Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1932 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego

US]' R~RCZYPOSPOLITRJ 4 'p POLSKTRJ N2 83.

5 października Rok 1932.

T R E Ś ć:

OBWIESZCZENIE MINISTRA Poz.:

725-Spra w iedliwości postępowania z dnia 30 września 1932 r. w sprawie karnego.

OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOśCI jednolitego tekstu kodeksu 1529 dzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje:

Przepisy ogólne. z dnia 30 wnześnia 1932 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.

Na podstawie ad. 4 ro.zporządzeni,a Prezydenta Rz.eczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r., zmieniającego niektóre przepisy postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr. 73, poz. 662). ogłaszam jednolity tekst rozporządzeni,a Prezyden ta Rzeczypospolitej z dnia 19 marca 1928 r., zawierające g o kodeks postępowa­ nia karnego (Dz. U. R. P. Nr. 33, poz. 313) z uwzględ­ nieniem zmian, wprowa dz.onych ust&wą z dnia 21 stycz.n ia 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 10, poz. 60), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dni,a 11 lipca 1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 60, poz. 573) i rozporządzeniem Pre zydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. (Dz . U. R. P. Nr. 73, poz. 662) oraz ze zmianą numeracji dotychczasowej na nową.

Minister Sprawiedliwości: ogłoszenia

Art. 1Postępowanie w sprawach o przestępstwa, należące do właściwości sądów powszechnych, odbywa

się według przepisów nin iejszego kodeksu.

Art. 2

§ 1Sąd wszczyna postępowanie na żądanie

uprawnionego oskarżyciela.

§ 2Oskarżyciel powinien wyjednać zezwolenie na ściganie określonej osoby, jeżeli takiego zezwolenia wymaga szczególny przepis ustawy

Art. 3Sąd nie wszczyna postępowania, a wszczęte

umarza, w razie śmierci oskarżonego, przedawnienia lub innej okoliczności wyłączającej ściganie.

Czesław Michałowski

Art. 4Załącznik

do obw wo ś ci z dnia 30 września Min. Sprawiedli1932 r . (poz. 725).

R.OZPORZĄDZENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ Sąd może za zgodą oskarżyc. iela umorzyć postępowanie, jeżeli najwyższa kara grożąca oskarżo­ nemu nie przekracza jednego roku pozbawienia wolności i musiałaby z mocy ustawy ulec pochłonięciu przez karę już prawomocnie wyrzeczoną. z dnia 19 marca 1928 r.

Art. 5

Kodeks Postępowania Karnego.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r . o upoważnieniu Prezyden ta Rzeczypo spoli tej do wydawania rozporzą- W razie nieujęcia oskarżonego lub jego choroby psychicznej postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. W miarę potrzeby należy zebrać i zabezpieczyć dowody.

1Ś30 Nr. 83.

Ozienn-i k Ustaw. Poz. 725.

Art. 6

Ario 14.

O wszczęciu tudzież o ukończeniu postępowa­ nia karnego przeciwko osobom, podlegającym publicznej władzy dyscyplinarnej, oraz wychowańcom zakładów naukowych zawiadamia się właściwą

§ 1'li wyp :::dkach, pr zcvridzianych wart. 12

i 13, nieważność stwierdza p OS ~;hjo v"i (: niem sąd bezpośredn io wyższy nad sąctern, który wydał nieważne orzeczenie.

§ 2Orzeczenie o nicważności są d wydaje

z własnej inicjatywy albo na wl:iosek stron. władzę.

Art. 7Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie

zagadnienia prawne, wynika jąc e w toku postępowa­ nia, i nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu.

Art. 8

§ 1Władze państwowe cywilne i wojskowe

jako też władze samorządowe są obowiązane do udzielania pomocy sądom i prokur atorom.

§ 2W szczególności polic ja wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu i prokuratora

§ 3Sąd lub prokurator może bezpośrednio

zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną.

Art. 9Wszystkie władze, powołane do udziału w do·

~hodzeniu i ściganiu przestępstw, mają obowiązek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiają­ cych za oskarżonym, jak i przeciw niemu.

Art. 10

Sędziowie orzekają na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie dowodów.

KSIĘGA Zakres działania sądów.

Art. 11z urzędu rozstrzyga

Art. 16

§ 1Sąd

grodzki rozpozn a je sprawy o prze' stępst wa, za kt óre ustawa prz episuje karę pozbawienia wolności do dwó ch lat lub grzywnę, albo obie te kary ł ącznie, nie zależni e od kar dodatkowych . i środków zabez picczai4cych.

§ 2Sądy grodzkie rozpoznają nadto sprawy

o pr zestępstwa, w ymienione wart. 160, 257, 262 § 1 i 2, 264, 267, 268 i 269 kodeksu kinnego 1932 r., jeżeli w artoś ć mienia nie przen osi tysiąca zło tych.

§ 3

Sqd grodzki nie przestaje być właści wym, cho ćby ze w ? ~lędu na powrót do przestęps twa, zawodowość lub nawykni c!l,ie groziła przestę pcy kara wyżs za, niż przcv.ridziana w § 1 lub w prz,episach wymienionych w § 2.

Do właściwości sądów grodzkich nie należą sprawy o prz esb;pstwa, vvYlr.ien io ne w kodeksi e karnym 1932 r. wart. 151 § 2, 164 § 1,215 § 2, 216 § 2.

217 § 2. 243 § 2 i wart_ 255, jeżeli zniesławieni e popełn iono tre ścią druku, oraz o przestE;pstwa. które ustawy szczególne przekazują do właściwości sądów R o z d z i a ł I.

Sąd

§ 1Stwierdzeni ;: dop:ero na rozprawie głów­

nej, że sp rawa należy do \.,,-bśc i wości s'1du niższego rzędu, nie wstrzymu je d:.dsz q;o toku rozpra wy.

§ 2Jcż el i jednali: zajdzie potrzeba odroczenia rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać sprawę właściwemu s'idowi

Art. 17

l.

Sądy.

§ 1

Art. 15

okręgowych.

O

Art. 18swojej wła­

ściwości.

§ 2Uznając swoją niewłaściwość, sąd przekazuje sprawę komu należy

§ 3Na postanowienie w przedmiocie właści­

Sąd grodzk i "'-'Ykonywa zlecone mu czynności śled cze w sprawach należ ą cych do właściwości są· dów okręgowych.

Art. 19

wości służy zażalenie.

Art. 12Orzeczenie wydan.e przez sąd powszechny

osoby, która w danej sprawie nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych, jest z mocy prawa .nrieważne.

S ą d okrę go wy ro zpoznaje wszystkie sprawy nie nal eżące do właśc iwośc i innych sądów.

Art. 20względem

Art. 13Orzeczenie, wydane przez sąd niższego

z obrazą przepis ów o właściwości rzecz owe j, jest z mocy prawa niewa żne ; nie dotyczy to jedn a k orzeczeń w sprawach, dla których sąd wyższego rzędu stał się właściwym z mocy art. 30 § 2.

§ 2Orzeczenie sądu wyżs7.ego rz ęd u, wydan'e w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest

z tego powodu nieważne.

Sąd okrę ~owy ro zp',Jznaje środki odv;:oławcze od orzeczeń sąd ów grod,J..:.ichoraz zażalenia na czynności sędziego śledczego.

Art. 21

§ 1rzędu

Środki odwoławcze Rąd okręgowy sędz ieg o. kich od orzeczeń sądów grodzrozpo znaj e w składz ie jednego

Art. 22

Sąd okręgowy z udziałem przysięgłych, sąd prz ys i~głych, rozpoznaje sprawy: jako Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725. aj o przestępstwa, za które ustawa przepisuje kar ę śm i erci lub bezterminowego pozbawienia wolności; bJ o przest ę pstwa , za które najniższy ustawo·wy wymiar kary wynosi dz, iesięć lat pozbawienia wolności;

Art. 30

§ 1Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka

przestępstw, a sprawy nal eżą do właściw o ści róż­ nych sądów tego samego rz ę du, w ła ś c i wy jest sąd, w którym najpierw wszczęto pos tę pow a nie.

§ 2Jeżeli sprawy należą do właściwości są­

dów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Art. 23W okręgach, w których ustanowiono osobne

sądy dla nieletnich, sąd ten rozpoznaje sprawy nieletnich, z wyjątkiem wskazanych wart. 632 § 2, bez W1Zględu na ogólne przepisy o właściwości rzeczowej.

Art. 24Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze

od orzeczeń sądów okr ę gowych, o ile ustawa inaczej nie stanowi, oraz orzeka w innych wypadkach wskazanych w niniejszym kodeksie.

Art. 25Sąd Najwyższy jest instancją kasacyjną oraz

orzeka w innych wypadkach wskazanych w niniej.szym kodeksie. 'Art. 26. ~, Właściwy miejscowo jest prze.dewszystlaem sąd, w którego okręgu przestępstwo popełniono.

§ 1

§ 2Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu

kilku sądów, właściwy jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie.

§ 3Przestępstwo uważa się za popełnione

w tern miejscu, gdzie wykonano działanie przestęp­ ne, albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.

Art. 27

§ 1Jeżeli w chwili wszczęcia postępowania

nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest są,d, w którego okręgu: aj przestępstwo wyszło najaw; bl ujęto osobę podejrzaną; cl osoba podejrzana mieszka; zależnie od tego, w którym z tych sądów najpierw wszczęto postępowanie .

§ 2Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie, jeżeli prz:estępsŁwo, podlegające orzecznictwu są­

dów polskich, popełniono zagranicą.

Art. 28Jeżeli w chwili wszczęcia sprawy nie można

ustalić właściwości sądu w myśl art. 26 i 27, Sąd Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpoznawać.

Art. 29Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa jest

również właściwy dla podżeg a czy, pomocników oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciw nim toczy się jednocześnie.

1531

Art. 31

§ 1Sąd właściwy w myśl art. 29 lub 30 może wyłączyć sprawę wz g lędem dane go osk ar ż o nego

lub danego przestępstwa, je ż eli uzna, ż e odrę bn e jej r'JZpoznanie przyczyni się do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania.

§ 2Wyłączona sprawa przechodzi do sądu

właściwego według zasad ogólnych.

Art. 32

§ 1

Jeżeli przeciwko tej samej osobie z powodu kilku przestępstw zapadły prawomocne wyroki skazujące w różnych sądach, a w pierwszej instancji rozpoznawały sprawy sądy tego samego rzę­ du, natenczas ten z tych sądów, który wyd a ł ostatni wyrok skazujący, wydaje wyrok orzekający karę łączną.

§ 2Przy zbiegu wyroków sądów różnego rz~­

du o karze łącznej orzeka sąd okręgowy.

§ 3W razie zbiegu wyroków sądu powszechnego i wojskowego, o karze łącznej orzeka ten z tych

sądów, który wymierzył karę surowszą.

Art. 33

§ 1Orzecznictwu polskich sądów karnych nie

podlegają:

§ 2Przepis § 1 nie ma zastosowania do obywateli polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji

§ 3Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionemi w § 1, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości

Art. 34

§ 1Zarówno sąd z urzędu, jak i strony mogą

podnosić kwestję niewłaściwości mi e jscowej w są­ dzie okręgowym do czasu uprawomocni enia się aktu oskarżenia, w sądzie grodzkim do ukończenia przewodu sądowe g o w pierwszej instancji.

§ 2Późniejsze podniesienie kwestji niewłaści­

wości miejscowej sądu jest nieważne.

1532 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art. 35Spory o właściwość między sądami rórozstrzyga ostatecznie sąd bezpoś r ed­

nio przełożony nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

§ 2Orzeczenie sądu wyższego w p r zedmiocie

właściwości wiąże sąd niższy, .nawet należący do innego okręgu.

§ 1wnorzędnemi

Art. 36JeżeH sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi

powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, spra wę rozp oz.n a je sąd powszechny w zakresie prawa karnego powszechnego.

Art. 37

§ 1Jeżeli sąd wojskowy zaż ąda od s t ąpienia

mu sprawy rozpoznawanej przez s ą d pows ze chny, lub odwrotnie, a sąd, od któr eg o zaż ądano od s t ąp i e ­ nia, na to się nie zgadza, wówc za s s ąd powszechny przedstawia rzecz wraz ze swoj ą opinją dodecyzjł sądu powszechnego drugiej ins tan cji.

§ 2Je ż eli sąd powszechny drugiej in stan c ji

również oświadczy się z.a wł a ściwością sądu powszechnego, wówczas przedst awi a rzecz wraz ze swoją opinją do decyzji Sądu Na hvyższ e g·o .

§ 3Jeżeli Sąd Najwyżs z y także oświadczy

się za właściwością sądu powszechn ego, to p rzesyła sprawę wraz ze swoją opinj ą N a jwy ższemu S ą d o wi Wojskowemu, a w razie niezg o dno ś ci opinji obu Są­ dów Najwyższych, sprawę rozstrzy ga zespół z siedmiu osób, a mianowicie - z sz eś ciu s ę dzi ów delegowanych w równej liczbie p rz ez oba s ą dy, pod przewodnictwem k olejnem prezesów obu sądów . Decy zje zapadają na posiedzeniu nie jawn em, w e dług p rze pisów niniej sze go kod eksu, po wysłuchaniu wn iosków prokuratorów obu sądów.

Art. 38W toku sporu o właściwość każdy z sądów

spór wiod ą cych jest obowiąz any spełni ać w swo im zakresie działania wszelkie czynności niecierpiące zwłoki.

Art. 39Je ż eli większość świadków, których należy

wezwać na rozprawę, mieszka p oz a okrę g iem sądu, w którym sprawa się toczy, a p r zytem w znacznej odle g łości od tego s ądu, to s ąd b ezpo średn io przeło­ żony nad s ądem, w którym sprawa się toczy, m o że przekaz a ć sprawę sądowi, w k tórego okręgu mieszka większość świadków.

Nr. 83.

R o z d z i a ł II.

Wyłączenie s ~dziego.

Art. 41

§ 1S edzi a nie mo ż e br a ć udziału w prowadzeniu sprawy

§ 2

P owody wył ą c zenia trw a j ą nawet po ustaniu uz asadniająceg o je małżeństwa, przysposobienia, opie ki lu b kurateli.

§ 3P rzepis y § 1 i 2 maj ą zastosowanie również do przy si ęgły ch

Art. 42

§ 1

O p rzyczynie wyłqcze n ta sęd zi a zawiadamia w łaś c i wy sqd i w s trzymuje s ię od u d z ia łu w spraw ie, z wyjątk ie m czynn o śc i n i ecierpią c y ch zwłoki

§ 2K ażda ze str on moż e z awiadomić sąd

o przyczynie wył ączaj ąc ej s ędzie go.

A r t. 43.

O wył ą c zeniu s ę dzieg o r ozs trz-yga s ą d , w którym spr aw a się toczy, a gdy chodzi o s ~ dz.i ego grodzkie go - s ąd okrę g owy.

Art. 44

Ni e za l eżnie od przyczyn w ymien iony ch wart.

41, s ą d właścivvy w myśl art. 43 wyrącz a sę d z iego na wł as.ne jego ż ą d a nie lub na vroios ck stro ny , je że li pomi ędzy nim a j car.ą ze stron zachodzi st osun e k osob isty t e go rodzaju, ż e móglby wywoł ać wątpliwość co do jego b e zstronnośd .

Art. 40Sąd Najwyższy wł a dny

jest na wnios ek pierw- szego p ro kura t ora lub z in i c ja Ł yvvy s ą du wł aści we g o przek a zać s pr a wę innemu s ądo wi równorz ę dne m u, jeż-eli ze wz g l ę du na zabe zpie czen ie pr awi dł owego wymiaru spr a wiedl i wo ści za c hodzi p o trz eb a wyj ę cia sprawy z pod rozpoznania sądu mie jscowo dla niej właściwego.

Art. 45

§ 1Wn iose k strony o wyłą c zenie w myśl

art. 44 nal cży z glo si ć najpóini e j na tr zy dn i przed terminem w yzn aczon ym co rozprawy główne j.

§ 2W sądz i e grodz1,!m, jeże li s tr ony zawiadomiono o t enninie ro z'jJrawv tak p6źno , że termin

wskaz any w § 1 nie mo że być zachowany, na.leży Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725. złożyć wniosek o vvyłącz e nie najpóźniej przy rozpoczęciu rozp ra wy głównej .

§ 3Późniejsze z'głoszenie wniosku jest nie

ważne.

W razie wyłą czenia c ałego sądu, sąd bezposprawę wie, przez ogłoszenie ustne, zapadłe zaś poza rozprawą b ą dź prze z ogłoszenie ustne, bądź przez do. ręczenie odpisu.

Art. 53

Art. 46średnio wyż szy przekazuje

t533 innemu sądowi równorzędnemu.

R o z d zi a ł III.

§ 1Oczywiste omyłki pisarskie w o'r zeczeniu

lub z.arządzeniu można każdego czasu sprostować.

§ 2Postanowienie sprostowania podpisuje się

w ten sam sposób, jak akt uleg a jący sprostowaniu.

§ 3Na pos bnowienie zarządzające sprostowanie służy zaża lenie

Orzeczeni.a i zarządzenia.

KSIĘGA

Art. 47

§ 1Sąd wyd a je orzeczenia w postaci wyroków lub post ano;,vief!. Orzeczenie, którego . ustawa

nie nazywa wyrokiem, jes t postanowieniem.

§ 2

W kwe stia ch, nie wymag a j ą cych orzeczenia sąd u, prezes sqciu w ydaje za r ządz e nia. W sądach, podzielonych na wydziały, z a rząd z enia wydaje przewodnicz ą cy wyd ziału .

§ 3\'1/ s ąd z ie grodzkim wszystkie orzeczenia

i zarządzenia wydaje sędzia grodz k i.

Art. 48

Wyrok może zapa ś ć ty lko na rozprawie.

Art. 49

§ 1Postan owienia z apada ją albo na rozprawie albo na POS if!d zsn iu ni ejawll cm

§ 2P ostanowi enia na ro zprawie z apad ają po

wysłuch a niu obecnych stron.

§ 3P ostanowienia po za ro zpr awą z apa dają

po wysłuch a niu us tneL~O lub odczyt aniu p ;se mne,[~o wniosku prokuratora. Pos tanowien ia sędziego śled­ czego i sądu grodzkiego z" pa dają bez wysłuchania prokurato ra , chyba że kod ek s n iniej szy inaczej stanowi lub prokurator vv-nio sek swój złożył.

II.

Strony, obrońcy i pełnomocnicy.

R o zdzi ał I.

Oskarżyciel publiczny.

Art. 54Oskarżyciel

przestępstw jest public'z ny w zakresie ścigania przedstawicielem władzy pań- stwowej.

Art. 55Oskarżyciel publiczny jest obowiązany wnosić

i popierać oskarżenie w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu.

Art. 56Przestępstwa, których dochodzenie i ściganie

są zale żn e od wnio sku pokrzywdzonego, stają się z chwilą złożenia wniosku przestępstwami ścigane­ mi z urzędu.

Art. 57Oskarżycielem publicznym

sądami jest prokurator. przed wszystkiemi

Art. 50

Art. 58zach odzi potrzeba sprawdzenia okoliczfak tyczn ych c elem wydan ia postanowienia na

posiedzeniu n!cj awnem, s ą d mo że d ele gować sędzie­ go te~oż s ąd u alb o miek"owo właściwego sędziego grodzki ego do prze prowadzenia odpowied nich czynności; świadka lub b i egłeg.o można przesłuchać pod

§ 1Oskarżycielami publicznymi prz.ed sądami

grodzkiemi są: al policja państwowa,

§ 2

Przepis powyższy nie ma zastosowania, o ile prokurator sam działa.

Jeżeli ności orzysięgą·

Art. 51

§ 1S ąd nie ma obowi ązku uzasadnienia postano'\"ienia

al zarząd za j ącego p rzcp:-o'\vadze nie dowodu lub V/ ,~zv.ran l e kogoś do sądu; hl uw z~lcdninjąccgo wniose k stro ny, któremu si ę inna st ro na nie ~p rz eciwiła .

§ 2

Inne orz r:czenia s ą d po'w inien uzas a dniać, z wyj ą tk; em w ypac1 k ó\v, w któ rych ustawa wyraź­ nie go od tego zw alnia.

Art. 52sąd

o ile przep;s szcz er;ólny nie stanowi inaczei, oznajmia swo je orzeczenia , zap a dłe na rozpra-

Art. 59

§ 1Oskarżyc i el publiczny, co do którego zachodzi jedna z okoliczności, wskazanych wart. 41

pod lit. a), b), cl, d). lub który brał udział w sprawie jako sędzia lub obrońca, powinien się wyłączyć i zawia dom i ć o lem swego bezpośredniego zwierzchnika.

§ 2O przyczynie wyłączającej oskarżyciela

publicznego każda ze stron może zawiadom i ć jego bezpośredni e go zwierzchnika, który, skoro uzna, że przyczyna taka zachodzi, wyznacza innego osk<> rży­ ciela.

1534 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

§ 3Czynność dokonana przez oskarżyciela

publicznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest z tego powodu nieważna.

Nr. 83.

R o z d z i a ł III. <?skarżyciel prywatny.

Art. 68

Art. 60

§ 1Oskarżyciel publiczny może już w toku

dochodzenia złożyć wniosek o zabezpieczenie grożącej oskarżonemu kary pieniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanemi w ustawie postępowania cyw:ilnego dla zabezpieczenia powództwa.

§ 2Przepis § l ma odpowiednie zastos·owanie

do zabezpieczenia na mieniu osób odpowciedzialnych majątkowo za oskarżonego.

§ 3W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga

na posiedzeniu niejawnem sąd karny, do którego właściwości sprawa należy.

§ 4Na postanowienie w tym przedmiocie sIu

§ 1W sprawach o przestępstwa, śdgane

z oskarżenia prywa'tnego , pokrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarżyc ie l prywatny.

§ 2Przepisy art. 63 - 66 mają tu odpowiednie zas tosowanie

Art. 69Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek oskarżenia, wniesionego przez jednego lub kilku pokrzyw-

dzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym czynem, mogą się do tego postępowania przyłączyć aż do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upłynął 'termin zastrzeż'Ony do wniesienia oskarżenia. ty zażalenie.

Art. 70

Art. 61

Odstąpienie oskarżyciela publicznego od oskartenia po wniesieniu aktu oskarżenia nie wiąże sądu.

R o z d z i a ł II.

Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła po wniesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzonego służą osobom, wymie nionym wart. 66, o ile przystąpią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięcznym od daty śmierci pokrzywdzonego.

Art. 71

Pokrzywdzony.

Art. 62Za pokrzywdzonego uważa się osobę, której

dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od oskarprzed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania. żenia zagrożone.

Art. 72

Art. 63~

Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lai 17 lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają: ojciec, matka, opiekun lub osoba, pod k.fórej stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.

Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po rozpo· częciu rozprawy głównej, a przed uprawomocnieniem się wyroku, powoduje umorzenie pos:tępowania tylko wtedy, gdy nast ąpiło za zgodą oskarż'Onego lub na rozprawie zaocznej.

Art. 73

Art. 64Jeżeli pokrzywdzonym jest niepełnoletni od lat

17 do 21, to prawa jego narówni z nim mogą wykonywać osoby, wymienione wart. 63, o ile niepełno­ letni temu się nie sprzeciwi.

Art. 65

Jeżeli pokrzywdzoną jest os'Oba prawna, !to prawa os'Oby tej wykonywa jej ustawowy przedstawiciel.

§ 1W sprawie, już wszczętei na żądanie

oskarżyciela prywatnego, prokurator może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że tego wymaga interes pu· bliczny.

§ 2Postępowanie t'Oczy się w dalszym ciągu

z urzędu, lecz oBkarżyciel prywatny zachowuje prawo popierania oskarżenia.

§ 3W razie odstąpienia prokuratora sprawa

toczy się z oskarżenia prywatnego.

Art. 66

R o z d z i a ł IV.

W razie śmierci pokrzywdzonego prawa jego Powód cywilny. wykonywa: małżonek, rodzice, dzieci i wnuki.

Art. 74

Art. 67W sprawach o przestępstwa, ścigane z urzędu

a nale żą ce do właściwości sądów grodzki<:h, pokrzywdzony ma prawa str'Ony, a zwłasz·cza mo'że wno'S ić i popierać oskarż en ie zamiast lub obok oskarżyciela publicz·n ego. Przepis art. 61 ma tu 'Odpowiednie zas1to's owanie.

J Pokrzywdz'Ony może nie później niż przy rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem dochodz enia w drodze procesu karneg'O roszczeń m ajątkowych wynikających z przesolęp· stwa.

§ 2W razie śmierci pokrzywdzonego, powództwo cywilne o roszczenie majątkowe, wynika

§ 1rozpoczęciu

Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725. dla nich z p rzestępstwa, mogą wyto czyć w terminie, przewidz iany m w § 1: aj m aho nek, rodzice, dzieci i wnuki pokrzywdzonegO'; bl inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawo wegorOZ~):~tawa ły na u trzymani u po- 1535 jące

Art. 82

Co do każd ego. oskarżonego zbiera się dane, dotycz ą ce jego t ożsamośc i, wieku , stosunków rodzinnych i maj q lkowych oraz wzmianek o nim w rejestrach karnych. krzywdzo n c~o .

Art. 83

Art. 75Sąd k arny pozostawia bez rozpo znania powództwo cy\v iJnc:

aj j eżeli wyjdzie najav/, że p roces o te same r oszc zenia już się (oczy w postępowani u cyw ilnem lub zosiał rozstrzygnięt y w tern postę po w a n iu; bl j cżeli ro szc:z~nia nie m a, j ą b ezpośre dniego związku z przedm iot em oskarż \;;.o ia. .

§ 1Oskarżony pozostający

Powód cy-wilny j uż w toku d ochodzenia może żąd a ć za b ezp ie czenia pO'wództwa sposobami wskaza nemi w ustawie postępo'Nania cywilnego.

§ 2'VI prz ~dmiocie zabezpieczenia r ozstrzyga na pos iedz eniu ni ej awnem sąd karny, do którego

właśc i wo śc i sprawa n:deży.

§ 3N.3. post anowienie w t ym przedmiocie

Rozdział

Art. 84Oskarżony

§ 2\Y! razie nieocbak:;cicni a po d wsk azanym

ręczone.

Art. 79

§ 1Ten, pr'z zciwko lwm u to czy s!ę dochodze-

nie, nazy\va się pod <; jrzanym, a te n, p rzec iw k tóremu wszczęt.o posl '~ p owanie sądowe, -- os k arżonym.

§ 2Gdy Kode ks nini e jszy u ;,: ywa w znaczeniu

ogólnem wyrazu oslrurż01ry, odnośne p rzepisy mają zastosowanie także do p odejrza nego.

Art. 80Os karżony już podczas śledz hlla lub czvnn'O'ści

sądowych VI t oku dochoJzen ia Ewże żądać , ~b v mu , .'

Art. 81Os karżony m oż e

mu pytania. nie o dp owiada ć na zadawane korzystać z pomocy Je że li oska rżony jest niepełnole·tni lub ubezwłasnowolniony, prawo wybrania dlaó obrońcy słu­ ży również je i~o ojcu, matce, op ie kunowi i osobie, pod której stałą pieczą pozostaje.

Art. 86Obr011cą w sprawach karnych przed wszystkiemi sądami w gran ica ch Polski może być tylko:

al osoba wpi sa na w Polsce na listę adwoka'tówj

Art. 87N". rozprawie głównej przed sądem

głych każdy oskarżony musi mieć obrońcę.

R o z d z i a ł V.

Oskarinny. ma prawo

Art. 85

A rt. 78. ad~c sem POWOd'l. qr\viln.~,.go lub os o by, k tóre j mLl j ą byc dorę,czane pl sm:l, a,It)o w razie niewska z ~lnia lej osoby, pIsmo załącz a SI ę do akt i uważa się za do- VI.

Obrońcy i pełnomocnicy. służy z:tżalenie. § t. P owó d cywilny zam ic>:z kn ły poza 'Siedzibą sądu , w klórym sprav.' a się toczy, powinien wskazać os obę zam ieszk a łą w si ed zib ie sądu, k tóre j mają być dor ę c zane p isma dla nici~o przeznaczone.

Sąd może gO od tegO obow i~F:ku z·Nolnić. jest prokuratora, o każdej zmianie miejsca zamieszk ania.

§ 2W r a zienieusprawiedJiwionego niestawiennictwaoskarżonego, można 20 sprowadzić przymusowo

Powód cywilny ma prawo dO'Nodzenia łych tylko okoliczności, na ktorych opiera ,s woje ros~czcnia.

§ 1wo.Jności

mić s ą d, wz ględni e

Art. 76

Art. 77na

obowiąz any staw i ć się na każde wezwanie sądu lub prowad z ącego doch odze nie prokuratora i zawiado- przysię­

Art. 88

§ 1Przed wszystkiemi sądami, nawet w toku

śledztwa, os'k arżon y musi mieć obrońcę : nie uko ń czył lat siedemnastu, a nie staie przed sadem dla nieletnich lub pr7"!d sąd e m gro dzk im, przewid zianym wart. 4 § 2 prawa o u stroj u sądów powszechnych;

§ 2Przepis § 1 nie dotyczy rozprawy kasacyjnej

al jeżeli

Art. 89Prezes sądu wyznacza oskarżonemu obrońcę

z urz ęd u: al w wypadkach wskazanych wart. 87 i 88, jeżeli os!o r żo ny nie ma obrońcy z wyboru;

1536 DZ1ennik Ustaw. Poz. 725.

Nr. 83.

Art. 90

Art. 99Wyznaczenie obrońcy z urzędu do rozprawy

kasacyjnei zależy od uznania prezesa Sądu Najwyż­ szego.

Art. 91Świadka, który nie może się stawić z powodu

chofOlby lub kalectwa, można przesłuchać w jego mieszkaniu.

Art. 100

Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla oskarlub powoda cywilnego może nastąpić w sposób wskazany w ustawie postępowania cywilnego.

W razie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej, sąd zwraca się do niego pisemnie Q wyznaczenie miejsca i czasu przesłuchania.

Art. 92

Art. 101życiela

Nie wolno przesłuchiwać jako świadka:

Jednego

Art. 93

§ L Do obrony z urzędu wyznacza się adwo'k ata zamieszkałego w miejscowości, w której odbywa się ro zprawa albo toczy się dochodzenie lub śledztwo .

§ 2Gdyby powierzenie obrony z urzędu adwoka,towl natrafiało na sz,ezególne trudności, do

olbrony z urzę du wyznacza się asesora, aplikan'ia lub urzędnik a sekreta rjatu sądowego, w sprawach zaś nieletnich - także kurato,r a nieletnich lub ·członka patronatu nad nieletnimi.

Art. 94Z oskarżonym are's ztowanym 'Obrońca do czasu

wniesienia aktu oskarżenia może porozumiewać się tylko za zgodą i w obecności sędziego bądź prokuratoraj po wniesieniu zaś aktu oskarżenia wolno mu porozumiewać się z nim sam na sam.

Art. 95Pelnomocnikiem oskarżyciela prywatnego, pokrzywdzonego (art. 67) lub powoda cywilnego może

być osoba, wymieniona wart. 86, a powoda cywilnego - nadto osoba, maj ą ca prawo prowadzenia w da. nym sądzie spraw cywilnych.

Art. 96Strony mogą ud z ielać pełnomo'cnicŁwa bądź na

piśmie, bądź ustnie wobec sądu.

Art. 97Pełnomo'cnichvo upoważnia do prowadzenia

sprawy we 'wszystkich instancjach, o ile nie zawiera pod tym wz ględe m wyraźnego ograniczenia.

KSIĘGA III.

Dowody.

Rozdział I.

Świadlwwie.

Art. 98

Każda osoba, wezwana przez sąd na świadka, stawić się powinna w m iejscu, dn iu i godzinie, wskazanych w wezwaniu, i pozostać aż do zwo,lnienia.

Art. 102Poza wypadkami wskazanemi w art. 101, jeżeli

świadek 'o dm awia zeznań z powodu tajemnicy zawodowej, a sąd nie uzna za możli"lle go zwolnić, przesłuchanie odbywa się przy drzwiach zamkniętych.

Art. 103

§ 1

Urzędników publicznych i wojskowych, chodażby już nie pozostawali w czynnej służbie, wolno słuchać jako świadków co do okoliczności, na które rozciąga się ich obowiązek zachowania tajemnicy urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obecnej lub ostatnio przełoż-onej władzy służbowej.

§ 2Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby zło żen ie zeznania wyrządzić miało poważ­

ną szkodę Państwu.

§ 3Sąd może zwrócić się o 'z wolnienie urzęd­

nika lub wojskow ego z obowiązku tajemnicy do wła­ dzy naczelnej odnośnego działu zarządu państwo­ wego.

Art. 104

§ 1Mają prawo odmówić zeznań

§ 2Prawo odmowy zeznań trwa nawet po

ustaniu małżellstwa lub przysposobienia.

§ 3O prawie 'Odmowy zeznań należy osoby

te uprzedzić.

Art. 105Jeżeli osoba, wymieniona wart. 104, złożyła

zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczy, że chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej, zeznanie nie może służyć za dowód i nie ;noże być odczytane ani odtworzone.

Art. 106Świ a dek ma prawo nie odpowiada.ć na pytania

co do okoliczności, których ujawni enie mogłoby na- Dziennik UsŁaw. Poz. 725.

Nr. 83. na odpowiedzialność za przestępstwo jego sameg'o lub osobę pozo,stającą z nim w stosunku wskazanym wart. 104.

1537 razić

Art. 107Świadka, po

uprzedzeniu go o odpowiedzialnonieprawdziwe zeznania, należy przedewszystkiem zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do s'tron.

Ści za

Art. 113§ L Świadek składa przysięgę, powtarzając za

sędzią lub odczytuj ą c na głos jej rotę, przyczem wszyscy, nie wyłączając sędziów, stoją.

§ 2Niemi pi ś mienni składają przysięgę przez

podpisanie roŁy. Niemi nie p iśmienni przysięgają przy pomocy tłumacza, czyniąc znaki.

§ 3Przed odebraniem przysięgi sąd uprzedza

świadka o znaczeniu tego aktu i odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie.

Art. 108rozprawie głównej odbiera od świadka

przysięgę, chyba że strony zwolnią świadka od przysięgi, a sąd nie uważa jej za potrzebną.

Art. 114Sąd na

Art. 109Świadkom, którzy w dane j sprawie zeznawali

pod przysięgą, przypomina się przy ponownem przesłuchaniu poprzednio zło'żoną przysięgę, chyba że sąd uzna ponowne zaprzysiężenie za konieczne.

Sę:aziaśledczy przesłuchuje ~wiadka pod przysięgą wtedy tylko, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, ze świadek bez przysięgi nie powie prawdy, lub że nie stawi się na rozprawę główną z powodu przeszkód, Plie dających się usunąć lub zbyt ,trudnych do usunięcia, albo z powodu znacznej O'dl€~'ości miejs,ca pobytu.

Art. 110

przysięgi; c} podejrzani o udział w czynie, będącym przedmi'o tem postępowania, lub o dzi ałal­ ność przestępną, pozostającą w ścisłym związku z działaniem oskarżonego.

§ 2Duchowni uznanych prawnie wyznań nie

5kładają przysięgi.

Ad. 116. między zeznaniami świadków zajdą sprzecznośd, sąd może zarządzić stawienie ich sobie do oczu.

Art. 117

§ 1Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo

sąd skazuje świadka na grzywnG do pięciuset złotych oraz na zapłac enie kosztów, wywołanych odrocze- niem rozprawy z powodu jego niestawiennictwa.

Grzywnę, w razie niemożności jej ściągnięcia, z:imienia się na .areszt do dwóch tygodn i.

§ 2Ponadto sąd w raz ie potrzeby zarządza

przymusowe sprowadzenie świadka.

Art. 118

'Art. 111.

Świadek składa przysięgę według roty następującej: "Przys' ięgam Panu Bogu Wszechmogą­ cemu i Wszechwiedzącemu, że będę mówił sZlCzerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego co mi jest wiadome. Tak mi, Panie Boże, dopomóż".

S 2.

Przesłuchanie co do samej sprawy zaczyna się od wezwania świadka, aby opowiedział wszystko co mu wiadomo w sprawie, poczem sąd, a następni~ ,s trony mogą zadawać mu pytania.

Jeżeli § L Nie składają przysięgi: al nieletni do lat czternastu; ,b} osoby, które z powodu choroDy psychicznej 'lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie zdają sobie sprawy ze znaczenia § '1'.

Art. 115Osoby wyzn'ające reHgję chrześcijańską

przysięgają przed krzyżem.

§ 3Osoby wyznające religję mo,jżeszową trzymają prawą rękę na to,r ze-2 ks. Mojżesza 20 rozdz

.7 wiersz. l\:rt.112. § f. Formy zapewnien'ia przez świadków, niewymienionych wart. 111, że 'zeznają prawdę, niczego nie ukrywając, określi, z uwzględnieniem po,s zczególnych kategoryj świadków, rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospo.Jitej wydane na podstawie uchwały Rady Ministrów.

§ 2Przepisy dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych mają tu zastosowanie

§ 1

Skutki wymienione war;!. 117 mają rówmez zas'Łosowanie w razie nieusprawiedliwionej odmowy złożenia zeznań lub przysięgi, przyczem w razie ponownej odmowy sąd mocen jest skazać świad­ ka ponownie na grzywnę do tysiąca złotych, z zamianą w razie niemożności ściągnięcia na areszt do jednego miesiąca.

§ 2

Niezależnie od powyższych kar, sąd może nakazać niezwłoczne aresztowanie świadka, odmawiającego zeznań lub przysięgi, na czas nie przekra cza jący jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli świadek złoży zeznania, względnie przysięgę, lub jeżeli sprawę w danej instancji ukończono .

Art. 119O przymuso" le sprowadzenie lub o ukaranie

osoby, podlegającej sądown ictwu wojskowemu, i o zasŁoS'o,wanie względem niej środka, przewidzianego w. art. 118 § 2, sąd zwraca się do władzy wojskowej. 'Ad. 120.

JeżeHrozprawę odr'Oczono z powodu niesbwiennictwa albo odmowy zeznań lub przysięgi przez Dziennik Ustaw. Poz. 725.

1538 kilka osób, wszyscy, których nieusprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarną za zwrot zwią za nych z 'cem kosz{ów, o ile sąd inaczej nie postanowi.

Nr. 83. żakład dokonać badania wn Gtrzności i innych przedmiotów mogących mieć związek z otruciem.

§ 2Do b adania należy w razie po<Łrzehy zawezwać również lekarza

Art. 130

Art. 121Sąd zwalnia świadka od kary, zwro'tu kosztów

i przymus'o wego sprowadzenia, jeżeli świadek w cią ­ gu dwóch tyg'o dni od zawl,a domienia go udowodni, że niestawiennictwo jego b yło usprawiedliwione.

Art. 122Na postanowienia, wydane

118, 120 i 121, służy zaż a l en ie. w myśl art.

117, R o z d z i a ł II.

Oględziny, biegli i tłumacze.

Art. 123

W razie potrzeby sąd dokonywa oględzin miejsca, rzeczy lub dała .

Art. 124

W wypadkach, wym ag ających wiadomości specjalnych, sąd wzywa bi egłych .

§ 1Jeżeli zachodzi potrzeba zbadania stanu

psychicznego oskarżonego, sąd wZyWa przynajiImiej dwóch lekarzy, w miarę możności psychjatrów.

§ 2Biegli mo gą żądać oddania oskarżonego

podobserwa:;ję w zakładzie leczniczym.

§ 3Potrz ebę, czas trwnniaoraz miejs'c e obserwacji określa sąd. Obserwacja powinna trwać nie

dłużej niż sześć tygodni. W wvvadkach wyjątko­ wych, sąd na wniosek biegłych może przedłużyć ten termin na czas ściśle określony.

§ 4Na poS'tanowienie, nakazujące obserwację w zakładzie leczniczym, służy zażalenie

§ 5Jeżeli karalność czynu oskarżoneg'o zależy od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzo1

tle .. go, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzyw.. dzonego.

Art. 131Oględzin połączonych z obnażeniem ciała do,·

konywa się, w miarę możności, za pośrednictwem biegłego tejże płci. Sędzia może być przy tern obecny tylko w razie potrzeby.

Art. 132

A rt. 125. § L Do pełnienia cz ynnoś ci biegłego obowią­ 'z any jest nietylko bieg'l y s ą dowy, lecz także każdy, kto uprawia zawód stwierdzający jego wiedzę w danej dziedzinie.

§ 2Okoliczno ś ć, że ktoś jest świadkiem

w danej sprawie, nie wyłącza przesłuchania go jako biegłego.

Biegły składa ustnie lub pisemnie są,dowi dokładne sprawozdanie ze swoich spoS'trzeżeńoraz opc.rtą na nich opinję.

Art 133

§ 1§ L Nie mogą być biegłymi osoby, k,tórych

w myś l art. 101 nie wolno przesłuchiwać jako świad­ ków lub które w myśl art. 104 mają prawo odmówić strona przytoczy ważne powody, osłabiające zaufanie do danego biegłego, sąd wzywa 'W: jego miejsce innego.

§ 2Jeżeli

roty na- "Przysię gam Panu Bogu Wszechmogą­ cemu i Wszechwiedzącemu, że powierzone mi obowiązki bi egłeg o wykonam z całą sumienno ści ą i bezstronnością.

Tak mi, Panie Boże, dopomóż".

Art. 126

zeznań.

Biegły składa przysięgę według stępującej:

§ 2Biegły sądowy składa przysięgę tylko

przy objęciu stanowiska, a w pósz<:zególnych sprawach powołuje się na nią.

Art. 134

Art. 127

Do oględzin zwłok zawsze wzywa SIę lekarza, lW miarę możności biegł e go sądowego.

Art. 128§ L Gdy za'c hodzi podejrzenie zadania gwał­

townej śmierci, zarz ą dza się otwarcie zwłok przez lekarza.

§ 2Do otwarcia zwłok należy, w miarę moż ­

ności, prócz biegłego zawezwać rówmez lekarza, który osta'tnio udzielał pomocy zmarłemu.

Art. 129§ L Gdy zachodzi podejrzenie śmierci z otrucia, należy przez chemika lub odpowie-clni urząd albo

Biegli mo'gą za zgodą sądu przeglądać akta sprawy w całości lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne do ustalenia opinji.

Art. 135

Sąd kieruje badaniem dokonywanem przez biegłych , a jeżeli wanmki badania tego wymagają, może wyznaczyć bie głym termin do złożenia opinji oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegające badaniu.

Art. 136Jeżeli przedmiot badania może ulec zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, należy, w miarę mo'ż­

ności, pozost awić część tego przedmiotu w przechowaniu sądowcm. ~r.

Dzienni!: Ustaw. !Joz. 725.

83.

1539

Art. 137

Att. 114.

Jeżeli opinja b i e głych jest niejasna lub s1?rzecz,na, sąd może zar zą dzić po nowne prz es łuch ame tycn samych biegłych lub w ezwać in nych.

Re w izji dom owej w p orze nocn ej d o konywa ć wolno tylko;

Art. 133Zamias t wzywania b i eg ł ych lub niez a l e żnie od

Ich wezwania, sąd m oże zas ięgn ą ć opinji odpowiedniego urzędu lub zakł a du.

Art. 139

. § 1.

W sprawach o podrabianie polskich pie- niędzy, sąd zasię ga opinji ur zę du lub z akł.a~u, powołaneg·o do druko wan ia b an'knotów lub blCla monet.

§ 2W sprawach o podrabianie pieniędzy ob

cych, sąd w razie potrzeby z a się g a za pośrednictwem Ministra Sprawie dliw' oś ci op inji wła ś ciwego urzędu lub zakładu zagranicznego. blic z n oś·ci ; cJ w lo kalach, któr e służą za mi e jsce s,c hadże k przestepców, albo do przecho wywa nia rze. ' , l' ci o czy p och od iąc y cn z prze s tę pstwa , <bO a zawodowego up rawian ia nierzą du lub gier hazardowych.

Art. 145

Za porę noc ną uważ a się czas od g;}Jzinyw ieczorem do siód mej r ano.

§ 2Rew i zj ę rozpo czę tą ~a dnia można prowadzić nadal mimo nasŁania p Oty nocn ej

§ L dziewiąt e j

Art. 140

§ 1

Sąd wzywa odpowiedniego tłumacza, ~e1i zachodzi potrzeb a : je-

§ 2Do tłumaczów mają odpowiednie zaS'to:sowanie przepisy dotycz ą ce biegłych

Rewizji w pomie szczeniu urz ęd u pań s t wo wego lub sam orządowe g o do ko nywa się po zawiadomieniu prz e ł o żonego lub jego zastępcy.

A rt. 147.

Rewizji w p::Jmies zczeniu zajętem prz ez wojsko dokonywa się w ob e c no'ści b e zpo śr edni ego przeło,­ żon e go lub wyznaczonego prze zcll. za s t ę pcy.

Art. 148

Art. 141

§ 1

Art. 98, 107, 108, 109, 111 § 2, 3, art. 112, 113 § 1, 3 i .art. 114 - 122 ma j ą odpowiednie zas tosowanie do biegłych i tłumac z ów.

§ 2Przymusowe sprowadzenie bie g łych i tłu­

~aczów należy stosować tylko w wy p a dkach wyjąt­ kowych.

R o z d zł a ł III.

Rewizja i zatrzymanie rzeczy.

Art. 142

U osób podejrzanych o popełnienie przewolno dokonywać rewizji osobist ej lub domowej ,celem ich ujęcia, wykrycia dowodów winy albo przedmiotów, uzyskanych przez prz 2 stępstwo lub ulegających konfiskacie.

§ 2U innych osób lub w innych miejscach

woJno dokonywać rewizji tylk o wtedy, jeż e li zachodziuzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: nso·b a podejrzana o przestępstwo albo przedmioty 5tanowiące dowód przestępstwa, uzyskane przez przestępstwo 'lub ulegające konfiskacie.

§ 1stępstwa

Art. 143Rewizji osobistej należy dokonywać w

motności za pośrednic.fwem o·soby tejże płci.

Art. 146mIarę

Rewizji w biurze lub mieszk a niu osób wymienionych wart. 33 wolno doko n yw,a ć t yl ko za zgodą właściw eg o przedstawiciela dyplomatyczn ego.

Art. 149§ L O s obę, u której rewizj a ma si ę odbyć, zawiadamia się o celu rewizji i wzywa się do obecności

przy niej.

§ 2Jeżeli gospodarza lokalu niema na miejscu, wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego doro's lego domownika lub sąsiada

Art. 150; § L Jeżeli rewiz!ji dokonywa nie s ęd zi a, to winien ok azać 'osob ie, u krt:óre'j rzwizja ma się OGbyć, pole'c enie sądowe.

§ 2W wyp adka ch n i e ci erp i ących z włok i, jeżeli polecenie sądowe nie mo g ło by ć wy da ne przed

rewizją, należy zwrócić się do s ąd u 'O zah'v-ier dzenie rewizji i doręczyć je w ciągu czterdzies tu oś miu godzin po odbyciu rewizji owbie, u które'j ją .przep rowadzono.

Art. 151

Przedmioty zahra,n e prz y rewizji n ależ y spisać, a na: żądanie osoby, od które:j je odebrano, wydać jej pokwitovlauie.

Dzien!::~': UstaVI. Poz. 725.

1540 Arf. 152.

§ 1Przedmioty, mogące służyć do ustalenia

istoty czynu lub do wykrycia s,pra'wcy, należy, po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładne g o opisu, a:lbo dołączyć do akt sprawy, a1lbo oddać na przechowanie właśócielowi lub innej osobie godnej zaubnia z obowiązkiem przedstawienia ich na każde żądanie sądu i z zakazem ich ~byci3. lub przekształcen~a.

§ 2Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować

Art. 153osoba, maj ąca u siebie przedmioty

stanowi ące dowód prz estęp s twa, uzyskane przez pr,ze:stępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich wydania" można zarządz i ć ich odebranie .

§ 2Jeżeli ;przedmioty odebrał nie sędzia, to

odbierający powinien niezwłocznie zwrócić się do są;du o zatwierdzenie odebran ia.

§ 1Jeże li

Art. 154

§ 1

Osobę, która odmóv,riła wydania rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje na grzywnę do pięciuset złotych z zamianą, w razie niemożno­ ści ściągnięcia, na areszt .do dwóch ty.godni.

§ 2

Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada u sieb ie przedmioty wymien i:one w a'rt. 153, odmówiła ich wydania, a drogą ,rewizji nie można ich odna.Ieźć, to sąd mnże skazać tę osobę na grzy"v.nę do pięciuse t złotych z zamianą, w razie niemożno ś ci ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponowne'j odmowy -- na grzywnę do tysiąca złotych z Zamia11ą, w raz ie niemożności jej ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca.

§ 3Niezależnie od powyżlszych kar, sąd może

w wypadku. ws,k azanym w § 2, nakazać niezwłoczne aresztowanie o's aby, odmawiające j wydania, na czas nie przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli przedmioty wy dan o, albo jeż e li 'S lp 1rawę w danej instancji uk ończono.

§ 4Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do te go, ;kto b ądź sam jest podejrza:ny

o dane przestępstwo, b ądź może zwolnić się od s<kła ­ dania zeznań.

§ 5Na postanowienia są,du, wydane na zasadzie niniej's ze'gu artykułu, służy zaża,]enie

Art. 155

§ 1Jeżeli urząd, od którego sąd zażądał dokumentu, odmawia wydania go, sąd może zwrócić się

do władzy naczeln.ejodnośnego zarządu ipańsrwo­ wego o polecenie wydania dokumentu.

§ 2

Wydania wolno odmó,wić jedynie wtedy, gdyby ujawnienie dokumentu 'wyrządzić miało poważną s, z:kodę Parrs bwu.

Art. 156

§ 1Korespondencję i inne papiery, zna,lezione

przy rewizji, można przeglądać bez z'g ody osoby, u kt6rej je znaleziono.

§ 2Jeżeli u osoby niepodejrzanej o popdnienie przestępstwa (art. 142 § 2) do:konywa rewizji nie

sędzia i nie prokurator, a zachodzi pOltrzeha przejrzenia takiej korespondencj i lub pa;pieró"\'l mielO sprze- Nr. 83. ciwu osoby, u której je znalezj'ono, należy nie prze· &I lądając opieczęt'ować je i przesłać do sądu lub do p.rokuratora. Osoba, od które'j papiery odehrano, mo±e je opieczętować własną pieczęcią.

Art. 157Do obecności przy rozpieczętowaniu i przej·

rzeniu korespondencji i papierów wzywa się, w miarę możności, oS'obę, od której je odebrano.

Art. 158

§ 1Urzędy pocztowe, telegraficzne i ko'l ejowe

są obow iązane na żądanie sądu wydawać sądowi lub prokuratorowi korespo'ndencję i przesyłki, wysyłane przez oskarżonego lub do niego adreS'o'wane.

§ 2Na postanowienie sądu służy zażalenie

Art. 159W wypadkach niecierpiących zwłoki, prokurażądać WIstrzymania wydamia ws'ka,z anych

wad. 158 korespondenoji i przesyłek aż d'O czasu uzy's kania ipo.]ecenia sądu, nie dłużej jednak niż na trzy dni.

Art. 160tor

może Jeżeli potrzeba zatrzymania korespondencji pocztowe j lu:b tele,g raficznej albo pr'ze'syłek kolejowych wyniknie w t'o ku dochodzenia, należy zło;żyć odpO'Nie>dni wnios ek sędziemu śledczemu lub sądowi grodzkiemu, który po roz:poznaniu po's,z lak wydaje postanowienie.

Art. 161Korespondencję i przesyłki wydaje się tylko są­

dowi lub prokuratorowi i ,tylko są.d lub prokurator mają pmwo je otwierać. Prz.epis art. 157 ma tu zastosowanie.

Art. 162

Przedmioty uzyskane zapomocą przestępstwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty pr'zestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu.

Art. 163Jeżeli zachodzi wątpliwość co do osoby

właściciela przedmiotów odebranych od oska,rżone' go, oddaje się je aż d'Oczasu rozstrzygnię­ cia są dowego na przechowanie sądowe lub osobie

§ 1. lub p.raw

go'duei zaufania, pod waifll!nlkami przewidzianemi w art. 152 § 1.

§ 2Przedmioty ulegające szybkiemu ,z epsuciu

i zniszczeniu sprzedaje się w tym wypadku z przetargu p~.1blicznego przez zarząd gminny lub policję, a osiągnięte pieniądze składa się do sądu.

KSIĘGA IV.

Zapobieganie uchylaniu się od sądu.

R'Ozdział L Tymczasowe aresztowanie.

Art. 164§ L Tymczasowe aresztowanie może nastąpić

t y 1'!< o na mo:;y pcstalnowiellia sądu,' 1541 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Nr. 83.

§ 2Na postanowienie w tym przedmiocie sluiy zażalenie

Art. 165Tymczasowe aresztowanie może na'Stą'Pić wtedy

'tylko:

§ 1Schwytanego na gorącym uczynku lub

b~IZlPośrednio potem w czasie pościgu, każ'dy ma prawo zatrzymać nawet bez postanowienia sądu, jeżeli zlachodzi obawa ucieczki Ischwytanego lub jeżeli nie można iUlsblić j ego tożsamości.

§ 2Schwytanego należy natychmiast oddać

ręce polrcji, prokumtora lub sądu grodzkiego. w

Art. 167Prokuratorowi i policji służy w każdej chwili

prawozakzymania podejrzanego, gdy zachodzą warunki niezbędne do wydania postanowienia o are'sztowaniu, a zwłoka mogłaby Ispowodować ucieczkę podejrza'nego lub zatarcie śladów przestęps tiwa.

Art. 168PQldej1rzancgo zaJtrzymanego należy sprowadzić

natychmiast do najbliżs.zego sędziego śledczego lub sądu grodzkiego, który przesłuchuj e zatrzymanego i !pO zaJpoznaniu się z zebranemi poszlakami bądź zarzą;dza alr esztowanie podejrzanego, bądź wypuszcza g'O na wolność.

Art. 169

c.

Jeżeili wciągu c,zitmdzie1stu osm1U godzin od chwili zatrzymania pr·zez władzę nie doręczono podejrz.anemu odpisu postanowienia sądu o are!szt owaniu, należy zatrzymanego wypuścić na wolność.

Art. 170

§ 1

'. Are1sztowane:g o tymczalslQW'o na!le!ży natychmia!Sit wypuścić na wolność, jeżeli ustaną przyczyny, dla których amsztowanie l1'alstą'Piło.

§ 2Wtoku do!chodzenia ,zarządzenie wypuszczenia na wolność może wydać także prokurator

Art. 171§ f. Aresztowanie pndejrzanelgo może trv.rać

w toiku dochodzenia najwyżej dwa miesiące. Należy to uwidocznić w pOIstanowieniu sądu.

§ 2Na uzasadniony wniosek, sędzia śledczy

lub !sąd grndzki może przedłużyć areszt jesz1cze najwyżej o miesiąc. Da lszego przedłużenia udzielić nie można.

Art. 172

§ 1Aresztowanie w toku śledztwa, łącznie

z dochodzeniem, m oż e trwać najwyżej sześć miesięcy.

§ 2Dals zego p rzed ł użenia aresztu sąd OIkrę­

gowy może udzielić wtedy tylko:

R o z d z i a ł II.

Kaucja i poręczenie.

Art. 173Sąd mo'że od aresztowania oskaifŻonego 'Odstą­

pIe lub już ar esztowan ego Zlwolnić pod walrunkiem złożenia kaucji lub p oręczenia w określorrwj sumie pieniężnej, przy której wyznaczeniu sąd uwz!ględnia stopień zamożności osk arżoneigo i składa.jące!go kaucję lub poręczyciela, wysokość wyrządz'Onej szkody i gr;)żącą karę.

Art. 174Zamiast zażądania kaucji lub pmęczenia od

wojskowego w służbie czynnej, sąd może poprzestać na dozorze jego władzy przeł ożonej.

Art. 175Kaucję może złożyć

albo sam oskarżony, albo inna osoba.

Art 176Kaucję składać należy

pierach wartościowych, przez urzędy skarbowe. w gotowiźnie lub w papl'zyjmowanychza ~aucje

Art. 177

\Vpis hipoteczny może zastąpić złożenie gOltowizny lub papierów wartościowych tylko wówczas, jeżeE jednocz eś nie złożono dow ód, że wartość obciążanej ni eruchomo ś ci, po pOl brąceniu hi:p'otek mają­ cych pierW1sZeńsh~"o, do:sta:Łecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji.

Art. 178Porę cz enie skład a ć może tylko o'so:ba, mazamieszkanie w k'm ju i przedstawiająca

dostateczne dowody, że jej m a'iCJJtek wystarcza na po-

§ 1jąca stałe

krycie poręczenia.

§ 2

Sąd może nie przyjąć poręczenia, osoba poręczyciela nie budzi zaufania. jeżeli

Art. 179

§ 1Skład a jąc~go

kaucję l·u b rporęczenie uprzedza s.ię, że w razie ucieczki oska.rżonego lub nieu sp r.awiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu, kaucja ulegn ie przepadkowi, a od poręczyciela ściągnięta będzie suma poręczenia.

Dzienn:k Ustaw. Poz. 725. )542 Do ,składająceJ!o 'kaucję lub poręczenie zastosowanie przepisy art. 78.

§ 2mają

A,t. 180.

Z przyj(}cia kaucji lub poręczenia należy spo u :J.dzić protokół, kt ć ry 'Pcdpisuią składaja,cy oraz przyjmujący kaucję lub poręczenie. W protokóle tym zaznaczyć należy zachowanie przepisu art. 179.

Art. 181

§ 1O rprzepadku -k aucji lub o ściągnięciu sum y po ręczenia rozstrzyga : w toku śledztwa - sędzia

~lcdc zy , w innych wy\xld·kach sąd, do którego właś ciwości sprawa należy.

§ 2Przed wydaniem postanowienia należy

osonę, która złożyla kaucję lub poręczenie, wezwać do złożenia wyj:l.Śnień.

§ 3Na postanowienia w tym przedmiocie słu ­

Nr. 83. dalania się ze sta łe ao miejsca zamieszkania, albo od~ dać go ped dozór polic ji państwow ej, w.ójta lub sol· ~ ysa albo pod ,dozór innej władzy, która tego się po ~ dejmie, jeżeli środki te są w danym wypadku wy-. starczające. §~. W razie za'kazu wydalania <się, nie wolno oskarżonemu opuszczać stalego miejsca zamieszka- nia bez zezwolenia sądu, a w tO'ku dochodzenia bez zezwolel).ia prokuratora.

§ 3Oddany pod dozór ma -nadto obowiązek

zgłaszan ia się do władzy dozorującej w odstępach czaSij, określonych w )posia:rrov/ieniu sądu , k tóry prćcz tego zobowiązać może oskarżonego do innych o.;!mnic zeń jego swobody, ułallwjającyc h wykonywanie dozoru.

§ 4J eżeli oskarżony nie stosuje <się do zarzą ­

dzell wydanych na zasadzie niniejszego artyku łu, ~ąd władny jest zastosować skuteczniejszy środek zapobiegtlwczy, ży zażalenie .

Art. 182

R o z d z i a ł IV, Kwotę przepadłej kau..cH lub .sciągniętego porę ­ czenia przelewa się dq Skarbu Państwa, wszakże pokrzywdzony ma pier\'",szel1stwo -do zalSpoAojenia z lej kwoty n~. szczeń o odsz,kodowanie za wyrządzoną przez pr·zesb:;pstwo krzywdę , o ile odszkodowania tego nie może uzyskać z majątku sprawcy l!lb osoby za jego czyn odpovriedzia'l nej .

Listy gończe i ielazne,

Art. 183

O sobę, która zł'oży ł a kauc ję lub poręczenie, za wiadamia się o terminach wy,maczonych do stawien n ictwa oskarżonego.

Art. 184, Sąd może nakazać aresztowanie oskarżonego na wolność za kaucją lub poręcze ­ wypuszczonego niem, jeżeli wyjdą najaw nowe okoliczności wymagające aresztowania . ,

Art. 185

§ 1W razie cofni~ia kaucji lub poręczenia

Art. 188

§ 1J eżeli miejsce pobytu oskar.ionego jest

nieznane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez policję.

§ 2W l oku dodlOdzenia prokuratorskiego zar ządzenia takie wydaje prokurator, a przy wykonaniu wyroku - władza wykonywająca wy rok

Art. 189, § L Jeżeli oskarżony, względem którego ·z a padło postanowienie o aresz.towaniu, ukrywa się, sąd lub prokurator moie Odpow iedzia.lność osoby, która cofnęła kaucję lub poręczenie, ustaje do;p iero z chwilą aresz towania oslw. rżonego albo złożeni Ol. nowe j kaucji lub por ęczenIa.

Art. 186

§ L Z chwilą aresztowania oskarżonego, umorzenia postępowania lub wydania wyroku un iewinniające11.O, poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się osobie, która j;), złożyła .

§ 2Przepis § 1 nie d otyczy kaucji lub porę ­

czenia, co do I<tórych już za:padl"o .p ostanowienie p ich 1?rzepadku lub ściągnięciu, Rozdział III, rozesłanie listów

§ 2

Rozesł anie listów gończyc h za ska,zanym, który się ukrywa, zarządza władza wykOi~ywając a wyrok.

Art. 190, należy wkarżonego niezwłccznie aTesztować,

§ 2zarządzić

gończych. ,w listach gOllczych wymienia SIę: aj bj władzę, która je rozsyłaj imię i nazwisko, a w miarę możności dokładny rysopis oskarżonego z 'dołączeniem jego podobizny; cj zarzucane mu przestęps two; dj ostatnie znume miejsce zaffii€"sz:kania i gm inę, do 'które j oskarżony należy; ej postanowienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący;

Zakaz wydd!l.nia się, dozór policji.

Art. 191,

Art. 187Sposób rozpoWszeclmia:nia listów gOT'iczych, wybór pism, 'w ktćrych mają być ogłoszone, oraz rniej~

sc.o~~·ości, w których mają być plakatowane, zależy od uznania władzy, która r ozsyła listy gończe, § L Uznając potrzebę zastosowania środka zapobiegawczego, sąd może zakazać oskar.ion,emu wy- Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art. 192Jeżeli oskarżony przebywający za, granicą złoży

oświadczenie, że stawi s i ę do :sądu w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wo,l nej :stoł1 Y ' ~ąd mqże mu wy,dać list żelazny.

Ąrt.

193.

Ust żelazny za,pewnia oskarżonemu pozosta ;'\\Tanie na wolności aż do zapadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskarżony:

1543 stałe doręczanie korespondencji p oleconej , doręcza; się za pośrednictwem władz gminnych.

Art. 199Polic ja państw'owa doręcza pisma sądowe, jeżeli

doręczenie pozo's laj e 'W związku z c zynnością, poleconą policji przez sąd luJb 'Prokura tora. c

Art. 194

§ 1'

Art. 200Wezwania i inne pisma sądowe przesyła się dla

czynnej ich bez- doręczenia wo'jskowym w ,służbie po\Ś'redniemu dowódZltwu.

Art. 201Q wezwaniu o's oby, będącej w służbie kolei albo

żeg l.ll'g i wodnej lub powietrznej, zai'Niada"mia się jednocześnie bezpośrednią zwierzlchność osoby wez- wanej. ' Sąd może wydan.ie listu żelaznego uzależ­ nić od zł,ożenia ka ucji lub poręczenia.

§ 2W takim razie nie dotrzymanie wa1runków

wymienionych wart. 193 pociąga nietylko aresztowanie oskarżonego, lecz t akże przepadek kaucji lub

Art. 202Pisma sądowe doręcza SIę adresatom, w miarę

do rąk własnych. rąpżności , ~ciągn i~c i e sąmy poręczenia.

K S I Ę GA V.

Pr~episy porząąkowę.

Art. 20.3

§ 1Jeżeli z p pwodu nieohe clla.ści a"dresata nie

można :dorę-czyć mu pisma do rąk własnych, doręcza się je c.o'rosłemu domownikowi, a w jego braku sąsiadowi lubdo z'Orcy d omu.

§ 2

R o zd ział I.

Doręczanie wezwań i innych pism sądowych.

Art. 195Wezwanie wy,syłane przez sąd powinno b yć

opatrzone podpisem sędzieg'O l.ub sekretarza, a wysyłane przez pl'oikuratora pod!pisem .r pwkura"tora lub s ekreta'r z a,.

Art. 196'w wezwaniu należy wiSkazać:

Art. 197

§ 1Pilsma 'sądowe doręcza się rpo~ztą w listaph

zwrotnem lu:b przez funkc jonar juszów sądowych lub prokuratol1skich, a osobom, pozosltającyiffi w więzieniu także prze:z; fUnJkcj'o narjuszó<w zarządu więziennego.

§ 2Adresat może odebrać pismo beZiPośred­

nio W sekretarjacie sądu. iZ rpokw~towaniem

Art. 198Pisma adre'sQwane do mie,jsoowolś ci, w których

niema urz~du pocztowego, ani nie jest zorganizową,nę Jeżeli si ę nikt nie znajdzie, ktony pismo chciał przyjąć, zostawia się je bądź w miej,scowym urzQdzie gmir.nym, bądź w urzędzie pocztowym. . § 3. W razie doręczenia p i'sma sąsiadowi lub dozo'r cy domu albo pozos tawienia go w urzędzie gminnym lub poc;~towym , przybija lsię na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono.

Ant. 204.

Pismo, przeznaczone dla kor'p or acj i, spól'ki, stowarzyszenia, z a kładu lub związ. ku , albo dl a obroń­ cy lub pełnomocnika st ron y, m ożna w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, up oważnionej do przyjmowania pism, doręczyć także zas tępczo do .rąk każdej osobie, zatrudnionej w biurze, a w braku taki.ch osób -doz.orcy domu, gdzie biuro się znaj,duje.

Art. 205Je'żeli strona, której

do ręczono wezwanie na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i n ie zawiadomiła o tern sądu, t'O wezwania i inne p~s'ma sądowe, wyslane jej pod osta tnim znany,i n a:dresem, uważa się za doręczone.

Art. 206§ L Odbierający pismosiwierc1za jegO' dorę­

czenie podpisem własnoręcznym ze w'skazaniem daty doręczeni a, jeżeli zaś je,s t niepiśmienny lub odmawia pocLpi,su, to doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczynę br&ku podp isu.

§ 2Dowód doręczenia przesyła się władzy

wysyłającej pismo.

1544 DziennIK Ustaw. Poz. 725.

Art. 207Jeśli ze względu na brak czasu lub z innych

przyczyn doręczenie wezwan ia w 's posób, przewidziany w niniej,s zym kodeksie, byłoby szczególnie ubrudnione, świadków lub biegłych mo'żna wzyw a ć telegraficznie, telefoni,c znie lub w in ny sp osób, najodpo. wiednie:jszy ze wzgl ędu na dlwhczności.

Art. 208Niestawiennictwo osób wezwanych w myśl

art. 207 pociąga za sobą usta'Wowe skutki niestawiennidwa o tyle tylko, o ile sąd nie będzie miał wątpli­ wości, że wezwanie dos zło zawczasu do wiadomości :wezwanego.

Art. 209Niezachowanie pr,z~pl'SQoW art. 195 - 207 me

powoduje nieważnoś ci doręczeni a!, jeś li o s'Oba, dola której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeroaczone, 'oświadczy, że wez'W'a nie to lub pismo wie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie tamuje biegu postępowania.

Art. 216Przesłanie akt innym władzom, prócz sądowycn

i prokurwtorskich, zależy od uznania sądu. Po ukoń­ czeniu poslępowania przesłanie akt może zarządzić lakże kierown i:k sadu.

Art. 217

§ 1Oskarżony ma za wsze prawo otrzymać

bezpłatnie jeden odpis każdegc postanowienia i wyroku.

§ 2W innych wypadkach żądający odpi,s u

wnosi opłatę podług taksy usta:lio nej przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia.

R o z d z i a ł III. 'Otrzymała.

Terminy.

Art. 210

§ 1Osolba, mająca przymusowo spmwadzić

weZ1wanego do sądu, okazuje wezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, alby się z nią udał na miejsce wska,z ane w nakazie.

§ 2W nakazie dostawienia. należy wymienić

szczegóły wskazane wart. 196.

Art. 211W razie oporu, sprow adzający ma prawo tlzyc

a w miarę potrzeby zwmca się 'o 'Pomoc do polioji, a nawet do osób rprywatnych, które zgodzą się udzielić pomio cy. siły, R o z d z i a ł II.

Przeglądanie akt i otrzymywanie 'Odpisów.

Nr.S3.

Art. 218

Do biegu terminu nie wlicza s.ię dnia, od którego ustawa liczy dany termin.

Art. 219Koniec terminu, któryby miał Uipłynąć w niedzi elę lub muy dzień ustawowo uznany za święto

powszechne, przypada na następny dzień powszedni.

Art. 220Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed

jego upływem pi,s mo zostało nadane w polskim urzę­ dzie pocztowym lub telegrafi'c znym, a przez osobę uwięzioną złożone w zalJ.'Ządzie więzienia.

Art. 212

Art. 221

§ 1Strony oraz ich ohrońcy, pełnomocnicy

i Uista,w owi przedstawiciele ma ją prawo w kancelarji •

§ 1Zawite 'Są tylko terminy, które usta:wa

sądu przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy. wyraźnie za takie uznaje.

§ 2Uwierzytelnione odpisy z a k t sprawy

§ 2Czynność, spełniona po upływie terminu

można otrzymywać w razie uza:sadnionej potrzeby zawitego, jest nieważna. tylko za zezwOlIeniem przewodnicząceg,o lub sądu, po ukończeniu zaś postępowania - także za zezwoArt. 222. leniem kierowni1m sądu.

§ 1Termin do zaża,leń slP.r zeciwów wynOSI

Art. 213

siedem dni i jest zawity.

§ 2Zażalenia na nie'słUlszne aresztowanie moż­

W toku dochodzenia ze~wolenie s~ronom i ich na podawać w każdem stadjum sprawy, niezależnie ohrońcom lub pełnomocnikom \!la pr,z egl 'l'dan:i eakt i robienie odpi,s ów oraz otrzymywanie odpisów uwie- od jakichkolwiek termi'nów. rZ)'ltelniónych zależy od prokuratora, a w toku śledz­ twa - cd sędziego śledcze,go.

Art. 223

Art. 214Nie można odmówić p rzejrzenia akt oskarżone­

mu lub jego obroń'cy po wniesieniu aktu oskarżenia .

Termin do zażalenia 'liczy .się od daty ogłosze­ ma postanowienia, a jeśli ustalw a nakazuje doręc.ze­ nie odpi,s u po,s tanowienia - od daty doręczenia.

Art. 215

Art. 224Prokurator ma prawo przegIądać akta w k aż­

dym cza'sie, nawet jeżeli nie jest s troną w danej spra- Termin do sprzeciwu liczy ,się od daty doręcz ema odrpisu wyrO'ku zaoczneg'O lub aktu oskarżenia.

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Nr. 83.

1545

Art. 225

Art. 232Termin do zapowiedzenia apelacji lub kasacji

wynosi trzy dni, liczy się od daty ogłoszenia orzeczenia i jest zawity. się równiet, jeżeli strona: ustnie wniosek nie wymagający podpisu adwokata, a w szczególności - w razie zgłoszenia aktu oskarżenia w sądzie grodzkim, sprzeciwu :przeciw wyrekowi zaocznemu,zapowiedzenia lub wywodu środka odwoławczego, wniosku o rprzywrócenie terminu lub wskazania dowodów.

Art. 226Termin do wywodu apelacji lub krusacji wyno'si

dni, liczy się od daty ,doręczenia odpisu or,zeczenia z uzasadnieniem i jest za,wity. si~dem

Art. 227§f. Jeżeli uchybienie te'r minu zawiteg'O nastą­

z przy'c zyn od strony niezależnych, strona w siedmiodniowym tel'11linie zawitym od daty ustania przeszkody może zgłosić do sądu, w którym .sprawa się toczy, wnioseik 'O przywrócenie terminu.

§ 2

Jednocześnie na'!eży dOlpełnić czynności, która miała być w terminie wykonana. piło

Art. 228

§ 1'. O przywróceniu terminu, dotyczącego

srodka odwoławcze,go, rozstrzyga nCl posiedzeniu niejawnem są,d, w którym śro,deik należało zło.-!yć. Na postanOlWienie odmowne służy zażalenie, ,k tóre rozstrz)'iga ostatecznie ,są'd, właściwy do TOZipoznania środka 'Odwoławczego.

§ 2

O przywróceniu tel'minu w wypadkach, nie przewidzianych w § l, rozstrzyga sąd, do którego wniosek zgłoszono. Na postanowienie odmo\Wle .sądu pierwszej instancji służy za,żalenie.

Art. 229

'W niosek Q przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania za,skarżonego orzeczenia, lecz 'sąd, który wydał orzeczenie, lub sąd 'Odwoławczy może wstrzymać wykonanie. Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

R oz d z ia ł IV.

Protokół sporządza zgłasza

Art. 233

§ 1Spisać protokół może

§ 2

W razie odbywania czynności poza siedzibą sądu, sędzia, w braku ,o sób wymienionych w § 1, może powołać w charakterze protokólanta każdą osobę wiaro g odną, po odebraniu od niej przysięgi, ż. e sumiennie wykona obowiązki protokólanta. Art. 111 § 2 i 3, 112, 113 § 1 i 3 i art. 133 mają odpowiednie zastosowanie.

Art. 234

Do protokólanta mają odpowiednie zastosowanie art. 41 - 45, a wszelkie wą tpliwości i spory rozstr.zyga ostatecznie właściwy sędzia.

Art. 235Do protokółu czynn oś ci sądowej wciąga się:

Art. 236Zeznania i oświadczenia osoby przesłuchiwa­

nej wciąga się do protokółu z możliwą dokładnością.

Protokóły.

Art. 230Z przebiegu

protokóły.

W czynności sądowych 's pisuje się szczególności spisania protokółu wy- maga:

Art. 231Z przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż:~zym

z rprzebiegu rposiedzenia niejawne,go we wszystkich sądach może być sporządzony wspólny protokół dla wszystkich spraw w tymże dniu rozpoznawanych. Odpisy zawartych w takim protokóle po,stanowień załącza się do akt danej sprawy. tudzież

Art. 237Osoby biorące udział w czynności mogą żądać

do protokółu wszystkiego, co dotyczy ich rpraw lub interesów. wciągnięcia

Art. 238Protokół stanowi wyłączny dowód zachowania

form post~powania, chyba że udowodniono świado­ my fał s z .

Art. 239

§ 1

Protokół otwarcia roków przysięgłych, ,r ozprawy sąd,owej oraz posiedzenia niejawnego podpisują przewodniczący i protokólant.

§ 2Każdy inmy protokół podpisują wszystkie

osoby biorące udział w danej czynności. Przed podpisaniem pr'otokółu należy go odczytać i zaznaczyć to w protokóle.

§ 3Osoba mająca podpisać protokół może

zgłosić zarzuty co do jego treści. Zarzuty takie wcią­ ga się do prot'okółu. • 1546 Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art. 240Wszelkiego rodzaju poprawki i uzupełnienia

w kOl'icU protokółu przed podpisaniem luh w osobno podpisanym dopisku. należy umieścić

Art. 241

§ 1Dopóki sąd, w którym protokół rozprawy

spo rząd zono, nie przesł a ł akt do wyższej instancji, strony mają prawo żądać sprostowania protokółu, wskazując na nieścisłości lah opuszczenia. . § 2. Jeżeli przewodniczący i protokólant przy-

§ 3W sprawach nieletnich do dochodzema

mają zastosowanie przepisy art. 618.

§ 4Z prz ebiegu czynn oś ci przedsiębranych

w toku dochodzenia sporz ądza się zapiski. chylą się do żądania strony, to przewodniczący z~­ rządz a sprostowanie prot ok ółUj w przeciwnym raZIe żądanie sprostowania prot'okółu rozpoznaje na posiedzeniu niejawnem sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłuchaniu protokólanta.

K S JĘ G A VI.

PcslępQwclDie przygotowawcze.

Rozdział

Art. 246

§ 1Prokurator i policja państwowa mafą prawo wzywać osoby do stawienia się z oznajmieniem

skutków przewidzianych w.art. 117.

§ 2Grzywnę za niestawiennictwo orzeka sę­

dzia śledczy lub sąd grodzki na wniosek prokuratora lub policji państwowej . Sprowadzenie niestawającego może zarz ądz ić także prokurator.

Art. 247L

Dochodzen.ie.

Art. 242

§ 1Jeżeli oskarżyciel public.z ny uzna, że

okolicznGśc~: przytoczone w zawiadomieniu lub wyniki do chodzenia dają dostateczną podstawę do Każdy ma prawo, a każdy urząd w zakresie swego działania ma obowiązek, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawiadomić o tem prokuratora, policję, wójta lub soł­ t ysa.

Art. 243

wszczęcia p ostępowania sądowego,

§ 1Policja, dowiedziawszy się o ;przestęps t wie

ściganem z urzędu, przedsiębierze wszystko co potrzeba, aby zabezp i eczyć jego ślady i dowod~, ~raz zawiadamia natychmiast właściwegooskarzyclela publicznego o przestępstwie i o przeds ięwziętych czynnościachj zawiadomienie :p rokuratora o przestępstwi e należącem do właściwości sądów grodz!kich nie jest, bez osohneg,o polecenia, konieczne.

§ 2Jeżeli o przes 'i ępstwie .ściga~em z urz~du

dowie się wójt lub sołtys - zaWiadomI natychmiast policję, a do czasu jej przybycia .- p:z~dsięb~erze wszystko co potrzeba,aby zahezpleczyc sIady 1 dowody.

Art. 244

§ 1Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna, że okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie zawierają podstawy do dals zego dochodzenia, lub że wyniki

dochodzenia nie dają podstawy do wszczęcia postę­ powania sądowego" to odmawia . ścigania lub umarza sek o przepr,owadzenie śledztwa to składa Winiolub wnosi akt oskarżenia.

§ 2dołą cza się

Do wniosku o przeprowadzenie śledztwa zapis'ki dochodzenia.

Art. 248

dochodzenie.

§ 2

O odmowie ścigania lub umorzeniu dochodzenia zawiadamia się pokrzywdzonego oraz osobę, którą sąd przesłuchał jako podejrzaną lub co do której wydano nakaz aresztowania.

§ 3Na postanowienia powyższe służy zaża­

lenie.

Art. 249Skoro oskarż y ciel publiczny ,? trzyma zaw~ad?­

mieni e lub w inny sposób dowie SIę o popełmen1U prze stępstwa ściganeg,o z ;trzędu, .prze?rowadza w miarę potrzeby dochodzeme bezposredmo lub za pośrednictwem policji.

§ 1Oskarżyciel publiczny, nie będący prokuratorem, sam dochodzenia nie umarza, lecz 'przesyła

je w tym celu stosownie do właściwości sądowi grodzkiemu lub prokuratorowi.

§ 2Sąd grodzki. odmawiając umorzenia dochodzenia, przesyła sprawę prokuratorowi

Art. 245

Art. 250

§ 1Dochodzenie ma na celu wyjaśni.enie, c~y

istotnie popełn ion o przestępstwo, kogo mozna o me podejrzewać i czy jest dostate.czna podstaw~, by

§ 1W razie umorzenia dochodzenia, sąd

grodzki lub prokurator zarządza co potrzeba w przedmiocie dowodów rzeczowych.

§ 2Na te zarządzenia służy zażalenie do są­

du okręgowego.

Art. 251oskarżyciel mógł żądać WSzczęCIa postępowama są­

dowe go.

§ 2_ Dochodzenie polega

aj na rozpytywaniu p:)dej rzany ch i ~sób, k~óre mogą coś wiedzieć o przestępstwie lub Jego :sprawcy; •

§ 1W razie umorzenia dochodzenia sąd grodzki lub, na wniosek prokuratora, sąd okręgowy, sto

Nr. 83.

1547 Dziennik Ustaw. Poz. 725. sownie do wła ..Jciwości, na posiedzeniu ni ejawnem, po wysłuchaniu podejrzanego lub jego ·obrońc y, wyda w wypadkach, pra'wem przewidzianych, postanowienie co do zastosowania wz g lędem podejrzanego środków wychowawczych lub zabezpiec zaj ą cych.

§ 2

Na pcstanowienia, przewidziane w § 1,

Art. 255W wypadkach nie cierpiących zwłoki, sędzia

śledczy lub sąd gr-odzki dokonywa czynności, wskazanych wart. 254, także z urzędu. służy zażalenie.

Art. 256

Art. 252Doch odzen ie umorzone może być na nowo

podjęte w razie ujawnienia nowych okoliczności.

Jednakże i w tym wypadku łączny czas pozbawienia podejrzanego wolncści nie może przekraczać -o kresów wskazanych wart. 171.

Art. 253

§ 1W sprawach o przestępstwa z o ska rżenia

prywatnego policja na żądanie ·oskarżyciela przyjmuje jego skargę i w razi e potrzeby zahezpiecza dowody, poczem kieruj e sprawę do właściwego sądu.

§ 2Sąd, jeżeli uzna to za niezbędne, poleca

policji przeprowadzenie dochodzenia.

R o z d z i a ł II.

§ 1

O terminie czy nności są dowych, dokonywanych w teku dochodzenia, sąd zawiadamia w miarę możności oskarżyciela oraz .p odejrzanego -lub jego obr011cę. Podejrzanego aresztowanego sprowadza się tylko wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne.

§ 2Strcny, o ile się stawią, ma .ją prawo być

obecne przy tych czynnościach i zadawać pytania świadkom i bie ~9ym. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynno śc i.

§ 3J eżeli nie zawi adomiono strony zawczasu

o terminie czynności sądO\v ej, należy zawiadomić o jej dokenaniu.

§ 4S ąd przesyła akt a dokonanych czynności

prokuratorowi, jeżeli sprawa n ależy do właściw-ości sądu okręgowego lub sądu przysięgłych, albo jeśli prokurator tego żąda, w innych zaś wypadkach właściwemu sądowi grodzkiemu.

Czynności sądowe w toku dochod~enia. ,,:,.'.

Art. 254Jeżeli w toku dochodzenia zachodzi po-

§ 1trzeba:

§ 2Jednocześnie:z ustaleniem śladów przestępstwa należy dokonać i innych czynności sądo­

wych, których równoczesne przeprowadzenie jest możliwe.

§ 3Na postanowienie,odI'l. awiające spełnie­

nia czynności, służy zażalenie.

Art. 257

Jeżeli sędziego niema na miejscu, a .zwłoka groziłaby zanikiem śladów lub dowodów prz e stęp­ stwa, to prokurator albo policja państwowa dokcnywa w zastępstwie sędziego cz ynności wskazanych wart. 254 lit. c) i d) .

Art. 258

§ 1

W wypadku,przewidzi.anym VI art. 257, odpowiednie zastosowanie ,przepisy przewidziane cHa czynnof.ci sądowych.

§ 2Z przebiegu czynności sporządza się protokół, w któ rym się zaznacza, dlaczego wykonano

je w z astępstwie sędzie-go. mają

Art. 259

§ 1W wypadkach art. 257 i 258, zachowując

przy sporządzaniu protokółów przepisy przewidziane dla protol,ółów sądowych, można jako protokólanta przybrać urz ędnika sekretarjatu prokurator~ s'kiego lub fu nkcjonarj usza policji pallstwowej.

§ 2Jeżeli protokólanta nie przybrano, powołuje się do obecności dwóch p ełno letnich okclicznych mieszkailców nieskazitelnej .opinji, umiejących

czytać i pisać, k tórzy podpisem stwierdzają zgodność protokółu z przebiegiem czynności. O tym obowiązku należy ich uprzed zić .

Nieuspravliedliwiona odmowa udziału w c zynności ulega karze grzywny, ~ak niestawiennictwo świadka Lart. 117).

Art. 260Czynności dokonane w myśl art. 257 i 258 mają moc czynno śc i sądowych, a protokóły sporządzo­

ne z zachowaniem przepisów art. 259 kółów sądowych. moc proto- 1548 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

R o z d z i a ł III.

Nr. 83. śledztwo.

Odpis postanowienia przesyła się oskarży­ cielowi i oskarżonemu. śledztwo.

Art. 267

Art. 261

§ 1

śledztwo prowaaZl bądź sędzia śledc zy, któremu dana sprawa przypadnie w dr-o dze przyję­ tego w sądzie okręgowym podziału czynności, b ądź , na wnios-e k prokuratora, sędzia, którego pr-e zes sądu okręg-owego wyznaczy dla danej sprawy.

§ 2Prowadzenie śledztwa poza siedzibą sądu

okr.ęg owego prezes sądu okręgo weg o może na wniosek prokuratora zlecić są dow i gro dzkiemu.

§ 3Sąd apelacyjny może na wniosek prokuratora apelacyjnego zlecić prowadzenie śledz twa sę­

dziemu śledczemu de spraw wyjątkowe g o .znacz enia.

§ 4S ąd N5ljwyż s zy na wniosek Naczelnego

Prokuratora może do pr zeprowadzenia danej S'prawy wyznaczyć jednego z pośród sędziów śledczych do spraw wyjątkowego znaczenia, czynnych w są­ dach a:pelacyjnych.

Art. 262śledzt wo prowadzi się tylko w ~prawac h

należących do właściwcści s ą du przysięgłych lub są­ du -okręgowego.

§ 2Za-daniem śl ed zt wa jest

§ 1

rozprawę główną, powanie sądowe; czy l eż umorzyć postę ­

245 § 2 pod lit. b);

Na postanowienia sędziego śledczego i sądu w przedmiocie wszczęcia śledztwa słu­ okrę go w'e go ży zażalenie.

Art. 268

Oskarżone go, dostawionego do sędziego śled­ czego, sędzia jest obowiązany natychmiast przesłu­ chać i najdale,j w ciągu dwudziestu czterech godzin od chwili dostawienia wydać postanowienie o jego are szto waniu lub wypuszczeniu na wolność.

Art. 269

§ 1Sędzia śledczy przedsiębierze wszelkie

czynnoscl z własnej inicjatywy, lecz strony mają prawo składania mu wniosków.

§ 2Sędzia śledczy nie może pozostawić be:z;

uwz g lędnienia prawnych wniosków prokuratora.

§ 3Wniosek prokuratora o uchylenie lub zła­

godzenie środka zapohiegawczego jest dla sędziego śledczego ~!ążący.

§ 4Na postanowienie oddalające wniosek słu­

ży zażalenie .

Art. 270w toku śledztwa ujawni się przewnioskiem o wszczęcie śledz­

twa, sędzia śledczy zawiadamia o tern prokuratora i przedsiębierze niezbędne czynności.

§ 2Jeżeli w toku śledztwa ujawni się udział

w przestępstwie osoby, nie ohjętej wnioskiem prokur-a tora, sędzia śledczy prowadzi śledztwo i prze.,; ciw tej os obie, o czem zawiadamia prokuratora.

§ 1stępstwo

Jeżeli nieobjęte

Art. 263

Art. 271

Śledztwo jest konieczne w sprawach o zbrodnie, należących do wlaściwo,ści sądów przysięgłych.

§ 1Prokurator ma prawo być obecny przy

wszystkich czynnościach śledczych. Dopuszczenie obecności innych stron zależy od uznania sędziego

Art. 264

W innych sprawach, ni ż wymienione wart. 263, śledztWlo pwwadz,i się:

Art. 265

Jeżeli sędzia śledczy nie zgadza się z wnioskiem prokuratora o wszczęcie śledz twa, to przedstawia sprawę sądowi okręgowemu do rozstrzygnię·­ cia, przedsiębierze jednak czynności niecierpiące zwłoki. śledczego.

§ 2Przepisy art. 256 § 1, 2 i 3 mają odpowiednie zastosowanie, jeżeli sędzia śledczy dekonywa

czynnoscI, której według wszelkiego prawdopodobieństwa nie będzie można powtórzyć na rozprawie głównej.

Art. 272Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania czynności

śl edczej peza okręgiem są du grodzkiego, mającego siedzibę w tej samej miejscowości, co sędzia prowadzący śledztwo, albo przesłuchania osoby, przeby· wające,j poza takim okręgiem, wówczas sędzia może zwrócić się o to do miejscowego sędziego śledczego lub sądu gr'o dzkiego.

Art. 273

Art. 266W przedmiocie wnioskuos'karżonego o wszczę­

cie śledztwa sędzia śled czy wyd aje postanowienie, mocą którego b ąd ź ,oddala wniosek, bądź wszczyna Jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają, sę­ dzia ś ledcz y może wzywać do siebie osoby przebywaj ą ce w innym o'kręgu oraz dokonywać czynności i poza swoim okręgiem.

Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

1549

Art. 281

Art. 274kkt ·oskarżenia powinien zawierać:

§ 1Uznawszy, że niema widoków, aby dalsze

prowadzenie śledztwa mo gło dostarczyć podstawy do rozprawy głównej , sędzia śl edcz y zawiadamia o tern oskar życiela .

§ 2W sprawie popieranej przez prckuratora

sędzia śledc.zy jednocz eś nie z zawiadomieniem przesyła mu akta.

Art. 275

sam ośc i;

§ 1Sędzia śledczy umarza śledztwo., ,jeżeli

prokurator tego zażąda lub na to się zgadza.

§ 2O umorzeniu śledztwa sędzia śledczy zawiadamia oskarżonego i pokrzywdzonego

§ 3Na postanowienie o umorzeniu pokrzywdzonemu służy zażalenie

Art. 282W sądzie grodzkim wys tarcza, je ż eli akt oskar"

żenia zawiera oznaczenie osoby oskarżonego rzucanego mu czynu.

Art. 276

§ f. Umarzając śledztwo, sędzia śledczy wy'claje postanowienie co do dowodów rzeczowych.

§ 2

W wypadkach, prawem przewidzianych, sędzia śledc.zy przesyła sprawę do s ą du okręgowego celem powzięcia na posiedzeniu niejawn em, po wysłuchaniu oskarżonego lub jego obrońcy, posŁano­ wienia co do zastosowania względem oskarż on ego środków wychowawczych lub zabezpiećlających.

§ 3Na postanowienia powyŻSZE!' służy z aża­

lenie.

Art. 283

§ 1Do aldu o s karżenia dołą c z a się wykaz

osób, których wezwania o skarżyc iel żąda, ze wskazaniem ich adresów, oraz wskazuje się inne dowody, których prz:zprowadzenie na rozprawiegłówne,j oskarżyciel uważa za niezb ędne .

§ 2Wraz z aktem oskarżenia przesyła się są­

dowi akta śl e dztwa lub dochodzenia .oraz inne załączniki sprawy.

Art. 277Uznawszy, że ' śledztwo dostarczyło już podstawy do ,r ozprawy głównej, sędzia śledczy raz ,jeszcze

przesłuchuje oskarżonego i zaznajamia go z treścią zebranych dowodów, poc.zem dopiero, jeżeli wobec wyjaśnień oskarżonego nie zajdzie potrzeba uzupeł­ nienia śledztwa, wydaje postanowienie, mocą którego zamyka śledztwo.

Art. 284

Jeżeli oska rżyc i el upatruje potrzebę zastosow ania wzgl ęd em os kar żonego środka zapobiegawczego albo zmiany środka już zastosowanego, to wn iosek swój w tym przedmio.cie dołącza do aktu oskarżenia.

K S I Ę G A VII.

Art. 278'O zamknięciu śledztwa

sędzia śledczy zawiadamia niezwłocznie oskarżyciela, przyczem prokutator,owi przesyła akta śledztwa.

Postępowf\nie przed sądem pierwszej instancji.

DZIAŁ L

Pcslępowan; e przed sądem okręgowym.

Rozdział

Art. 279Na czynnoŚci sędziego śledczego służy zażale~

nie osobom, których prawa z,ostały przez te czynności obrażone.

Rozdział i za- IV.

Akt oskarżenia.

Art. 280§ l. Prokurator jest ,obowiązany w ciągu

dwóch tygodni 'o.d daty otrzymania akt śledztwa, stos,o wnie do art. 274 § 2 lub art. 278, bądź złożyć sądowi akt oskarżenia, bądź przesłać sędziemu śled­ czemu wniosek o umorzenie lub uzupełnienie śledztwa.

§ 2Jeżeli oskarżony jest ,a resztowany, termin

ten wynosi siedem dni.

L Przyg{)towanie do rozp·r awy głównej.

Art. 285

§ 1

Jeżeli akt oskarżenia nie .odpowiada warunkom f,ormalnym, przepisanym wart. 281 i 283, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu uzupełnienia braków w terminie siedmiodniowym.

§ 2Termin ten dla oskarżyciela prywatneg·o

jest zawity.

Art. 286Prezes zarządza doręczenie ·oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia wraz z listą osób, które ma się

wezwać do sądu, i wykazem dowodów, wskazanych przez oskarżyciela, oraz oznajmia oskarżonemu, że służy mu w terminie zawitym siedmiodniowym od daty doręczenia prawo wniesienia przeciw . aktowi Dziennik Ustaw. Poz. 725.

1550 oskarżenia sprzeciwu, sporządzonego Nr. 83.

Art. 295, przez adwo- kata.

Prokuratora zawiadamia się o terminie Art. 237, doręczenie mu listy wyznaczonych spraw.

Podstawą sprzeciwu m oże być tylko:

§ 1Po rozpoznaniu sprzeciwu, sąd bądź umarza postępowa nie w caio ś ci lub w cz ęśc i, bądź odrzuca sprzeciw , b ądź wreszcie, uznając niewłaści­

wość sądu, przekazuje sprawę komu należy, § 2, Na postanowieni e w tym przedmiocie oskarżycielowi służy zaż alenie. przez

Art. 296

§ 1Oskarżony ma prawo wnosić w terminie

dwutygodn iowym od daty d c rę cze i1 ia odpisu aktu oskarżenia c wezwanie innych osób oraz sprowadzenie innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie, zał ąc zonym do aktu o s karżenia, o czem należy uprzed zi ć oskarżonego przy doręczeniu odpisu aktu oskarżenia. § 2, Dla powoda cywilnego termin dwutygodniowy liczy się od daty otrzymania przezeń zawiadomienia o wpłynięciu do sądu aktu oskarżenia.

§ 3

Wskazuj ą c nowe osoby lub inne dowody, strona pawinna podać okoliczności, które w ten sposób chce stwierdzić.

Art. 297\Vczwanie ś-Niaclków i biegłych oraz sprowadzenie d owodów, wskazanych przez stronę, zarządza

prezes sądu, a wykaz ich doręcza się niezwłocznie stronie przeciwnej.

Art 290

Art. 298

§ 1Je żeli prezes uw a ża, że zachodzi jeden

z wypadków wymienionych wart. 287, to, nie za-

§ 1" [Jeżeli prezes sądu uznaje, że okolicznona ktlkych stwierdzenie świadka wskazano, nie

mogą mi eć wpływu na' treść wyroku, to wnosi sprawę na posied zenie niejawne.

§ 2Wniosek, złożony po terminie, prezes

wnosi na posiedzenie niejawne sądu, który może powziąć postan::>wienie udmowne, jeżeli zachodzą warunki, przewidziane wart. 332.

§ 3Przepisy §§ 1 i 2 nie dotyczą prokuratora

rząd zając dorę czenia aktu oskarżenia, wę na posiedzenie niejawne. wnosi spra-

§ 2Przepisy o sprzeciwie mają odpowiednie

zastosowanie.

Art. 291Prezes wnosi rÓWlllez sprawę na posiedzenie

lllej aWne, jeżeli uważa, że zachodzi konieczność przeprowadzenia lub uzupełnienia śledztwa, albo przedsięwzięcia p oszczególnych czynności śled­ czych, albo też innego zarządz eni,a, przekraczające­ go władzę prezesa.

Art. 292Niezwłocznie po

oskarżenia prezes sądu: uprawomocnieniu się aktu

SCI,

Art. 299

Strona, której VI myśl art. 298 odmówiono wezwania świadków lub bie głyc h, może sama sprowadzić ich do sądu.

Art. 300Niezależnie od żąd an ia stron, prezes sądu ma

prawo wzywać świadków i biegłych oraz sprowadzać inne dowody.

Art. 301PO'między dorę c zen iem wezwania oskara te rminem rozprawy powinno upłynąć

przynajmniei sie dem dni.

§ 2

W razie niezachowania tego terminu, oskarżony może żądać odroczenia rozprawy.

§ 1\V sprawach o przestępstwa, za które

ustawa przepisuje jako najwyższe kary grzywnę lub pozbawienie wolności na czas do jednego roku, albo obie te kary łącznie, niezależnie od kar dodatkowych, tudzież w sprawach, dotyczących tylko wydania wyroku łącznego, osobiste stawiennictwo oskarżonego jest obowią zko we wtedy tylko, gdy sąd wyraźnie u,zna je za niezbędne, co należy zaznaczyć w wezv"amu.

§ 2We wszystkich in nych sprawach oskarżo­

ny jest obowiązany sŁawić się do sądu osobiście.

Art. 294

Art. 302Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocnika lub

przedstawiciela ustawowego , należy ich również zawiadomić o terminie,

§ 1Oskarż onego , osadzonego tymczasov/o

w areszcie w siedzibie sądu, sprowadza się w każ­ dym razie na rozprawę l;iłówną.

Art. 293

§ 1żonemu

Nr. 83.

§ 2

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

W sprawach, w których stawiennictwo oskarżonego nie jest obowiązkowe, a oskarżony jest osadzony w aresz,cie w innym okręgu sądowym, sprowadza się go na rozpraw ę wtedy tylko, gdy sąd uzna to za niezbędne.

1551

§ 2Po powrocie oskarżonego do sali, przewodniczący zawiadamia go o wszystkiem, co się odbywało w jego nieob ecności , i daje mu możność zło­

żenia w tej mierze wyj aśn iell.

Art. 311

Art. 303Oddalenie jakiegokolwiek wniosku przed rozprawą główną nie t amuje podniesienia tego wniosku

na rozprawie, choćby się nie ujawniły nowe okoliczności.

R o z d zi a ł II.

Ogólny porządek rozprawy głównej.

Art. 304Przewodniczący kieruje rozprawą i czuwa nad

jej prawidłowym tokiem, bacząc, aby, o ile szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie, dowody na poparcie oskarżenia były przedstawione przed dowodami służącemi do obrony.

Art. 305Jeżeli obrońca lub pełnom oc nik strony, mimo

upomnienia przez przevio dnicz ącego , zachowuje się nadal w sposób zakłócający p orządek ro zprawy lub ubliżający powadze s ądu , przewodniczący odbiera mu głos, a sąd może usun ą ć go od udziału w sprawie.

Art. 312

§ 1Jeżeli usuni ęto obr ońcę , przewodniczący

na żądanie o s karżanego, a gdy obrona jest z mocy ustawy niezbędna - to z urzędu, wyznacza mu nowego obrońcę.

§ 2Jeżeli wyzn aczon y obrońca nie może

objąć niezwłocznie obrony, należy rozprawę przerwać lub odroczyć.

Art. 313

§ 1

O ile art. 309 - 312 nie stanowią inaczej, mają zasŁosowanie przepisy art. 60 64 ustroju są­

§ 1Oskarżonemu, świadkom i biegłym zarówno sędziowie jak strony zadają pytania bezpośrednio, O ile przewodniczący inaczej lłie zarządzi

§ 2Przewodniczący uchyla pyt.:mia, które

uznaje za niestosowne. :,' ' dów powszechnych.

§ 2Względem oskarżonego aresztowan ego

stosuje się w wypadku art. 61 ustroju sądów powszechnych zamknięcie odosobnione na czas do dwóch tygodni.

Art. 306

Art. 314

§ 1Przewodniczący daje stronom

wypowiedzenia się możność co do wszystkich przedmiotów ulegających rozstrzygnięciu.

§ 2Jeżeli w jakiejkolwiek kwestji jedna ze

stron zabiera głos, prawo gło su służy również wszystkim innym stronom, w każdym jednak razie oskarżonemu lub jego obrońcy służy głos ostatni.

Art. 307Przewodniczący rozstrzyga ostatecznie o przychylnem załatwieniu każdego wniosku strony, jeżeli

inna strona się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie musi zapaść postanowienie sądu.

Art. 308Przewodniczący wydaje wszelkie zarządzenia

niezbędne do utrzymania w sali sądowej spokoju i porządku.

Art. 309Przewodniczący może wydać zarządzenia

lem uniemożliwienia oskarżonemu wydalania z sądu przed ukończeniem rozprawy. cesil

Art. 310, § 1. 'Je2:eli oskarżony, pomimo upomnienia

pr,z ez przewodniczącego, zachowuje się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub ubliżający powadze sądu, przewodniczący może wydalić go czasowo z sali sądowej. .. łanie Od zarządzenia przewodniczącego służy odwodo sądu.

Art. 315

§ 1Przy wejściu sądu na salę wszyscy obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich miejsc

§ 2Wstaje również każda osoba, do której

sąd się zwraca lub która do sądu przemawia.

Art. 316Rozprawa odbywa się ustnie i jawnie.Wyjąt­

ki od tej zasady wskazuje ustawa.

Art. 317Sąd zarządza prowadz enie

przy drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub jej części, jeżeli jawność postępowania mogłaby obrażać dobre obyczaje, spowodować zaburz enie spokoju publicznego lub ujawnić okoliczności, których zachowanie w tajemnicy jest niezbędne ze względu na b ez pi ecz eń­ stwo Państwa.

Art. 318Sąd

m02:e zarządzić prowadzenie przy drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub jej CZęSCl, jeżeli choćby jeden z oskarżonych nie ukończył lat siedemnastu.

Art, 319.

Na zgodny wniosek stron, sprawy z oskarżenia prywatnego toczą się przy drzwiach zamkniętych.

1552 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art 320rozpoznawania sprawy

przy zamkniętych, opr ócz osób biorących ud2iał w sprawie, mo gą być obecne po dwie osoby wskazane przez o ska rżyc iela i o s karżone go .

§ 2Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarionych, każdy z nich może żądać. pozostawienia na

sali jednej osoby.

§ 3

Ponadto sąd może, bez wysłuchania shon, zezwolić poszczególnym osobom na · obecność przy rozpraw-ie.

§ 4W razie prowadzenia rozp r awy

przy drzwiach zamkniętych ze wzgl ę du na bezpieczeń­ stwo Państwa, sąd moż e odmówić ż ą daniu, zgło szo­ nemu na zasadzi.e § 1 lub 2, i e żeli uzna to za potrzebne celem ściśłego zachowania tajemnicy. § L d.rzwiach Podczas

Art. 321

Ogłoszenie wyroku odbywa Sl~ zawsze jawnie.

Art. 322Podczas jawnej rozprawy, oprócz osób

biorących udział w sprawie, mogą być obecne tylko osoby pełnoletnie, nieuzbrojon e.

§ 2Przepis § 1 co do uzbrojenia nie dotyczy

osób obowiązanych do noszenia broni.

§ 1

Nr. 83.

Art. 329W razie niestawiennictwa powoda cywilnego

w chwili rozpoczęcia rozprawy, sąd pozostawia bez rozpoznania powództwo cywilne, chyba że powód wno'sH o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności.

Art. 330

W razie niestawiennictwa świadka lub biegłego, sąd, jeżeli uzna jego przesłuchanie za niezbędne, a zarządzenia zastosowane w celu spowodowania jego stawiennictwa po z ostaną bez skutku, przerywa lub odracza rozprawę.

Art. 331Przed rozpoczęciem przewodu sądowego

zarządza usunięcie świadków do osobnego pokoju.

§ 2Biegli pozostają na sali, o ile sąd uzna to

za potrzebne.

§ 3Oskarżyciel prywatny oraz powód cywilny pozostają na sali, choćby mieli ,składać zeznania

jako świadkowie.

Art. 332

§ 1przewodniczący

§ 1Sąd uwzględni zgłoszony na rozprawie

wniosek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie innych dowodów wtedy tylko,

Art. 323jeżeli okoliczności, na których stwierdzenie dowód

wskazano, mo gą mieć wpływ na treść wyroku.

Niepełnoletni słuch a cze wyż s zych zakładów

§ 2Sąd może odrzucić na rozprawie niezgło­

naukowych mogą być obecni podczas jawne'j r ozpraszony w terminie, przew-idzianym wart. 296, wniowy za zezwoleniem przewodniczącego. .sek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie innych dowodów:

Art. 324

Rozpoczęcie rozprawy głównej.

Art. 325

R o z d z i a ł IV.

Rozprawę główną rozpoczyna wywołanie sprawy, poczem przewodniczący sprawdza, czy wszyscy wezwani są obecni.

Art. 326

Jeżeli nie stawił się oskarżony, którego obecność jest niezbędna, sąd bądź zarządza jego natychmiastowe dost awi enie, bądź odracza rozprawę.

Przewód sądowy.

Art. 327

Jeżeli oskarżony pozost ający na wolności wydal~ł się ,s,a moWlolnie prZled uk'ońc.zeniem f,Q,z pr,a:wy, sąd może doko ńczyć rozpr awę w jego nieobecności, o ile go już przesłuchał i nie uznaje dalszej jego obecności za nie zbę dną; wyroku w tym wypadku nie uważa się za zaoczny.

Art. 333Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania

aktu oskarżenia.

Art. 334Następnie przewodniczący zapytuje oskarżo­

nego, czy przyznaje się do zarzucone'go mu czynu i jakie wyjaśnienia chce złożyć sądowi.

Art. 335Po wysłuchaniu oskarżonego przewodniczący

zarządza postępowanie dowodowe oraz poucza oskarżonego, że wolno mu czynić uwagi i składać wyjaśnienia co do każdego dowodu.

Art. 328. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskar'życiela prywatnego uw aża się za odstąpienie od

oskarżenia. .

Art. 336Jeżeli wyjaśnienia oskarżonego przyznającego

się do winy nie budzą wątpliwości, sąd może za zgo- Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725. dą stron nie przeprow adzać postępowania dowodo·.wego lub przeprowadzić je tylko częściowo.

Art 337

§ 1Oskarżony ma prawo być obecny przy

wszystkich czynnościach postępowania dowodowego.

§ 2

Tylko wyjątkowo, jeżeli n ależy się obawiać, że ohecność oskarżonego oddziaływaćby mogła krępująco na wyjaśnienia współoskarżonego albo na zeznania świadka lub biegłeg o, przewodniczą~ cy może zarządzić, aby na czas przesłuchania da nej osohy oskarżony wydalił s i ę z sali sądowej. Przel'is art. 310 § 2 ma zastosowanie.

1553

Art. 341

§ 1Wolno rówmez odczytywać prot okóły

oględzin sądowych i rewizyj tudzież złożone wobec sądu opinje biegłych, orzeczenia karne już p oprzednio przeciwko oskarżonemu zapadłe, zaświadczenia lekarskie, zawiadomienia pokrzywdzonych ci przestępstwie oraz inne złożone do akt dokumenty urzę­ dowe lub prywatne.

§ 2Przepis art. 340 § 5 ma tu odpowiednie

zastosowanie.

Art. 342Złożone

w toku rozprawy dokumenty, o ile znaczenie dla sprawy, sąd okazuje stronom, dołącza do akt i odczytuje w całości lub częściowo. mają

Art. 338

Art. 343Każdego świadka wzywa się na s alę osobno i

przesłuchuje się w nieobecn ości tych świadków, któ- Inne dowody rzeczowe, o ile temu nie stają na przeszkodzie rozmiary lub właściwości przedmiotu, wnosi się na salę i okazuje sędziom i stronom. · rzy jeszcze nie zeznawali.

Art. 339

Art. 344

§ 1Protokóły czyn no ś ci sądowych przeprowadzonych przed rozprawą· wolno odczytać tylko

W wypadkach wymienionych wart. 340 i 341. ·

§ 2Zapisków dochodzenia odczytywać nie

wolno.

Świadkom i biegłym okazuje się dowody rzeczowe dotyczące ich zeznań.

Art. 340

§ 1

Art. 345Po przeprowadzeniu każdego dowodu strony

ma,ją prawo · zabierać głos w celu złożenia wyjaśnień.

Wolno odczytywać na rozprawie proto- kóły sądowego przesłuchania świad k ów, sporządzo­ ne w dochodzeniu (art. 50, 254 - 260) lub w śledz­ twie albo na rozprawie, o ile świadkowi nie można było doręczyć wezwani a, albo o ile świadek nie stawił się z powodu przeszkód, nie dających się usu· · nąć lub zbyt trudnych do usunięcia, albo z powodu znacznej odległości miejsca p obytu, bądź też, stawiwszy się, zeznał inaczej niż w postępowaniu poprzedniem, albo odmówił zeznm1, albo oświadczył, że pewnych szczegółów nie p amię ta.

§ 2W olno również odczytywać na rozprawie

protokóły sąd owego prze słuchania świadków, sporządzone w dochodzeniu (ar t. 50, 254 260), w śledztwie lub na rozprawie w innej sprawie, o ile świadkowie byli badani w danej sprawie, a zachodzą warunki, prz ewidziane w § 1.

§ 3

Wolno odczytywa ć na rozprawie protokóły sądowego przes łuchania oskarżonego, sporzą· dzone w dochodze niu tart. 50, 168, 254 - 260J, w śledztwie lub na rozprawie, j eśli oskarżony, którego stawiennictwo nie jest obowiązkowe, nie stawił się osobiście na rozprawę, albo jeśli oskarżony, stawiwszy się na rozp rawę , bądź zeznał inaczej niż p:::ctQpcv,uiliu PUl-llzeuniem, o ąciż odmówił . zeznań, b ą dź oświadc zył, że pewnych szczegółów nie .....T ·· pamięta.

§ 4P ozatcm wolno · odc zy tywać za zgodą

stron wszelkie protokóły sądowego przesłuchania świadków, b iegły ch i oskarżonych.

§ 5Sąd może zaniechać za zgodą stron od· czytywania p ro tokółów i zaliczyć je w poczet dowodów, ujawnionych na rozprawie

Art. 346Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oględzin

na miejscu, sąd dokonywa ich w całym składzie lub wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków albo innego sędziego. Art. 256 § l, 2 i 3 ma odpowiednie zastosowanie.

Art. 347Jeżeli świadek, który nie może się stawić, lub

którego stawienniCtwo jest utTudnione z powodów, wymienionych wart. 340, nie złożył już poprzednio, w dochodzeniu, w śledztwie lub na rozprawie zeznania co do okoliczności, której stwierdzenie sąd uzna za niezbędne, sąd przerywa lub odracza rozprawę i poleca przesłuchanie świadka jednemu ze swoich członków, lub sądowi grodzkiemu, w którego okręgu świadek przebywa. Art. 256 §§ 1, 2 i 3 ma odpowiednie zastosowanie.

Art. 348

Przewodniczący może przerwać rozpradla wypoczynku, bezzwłocznego spro';;aJz\::ui<t uowodów lub innych ważnych przyczyn .

§ 2Przerwa rozprawy może trwać najwyżej

czternaście dni.

§ 3Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę, oznaczy jednocześnie czas i mie jsce, w których

odbędzie się dalszy ciąg rozprawy, wówczas osoby obecne na przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania.

Przepis artykułu 117 ma tu odpowiednie zastoso-

§ 1wę główną

wanie.

1~54 Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art. 359

Art. 349

§ 1Rozprawę przerwaną prowadzi się

przerwie w dalszym ciąg u.

§ 2Jednakże należy ją przeprowadzić

po Narada i głosowanie sędziów są tajne. Prócz do składu sądzącego może być przy nich obecny tylko protokólant. sędziów nal eżą cych od poc zątku :

Art. 360Pod s tawę orz ecz e nia stanowi c a łok ształt okoliczności uj awnionych w toku przewodu sądoweg~~

Art. 350

§ 1Odroczenie rozpoczętej rozprawy może

nastąpić tylko na mocy p 03tanowienia sądu.

§ 2W razie odroczenia rozpr,a wy prowadzi

się ją w nowym terminie od początku .

§ 1Narada i głosowanie odbywają się :w sobna

co do wmy oraz co do kary i środków zabezpiecza-

Art. 351równIeż okoliczno6ci, które według ustawy wyłącza­

ją, zmni e js zCl!ją lub zwiększają ipTzes tępnoś ć czynu.

Po zakończeniu postępowania ~owodowego przewodnicz ący zapytuje strony, czy me żyCZ'1 sobie uzupełn ienia przew0du sądowego , a w razie odpowiedzi odmownej ogłasza, że przewód sądowy jest zamknięty.

Art. 352

Przewód sądowy można wznowić tylko na mocy postanowienia sądu.

Art. 361

jących. .§ 2.

Narada i głO's owanie co do winy obejmują krt. 362.

Po OillowIeniu sprawy, przewodniczący zbiera: głosy lSędz. iów, począwszy od najmtodszego.

Prze", wodniczący gło!suje ostatni.

Art. 363

§ 1

Art. 353

ścią głosów.

Jeżeli na podsta wie okoliczn oś ci, kt óre wyszły n a jaw w toku r ozprawy, o sk arżyciel zarzucił oskarżonemu inny czyn prócz t e [~ o, który akt oskarżen ia wskazuje, sąd może przyst ąpi ć do natychmiastowego rozpoznania nowego oskarżenia tylko za zgodą oskarżyciela i o skarżonego.

Art. 354

W razie odroczenia rozprawy w myśl art. 353, oskarżyciel wno si nowy akt oskarżenia.

Po zamkni ęc iu przewodu sąd o wego przewod- nicząc y udziela gło su stronom, które przem awiają w na s tępując ym porządku: o s karżyci e l publiczny, prywatny, powód cywilny, obrońca os karżonego i oskarżony.

Art. 356Oskarżonemu, z którym sąd porozumiewał się

n ależy przed udzieleniem głosu przetłumaczyć z głosów stron przynajmniej ostateczne wnioski oskarżyciela, powoda cywilnego i przez tłumacza, obrof!cy.

Art. 357Jeże li oskarżyciel lub p owód cywilny ponownie z ab ie rają głos, należy w koiejności przemówień

udzielić obrońcy i oskarżonemu głosu ostatniego.

VI.

Wyrokowanie.

Art. 358Po wysłuchaniu głosów

niezwłocznie do narady.

§ 2

J cżdi przy rozis trzyganiu innegio pytania, prócz pytania co do winy, zdania tak ,się podzielą, że ż a dne z nich nie uzyska hez:względnej większości, zdanie n ajml1ie,j przychylne dla oskarżonego przyb" . cza 'Soję do zdania najbardzie j dońZ'bliżO'negO'.

§ 3

S ędzia, kt óry głosiowa ł za uniewinnieniem, mOiŻe się wstrzymać od głosu'wania co do K3!ry, ale wtedy gło!s jego przyłąjcza się do zldamia naj!przychvl", niej,szego dla oskarrż onego.

Art. 364J e'żeli przy naradzie uj awni się potrzeba

uzupełnien ia materjału dowodowego, sąd może wz:nowić przewód sądowy, przerwać lub odroczyć rO'zprawę i zarzCiJdzić zehranie m a tel f'jału dowodowego, cho6by strony tego nie żądały.

§ 2Jeżel i na podsbwlc okoliczności, które

wyszły najaw w toku ro,z prawy, sąd stwierdz,i moż­ noś ć zakwalHiko\v'ania czynu, zarzucanego oskarżo­ nemu, pod surowszy przep'is kamy, to wznawia prze .. wód sądowy i uprzedza o tem stmny,

§ 1

R o z d z i a ł V.

Głosy stron.

Art. 355Rozdział

Orzeczenie zapada bezwzględną większo-. stron, s ąd przystępujz

Art. 365Po uJkończeniu głosowaniu , j~den z sędzi6w luD

protokólant pisze sentencję wyroku, którą wszyscy sędziowi e !podpi'sują, nie wyłączając !prze,głoso­ wanego.

Art. 366Sędzia pr.zegłosowany ma prawo złożyć na:

piśmie uZaJsadnienie Siwego od' rębnego zda:nia przed UiP'ływem terminu do uZ aJsa:dniClnia wy~oku.

Art. 367W sprawie zawiłej sąd może odwczyć wydanie

sentencji na'jwyżej na trzy dni. Dzień i godzinę og łoszen ia sentencji na1leży niezwłocznie ohwieścić w sa.Ii sądowej.

Dzienni1~ Nr. 83.

1555 Ustaw. Poz. 725.

Art. 368Każda Is entencja wyroku powinna zawierać:

Art. 369Sentencja wymku skazu jącego powinna ponadto

Art. 377Zapowiedzenie środka odwoła,w:czego przez

st.ronę obecną przy og łoszeniu sentencji wciąga się do protokółu.

Art. 378

§ 1Sąd sprorządza na piśmie wymk z 'llzasadnieniem wtedy tytko, gdy strona w tenninie zapowie dzi ała odwołanie się od wyroku

§ 2Wyrok z uzatsadnięniem nrul eży spo,rządzić

w ciągu tygoG'ctnia od daty zapo,w ied zenia i odpis wyroku doręczyć stronie, która zgłosiła zapowiedzenie.

§ 3J eże!i zapowiedzenie zgłosił obr'Ońca lub

jeżeli sąd na żądanie osk a rżonego wyznaczył obroń­ cę z urzędu, odpis wyroku doręcza ,się obrońcy. zawierać:

Art. 370Prócz danych wskazanych wart. 368 i 369, sentencja wyr:oku zawiera w miarę Ip otrzeby orze:::zenie

co do środków wy chowwwczy,c h lub zabezpiecz a ją­ cych, warunkowego zawieszenia wykonani'a kary, uwoln'ienia od kary, UJmol'Zen ia postępowania, cO' do kosztów sądowych, piowództwa cywilnego, dowodów rzeczowych i innych kwestyj 'rozstrzygniętych pr,zez sąd.

Art. 371'W razie umorzenia POis,tę,p owania lub wydaJnia

wyroku uniewinniającego ora z w ~<lJzie uZlnania, że materiał z~brany w sprawie karnej nie wystarcza do I"OZ!sltr,zygnięcia powództwa cywilne,go, sc),d poz-ostawia powództwo bez ro,z'p oznania w cal oś ci lub w części.

§ 1zawierać:

Art. 379Uzasadnienie każdego wyTdku powinno

§ 2Uzasadnienie wyroku skazującego powinll'O nadto zawi erać przytoczenie okoliczności, które

sąd miał na względzie przy wymiarze kary i stosow aniu środków wychowawczych lub zabezpieczających. .

Ad. 380.

Wyrok z u zasa dnieniem podpisują s ę d ziowie, którzy brali udzi ał w jego wydaniu. Jeżeli któ ry z sędziów nie może pod p isać, prezes sądu zaznacza przyczynę tego na wyroku.

A:rL 372.

§ 1Rzeczy u!legające wydaniu sąd wydaje

'Osobie upra,w nionej.

§ 2Jeżeli wyniknie Slpór o prawo wła,sności

do rzeczy ulegających wydaniu, a lP..iema d O'state·cznych danych ,do natydhmia'st'Owego wilsŁrzygnięcia, sąd odsyła shony na drogę procesu cywilnego.

A rt. 373.

Po podpisaniu sentencji wyroku przewodniczą­ cy 'Ogłasza ją publicznie, a obecni, z wyjątkiem sądu, wysłuchują jej stojąc.

Art. 374Zara,z po ogłoszeniu sentenc ji przewodniczący

przyta,c za ustnie naj 'ważniej 'sze powody -wyrok u.

Al"t. 375.

W razie uniewinnienia oskarżone~oaresztowa­ nego, prz ewodniczący z a rządza natychmiastowe wypuszczenie go na woln ość.

Art. 376Po ogloszeniu sentenc ji przewodniczący wskazuje stronom sposób i termin odwołania się od

wyroku.

R o z d z i a ł VII.

Postępowanie przed sądem jednoosobowym.

Art. 381

§ 1Sprawy o występki i w ykroczc:11a sąd

okręgowy ro zpoznaj e w składzie jednego st;dziego .

§ 2Przepis p owyższy u,ie ma zastosowania

w sprawach, ro zp oznaw anych przez sąd przy si ęgłych.

Art. 382W postępO'waniu przed sądem jednoosohowym

sęd z ia ma prawa i obowiązki przewodniczącego oraz składu sądzącego j w szczególności należy do niego powzięcie wszystkich postanowień p oza rozprawą główną, do kt órych po w oł any jest sąd okr ęg owy, o ile rozdział niniejs zy nie zawiera post anowi eń odmiennych.

Art. 383

§ 1Je żeli w toku c zynności przygotowawczych do rozpr awy główne j sędzia z wbsnej inic jatywy lub na wniosek prokuratora uzna, że postępowa­

nie przed sądem jednoosobo wym jest bądź ni e dopuszczalne, bądź nievvskazane z uwagi na za wiłe oko liczności sprawy, to wn.osi s p r aw' ę na posiedzeni e Dziennik Ustaw. Poz. 725.

1556 niejawne sądu okręgowego w składzie trzech sę­ dziów.

§ 2Jeżeli okoliczności, wskazane w § 1, wyjdą najaw w toku rozprawy głównej, to sędzia odracza rozprawę i sam przekazuje sprawę pod rozpoznanie sądu kolegjalnego

Art. 384

W wypadkach, przewidzianych wart. 289 i 290, postanowienie wydaje sąd okręgowy w składzie trzech sędziów.

Art. 385Zażalenia na postanowienia, wydane przez sę­

dziego poza rozprawą, rozpoznaje sąd okręgowy w składzie trzech sędziów.

Art. 386Poza wyjątkami, wymienionemi w poprzednich

artykułach, dc postępowania przed sądem jednoosobowym mają .odpowiednie zasŁosowanie przepisy ogólne, dotyczące postępowania przed sądem okrę­ gowym, wyrokującym w pierwszej instancji.

R o z d z i a ł VIII.

Stosowanie środków wychowawczych i zabezpieczających.

Art. 387O zastos.owaniu środków zabezpieczających

orzeka sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy, z wyjątkiem wypadków przewidzianych wart. 633 i 634.

Art. 388

§ 1Orzeczenra co do

§ 2Orzeczenia co do

§ 3W wypadkach, przewidzianych w § 2 pod

lit. b) i cJ, sąd stosuje' przepisy a rt. 251 § 1 i 276 § 2.

Art. 389Orzeczenia co do:

Art. 390Przed wydaniem postanowienia o zwolnieniu

skazanego z zakładu leczniczego, z domu pracy przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera wiadomości cd zarządów wymienionych zakładów zabezpieczających cc do stanu zdrowia i zachowania się skazanego.

Art. 391

§ 1W wypadkach, przewidzianych w ustawie, sąd pierwszej instancji, który orzekł umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym, może na

wniosek tego zakładu lub z własnej inicjatywy, po zehraniu wiadomości z zakładu, wydać na posiedzeniu niejawnem postanowienie co do warunkowego zwolnienia wychowańca i .oddania go pod dozór wy~ znaczonego w tym celu kuratora.

§ 2Również na posiedzeniu niejawnem sąd

postanawia .odwołanie zwolnienia w wypadkach, pra .. wem przewidzianych.

Ad. 392, Na postanowienia, wymienione wart. 388 § 2, .

389 i 391 służy zażalenie.

R o z d zi a ł IX.

Wyrok zaoczny~

Art. 393

§ 1Jeżeli oskarżony, ktÓremu wezwanie do

ręczono, nie stawił się na rozprawę główną, ani też w jego imieniu nie stawił się ohrońca, a sprawa nie wyma,g a 'osobistego stawiennictwa oskarżonego, sąd a'l bo przeprowadza rozprawę i wydaje wyrok za'oc;~­ ny, albo odracza rozprawę i nakazuje oskarżcnemu stawić się osobiście.

§ 2Przy zaocznem

isąd odczytuje wyjaśnienia przez niegc .złożone., rozpcznawaniu sprawy poprzedniQ oskarżonego Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Nr. 83.

Art. 394Wyrok zanczny należy w ciągu trzech dni sporządzić na piśmie z uzasadnieniem i odpis przesłać

oskarżonemu.

Art. 395

§ 1Oskarżony może bądź zaskarżyć wyrok

bez uprzedniego zapowiedzenia, bądź wnieść sprzeciw z usprawiedliwieniem swego niestawiennictwa i z prośbą o zarządzenie nowej rozprawy w sądzie pierwszej instancji.

§ 2W razie odrzucenia sprzeciwu, termin do

zaskarżenia wyroku liczy się od daty zawiadomienia O odrzuceniu.

Art. 396

Sąd na posiedzeniu niejawnem rozpatruje SP1"Z2ciw i, jeżeli uzna niestawiennic,t wo za usprawiedliwione, zarządza ponowną rozprawę.

Art. 397

§ 1Wyrok zaoczny traci moc z chwilą, gdy

oskarżony lub jego obrońca stawi się na rozprawę terminie ponownym,.

§ 2W razie nieus,prawiedliwionego niestawiennictwa oskarż. onego lub jego obrońcy na rozprawę

. ponowną, wyrok zaoczny pozostaje w mocy.

W

Art. 398Niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na

rozprawę ponowną nie tamuje rozpoznania sprawy.

DZIAŁ II. przed sądem przysięgłych.

Art. 399Przepisy art. 285 - 380 mają odpowiednie zastosowanie do postępowania przed sądem przysię­

głych ze zmianami i uzupełnieniami wskazanemi w dziale niniejszym. nym razie uzupełnia z listy dodatkowej w drodze losowani a liczbę przysięgłych brakującą do dwudziestu czterech, a pozostałych w listy dodatkowej zwalnia.

Art. 403Jeżeli przysięgli z obu list stawili się w liczbie

mniejszej niż osiemnastu, przewodniczący ogłasza, że roki przysięgłych nie doszły do skutku.

Art. 404Po sprawdzeniu listy obecności przewodniczący

odczytuje rotę przy s ięgi treści następującej: " Przysięgacie Panu Bogu Wszechmogą­ cemu i Wszechwiedzącemu, że w sprawach w których b ę dziecie brali udział jako przysięgli, będziecie orzekali według sumienia na mocy dowodów przedstawionych na rozprawie i będziecie uwzględniali z jednakową uwagą okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak na niekorzyść oskarżonego, nie powodując się żadnemi ubocznemi względami."

Art. 405

§ 1Po odczytaniu roty przysięgi przewodniczący wywołuje przysięgłych według listy. Każdy

przvsięgły podchodzi do stołu sędziowskiego zosobna i podnosząc rękę mówi głośno: "Przysięgam, tak mi, Panie Boże, dopomóż."

§ 2Podczas całego aktu przysięgi wszyscy

obecni, nie wyłączając trybunału, stoją.

§ 3Do przysięgi składanej przez przysięgłych

mają odpowiedn'ie zastosowanie art. 111 § 2, 3 i art. 112.

Postępowanie

Rozdział I.

Otwarcie roków przysięgłych.

Art. 400

Przynajmniej na trzy dni przed terminem otwarcia roków doręcza się stronom listę przysięgłych wezwanych na roki.

1557

Art. 406Następnie

przewodniczący wYJasn~a przysięg­ łym ich praWia i obowiązki tudzież przepisy dotyczące narady i głosowania.

Art. 407Po ukończeniu przemowlenia przewodniczące­

go, przysięgli mogą prosić go o dodatkowe wyjaś­ nienia.

R o z d z i a ł II.

Rozpoczęcie rozprawy i przewód sądowy z udziałem przysięgłych.

Art. 408

Art. 401

Osobiste stawiennictwo oskarżonego na rozpraNa początku każdych roków odbywa się jaw- . wę jest zawsze obowiązkowe. ne posiedzenie wstępne, na które m winni być obecni: al trybunał w składzie trzech sędziów;

Art. 409

bl wezwani na roki przysięgli;

§ 1Po wywołaniu sprawy następuje utworzecl prokuratorj

nie ławy przysięgłych. dl przedstawiciel izby adwokackiej;

§ 2Jeżeli przypuszczać należy, że rozprawa

Art. 402przysięgłych zapasowych na wypadek konieczności

Jeżeli z listy głównej stawiło się przynajmniej zastąpienia przysięgłego, któryby z powodu choroby dwudziestu czterech przysięgłych, przewodniczący lub innej ważnej przyczyny był zmuszony opuścić zwalnia przysięgłych z listy dodatkowej; w przeciw- ławę przysięgłych.

1558 Dziennik Ustaw. Poz. 725.

Art 410Przedewszystkiem usuwa się przysięgłych

~ających wyłączeniu w myśl art. 41 § 3.

Nr. 83. do uzupełnieni a ławy, nie są obecni przy n aradzie ule-

Art. 411

§ 1Jeżeli po usunięciu przysięgłych wyłączo­

nych z mocy ustawy p ozostaje tylko tylu, ilu potrzeba do ut.worzenia ł awy, rozprawa mo że się odbyć wtedy tylko, gdy oskarżyciel i osk arżony o świadczą, że nie zgłaszają wyłączeń w myśl art. 413.

§ 2W tym wypadku los owa nie odbywa się

tylko wtedy, gdy zachodzi po trz eb-'\. wylosowania przysięgłych zapasowych.

Art. 412Jeżeli pozostaje liczba przysięgłych, przewyż­

szająca liczbę niezbędną do utworzenia ławy, to nazwiska wszystkich przysię głych na osobnych jednakowych kartkach wrzuca się do urny, z której przewodniczący wyciąga po k olei nazwiska przysięgłych.

Art. 413

§ 1Zarówno oskarży ciel, jak oskarżony, mogą

wyłączyć bez motywów polowę liczby przysi ę głych, przewyższającej liczb ę ni ezbędną do utworzenia ławy.

§ 2

Jeżeli lic zba prz ys i ęgłych jest nieparzysta, oskarżonemu służy prawo wyłączenia o jednego wię­ cej niż oskarżyciel owi.

§ 3Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub ·oskarżo­

nych, wszyscy oni ·wyłączają przysięgłyc h według wzajemnego porozumienia, a w bra ku tegoż co do kolejności wyłączenia rozstrzyga los.

Art. 414

§ 1Wyciągaj ąc ka r tkę z urny, prz ewod niczą­

cy odczytuje umi eszcz'o ne n a niej nazwisko; k a żda strona może wtedy oświ ad czyć, że przysięgłego wyłącza.

§ 2Przysięgłego, niewył ączone go przed wycią­

gnięciem następnej kartki, uważa się za wchodzące­ go do ławy.

Art. 415Listę członków ławy przysię g łycll wciąga si ę do

protokółu, poczem pro tokóla nt ją odczytuj e. i głosovlaniu.

R o z d z i a ł III.

U!daG<lnk pjbń (~~3 przysięgłych.

Art. 419

§ 1Po ukol1czeniu przewodu sądowego trybu

nał układa li s tę pytań, k tóre przysię gli mają rozstrzygnąć .

§ 2W pyt aniach ni e wo lno pominąć żadnego

z zarzutów post avrionych wakci.e oskarżenia.

§ 3Za podstawę do pytań służy również przewód sądow y

Art. 420Rozstrzygnię ciu przysi ęgłyc h ule g ają tylko pytania co do winy oraz związane z niemi pytania co

do okolicwości faktycznych, uzasadniających według ustawy zastosowanie surowszego lub łagodniejszego przepisu k arn ego albo wyłą czających przestępność czynu lub po<:zytani e winy.

Art. 421Po ułożeniu i odczytaniu pytań przewodniczą­

cy z apytuj e strony oraz przys ię głych, czy nie żąda­ ją zmian i uzup ełnień, a na ich żądanie daje im listę pytań do przejrzenia.

Art. 422Wnio,s ki o zmianę lub u zupełni enie pytań tryrozstrzyga, p oczem, jeżeli lista pyt a ń uległa

zmianie, odczytuje się ją ponownie i daje się stronom oraz przysięełym m ożnoś ć zgło s zenia uwag. bunał

Art. 423

Ostate czn ie u st aloną listę pytań trybunał zatwierdza i podpisuje.

Art 424. . Kaide pytanie powinno być tak ułożone, żeby

można było na nie odpowiedzieć "tak" albo "nie". 'A rt. 425.

Art. 416Za zgodą oskarżycieli i oskarżonych układa się

zapomocą jednego losowania wspólną ławę przysię­ głych dla kilku spraw wyznaczonych na dany dzień.

Pytanie codo winy powinno obejmowaĆ wszyst .. kie ust awowe znamiona zarzucanego przestępstwa.

Zaczyna się od wyrazów: "czy oskarżony (oznaczenie .as,oby o sk arżonego) jest winien, że", poczem wymienda się ok'oIic:zniOści faktyczne zarzucanegoc.zynu z możliwie ścisłem oznaczeniem czasu i miejsca:.

Art. 417

Art. 426