniejących w tych aglomeracjach systemów kanalizacyjnych, lecz dla zapewnienia obsługi w okresie do 2015 r. oraz zwiększającego się wraz z rozbudową systemów
sieciowych zakresu świadczonych usług kanalizacyjnych będzie wymagało rozbudowy lub będzie konieczna
budowa dodatkowych oczyszczalni ścieków. W części z tych oczyszczalni modernizacji wymaga jedynie gospodarka osadowa, a redukcja ładunków zanieczyszczeń biodegradowalnych jest już dzisiaj osiągana.
Ilość osadów ściekowych wytworzonych w oczyszczalniach komunalnych w 2001 r. wyniosła 397,2 tys. ton s.m.
ww
Analiza zagospodarowania osadów z ankietowanych w 2003 r. oczyszczalni ścieków wykazała, że 36 %
osadów wykorzystywane było do rekultywacji terenów, 14 % do produkcji kompostów oraz preparatów nawozowych, a około 7 % w rolnictwie. Ponad 17 % osadów kierowano na składowiska, zaś 4 % spalano. Pozostała
ilość (22 %) osadów zagospodarowana była różnie, z zastosowaniem dwóch lub trzech sposobów, w zależności od lokalnych potrzeb lub możliwości. Porównanie tych danych z uzyskanymi w połowie lat dziewięćdziesiątych wykazuje, że w tym czasie nastąpił dwukrotny wzrost ilości osadów wykorzystywanych do produkcji
kompostów i preparatów nawozowo-osadowych oraz wyraźny spadek masy osadów składowanych na składowiskach odpadów.
6. POTRZEBY BUDOWY, ROZBUDOWY I MODERNIZACJI SYSTEMÓW KANALIZACJI ZBIORCZEJ ORAZ
NAKŁADY FINANSOWE ZWIĄZANE Z ICH REALIZACJĄ
Potrzeby budowy, rozbudowy i modernizacji systemów kanalizacji zbiorczej oszacowano przy następujących założeniach:
~ S
^! $a
fbihbcZXTPV[^\TaPRYT^A;<fh]^biöRTY≥ 2 000 będą wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej
(we wszystkich aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000 systemy kanalizacji zbiorczej już obecnie istnieją),
~ bhbcT\hbXTRX^fT^Qb dVXfPĎQĐSöf! $a
)
— w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 100 000 co najmniej 98 % mieszkańców,
— w aglomeracjach o RLM wynoszącej 15 000—100 000 co najmniej 90 % mieszkańców,
— w aglomeracjach o RLM wynoszącej 2 000—15 000 co najmniej 80 % mieszkańców.
Monitor Polski Nr 58
— 2723 —
Poz. 775
~ bhbcT\hbXTRX^fTQĐSöaTP[Xi^fP]T)
v.p
l
~ f?a^VaP\XTdfiV[ĐS]X^]^aÙf]XTúa^iQdS^fĐf[PcPRW! ! $bhbcT\ÙfZP]P[XiPRhY]hRWfPV[^\Tracjach już wyposażonych w oczyszczalnie spełniające wymagania przepisów prawa UE,
— w równomiernym tempie w latach 2003—2015 w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000 wyposażonych w dużym stopniu w sieci kanalizacyjne,
— w pełnym zakresie do terminu uruchomienia oczyszczalni ścieków w aglomeracjach o RLM wynoszącej
+ $ fZcÙahRWS^_XTa^QdS^fPbXTRXZP]P[XiPRhY]TY^QYĐcTY?a^VaP\T\XaTP[XiPRYP_^S öRiTĔZP]P[Xzacyjnych zapewni odpowiedni dopływ ścieków do oczyszczalni,
~ Xbc]XTYöRhRWf! !a
bXTRXZP]P[XiPRYXbP]XcPa]TYiTfiV[ĐSd]PidúhRXTcTRW]XRi]TQĐSiXTfh\PVP ^
modernizacji lub odtworzenia,
.go
~ bXTRXZP]P[XiPRYX^VÙ[]^b_ Pf]TYQĐSöfh\PVP h\^STa]XiPRYXfiPZaTbPRWiV^S]hRWi_a^_^ihRYP\XV\X]*
zakres modernizacji obejmie także dostosowanie systemu do wymogu rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub
do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Zestawienie potrzeb budowy i rozbudowy systemów kanalizacji zbiorczej przedstawiono w poniższych tablicach. Potrzeby modernizacji systemów kanalizacyjnych określono tylko w wymiarze kosztowym.
Tablica 6
w.
rcl
Potrzeby budowy i rozbudowy systemów kanalizacji zbiorczej
Tablica 7
ww
Prognozowane wyposażenie aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej
Niezbędne do poniesienia koszty wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej zgodnie z wymaganiami ustawy — Prawo wodne, do której transponowano wymagania dyrektywy 91/271/EWG, określono
przy przyjęciu wyżej określonych potrzeb wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej oraz jednostkowych wskaźników kosztów budowy i modernizacji systemów kanalizacyjnych na poziomie cen 2003 r.,
stosowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) do oceny przedsięwzięć wnioskowanych o dofinansowanie przez Fundusz (przyjmowano średnie wartości tych wskaźników).
Koszty jednostkowe budowy kanałów NFOŚiGW porównano z kosztami jednostkowymi budowy kanałów poniesionymi przez gminy w latach 1993—2002 sprowadzonymi do poziomu cen 2003 r. Wskaźniki stosowane
przez Fundusz są istotnie wyższe. W efekcie oszacowane koszty są wyższe niż wynikałoby to z prognozy ekstrapolacyjnej gmin.
Monitor Polski Nr 58
— 2724 —
Poz. 775
Tablica 8
v.p
l
Nakłady finansowe na budowę i modernizację sieci kanalizacyjnych i obiektów na sieci
.go
7. POTRZEBY BUDOWY, ROZBUDOWY I MODERNIZACJI KOMUNALNYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW
I NAKŁADY FINANSOWE ZWIĄZANE Z ICH REALIZACJĄ
Potrzeby budowy, rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych wynikające z konieczności
dotrzymania wymagań ustawy — Prawo wodne i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada
2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, a tym samym dyrektywy 91/271/EWG, opracowano przy następujących założeniach:
~ bcP]SPaShYPZ^îRXîRXTZÙf^S_ hfPYöRhRWi^RihbiRiP[]XîRXTZÙfZ^\d]P[]hRW\dbiöb_T ]XPĎfh\PVP]XPdiPleżnione od wielkości aglomeracji określone w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia Ministra Środowiska,
tzn. zapewniać:
— w przypadku oczyszczalni komunalnych w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000 — podwyższone
usuwanie związków azotu i fosforu,
w.
rcl
f_aih_PSZdPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY+ $ _T ]TQX^[^VXRi]T^RihbiRiP]XTîRXTZÙf
Wartość wskaźników decydujących o doborze rodzaju oczyszczania ścieków komunalnych przytacza się
w poniższych tablicach:
Tablica 9
ww
Aglomeracje o RLM wynoszącej ≥ 15 000
Tablica 10
Aglomeracje o RLM wynoszącej 2 000—15 000
5) Osiągnięcie niżej wymienionych wskaźników azotu ogólnego i fosforu ogólnego jest równoznaczne z osiągnięciem pozo-
stałych wskaźników normowanych w rozporządzeniu.
Monitor Polski Nr 58
— 2725 —
Poz. 775
v.p
l
~ _aiTfXShfP]P_aiT_dbc^f^îĎ^RihbiRiP[]X_^fX]]PQhĎaÙf]PîaTS]X^S^Q^fTYX[^îRXS^_a^fPSiP]hRWîRXTków przy założeniu, że ścieki z całej aglomeracji scharakteryzowanej liczbą równoważnych mieszkańców
zostaną doprowadzone do oczyszczalni; jednakże uznaje się, zgodnie z kryteriami przyjętymi przez Komitet
funkcjonujący przy Komisji Europejskiej Unii Europejskiej ds. dyrektywy 91/271/EWG, że aglomeracja jest
wyposażona w oczyszczalnie ścieków, jeżeli ich przepustowość osiąga wielkość co najmniej 80 % ww. średniodobowej ilości ścieków,
~ _a^V]^ihTZbcaP_^[PRhY]TYfbZPð]XZPYTS]^bcZ^fTV^X[^îRXîRXTZÙf[XcaÙf
<XTbiZPĔRPXS^QĐPf_aih_PSZd
braku danych w Informacjach gminnych — przyjęcie wskaźnika ilości ścieków:
— dla aglomeracji o RLM wynoszącej ≤ 15 000
150 l/M.d
— dla aglomeracji o RLM wynoszącej 15 000—100 000
200 l/M.d
Przyjęcie prognozy ekstrapolacyjnej ilości ścieków przy obserwowanej tendencji spadku zapotrzebowania
na wodę, a tym samym spadku ilości ścieków, prowadzić może do zawyżenia przepustowości oczyszczalni,
a tym samym do zwiększenia kosztów jej realizacji. Będzie temu sprzyjać również ograniczenie ilości wód gruntowych infiltrujących do kanałów ze względu na stosowanie lepszych niż w latach ubiegłych materiałów do
budowy oraz ze względu na modernizację sieci istniejących.
.go
Ostateczne terminy wyposażenia aglomeracji6) w oczyszczalnie ścieków komunalnych spełniające wymagania polskich przepisów prawnych, a tym samym dyrektywy 91/271/EWG, przyjęto zgodnie z art 208 ustawy
— Prawo wodne:
~ " VadS]XP! a
S[PPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY≥ 15 000,
~ " VadS]XP! $a
S[PPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY! $
Potrzeby wyposażenia aglomeracji w oczyszczalnie ścieków spełniające wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego i dyrektywy 91/271/EWG przedstawiono w tablicy 11.
w.
rcl
Niezbędne do poniesienia nakłady finansowe wyposażenia aglomeracji w oczyszczalnie ścieków, zgodnie
z wymaganiami ustawy — Prawo wodne i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r.
w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz dyrektywy 91/271/EWG, określono przy przyjęciu programów rzeczowych wyposażenia aglomeracji w oczyszczalnie ścieków oraz jednostkowych wskaźników kosztów budowy i modernizacji oczyszczalni ścieków stosowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do oceny przedsięwzięć wnioskowanych o dofinansowanie przez Fundusz (przyjmowano średnie wartości tych wskaźników).
Koszty przedsięwzięć oczyszczalni ścieków komunalnych skorygowano w przypadkach, gdy zostały zawarte
umowy na finansowanie tych obiektów:
~ fhZPiP]Tfq8]U^a\PRYPRW}dihbZP]hRW^SV\X]
~ i=Pa^S^fh\5d]SdbiT\>RWa^]hëa^S^fXbZPX6^b_^SPaZXF^S]TY
albo gdy zostały zaakceptowane memoranda finansowe, jeżeli przedsięwzięcia są dofinansowane przez ISPA.
Zestawienie nakładów finansowych niezbędnych do realizacji programów rzeczowych zawiera tablica 12.
Tablica 11
ww
Potrzeby wyposażenia aglomeracji w oczyszczalnie ścieków spełniające wymagania rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić
przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych
dla środowiska wodnego i dyrektywy 91/271/EWG
6) Art. 43 ust. 2 ustawy — Prawo wodne: „Aglomeracja oznacza teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są
wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków komunalnych,
natomiast przez jednego równoważnego mieszkańca rozumie się ładunek substancji organicznych biologicznie rozkładalnych wyrażony jako wskaźnik pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania na tlen w ilości 60 g tlenu na dobę”.
Monitor Polski Nr 58
— 2726 —
Poz. 775
Tablica 12
.go
v.p
l
Potrzeby rzeczowe i nakłady finansowe na wyposażenie aglomeracji w oczyszczalnie ścieków
w terminach określonych przez ustawę — Prawo wodne
8. KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH
Prognozę ilości osadów w roku 2015 powstających w oczyszczalniach ścieków komunalnych objętych Programem sporządzono, przyjmując za podstawę:
w.
rcl
~ _
a^V]^i^fP]ö îaTS]Xö X[^îĎ îRXTZÙf Z^]XTRi]hRW S^ ^RihbiRiT]XP f ZaPYd ^VÙ T\ ^aPi f caiTRW Vad_PRW
wielkości aglomeracji,
~ YTS]^bcZ^fh îaTS]X fbZPð]XZ X[^îRX ^bPSÙf dbcPQX[Xi^fP]hRW _^fbcPYöRhRW f ZaPY^fhRW ^RihbiRiP[]XPRW
ścieków komunalnych — 0,247 kg s.m./m3 oczyszczanych ścieków.
Prognozowana na 2015 r. ilość osadów ustabilizowanych, które powstaną w komunalnych oczyszczalniach
ścieków, wyniesie około 642,4 tys. ton s.m. Największa ilość osadów powstanie w 76 aglomeracjach o RLM
wynoszącej powyżej 100 000. Wyniesie ona 372,4 tys. ton s.m., co stanowić będzie 58 % ogólnej ilości osadów.
W 366 aglomeracjach o RLM wynoszącej od 15 000 do 100 000 prognozowana ilość osadów wyniesie
188,4 tys. ton s.m. (29,3 %). Pozostałe 12,7 % osadów, tj. 81,6 tys. ton s.m., powstanie w 936 aglomeracjach
o RLM wynoszącej od 2 000 do 15 000. Prognozowana ilość osadów jest zbliżona do ilości osadów oszacowanej
dla 2014 r. w Krajowym planie gospodarki odpadami (700 tys. ton s.m.). Zagospodarowanie osadów ściekowych reguluje uchwała Rady Ministrów nr 219 z dnia 29 października 2002 r. w sprawie krajowego planu
gospodarki odpadami (M. P. z 2003 r. Nr 11, poz. 159).
Porównując prognozowaną ilość osadów ściekowych z ilością wytworzoną w 2001 r. — 397,2 tys. ton s.m.,
należy stwierdzić, że w roku 2015 nastąpi wzrost ogólnej ilości osadów wymagających zagospodarowania
o około 62 %.
ww
9. PROGRAM WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ I OCZYSZCZALNIE
ŚCIEKÓW ORAZ UWARUNKOWANIA JEGO REALIZACJI
Porównanie potrzeb ograniczenia ładunku zanieczyszczeń rozkładalnych biologicznie w okresie do 2015 r.
w oczyszczalniach komunalnych wg przepisów ustawy — Prawo wodne i postanowień Traktatu Akcesyjnego
wskazuje bardzo wyraźnie, że decydujący wpływ na wykonanie zobowiązań Traktatu Akcesyjnego ma wyposażenie aglomeracji o RLM wynoszącej ≥ 15 000 w oczyszczalnie ścieków spełniające wymagania rozporządzenia
Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu
ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego i dyrektywy 91/271/EWG.
Wyposażenie w oczyszczalnie ścieków aglomeracji o RLM wynoszącej 2 000—15 000 ma jednakże wpływ na
osiągnięcie zapisanych w Traktacie Akcesyjnym liczb aglomeracji posiadających oczyszczalnie:
~ PV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY≥ 15 000 jest łącznie 442 (32,1 % ogólnej liczby aglomeracji, lecz odpowiedzialnych za 86,1 % ładunku zanieczyszczeń rozkładalnych biologicznie) w porównaniu z konieczną do wyposażenia w oczyszczalnie do 2010 r. liczbą aglomeracji — wg Traktatu — 1069.
Monitor Polski Nr 58
— 2727 —
Poz. 775
Tablica 13
v.p
l
Potrzeby ograniczenia ładunku zanieczyszczeń rozkładalnych biologicznie w okresie do 2015 r. w oczyszczalniach
komunalnych wyrażone równoważną liczbą mieszkańców (RLM) — wg przepisów ustawy — Prawo wodne:
— oczyszczalnie w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000 do roku 2010
.go
— oczyszczalnie w aglomeracjach o RLM wynoszącej 2 000—15 000 do roku 2015
Tablica 14
w.
rcl
Potrzeby ograniczenia ładunku zanieczyszczeń rozkładalnych biologicznie w okresie do 2015 r.
w oczyszczalniach komunalnych wyrażone równoważną liczbą mieszkańców — RLM — wg postanowień
Traktatu Akcesyjnego
Program wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych,
zapewniający realizację potrzeb dostosowanych do wymogów ustawy — Prawo wodne i Traktatu Akcesyjnego,
przedstawiono w załącznikach:
~ iP öRi]XZ
[PcP
! "! $
~ iP öRi]XZ!
[PcP
! %!
~ iP öRi]XZ"
[PcP
!
~ iP öRi]XZ#
[PcP
! #! $
! "
ww
Potrzeby rozbudowy systemów kanalizacyjnych w aglomeracjach już wyposażonych w oczyszczalnie spełniające wymagania prawa ujęto tylko w wielkościach globalnych.
Należy podkreślić, że pozycje zawarte w ww. załącznikach będą mogły, wraz z upływem czasu, ulegać uściśleniu, na podstawie indywidualnych wniosków gmin opartych o dokumentację projektową. Program skonstruowano bowiem w oparciu o dane uzyskane od gmin charakteryzujące stan na koniec 2002 r.
Będzie to miało szczególne znaczenie przy ocenie przez fundusze ekologiczne wniosków o dofinansowanie
przedsięwzięć z zakresu budowy, rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów
kanalizacji zbiorczej.
Wnioski te będą oparte o dokumentację projektową ustalającą przedmiot, zakres i koszty przedsięwzięć dla
wyposażenia zidentyfikowanych aglomeracji w spełniające wymagania prawa systemy kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków.
Wnioskowane przedsięwzięcia muszą spełniać podstawowe kryteria techniczne i ekonomiczne przede
wszystkim dotyczące zasięgu systemu kanalizacyjnego, tj. granic aglomeracji, oraz prognozy ilości odprowadzanych ścieków i wskaźników ekonomicznych.
Monitor Polski Nr 58
— 2728 —
Poz. 775
W tablicach 15 i 16 przedstawiono syntetyczne informacje o Programie i jego efektach.
v.p
l
Terminy realizacji oczyszczalni zapisane w Programie dostosowano do zobowiązań wynikających z ustawy
— Prawo wodne i Traktatu Akcesyjnego oraz przepisów wykonawczych do ustawy — Prawo wodne. Znaczna
część tych terminów została zadeklarowana przez gminy w „Informacjach o stanie i zamierzeniach dotyczących
realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod
zabudowę w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych” lub została zapisana w umowach zawartych z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i memorandach finansowych Funduszu ISPA.
.go
Wyjątek stanowią terminy modernizacji oczyszczalni przewidziane do realizacji w latach 2004—2005 w aglomeracjach o RLM ≥ 15 000. Konieczność modernizacji ww. oczyszczalni wynika z niedotrzymywania przez nie
standardów odprowadzanych do odbiorników ścieków w zakresie fosforu ogólnego i azotu ogólnego. Problem
dotyczy 215 aglomeracji (239 oczyszczalni) i ładunku zanieczyszczeń odpowiadającego 16 851 833 RM. Szacowane nakłady na realizację tego Programu wynoszą 3 270 257 tys. zł, tj. 65 % nakładów przewidywanych na
budowę, rozbudowę i modernizację oczyszczalni w latach 2003—2005. Programem modernizacji oczyszczalni
ze względu na usuwanie azotu objęto tylko te oczyszczalnie, które dysponują rezerwami przepustowości. Realizacja modernizacji tych oczyszczalni będzie wymagała specjalnych działań ze strony administracji rządowej
i samorządowej oraz wsparcia pomocą finansową przez fundusze krajowe i unijne.
Realizacja całego Programu na lata 2003—2010 uwarunkowana jest również przygotowaniem programowanych przedsięwzięć do realizacji.
Oczyszczalni ścieków komunalnych nie należy w miarę możliwości lokalizować w strefie zalewowej.
Tablica 15
ww
w.
rcl
Program wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków w dostosowaniu
do wymogów ustawy — Prawo wodne i Traktatu Akcesyjnego oraz jego efekty wyrażone równoważną
liczbą mieszkańców
Nakłady finansowe na realizację
Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych
Tablica 16
Monitor Polski Nr 58
— 2729 —
Poz. 775
v.p
l
10. OCENA SPEŁNIENIA PRZEZ POLSKĘ — W WYNIKU REALIZACJI KRAJOWEGO PROGRAMU OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH — ZOBOWIĄZAŃ TRAKTATU AKCESYJNEGO
Postanowienia Traktatu Akcesyjnego zobowiązują Polskę do redukcji ładunków zanieczyszczeń biodegradowalnych w kolejnych horyzontach czasowych do końca roku 2005, 2010, 2013 i 2015 oraz do uzyskania zgodnie
z dyrektywą 91/271/EWG minimum 75 % redukcji związków azotu i fosforu.
Porównanie zobowiązań Traktatu Akcesyjnego, odwołującego się do wymagań dyrektywy 91/271/EWG
i Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy
kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków spełniające wymagania w zakresie redukcji ładunków zanieczyszczeń biodegradowalnych przedstawia poniższa tablica.
Tablica 17
w.
rcl
.go
Przewidywane efekty realizacji Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych
Również zgodnie z art 45 ust. 4 pkt 2 ustawy — Prawo wodne i art. 5 dyrektywy 91/271/EWG Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych ma zapewnić minimum 75 % redukcji całkowitego ładunku azotu
i fosforu w ściekach komunalnych pochodzących z całego kraju.
Wielkość redukcji tych wskaźników zanieczyszczeń, która będzie stanowiła efekt Programu, oszacowano,
przyjmując że:
~ ^RihbiRiP[]XT^Qb dVdYöRTPV[^\TaPRYT^A;<fh]^biöRTY≥ 15 000 osiągną efekty redukcji określone w tablicy 2,
~ ^RihbiRiP[]XT^Qb dVdYöRTPV[^\TaPRYT^A;<fh]^biöRTY! $ ^bXöV]öTUTZch)
— redukcji azotu ogólnego (Nog)
— 35 %,
— redukcji fosforu ogólnego (Pog)
— 30 %.
ww
Wielkość ładunków, które zostaną zredukowane, zawierają poniższe tablice
Azot ogólny (Nog)
Tablica 18
Monitor Polski Nr 58
— 2730 —
Poz. 775
Tablica 19
.go
v.p
l
Fosfor ogólny (Pog)
Zaprezentowany w powyższych tablicach % redukcji związków azotu i fosforu, który zostanie osiągnięty
w wyniku realizacji Programu, stanowi o wypełnieniu przepisów prawa polskiego i Unii Europejskiej. Wymóg
uzyskania minimum 75 % redukcji związków fosforu będzie osiągnięty nawet w przypadku zerowej redukcji
U^bU^adf^RihbiRiP[]XPRW^Qb dVdYöRhRWPV[^\TaPRYT^A;<fh]^biöRTY+ $
11. MOŻLIWOŚCI POZYSKIWANIA ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA REALIZACJĘ PRZEDSIĘWZIĘĆ PRZEWIDYWANYCH W KRAJOWYM PROGRAMIE OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH
w.
rcl
Potrzeby inwestycyjne Programu oszacowane są w granicach 8,3 mld € (ok. 35,4 mld zł), czyli ok. 638 mln €
rocznie (ok. 2 720 mln zł rocznie). Obecny poziom nakładów inwestycyjnych szacuje się na 830 mln € rocznie.
Porównanie tych kwot wskazuje na realność założonych celów — 1 € = 4,26 zł (poziom 2001 r.).
Przewiduje się, że potrzebne nakłady na realizację Programu będą rozłożone nierównomiernie:
~ f[PcPRW! "! $
& !%\[]i cY
!"&$\[]i
a^Z
~ f[PcPRW! %!
((' \[]i cY
((%\[]i
a^Z
~ f[PcPRW!
! "
("!"\[]i cY
" '\[]i
a^Z
~ f[PcPRW! #! $
'(#'\[]i cY
##&#\[]i
a^Z
W latach 2003—2005 70 % nakładów przeznacza się na modernizację, rozbudowę i budowę oczyszczalni ścieków. Jest to zadanie priorytetowe ze względu na zobowiązania wynikające z integracji z Unią Europejską.
ww
W latach następnych przeważają nakłady na rozbudowę systemów kanalizacji zbiorczej dla osiągnięcia bardzo wysokiego poziomu korzystania z usług kanalizacyjnych przez mieszkańców aglomeracji: od 80 % w aglomeracjach o RLM wynoszącej 2 000—15 000 do 98 % w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 100 000. W latach
2013—2015 nakłady na rozbudowę systemów kanalizacyjnych — 75 % ogółu nakładów. Przyjęty stopień zaspokojenia potrzeb nie jest uwarunkowany zobowiązaniami procesu integracji, lecz zamierzeniami gmin w zakresie rozwoju systemów kanalizacyjnych.
Analizę możliwości pozyskania środków finansowych na realizację przedsięwzięć przewidywanych w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych przeprowadzono, posługując się prognozami:
~ _a^V]^iö<X]XbcTabcfP6^b_^SPaZX?aPRhX?^[XchZXB_^ TRi]TYfhZ^aihbcP]XP5d]SdbidB_ÙY]^îRX_^ihbZPnego na lata 2004—2006 na przedsięwzięcia inwestycyjne z zakresu środowiska,
~ _a^V]^iö=Pa^S^fTV^5d]Sdbid>RWa^]hëa^S^fXbZPX6^b_^SPaZXF^S]TY
Na podstawie tych prognoz dokonano oceny możliwości sfinansowania Programu, analizując poszczególne
przedsięwzięcia inwestycyjne.
Przytacza się również prognozę ekspertów z Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego
potwierdzającą dostępność środków finansowych na sfinansowanie Programu.
Monitor Polski Nr 58
— 2731 —
Poz. 775
11.1. Prognoza Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
.go
v.p
l
Szacunkowe płatności Funduszu Spójności w sektorze ochrony środowiska7).
Poczynając od 2004 r., zobowiązania KE wobec projektów ISPA do 2006 r. będą pokrywane ze środków Funduszu Spójności.
Podane wyżej płatności Funduszu Spójności w sektorze „Środowisko” obejmują tylko rozdysponowanie
Funduszu przewidywanego dla Polski do 2006 r. Obecnie nie są znane wielkości środków z Funduszu Spójności
po roku 2006.
Wskazane wyżej kwoty dotyczą wszystkich priorytetów Strategii wykorzystania Funduszu Spójności,
a więc:
~ _^_aPfhYPZ^îRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWX_^[T_biT]XPYPZ^îRXXShbcahQdRYXf^Sh_aiTi]PRi^]TYS^b_^úhRXP
w.
rcl
~ aPRY^]P[XiPRYXV^b_^SPaZX^S_PSP\XX^RWa^]h_^fXTaiRW]XiXT\X
~ _^_aPfhYPZ^îRX_^fXTcaiP
~ _^_aPfhQTi_XTRiTĔbcfP_aiTRXf_^f^SiX^fTV^
Według oceny Ministerstwa Środowiska (na potrzeby Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej)
nakłady na priorytet wodno-ściekowy w latach 2004—2006 stanowić będą 70 % całości przewidywanych środków Funduszu Spójności na sektor „Środowisko”.
11.2. Ocena możliwości sfinansowania Programu na podstawie analizy poszczególnych przedsięwzięć inwestycyjnych
Analizując możliwości sfinansowania poszczególnych przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie systemów
kanalizacji zbiorczych i oczyszczalni ścieków, wyróżnić należy 45 aglomeracji o RLM wynoszącej ≥ 15 000, dla
których nakłady inwestycyjne na budowę tych systemów przekraczają 25 mln zł. Szacuje się, że łącznie z nakładami na poprawę zaopatrzenia w wodę nakłady na gospodarkę wodno-ściekową w tych aglomeracjach sięgną
40 mln zł (ok. 10 mln euro), tj. wielkości kwalifikującej do sfinansowania ze środków Funduszu ISPA i Funduszu
Spójności.
ww
Łączne nakłady na realizację ww. przedsięwzięć w latach 2003—2010 szacuje się na 5,3 mld zł.
Uwzględniając przedsięwzięcia o charakterze zlewniowym w zakresie systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków służące zapewnieniu jakości wody ujmowanej do celów zbiorowego zaopatrzenia w wodę, które
będą mogły być sfinansowane z Funduszu ISPA i Funduszu Spójności, łączne nakłady określa się na 6 mld zł.
Wielkość ta znajduje pokrycie w dostępnych na ochronę środowiska środkach tych funduszów szacowanych na lata 2004—2010 na 4 mld euro, tj. 16 mld zł, uwzględniając Fundusz ISPA, Fundusz Spójności na lata
2004—2006 (przewidywane płatności w latach 2004—2010 w wysokości 2109,9 mln euro) i prognozę wysokości
środków pochodzących z tego funduszu na lata 2007—2010.
7) Zestawienie opracowane przez grupę roboczą nr 1 ds. analizy wydatków budżetowych związanych z absorpcją funduszy
strukturalnych powołana decyzją Podzespołu ds. opracowania systemu przepływów finansowych związanych z wykorzystaniem środków dostępnych z budżetu wspólnotowego po przystąpieniu Polski do UE, przy Międzyresortowym Zespole
ds. Wykorzystania Instrumentów Strukturalnych UE.
Monitor Polski Nr 58
— 2732 —
Poz. 775
v.p
l
Przedsięwzięcia inwestycyjne w zakresie systemów kanalizacji zbiorczych i oczyszczalni ścieków w aglomeaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY+ $ \^VöYPZbXĐdfPúPQhĎbUX]P]b^fP]Ti5d]SdbidA^if^YdATVX^]P[]TV^
Wielkość nakładów na ten cel w latach 2003—2010 szacuje się na 1,2 mld zł.
Środki funduszy ekologicznych, które mogą być przeznaczone na sfinansowanie przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie systemów kanalizacji zbiorczych i oczyszczalni ścieków w latach 2003—2010, szacuje się wg prognozy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na 600 mln rocznie, tj. 7,8 mld zł.
Środki własne gmin, w tym kredyty bankowe obciążające dochody gmin, pochodzące z opłat za usługi kanalizacyjne, oszacowane na podstawie informacji uzyskanych z gmin — 2,0 mld zł.
Łącznie środki na sfinansowanie inwestycji w zależności od wielkości inwestycji dostępne w latach 2003—2010
na sfinansowanie Programu:
6,0 mld zł
~ 5
d]SdbiA^if^YdATVX^]P[]TV^X]fTbchRYTfPV[^\TaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY+ $
!\[Si
~ U d]SdbiTTZ^[^VXRi]T]XTiP[Tú]XT^SfXT[Z^îRXX]fTbchRYX
&'\[Si
.go
~ 5d]Sdbi8B?0X5d]SdbiB_ÙY]^îRXX]fTbchRYT≥ 10 mln euro
~ î a^SZXf Pb]TV\X]]XTiP[Tú]XT^SfXT[Z^îRXX]fTbchRYX
! \[Si
Razem
17,0 mld zł
są wystarczające na pokrycie potrzebnych w latach 2003—2010 nakładów finansowych na realizację Programu,
szacowanych na 17,1 mld zł.
Pewnym niebezpieczeństwem może być duża nierównomierność nakładów inwestycyjnych w czasie.
Niepokój budzi natomiast fakt, że znaczna część przedsięwzięć inwestycyjnych ujętych w Programie jest
zbyt mała, by sięgać po pomoc z funduszy UE.
w.
rcl
Przedstawione obliczenia wskazują na realność Programu. Potwierdza to także prognoza przepływów finansowych opracowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i przytoczona poniżej Prognoza dostępności środków finansowych na realizację Programu wg Wydziału Nauk Ekonomicznych
Uniwersytetu Warszawskiego.
Prognoza dostępności środków finansowych na realizację Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych wg Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego
Dokładniejszą analizę uwzględniającą nierównomierność rozkładu niezbędnych inwestycji w czasie i płatności związanych z ich realizacją przedstawiono poniżej.
Zestawienie potencjalnych przepływów finansowych dla założeń opisanych przy charakterystyce poszczególnych źródeł zamieszczono w tablicy 208). Z uwagi na znaczną nadwyżkę kapitału dostępnego nad wymaganym Program wydaje się mieć stabilne podstawy do realizacji. Ponadto wkład Wspólnoty sięga wartości całego Programu. W praktyce taka alokacja nie jest możliwa z uwagi na wymagany wkład własny, niemniej porównanie to świadczy o tym, jak istotne staje się wsparcie pochodzące z programów pomocowych.
Wobec przewidywanej wykonalności Programu wyposażania warto przeanalizować potencjalne zagrożenia. Sprowadzają się one do następujących obszarów/zjawisk:
ww
~ Bierna postawa potencjalnych beneficjentów. Możliwość pozyskania kapitału w postaci dotacji bezzwrotnej
obniża gotowość do sięgania po kredyt, zwłaszcza po kredyt komercyjny. Co prawda kredyt taki pokrywa zaledwie 6,5 % zapotrzebowania na kapitał, ale już w przypadku funduszy ochrony środowiska odgrywa znacznie ważniejszą rolę. Forma dotacji (alternatywna wobec pożyczek i kredytów) to zaledwie ok. 25 % pomocy
udzielonej przez fundusze ochrony środowiska. Ze względu na znaczącą rolę funduszy zjawisko zaniku gotowości do sięgania po kredyt (nawet preferencyjny) nabiera istotnego znaczenia.
~ Niższa stopa wykorzystania środków pomocowych. W kolejnej symulacji przyjęto znacznie niższe stopy wykorzystania pomocy.
~ Obniżenie wsparcia ze strony funduszy ochrony środowiska i wyzerowanie wsparcia ze strony budżetu centralnego oraz zmniejszenie środków własnych.
Tablica 21 zawiera prognozę przepływów wykorzystującą wszystkie opisane powyżej negatywne zjawiska.
8) Ocena możliwości sfinansowania Programu przedstawiona przez ekspertów z Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersyte-
tu Warszawskiego.
Monitor Polski Nr 58
— 2733 —
Poz. 775
Tablica 20
.go
v.p
l
Prognoza przepływów finansowych dla programu wyposażania w latach 2003—2010, wariant bazowy,
dane w mln € 2001
Tablica 21
ww
w.
rcl
Prognoza przepływów finansowych dla Programu w latach 2003—2010, wariant pesymistyczny,
dane w mln € 2001
Tablica 22
Porównanie wymaganych nakładów i prognozowanych środków finansowych na realizację Programu9)
9) Wg prognozy przepływów finansowych Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Monitor Polski Nr 58
— 2734 —
Poz. 775
v.p
l
Zauważyć jednak należy, że transpozycja do prawa polskiego przepisów prawa Unii Europejskiej w sprawie
dopuszczalności pomocy publicznej może być powodem, że niektóre dotychczasowe formy wsparcia będą mogły być podważone. Zachodzi zatem obawa, że Polsce będzie trudniej zgromadzić fundusze krajowe towarzyszące, niż to wynika z ich dostępności. Gdyby zatem stopniał strumień funduszy własnych, to nie mógłby zostać skompensowany wzmocnionym zaangażowaniem funduszy ekologicznych.
12. NIEZBĘDNE DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ I SAMORZĄDOWEJ DLA REALIZACJI PRZEZ GMINY
ZADAŃ W ZAKRESIE WYPOSAŻENIA AGLOMERACJI W SYSTEMY KANALIZACJI ZBIORCZEJ I OCZYSZCZALNIE ŚCIEKÓW KOMUNALNYCH
Realizacja Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych będzie wymagała podjęcia przez administrację rządową i samorządową szeregu działań o zasadniczym znaczeniu dla realizacji Programu.
W zakresie przepisów prawnych działania te powinny objąć:
.go
~ f_a^fPSiT]XT S^ dbcPfh ?aPf^ f^S]T fh\^Vd ^_aPR^fhfP]XP _aiTi V\X]h cf^aiöRT PV[^\TaPRYĐ
wspólnych planów gospodarki ściekowej (lub planów generalnych systemów kanalizacyjnych w przypadku
miast) oraz wyznaczania przez starostów i wojewodów na ich podstawie granic aglomeracji, tj. terenów obsługiwanych przez systemy kanalizacji zbiorczej. Proponowany zasięg systemów kanalizacyjnych, a tym samym aglomeracji, powinien być uzasadniony w wyniku przeprowadzenia odpowiednich analiz finansowych
i ekonomicznych przy założeniu, że koszty rozwoju i eksploatacji tych systemów pokryte zostaną z opłat taryfowych za usługi kanalizacyjne (łączne opłaty za usługi wodociągowe i kanalizacyjne nie powinny przekraczać
3—4 % realnych dochodów ludności). Nieposiadanie przez gminę takiego planu będzie mogło stanowić podstawę do podwyższenia opłat za korzystanie ze środowiska,
~ f
_a^fPSiT]XTS^dbcPfh?aPf^f^S]TcTa\X]ÙfaTP[XiPRYXRT[Ùf_^îaTS]XRWfh_^bPúT]XPPV[^\TaPRYX
w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych, określonych w Krajowym programie
oczyszczania ścieków komunalnych, a wynikających z Traktatu Akcesyjnego (rok: 2005, 2010, 2013 i 2015),
~ f
_a^fPSiT]XT\^ú[Xf^îRX]TV^RY^fP]XP_aiTiV\X]hXf PSiTf^YTfÙSiZXT_a^VaP\ÙfS^bc^b^fPfRihRW
w zakresie oczyszczania ścieków, zgodnie z tytułem VIII ustawy — Prawo ochrony środowiska,
w.
rcl
~ _
^SfhúbiT]XT fhb^Z^îRX ZPa iP ]XTS^caih\hfP]XT bcP]SPaSÙf ^S_a^fPSiP]XP S^ îa^S^fXbZP îRXTZÙf
z aglomeracji odpowiednio po roku 2005, 2010, 2013 i 2015 lub niewypełnienia zobowiązań programów dostosowawczych,
~ ]P ^úT]XT]PfÙYcÙfV\X]bcPa^bcÙfXf^YTf^SÙf^Q^fXöiZd^ZaTb^fhRWb_aPf^iSPĔiaTP[XiPRYX?a^VaPmu na wyznaczonych obszarach ich działania,
~ ]^fT[XiPRYĐdbcPfh?aPf^^RWa^]hîa^S^fXbZPcPZPQhdfiV[ĐS]XP P^]PiPbPSh\^]Xc^aX]VdT\XbYX_aiTi
laboratoria akredytowane i spełniające wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada
2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz
w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego i dyrektywy 91/271/EWG, a także
zmianę zasad kontroli dotrzymywania warunków pozwoleń wodnoprawnych przez Inspekcję Ochrony Środowiska,
~ f
_a^fPSiT]XT f ^S_^fXTS]XRW PZcPRW _aPf]hRW d_a^biRi^]hRW _a^RTSda _^STY\^fP]XP _aiTSbXĐfiXĐĎ
inwestycyjnych w zakresie modernizacji oczyszczalni ścieków rozumianej jako podwyższanie efektu oczyszczania ścieków i rozwiązanie gospodarki osadami bez zwiększania przepustowości oczyszczalni,
~ _aihb_XTbiT]XT_a^RTSda_a^fPSiöRhRWS^iPfPaRXPd\ÙfiUd]SdbiP\X^dSiXP hfUX]P]b^fP]Xd_aiTSbXĐwzięć i postępowanie o przyznanie środków pomocowych UE.
ww
W zakresie finansowania przedsięwzięć inwestycyjnych:
~ i P_Tf]XT]XTf\^ú[XfXTSdúh\iPZaTbXTîa^SZÙfiUd]SdbihD4]PUX]P]b^fP]XT^RihbiRiP[]XîRXTZÙfXa^iwoju systemów kanalizacyjnych objętych Programem w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000,
~ iP_Tf]XT]XTS^cPRYXX]XbZ^^_a^RT]c^fP]hRWZaTShcÙfi=Pa^S^fTV^5d]Sdbid>RWa^]hëa^S^fXbZPX6^b_^darki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej na przedsięwzięcia objęte
Programem, a niespełniające kryteriów kwalifikujących je do dofinansowania z funduszy UE, przy czym:
— środki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej powinny być przeznaczone na
finansowanie przedsięwzięć w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000,
— środki z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej powinny być przeznaczone na
UX]P]b^fP]XT_aiTSbXĐfiXĐĎfPV[^\TaPRYPRW^A;<fh]^biöRTY+ $
W przypadku braku środków finansowanie należy ograniczyć do oczyszczalni ścieków i kolektorów doprowadzających, tj. tych elementów systemu, których realizacja w świetle analizy stanu istniejącego i potrzeb do
2015 r. będzie stanowić o wypełnieniu postanowień Traktatu Akcesyjnego.
Monitor Polski Nr 58
— 2735 —
Poz. 775
W zakresie działań kontrolnych:
v.p
l
~ _aiT_a^fPSiT]XTf8_^ ^fXT! #a
_aiTi8]b_TZRYĐ>RWa^]hëa^S^fXbZPZ^]ca^[XfbihbcZXRW^RihbiRiP[]X
ścieków w miastach ≥ 10 000 mieszkańców (o RLM wynoszącej ok. 15 000) w zakresie spełnienia przez nie
wymagań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy
spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych
dla środowiska wodnego,
~ _
aiT_a^fPSiT]XT f 8 _^ ^fXT ! # a
Z^]ca^[X _aiTi fhSiXP h ^RWa^]h îa^S^fXbZP daiĐSÙf f^YTfÙSiZXRW
i starostwa powiatowe gmin w zakresie przygotowania do realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych i modernizacyjnych oczyszczalni ścieków w miastach ≥ 10 000 mieszkańców (o RLM wynoszącej ok. 15 000). Zakres
kontroli i wytyczne jej przeprowadzenia powinny być określone przez Ministerstwo Środowiska.
13. PODSUMOWANIE I WNIOSKI
.go
Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych został przygotowany w oparciu o zobowiązania Traktatu Akcesyjnego z wykorzystaniem analizy i oceny danych zawartych w przekazanych przez gminy i przedstawicieli wojewodów do Ministerstwa Środowiska „Informacjach o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji
przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę
w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych” (wg stanu na koniec 2002 r.). Dane te były,
w przypadku konieczności, uzupełniane oraz korygowane w trakcie prac nad Programem w porozumieniu
z gminami i przedstawicielami wojewodów.
W analizie szczególną uwagę zwrócono na zgodność przedstawianych zamierzeń gmin z definicją aglomeracji przyjętą za:
~ _
^SbcPfĐQdS^fh?a^VaP\d
~ f
h_T ]XT]XT fh\PVPĔ dbcPfh ?aPf^ f^S]T S^ ZcÙaTY caP]b_^]^fP]^ STUX]XRYĐ PV[^\TaPRYX iPfPacö
w dyrektywie 91/271/EWG,
w.
rcl
~ f
h_T ]XT]XTi^Q^fXöiPĔiP_XbP]hRWfCaPZcPRXT0ZRTbhY]h\
a także na wzajemną zgodność i wiarygodność zamieszczonych w Informacjach danych.
Wielkość nakładów finansowych na realizację Programu oszacowano na 35 378 mln zł, w tym na systemy
kanalizacyjne — 24 086 mln zł, a na oczyszczalnie ścieków — 11 292 mln zł.
Ponadto należy się liczyć z nakładami ok. 1,1 mld zł na zagospodarowanie osadów powstających w oczyszczalniach ścieków.
Wielkości te nie różnią się istotnie od poprzednich szacunków.
Prognoza sfinansowania Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych wskazuje na dostępność kapitału na ten cel.
~ ]
PZ PSh_^caiTQ]T]P[PcP! "!
& &\[]i
— w tym na oczyszczalnie ścieków
9 076 mln zł
~ S^bcĐ_]hZP_XcP fVbiPRd]Zd^_PacTV^]P\^ú[Xf^îRX_^ihbZP]XPîa^SZÙf]PbUX]P]b^fP]XTX]fTbchRYXaÙúnej wielkości
17 000 mln zł
ww
— w tym wkład Wspólnoty
7 200 mln zł
Zaniepokojenie budzi:
~ ]XTaÙf]^\XTa]ha^iZ PS_^caiTQUX]P]b^fhRWf[PcPRW! "! $
~ Z^]XTRi]hQPaSi^SdúhiPZaTb\^STa]XiPRYX^RihbiRiP[]XîRXTZÙf_aiTfXShfP]h]P[PcP! "! $X]PZ Pdów finansowych na ten cel oraz małe przygotowanie przedsięwzięć do realizacji przez gminy,
~ a^i_a^biT]XTîa^SZÙf_^\^R^fhRWFb_Ù[]^ch]PX]]TRT[T]XúUX]P]b^fP]XT\^STa]XiPRYXa^iQdS^fhXQddowy oczyszczalni ścieków oraz opóźnienia w wykorzystaniu tych środków,
~ _^\^RiTbca^]h_PĔbcfP_^_aihbcö_XT]Xd?^[bZXS^D]XX4da^_TYbZXTY
~ _
aihV^c^fP]XT_aiTiV\X]hX]fTbchRYXS^aTP[XiPRYX*SdúPRiĐîĎSP]hRWS^chRiöRhRWX]fTbchRYX^RihbiRiP[]X
ścieków przekazanych przez gminy oparta jest o zamierzenia, koncepcje i inne bardzo wczesne fazy przygotowań inwestycji.
Monitor Polski Nr 58
— 2736 —
Poz. 775
v.p
l
W wyniku realizacji Programu — to znaczy wypełnienia przez gminy wymagań art. 43 i 208 ustawy — Prawo
wodne (oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy) — będą mogły być osiągnięte zobowiązania wynikające z Traktatu Akcesyjnego, odwołującego się do dyrektywy 91/271/EWG.
Ww. przepisy ustawy — Prawo wodne zobowiązują gminy do realizacji zadania własnego gmin w zakresie
usuwania i oczyszczania ścieków (ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym) na obszarach aglomeracji wyznaczonych na ich terenie w terminach:
~ S^" VadS]XP! $a
f_aih_PSZdPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY^S! S^ $
~ S
^" VadS]XP! a
f_aih_PSZdPV[^\TaPRYX^A;<fh]^biöRTY_^fhúTY $
Dla osiągnięcia zgodności z zobowiązaniami Traktatu Akcesyjnego w roku 2005 i 2010 szczególna uwaga
powinna być zwrócona na realizację przedsięwzięć w aglomeracjach o RLM wynoszącej ≥ 15 000, które to
przedsięwzięcia będą miały decydujące znaczenie w wypełnieniu tych zobowiązań.
.go
Zgodność z dyrektywą obejmuje także redukcję o 75 % ładunków azotu ogólnego i fosforu ogólnego odprowadzonego do odbiorników z oczyszczonymi ściekami komunalnymi na terenie całego kraju (art. 45 ust. 4 pkt 2
ustawy — …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.