Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1932 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.

US]' R~RCZYPOSPOLITRJ 4 'p POLSKTRJ N2 83. 5 października Rok 1932. T R E Ś ć: OBWIESZCZENIE MINISTRA Poz.: 725-Spra w iedliwości postępowania z dnia 30 września 1932 r. w sprawie karnego. • • • • 725. OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOśCI jednolitego tekstu kodeksu 1529 dzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje: Przepisy ogólne. z dnia 30 wnześnia 1932 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego. Na podstawie ad. 4 ro.zporządzeni,a Prezydenta Rz.eczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r., zmieniającego niektóre przepisy postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr. 73, poz. 662). ogłaszam jednolity tekst rozporządzeni,a Prezyden ta Rzeczypospolitej z dnia 19 marca 1928 r., zawierające g o kodeks postępowa­ nia karnego (Dz. U. R. P. Nr. 33, poz. 313) z uwzględ­ nieniem zmian, wprowa dz.onych ust&wą z dnia 21 stycz.n ia 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 10, poz. 60), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dni,a 11 lipca 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 60, poz. 573) i rozporządzeniem Pre zydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. (Dz . U. R. P. Nr. 73, poz. 662) oraz ze zmianą numeracji dotychczasowej na nową. Minister Sprawiedliwości: ogłoszenia Art. 1. Postępowanie w sprawach o przestępstwa, należące do właściwości sądów powszechnych, odbywa się według przepisów nin iejszego kodeksu. Art. 2. § 1. Sąd wszczyna postępowanie na żądanie uprawnionego oskarżyciela. § 2. Oskarżyciel powinien wyjednać zezwolenie na ściganie określonej osoby, jeżeli takiego zezwolenia wymaga szczególny przepis ustawy. Art. 3. Sąd nie wszczyna postępowania, a wszczęte umarza, w razie śmierci oskarżonego, przedawnienia lub innej okoliczności wyłączającej ściganie. Czesław Michałowski Art. 4. Załącznik do obw wo ś ci z dnia 30 września Min. Sprawiedli1932 r . (poz. 725). R.OZPORZĄDZENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ Sąd może za zgodą oskarżyc. iela umorzyć postępowanie, jeżeli najwyższa kara grożąca oskarżo­ nemu nie przekracza jednego roku pozbawienia wolności i musiałaby z mocy ustawy ulec pochłonięciu przez karę już prawomocnie wyrzeczoną. z dnia 19 marca 1928 r. Art. 5. Kodeks Postępowania Karnego. Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r . o upoważnieniu Prezyden ta Rzeczypo spoli tej do wydawania rozporzą- W razie nieujęcia oskarżonego lub jego choroby psychicznej postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. W miarę potrzeby należy zebrać i zabezpieczyć dowody. 1Ś30 Nr. 83. Ozienn-i k Ustaw. Poz. 725. Art. 6. Ario 14. O wszczęciu tudzież o ukończeniu postępowa­ nia karnego przeciwko osobom, podlegającym publicznej władzy dyscyplinarnej, oraz wychowańcom zakładów naukowych zawiadamia się właściwą § 1. 'li wyp :::dkach, pr zcvridzianych wart. 12 i 13, nieważność stwierdza p OS ~;hjo v"i (: niem sąd bezpośredn io wyższy nad sąctern, który wydał nieważne orzeczenie. § 2. Orzeczenie o nicważności są d wydaje z własnej inicjatywy albo na wl:iosek stron. władzę. Art. 7. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne, wynika jąc e w toku postępowa­ nia, i nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu. Art. 8. § 1. Władze państwowe cywilne i wojskowe jako też władze samorządowe są obowiązane do udzielania pomocy sądom i prokur atorom. § 2. W szczególności polic ja wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu i prokuratora. § 3. Sąd lub prokurator może bezpośrednio zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną. Art. 9. Wszystkie władze, powołane do udziału w do· ~hodzeniu i ściganiu przestępstw, mają obowiązek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiają­ cych za oskarżonym, jak i przeciw niemu. Art. 10. Sędziowie orzekają na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie dowodów. KSIĘGA Zakres działania sądów. Art. 11. z urzędu rozstrzyga Art. 16. § 1. Sąd grodzki rozpozn a je sprawy o prze' stępst wa, za kt óre ustawa prz episuje karę pozbawienia wolności do dwó ch lat lub grzywnę, albo obie te kary ł ącznie, nie zależni e od kar dodatkowych . i środków zabez picczai4cych. § 2. Sądy grodzkie rozpoznają nadto sprawy o pr zestępstwa, w ymienione wart. 160, 257, 262 § 1 i 2, 264, 267, 268 i 269 kodeksu kinnego 1932 r., jeżeli w artoś ć mienia nie przen osi tysiąca zło tych. § 3. Sqd grodzki nie przestaje być właści wym, cho ćby ze w ? ~lędu na powrót do przestęps twa, zawodowość lub nawykni c!l,ie groziła przestę pcy kara wyżs za, niż przcv.ridziana w § 1 lub w prz,episach wymienionych w § 2. Do właściwości sądów grodzkich nie należą sprawy o prz esb;pstwa, vvYlr.ien io ne w kodeksi e karnym 1932 r. wart. 151 § 2, 164 § 1,215 § 2, 216 § 2. 217 § 2. 243 § 2 i wart_ 255, jeżeli zniesławieni e popełn iono tre ścią druku, oraz o przestE;pstwa. które ustawy szczególne przekazują do właściwości sądów R o z d z i a ł I. Sąd § 1. Stwierdzeni ;: dop:ero na rozprawie głów­ nej, że sp rawa należy do \.,,-bśc i wości s'1du niższego rzędu, nie wstrzymu je d:.dsz q;o toku rozpra wy. § 2. Jcż el i jednali: zajdzie potrzeba odroczenia rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać sprawę właściwemu s'idowi. Art. 17. l. Sądy. § 1. Art. 15. okręgowych. O Art. 18. swojej wła­ ściwości. § 2. Uznając swoją niewłaściwość, sąd przekazuje sprawę komu należy. § 3. Na postanowienie w przedmiocie właści­ Sąd grodzk i "'-'Ykonywa zlecone mu czynności śled cze w sprawach należ ą cych do właściwości są· dów okręgowych. Art. 19. wości służy zażalenie. Art. 12. Orzeczenie wydan.e przez sąd powszechny osoby, która w danej sprawie nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych, jest z mocy prawa .nrieważne. S ą d okrę go wy ro zpoznaje wszystkie sprawy nie nal eżące do właśc iwośc i innych sądów. Art. 20. względem Art. 13. Orzeczenie, wydane przez sąd niższego z obrazą przepis ów o właściwości rzecz owe j, jest z mocy prawa niewa żne ; nie dotyczy to jedn a k orzeczeń w sprawach, dla których sąd wyższego rzędu stał się właściwym z mocy art. 30 § 2. § 2. Orzeczenie sądu wyżs7.ego rz ęd u, wydan'e w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego powodu nieważne. Sąd okrę ~owy ro zp',Jznaje środki odv;:oławcze od orzeczeń sąd ów grod,J..:.ichoraz zażalenia na czynności sędziego śledczego. Art. 21. § 1. rzędu Środki odwoławcze Rąd okręgowy sędz ieg o. kich od orzeczeń sądów grodzrozpo znaj e w składz ie jednego Art. 22. Sąd okręgowy z udziałem przysięgłych, sąd prz ys i~głych, rozpoznaje sprawy: jako Nr. 83. Dziennik Ustaw. Poz. 725. aj o przestępstwa, za które ustawa przepisuje kar ę śm i erci lub bezterminowego pozbawienia wolności; bJ o przest ę pstwa , za które najniższy ustawo·wy wymiar kary wynosi dz, iesięć lat pozbawienia wolności; c) o przestępstwa, które ustawa poczytuje za polityczne. Art. 30. § 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy nal eżą do właściw o ści róż­ nych sądów tego samego rz ę du, w ła ś c i wy jest sąd, w którym najpierw wszczęto pos tę pow a nie. § 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości są­ dów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu. Art. 23. W okręgach, w których ustanowiono osobne sądy dla nieletnich, sąd ten rozpoznaje sprawy nieletnich, z wyjątkiem wskazanych wart. 632 § 2, bez W1Zględu na ogólne przepisy o właściwości rzeczowej. Art. 24. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów okr ę gowych, o ile ustawa inaczej nie stanowi, oraz orzeka w innych wypadkach wskazanych w niniejszym kodeksie. Art. 25. Sąd Najwyższy jest instancją kasacyjną oraz orzeka w innych wypadkach wskazanych w niniej.szym kodeksie. 'Art. 26. ~, Właściwy miejscowo jest prze.dewszystlaem sąd, w którego okręgu przestępstwo popełniono. § 1. § 2. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie. § 3. Przestępstwo uważa się za popełnione w tern miejscu, gdzie wykonano działanie przestęp­ ne, albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić. Art. 27. § 1. Jeżeli w chwili wszczęcia postępowania nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest są,d, w którego okręgu: aj przestępstwo wyszło najaw; bl ujęto osobę podejrzaną; cl osoba podejrzana mieszka; zależnie od tego, w którym z tych sądów najpierw wszczęto postępowanie . § 2. Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie, jeżeli prz:estępsŁwo, podlegające orzecznictwu są­ dów polskich, popełniono zagranicą. Art. 28. Jeżeli w chwili wszczęcia sprawy nie można ustalić właściwości sądu w myśl art. 26 i 27, Sąd Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpoznawać. Art. 29. Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa jest również właściwy dla podżeg a czy, pomocników oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciw nim toczy się jednocześnie. 1531 Art. 31. § 1. Sąd właściwy w myśl art. 29 lub 30 może wyłączyć sprawę wz g lędem dane go osk ar ż o nego lub danego przestępstwa, je ż eli uzna, ż e odrę bn e jej r'JZpoznanie przyczyni się do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania. § 2. Wyłączona sprawa przechodzi do sądu właściwego według zasad ogólnych. Art. 32. § 1. Jeżeli przeciwko tej samej osobie z powodu kilku przestępstw zapadły prawomocne wyroki skazujące w różnych sądach, a w pierwszej instancji rozpoznawały sprawy sądy tego samego rzę­ du, natenczas ten z tych sądów, który wyd a ł ostatni wyrok skazujący, wydaje wyrok orzekający karę łączną. § 2. Przy zbiegu wyroków sądów różnego rz~­ du o karze łącznej orzeka sąd okręgowy. § 3. W razie zbiegu wyroków sądu powszechnego i wojskowego, o karze łącznej orzeka ten z tych sądów, który wymierzył karę surowszą. Art. 33. § 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają: a) uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych; bl personel dyplomatyczny przedstawicielstwa; c) członkowie rodzin osób, wymienionych pod lit. al ibl; d) personel kancelaryjny przedstawicielstwa; el służba przedstawicieli, posi a dająca obywatelstwo tego samego, co oni, p aństwa; f) inne osoby, ko r zyst a jące z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych. § 2. Przepis § 1 nie ma zastosowania do obywateli polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji. § 3. Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionemi w § 1, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości. Art. 34. § 1. Zarówno sąd z urzędu, jak i strony mogą podnosić kwestję niewłaściwości mi e jscowej w są­ dzie okręgowym do czasu uprawomocni enia się aktu oskarżenia, w sądzie grodzkim do ukończenia przewodu sądowe g o w pierwszej instancji. § 2. Późniejsze podniesienie kwestji niewłaści­ wości miejscowej sądu jest nieważne. 1532 Dziennik Ustaw. Poz. 725. Art. 35. Spory o właściwość między sądami rórozstrzyga ostatecznie sąd bezpoś r ed­ nio przełożony nad sądem, który pierwszy wszczął spór. § 2. Orzeczenie sądu wyższego w p r zedmiocie właściwości wiąże sąd niższy, .nawet należący do innego okręgu. § 1. wnorzędnemi Art. 36. JeżeH sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, spra wę rozp oz.n a je sąd powszechny w zakresie prawa karnego powszechnego. Art. 37. § 1. Jeżeli sąd wojskowy zaż ąda od s t ąpienia mu sprawy rozpoznawanej przez s ą d pows ze chny, lub odwrotnie, a sąd, od któr eg o zaż ądano od s t ąp i e ­ nia, na to się nie zgadza, wówc za s s ąd powszechny przedstawia rzecz wraz ze swoj ą opinją dodecyzjł sądu powszechnego drugiej ins tan cji. § 2. Je ż eli sąd powszechny drugiej in stan c ji również oświadczy się z.a wł a ściwością sądu powszechnego, wówczas przedst awi a rzecz wraz ze swoją opinją do decyzji Sądu Na hvyższ e g·o . § 3. Jeżeli Sąd Najwyżs z y także oświadczy się za właściwością sądu powszechn ego, to p rzesyła sprawę wraz ze swoją opinj ą N a jwy ższemu S ą d o wi Wojskowemu, a w razie niezg o dno ś ci opinji obu Są­ dów Najwyższych, sprawę rozstrzy ga zespół z siedmiu osób, a mianowicie - z sz eś ciu s ę dzi ów delegowanych w równej liczbie p rz ez oba s ą dy, pod przewodnictwem k olejnem prezesów obu sądów . Decy zje zapadają na posiedzeniu nie jawn em, w e dług p rze pisów niniej sze go kod eksu, po wysłuchaniu wn iosków prokuratorów obu sądów. Art. 38. W toku sporu o właściwość każdy z sądów spór wiod ą cych jest obowiąz any spełni ać w swo im zakresie działania wszelkie czynności niecierpiące zwłoki. Art. 39. Je ż eli większość świadków, których należy wezwać na rozprawę, mieszka p oz a okrę g iem sądu, w którym sprawa się toczy, a p r zytem w znacznej odle g łości od tego s ądu, to s ąd b ezpo średn io przeło­ żony nad s ądem, w którym sprawa się toczy, m o że przekaz a ć sprawę sądowi, w k tórego okręgu mieszka większość świadków. Nr. 83. R o z d z i a ł II. Wyłączenie s ~dziego. Art. 41. § 1. S edzi a nie mo ż e br a ć udziału w prowadzeniu sprawy: a) !eżeli spra\'Ila dotyczy go bezpośre dnioj b) J eżeli jes t l1uiżon ki8 rTI oskarż y c ie la, pokrzywdzonego , oskarż o nego , a lbo ich pełno­ m ocliiK<l lub obroTi C:y ; c) j eż e li jest kr ewn ym lUD p ow inowatym w lillji pros te j bez ograniczenia, a w lin ji bocznej aż do stopnia między dzieć mi ro dzeń­ s twa osób wym: c ni c nyc h po d lit. bl, albo jeżeli jes t zwiCl zany z j ed n ą z tyc h osób z tytułu przysposo bienia, opieki lu b kura telij d) j eżeli w tej samej sprawi e by ł p rz e słuchany jako świadek iUD bie g ły , albo j eże li był świadk i em czynu, o który !> p rawa się toczyj e) j eżeli bra. ł udział w tej sa.me j sprawie jako prokurator, obr oI1ca, albo jako p eł n o mocnik o ska rż yciela lub powoda cyw ilnego ; f) jeżeli w tej samej .sprawie pr owadził śledz­ two; g) j eżeii w n iższe j instancji br ał ud zi ał w wydan iu z askarżon e go orzeczenia; h) w razie u chylenia wyroku, je że li brał udz1ał w jego wydaniu , o ile u stawa in aczej nie stanowi. § 2. P owody wył ą c zenia trw a j ą nawet po ustaniu uz asadniająceg o je małżeństwa, przysposobienia, opie ki lu b kurateli. § 3. P rzepis y § 1 i 2 maj ą zastosowanie również do przy si ęgły ch. Art. 42. § 1. O p rzyczynie wyłqcze n ta sęd zi a zawiadamia w łaś c i wy sqd i w s trzymuje s ię od u d z ia łu w spraw ie, z wyjątk ie m czynn o śc i n i ecierpią c y ch zwłoki. § 2. K ażda ze str on moż e z awiadomić sąd o przyczynie wył ączaj ąc ej s ędzie go. A r t. 43. O wył ą c zeniu s ę dzieg o r ozs trz-yga s ą d , w którym spr aw a się toczy, a gdy chodzi o s ~ dz.i ego grodzkie go - s ąd okrę g owy. Art. 44. Ni e za l eżnie od przyczyn w ymien iony ch wart. 41, s ą d właścivvy w myśl art. 43 wyrącz a sę d z iego na wł as.ne jego ż ą d a nie lub na vroios ck stro ny , je że li pomi ędzy nim a j car.ą ze stron zachodzi st osun e k osob isty t e go rodzaju, ż e móglby wywoł ać wątpliwość co do jego b e zstronnośd . Art. 40. Sąd Najwyższy wł a dny jest na wnios ek pierw- szego p ro kura t ora lub z in i c ja Ł yvvy s ą du wł aści we g o przek a zać s pr a wę innemu s ądo wi równorz ę dne m u, jeż-eli ze wz g l ę du na zabe zpie czen ie pr awi dł owego wymiaru spr a wiedl i wo ści za c hodzi p o trz eb a wyj ę cia sprawy z pod rozpoznania sądu mie jscowo dla niej właściwego. Art. 45. § 1. Wn iose k strony o wyłą c zenie w myśl art. 44 nal cży z glo si ć najpóini e j na tr zy dn i przed terminem w yzn aczon ym co rozprawy główne j. § 2. W sądz i e grodz1,!m, jeże li s tr ony zawiadomiono o t enninie ro z'jJrawv tak p6źno , że termin wskaz any w § 1 nie mo że być zachowany, na.leży Nr. 83. Dziennik Ustaw. Poz. 725. złożyć wniosek o vvyłącz e nie najpóźniej przy rozpoczęciu rozp ra wy głównej . § 3. Późniejsze z'głoszenie wniosku jest nie- ważne. W razie wyłą czenia c ałego sądu, sąd bezposprawę wie, przez ogłoszenie ustne, zapadłe zaś poza rozprawą b ą dź prze z ogłoszenie ustne, bądź przez do. ręczenie odpisu. Art. 53. Art. 46. średnio wyż szy przekazuje t533 innemu sądowi równorzędnemu. R o z d zi a ł III. § 1. Oczywiste omyłki pisarskie w o'r zeczeniu lub z.arządzeniu można każdego czasu sprostować. § 2. Postanowienie sprostowania podpisuje się w ten sam sposób, jak akt uleg a jący sprostowaniu. § 3. Na pos bnowienie zarządzające sprostowanie służy zaża lenie . Orzeczeni.a i zarządzenia. KSIĘGA Art. 47. § 1. Sąd wyd a je orzeczenia w postaci wyroków lub post ano;,vief!. Orzeczenie, którego . ustawa nie nazywa wyrokiem, jes t postanowieniem. § 2. W kwe stia ch, nie wymag a j ą cych orzeczenia sąd u, prezes sqciu w ydaje za r ządz e nia. W sądach, podzielonych na wydziały, z a rząd z enia wydaje przewodnicz ą cy wyd ziału . § 3. \'1/ s ąd z ie grodzkim wszystkie orzeczenia i zarządzenia wydaje sędzia grodz k i. Art. 48 Wyrok może zapa ś ć ty lko na rozprawie. Art. 49. § 1. Postan owienia z apada ją albo na rozprawie albo na POS if!d zsn iu ni ejawll cm. § 2. P ostanowi enia na ro zprawie z apad ają po wysłuch a niu obecnych stron. § 3. P ostanowienia po za ro zpr awą z apa dają po wysłuch a niu us tneL~O lub odczyt aniu p ;se mne,[~o wniosku prokuratora. Pos tanowien ia sędziego śled­ czego i sądu grodzkiego z" pa dają bez wysłuchania prokurato ra , chyba że kod ek s n iniej szy inaczej stanowi lub prokurator vv-nio sek swój złożył. II. Strony, obrońcy i pełnomocnicy. R o zdzi ał I. Oskarżyciel publiczny. Art. 54. Oskarżyciel przestępstw jest public'z ny w zakresie ścigania przedstawicielem władzy pań- stwowej. Art. 55. Oskarżyciel publiczny jest obowiązany wnosić i popierać oskarżenie w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu. Art. 56. Przestępstwa, których dochodzenie i ściganie są zale żn e od wnio sku pokrzywdzonego, stają się z chwilą złożenia wniosku przestępstwami ścigane­ mi z urzędu. Art. 57. Oskarżycielem publicznym sądami jest prokurator. przed wszystkiemi Art. 50. Art. 58. zach odzi potrzeba sprawdzenia okoliczfak tyczn ych c elem wydan ia postanowienia na posiedzeniu n!cj awnem, s ą d mo że d ele gować sędzie­ go te~oż s ąd u alb o miek"owo właściwego sędziego grodzki ego do prze prowadzenia odpowied nich czynności; świadka lub b i egłeg.o można przesłuchać pod § 1. Oskarżycielami publicznymi prz.ed sądami grodzkiemi są: al policja państwowa, b) ponadto inne organa administracji w granicach, zakreślonych przez poszczególne ustawy. § 2. Przepis powyższy nie ma zastosowania, o ile prokurator sam działa. Jeżeli ności orzysięgą· Art. 51. § 1. S ąd nie ma obowi ązku uzasadnienia postano'\"ienia: al zarząd za j ącego p rzcp:-o'\vadze nie dowodu lub V/ ,~zv.ran l e kogoś do sądu; hl uw z~lcdninjąccgo wniose k stro ny, któremu si ę inna st ro na nie ~p rz eciwiła . § 2. Inne orz r:czenia s ą d po'w inien uzas a dniać, z wyj ą tk; em w ypac1 k ó\v, w któ rych ustawa wyraź­ nie go od tego zw alnia. Art. 52. sąd o ile przep;s szcz er;ólny nie stanowi inaczei, oznajmia swo je orzeczenia , zap a dłe na rozpra- Art. 59. § 1. Oskarżyc i el publiczny, co do którego zachodzi jedna z okoliczności, wskazanych wart. 41 pod lit. a), b), cl, d). lub który brał udział w sprawie jako sędzia lub obrońca, powinien się wyłączyć i zawia dom i ć o lem swego bezpośredniego zwierzchnika. § 2. O przyczynie wyłączającej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadom i ć jego bezpośredni e go zwierzchnika, który, skoro uzna, że przyczyna taka zachodzi, wyznacza innego osk<> rży­ ciela. 1534 Dziennik Ustaw. Poz. 725. § 3. Czynność dokonana przez oskarżyciela publicznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest z tego powodu nieważna. Nr. 83. R o z d z i a ł III. <?skarżyciel prywatny. Art. 68. Art. 60. § 1. Oskarżyciel publiczny może już w toku dochodzenia złożyć wniosek o zabezpieczenie grożącej oskarżonemu kary pieniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanemi w ustawie postępowania cyw:ilnego dla zabezpieczenia powództwa. § 2. Przepis § l ma odpowiednie zastos·owanie do zabezpieczenia na mieniu osób odpowciedzialnych majątkowo za oskarżonego. § 3. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na posiedzeniu niejawnem sąd karny, do którego właściwości sprawa należy. § 4. Na postanowienie w tym przedmiocie sIu- § 1. W sprawach o przestępstwa, śdgane z oskarżenia prywa'tnego , pokrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarżyc ie l prywatny. § 2. Przepisy art. 63 - 66 mają tu odpowiednie zas tosowanie. Art. 69. Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek oskarżenia, wniesionego przez jednego lub kilku pokrzyw- dzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym czynem, mogą się do tego postępowania przyłączyć aż do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upłynął 'termin zastrzeż'Ony do wniesienia oskarżenia. ty zażalenie. Art. 70. Art. 61. Odstąpienie oskarżyciela publicznego od oskartenia po wniesieniu aktu oskarżenia nie wiąże sądu. R o z d z i a ł II. Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła po wniesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzonego służą osobom, wymie nionym wart. 66, o ile przystąpią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięcznym od daty śmierci pokrzywdzonego. Art. 71. Pokrzywdzony. Art. 62. Za pokrzywdzonego uważa się osobę, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od oskarprzed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania. żenia zagrożone. Art. 72. Art. 63~ Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lai 17 lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają: ojciec, matka, opiekun lub osoba, pod k.fórej stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po rozpo· częciu rozprawy głównej, a przed uprawomocnieniem się wyroku, powoduje umorzenie pos:tępowania tylko wtedy, gdy nast ąpiło za zgodą oskarż'Onego lub na rozprawie zaocznej. Art. 73. Art. 64. Jeżeli pokrzywdzonym jest niepełnoletni od lat 17 do 21, to prawa jego narówni z nim mogą wykonywać osoby, wymienione wart. 63, o ile niepełno­ letni temu się nie sprzeciwi. Art. 65. Jeżeli pokrzywdzoną jest os'Oba prawna, !to prawa os'Oby tej wykonywa jej ustawowy przedstawiciel. § 1. W sprawie, już wszczętei na żądanie oskarżyciela prywatnego, prokurator może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że tego wymaga interes pu· bliczny. § 2. Postępowanie t'Oczy się w dalszym ciągu z urzędu, lecz oBkarżyciel prywatny zachowuje prawo popierania oskarżenia. § 3. W razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego. Art. 66. R o z d z i a ł IV. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa jego Powód cywilny. wykonywa: małżonek, rodzice, dzieci i wnuki. Art. 74. Art. 67. W sprawach o przestępstwa, ścigane z urzędu a nale żą ce do właściwości sądów grodzki<:h, pokrzywdzony ma prawa str'Ony, a zwłasz·cza mo'że wno'S ić i popierać oskarż en ie zamiast lub obok oskarżyciela publicz·n ego. Przepis art. 61 ma tu 'Odpowiednie zas1to's owanie. J Pokrzywdz'Ony może nie później niż przy rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem dochodz enia w drodze procesu karneg'O roszczeń m ajątkowych wynikających z przesolęp· stwa. § 2. W razie śmierci pokrzywdzonego, powództwo cywilne o roszczenie majątkowe, wynika- § 1. rozpoczęciu Nr. 83. Dziennik Ustaw. Poz. 725. dla nich z p rzestępstwa, mogą wyto czyć w terminie, przewidz iany m w § 1: aj m aho nek, rodzice, dzieci i wnuki pokrzywdzonegO'; bl inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawo wegorOZ~):~tawa ły na u trzymani u po- 1535 jące Art. 82. Co do każd ego. oskarżonego zbiera się dane, dotycz ą ce jego t ożsamośc i, wieku , stosunków rodzinnych i maj q lkowych oraz wzmianek o nim w rejestrach karnych. krzywdzo n c~o . Art. 83. Art. 75. Sąd k arny pozostawia bez rozpo znania powództwo cy\v iJnc: aj j eżeli wyjdzie najav/, że p roces o te same r oszc zenia już się (oczy w postępowani u cyw ilnem lub zosiał rozstrzygnięt y w tern postę po w a n iu; bl j cżeli ro szc:z~nia nie m a, j ą b ezpośre dniego związku z przedm iot em oskarż \;;.o ia. . § 1. Oskarżony pozostający Powód cy-wilny j uż w toku d ochodzenia może żąd a ć za b ezp ie czenia pO'wództwa sposobami wskaza nemi w ustawie postępo'Nania cywilnego. § 2. 'VI prz ~dmiocie zabezpieczenia r ozstrzyga na pos iedz eniu ni ej awnem sąd karny, do którego właśc i wo śc i sprawa n:deży. § 3. N.3. post anowienie w t ym przedmiocie Rozdział Art. 84. Oskarżony -obrońcy. § 2. \Y! razie nieocbak:;cicni a po d wsk azanym ręczone. Art. 79. § 1. Ten, pr'z zciwko lwm u to czy s!ę dochodze- nie, nazy\va się pod <; jrzanym, a te n, p rzec iw k tóremu wszczęt.o posl '~ p owanie sądowe, -- os k arżonym. § 2. Gdy Kode ks nini e jszy u ;,: ywa w znaczeniu ogólnem wyrazu oslrurż01ry, odnośne p rzepisy mają zastosowanie także do p odejrza nego. Art. 80. Os karżony już podczas śledz hlla lub czvnn'O'ści sądowych VI t oku dochoJzen ia Ewże żądać , ~b v mu , .' • l' ' wYlaSnlOrlO, JCl.'{ ! C p:·zcst'.~r:stwo mu zarzuco no i jakie dowody przeciw niemu z 8brano. Art. 81. Os karżony m oż e mu pytania. nie o dp owiada ć na zadawane korzystać z pomocy Je że li oska rżony jest niepełnole·tni lub ubezwłasnowolniony, prawo wybrania dlaó obrońcy słu­ ży również je i~o ojcu, matce, op ie kunowi i osobie, pod której stałą pieczą pozostaje. Art. 86. Obr011cą w sprawach karnych przed wszystkiemi sądami w gran ica ch Polski może być tylko: al osoba wpi sa na w Polsce na listę adwoka'tówj b) profeso r lub docent prawa polskiej szkoły akad em ickiej państwowej lub przez Pań­ stwo uznan e j. Art. 87. N". rozprawie głównej przed sądem głych każdy oskarżony musi mieć obrońcę. R o z d z i a ł V. Oskarinny. ma prawo Art. 85. A rt. 78. ad~c sem POWOd'l. qr\viln.~,.go lub os o by, k tóre j mLl j ą byc dorę,czane pl sm:l, a,It)o w razie niewska z ~lnia lej osoby, pIsmo załącz a SI ę do akt i uważa się za do- VI. Obrońcy i pełnomocnicy. służy z:tżalenie. § t. P owó d cywilny zam ic>:z kn ły poza 'Siedzibą sądu , w klórym sprav.' a się toczy, powinien wskazać os obę zam ieszk a łą w si ed zib ie sądu, k tóre j mają być dor ę c zane p isma dla nici~o przeznaczone. Sąd może gO od tegO obow i~F:ku z·Nolnić. jest prokuratora, o każdej zmianie miejsca zamieszk ania. § 2. W r a zienieusprawiedJiwionego niestawiennictwaoskarżonego, można 20 sprowadzić przymusowo. Powód cywilny ma prawo dO'Nodzenia łych tylko okoliczności, na ktorych opiera ,s woje ros~czcnia. § 1. wo.Jności mić s ą d, wz ględni e Art. 76. Art. 77. na obowiąz any staw i ć się na każde wezwanie sądu lub prowad z ącego doch odze nie prokuratora i zawiado- przysię­ Art. 88. § 1. Przed wszystkiemi sądami, nawet w toku śledztwa, os'k arżon y musi mieć obrońcę : nie uko ń czył lat siedemnastu, a nie staie przed sadem dla nieletnich lub pr7"!d sąd e m gro dzk im, przewid zianym wart. 4 § 2 prawa o u stroj u sądów powszechnych; b) jeżeli jest głuchy lub niemy; cl jeżeli za chod zi uzasadniona wątpliwość co do jego poc zyta lności. § 2. Przepis § 1 nie dotyczy rozprawy kasacyjnej. al jeżeli Art. 89. Prezes sądu wyznacza oskarżonemu obrońcę z urz ęd u: al w wypadkach wskazanych wart. 87 i 88, jeżeli os!o r żo ny nie ma obrońcy z wyboru; b) na pro ś bę oskarżoneRo, który z powodu ubóstwa nie może ponieść kosztów obrony. 1536 DZ1ennik Ustaw. Poz. 725. Nr. 83. Art. 90. Art. 99. Wyznaczenie obrońcy z urzędu do rozprawy kasacyjnei zależy od uznania prezesa Sądu Najwyż­ szego. Art. 91. Świadka, który nie może się stawić z powodu chofOlby lub kalectwa, można przesłuchać w jego mieszkaniu. Art. 100. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla oskarlub powoda cywilnego może nastąpić w sposób wskazany w ustawie postępowania cywilnego. W razie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej, sąd zwraca się do niego pisemnie Q wyznaczenie miejsca i czasu przesłuchania. Art. 92. Art. 101. życiela Nie wolno przesłuchiwać jako świadka: a) duchownego co do faktów, o których dowiedział się na spowiedzij b) obrońcy 'oskarżonego co do faktów, 'O których się od niego dowiedział przy udzielaniu porady prawnej lub prowadzeniu sprawy. obrońcę dla kilku współoskarżonych mo'żna wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednego z nich nie jest w sprzeczności z oJbroną drugiego. Jednego Art. 93. § L Do obrony z urzędu wyznacza się adwo'k ata zamieszkałego w miejscowości, w której odbywa się ro zprawa albo toczy się dochodzenie lub śledztwo . § 2. Gdyby powierzenie obrony z urzędu adwoka,towl natrafiało na sz,ezególne trudności, do olbrony z urzę du wyznacza się asesora, aplikan'ia lub urzędnik a sekreta rjatu sądowego, w sprawach zaś nieletnich - także kurato,r a nieletnich lub ·członka patronatu nad nieletnimi. Art. 94. Z oskarżonym are's ztowanym 'Obrońca do czasu wniesienia aktu oskarżenia może porozumiewać się tylko za zgodą i w obecności sędziego bądź prokuratoraj po wniesieniu zaś aktu oskarżenia wolno mu porozumiewać się z nim sam na sam. Art. 95. Pelnomocnikiem oskarżyciela prywatnego, pokrzywdzonego (art. 67) lub powoda cywilnego może być osoba, wymieniona wart. 86, a powoda cywilnego - nadto osoba, maj ą ca prawo prowadzenia w da. nym sądzie spraw cywilnych. Art. 96. Strony mogą ud z ielać pełnomo'cnicŁwa bądź na piśmie, bądź ustnie wobec sądu. Art. 97. Pełnomo'cnichvo upoważnia do prowadzenia sprawy we 'wszystkich instancjach, o ile nie zawiera pod tym wz ględe m wyraźnego ograniczenia. KSIĘGA III. Dowody. Rozdział I. Świadlwwie. Art. 98. Każda osoba, wezwana przez sąd na świadka, stawić się powinna w m iejscu, dn iu i godzinie, wskazanych w wezwaniu, i pozostać aż do zwo,lnienia. Art. 102. Poza wypadkami wskazanemi w art. 101, jeżeli świadek 'o dm awia zeznań z powodu tajemnicy zawodowej, a sąd nie uzna za możli"lle go zwolnić, przesłuchanie odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Art. 103. § 1. Urzędników publicznych i wojskowych, chodażby już nie pozostawali w czynnej służbie, wolno słuchać jako świadków co do okoliczności, na które rozciąga się ich obowiązek zachowania tajemnicy urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obecnej lub ostatnio przełoż-onej władzy służbowej. § 2. Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby zło żen ie zeznania wyrządzić miało poważ­ ną szkodę Państwu. § 3. Sąd może zwrócić się o 'z wolnienie urzęd­ nika lub wojskow ego z obowiązku tajemnicy do wła­ dzy naczelnej odnośnego działu zarządu państwo­ wego. Art. 104. § 1. Mają prawo odmówić zeznań: a) małżonek oskarżonego j b) krewny i powinowaty oskarżoneg'O w linji prostej j c) krewny oskarżonego w linji bocznej aż do stopnia między dziećmi rodzeństwaj d) brat i siostra małżonka oskarżonego j e) osoba zwi ąz ana z oskarżonym z tytułu przy· sposobienia. § 2. Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaniu małżellstwa lub przysposobienia. § 3. O prawie 'Odmowy zeznań należy osoby te uprzedzić. Art. 105. Jeżeli osoba, wymieniona wart. 104, złożyła zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczy, że chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej, zeznanie nie może służyć za dowód i nie ;noże być odczytane ani odtworzone. Art. 106. Świ a dek ma prawo nie odpowiada.ć na pytania co do okoliczności, których ujawni enie mogłoby na- Dziennik UsŁaw. Poz. 725. Nr. 83. na odpowiedzialność za przestępstwo jego sameg'o lub osobę pozo,stającą z nim w stosunku wskazanym wart. 104. 1537 razić Art. 107. Świadka, po uprzedzeniu go o odpowiedzialnonieprawdziwe zeznania, należy przedewszystkiem zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do s'tron. Ści za Art. 113. § L Świadek składa przysięgę, powtarzając za sędzią lub odczytuj ą c na głos jej rotę, przyczem wszyscy, nie wyłączając sędziów, stoją. § 2. Niemi pi ś mienni składają przysięgę przez podpisanie roŁy. Niemi nie p iśmienni przysięgają przy pomocy tłumacza, czyniąc znaki. § 3. Przed odebraniem przysięgi sąd uprzedza świadka o znaczeniu tego aktu i odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie. Art. 108. rozprawie głównej odbiera od świadka przysięgę, chyba że strony zwolnią świadka od przysięgi, a sąd nie uważa jej za potrzebną. Art. 114. Sąd na Art. 109. Świadkom, którzy w dane j sprawie zeznawali pod przysięgą, przypomina się przy ponownem przesłuchaniu poprzednio zło'żoną przysięgę, chyba że sąd uzna ponowne zaprzysiężenie za konieczne. Sę:aziaśledczy przesłuchuje ~wiadka pod przysięgą wtedy tylko, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, ze świadek bez przysięgi nie powie prawdy, lub że nie stawi się na rozprawę główną z powodu przeszkód, Plie dających się usunąć lub zbyt ,trudnych do usunięcia, albo z powodu znacznej O'dl€~'ości miejs,ca pobytu. Art. 110. przysięgi; c} podejrzani o udział w czynie, będącym przedmi'o tem postępowania, lub o dzi ałal­ ność przestępną, pozostającą w ścisłym związku z działaniem oskarżonego. § 2. Duchowni uznanych prawnie wyznań nie 5kładają przysięgi. Ad. 116. między zeznaniami świadków zajdą sprzecznośd, sąd może zarządzić stawienie ich sobie do oczu. Art. 117. § 1. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd skazuje świadka na grzywnG do pięciuset złotych oraz na zapłac enie kosztów, wywołanych odrocze- niem rozprawy z powodu jego niestawiennictwa. Grzywnę, w razie niemożności jej ściągnięcia, z:imienia się na .areszt do dwóch tygodn i. § 2. Ponadto sąd w raz ie potrzeby zarządza przymusowe sprowadzenie świadka. Art. 118. 'Art. 111. Świadek składa przysięgę według roty następującej: "Przys' ięgam Panu Bogu Wszechmogą­ cemu i Wszechwiedzącemu, że będę mówił sZlCzerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego co mi jest wiadome. Tak mi, Panie Boże, dopomóż". S 2. Przesłuchanie co do samej sprawy zaczyna się od wezwania świadka, aby opowiedział wszystko co mu wiadomo w sprawie, poczem sąd, a następni~ ,s trony mogą zadawać mu pytania. Jeżeli § L Nie składają przysięgi: al nieletni do lat czternastu; ,b} osoby, które z powodu choroDy psychicznej 'lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie zdają sobie sprawy ze znaczenia § '1'. Art. 115. Osoby wyzn'ające reHgję chrześcijańską przysięgają przed krzyżem. § 3. Osoby wyznające religję mo,jżeszową trzymają prawą rękę na to,r ze-2 ks. Mojżesza 20 rozdz. .7 wiersz. l\:rt.112. § f. Formy zapewnien'ia przez świadków, niewymienionych wart. 111, że 'zeznają prawdę, niczego nie ukrywając, określi, z uwzględnieniem po,s zczególnych kategoryj świadków, rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospo.Jitej wydane na podstawie uchwały Rady Ministrów. § 2. Przepisy dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych mają tu zastosowanie. § 1. Skutki wymienione war;!. 117 mają rówmez zas'Łosowanie w razie nieusprawiedliwionej odmowy złożenia zeznań lub przysięgi, przyczem w razie ponownej odmowy sąd mocen jest skazać świad­ ka ponownie na grzywnę do tysiąca złotych, z zamianą w razie niemożności ściągnięcia na areszt do jednego miesiąca. § 2. Niezależnie od powyższych kar, sąd może nakazać niezwłoczne aresztowanie świadka, odmawiającego zeznań lub przysięgi, na czas nie przekra cza jący jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli świadek złoży zeznania, względnie przysięgę, lub jeżeli sprawę w danej instancji ukończono . Art. 119. O przymuso" le sprowadzenie lub o ukaranie osoby, podlegającej sądown ictwu wojskowemu, i o zasŁoS'o,wanie względem niej środka, przewidzianego w. art. 118 § 2, sąd zwraca się do władzy wojskowej. 'Ad. 120. JeżeHrozprawę odr'Oczono z powodu niesbwiennictwa albo odmowy zeznań lub przysięgi przez Dziennik Ustaw. Poz. 725. 1538 kilka osób, wszyscy, których nieusprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarną za zwrot zwią za nych z 'cem kosz{ów, o ile sąd inaczej nie postanowi. Nr. 83. żakład dokonać badania wn Gtrzności i innych przedmiotów mogących mieć związek z otruciem. § 2. Do b adania należy w razie po<Łrzehy zawezwać również lekarza. Art. 130. Art. 121. Sąd zwalnia świadka od kary, zwro'tu kosztów i przymus'o wego sprowadzenia, jeżeli świadek w cią ­ gu dwóch tyg'o dni od zawl,a domienia go udowodni, że niestawiennictwo jego b yło usprawiedliwione. Art. 122. Na postanowienia, wydane 118, 120 i 121, służy zaż a l en ie. w myśl art. 117, R o z d z i a ł II. Oględziny, biegli i tłumacze. Art. 123. W razie potrzeby sąd dokonywa oględzin miejsca, rzeczy lub dała . Art. 124. W wypadkach, wym ag ających wiadomości specjalnych, sąd wzywa bi egłych . § 1. Jeżeli zachodzi potrzeba zbadania stanu psychicznego oskarżonego, sąd wZyWa przynajiImiej dwóch lekarzy, w miarę możności psychjatrów. § 2. Biegli mo gą żądać oddania oskarżonego podobserwa:;ję w zakładzie leczniczym. § 3. Potrz ebę, czas trwnniaoraz miejs'c e obserwacji określa sąd. Obserwacja powinna trwać nie dłużej niż sześć tygodni. W wvvadkach wyjątko­ wych, sąd na wniosek biegłych może przedłużyć ten termin na czas ściśle określony. § 4. Na poS'tanowienie, nakazujące obserwację w zakładzie leczniczym, służy zażalenie. § 5. Jeżeli karalność czynu oskarżoneg'o zależy od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzo1 tle .. go, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzyw.. dzonego. Art. 131. Oględzin połączonych z obnażeniem ciała do,· konywa się, w miarę możności, za pośrednictwem biegłego tejże płci. Sędzia może być przy tern obecny tylko w razie potrzeby. Art. 132. A rt. 125. § L Do pełnienia cz ynnoś ci biegłego obowią­ 'z any jest nietylko bieg'l y s ą dowy, lecz także każdy, kto uprawia zawód stwierdzający jego wiedzę w danej dziedzinie. § 2. Okoliczno ś ć, że ktoś jest świadkiem w danej sprawie, nie wyłącza przesłuchania go jako biegłego. Biegły składa ustnie lub pisemnie są,dowi dokładne sprawozdanie ze swoich spoS'trzeżeńoraz opc.rtą na nich opinję. Art 133. § 1. § L Nie mogą być biegłymi osoby, k,tórych w myś l art. 101 nie wolno przesłuchiwać jako świad­ ków lub które w myśl art. 104 mają prawo odmówić strona przytoczy ważne powody, osłabiające zaufanie do danego biegłego, sąd wzywa 'W: jego miejsce innego. § 2. Jeżeli roty na- "Przysię gam Panu Bogu Wszechmogą­ cemu i Wszechwiedzącemu, że powierzone mi obowiązki bi egłeg o wykonam z całą sumienno ści ą i bezstronnością. Tak mi, Panie Boże, dopomóż". Art. 126. zeznań. Biegły składa przysięgę według stępującej: § 2. Biegły sądowy składa przysięgę tylko przy objęciu stanowiska, a w pósz<:zególnych sprawach powołuje się na nią. Art. 134. Art. 127. Do oględzin zwłok zawsze wzywa SIę lekarza, lW miarę możności biegł e go sądowego. Art. 128. § L Gdy za'c hodzi podejrzenie zadania gwał­ townej śmierci, zarz ą dza się otwarcie zwłok przez lekarza. § 2. Do otwarcia zwłok należy, w miarę moż ­ ności, prócz biegłego zawezwać rówmez lekarza, który osta'tnio udzielał pomocy zmarłemu. Art. 129. § L Gdy zachodzi podejrzenie śmierci z otrucia, należy przez chemika lub odpowie-clni urząd albo Biegli mo'gą za zgodą sądu przeglądać akta sprawy w całości lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne do ustalenia opinji. Art. 135. Sąd kieruje badaniem dokonywanem przez biegłych , a jeżeli wanmki badania tego wymagają, może wyznaczyć bie głym termin do złożenia opinji oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegające badaniu. Art. 136. Jeżeli przedmiot badania może ulec zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, należy, w miarę mo'ż­ ności, pozost awić część tego przedmiotu w przechowaniu sądowcm. ~r. Dzienni!: Ustaw. !Joz. 725. 83. 1539 Art. 137. Att. 114. Jeżeli opinja b i e głych jest niejasna lub s1?rzecz,na, sąd może zar zą dzić po nowne prz es łuch ame tycn samych biegłych lub w ezwać in nych. Re w izji dom owej w p orze nocn ej d o konywa ć wolno tylko; a) w wypadkach nieci e rpi ą cych z wł oki, j eż eli chodzi o prz e stę ps two, za k tóre us tawa prze pisuj e k arę pozb awienia wo lnoś ci do sze ści u mi e si ę cy lub ka rę ci (;:ż s z ą; bJ w lokalach otwartych w tej por ze dl a pu- Art. 133. Zamias t wzywania b i eg ł ych lub niez a l e żnie od Ich wezwania, sąd m oże zas ięgn ą ć opinji odpowiedniego urzędu lub zakł a du. Art. 139. . § 1. W sprawach o podrabianie polskich pie- niędzy, sąd zasię ga opinji ur zę du lub z akł.a~u, powołaneg·o do druko wan ia b an'knotów lub blCla monet. § 2. W sprawach o podrabianie pieniędzy ob- cych, sąd w razie potrzeby z a się g a za pośrednictwem Ministra Sprawie dliw' oś ci op inji wła ś ciwego urzędu lub zakładu zagranicznego. blic z n oś·ci ; cJ w lo kalach, któr e służą za mi e jsce s,c hadże k przestepców, albo do przecho wywa nia rze. ' , l' ci o czy p och od iąc y cn z prze s tę pstwa , <bO a zawodowego up rawian ia nierzą du lub gier hazardowych. Art. 145. Za porę noc ną uważ a się czas od g;}Jzinyw ieczorem do siód mej r ano. § 2. Rew i zj ę rozpo czę tą ~a dnia można prowadzić nadal mimo nasŁania p Oty nocn ej. § L dziewiąt e j Art. 140. § 1. Sąd wzywa odpowiedniego tłumacza, ~e1i zachodzi potrzeb a : je- a) przesłuchania gł uch e go lub niemego, ż którym sąd nie może porozumieć się be zpośrednio; . bJ przesłuchania osoby, nie mówiącej językiem zrozumiałym dla s ądu; cJ przekładu pisma sporząd z onego w obcym języku. § 2. Do tłumaczów mają odpowiednie zaS'to:sowanie przepisy dotycz ą ce biegłych. Rewizji w pomie szczeniu urz ęd u pań s t wo wego lub sam orządowe g o do ko nywa się po zawiadomieniu prz e ł o żonego lub jego zastępcy. A rt. 147. Rewizji w p::Jmies zczeniu zajętem prz ez wojsko dokonywa się w ob e c no'ści b e zpo śr edni ego przeło,­ żon e go lub wyznaczonego prze zcll. za s t ę pcy. Art. 148. Art. 141. § 1. Art. 98, 107, 108, 109, 111 § 2, 3, art. 112, 113 § 1, 3 i .art. 114 - 122 ma j ą odpowiednie zas tosowanie do biegłych i tłumac z ów. § 2. Przymusowe sprowadzenie bie g łych i tłu­ ~aczów należy stosować tylko w wy p a dkach wyjąt­ kowych. R o z d zł a ł III. Rewizja i zatrzymanie rzeczy. Art. 142. U osób podejrzanych o popełnienie przewolno dokonywać rewizji osobist ej lub domowej ,celem ich ujęcia, wykrycia dowodów winy albo przedmiotów, uzyskanych przez prz 2 stępstwo lub ulegających konfiskacie. § 2. U innych osób lub w innych miejscach woJno dokonywać rewizji tylk o wtedy, jeż e li zachodziuzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: nso·b a podejrzana o przestępstwo albo przedmioty 5tanowiące dowód przestępstwa, uzyskane przez przestępstwo 'lub ulegające konfiskacie. § 1. stępstwa Art. 143. Rewizji osobistej należy dokonywać w motności za pośrednic.fwem o·soby tejże płci. Art. 146. mIarę Rewizji w biurze lub mieszk a niu osób wymienionych wart. 33 wolno doko n yw,a ć t yl ko za zgodą właściw eg o przedstawiciela dyplomatyczn ego. Art. 149. § L O s obę, u której rewizj a ma si ę odbyć, zawiadamia się o celu rewizji i wzywa się do obecności przy niej. § 2. Jeżeli gospodarza lokalu niema na miejscu, wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego doro's lego domownika lub sąsiada. Art. 150; § L Jeżeli rewiz!ji dokonywa nie s ęd zi a, to winien ok azać 'osob ie, u krt:óre'j rzwizja ma się OGbyć, pole'c enie sądowe. § 2. W wyp adka ch n i e ci erp i ących z włok i, jeżeli polecenie sądowe nie mo g ło by ć wy da ne przed rewizją, należy zwrócić się do s ąd u 'O zah'v-ier dzenie rewizji i doręczyć je w ciągu czterdzies tu oś miu godzin po odbyciu rewizji owbie, u które'j ją .przep rowadzono. Art. 151. Przedmioty zahra,n e prz y rewizji n ależ y spisać, a na: żądanie osoby, od które:j je odebrano, wydać jej pokwitovlauie. Dzien!::~': UstaVI. Poz. 725. 1540 Arf. 152. § 1. Przedmioty, mogące służyć do ustalenia istoty czynu lub do wykrycia s,pra'wcy, należy, po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładne g o opisu, a:lbo dołączyć do akt sprawy, a1lbo oddać na przechowanie właśócielowi lub innej osobie godnej zaubnia z obowiązkiem przedstawienia ich na każde żądanie sądu i z zakazem ich ~byci3. lub przekształcen~a. § 2. Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować. Art. 153. osoba, maj ąca u siebie przedmioty stanowi ące dowód prz estęp s twa, uzyskane przez pr,ze:stępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich wydania" można zarządz i ć ich odebranie . § 2. Jeżeli ;przedmioty odebrał nie sędzia, to odbierający powinien niezwłocznie zwrócić się do są;du o zatwierdzenie odebran ia. § 1. Jeże li Art. 154. § 1. Osobę, która odmóv,riła wydania rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje na grzywnę do pięciuset złotych z zamianą, w razie niemożno­ ści ściągnięcia, na areszt .do dwóch ty.godni. § 2. Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada u sieb ie przedmioty wymien i:one w a'rt. 153, odmówiła ich wydania, a drogą ,rewizji nie można ich odna.Ieźć, to sąd mnże skazać tę osobę na grzy"v.nę do pięciuse t złotych z zamianą, w razie niemożno ś ci ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponowne'j odmowy -- na grzywnę do tysiąca złotych z Zamia11ą, w raz ie niemożności jej ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca. § 3. Niezależnie od powyżlszych kar, sąd może w wypadku. ws,k azanym w § 2, nakazać niezwłoczne aresztowanie o's aby, odmawiające j wydania, na czas nie przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli przedmioty wy dan o, albo jeż e li 'S lp 1rawę w danej instancji uk ończono. § 4. Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do te go, ;kto b ądź sam jest podejrza:ny o dane przestępstwo, b ądź może zwolnić się od s<kła ­ dania zeznań. § 5. Na postanowienia są,du, wydane na zasadzie niniej's ze'gu artykułu, służy zaża,]enie. Art. 155. § 1. Jeżeli urząd, od którego sąd zażądał dokumentu, odmawia wydania go, sąd może zwrócić się do władzy naczeln.ejodnośnego zarządu ipańsrwo­ wego o polecenie wydania dokumentu. § 2. Wydania wolno odmó,wić jedynie wtedy, gdyby ujawnienie dokumentu 'wyrządzić miało poważną s, z:kodę Parrs bwu. Art. 156. § 1. Korespondencję i inne papiery, zna,lezione przy rewizji, można przeglądać bez z'g ody osoby, u kt6rej je znaleziono. § 2. Jeżeli u osoby niepodejrzanej o popdnienie przestępstwa (art. 142 § 2) do:konywa rewizji nie sędzia i nie prokurator, a zachodzi pOltrzeha przejrzenia takiej korespondencj i lub pa;pieró"\'l mielO sprze- Nr. 83. ciwu osoby, u której je znalezj'ono, należy nie prze· &I lądając opieczęt'ować je i przesłać do sądu lub do p.rokuratora. Osoba, od które'j papiery odehrano, mo±e je opieczętować własną pieczęcią. Art. 157. Do obecności przy rozpieczętowaniu i przej· rzeniu korespondencji i papierów wzywa się, w miarę możności, oS'obę, od której je odebrano. Art. 158. § 1. Urzędy pocztowe, telegraficzne i ko'l ejowe są obow iązane na żądanie sądu wydawać sądowi lub prokuratorowi korespo'ndencję i przesyłki, wysyłane przez oskarżonego lub do niego adreS'o'wane. § 2. Na postanowienie sądu służy zażalenie. Art. 159. W wypadkach niecierpiących zwłoki, prokurażądać WIstrzymania wydamia ws'ka,z anych wad. 158 korespondenoji i przesyłek aż d'O czasu uzy's kania ipo.]ecenia sądu, nie dłużej jednak niż na trzy dni. Art. 160. tor może Jeżeli potrzeba zatrzymania korespondencji pocztowe j lu:b tele,g raficznej albo pr'ze'syłek kolejowych wyniknie w t'o ku dochodzenia, należy zło;żyć odpO'Nie>dni wnios ek sędziemu śledczemu lub sądowi grodzkiemu, który po roz:poznaniu po's,z lak wydaje postanowienie. Art. 161. Korespondencję i przesyłki wydaje się tylko są­ dowi lub prokuratorowi i ,tylko są.d lub prokurator mają pmwo je otwierać. Prz.epis art. 157 ma tu zastosowanie. Art. 162. Przedmioty uzyskane zapomocą przestępstwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty pr'zestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu. Art. 163. Jeżeli zachodzi wątpliwość co do osoby właściciela przedmiotów odebranych od oska,rżone' go, oddaje się je aż d'Oczasu rozstrzygnię­ cia są dowego na przechowanie sądowe lub osobie § 1. . lub p.raw go'duei zaufania, pod waifll!nlkami przewidzianemi w art. 152 § 1. § 2. Przedmioty ulegające szybkiemu ,z epsuciu i zniszczeniu sprzedaje się w tym wypadku z przetargu p~.1blicznego przez zarząd gminny lub policję, a osiągnięte pieniądze składa się do sądu. KSIĘGA IV. Zapobieganie uchylaniu się od sądu. R'Ozdział L Tymczasowe aresztowanie. Art. 164. § L Tymczasowe aresztowanie może nastąpić t y 1'!< o na mo:;y pcstalnowiellia sądu,' 1541 Dziennik Ustaw. Poz. 725. Nr. 83. § 2. Na postanowienie w tym przedmiocie sluiy zażalenie. Art. 165. Tymczasowe aresztowanie może na'Stą'Pić wtedy 'tylko: a) gdy za,c hodzi uzaisadni.ona obawa, że oskaa:-żony będzie się ukrywał, albo b) gdy spmwa 'toczy się 'O przestępstwo, za które ustawa pr,zepi'suje karę pozJbawienia wolności do jednego roku lub karę c ię ż szą, a zachodzi uzasadniona .obawa, że oskarżony będzie nakłaniał świadków do fałszywych zeznań lub w inny sposób sta'rał ,się o usunięcie dowodów prwstępstwa, alb'O c) gdy oskarżony nie ma w kraju ani sIałego miejsca !pIObytu, ani określonego źródła U!trzymania, lub gdy nie można ustalić jego tożsamości, albo d) gdy oskarżony jest prze,stępcą nalo'g owym, zaJwoc1owym lub recydywistą, Ad. 166. § 1. Schwytanego na gorącym uczynku lub b~IZlPośrednio potem w czasie pościgu, każ'dy ma prawo zatrzymać nawet bez postanowienia sądu, jeżeli zlachodzi obawa ucieczki Ischwytanego lub jeżeli nie można iUlsblić j ego tożsamości. § 2. Schwytanego należy natychmiast oddać ręce polrcji, prokumtora lub sądu grodzkiego. w Art. 167. Prokuratorowi i policji służy w każdej chwili prawozakzymania podejrzanego, gdy zachodzą warunki niezbędne do wydania postanowienia o are'sztowaniu, a zwłoka mogłaby Ispowodować ucieczkę podejrza'nego lub zatarcie śladów przestęps tiwa. Art. 168. PQldej1rzancgo zaJtrzymanego należy sprowadzić natychmiast do najbliżs.zego sędziego śledczego lub sądu grodzkiego, który przesłuchuj e zatrzymanego i !pO zaJpoznaniu się z zebranemi poszlakami bądź zarzą;dza alr esztowanie podejrzanego, bądź wypuszcza g'O na wolność. Art. 169. c. Jeżeili wciągu c,zitmdzie1stu osm1U godzin od chwili zatrzymania pr·zez władzę nie doręczono podejrz.anemu odpisu postanowienia sądu o are!szt owaniu, należy zatrzymanego wypuścić na wolność. Art. 170. § 1'. Are1sztowane:g o tymczalslQW'o na!le!ży natychmia!Sit wypuścić na wolność, jeżeli ustaną przyczyny, dla których amsztowanie l1'alstą'Piło. § 2. Wtoku do!chodzenia ,zarządzenie wypuszczenia na wolność może wydać także prokurator. Art. 171. § f. Aresztowanie pndejrzanelgo może trv.rać w toiku dochodzenia najwyżej dwa miesiące. Należy to uwidocznić w pOIstanowieniu sądu. § 2. Na uzasadniony wniosek, sędzia śledczy lub !sąd grndzki może przedłużyć areszt jesz1cze najwyżej o miesiąc. Da lszego przedłużenia udzielić nie można. Art. 172. § 1. Aresztowanie w toku śledztwa, łącznie z dochodzeniem, m oż e trwać najwyżej sześć miesięcy. § 2. Dals zego p rzed ł użenia aresztu sąd OIkrę­ gowy może udzielić wtedy tylko: a) gdy zachodzi konieczność dokonania c,zynności śledczych poza giranicami Polski, albo h) gdy ze wzg lę du na szczególne okoliczności sprawy sąd uzna, że śledztwa w terminie wskazanym w § 1 nie można było uk'Ończyć. R o z d z i a ł II. Kaucja i poręczenie. Art. 173. Sąd mo'że od aresztowania oskaifŻonego 'Odstą­ pIe lub już ar esztowan ego Zlwolnić pod walrunkiem złożenia kaucji lub p oręczenia w określorrwj sumie pieniężnej, przy której wyznaczeniu sąd uwz!ględnia stopień zamożności osk arżoneigo i składa.jące!go kaucję lub poręczyciela, wysokość wyrządz'Onej szkody i gr;)żącą karę. Art. 174. Zamiast zażądania kaucji lub pmęczenia od wojskowego w służbie czynnej, sąd może poprzestać na dozorze jego władzy przeł ożonej. Art. 175. Kaucję może złożyć albo sam oskarżony, albo inna osoba. Art 176. Kaucję składać należy pierach wartościowych, przez urzędy skarbowe. w gotowiźnie lub w papl'zyjmowanychza ~aucje Art. 177. \Vpis hipoteczny może zastąpić złożenie gOltowizny lub papierów wartościowych tylko wówczas, jeżeE jednocz eś nie złożono dow ód, że wartość obciążanej ni eruchomo ś ci, po pOl brąceniu hi:p'otek mają­ cych pierW1sZeńsh~"o, do:sta:Łecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji. Art. 178. Porę cz enie skład a ć może tylko o'so:ba, mazamieszkanie w k'm ju i przedstawiająca dostateczne dowody, że jej m a'iCJJtek wystarcza na po- § 1. jąca stałe krycie poręczenia. § 2. Sąd może nie przyjąć poręczenia, osoba poręczyciela nie budzi zaufania. jeżeli Art. 179. § 1. Skład a jąc~go kaucję l·u b rporęczenie uprzedza s.ię, że w razie ucieczki oska.rżonego lub nieu sp r.awiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu, kaucja ulegn ie przepadkowi, a od poręczyciela ściągnięta będzie suma poręczenia. Dzienn:k Ustaw. Poz. 725. )542 Do ,składająceJ!o 'kaucję lub poręczenie zastosowanie przepisy art. 78. § 2. mają A,t. 180. Z przyj(}cia kaucji lub poręczenia należy spo u :J.dzić protokół, kt ć ry 'Pcdpisuią składaja,cy oraz przyjmujący kaucję lub poręczenie. W protokóle tym zaznaczyć należy zachowanie przepisu art. 179. Art. 181. § 1. -O rprzepadku -k aucji lub o ściągnięciu sum y po ręczenia rozstrzyga : w toku śledztwa - sędzia ~lcdc zy , w innych wy\xld·kach sąd, do którego właś ciwości sprawa należy. § 2. Przed wydaniem postanowienia należy osonę, która złożyla kaucję lub poręczenie, wezwać do złożenia wyj:l.Śnień. § 3. Na postanowienia w tym przedmiocie słu ­ Nr. 83. dalania się ze sta łe ao miejsca zamieszkania, albo od~ dać go ped dozór polic ji państwow ej, w.ójta lub sol· ~ ysa albo pod ,dozór innej władzy, która tego się po ~ dejmie, jeżeli środki te są w danym wypadku wy-. starczające. §~. W razie za'kazu wydalania <się, nie wolno oskarżonemu opuszczać stalego miejsca zamieszka- nia bez zezwolenia sądu, a w tO'ku dochodzenia bez zezwolel).ia prokuratora. § 3. Oddany pod dozór ma -nadto obowiązek zgłaszan ia się do władzy dozorującej w odstępach czaSij, określonych w )posia:rrov/ieniu sądu , k tóry prćcz tego zobowiązać może oskarżonego do innych o.;!mnic zeń jego swobody, ułallwjającyc h wykonywanie dozoru. § 4. J eżeli oskarżony nie stosuje <się do zarzą ­ dzell wydanych na zasadzie niniejszego artyku łu, ~ąd władny jest zastosować skuteczniejszy środek zapobiegtlwczy, ży zażalenie . Art. 182. R o z d z i a ł IV, Kwotę przepadłej kau..cH lub .sciągniętego porę ­ czenia przelewa się dq Skarbu Państwa, wszakże pokrzywdzony ma pier\'",szel1stwo -do zalSpoAojenia z lej kwoty n~. szczeń o odsz,kodowanie za wyrządzoną przez pr·zesb:;pstwo krzywdę , o ile odszkodowania tego nie może uzyskać z majątku sprawcy l!lb osoby za jego czyn odpovriedzia'l nej . Listy gończe i ielazne, Art. 183. O sobę, która zł'oży ł a kauc ję lub poręczenie, za wiadamia się o terminach wy,maczonych do stawien n ictwa oskarżonego. Art. 184, Sąd może nakazać aresztowanie oskarżonego na wolność za kaucją lub poręcze ­ wypuszczonego niem, jeżeli wyjdą najaw nowe okoliczności wymagające aresztowania . , Art. 185. § 1. W razie cofni~ia kaucji lub poręczenia Art. 188. § 1. J eżeli miejsce pobytu oskar.ionego jest nieznane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez policję. § 2. W l oku dodlOdzenia prokuratorskiego zar ządzenia takie wydaje prokurator, a przy wykonaniu wyroku - władza wykonywająca wy rok. Art. 189, § L Jeżeli oskarżony, względem którego ·z a padło postanowienie o aresz.towaniu, ukrywa się, sąd lub prokurator moie Odpow iedzia.lność osoby, która cofnęła kaucję lub poręczenie, ustaje do;p iero z chwilą aresz towania oslw. rżonego albo złożeni Ol. nowe j kaucji lub por ęczenIa. Art. 186. § L Z chwilą aresztowania oskarżonego, umorzenia postępowania lub wydania wyroku un iewinniające11.O, poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się osobie, która j;), złożyła . § 2. Przepis § 1 nie d otyczy kaucji lub porę ­ czenia, co do I<tórych już za:padl"o .p ostanowienie p ich 1?rzepadku lub ściągnięciu, Rozdział III, rozesłanie listów § 2. Rozesł anie listów gończyc h za ska,zanym, który się ukrywa, zarządza władza wykOi~ywając a wyrok. Art. 190, należy wkarżonego niezwłccznie aTesztować, § 2. zarządzić gończych. ,w listach gOllczych wymienia SIę: aj bj władzę, która je rozsyłaj imię i nazwisko, a w miarę możności dokładny rysopis oskarżonego z 'dołączeniem jego podobizny; cj zarzucane mu przestęps two; dj ostatnie znume miejsce zaffii€"sz:kania i gm inę, do 'które j oskarżony należy; ej postanowienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący; f) wezwanie k ażd ego, 'kto zna miejiSce poby;tu oskarżonego, do zawiadomienia o nim naj bliższej władzy sądowe j lub p olicyjnej i do zahzymania oskarżonego w miarę moż.ności . Zakaz wydd!l.nia się, dozór policji. Art. 191, Art. 187. Sposób rozpoWszeclmia:nia listów gOT'iczych, wybór pism, 'w ktćrych mają być ogłoszone, oraz rniej~ sc.o~~·ości, w których mają być plakatowane, zależy od uznania władzy, która r ozsyła listy gończe, § L Uznając potrzebę zastosowania środka zapobiegawczego, sąd może zakazać oskar.ion,emu wy- Nr. 83. Dziennik Ustaw. Poz. 725. Art. 192. Jeżeli oskarżony przebywający za, granicą złoży oświadczenie, że stawi s i ę do :sądu w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wo,l nej :stoł1 Y ' ~ąd mqże mu wy,dać list żelazny. Ąrt. 193. Ust żelazny za,pewnia oskarżonemu pozosta ;'\\Tanie na wolności aż do zapadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskarżony: a) ShlJwi ,się w oznacz!=mym przez sąd 'terminie j h) nie b~,dzie się. wyda.1aJ bez p oz"'(olenia sllJdu z obranego m Je'j,s ca :pobytu w krajuj c) nil;! będzie nakłaniał ś'wiadków do fałszy­ wych zeznań lub starał ,się w inny sposób usuwać dowodów ,przeS't.ęipstWa: 1543 stałe doręczanie korespondencji p oleconej , doręcza; się za pośrednictwem władz gminnych. Art. 199. Polic ja państw'owa doręcza pisma sądowe, jeżeli doręczenie pozo's laj e 'W związku z c zynnością, poleconą policji przez sąd luJb 'Prokura tora. c Art. 194. § 1'. Art. 200. Wezwania i inne pisma sądowe przesyła się dla czynnej ich bez- doręczenia wo'jskowym w ,służbie po\Ś'redniemu dowódZltwu. Art. 201. Q wezwaniu o's oby, będącej w służbie kolei albo żeg l.ll'g i wodnej lub powietrznej, zai'Niada"mia się jednocześnie bezpośrednią zwierzlchność osoby wez- wanej. ' Sąd może wydan.ie listu żelaznego uzależ­ nić od zł,ożenia ka ucji lub poręczenia. § 2. W takim razie nie dotrzymanie wa1runków wymienionych wart. 193 pociąga nietylko aresztowanie oskarżonego, lecz t akże przepadek kaucji lub Art. 202. Pisma sądowe doręcza SIę adresatom, w miarę do rąk własnych. rąpżności , ~ciągn i~c i e sąmy poręczenia. K S I Ę GA V. Pr~episy porząąkowę. Art. 20.3. § 1. Jeżeli z p pwodu nieohe clla.ści a"dresata nie można :dorę-czyć mu pisma do rąk własnych, doręcza się je c.o'rosłemu domownikowi, a w jego braku sąsiadowi lubdo z'Orcy d omu. § 2. R o zd ział I. Doręczanie wezwań i innych pism sądowych. Art. 195. Wezwanie wy,syłane przez sąd powinno b yć opatrzone podpisem sędzieg'O l.ub sekretarza, a wysyłane przez pl'oikuratora pod!pisem .r pwkura"tora lub s ekreta'r z a,. Art. 196. 'w wezwaniu należy wiSkazać: a) imię, nazwisko i adres wezwanegoj h) w jakim charakter,ze i w jakiej ,s pr awie się go wzywaj c) miejsce, dzień i godzinę stawiennidwaj d) nazwę i dokładn y adres wzywającego sądu lUlb urzędu pmkurat'Orskiego j e) Iskutki niestawiennictwa. Art. 197. § 1. Pilsma 'sądowe doręcza się rpo~ztą w listaph zwrotnem lu:b przez funkc jonar juszów sądowych lub prokuratol1skich, a osobom, pozosltającyiffi w więzieniu także prze:z; fUnJkcj'o narjuszó<w zarządu więziennego. § 2. Adresat może odebrać pismo beZiPośred­ nio W sekretarjacie sądu. iZ rpokw~towaniem Art. 198. Pisma adre'sQwane do mie,jsoowolś ci, w których niema urz~du pocztowego, ani nie jest zorganizową,nę Jeżeli si ę nikt nie znajdzie, ktony pismo chciał przyjąć, zostawia się je bądź w miej,scowym urzQdzie gmir.nym, bądź w urzędzie pocztowym. . § 3. W razie doręczenia p i'sma sąsiadowi lub dozo'r cy domu albo pozos tawienia go w urzędzie gminnym lub poc;~towym , przybija lsię na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono. Ant. 204. Pismo, przeznaczone dla kor'p or acj i, spól'ki, stowarzyszenia, z a kładu lub związ. ku , albo dl a obroń­ cy lub pełnomocnika st ron y, m ożna w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, up oważnionej do przyjmowania pism, doręczyć także zas tępczo do .rąk każdej osobie, zatrudnionej w biurze, a w braku taki.ch osób -doz.orcy domu, gdzie biuro się znaj,duje. Art. 205. Je'żeli strona, której do ręczono wezwanie na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i n ie zawiadomiła o tern sądu, t'O wezwania i inne p~s'ma sądowe, wyslane jej pod osta tnim znany,i n a:dresem, uważa się za doręczone. Art. 206. § L Odbierający pismosiwierc1za jegO' dorę­ czenie podpisem własnoręcznym ze w'skazaniem daty doręczeni a, jeżeli zaś je,s t niepiśmienny lub odmawia pocLpi,su, to doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczynę br&ku podp isu. § 2. Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyłającej pismo. 1544 DziennIK Ustaw. Poz. 725. Art. 207. Jeśli ze względu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie …