Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Dziennik Ustaw Nr 38 — 2413 — Poz. 249 249 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urz´dowania sàdów powszechnych Na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. — Prawo o ustroju sàdów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje: DZIA¸ I § 4. Nazwy sàdów, ustalone w sposób okreÊlony w § 2 i 3, u˝ywane sà w piecz´ciach urz´dowych, w orzeczeniach i dokumentach wydawanych przez sàd oraz umieszczane na aktach spraw rozpatrywanych w danym sàdzie i na pismach wychodzàcych z sàdu. Przepisy wst´pne § 5. W orzeczeniach, na aktach spraw sàdowych oraz na pismach wychodzàcych z poszczególnych wydzia∏ów sàdu, oprócz sygnatury akt i nazwy sàdu, podaje si´ równie˝ nazw´ wydzia∏u. § 1. Rozporzàdzenie okreÊla wewn´trznà organizacj´, porzàdek i czas urz´dowania sàdów powszechnych, zwanych dalej „sàdami”, porzàdek czynnoÊci podejmowanych w sàdach, wykonywania zadaƒ przez s´dziów pe∏niàcych funkcje kierownicze, tok czynnoÊci administracyjnych w sprawach nale˝àcych do w∏aÊciwoÊci sàdów oraz szczegó∏owe warunki udost´pniania pomieszczeƒ dla uczestników post´powania, Êwiadków i innych osób przebywajàcych w sàdach. DZIA¸ II Organizacja sàdów Rozdzia∏ 1 Nazwy sàdów § 2. 1. Nazw´ sàdu apelacyjnego, okr´gowego i rejonowego ustala si´ zgodnie z nazwà miejscowoÊci stanowiàcej jego siedzib´. 2. Je˝eli dwa lub wi´cej sàdów rejonowych ma t´ samà siedzib´, nazwy sàdów dla poszczególnych dzielnic uzupe∏nia si´ przez wskazanie zakresu ich w∏aÊciwoÊci terytorialnej. 3. Nazw´ sàdu funkcjonujàcego w tymczasowej siedzibie uzupe∏nia si´ przez dodanie wyrazów: „z tymczasowà siedzibà w ...”. § 3. 1. OÊrodki zamiejscowe sàdów okr´gowych oraz wydzia∏y zamiejscowe sàdów okr´gowych i sàdów rejonowych u˝ywajà nazwy sàdu z dodaniem odpowiednio wyrazów: „OÊrodek Zamiejscowy w ...”; Wydzia∏ Zamiejscowy w ...”. 2. Dzia∏ajàce w sàdach rejonowych, jako wydzia∏y lub wydzia∏y zamiejscowe, sàdy grodzkie u˝ywajà nazwy sàdu z dodaniem wyrazów „Sàd Grodzki w ...”. ——————— 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1787, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, Nr 213, poz. 1802 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 188, poz. 1838 i Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 34, poz. 304, Nr 130, poz. 1376, Nr 185, poz. 1907 i Nr 273, poz. 2702 i 2703, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 131, poz. 1102, Nr 167, poz. 1398, Nr 169, poz. 1410, 1413 i 1417, Nr 178, poz. 1479 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1044 i Nr 218, poz. 1592 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162. Rozdzia∏ 2 Urzàdzenia zewn´trzne i wewn´trzne sàdu § 6. 1. Na zewnàtrz budynku, w którym mieÊci si´ sàd, umieszcza si´ w widocznym miejscu tablic´ z nazwà sàdu oraz god∏em paƒstwowym. Na tablicy nie wskazuje si´ siedziby sàdu. 2. Je˝eli w budynku mieÊci si´ wi´cej ni˝ jeden sàd, ka˝demu z sàdów powinna odpowiadaç odr´bna tablica z napisem okreÊlonym w ust. 1. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do wydzia∏ów rodzinnych i nieletnich (sàdów rodzinnych), wydzia∏ów pracy (sàdów pracy), wydzia∏ów ubezpieczeƒ spo∏ecznych (sàdów ubezpieczeƒ spo∏ecznych), wydzia∏ów gospodarczych (sàdów gospodarczych) oraz sàdów grodzkich (wydzia∏ów grodzkich). § 7. Na budynkach, w których mieszczà si´ tymczasowe siedziby oraz oÊrodki i wydzia∏y zamiejscowe sàdów, napis na zewnàtrz gmachu sàdowego powinien wskazywaç sta∏à siedzib´ sàdu oraz jego siedzib´ tymczasowà lub odpowiednio — siedzib´ oÊrodka lub wydzia∏u zamiejscowego. § 8. 1. Wewnàtrz budynku, przy wejÊciu do pomieszczeƒ sàdowych, umieszcza si´ tablic´ informacyjnà, wskazujàcà pe∏ne nazwy wydzia∏ów i innych komórek organizacyjnych sàdu oraz oznaczenia numerów pomieszczeƒ, w których mieÊci si´ ka˝da z tych komórek. 2. Na tablicy informacyjnej podaje si´ godziny przyj´ç interesantów. 3. TreÊç tablic informacyjnych w sàdach rejonowych powinna zawieraç ponadto informacje o komorniku (komornikach) przy danym sàdzie, ze wskazaniem jego siedziby, terytorialnego zakresu dzia∏ania i godzin przyjmowania interesantów. W sàdach, przy których dzia∏a wi´cej ni˝ pi´ciu komorników, informacje te sà udost´pniane w oddziale administracyjnym sàdu, o czym zamieszcza si´ wskazówk´ na tablicy informacyjnej. § 9. Wewnàtrz budynku, w widocznym i ogólnie dost´pnym miejscu, umieszcza si´ tablic´ og∏oszeƒ. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2414 — § 10. 1. W sali rozpraw cz´Êç przeznaczona dla publicznoÊci powinna byç oddzielona od cz´Êci, w której znajduje si´ stó∏ s´dziowski oraz miejsca dla osób uczestniczàcych w rozprawie. 2. Obok sali rozpraw wydziela si´ pomieszczenie przeznaczone na pokój narad. 3. W ka˝dym sàdzie, przy salach rozpraw, wydziela si´ pomieszczenie dla Êwiadków oraz odr´bne, odpowiednio zabezpieczone pomieszczenie dla doprowadzonych do sàdu osób pozbawionych wolnoÊci, a w miar´ mo˝liwoÊci równie˝ pomieszczenie dla pokrzywdzonych. Rozdzia∏ 3 Piecz´cie urz´dowe. Znaki op∏aty sàdowej § 11. 1. Sàdy i prezesi sàdów u˝ywajà piecz´ci urz´dowych z nazwà sàdu i wizerunkiem or∏a okreÊlonym w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o piecz´ciach paƒstwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600). 2. Poszczególne wydzia∏y sàdu mogà u˝ywaç osobnych egzemplarzy piecz´ci. Piecz´cie urz´dowe o jednakowej treÊci sà oznaczone numerami rozpoznawczymi umieszczonymi w otoku piecz´ci. 3. Kontrol´ wydanych piecz´ci prowadzi prezes sàdu. 4. Za przechowywanie i u˝ywanie piecz´ci wydanych do u˝ytku wydzia∏ów odpowiadajà kierownicy sekretariatów tych wydzia∏ów. § 12. 1. Wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych ze zlecaniem druku i dystrybucjà znaków op∏aty sàdowej dla wszystkich sàdów Minister SprawiedliwoÊci powierza jednemu sàdowi. 2. Inne zadania z zakresu gospodarki znakami op∏aty sàdowej wykonujà sàdy. Rozdzia∏ 4 Wewn´trzna struktura organizacyjna sàdów § 13. 1. Liczba wydzia∏ów w sàdzie jest uzale˝niona od liczby i rodzaju spraw nale˝àcych do w∏aÊciwoÊci sàdu oraz limitu etatów s´dziów i asesorów sàdowych, zwanego dalej „limitem etatów s´dziowskich”, i liczby referendarzy sàdowych. W sàdzie okr´gowym o znacznym obszarze w∏aÊciwoÊci mogà byç utworzone odr´bne wydzia∏y dla rozpoznawania spraw w pierwszej i drugiej instancji w pionie cywilnym, karnym, pracy oraz ubezpieczeƒ spo∏ecznych, a w sàdzie rejonowym dodatkowe wydzia∏y cywilne, karne, rodzinne i nieletnich, pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych, gospodarcze, ksiàg wieczystych oraz jako wydzia∏y — sàdy grodzkie. 2. Liczba s´dziów lub referendarzy sàdowych tworzonego wydzia∏u nie powinna byç mniejsza ni˝ 5 s´dziów lub referendarzy sàdowych, ∏àcznie z przewodniczàcym. Poz. 249 § 14. 1. W sàdzie apelacyjnym do wykonywania czynnoÊci nadzoru nad dzia∏alnoÊcià administracyjnà sàdów tworzy si´ wydzia∏ wizytacji. 2. Obowiàzki przewodniczàcego wydzia∏u wizytacji mo˝e pe∏niç prezes lub wiceprezes sàdu. § 15. 1. W sàdzie okr´gowym do wykonywania czynnoÊci nadzoru nad dzia∏alnoÊcià administracyjnà sàdów mo˝e byç utworzony wydzia∏ wizytacji lub referat do spraw wizytacji. 2. Obowiàzki przewodniczàcego wydzia∏u wizytacji lub kierownika referatu do spraw wizytacji pe∏ni prezes lub wiceprezes sàdu. § 16. 1. Poszczególne wydzia∏y sàdu oznacza si´ kolejnymi liczbami rzymskimi. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do zespo∏ów kuratorskiej s∏u˝by sàdowej. § 17. W zarzàdzeniu Ministra SprawiedliwoÊci o utworzeniu w sàdzie apelacyjnym, okr´gowym lub rejonowym innego wydzia∏u ni˝ wymienione w art. 12, 16 i 18 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. — Prawo o ustroju sàdów powszechnych, zwanej dalej „ustawà”, okreÊla si´ jego nazw´ i zakres spraw przekazanych temu wydzia∏owi. § 18. 1. Je˝eli liczba spraw okreÊlonego rodzaju jest znaczna i ulega systematycznemu wzrostowi, a ponadto istniejà odpowiednie warunki kadrowe i lokalowe, w ramach wydzia∏ów mogà byç tworzone sekcje. 2. Do pe∏nienia obowiàzków kierownika sekcji prezes sàdu wyznacza jednego z s´dziów orzekajàcych w wydziale. 3. W ramach sekretariatu wydzia∏u mo˝e zostaç wyodr´bniona sekcja dla wykonywania czynnoÊci w okreÊlonych rodzajach spraw, je˝eli liczba s´dziów orzekajàcych w wydziale nie uzasadnia wydzielenia sekcji, a warunki organizacyjne za tym przemawiajà. 4. Sekcje, o których mowa w ust. 1 i 3, tworzy w porozumieniu z Ministrem SprawiedliwoÊci prezes sàdu apelacyjnego, przy czym w wydzia∏ach sàdu okr´gowego i sàdów rejonowych z obszaru w∏aÊciwoÊci sàdu okr´gowego — na uzasadniony wniosek prezesa sàdu okr´gowego. § 19. 1. W sàdach apelacyjnych i okr´gowych prezesi tych sàdów nie pe∏nià funkcji przewodniczàcego wydzia∏u, z wyjàtkiem przypadków, o których mowa w § 14 ust. 2 i § 15 ust. 2. 2. Wiceprezesi sàdów apelacyjnych mogà pe∏niç funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u. 3. Wiceprezesi sàdów okr´gowych mogà pe∏niç funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u, a w sàdach o limicie etatów s´dziowskich do 50 pe∏nià funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u. 4. Prezesi sàdów rejonowych mogà pe∏niç funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u, a w sàdach o limicie eta- Dziennik Ustaw Nr 38 — 2415 — tów s´dziowskich do 15 pe∏nià funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u. 5. Wiceprezesi sàdów rejonowych mogà pe∏niç funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u, a w sàdach o limicie etatów s´dziowskich do 35 pe∏nià funkcj´ przewodniczàcego wydzia∏u. § 20. 1. Ka˝dy wydzia∏ w sàdzie posiada sekretariat. 2. Sekretariatem wydzia∏u kieruje kierownik sekretariatu. § 21. CzynnoÊci z zakresu administracji sàdowej majàce na celu zapewnienie warunków do realizacji podstawowej dzia∏alnoÊci sàdów sà wykonywane w oddzia∏ach i innych wydzielonych komórkach organizacyjnych sàdów. § 22. 1. W sàdzie apelacyjnym tworzy si´ oddzia∏y: administracyjny, kadr, finansowy oraz gospodarczy. 2. Prezes sàdu apelacyjnego, w uzgodnieniu z Ministrem SprawiedliwoÊci, mo˝e utworzyç oddzia∏ informatyczny lub w ramach oddzia∏u administracyjnego — sekcj´ informatycznà, je˝eli jest to uzasadnione potrzebami sàdu. § 23. 1. W sàdzie okr´gowym tworzy si´ oddzia∏y: administracyjny, kadr, finansowy, gospodarczy oraz informatyczny. 2. W sàdzie okr´gowym o limicie etatów s´dziowskich poni˝ej 40 oddzia∏y: administracyjny, kadr i informatyczny ∏àczy si´ w oddzia∏ administracyjny, a oddzia∏y finansowy i gospodarczy — w oddzia∏ finansowy. § 24. W sàdach apelacyjnych i okr´gowych w ramach oddzia∏u administracyjnego mogà byç tworzone zespo∏y do spraw analiz i organizacji pracy. § 25. 1. W sàdzie rejonowym o limicie etatów s´dziowskich powy˝ej 31 tworzy si´ oddzia∏y: administracyjny, kadr, finansowy oraz gospodarczy. 2. W sàdzie rejonowym o limicie etatów s´dziowskich powy˝ej 50 tworzy si´ ponadto oddzia∏ informatyczny. 3. W sàdzie rejonowym o limicie etatów s´dziowskich od 11 do 30 oddzia∏y administracyjny i kadr ∏àczy si´ w oddzia∏ administracyjny, a oddzia∏y finansowy i gospodarczy — w oddzia∏ finansowy. 4. W sàdzie rejonowym o limicie etatów s´dziowskich do 10 tworzy si´ tylko oddzia∏ administracyjny. 5. W sàdzie rejonowym o limicie etatów s´dziowskich powy˝ej 10, w zale˝noÊci od rozmiaru zadaƒ, prezes sàdu okr´gowego w uzgodnieniu z Ministrem SprawiedliwoÊci mo˝e utworzyç oddzia∏ informatyczny lub w ramach oddzia∏u administracyjnego — sekcj´ informatycznà. § 26. 1. Oddzia∏y: administracyjny, kadr i informatyczny podlegajà prezesowi sàdu. 2. Oddzia∏y: finansowy i gospodarczy podlegajà dyrektorowi sàdu, a w sàdzie rejonowym, w którym powo∏ano kierownika finansowego — kierownikowi finansowemu. Poz. 249 § 27. W sàdzie okr´gowym o limicie etatów s´dziowskich powy˝ej 40, w ramach oddzia∏u administracyjnego, mo˝e zostaç utworzona sekcja do spraw ochrony informacji niejawnych. § 28. W sàdzie, ze szczególnych wzgl´dów, uzasadnionych potrzebami sàdu, mogà byç tworzone oddzia∏y lub sekcje inne ni˝ wymienione w § 22, 23, 25 i 27. § 29. 1. W sàdach apelacyjnych i okr´gowych do przeprowadzania audytu wewn´trznego zatrudnia si´ audytorów wewn´trznych, wykonujàcych zadania okreÊlone w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z póên. zm.2)), zwanej dalej „ustawà o finansach publicznych”. 2. Audytor wewn´trzny podlega bezpoÊrednio dyrektorowi sàdu, który zapewnia mu organizacyjnà odr´bnoÊç oraz warunki do wykonywania zadaƒ. 3. Szczegó∏owe zadania audytorów wewn´trznych okreÊlajà przepisy o finansach publicznych. § 30. 1. Zadania zwiàzane ze wspó∏pracà sàdu ze Êrodkami masowego przekazu wykonuje prezes lub wiceprezes sàdu. 2. W sàdzie apelacyjnym i okr´gowym do wykonywania zadaƒ, o których mowa w ust. 1, mo˝e byç powo∏any rzecznik prasowy. 3. W zakresie dzia∏alnoÊci informacyjnej rzecznik prasowy podlega bezpoÊrednio prezesowi sàdu. § 31. 1. Kierownik sekretariatu wydzia∏u lub inny upowa˝niony przez niego pracownik sekretariatu mogà udzielaç telefonicznie informacji o sprawie rozpoznawanej w wydziale, po uprzednim podaniu danych osobowych strony lub uczestnika post´powania albo sygnatury akt sprawy. 2. Informacja o firmie przedsi´biorcy b´dàcego stronà post´powania nie podlega ograniczeniom. 3. Przedmiotem informacji udzielanych telefonicznie mogà byç w szczególnoÊci: 1) sygnatura akt sprawy; 2) terminy posiedzeƒ i rozpraw; 3) data rozstrzygni´cia, którego dotyczy zapytanie; 4) czynnoÊci dotyczàce post´powania mi´dzyinstancyjnego. Rozdzia∏ 5 CzynnoÊci prezesa, wiceprezesa, dyrektora oraz kierownika finansowego sàdu § 32. 1. CzynnoÊci prezesa sàdu w zakresie administracji sàdowej obejmujà w szczególnoÊci: ——————— 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1420 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319, Nr 104, poz. 708, Nr 170, poz. 1217 i 1218, Nr 187, poz. 1381 i Nr 249, poz. 1832. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2416 — 1) zapewnienie odpowiedniej obsady kadrowej; 2) zapewnienie w∏aÊciwej organizacji pracy sàdu; 3) analiz´ obcià˝enia s´dziów i referendarzy sàdowych w poszczególnych pionach i wydzia∏ach; 4) zapewnienie bezpieczeƒstwa funkcjonowania sàdu, z uwzgl´dnieniem § 40; 5) zapewnienie sprawnego przekazania akt spraw sàdowych, pism sàdowych oraz innych dokumentów do innego sàdu w przypadku zmiany obszaru w∏aÊciwoÊci; 6) informowanie s´dziów, referendarzy sàdowych, urz´dników i innych pracowników sàdowych o ustalonych przez kolegium sàdu zasadach podzia∏u czynnoÊci oraz przydzia∏u spraw poszczególnym s´dziom i referendarzom sàdowym; 7) dba∏oÊç o sprawne wykonywanie obowiàzków przez s´dziów, referendarzy sàdowych, urz´dników i innych pracowników sàdowych oraz kultur´ pracy; 8) prowadzenie wykazów s∏u˝bowych s´dziów i referendarzy sàdowych oraz dokonywanie okresowych ocen kwalifikacyjnych pracowników sàdowych; 9) dba∏oÊç o przestrzeganie w∏aÊciwej jakoÊci i terminowoÊci sporzàdzania sprawozdaƒ i innych dokumentów statystycznych; 10) organizacj´ szkoleƒ pracowników sàdowych, ∏awników i kuratorów; 11) rozpatrywanie skarg i wniosków dotyczàcych pracy sàdu oraz przyjmowanie interesantów; 12) ustalenie sposobu korzystania z list ∏awników przez poszczególne wydzia∏y sàdu, zapewniajàcego mo˝liwie równomierny ich udzia∏ w rozprawach, a tak˝e prowadzenie ewidencji udzia∏u w nich ∏awników; 13) podejmowanie decyzji w sprawach bie˝àcych, zwiàzanych ze sprawnym funkcjonowaniem sàdu. 2. W sàdach rejonowych, w których nie powo∏ano kierownika finansowego sàdu, do czynnoÊci prezesa sàdu nale˝y ponadto: 1) wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z gospodarkà finansowà sàdu; 2) zarzàd obiektami sàdowymi. 3. W zakresie czynnoÊci, o których mowa w ust. 2, prezes sàdu rejonowego podlega dyrektorowi sàdu okr´gowego. 4. Prezes sàdu mo˝e powierzyç wykonywanie czynnoÊci okreÊlonych w ust. 1 i 2 wiceprezesom sàdu. Poz. 249 2) sprawy kadrowe, niezastrze˝one do wy∏àcznej kompetencji Ministra SprawiedliwoÊci dotyczàce pracowników sàdu apelacyjnego; 3) opiniowanie wniosków prezesów sàdów okr´gowych w zakresie potrzeb etatowych podleg∏ych im jednostek organizacyjnych; 4) przedstawianie Rzecznikowi Praw Obywatelskich, na jego ˝àdanie, informacji o stanie sprawy prowadzonej w sàdzie apelacyjnym lub w sàdzie okr´gowym albo rejonowym z obszaru w∏aÊciwoÊci sàdu apelacyjnego; 5) analiza danych w zakresie obcià˝enia podleg∏ych sàdów. § 34. Do czynnoÊci wykonywanych przez prezesa sàdu okr´gowego, poza czynnoÊciami, okreÊlonymi w § 32 ust. 1, nale˝y: 1) zarzàdzanie zasobami ludzkimi w sàdzie okr´gowym oraz opiniowanie wniosków prezesów podleg∏ych sàdów rejonowych w zakresie potrzeb etatowych; 2) prowadzenie ewidencji bieg∏ych sàdowych oraz listy kandydatów na syndyków upad∏oÊci i kandydatów na kuratorów w sprawach rejestrowych, kandydatów na zarzàdców przymusowych oraz odr´bnych ewidencji mediatorów w sprawach cywilnych, gospodarczych, karnych i nieletnich; 3) przedstawianie Rzecznikowi Praw Obywatelskich, na jego ˝àdanie, informacji o stanie sprawy prowadzonej w sàdzie okr´gowym lub w sàdzie rejonowym z obszaru w∏aÊciwoÊci sàdu okr´gowego; 4) analiza obcià˝enia s´dziów i referendarzy sàdowych w podleg∏ych sàdach. § 35. Kierownik oÊrodka lub przewodniczàcy wydzia∏u zamiejscowego sàdu okr´gowego lub wydzia∏u zamiejscowego sàdu rejonowego wykonuje czynnoÊci z zakresu administracji zlecone przez prezesa w∏aÊciwego sàdu. § 36. Prezes sàdu apelacyjnego oraz prezes sàdu okr´gowego zawiadamia, w formie pisemnej, Ministra SprawiedliwoÊci o wydaniu wa˝niejszych zarzàdzeƒ z zakresu administracji sàdu, w terminie nie d∏u˝szym ni˝ 14 dni od daty ich wydania. § 37. 1. Prezes sàdu apelacyjnego, okr´gowego i rejonowego, a tak˝e przewodniczàcy wydzia∏u i kierownik sekcji, przed zakoƒczeniem sprawowania funkcji, przekazujà osobie powo∏anej do pe∏nienia jednej z wymienionych funkcji, w formie pisemnej, informacj´ o stanie jednostek organizacyjnych sàdu, którym zarzàdzali. § 33. Do czynnoÊci prezesa sàdu apelacyjnego nale˝y ponadto: 2. Informacja powinna dotyczyç przede wszystkim spraw nieza∏atwionych oraz dokumentacji b´dàcej w dyspozycji osoby dotychczas pe∏niàcej danà funkcj´. 1) opracowywanie propozycji dotyczàcych stanu zatrudnienia w obszarze w∏aÊciwoÊci sàdu apelacyjnego; 3. Na ˝àdanie przyjmujàcego informacj´, o której mowa w ust. 1, osoba dotychczas pe∏niàca danà funkcj´ uzupe∏nia t´ informacj´. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2417 — § 38. 1. Dyrektor sàdu apelacyjnego, sàdu okr´gowego oraz kierownik finansowy w sàdzie rejonowym wykonujà czynnoÊci z zakresu gospodarki znakami op∏aty sàdowej. 2. W sàdach rejonowych, w których nie powo∏ano kierownika finansowego, za w∏aÊciwe wykonywanie czynnoÊci z zakresu gospodarki znakami op∏aty sàdowej odpowiada prezes sàdu rejonowego. § 39. Szczegó∏owe zadania dyrektora sàdu apelacyjnego, dyrektora sàdu okr´gowego i kierownika finansowego w sàdzie rejonowym, w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej i dzia∏alnoÊci inwestycyjnej sàdów powszechnych, a tak˝e zasady i tryb pobierania i uiszczania op∏at sàdowych znakami op∏aty sàdowej, okreÊlajà odr´bne przepisy. § 40. Dyrektor sàdu apelacyjnego i sàdu okr´gowego oraz kierownik finansowy w sàdzie rejonowym, a w sàdzie rejonowym, w którym nie powo∏ano kierownika finansowego — prezes tego sàdu, odpowiadajà za przestrzeganie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpo˝arowych, a ponadto za zarzàd oraz przestrzeganie zasad ochrony i bezpieczeƒstwa obiektów sàdowych stosownie do obowiàzujàcych przepisów w tym zakresie. Rozdzia∏ 6 CzynnoÊci zwiàzane z tworzeniem i znoszeniem sàdów lub zmianà obszaru w∏aÊciwoÊci § 41. 1. W razie zniesienia sàdu, prezes sàdu nadrz´dnego, a w przypadku zniesienia sàdu apelacyjnego — Minister SprawiedliwoÊci, zarzàdza niezw∏oczne przekazanie akt spraw sàdowych i innych dokumentów w∏aÊciwemu sàdowi. 2. Przekazanie akt i dokumentów, o których mowa w ust. 1, nast´puje w drodze protoko∏u zdawczo-odbiorczego, który powinien zawieraç w szczególnoÊci: dat´ przekazania, oznaczenie i podpisy osób przekazujàcej i przyjmujàcej oraz sygnatury przekazywanych akt i dokumentów. 3. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w razie zniesienia lub podzia∏u wydzia∏ów, z tym ˝e przekazanie akt i dokumentów nast´puje, na zarzàdzenie prezesa w∏aÊciwego sàdu, pomi´dzy przewodniczàcymi wydzia∏ów. § 42. Je˝eli w wyniku zmian organizacyjnych nastàpi∏a zmiana obszaru w∏aÊciwoÊci sàdu, prezes tego sàdu niezw∏ocznie zarzàdza dokonanie przez przewodniczàcych w∏aÊciwych wydzia∏ów przeglàdu akt w celu ustalenia spraw, w których nastàpi∏a zmiana w∏aÊciwoÊci miejscowej, oraz podj´cie czynnoÊci administracyjnych niezb´dnych do ich przekazania. § 43. Sprawy rozpoznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks post´powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z póên. Poz. 249 zm.3)), zwanej dalej „K.p.c.”, niezale˝nie od daty wp∏ywu do sàdu i etapu rozpoznawania, przekazywane sà do sàdu w∏aÊciwego wed∏ug nowych przepisów. § 44. 1. Sprawy rozpoznawane na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks post´powania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z póên. zm.4)), zwanej dalej „K.p.k.”, w których w dniu wejÊcia w ˝ycie przepisów o zmianie w∏aÊciwoÊci nie rozpocz´to rozprawy g∏ównej, przekazywane sà do sàdu w∏aÊciwego wed∏ug nowych przepisów. 2. Sprawy, w których post´powanie zosta∏o zawieszone, mimo zmiany w∏aÊciwoÊci miejscowej sàdu, podlegajà rozpoznaniu przez sàd w∏aÊciwy wed∏ug dotychczasowych przepisów. ——————— 3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr 48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz. 1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz. 508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070 i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1368 i Nr 138, poz. 1546, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz. 676, Nr 84, poz. 764, Nr 126, poz. 1069 i 1070, Nr 129, poz. 1102, Nr 153, poz. 1271, Nr 219, poz. 1849 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 41, poz. 360, Nr 42, poz. 363, Nr 60, poz. 535, Nr 109, poz. 1035, Nr 119, poz. 1121, Nr 130, poz. 1188, Nr 139, poz. 1323, Nr 199, poz. 1939 i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 9, poz. 75, Nr 11, poz. 101, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 871, Nr 93, poz. 891, Nr 121, poz. 1264, Nr 162, poz. 1691, Nr 169, poz. 1783, Nr 172, poz. 1804, Nr 204, poz. 2091, Nr 210, poz. 2135, Nr 236, poz. 2356 i Nr 237, poz. 2384, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 22, poz. 185, Nr 86, poz. 732, Nr 122, poz. 1024, Nr 143, poz. 1199, Nr 150, poz. 1239, Nr 167, poz. 1398, Nr 169, poz. 1413 i 1417, Nr 172, poz. 1438, Nr 178, poz. 1478, Nr 183, poz. 1538, Nr 264, poz. 2205 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 66, poz. 466, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 186, poz. 1379, Nr 208, poz. 1537 i 1540, Nr 226, poz. 1656 i Nr 235, poz. 1699 oraz z 2007 r. Nr 7, poz. 58. 4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, poz. 1188, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69, poz. 626, Nr 93, poz. 889, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641, z 2005 r. Nr 10, poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96, poz. 821, Nr 141, poz. 1181, Nr 143, poz. 1203, Nr 163, poz. 1363, Nr 169, poz. 1416 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 15, poz. 118, Nr 66, poz. 467, Nr 95, poz. 659, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1009 i 1013, Nr 167, poz. 1192 i Nr 226, poz. 1647 i 1648 oraz z 2007 r. Nr 20, poz. 116. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2418 — Rozdzia∏ 7 Czas urz´dowania, urlopy § 45. 1. Prezes sàdu ustala godziny urz´dowania sàdu i godziny przyj´ç interesantów. 2. W razie potrzeby prezes sàdu mo˝e zarzàdziç dwuzmianowy system urz´dowania sàdu. 3. Godziny urz´dowania sàdów dla rozpoznawania spraw w post´powaniu przyspieszonym oraz godziny urz´dowania punktów informacyjnych Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego dzia∏ajàcych przy sàdach, w celu zapewnienia dost´pu do danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym w zwiàzku z rozpoznawaniem spraw w post´powaniu przyspieszonym, okreÊlajà § 330—332. 4. Sekretariaty sàdowe przyjmujà interesantów co najmniej przez 6 godzin w czasie urz´dowania sàdu, a w ka˝dy poniedzia∏ek do godz. 1800. Interesanci przyjmowani sà w kolejnoÊci zg∏aszania si´ do sekretariatu. 5. Przepis ust. 4 stosuje si´ do punktów informacyjnych Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego dzia∏ajàcych przy sàdach, oddzia∏ów Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sàdowego, ekspozytur centralnej informacji o zastawach rejestrowych oraz ekspozytur Centralnej Informacji Ksiàg Wieczystych. 6. Prezes sàdu, wiceprezes, a tak˝e inne osoby pe∏niàce funkcje lub osoby wyznaczone przez prezesa sàdu, w godzinach urz´dowania sàdu powinny przebywaç w siedzibie sàdu. 7. Kasy sàdowe sà czynne w godzinach urz´dowania sàdu, z wy∏àczeniem czasu niezb´dnego do dokonania rozliczeƒ ksi´gowych. § 46. 1. Wyznaczanie sesji sàdowych w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 sierpnia mo˝e byç czasowo ograniczone do rozpoznawania spraw pilnych. Prezesi sàdów okr´gowych, za zgodà w∏aÊciwego prezesa sàdu apelacyjnego, po zasi´gni´ciu opinii w∏aÊciwych prokuratorów, ustalà dok∏adny okres ograniczenia wyznaczania sesji sàdowych, majàc na uwadze warunki lokalne oraz potrzeb´ zapewnienia niezb´dnej sprawnoÊci post´powania i za∏atwiania wp∏ywajàcych spraw. 2. Czas przerwy w poszczególnych sàdach nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝ 4 tygodnie. 3. Czasowe ograniczenie wyznaczania sesji sàdowych w okresie, o którym mowa w ust. 1, mo˝e byç ustalone te˝ w sàdzie apelacyjnym. 4. Za sprawy pilne uwa˝a si´ w szczególnoÊci: 1) sprawy w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, sprawy osób tymczasowo aresztowanych i pozbawionych wolnoÊci oraz zatrzymanych, a tak˝e sprawy, w których orzeczono Êrodek zabezpieczajàcy, sprawy z post´powania przyspieszonego oraz te, w których zbli˝a si´ termin, z jakim ustaje karalnoÊç czynu; Poz. 249 2) wnioski o wydanie zarzàdzeƒ tymczasowych oraz wnioski o nadanie klauzuli wykonalnoÊci; 3) sprawy o ustalenie kontaktów z dzieçmi, o odebranie osoby podlegajàcej w∏adzy rodzicielskiej lub pozostajàcej pod opiekà, zarzàdzenia wydawane w trybie art. 109 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuƒczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z póên. zm.5)), zwanej dalej „K.r.o.”, sprawy, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z póên. zm.6)), sprawy dotyczàce umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, pilne czynnoÊci z zakresu post´powania wykonawczego w sprawach rodzinnych i nieletnich oraz z zakresu post´powania wyjaÊniajàcego w sprawach nieletnich; 4) sprawy z zakresu prawa pracy z powództwa pracownika oraz z zakresu prawa ubezpieczeƒ spo∏ecznych; 5) skargi na czynnoÊci komornika; 6) sprawy o naruszenie posiadania; 7) sprawy z powództwa i przeciwko syndykowi masy upad∏oÊci. 5. W przypadku wystàpienia znacznych zaleg∏oÊci w rozpoznawaniu spraw w danym sàdzie, prezes sàdu apelacyjnego mo˝e nie wyraziç zgody na czasowe ograniczenie wyznaczenia sesji sàdowych. § 47. 1. S´dziom i innym pracownikom sàdowym urlopu udziela prezes sàdu. 2. Prezesom sàdów apelacyjnych urlopu udziela Minister SprawiedliwoÊci, prezesom sàdów okr´gowych — prezes sàdu apelacyjnego, a prezesom sàdów rejonowych — prezes sàdu okr´gowego. DZIA¸ III CzynnoÊci sàdów apelacyjnych, okr´gowych i rejonowych Rozdzia∏ 1 Przepisy wspólne dla wszystkich rodzajów spraw § 48. 1. Sprawy rozpoznawane sà wed∏ug kolejnoÊci ich wp∏ywu do sàdu, chyba ˝e przepisy szczególne stanowià inaczej. ——————— 5) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1986 r. Nr 36, poz. 180, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1998 r. Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 122, poz. 1322, z 2001 r. Nr 128, poz. 1403, z 2003 r. Nr 83, poz. 772 i Nr 130, poz. 1188 oraz z 2004 r. Nr 162, poz. 1691. 6) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 113, poz. 731, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 oraz z 2005 r. Nr 141, poz. 1183, Nr 167, poz. 1398 i Nr 175, poz. 1462. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2419 — 2. Poza kolejnoÊcià, okreÊlonà w ust. 1, na terminy rozpraw nale˝y kierowaç sprawy osób tymczasowo aresztowanych i pozbawionych wolnoÊci oraz sprawy zagro˝one przedawnieniem karalnoÊci czynów. 3. W szczególnie uzasadnionych wypadkach przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zarzàdziç rozpoznanie sprawy lub spraw poszczególnych kategorii poza kolejnoÊcià okreÊlonà w ust. 1. § 49. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u przydziela sprawy s´dziom i referendarzom sàdowym, zgodnie z zasadami okreÊlonymi w ustawie, w sposób wskazany przez kolegium sàdu okr´gowego. Sprawozdawc´ w kolejnych sprawach przewodniczàcy wydzia∏u wyznacza wed∏ug alfabetycznej listy s´dziów danego wydzia∏u, uwzgl´dniajàc stan referatów poszczególnych s´dziów, w tym rodzaj i ci´˝ar gatunkowy poszczególnych spraw, celem równomiernego obcià˝enia s´dziów. 2. Przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e wyznaczyç s´dziego sprawozdawc´ w kolejnych sprawach, odst´pujàc od kolejnoÊci z alfabetycznej listy s´dziów, je˝eli sprawa, która ma byç przydzielona, pozostaje w zwiàzku z innà sprawà z referatu danego s´dziego. 3. Sposób przydzielania spraw s´dziom w sprawach wp∏ywajàcych do wydzia∏ów karnych sàdów pierwszej instancji i sàdów odwo∏awczych okreÊlajà przepisy K.p.k. § 50. Przy rozdziale pracy pomi´dzy s´dziów przewodniczàcy wydzia∏u przestrzega zasady niezmiennoÊci sk∏adu orzekajàcego w toku za∏atwiania sprawy, a w szczególnoÊci, aby zmiana s´dziego sprawozdawcy zachodzi∏a tylko wyjàtkowo. § 51. 1. Stronom post´powania, ich pe∏nomocnikom oraz innym osobom, uprawnionym na podstawie przepisów szczególnych, pracownicy sàdu powinni w miar´ potrzeby i mo˝liwoÊci udzielaç niezb´dnych informacji o toku post´powania w prowadzonych sprawach. 2. Od osób, o których mowa w ust. 1, mo˝na ˝àdaç z∏o˝enia pisma tylko wtedy, gdy wynika to z przepisów post´powania sàdowego. § 52. 1. Pisma kierowane do organów, instytucji lub osób w sprawie udzielenia informacji dotyczàcych stron oraz nades∏ania dokumentów i przedmiotów podpisuje przewodniczàcy wydzia∏u lub s´dzia, imieniem i nazwiskiem, potwierdzonymi pieczàtkà imiennà. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy pism, których sporzàdzanie nale˝y do kierownika sekretariatu. § 53. Je˝eli w toku czynnoÊci sàdowych oka˝e si´, ˝e uzyskane informacje mogà stanowiç podstaw´ do wszcz´cia z urz´du sprawy przez sàd rodzinny lub wszcz´cia post´powania w stosunku do osób uzale˝nionych od alkoholu, Êrodków odurzajàcych lub psychotropowych, s´dzia jest obowiàzany zawiadomiç o tym niezw∏ocznie w∏aÊciwy sàd rodzinny, w∏aÊciwà gminnà komisj´ rozwiàzywania problemów al- Poz. 249 koholowych, w∏aÊciwà poradni´ wychowawczo-zawodowà lub prokuratora. § 54. Je˝eli przy utworzeniu w sàdzie rejonowym dwóch lub wi´cej wydzia∏ów cywilnych, karnych, rodzinnych, gospodarczych, ksiàg wieczystych, pracy lub pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych, zakres spraw przekazanych tym wydzia∏om okreÊlony zosta∏ wed∏ug cz´Êci obszaru w∏aÊciwoÊci miejscowej sàdu, podzia∏ spraw mi´dzy tymi wydzia∏ami nast´puje wed∏ug zasad okreÊlonych w przepisach o w∏aÊciwoÊci miejscowej, z wyjàtkiem przepisów K.p.c. o w∏aÊciwoÊci przemiennej. § 55. 1. Je˝eli pismo wszczynajàce post´powanie wp∏yn´∏o do wydzia∏u, który nie jest w∏aÊciwy w sprawie, przewodniczàcy wydzia∏u, przed jego rejestracjà w danym wydziale, zarzàdza niezw∏oczne przekazanie pisma zgodnie z w∏aÊciwoÊcià. O przekazaniu pisma do innego wydzia∏u kierownik sekretariatu informuje biuro podawcze sàdu. 2. W przypadkach budzàcych wàtpliwoÊci wydzia∏ w∏aÊciwy do rozpoznania sprawy wyznacza prezes sàdu. § 56. Wp∏ywajàce do sàdu skargi i wnioski, o których mowa w art. 227 i 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks post´powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z póên. zm.7)), zwanej dalej „K.p.a.”, za∏atwiane sà zgodnie z przepisami dzia∏u VIII K.p.a. oraz rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46). Rozdzia∏ 2 CzynnoÊci przewodniczàcego wydzia∏u, przewodniczàcego posiedzenia, s´dziów i kierownika zespo∏u kuratorskiej s∏u˝by sàdowej § 57. Przewodniczàcy wydzia∏u kieruje ca∏okszta∏tem pracy w wydziale w zakresie spraw sàdowych, a w szczególnoÊci: 1) zaznajamia si´ z pismami wp∏ywajàcymi do wydzia∏u i bezzw∏ocznie wydaje co do nich odpowiednie zarzàdzenia, a pisma stanowiàce skargi lub wnioski dotyczàce post´powaƒ sàdowych i czynnoÊci podj´tych przez s´dziów przekazuje prezesowi sàdu; 2) rozdziela prac´ pomi´dzy s´dziów, wed∏ug zasad ustalonych przez kolegium sàdu, z uwzgl´dnieniem § 49 i wyznacza przewodniczàcego posiedzenia — je˝eli sam nie przewodniczy posiedzeniu, a w miar´ potrzeby wyznacza równie˝ s´dziego sprawozdawc´ oraz cz∏onków sk∏adu orzekajàcego; ——————— 7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181, poz. 1524. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2420 — 3) uk∏ada plan sesji (posiedzeƒ i rozpraw); 4) wyznacza terminy w poszczególnych sprawach i wydaje stosowne zarzàdzenia; 5) organizuje narady s´dziów wydzia∏u, w szczególnoÊci w celu przedstawienia zagadnieƒ prawnych budzàcych wàtpliwoÊci, zagadnieƒ, w których orzecznictwo wydzia∏u jest niejednolite, oraz informuje o bie˝àcym orzecznictwie Sàdu Najwy˝szego; 6) kontroluje zasadnoÊç odraczania i przerywania rozpraw i posiedzeƒ oraz bieg spraw, w których post´powanie jest przewlek∏e; 7) w wydzia∏ach, w których dzia∏ajà systemy informatyczne, wspó∏pracuje z pracownikiem do spraw informatyzacji w zakresie w∏aÊciwego u˝ytkowania tych systemów; 8) wykonuje czynnoÊci nadzorcze; 9) dba o przydzielanie s´dziom asystentów s´dziów, w szczególnoÊci s´dziom rozpoznajàcym sprawy skomplikowane i wielowàtkowe, oraz dba o w∏aÊciwe obcià˝enie asystentów s´dziów obowiàzkami. § 58. Przewodniczàcy wydzia∏u w sàdzie pierwszej instancji zapewnia sprawny przebieg post´powania odwo∏awczego, a˝ do przedstawienia akt sprawy sàdowi odwo∏awczemu. Po zwrocie akt zapoznaje si´ z orzeczeniami sàdu odwo∏awczego i zarzàdza, aby z orzeczeniami tymi zapoznali si´ s´dziowie, którzy wydali zaskar˝one orzeczenie, a w razie gdy orzeczenie dotyczy zagadnienia prawnego, w którym orzecznictwo by∏o niejednolite — wszyscy s´dziowie wydzia∏u. § 59. Przewodniczàcy wydzia∏u w sàdzie drugiej instancji zapewnia sprawne kierowanie do rozpatrzenia zaskar˝onych orzeczeƒ, a tak˝e, w przypadku wniesienia kasacji — sprawne wykonanie czynnoÊci z zakresu post´powania kasacyjnego, a˝ do przedstawienia akt Sàdowi Najwy˝szemu lub za∏atwienia sprawy w inny sposób. § 60. 1. W razie nieprzybycia s´dziego na posiedzenie, przewodniczàcy wydzia∏u, kierujàc si´ wzgl´dami celowoÊci, zarzàdza wykonanie tej czynnoÊci przez innego s´dziego albo odwo∏uje posiedzenie w sprawie. Je˝eli zachodzi potrzeba wyznaczenia s´dziego z innego wydzia∏u, przewodniczàcy zwraca si´ w tej sprawie do prezesa sàdu. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do innych czynnoÊci sàdowych, a tak˝e w razie nieprzybycia na posiedzenie ∏awnika. § 61. 1. Do zakresu czynnoÊci przewodniczàcego posiedzenia nale˝y w szczególnoÊci: 1) wydawanie zarzàdzeƒ w zwiàzku z przygotowaniem posiedzenia i zarzàdzeƒ w toku post´powania; Poz. 249 2) zapewnienie cz∏onkom sk∏adu orzekajàcego mo˝liwoÊci zapoznania si´ z aktami sprawy; 3) dbanie o punktualne rozpocz´cie posiedzenia oraz o niezw∏oczne rozstrzyganie, z∏o˝onych na posiedzeniu, wniosków stron, a tak˝e wniosków o otwarcie rozprawy; 4) spowodowanie, aby protokó∏ zosta∏ podpisany, a akta zwrócone do sekretariatu bezpoÊrednio po zakoƒczeniu posiedzenia, zaÊ w wyjàtkowych wypadkach — najpóêniej w ciàgu 3 dni po zakoƒczeniu posiedzenia. 2. Przewodniczàcy posiedzenia sàdu drugiej instancji zarzàdza odbycie narady wst´pnej, je˝eli w sprawie wyst´pujà skomplikowane zagadnienia faktyczne lub prawne. 3. W razie niezamieszczenia w orzeczeniu niezb´dnych rozstrzygni´ç co do dowodów rzeczowych, kosztów sàdowych lub co do zaliczenia tymczasowego aresztowania, przewodniczàcy posiedzenia podejmuje niezw∏ocznie czynnoÊci zmierzajàce do wydania postanowienia w tym przedmiocie. § 62. S´dzia, przy pomocy asystenta s´dziego i sekretarza sàdowego, kontroluje bieg przydzielonych mu spraw, w tym terminowoÊç wykonywania zarzàdzeƒ przez sekretariat wydzia∏u. § 63. W ramach obowiàzków, okreÊlonych w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sàdowych (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, z póên. zm.8)), kierownik zespo∏u kuratorskiej s∏u˝by sàdowej mi´dzy innymi wykonuje nast´pujàce czynnoÊci: 1) przyjmowanie orzeczeƒ i pism wp∏ywajàcych do zespo∏u oraz rozdzielanie pracy mi´dzy kuratorów, z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego ich obcià˝enia; 2) czuwanie nad celowoÊcià i zasadnoÊcià podejmowanych przez kuratorów decyzji oraz nad prawid∏owoÊcià pracy obs∏ugi biurowej; 3) opracowywanie projektu podzia∏u czynnoÊci kuratorów i projektu planu dy˝urów sàdowych; 4) organizowanie narad kuratorów w celu omówienia wybranych zagadnieƒ prawnych budzàcych wàtpliwoÊci; 5) sporzàdzanie na ˝àdanie prezesa lub kuratora okr´gowego wszelkich informacji, w tym statystycznych; 6) wykonywanie innych czynnoÊci, niezb´dnych dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania kuratorskiej s∏u˝by sàdowej. ——————— 8) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1787, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 i Nr 213, poz. 1802, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1410. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2421 — Rozdzia∏ 3 Przygotowanie posiedzenia § 64. 1. O wyznaczeniu posiedzenia poza budynkiem sàdu zawiadamia si´ prezesa sàdu, z wyjàtkiem przypadku, gdy posiedzenie wyznacza si´ w celu przeprowadzenia dowodu z ogl´dzin lub przes∏uchania osoby, która nie mo˝e stawiç si´ w sàdzie. 2. W pomieszczeniu, w którym ma si´ odbywaç posiedzenie, powinien byç przygotowany stó∏ s´dziowski i zawieszone god∏o paƒstwowe, chyba ˝e posiedzenie wyznacza si´ w celu przeprowadzenia dowodu z ogl´dzin lub przes∏uchania osoby. § 65. 1. Dla ka˝dej sprawy wyznaczonej na posiedzenie wyznacza si´ godzin´ rozpocz´cia posiedzenia, uwzgl´dniajàc przypuszczalny czas trwania spraw poprzedzajàcych oraz warunki komunikacyjne, w tym dost´pnoÊç Êrodków komunikacji, z której korzystajà osoby zamieszka∏e poza siedzibà sàdu. 2. Sprawy z udzia∏em prokuratora (oskar˝yciela publicznego) oraz sprawy, w których wyst´pujà te same osoby, nale˝y w miar´ mo˝liwoÊci wyznaczaç na ten sam dzieƒ i w nast´pujàcej po sobie kolejnoÊci. § 66. 1. ¸awników zawiadamia si´ o terminie posiedzenia co najmniej na 7 dni przed posiedzeniem, a tylko wyjàtkowo w terminie krótszym; jednoczeÊnie zawiadamia si´ pracodawc´ zatrudniajàcego ∏awnika. 2. O ka˝dym przypadku nieusprawiedliwionego nieprzybycia ∏awnika na posiedzenie przewodniczàcy sk∏adu orzekajàcego zawiadamia w terminie 3 dni prezesa sàdu, a nadto mo˝e zawiadomiç rad´ ∏awniczà. § 67. W razie przewidywanego przybycia licznej publicznoÊci, prezes sàdu mo˝e zarzàdziç wydanie kart wst´pu na sal´ rozpraw. Mo˝e równie˝ wyznaczyç odpowiednie miejsce dla przedstawicieli prasy i innych Êrodków masowego przekazu. Rozdzia∏ 4 Dor´czenia § 68. 1. Prezes sàdu przy wyborze sposobu dor´czania przesy∏ek sàdowych uwzgl´dnia koszty i skutecznoÊç dor´czeƒ. Poz. 249 3. Dor´czenia przez sàdowà s∏u˝b´ dor´czeniowà, w przypadku jej utworzenia, pracownika sàdowego, policj´ sàdowà bàdê komornika dokonuje si´ wówczas, gdy w konkretnych okolicznoÊciach taki sposób dor´czenia jest efektywniejszy. § 69. Je˝eli obecny w sàdzie adresat wykaza∏ swojà to˝samoÊç, pismo dor´cza si´ mu bezpoÊrednio, za potwierdzeniem odbioru. § 70. Prezes sàdu mo˝e zarzàdziç bezpoÊrednie dor´czanie pism sàdowych miejscowym instytucjom oraz bezpoÊrednie odbieranie pism kierowanych przez miejscowe instytucje do sàdu. § 71. Je˝eli adresat poda∏ jako adres do korespondencji tylko numer skrytki pocztowej, zawiadomienie o nadejÊciu przesy∏ki sàdowej mo˝e byç dokonane równie˝ za poÊrednictwem tej skrytki. § 72. Dor´czenie zawiadomieƒ, wezwaƒ i innych pism sàdowych osobom wymienionym w art. 137 K.p.c. oraz w art. 134 § 1 i 2 K.p.k. powinno zostaç potwierdzone przes∏aniem sàdowi dowodu dor´czenia, a w razie stwierdzenia niew∏aÊciwoÊci jednostki, do której przes∏ano pismo, przesy∏ka powinna zostaç niezw∏ocznie przekazana jednostce w∏aÊciwej, z jednoczesnym zawiadomieniem o tym sàdu. § 73. 1. Wezwania i zawiadomienia o terminach posiedzeƒ powinny byç wysy∏ane w terminach umo˝liwiajàcych, w przypadku stwierdzenia przeszkód w dor´czeniu, ponowne ich dor´czenie albo odwo∏anie posiedzenia i zawiadomienie o tym osób, którym te wezwania lub zawiadomienia zosta∏y ju˝ skutecznie dor´czone. 2. W zawiadomieniach i wezwaniach nale˝y zamieÊciç informacje, w jakiej sprawie, w jakim charakterze, miejscu i czasie ma stawiç si´ wzywana osoba oraz czy jej stawiennictwo jest obowiàzkowe, a tak˝e uprzedziç o skutkach niestawiennictwa. § 74. Je˝eli pismo podlegajàce dor´czeniu zosta∏o z∏o˝one w czasie uniemo˝liwiajàcym dor´czenie przed terminem posiedzenia, pismo to dor´cza si´ na posiedzeniu, odnotowujàc fakt dor´czenia w protokole lub notatce urz´dowej. Rozdzia∏ 5 Inne czynnoÊci w post´powaniu sàdowym 2. Dor´czenia przesy∏ek sàdowych mogà byç realizowane przez poczt´ i innych operatorów uprawnionych do prowadzenia dzia∏alnoÊci w zakresie us∏ug pocztowych na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. — Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, z póên. zm.9)), z uwzgl´dnieniem okolicznoÊci wskazanych w ust. 1. ——————— 9) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 627, Nr 96, poz. 959, Nr 171, poz. 1800 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 267, poz. 2258 oraz z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 191, poz. 1413. § 75. Przy zobowiàzaniu strony do dokonania czynnoÊci nale˝y w postanowieniu lub zarzàdzeniu oznaczyç termin jej wykonania i wskazaç skutki uchybienia tego terminu. § 76. Je˝eli przed wydaniem opinii zachodzi potrzeba obejrzenia przez bieg∏ego rzeczy znajdujàcej si´ w posiadaniu strony, nale˝y w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii bieg∏ego zobowiàzaç jednoczeÊnie stron´ do udost´pnienia bieg∏emu rzeczy w czasie przez niego okreÊlonym. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2422 — § 77. Je˝eli bieg∏y zosta∏ zobowiàzany do przedstawienia opinii na piÊmie, sporzàdza jà pismem maszynowym i sk∏ada wraz z odpisami dla stron, chyba ˝e przewodniczàcy posiedzenia lub s´dzia sprawozdawca zarzàdzi inaczej. § 78. Do sposobu przechowywania dostarczonego do sàdu przedmiotu ogl´dzin stosuje si´ odpowiednio przepisy § 352—356. § 79. 1. Dokumenty w postaci weksli, czeków, warrantów, rewersów i bankowych umów kredytowych powinny byç przechowywane ze szczególnà starannoÊcià, w miejscu wyznaczonym przez prezesa sàdu, posiadajàcym odpowiednie zabezpieczenia techniczne. 2. Do akt sprawy do∏àcza si´ sporzàdzone przez kierownika sekretariatu odpisy dokumentów, o których mowa w ust. 1, z adnotacjà o miejscu przechowywania orygina∏u dokumentu. Rozdzia∏ 6 Przebieg i porzàdek posiedzenia § 80. 1. Przewodniczàcy posiedzenia zajmuje miejsce Êrodkowe za sto∏em s´dziowskim, a pozostali cz∏onkowie sk∏adu orzekajàcego zajmujà miejsca obok przewodniczàcego, przy czym drugi s´dzia po lewej stronie przewodniczàcego. 2. W razie wyznaczenia s´dziego dodatkowego lub s´dziów dodatkowych, zajmujà oni miejsca tak˝e za sto∏em s´dziowskim. O wyznaczeniu s´dziego dodatkowego przewodniczàcy posiedzenia informuje strony na pierwszym terminie rozprawy. 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio w razie wyznaczenia ∏awnika dodatkowego lub ∏awników dodatkowych. 4. Protokolant zajmuje miejsce przy stole s´dziowskim po lewej stronie sàdu. 5. Prokurator, oskar˝yciel inny ni˝ prokurator, powód, wnioskodawca lub przedstawiciel spo∏eczny zajmujà miejsca przed sto∏em s´dziowskim po prawej stronie sàdu, a oskar˝ony, pozwany i inni uczestnicy post´powania — po lewej stronie sàdu. Interwenient uboczny zajmuje miejsce obok strony, do której przystàpi∏. § 81. 1. Wszyscy obecni na sali rozpraw, nie wy∏àczajàc uczestniczàcych w posiedzeniu prokuratora (oskar˝yciela publicznego) i protokolanta, powstajà z miejsc w czasie wejÊcia sàdu na sal´, odbierania przez sàd przyrzeczenia, og∏aszania wyroku oraz w czasie opuszczania sali przez sàd. S´dziowie powstajà z miejsc podczas odbierania przyrzeczenia. 2. W czasie posiedzenia ka˝da osoba powstaje z miejsca, gdy przemawia do sàdu lub gdy sàd do niej si´ zwraca. W uzasadnionych przypadkach, a zw∏aszcza gdy przemawiajà za tym wzgl´dy zdrowotne lub podczas sk∏adania d∏ugotrwa∏ych zeznaƒ, przewodniczàcy posiedzenia mo˝e zezwoliç na pozostawanie w pozycji siedzàcej. Poz. 249 § 82. Przewodniczàcy posiedzenia w celu zachowania porzàdku na sali rozpraw mo˝e u˝ywaç m∏otka i krà˝ka rezonansowego, je˝eli znajdujà si´ na wyposa˝eniu sàdu. § 83. W razie naruszenia przez adwokata lub radc´ prawnego, jako pe∏nomocników procesowych lub adwokatów wyst´pujàcych jako obroƒcy oskar˝onych w sprawie, obowiàzków wynikajàcych z przepisów post´powania sàdowego, a w szczególnoÊci w razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na posiedzenie sàdu lub niewykonania postanowieƒ i zarzàdzeƒ sàdu w wyznaczonym terminie, je˝eli spowodowa∏o to przewlek∏oÊç post´powania — sàd lub prezes sàdu powinien zawiadomiç o tym dziekana okr´gowej rady adwokackiej lub dziekana okr´gowej izby radców prawnych. § 84. Przed przes∏uchaniem sprawdza si´ dane osobowe przes∏uchiwanego na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzajàcego to˝samoÊç, czyniàc o tym stosownà wzmiank´ w protokole. Brak dokumentu stwierdzajàcego to˝samoÊç nale˝y równie˝ odnotowaç w protokole. § 85. 1. W razie odroczenia lub przerwania posiedzenia, nale˝y og∏osiç osobom zainteresowanym obecnym na posiedzeniu termin nast´pnego posiedzenia, chyba ˝e ze wzgl´du na przyczyn´ odroczenia lub przerwania posiedzenia niezw∏oczne wyznaczenie nast´pnego terminu nie jest mo˝liwe. 2. W razie og∏oszenia terminu nast´pnego posiedzenia, nale˝y pouczyç osoby zainteresowane o tym, które z nich majà obowiàzek stawiç si´ na nast´pne posiedzenie bez osobnego wezwania, oraz o skutkach niestawiennictwa. Na ˝àdanie osoby zainteresowanej nale˝y wydaç jej pismo wskazujàce termin stawienia si´ w sàdzie. Osoby nieobecne na posiedzeniu wzywa si´ na nast´pne posiedzenie lub zawiadamia o nim na zasadach ogólnych. § 86. Protokó∏ sporzàdza si´ pismem maszynowym bàdê w formie wydruku komputerowego. W wyjàtkowych sytuacjach protokó∏ mo˝na sporzàdziç odr´cznie. Rozdzia∏ 7 Orzeczenia § 87. 1. Na wst´pie wyroku zamieszcza si´ wyrazy: „W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej” poprzedzone wizerunkiem god∏a. 2. Orzeczenie sporzàdza si´ na druku pismem maszynowym bàdê w formie wydruku komputerowego. W razie braku takich mo˝liwoÊci orzeczenie sporzàdza si´ odr´cznie. 3. Uzasadnienie orzeczenia powinno byç sporzàdzone pismem maszynowym bàdê w formie wydruku komputerowego. § 88. 1. Orzeczenie i jego uzasadnienie sporzàdza przewodniczàcy posiedzenia lub s´dzia sprawozdawca. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2423 — 2. W razie gdy sporzàdzenie uzasadnienia orzeczenia przez przewodniczàcego posiedzenia lub s´dziego sprawozdawc´ nie jest mo˝liwe lub napotyka przeszkody, których czasu trwania nie mo˝na przewidzieç, uzasadnienie sporzàdza inny s´dzia, który bra∏ udzia∏ w wydaniu orzeczenia. Je˝eli sporzàdzenie uzasadnienia jest niemo˝liwe, przewodniczàcy wydzia∏u czyni o tym wzmiank´ w aktach sprawy. 3. Je˝eli, stosownie do ust. 1, sporzàdzenie uzasadnienia nale˝y do ∏awnika, przewodniczàcy wydzia∏u w razie potrzeby wyznaczy s´dziego do udzielenia pomocy ∏awnikowi przy sporzàdzaniu uzasadnienia. 4. Do sprostowania i uzupe∏nienia uzasadnienia stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce sprostowania i uzupe∏nienia orzeczenia. § 89. 1. Zg∏oszenie zdania odr´bnego zaznacza si´ przy podpisie z∏o˝onym na orzeczeniu poprzez zamieszczenie odpowiedniej wzmianki. 2. S´dzia nie ma obowiàzku uzasadnienia orzeczenia, do którego zg∏osi∏ zdanie odr´bne. Je˝eli jednak w sprawie rozpoznanej w sk∏adzie jednego s´dziego i dwóch ∏awników zdanie odr´bne zg∏osi∏ przewodniczàcy posiedzenia, a ˝aden z ∏awników nie podjà∏ si´ sporzàdzenia uzasadnienia, sporzàdza je przewodniczàcy posiedzenia na podstawie motywów ustalonych w czasie narady. Rozdzia∏ 8 Udost´pnianie akt sàdowych i dokumentów z akt, przesy∏anie akt § 90. 1. W toku post´powania mo˝na wydaç stronie lub innej uprawnionej osobie z∏o˝ony przez nià dokument lub przedmiot tylko na zarzàdzenie przewodniczàcego posiedzenia lub s´dziego sprawozdawcy. 2. Po zakoƒczeniu post´powania w sprawie wydanie dokumentu lub przedmiotu nast´puje na zarzàdzenie przewodniczàcego wydzia∏u. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do dokumentów, na podstawie których zosta∏ wydany nakaz zap∏aty, takich jak: weksel, czek, warrant i rewers. 4. Po zakoƒczeniu post´powania dokumenty, o których mowa w ust. 3, na zarzàdzenie przewodniczàcego wydzia∏u, po skasowaniu przez przekreÊlenie, podlegajà w∏àczeniu do akt sprawy, po uprzednim umieszczeniu w zalakowanej kopercie, oznaczonej informacjà o jej zawartoÊci i kolejnym numerem strony. 5. Wydanie dokumentu nast´puje dopiero po z∏o˝eniu do akt uwierzytelnionego odpisu lub wypisu z dokumentu albo jego uwierzytelnionej kserokopii, z tym ˝e w przypadku, o którym mowa w ust. 2, przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zwolniç od tego obowiàzku. § 91. 1. W toku post´powania o wpis do rejestru, z akt sprawy o wpis wydaje si´ kserokopie dokumentów. Poz. 249 2. Z akt rejestrowych obejmujàcych dokumenty podmiotów wpisanych do rejestru wydaje si´ wy∏àcznie odpisy tych dokumentów. § 92. 1. Udost´pnienie stronie akt do przejrzenia oraz wydanie jej przedmiotów lub dokumentów z∏o˝onych w sprawie albo wydanie dokumentów na podstawie akt mo˝e nastàpiç po wykazaniu przez nià to˝samoÊci, a co do innych osób ni˝ strona — po wykazaniu ponadto istnienia uprawnienia wynikajàcego z przepisów post´powania sàdowego. 2. Przeglàdanie akt spraw odbywa si´ w obecnoÊci pracownika sàdowego, a akt, do których z∏o˝ono testament, pod kontrolà pracownika sàdowego. § 93. 1. Ograniczenia w udost´pnianiu akt do przejrzenia nie majà zastosowania w wydzia∏ach prowadzàcych rejestry sàdowe w odniesieniu do akt tych spraw, do których powszechnà dost´pnoÊç regulujà odr´bne przepisy. 2. Przepisów o udost´pnianiu akt sàdowych do przejrzenia nie stosuje si´ do akt ksi´gi wieczystej. Udost´pnianie tych akt do wglàdu regulujà odr´bne przepisy. § 94. 1. Przewodniczàcy wydzia∏u zezwala na przejrzenie akt sprawy w sekretariacie upowa˝nionym przedstawicielom organizacji spo∏ecznych, które mogà wstàpiç do toczàcego si´ post´powania w danej sprawie lub zg∏osiç w nim swój udzia∏. 2. Przewodniczàcy wydzia∏u decyduje ponadto o udost´pnieniu akt sàdowych innym osobom niemajàcym uprawnieƒ procesowych i o zakresie wykorzystania przez nie tych akt. 3. Udost´pnienie wi´kszej liczby akt, np. dla celów naukowo-badawczych, wymaga zgody prezesa sàdu. § 95. 1. Akta sprawy lub akta ksi´gi wieczystej przesy∏a si´ na ka˝de ˝àdanie po wykonaniu niezb´dnych czynnoÊci w sprawie: Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Ministrowi SprawiedliwoÊci, Sàdowi Najwy˝szemu, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka oraz sàdowi odwo∏awczemu. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do akt rejestrowych. 3. W innych przypadkach sàdowi oraz prokuratorowi (oskar˝ycielowi publicznemu) przesy∏a si´ akta, je˝eli pozwala na to bieg sprawy. W razie gdy bieg sprawy nie pozwala na przes∏anie akt, mo˝na przes∏aç odpisy dokumentów wskazanych przez organ zwracajàcy si´ o ich nades∏anie. 4. Zarzàdzajàc przes∏anie akt sprawy niezakoƒczonej, potrzebnych jako dowód w innej sprawie, przewodniczàcy wydzia∏u okreÊla termin zwrotu akt, uwzgl´dniajàc czas potrzebny do dokonania odpowiednich czynnoÊci przez organ wzywajàcy. Dziennik Ustaw Nr 38 — 2424 — 5. W razie przesy∏ania akt ksi´gi wieczystej, ksi´g´ wieczystà wy∏àcza si´ z akt i pozostawia w wydziale ksiàg wieczystych. Akta ksi´gi wieczystej powinny zostaç zwrócone do sàdu w terminie nieprzekraczajàcym miesiàca. 6. Termin okreÊlony w ust. 5 nie dotyczy przypadku przes∏ania akt ksi´gi wieczystej do sàdu okr´gowego w celu rozpoznania Êrodka odwo∏awczego lub do Sàdu Najwy˝szego w zwiàzku z rozpoznawaniem kasacji. § 96. 1. Na wniosek osób uprawnionych przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zarzàdziç przes∏anie akt do sàdu rejonowego w∏aÊciwego dla miejsca zamieszkania tych osób w celu u∏atwienia im przejrzenia akt i sporzàdzenia z nich odpisów. 2. Je˝eli osoba uprawniona do przejrzenia akt jest pozbawiona wolnoÊci, przewodniczàcy wydzia∏u mo˝e zarzàdziç, na jej wniosek, przes∏anie akt do zak∏adu karnego lub aresztu Êledczego, chyba ˝e szczególne wzgl´dy przemawiajà za umo˝liwieniem tej osobie przejrzenia akt w sekretariacie. 3. Przeglàdanie akt w zak∏adzie karnym lub areszcie Êledczym odbywa si´ w oddzielnym pomieszczeniu pod nadzorem funkcjonariusza S∏u˝by Wi´ziennej, a w przypadkach, w których dyrektorzy jednostek penitencjarnych nie sà w stanie zapewniç odpowiedniego nadzoru — pod nadzorem upowa˝nionego pracownika sàdowego. O skierowaniu pracownika sàdowego do jednostki penitencjarnej decyduje prezes sàdu na wniosek dyrektora jednostki penitencjarnej. 4. Przewodniczàcy posiedzenia mo˝e zarzàdziç wydanie lub przes∏anie akt bieg∏emu, je˝eli wymagajà tego okolicznoÊci sprawy. 5. Zarzàdzajàc wydanie lub przes∏anie akt, przewodniczàcy wydzia∏u wyznacza termin, w którym akta powinny byç zwrócone. § 97. 1. Przedstawienia akt sàdowi odwo∏awczemu, na skutek wniesionego Êrodka odwo∏awczego, dokonuje si´ niezw∏ocznie po skutecznym dor´czeniu Êrodka odwo∏awczego stronie przeciwnej, je˝eli przepisy szczególne nie stanowià inaczej. W przypadku przewlek∏oÊci post´powania w tym zakresie nale˝y wskazaç sàdowi odwo∏awczemu przyczyny zw∏oki. Sàd odwo∏awczy mo˝e równie˝ za˝àdaç odpowiednich wyjaÊnieƒ. 2. Sàd odwo∏awczy mo˝e zwróciç akta sprawy sàdowi pierwszej instancji w celu sporzàdzenia brakujàcego uzasadnienia orzeczenia wydanego przez ten sàd, sporzàdzenia odpisów protoko∏ów lub innych dokumentów znajdujàcych si´ w aktach, je˝eli sà one nieczytelne, do∏àczenia do akt brakujàcych zwrotnych potwierdzeƒ dor´czenia pism sàdowych lub do∏àczenia odpisów orzeczeƒ oraz usuni´cia innych usterek pope∏nionych w sàdzie pierwszej instancji. 3. Zwrot akt nast´puje na podstawie zarzàdzenia przewodniczàcego wydzia∏u odwo∏awczego lub postanowienia sàdu orzekajàcego w drugiej instancji. Poz. 249 § 98. 1. Poza przypadkami okreÊlonymi w § 95—97, akta spraw sàdowych nie powinny byç wynoszone poza siedzib´ sàdu. 2. Przewodniczàcy wydzia∏u w szczególnych przypadkach, uzasadnionych sprawnoÊcià post´powania, mo˝e zezwoliç s´dziemu referentowi na wyniesienie akt sàdowych poza siedzib´ sàdu, po uprzednim odnotowaniu tego faktu przez kierownika sekretariatu w repertorium sàdowym. Rozdzia∏ 9 Pomoc sàdowa § 99. 1. W zleceniu przeprowadzenia dowodu lub dokonania innej czynnoÊci przez sàd wezwany nale˝y dok∏adnie okreÊliç, jakie czynnoÊci majà byç dokonane, oznaczyç wyczerpujàco fakty i okolicznoÊci podlegajàce stwierdzeniu przez poszczególne osoby, a w razie potrzeby — przytoczyç fakty i okolicznoÊci, na które nale˝y zwróciç szczególnà uwag´. Nale˝y równie˝ wskazaç adresy osób, które majà byç przes∏uchane lub zawiadomione o terminie, i podaç, które z osób majà byç przes∏uchane po odebraniu przyrzeczenia. 2. Pisma o udzielenie pomocy sàdowej podpisuje przewodniczàcy posiedzenia. 3. Do pisma do∏àcza si´ w razie potrzeby odpisy z akt sprawy; akta w ca∏oÊci lub w cz´Êci do∏àcza si´ tylko w razie koniecznoÊci i je˝eli nie wstrzyma to biegu post´powania. 4. Je˝eli wykonanie czynnoÊci zale˝ne jest od uiszczenia zaliczki, sàd wzywajàcy powinien za˝àdaç od strony z∏o˝enia zaliczki i przekazaç jà sàdowi wezwanemu równoczeÊnie z pismem o udzielenie pomocy, chyba ˝e wzgl´dy ekonomii post´powania przemawiajà za tym, aby do z∏o˝enia zaliczki wezwa∏ stron´ bezpoÊrednio sàd wezwany. W piÊmie o udzielenie pomocy sàdowej nale˝y podaç wysokoÊç przekazanej zaliczki. § 100. 1. Je˝eli odleg∏oÊç od miejsca zamieszkania Êwiadka jest mniejsza do siedziby sàdu orzekajàcego ni˝ do siedziby sàdu, w którego okr´gu Êwiadek mieszka, zlecenie przeprowadzenia dowodu temu sàdowi nie jest dopuszczalne, chyba ˝e uzasadniajà to szczególne warunki komunikacyjne. 2. Nie nale˝y tak˝e zwracaç si´ o przes∏uchanie Êwiadków do innego sàdu, je˝eli odleg∏oÊç mi´dzy miejscem ich zamieszkania a siedzibà sàdu orzekajàcego nie przekracza 50 km, chyba ˝e równoczeÊnie Êwiadkowie majà byç obecni w czasie ogl´dzin lub te˝ nie mogà si´ stawiç w siedzibie sàdu orzekajàcego z powodu przeszkód trudnych do usuni´cia. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do przes∏uchania stron i bieg∏ych. § 101. 1. Zlecenie przeprowadzenia dowodu wià˝e sàd wezwany. Je˝eli jednak pismo o udzielenie pomocy sàdowej nie czyni zadoÊç warunkom przewidzia- Dziennik Ustaw Nr 38 — 2425 — nym w § 99 i gdy wskutek tego udzielenie pomocy sàdowej nie jest mo˝liwe, sàd wezwany zwraca je sàdowi wzywajàcemu w celu uzupe∏nienia. 2. Je˝eli zlecenie przeprowadzenia dowodu zosta∏o wydane z naruszeniem warunków okreÊlonych w § 100, sàd wezwany przesy∏ajàc swoje akta sàdowi wzywajàcemu po wykonaniu zlecenia, zawiadamia prezesa tego sàdu o stwierdzonym uchybieniu. 3. Pismo o udzielenie pomocy sàdowej, skierowane omy∏kowo do sàdu miejscowo niew∏aÊciwego, sàd wezwany przekazuje sàdowi w∏aÊciwemu i zawiadamia o tym sàd wzywajàcy. 4. Je˝eli sàd wezwany przyzna∏ osobom bioràcym udzia∏ w post´powaniu wynagrodzenie lub zwrot kosztów podró˝y, powinien wyp∏aciç je z zaliczki na wydatki, a w razie braku zaliczki — ze Êrodków bud˝etowych Skarbu Paƒstwa i w takim przypadku do∏àczyç do akt sprawy wezwanie o zwrot tych wydatków przez sàd wzywajàcy, zachowujàc wymogi dotyczàce okreÊlenia wydatków zawarte w odr´bnych przepisach. Poz. 249 Rozdzia∏ 10 CzynnoÊci w sprawach dotyczàcych zgodnoÊci aktów normatywnych z Konstytucjà lub aktami ustawodawczymi § 106. 1. W przypadkach, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z póên. zm.10)), sàd wydaje postanowienie i zawiesza post´powanie w sprawie. 2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, sàd powinien uzasadniç wàtpliwoÊci co do zgodnoÊci aktu normatywnego z Konstytucjà, ratyfikowanymi umowami mi´dzynarodowymi lub ustawà, przemawiajàce za potrzebà skierowania pytania prawnego do Trybuna∏u Konstytucyjnego. 3. Po otrzymaniu odpisu orzeczenia Trybuna∏u Konstytucyjnego sàd podejmuje zawieszone post´powanie. DZIA¸ IV § 102. Zlecenie przeprowadzenia dowodów lub czynnoÊci wyjaÊniajàcych, pochodzàce od sàdu pracy lub sàdu pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych, powinno byç wykonane niezw∏ocznie, najpóêniej w terminie 14 dni od daty wp∏ywu tego zlecenia. CzynnoÊci w sprawach cywilnych, gospodarczych, wieczystoksi´gowych, rodzinnych i nieletnich, pracy i ubezpieczeƒ spo∏ecznych oraz w post´powaniu zabezpieczajàcym i egzekucyjnym § 103. Je˝eli strony bioràce udzia∏ w przeprowadzaniu przez sàd wezwany lub s´dziego wyznaczonego dowodu z opinii bieg∏ych albo w czynnoÊciach wyjaÊniajàcych, po∏àczonych z przeprowadzeniem takiego dowodu, zg∏oszà uwagi …