Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z dnia 17 marca 1933 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 października

Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. 387 § 5. Kandydaci do szkół, ksdałcących na oH: cerów zawodowych, którzy do taki,ej szkoły zostali ROZPORZĄDZENIE przyjęci, zostają zaliczeni do stanu faktycznego uczMINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH niów szkoły, ,w dniu z, głos,z ,enia się kandydata do .s.łużby w terminie wyznaczonym przez komendanta z dnia 17 marca 1933 r. , szkoły. . . w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Zalic.zenie może nas'tąpić również w termlme Rzeczypospolitej z dnia 7 października 1932 r. o służ­ późniejszym, jednak nie przekraczającym 14 dni, stobie wojskowej podoficerów i szeregowców. sownie ,do uznania komendanta szkoły, jeżeli niezigło­ N a podsta,wie art. 157 rozporządzenia Prezy- s,z enie się w terminie nie było zawinione przez kandenta Rzeczypospolitej z dnia 7 paźdzJi'ernika 1932 r. dydata. O niemożności zgłoszenia się do służby o służbie wojskow~j podoficeró'w i s,z eregowców w terminie wyznaczonym należy zameldować ko(Dz. U. R. P. Nr. 89, poz. 747) zarządzam co na- mendantowi szkoły najpóźniej do 3 dni od dnia wyznaczonego do zgł.oszenia się do służby. Zaliczenie stępuje: do stanu faktyc.z nego uczniów szkoły w prz,y padku usprawiedliwionego opóźnionego stawien.nictwa, naRozdział L stępuje w dniu zgłoszenia się do służby. Z chwilą zaliczenia do stanu faktycznego uczPostanowienia ogólne. niów szkoły, otrzymują zaliczeni bez sz,c zególnego § 1. Artykuły, powołane w niniejszem rozpo- nadani.a tytuł podchorążego, a ci, którzy do chwili rządzeniu bez określenia, oznaczają postanowienia zaHc.z enia ich do stanu faktycznego uczniów szkorozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia ły, nie stali się żołnierzami w myśl art. 3 ust. 1 lub 2, 7 października 1932 r. o służbie ,wojskowej podoH- ponadto stopień szeregowca. cerów i szeregowców (Dz. U. R. P. Nr. 89, poz. 747). Komendant szkoły ogłasza w rozkazie qzienParagrafy, p.olwołane w niniejszem rozporzą­ nym na podstawie listy kandydató,w przyjętych do dzeniu bez określenia, oznaczają przepisy niniejsze- szkoły i dokumentów ewidencyjnych, otr,z,y manych go rozporządzenia. od powiatowego komendanta uzupełnień, zaliczenie kandydatów do stanu faktyczne,g o uczniów szkoły, Do art. 3. oraz przydział do pododdziałów szkolnych. . Wszelkie należności, związ.ane ze służbą WO)§ 2. Zaliczenie powołanego do obowiązkowej skową podchorążych, przysługują .im od dnia r·}Zsłużby czynnej, do stanu faktycznego formac,j~, napoczęcia nauk (wyszkolenia), a w przypa,dku zgło­ stępuje w dniu zgłoszenia się powołanego do forszenia się po tym termini.e do służby, od dnia zaHmaqji. czenia do stanu faktycznego uczniów szkoły. Ws,z elDowódca formacji ogłasza w rozkazie dziennym inne prawa oraz obowiązki wyn~kające z pełnie­ kie na podstawie karły powołania, oraz dokumentów nia służby w charakterze podchorążych, ciążą na ewidency.jnych, które formacja otrzymała od powi.aod dnia zaliczenia do stanu faktycznego uczniów towego komendanta uzupełnień, datę zgłoszenia się ni.ch szkoły. . powołanego do formacj i i przydział do pododdziału Postanowienia n,jniejszego paragrafu mają ana(wcielenie). Wszelkie należności i inne' prawa związ, ane logiczne zastosowanie również do kandydatów na kur,s unitarny (§ 227). zobowiązko,wą służbą czynną, przysługują powoła­ 132. nemu od chwili zalic,z enia go do stanu faktycznego formacji (wcielenia), i od tej chwili CląZą na nim wszelkie obowiązki wynikające z pełnieni.a tej służby. § 3. Przyjęci do wojska w myśl us-tawy o powsz,echnym obowiązku w<*,k owym, a nie po,woła­ ni do obowiązkowej służby czynnej (ponadkontyngentowi,), zostają zaliczeni bez odbycia tej służby do rezerwy prz,e z powiatowego komendanta uzupeł­ nień w dniu określonym szczególnym rozkazem Ministra Spraw Wojskowych. Z dniem zaliczenia do rezerwy otrzymują oni bez szczególnego nadania, stopień szerego,w ca rezerwy (art. 13 i § 99). § 4. Poborowi, z,a kwalifikowani przy poborze do pospolitego ruszenia (kat. C. lub D. zdolności fizycznej do służby wojskowej), zos.tają bez odbycia obowiązlkowej służby czynnej zaliczeni w dniu p.oboru do pospolitego ruszenia. Z dniem zaLiczenia do pospolitego ruszenia otrzymują oni bez s,z czególne,g o nadania stopie,ń szere20w,ca pospolitego ruszenia (art. 13 i § 114). Do art. 4. § 6. Szeregowcy odbywający obowiązkową służbę czynną, składają przysięgę wojskową zasadniczo po ukończ,eniu podstawowego wyszkolenia żoł­ n~erskiego (wstępnego). Termin składania przysięgi oznacza dowódca okręgu korpusu. Qowódca ten jesl właściwy również do oznaczenia terminu składania przysięgi przez tych szenegowców, którzy zostali powołani do od.bywania czynnej służby wojskowej, którzy jeszcze przysięgi wojskowej nie składali. Termin składania przysięgi przez podchorą­ żych, oraz przez uc,z niów slzkół podoficerskich ogólnych ,l ub danego rodzaju wojska, oznaczają komendanci tych szkół. a § 7. Przysięgę wojskową odbierają duchowni ,wła­ ściwych wyznań, odczytując rotę przysięgi w brzmien.iu ustalonem wart. 4 dla danego wyznania w obecności dOiW'ódcy formac~i lub wyznac.zonego prz,e z niego oficera.. W razie nieohe~ości duchownego, przysięgę może odebrać dowódca formacqi lub wyznaczony przez niego oficer. 388 Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. ---------------------------------------------------------------------- Brzmienie przysięgi należy stosować według wyznania wpisanego do dokumentu ewidencyjnego żołnierza. Do art. 5. § 8. Spokrewnionymi do 4 stopnia włącznie są: a) w linji prostej: dziadek, ojciec, syn, wnuk i t. d., b) w linji bocznej: bra<.:ia, bracia rodziców, r.ynowie rodzeństwa, synowie rodzeństwa rodziców. Spowinowaconymi do 2 stopnia są: pas,i erb, ojciec żony j, bracia żony. § 9. Przed przydzieleniem żołnierza na stanowisko związane z ad.ministracją pieniężną lub · materjał.ową, powinien dowódca formacji upc'wnić się, czy ni~ istnieją przeszkody w pełnieniu służby okr~­ ś,lone wart. 5, a w przypadku ich ujawnienia, zarzą­ dzić lub spowodować odpowiednie przesunięcia personalne. O przeszkodach w pełnieniu służby z powodów is.tniejącego pokrewieństwa lub powinowactwa, powini,eli żołnierz złożyć meLdunek swemu przeło­ żonemu . j Do art. 7. § 10. Podoficerów i szeregowców dzieli się wedle następuljących rodzajów wojska: 1) piechota, 2) kawalerja, 3) artylerja, 4) aeronautyka, 5} bronie pancerne, 6) saperzy, 7) wojska łączności, 8) żandar­ meria, 9) wojska taborowe, 10) wojska samochodO'We, 11) służba uzbrojenia, 12) służba intendentury, 13) służba zdrowia, 14) służba weterynaryjn,a. Podoficerowie i szeregowcy przynależą do tego rodzaju wojska, do którego formacyj posiadają przydziały macierzyste. R o z d z i a ł II. O stopniach wojskowych, ich nadawaniu (awansowaniu) i utracie. Do art. 8. § 11. Żołnierza tytułuje się wedle posiadanego stopni,a wo~skowego, -- podcho::ążego i podchorą­ żego rezerwy ponadto przez dodanie do stopnia wojskowego tytułu: "podchorąży" lub "podchorąży rezerwy". W dokumentach osobistych (legitymacjach, poświadczeniach i t. p.), oraz w rozkazach, pod~je się stopień wojskowy żołnierza i jego przydział służbo­ .wy, a w razie potrzeby także przydział macierzysty. Do nazw stopni wojskowych żołnierzy pełniących służbę nadterminową lub zawodową,' należy do.dawać wyrazy: "nadterminowy" lub "zawodowy", - a ·do nazw s.topni wojskowych podchorążych i podchorą­ żych rezerwy, wyrazy: "podchorąży" lub "podchorąży rezerwy". Do art. 10. § 12. Następujące stopnie wojskowe są równoze stopniami wojskowemi, wymienionemi w .art. 10: rzędne a) stopniowi s,z eregowca odpowiada stopień: strzelca w formacjach piechoty, broni pan.c ernych i strzelców konnych - ułana w uła­ nach - sZlwoleżera w szwoleżerach -- kanoniera w artylerji i w służbie uzhrojeniasapera w saperach, oraz stopień legjonisty w tych jednostkach wojska, które określi szczególnem zarządzeniem Minister Spraw Wojskowych; b) stopniowi starszego szerego,wlc a odpowiada stopień: stars,z ego strzelca w formacjach piechoty, broni pancernych i strzelców konnych - starszego ułana w ułanach - starszego s'Zlwoleżera w szwoleżerach - bombardjera w arŁyle1;ji .i w służbie uzbrojenia starszego sapera w saperach, oraz s;topień starszego legjonis,ty w tych jednostkach wojska, które .określi s,zcz,e gólnem zarządze­ niem Minister Spraw Wojskowych; c) stopniowi kaprala odpowiada stopień: podmajstrzego wojskowego; ,eL} stopniowi plutonowego odpowiada stopień: młodszego majstra wojskowego; e) s.topn.iowi s:ierżanta odpowiada stopień: wachmistrza w kawalerii w żandarmerii i w taborach - ogniomistrza w artylerji majstra ~ojskowego j f) stopniowi starszego sierżanta odpo.w~ada stopień: starszego wachmistrza w kawalerji, w żandarmerji i w taborach - stars.z:ego og~ n~omistrza w artylerji -- starszego majstra wojskowego; g)' stopnio-w i chorążego odpowiada stopień: werkmistrza, a dla puszkarzy, rusznikarzy i pirotechników stopień zhrojmistrza. Nazwy stopni ,w ojskowych: podmajstrzy wo,jskowy, młodszy majster wojskowy, majster wo,jskowy, starszy majster wojskowy, werkmistrz i zbrojmistrz, są zastrzeżone dla podoHcerów zawodowych w gru~ pie specjalistów:. Do art. 15. § 13. Stopnie tytulame istnie.ją ty1ko .w s,t opniach podoficerskich. Stopień S'tarszego szeregowca jest zawsze stopniem rzeczywistym. § 14. Wolne etaty w stopniach podoficerskich przez podoficerów posiadających odpowiednie stopnie tytularne. Dopiero w braku takich podoficerów, lub gdy podoficer w odpowiednim stopniu tytularnym, zdaniem dowódcy (komendanta, kierownika) formacji nie posiada kwalifikacyj do pełnienia służby w s,t opniu przew.ldzianym. wolnym etatem, obsada etatu może nastG\Jpić przez podoficera posiadającego niższy stopień wojskowy. należy obsadzać w pierwszym rzędzie Do art. 16. § 15. W zakresie wykształc,enia ogólnego jest wymagane jako warunek do awansu na wyższy stopień: a) na stopień s.tarsze'go szeregowca i kaprala poprawna znajomość języka polskiego w sło- Nr. 20. 389 Dziennik Ustaw. Poz. 132. wie i pismle, oraz umiejętność rachowania zakresie elementarnym; b) na slopięń plutonowego - ukończenie z pomyślnym wynikiem co najmniej szkoły powszechnej stopnia I (równorzędnej) lub też całkowitego kursu przymusowego nauczania w wojsku; c) na stopień sierżanta oraz na podoficerskie stopnie wyższe - ukończ,enie z pomyślnym wynikiem co najmniej szkoły powszechnej stopnia III (równorzędnej) . Ukończ·enie z wynikiem pomyślnym szkoły podoficerskiej ogólne,j lub danego rodzaju wojska jest rÓWJlloznaczne z ukończeniem s.zkoły 'powszech­ nej stopnia III. W: § 16. Posiadanie wiadomości, wymaganych w § 15 lit. a) stWlierdza się w drodze egzaminu, przeprowadzonego w formac:ji przez dowódcę pododdziału, jeżeli kandydat do awansu nie prz.edstawił odpowiedniego świadectwa szkolnego. Dowodem stwierdzającym zakres wykształce­ nia wymaganego '\"1 myśl § 15 lit. b) i c) jest świadec­ two szkolne, wydane przez właściwą władzę szkolną. Odpis tego świa,dectwa sporządzony ,i zaświadczony przez dowódcę pododdziału, dołącza się do dokumentów eWłdencyjnych podoficera lub szeregowca, zwracając mu oryginał. myśl § 17. Przez odpOIWiednie kwalifikacje moraln.e w myśl art. 16 lit, b) rozumieć należy niekaralność podoficera luh szeregowca za czyny mogące ujemnie świadczyć o jego charakterze. Przez o,d powiednie kwalifikacje s.łużhowe w myśl art. 16 lit. b) rozumieć należy co najmniej dobrą o g ólną opin j ę przełożonych o kandydacie do awansu i stwierdzenie prz,e z nich, iż kandydat nadaje się na stanowisko związane z wyższym stopniem. § 18. Awansowanie podoficerów i szeregowców jest regulowane is.totnemi potrz.e'h ami i etatami, a w tych granicach rzec,zywis,tą korzyścią dla stanu wyszkolenia i toku s,łużby. Z tego też powodu upływ czasokresów wymaganych do awansu na wyższy stopień (art. 16 lit. c) nie daje sam przez się nawet przy posiadaniu wszysItkich innych warunków wymaganych w myśl art. 16, prawa do awansu. Dowódcy (komendanci, kierownicy), uprawnieni do awansowania, po,win.ni czasoOkresy te uważać tylko za minimalny okres c,zasu, które,go przesłuże­ nie jest koniecznym warunkiem do awansu na wyż­ szy stopień. § 19. Zakres wys.zkoleniawojskowego i fachowego, będ ą cego w myśl art. 16 lit. d) warunkiem do awansu na wyższy stopień, określają instrukcje wyszkolenia dla poszczególnych rodzaió.w wojska i szkól, wydane przez Ministra Spraw Wojskowych. § 20. Dowódcy uprawnieni do awansowania nie maga; przekraczać norm awansowych, jakie dJa poszczególnych stopni i w poszczególnych rodzajach wojska ustala corocznie Mini,słer Spraw Wojskowych. § 21. Przy awansie na ,wyższe stopnie rzeczywiste, dowódcy uprawnieni do awansowania powinni brać pod uwag ę w pierwszym rzędzie kandydatów posiadających odpowiednie stopnie tytularne, lub zajmujących wolne etaty ,w stopniach, na które ma na- stąpić aw ans (§ 14). Dopiero 'w bi'aku takich kandydatów, luh gdy podoficer w odpowiednim stopniu tytularnym nie posiada kwalifikacyj do awansu, awans na wyższy stopiell rzeczywisty może nastąpić z pośród innych kandy.datów, ni'ż wymienionych w ust. 1. Do art. 20. § 22. Ogólna ilość podofic,e ró,w nadterminowych i zawodowych, a,w ansowanych na s,t opnie wyż­ sze w stopniach tytularnych, nie może przekraczać w danej formacą i określonego stosunku do ilości podoficerów w stopniach rzeczywistych. ' Stosunek ten w zależności od rodzaju wojska określa w s,zczególnych zarządzeniach Minister Sprarw Wojskowych. Do art. 21. § 23. Za s,zkoły podoficerskie ogólne luh danego rodzaju wojska uważa się szkoły przygotowują­ ce młodzież przedpoborową do zawodu podoficerskiego. Nazwę takich szkół określa w poszczególnych zarządzeniach Minister Spraw Wojskowych. § 24. Na stopień hyć awansowani: staris.z ego szeregowca mogą ukończyli z ,w ynikiem pomyślnym sl z.kołę podoficerską ogólną luh a) szeregowcy, którzy danego rodzaju wojska; hl szeregowcy, którzy z wynikiem pomyślnym ukończyli podoficerską szkołę (kurs) pul,k ową, luh szkolę równorzędną, albo też złożyli szczególnyegz.a min określony w instrukcjach wyszkolenia; c) inni szeregowcy zasługujący na s,zc,zegól ne wyróżnienie za wzorowe zachowanie się w służbie i postępy ,w wyszkoleniu. Abso}.wenci szkól podoficerskich ogólnych lub danego rodzaju wojska (§ 24 lit. a)' którzy w tei slz kole odbywali ohowiąZlkową służhę czynną, inogą być awansowani na stopień starszego szeregowca bezpośrednio po ukończeniu tej szkoły w dniu promocji; ci zaś ahsolwenci, którzy nie odhywali w tei szkole ohowiązkowej służhy czynnej, mogą hyć awans0wani n" stopień s.Łars,zego slz,eregowca nie wcześnie'j jak w 1 miesiąc po rozpoczęciu obowiązkowej służby czynnej w formacjach wo'jska. Szeregowcy, wymienieni pod lit. h) mogą hyć awansowani na stopień starszego szeregowca bezpośrednio po ukończeniu z wynikiem pomyślnym podoficerskiej szkoły (kursu) pułkowClj luh szkoły równorzędnej, albo też po złożeniu s,zczegó.Inego egzaminu. Szeregowcy wymienieni pod lit. c) mogą hyć awansowani na stopi e ń stars.zego sz·e regowc a n ie wcześniej jak w drugim roku óbowiązko wej służb y czynnej, przyczem przy równych kwalifikacjach mają pierwszeństwo szerego.wcy wykazujący się świ a ­ dectwem z ukończenia co najmniej I s,topnia przysposobienia wojskowego. 390 Dziennik Ustaw. Poz. 132. § 25. Sprawę awansów na s,t arszych szeregowców: uczniów szkół ks,ztałcących na oficerów rezerwy, podchorążych, oraz s,z eregowcó,w rez.el"WY, normują §§ 36, 38 i 120. Do art. 22. § 26. Wystarczającem świadectwem z odbytego przysposobienia wojskowego (art. 22 ust. 2 lit b) jest świadectwo z ukończenia II stopnia przysposobienia wojskowego. § 27. Do awansu na s,topień kaprala jest wymagane, poza ogólnemi warunkami, określonemi wart. 16, ukońc,zenie z ,wynikiem pomyślnym podoficerskiej s,zkoły (kursu) pułkowej lub szkoły równorzędnej, albo też złożeriie szczególnego egzaminu,' przewidzianych dla ,d anego rodzaju wojska w insrtmkcjach wyszkolenia, wydanych przez Ministra Spraw Wojskowych (art. 40 ust. 2). Starsi szeregowcy, którzy stopień ten uzyskali po ukończeniu szkoły (kursu), lub złożeniu egz.a minu określonych w ust. l, jeżełi nie odpowiadają warunkom określonym pod lit. a), b), c) art. 22, mogą być awansowani na stopień kaprala, po przesłużeniu w stopniu starszego szeregowca co najmniej 4 miesięcy. § 28. Starsi szeregowcy, którzy są cechowymi majstrami lub czeladnikami, lub którzy ukończyli sZlkołę zawodową swego fachu, albo też którzy poSfiadają co najmniej dwuletnią praktykę w danym zawodzie, stwierdzoną poświadczeniem organizacji zawodo'wej, a w braku tejże poświadczeniem właściwej władzy a.dministracji ogólnej, mogą być awansowani na stopień kaprala w formacjach poszczególnych rodzajów wojska, w których przewidziani są etatami rzemieślnicy ich fachu, jeżeli ukończą fachowy kurs wojskowy, albo odbędą odpowiednią praktykę ,WOljskową lub te,ż złożą odpowiedni egzamin po uprzednio odbytej praktyce, określone dla, każdego fachu w szc.z ególnych zarzą'dzeniach Ministra Spraw Wojskowych. Ukońc,zenie fachowego kursu wojskowego, lub o.dbyde odpowiednie1 praktyki wojskowej, albo też złożenie odpo,w iedniego egzaminu po uprze,d nio odbytej praktyce, - jest równoznaczne z ukończ·eniem podoficerskiej szkQły (kursu) pułkowej. Starsi szeregowcy, pełniący służbę w etatowych orkiestrach wojskowych, którzy posiadają wyks2'Jtałcenie muzyczne nabyte przed s.łużbą wojskową, mogą być awansowani na stopień kaprala, ,jeżeli złożą egzamin kwalifikacyjny, przewidziany W1 instrukcji o orkiestrach wojskowych. W tym przypadku złożenie egzaminu ,k w,aHfi.kacyjnego jest równoznaczne z ukończeniem podofic.erskiej szkoły (kursu) pułkowej. § 29. § 30. Sprawę awansów na kaprali: uczmow szkół kształcących na oficerów rezerwy, podchorą­ żych, oraz s,l arszych szer,e gowców rezerwy, normują §§ 36, 38 i 120. Do art. 23. § 31. Na stopień plutonowego mogą być awansowani: podchorążowie, podchorążowie rezerwy, pod- Nr. 20. oficerowie z.awodo,wi, oraz podoficerowie rezerwy w czasie odbywania ćwiczleń. § 32. Podoficerowie zawodowi mogą być awansowani na stopień plutonowego po przesłuże­ niu w stopniu kaprala zawodowego co najmniej 24 miesięcy. Czasokres 24 mies,ięcy skrac.a się do 12 miesię­ cy tym podoficerom zawodowym, którzy posiadają cenzus wyks,ziłałcenia w zakresie co najmniej ukoń­ czonego gimnazjum państwowego, IUlb szkoły równorzędnej. Sprawę awansów na plutonowych: podrezerwy, podchorążych oraz podoficerów rez,erwy, normują §§ 36 ust. 2, 38 i 120. § 33. chorążych Do art. 24 i 25. § 34. Na stopień sierżanta i starszego sierżan­ ta mogą być awans,owani: podchorążowie, podchorą­ żowie rezerwy oraz podoficerowie zawodo.wi. Sprawę awansów tych podoficerów normują §§ 37, 38, 121 i 183 - 185. Do art. 26. § 35. Na stopień chorążego mogą być awansowani wyłącznie podoficerowie zawodowi. Sprawę awansów na stopień chorążego normują §§ 183 -- 185. Do art. 27. § 36. Uczniowie szkół (kursów), kształcących na oficerów rezerwy, mogą być awansowani w <:zasie pobytu w szkole (na kursie): a) na stopień starszego szeregowca po ukoń­ czeniu okresu podstawowego wys,z kolenia żołnierskiego (wstępnego); b) na stopień tytularnego kaprala po ukończe­ niu okresu właściwego kursu szkoły (kursu). Uczniowie ci, po ukończeniu szkoły (kursu), ksz.tałcącej na oficerów rezerwy i zdaniu egzaminu końcowego z wynikiem pomyślnym, mogą być awansowani na stopień tytularnego plutonowego, jeżeli otrzymali tyluł podchorążego rezerwy, a w służb ie z.drowia jeżeli ukończyli ponadto z wynikiem pomyślnym dwumiesięczną facho.wą praktykę. § 37. Podchorążowie reze1"wy mogą być awansowani na stopień tytularnego sierżanta, w ostatnim miesiącu obowiązkowej służby czynnej, jeżeli uzyskali dobre kwalifikacje za okres praktycznej służ­ by w formacjach. § 38. Podchorążowie mogą być awansowani: a) na stopień starszego szeregowca po ukoń~ czeniu okresu podstawowego wyszkolenia żołnierskiego (wsŁępnego) ; hl na stopień tytularnego kaprala w ciągu kursu unitarnego, lub analogicznego 'wyszkolenia wojskowego w szkole podchorążych sa~ nHarnych; c) na stopień tytularnego plutonowego po ukoilczeniu z postępem co najmniej bardzo do- Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. hrym kursu unitarnego lub analogicznego wyszkolenia wojskowego w szkole podchorążych sanitarnych; d) na stopień tytularnego sierżanta po ukończe­ niu z postępem co najmniej dobrym pierwszego roku nauk w szkole pod.chorążych piechoty, kawalerji, artylerji, lotnictwa i in:żynierji lub trzeciego roku nauk w szkole podchorążych sanitarnych; e) na stopień {ytularnego starszego sierżanta po ukończeniu z postępem co najmniej dobrym dmgiego r oku nauk w szkole podchorążych inżynierji, lub piątego roku nauk w szkole podchorążych sanitarnych. Podoficerowie z.a wodowi, pełniący służbę podchorążych, mogą być awansowani ,w czasie pełnienia tej służby, na ogólnych zasadach odnoszących się do awansów podoficerów zawodo.w ych. Czas tej służby zalicz.a się im na okres czasu, wymagany do awansu (art. 150 ust. ost.).. . Do art. 28. § 39. Przełożonym uprawnionym do awansowan'ia podoficerów i szeregowcÓw, zarówno na stopnie rzeczywiste jak i tytularne, jest: a) do stopnia plutono.w ego włącznie, dowódca (komendant, kierownik) o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku; b) do stopnia starszego sierżanta włącznie" dowódca (komendant, kierownik) jednostki bezpośrednio organizacyjnie wyższej od puł­ ku (jednostki równorzędnej). W stosunku do jednostek na obszarze okręgu korpus,u, któr e nie podlegają organizacyjnie wymienionym powyżej dowódcom (komendantom, kierownikom), uprawnionym do awanso,w ania jest dowódca okręgu korpusu; c) na stopień chorążego - Minister Spraw Woj slw wych. Podcho rą żych do stopnia tytularnego starszego sierżanta włącznie , awansuje komendant szkoły, kształcące'j na oficerów zawodowych. § 40. Podstawę awansowania slano.W1i wnio'sek awanso,w y (wzór Nr. 1). Właściwym do postawienia wniosku awansowego jest wyłącznie p r zełożony, pósiada,jący uprawnieni a dowódcy pododdziału . Wni os ek a,w ansowy może być postawiony, jeżeli k andydat do awansu odpowiada wsz,elkim warunkom awansowym, przewidzi anym w niniejszem rozporządzeniu . awansowy opinjują kole:jni wyŻS!D przedstawionego do awansu w tym kierunku, czy kandydat posiada odpo.wied.nie kwalifikacje moralne i służbowe (§ 17). Wnio sek przełożeni ' § 41. żołnierza Awans podoficera lub · szeregowca na rzeczywis.ty lub tytularny, ogłas.za w rozkazie dziennym dowódca (komendant, kierownik), który awans zarządził (§ 39), oraz cowódca (.komendant, kierownik) formacji, do której stanu faktycznego należy awansowany podoficer lub szeregowiec" stopi eń 391 W decyzji na wniosku awans,owym (wzór Nr. 1). oraz w rozkazie dziennym należy poda ć datę, od której nowy stopi e ń zostaje nadany. Datą tą jest dla podoficerów i s,z.eregowców , pełniących czynną służ­ bę wojsko'wą i dl a po dchor ążych (o ile nie są podoficerami zawodowymi), pierwszy dzień nast ępnej dekady - a dla nadterminowych, podoficerów zawodowych oraz podchorążych, którzy przed przyję­ ciem do szkoły podchorążych byh podoficerami zawodowymi, pierwszy dzi eń następnego miesiąc,a kalendarzowego. . Data, od której nowy stopień się lic.z y, jest podstawą w,s.zystkich obowiązków i uprawnień, związa­ nych z nowym stopniem. § 42. Awansowanie w jednostkach niemaderzystych przez dowódców (komendantów, kierowników) tych jednostek, może nastąpić w ramach określonych s.zczególnemi zarządzeniami Ministra Spraw Wojskowych. Dowódca jednostki macierzys.tej z,a wiadamila o awansowaniu w celach ewidencyjnych dowódc.ę (komendanta, kierownika) jednostki macierzystej. Do art. 29. § 43. Zatrzymanie lub areszt śle'dcry albo tymczasowy, wlicza się do okresu czasu wymaganego do awansu (art. 29 ust. 2) tylko wtedy, gdy nast ąpiło odłożenie doniesienia karnego, umorzenie postępowania, uniewinnienie przez sąd karny albo ukaranie dyscyplinarne, jeżeli karą nie jest degradacja. , Za czas pozbawienia wolności (art. 29 ust. 3) uważa się czas faktycznego przebywania w zamknię­ ciu, a więc zarówno zatrzymanie lub ares,z t śledczy, albo tymczasowy, jako też i karę pozhruwienia wolności , orz.eczoną s ą downie. Do art. 30. § 44. Pozbawienie stopnia szeregowca i posiada!lego stopnia wyższego z powodów określonych wart. 30 lit. al lub bl. ogłasz.a w rozkazie dziennym dowódca (komendant, kierown ik) formacji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, i od dnia ogłoszenia w rozkazie dziennym podoficer lub szeregowiec przestaje być żołnierzem. Podoficer lub szeregowiec taki zosta1e, skreślo­ ny ze s.t anu faktycznego wojska, otrzymując od wła­ ściwego powiatow ~go komendanta uzupełnień poświadczenie, iż jesl wolnym od powszechnego obowiązku wojskowego. . W przypadku, gdy wyrokiem sądowym orzeczono karę śmierci i wydalenie z wojska (art. 30 lit. b), następuje pozbawienie stopnia sz.e regowca i posiadanego stopnia wyższego już z chwilą prawomocności ~yroku . W ogłoszeniu ppw yższej kary ,w roz,k azie dziennym formacji, podaje się dzień prawomocności wyroku, ,j ako dzień, od którego podoficer lub szeregowiec przestaje być żołnierzem. Do art. 31. Degradacja nas,tępuje: a) na pod s tą.wie prawomocnego wyroku sądu wojskowego, orzekającego karę de gradacji podoficera lub s·t arszego szer.egowcaj § 45. 392 Dz.iennik Ustaw. Poz. b) na podstawie prawom0cnego wyroku sądu karnego po:ws,zechnego, pociągającego za sobą w myśl przepisów kodeksu karnego wojskowego degradacjC( podoficera lub starszego szeregowca; cJ na podstawie orzeczenia degradacji, wydanego przez komisję dyscyplinarną w myśl wojskowych przepisów dyscyplinarnych. Karę degradacji ogłas.za w rozkazie dZ'i ennym dowódca (komendant, kierownik) formacji, do której stanu faktycznego nalezy podoficer lub starszy szeregowiec i od dnia ogłoszenia tej kary, zdeg.r adowany podoficer lub starszy s.zeregowiec powraca do stopnia szeregowca. ,§ 46. Zdegradowany podoficer zostaje na wniosek dowódcy (komendanta, kierownika) formacji przeniesiony do innej formacji tego samego rodza:ju wojska. Zde~radowanego starszego szeregowca przesuwa dowódca (komendant, kiera.wnik) formacji w obrębie tei samej formacji do innego pododdziału. R o z d z i a ł III. Szczególne obowiązki i uprawnienia służbowe podoficerów lub szeregowców. Do art. 33. § 47. Od obowiązku zachowania tajemnicy moze zwolnić podoficera lub szeregowca pełniącego czynną słuzbę wojskową, dowódca okręgu korpusu. Dowódca ten jest rÓWlniez uprawniony do zwolnienia od obowiązku zachowania tajemnicy podoficera lub sze.r egowca nie pełniącego czynnej słuzby wojskowej, a o właściwości tego dowódcy rozstrzyga ostatni przydział słuzbowy podoficera lub szeregowca. Zwolnienia od obowiązku zachowania tajemnicy wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby jej ujawnienie mOlgło wyrządzić Państwu powazną szkodę. Do art. 34. § 48. Podoficer lub szerego'w iec, pełniący czynną .służbę wojskową, jest obowiąz. any do noszenia w słuzbie i poza słuzbą prz.e pisowego umundurowania oraz uzbrojenia. Podoficer lub sze.r egowiec nie ma natomiast prruwa do noszenia munduru i uzbrojenia wojskowego: a) w razie pobytu zagranicą lub na obszarze w. m. Gdańska; b) w przypadku, gdy za popełnione przestęp­ s,two iPrzekazany został w myśl obowiązu,ją­ .eych przepisów sądom karnym powszechnym i w myśl decyzji sądowej przebywa w areszcie tymczasowym sądu pows.zechne,go lub staje na rozpraWię przed sądem karnym powszechnym; c) w innych przypadkach, określonych w szczególnych przepis.a ch lub TOZ!kazach. § 49. W wyjątkowych i na sZicze'g ólne uwzględ­ nienie zas.ługujących przypadkach moze Minister Spraw Wojskowych na prośbę podoficera lub sze- 132. regowca udzielić zezwolenia wo~jskowego zagranicą lub Gdańska. Nr. 20. na noszenie munduru na obszarze w. m. W tych samych przypadkach moze dowódca okręgu kor.p usu zezWQlić na noszenie munduru podoficerom i szeregowcom, którzy prawa tego nie mają z powodów określonych 'VI § 48 lit. b) .. Do art. 36. § 50. Przez urlop nalezy rozumieć zwolnienie podoficera lub s,z eregowca na określony przez przełozonego okres czasu od wszelkich zajęć słuzbowych z prawem opus.zczenia miejsca postoju formacji i obowiązkiem powrotu do formae:ji po upływie tego okresu. Przed upływem tego okresu podoficer lub szeregnwiec jescŁ obowiązany powrócić z urlopu do SIWOjej formac'ji: a) w przypadku mobilizacji. zarządzenia stanu wyjątkowego lub uzupełnienia wojska ~dy bezpieczeństwo Państwa tego wymaga; b) w przypadku zarządzenia przerwy urlopu przez przełozonego. W przypadku określonym pod a) urlopowany jest obowiąz.any powrócić bez szczególnego wezwania niezwłocznie i najkrótszą drogą do swej formacji - w przypadku określonym pod bl urlopowany powinien powrócić do swojej formacji w terminie określonym w rozkazie. § 51; Podoficerowie ' i szeregowcy mogą koz następujących urlopów; 1) okoliczno·ścio­ wych, 2) świątecznych. 3) wypoc.zynkowych, 4) wakacyjnych, 5) przes,i edleniowych, 6) wyrózniających i 7) leczniczych. Podoficerowie i szeregowcy pełniący obowiąz­ kową słuzbę czynną mogą ponadto otrzymać urlopy rolne. których czas trwania i warunki udzielania ustala każdorazowo Minister Spraw Wojskowych w oddzielnych zarządzeniach. rzystać § 52. Urlopy okolicznościo'we są udzielane podoficerom i .szeregowcom w ważnych sprawach osobistych, rodzinnych i ma,jątkowych. Czas ich trwania nie moze przekraczać jednorazowo 5 dni. . Prawo udzielania tych uruopów przysługuje przełozonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pododdziału. . § 53. Urlopy świąteczne są udzielane podoficerom i s.zeregowcom na cZ.as głównych świąt wyznaniowych. Czas trlwania tych urlopów oraz warunki ich udzielania określa kazdorazowo Minister Spraw Wojskowych. W szkołach wo:jskowych, kształcących na oficerów zawodowych (na kursie unitarnym) terminy i czas okresy urlopów świąteczi1ych są przewidziane programem nauk w tych szkołach (na kursie unitarnym). Prawo udzielania urlopów świątecznych 'przysługuje przełozonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pododdziału, Nr. 20. Dziennik Ustaw. Po z: 132. § 54. Z urlopów wypoczynkowych mogą korzystać podoficerowie zawodowi, nadterminowi', oraz podoficero:wie i szerego'w cy odbywający obowiązko­ wą służbę czynną, a należący do personelu latające­ go aeronautyki. Normy urlopów wypoczynkowych wynoslzą: a) diła podoficerów zawodowych w poszczególnym roku służby zawodowej - w okresi~ pierwszych trzech lat służby zawodo,we} 14 dni, w następnych trzech latach 21 dni, w dalszych latach służby zawodowej 28 dni; ,b) dla nadterminowych - 14 dni w poszcze,gólnym roku służby; c) dla podoficerów i szeregowców z personelu lataJącego aeronautyki 21 dni ,w drugim roku obowiązkowej służby czynnej. Podoficerowie zawodowi i nadte,rminowi,należący do personelu latającego aeronautyki, oraz podoficerowie zawodowi i nadterminowi pełniący czynną służ,bę w szczególnie ciężkich warunkach, korzystają z urlopów wypoczynkowych na następujące okresy czasu: . a) podoficerowie za,w odowi do 28 dni w poszczególnym roku służby; b) nadterminowi do 21 dni w poszczególnym roku służby. Jednostki ,w ojskowe, w których podoficerowie zawodowi i nadterminowi mogą korzys,tać z dłuż­ szych urlopów wypoczynkowych, ze wz.ględu na szczególnie ciężkie warunki służby, określają szczególne rozkazy Ministra Spraw Wojskowych. Na poczet urlopu wypoczynkowego zalic,z a się urlopy okolicznościowe przekraczające ,w sumie 5 dni w ciągu jednego ,roku służby, oraz urlopy zdrowotne i kuracY'jne. Prawo udrielania urlopów wypoczynkowych przysługuje przełożonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku. § 55. Urlopy wakacYijne są udzielane wyłącz,­ nie podchorążym. Urlopów tych udziela komendant szkoły kształ­ cącej na oHcerów zawodowych między jednym rokiem szkolnym a drugim, w terminach i na okres,y czasu przewidziane programem nauki szkolnej. § 56. Urlopy przesiedleniowe mogą być udzielane nadterminowym i podoficerom zawodowym przy przeniesieniach, jeżeli powoduje ono stałą zmianę przynależności służbowej do formacji dyzlokowam,j w innym garnizonie,. Normy urlopów przesiedleniowych wynoszą od 3 - 14 dni, w zależności od warunków rodzinnych, komunikacyjnych, odległości i t. , p. Prawo udzielania urlopów przesiedleniowych przysługuje dowódcy (komendantowi, kierownikowi) formacji o uprawnieniach co najmniej dowódcy puł­ ku. do której podoficer za,W'odowy lub nadterminowy został przeniesiony, § 57. Urlopy wyróżnia,jące mogą być udzielane podoficerom i s,z ere,g owcom pełniącym obowiąz­ kową służbę c, zynną: 393 a) za wyróżnienie się w służbie, w sz,c zególności w wykazanych przypadkach go.rliwości lub odrwagi przy pełnieniu służby wadowniczej, asysŁencyjnej, bezpieczeństwa, ochrony granic i t. p.; b) za wybitne wyniki w jednym z działów wyszkolenia lub gorliwość i dobre postępy w służbie wogóle. Czas trwania urlopu wyróżniającego wynosi 10 ,d ni i mo,że być udzielony tylko jeden raz 'w cią­ gu odbywania obo,wiązkowej służby czynnej. Prawo udzielania Łych urlopów przysJuguje przełożonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy, pułku. § 58. Urlopy lecznicze dzielą się na urlopy zdrowotne, kuracyjne oraz urlopy udzielane na czas do ukończenia postępowania rewizyjno - lekarskiego. Podstawę do udzielenia urlopu zdrowo't nego stanowi świadectwo wojskowo - lekarskie wys,t awione przez naczelnego lekarza formacji, a jeżeli chodzi o podoficerów i szeregowców należących do personelu latającego aer,onauŁyki, również świadectwo wojskowo - lekarskie, wystawione przez kierownika centrum badań lotniczo- lekarskich; Podstawę do udzielenia urlopu kuracyjnego stanowi świadectwo wojskowo - lekarskie, :wystawione przez komendanta wojskowego zakładu lecz.niczego (garnizonowej izby chorych, szpitala garnizonowego, okręgowego lub szkolnego). PodoHcerom zawodo,w ym mogą być udzielane urlopy kura" cyjne tylko na podstawie świadectwa wojskowo - lekarskiego. - wystawionego przez komendanta ' woj· skowego szpitala okręgowego (art. 107). Podstawę do udzielenia urlopu na czas do ukol1czenia postępowania rewizyjno - lekarskiego s,tanowi orzeczenie, wystawione .przez wojskowo- lekarską komisję rewizyjną; § 59. Urlopy zdrow,o tne mogą być udzie,l ane podoficerom i szeregowcom, pełniącym obowiąz.ko­ wą służbę czynną, podchorążym, nadterminowym i podofic,e rom zawodowym. Urlopów tych udziela się gdy stan zdrowia podoficera lub szeregowca nie wymaga ani wykonania zabiegów leczniczych, ani też opieki lekarskiej, przyczem . rokuje zupełną poprawę stanu zdrowia, a je.dnak czasowo znosi lub zmniejsz.a w znaczniejszym stopniu ich zdolność do pełnienia czynnej służ­ by wojskowej. Czas trwania urlopu zdrowotnego nie może przekracz-ać: a) dla podoficerów i szeregowców pełniących obowiązkową służbę czynną, oraz dla nadterminowych - 4 tygodni w ciągu czasU trwania obowiązkowej s.łużby czynnej lub okresu zobo'wiązania się do słtlżby nadterminowe·i; . h) dla podchorążych - 4 tygodni w ciągu je· dnego roku szkolnego; cJ dla podoficerów zawodowych - 4 tygodni w ciągu jednego roku służby zawodo;wej. Dż'iennik Ustaw. 394 o ile chodzi o podoficerów lub szeregowców należących do personelu lataj ą cego aeronautyki urlop zdrowotny może im być udzielony w przypadkach wyjątkowych na czas do 6 tygodni na podstawie świadectwa wojskowo - le k arskiego, wystawionego przez kierownika centrum badali lotniczo - lekarskich. Urlopu zdrowotnego udziela dowódca (komendant, kierownik) formacji o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, do którei stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec. § 60. Urlopy kuracyjne !nogą być udzielane podoficerom i szerego'w com, pełniącym obowiązko­ wą . służbę czynną, p o dchor ąży m, nadterminowym i podoficerom z.a wodowym. Urlopów tych udziela się podoficerom i szeregowcom pozostającym na leczeniu w w ojskowych iakładach leczniczych, gdy stan zdrowia nie wymaga już dalszej opieki lekarskiej, a przebyte choroby zakaźne,ostre schorzenia lub zabiegi operacyjne powodują konieczność dłuższego w ypoczynku, po którym przewiduje "ię powrót do zdrowia i całkowi­ tą zdolność fizyczną do pełnienia czynnej służby wojskowej. Czas trwania urlopu kuracyjnego nie może przekraczać: a) dla podoficerów i szeregowców pełniących obowiązkową służbę czynną, oraz dla nadterminowych, - 6 tygodni w ciągu czasu trwania obowiązkowej służby czynnej, lub okresu zobowiązania się do ~łużby nadterminowej; b) dla podchorążych - 6 tygodni w ciągu jednego roku szkolnego. ' . Urlop kuracyjny dla podoficerów zawodowych może być udz.i elony na taki t ylko okres czasu, by nieprzerwane niepełnienie służby czynnej z powodu złego stanu zdrowia (z powodu choroby i leczenia się), oraz przebywania na urlopie leczniczym nie przekrac.zało 6 miesięcy w ciągu jednego roku (art. 107 i ust. 1 art. 108) . Prawo udzielenia urlopu kuracyjnego przysłu­ guje komendantowi wojskowego zakładu leczniczego (garnizonowej izby chorych, szpitala garnizonowego, okręgowego lub szkolnego), a o ile chodzi o podoficerów zawodowych, k omendantowi wojskowego szpitala okręgowego. PrzeJ udzieleniem urlopu kuracyjnego podchorążym, komendant wojskówego zakładu leczniczego powinien uzgodnić swe stanowisko z komendantem szkoły, kształcącej na oficerów zawodowych. O udzieleniu .urlopu kur acyjnego należy niezwłocznie zawiadomić dowódcę (komendanta, kierownika) formaCiji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu . . Poz. 132. Nr. 20. Prawo udzielania tych urlopów podoficerom i szeregowcom, pozostającym na leczeniu w wojskowym z a kładzie leczni.czym (garnizonowej izbie chorych, w szpitalu garnizonowym; okręgowym lub szkolnym), przysługuje komendantowi zakładu; - innym podoficerom i szeregowcom udzielają takie.go urlopu dowódcy (komendanci, kierownicy) formacyj o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, do których stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu. O udzieleniu urlopu na czas do ukończenia postępowania rewizyjno - lekarskiego powinien komendant wojskowego zakładu leczni~zego zawiadomić niezwłocznie dowódcę (komendanta, kierownika) formac:ji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu. § 62. Udzielenie urlopu należy ogłosić w rozkazie dziennym formac.ji, do które,j stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, z oznaczeniem jego rodzaju, czasu trwania oraz pierwszego i ostatniego dnia urlopu. § 63. P~ośby o pr~edłużenie urlopu składają podoficerowie i szere'g owcy pisemnie, dołączając do nich dowody, stwierdzające potrzebę przedłużenia urlopu. Prośbę wnosi się przez komendanta garnizonu, znajdującego się w miejscu pobytu urlopowanego, a :jeżeli w tej miejscowości, gdzie przebywa urlopowany, niema komendy garnizonu, w:prost do tego przełożonego, który udzielił urlopu. Komendanci garnizonów po zaopinjowaniu prośby, przesyłają ją niezwłocznie do właściwego przełożonego. Jeżeli powodem prośby o przedłużenie urlopu jest zły stan zdrowia, należy do prośby dołączyć świadectwo wojskowo - lekarskie; jeśli w miejscu pobytu urlopowanego niema lekarza wojskowego. należy do prośby dołączyć świadectwo lekarza urzę­ dowego (powiatowe-go, miejskiego), jeżeli taki jest iW danej miejscowości, a w przeciwnym przypadku świadectwo lekarza prywatnego. Prośbę o przedłużenie urlopu należy przedstawić w takim terminie, aby załatwienie jej mogło nastąpić przed ukończeniem urlopu i by teJU. samem w razie odmowne.j decyzji urlopowany mógł na czas powrócić do swej formacji. Wyjątkowo w przypadkach szczególnie nagłych, oraz gdy w miejscu pobytu urlopowanego niema żadnej władzy wojskowej, może urlopowany zwrócić się telegraficznie do dowódcy, który mu udzielił urlopu, z prośbą o jego przedłużenie, podając powody. W przypadkach szczególnie nagłych może przedłużyć urlop również komendant garnizonu, za'w iadamiając o tem niezwłocznie przełożonego, który udzielił urlopu. § 64. W razie śmierci urlopowanego w czasie urlopu, przesyła urzędnik stanu cywilnego lub pro§ 61. UrJopów leczniczych na czas do ukoń­ wadzący księgi metrykalne, urzędowe zawiadomieczenia postępowania rewizyjno - 1'2 karskiego udziela nie o zejściu do komendy garnizonu, znajdującej się się podoficerom lub szeregowcom, co do których ' w miejscu śmierci urlopowanego, a jeżeli śmierć nawdrożono postępo.wanie rewizyjno - lekarskie, jeżeli stąpiła w miejscowości, w której niema komendy udzielony urlop nie przedłuży lub nie utrudni tego garnizonu, do powiatowej władzy adminisołracji ogólnej. Komendant garnizonu lub powiatowa władza postępowania. Nr. 20. 395 Dziennik Ustaw. P,oz. 132. ~d.ministr~cji ogólnej prz,esyła zawiadomienie o zejSClU dowodcy (komendantowi, kierownikowi) tej formac,ji wojskowej, w której zmarły ostatnio pełnił czynną służbę wojskową. Koszty pogrzebu urlopowanego ponosi Skarb norm określonych przez Ministra Spraw Wojskowych. Jeżeli pogrzeb urlopowanego był urządzony przez rodzinę, gminę lub .osoby postronne, zwraca się na prośbę koszty t. zw. kompletu pogrzebowego, w skład którego wchodzą : krzyż, trumna i tablica. Prośbę o zwrot kosztów należy przesłać do tej formacji wojskowej, w której zmarły ,pełnił ostatnio służbę, dowódca zaś formacji przesyła ją do dowódcy okręgu kor.pusu, który zarządza Państwa według wypłatę. Do art. 37. Podoficerom i szeregowcom, pełniącym oraz podoficerom zawodowym w sbnie spoczynku udziela zezwolenia na wyjaz.d zagranicę łub na obszar w. m. Gdańska dOlw ódca .okręgu korpusu, a jeżeli posiadają przydział do władz lub instytucyj centralnych, Minister Spraw ,W ojskowych. § 65. czynną slużbę ,w ojskowA, . § 66. Podoficerowie i szeregowcy, którzy otrzymali z;ezwolenie na wyjazd do miejscowości po łożonej na obszarze w. m. Gdańska, otrzymują legitymację służbową, którą obowiązani są okazać na żądanie władz gdańskich, wobec których legitymacja ta w myśl art. 16 umowy polsko - gdańskiej z dnia 24 października 1921 r. (Dz , U. R. P. z 1922 r. Nr. 16, poz.. 139) jest dowodem osobis,tym, uprawriiającym do przekroczenia granicy polsko - gdańskiej :i pobytu na obszarze w. m. Gdańska. Meldunek ten odpada w razie podróży, celem zwiedz.enia ,d anego kraju, w którym- to przypadku podoficer lub szeregowiec podaje program swej podróży z wykazem m i ejscowości, które zamierza kolejno z,wiedzić. § 69. Sp r awę przekroczeń granicy Państwa w .celach turystyczn ych lub sportowych, normują oddZielne rozkazy Min istra Spraw W ojskowych. R o z d z i a ł IV. Obowiązkowa służba czynna. Do art. 39. . § 70 •. Poborowy (ochotnik) otrzymuje przeznaczeme do Jednego z rodzajów wojska, określonych IW ust. 1 § 10. Prz ydział poborowego (ochotnika) do formacj i w P?szczególnych rodzajach wojska, uskutecznia powiatow y komendant uzupełnień na podstawie rozkazów Ministra Spraw \YIojsko.w ych o wcielaniu poborowy~h (Dchotników) do szeregów. § 71. Warunki, jakim musi odpowi a d a ć ochotnik celen: prz~dzi e lenia go do wybranego przez niep,o rodzajU WOJsk a, o gła s za na podstawie rozkazu Minisha Spraw Wojskowych, dowódca okręgu korpusu w obwieszczeniu o ochotniczym zaciągu. Do art. 40. . § . 72. Świadectwem z odbytego przysposobiema w.oJsko~ego, uprawniającem do przydzielenia do podoficerskiej szkoły (kursu) pulkowej lub na równo .. rzędny kurs (praktykę), jest świadectwo z ukończe­ nia II stopnia przysposobienia wojskowego. . § 67. Podoficerowie i szeregowcy, którzy otrzymali zezwolenie na wyjazd zagranicę, proszą na tej podstawie po.wialową władzę administracji ogólnej o wydanie paszportu zagranicznego, przyczem uzyskanie wiz na paszporcie należy do podoficera lub szeregowca, który uzyskał zez'wolenie na wyjazd zagranicę. § 73. Poza ogólne mi warunkami określonemi wart: 40 k,ofo1iecznemi do przyjęcia szeregowca do podoficerskiej szkoły (kursu) pułkowej, lub na .r ówrt?rzędny kurs (praktykę), jest wymagane posiadame. p.rzez szere~owca cenzusu wykształcenia co najmmeJ w zakreSie określonym w § 15 lit. a). § 68: Podoficer lub szeregowiec przebywają· cy zagranIcą lub · na obszarze w. m. Gdańsku, jest obowiązany zawiadomić pisemnie szefa polskiej placówki dyplomatycznej lub konsularnej, a na obszarze w. m, Gdańska, Komisarza Generalnego R. P. o swe m przybyciu, celu i terminie pobytu,oraz o swym wyjeździe. W razie, gdy przy placówce dyplomatycznej urzę.duje attache wojskowy, zawiadomienie to powinno ,się odbywać za jeigo pośrednictwem . Przyjazd należy meldować w ciągu 24 godzin od przybyci.a, z podaniem · dokładnego adresu, wyjazd zaś na 24 godziny przed wyjazdem z zaznacz.e niem, do której miejscowości podoficer lub szer,e gowiec się udaje. . . Podoficetowie i szeregowcy powinni w przeciągu 24 godzin zawiadamiać pisemnie szefa po},skiej placówki dyplomatycznej lub konsularnej (attache wojskowego), a na obszarze w. m. Gdańska, Komisarza GeneralnegO' R. P. o każdej zmianie adresu. § 74. Szeregowcom, którzy ukończyli z wynikiem pomyślnym szkołę podoficerską ogólną lub danego rodz,a ju wojska (§ 23), za.licza się ukończenie tej szkoły za podoficerską szkołę pułkową, lub ·r ównorzędny kurs (praktykę), jeżeli : a) uczes.tnic.zyli w szkoleniu objętem pro,g ramem podoficerskiej szkoły pułkowej (lmrsu, praktyki) w sposób określony przez dowódcę formac,ji, zależnie od kwalifikacyj danego szeregowca; h) posiadają CD najmni ej dobrą ogólną opinję za czas służby 'w formacji. . O zalicz.eniu szkoły podoficerskiej ogólnej lub danego rodzaju wojska, za podoficerską szkołę puł­ kową (kurs, praktykę) decyduj,e do,w ódca (komendant, kierownik) formacji, ogłasz.ając tO' zaliczenie w rozkazie dziennym. Do art. 41. Do art. 42. § 75. Poborowi (ochotnicy), którzy na podsta· wie ustawy o powszechnym Dbowiązku wojskowym, 396 Nr. 20. Dziennik Ustaw. Poz. 132. mają prawo do skróconej czynnej służby wojskowej. są przyd?:ielani bądź to do szkół (kursów) kształcą­ cych na oficerów rezerwy, bądź też do formacyj wo:jskowych celem wyszkolenia na podoficerów rezerwy, albo też zostają po poborze zaliczani do ponadkontyngentowych. Czas trwania obowiązkowej służby czynnej poborowych (ochotników) wcielonych do szkół. (kursów) kształcących na oficerów rezerwy, lub do 'formacyi wojskowych, jest jednakowy. Wcielanie poborowych (ochotników), posiadających prawo do skróconej czynnej służby wojskowej do szeregów, oraz zaliczanie ich do pon~dkon­ tyngentowych, przeprowadzają powiatowi komendanci uzupełnień w myśl zasad określonych rozkazem Ministra Spraw W0jskowych o wcielaniu poborowych (ochotników) z cenzusem. § 76. Poborowi (ochotnicy), posiadający prawo do skróconej czynnej służby wojskowej i przydzieleni do szkół (kursów) kształcących na oficerów rezerwy, mogą otrzymać przydział do jedneg~ z następujących rodzajów wojska: piechota, kawalerja, artylerja, aeronautyka, saperzy. wojska łączności. służba zdrowia i służba weterynaryjna. Przydział następuje w myśl zasad, określanych każdorazowo rozkazem Ministra Spraw Wojskowych, o wcielaniu poborowych (ochotników) z cenzusem. Do art. 43. § 77. Zwolnienie ze szkoły (kursu) kształcącej na oficerów rezerwy, następuje: a) w przypadkach, które w myśl ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym pociagają za sobą utratę prawa do skróconej czynnej służby wojskowej; b) w przypadku de,g radacji, orzeczonej w myśl wojskowych przepi,sów dyscyplinarnych; c) w przypadkach ujawpionej nielojalności państwowej, lub ujawnionego działania przeciwnego pojęciu godności i honoru oficera; d) w przypadkach niedostatecznych postępów w wyszkoleniu, stwierdzonych przy okresowych klasyfikacjach uczniów. O zwolnieniu ze szkoły decyduje komendant szkoły, a jeżeli chodzi o zwolnienie z kursów kształ­ cących na oficerów rezerwy, przełożony o uprawnieniach , dowódcy dywizji. Fakt i powody zwolnienia ogłasza się w rozkazie dziennym szkoły (kur~u) . . Do art. 44. §: 78. O pomyślnym wyniku ukończenia szkoły (kursu), kształcącej na oficerów rezerwy, decyduje oceria, ustalona dla wyrażenia ostatecznego ogólnego postępu ucznia, w myśl przepisów o klasyfikacti i ocenie postępów uczniów szkół (kursów) kszhłcą­ cyc h na oficerów rezerwy. Ocena nie może być niż­ szą .od stopnia: "ledwie dostatecznie". Ukończenie z pomyślnym wynikiem tej szkoły (kursu) jest stwierdzane świadectwem, oraz ogła­ szane w rozkazie dziennym i notowane w ewidencji. Uczniowie szkół (kursów), kształcących na oficerów rezer,wy, którzy szkoły teifkursu) nie ukoń­ czyli z wynikiem pomyślnym, nie otrzymująświa­ dectw. Nieukończenie szkoły jest 'ogłaszane w rOzkazie dziennym i notowane w ewidencji. § 79. Tytuł podchorążego rezerwy nadaje się tym uczniom szkół (ktrrsów), którzy ją ukończyli z wynikiem pomyślnym. Tytuł podchorążego rezerwy nadaje: a) w szkole (na kursie) kształcącej na oficerów rezerwy piechoty - przełożony o uprawnieniach dowódcy dywizji, a jeżeli chodzi o specjalistów łączności i·' pionierów- komendant szkoły; b) w szkołach, kształcących na oficerów re.z erwy innych rodzajów :wojska - komendant szkoły. Nadanie tytułu podchorążego rezerwy ogłasza się w rozkazie dziennym i jest notowane w ewidencji. Do art. 46. § 80. Utratę tytułu podchorążego rezerwy (pospolitego ruszenia) stwierdza co do podoficerów, peł­ niących czynną służbę woiskową. przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, który utratę tego tytułu ogłasza w rozkazie dziennym, zawiadamiając o temdowódcę formacji macierzystej. Stwierdzenie utraty tytułu podchorążego rezerwy (pospolitego rusz.e nia) u podoficerów niepełnią­ cych czynnej służby wojskowej, należy do właściwo­ ści powiatowego komendanta uzupełnień. Do art. 47. § 81. Uczniom szkół (kursów), kształcących na oficerów rezerwy, którzy zostali ze szkoły (kursu) zwolnieni (§ 77), lub leż którzy nie ukończyli jej z wynikiem pomyślnym (§ 78), może komendant szkoły (kursu) zaliczyć nabyte wyszkolenie za podoficerską szkołę (kurs) pułkową, je. żeli powodyzwolnienia nie dyskwalifikują ucznia do awansu na wyż­ szy stopień, oraz jeżeli nabyte wyszkolenie odpowiada zakresowi wyszkolenia podoficerskiej szkoły (kursu) pułkowej. Zaliczenie szkoły (kursu), kształcącej na oficerów rezerwy za pułkową szkołę (kurs) podoficerską, jest ogłaszane w rozkazie dziennym i notowane w ewidencji. Do art. 48. § 82. Przez przeniesienie należy rozumle.C zmianę formacji, w której podoficer lub szerego,wiec ma pełnić służbę rzeczywiście i stale (t. j. bez określenia czasu jej trwania). . § 83. Przeniesienie podoficera lub szeregowca z jednego rodzaju wojska do innego z urzędu nastę­ puje na zasadzie zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych, albo też zarządzają je przełożeni upoważ­ nieni do tego przez Ministra Spraw Wojskowych w drodze ins.fnlkcji, która oheśla każdorazowo tryb postępowania i z.akres uprawnien w tym kierunku poszczególnych przełożonych. Nr. 20• Dziennik Ustaw. Poz. 132. . §84. Przeniesienie podof'icera lub szeregow.ca z jednego rodzaju wojska do innego na prośbę, może nastąpić, jeżeli podoficer lub sZeregowiec odpowiada warunkom tego rodzaju wojska, do którego ma być przeniesiony, lub też warunki te uzyska w myśl szczególnych przepisów, wydanych przez Ministra Spraw Wojskowych. Przeniesienie takie może nastąpić tylko za zgodą szefów, albo dowódców danego · rodzaju wOljska na szczeblu Ministerstwa Spraw Wojskowych. Przeniesienie zarządzają prz.ełożeni wymienieni w ust. 2 § 85. . § 85. Przeniesienie podoficera lub szeregowca w obrębie formacji (przesunięcie) zarządza dowódca (komendant, kierownik) formacji. Przeniesienie podoficera lub szeregowca z jednej formacji do innej w obrębie tego samego rodzaju wojska z urzędu lub na prośbę, zarządza; a) dawódca okręgu korpusu, Je:leli przeniesienie następuje w obrębie tego samego okrę­ gu korpusu; b) Minister Spraw Wojskowych, jeżeli podoficer lub szeregowiec ma być przeniesiony do innego okręgu korpusu. . W przypadku, gdy przeniesienie z jednej formacji do innej w obrębie tego samego rodzaju wojska następuje z urzędu, a· nie jest ono imienne, dówódca (komendant, kierownIk) o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, wyznacza imiennie tych podoficerów lub szeregowców, którzy mają być przeniesieni. 397 na celu działalność pozodającą w związku ze służbą wojskową (o.3"daŁowych, spodowych i t. p.); . b) innych, na podstawie indywidualnego zezwolenia dowódcy okręgu lwrpusu. Indywidualne zezwolenie na należenie do mewojskowycb siowarzyszeń (związków) nie jest wymagane w pnypadkach, w którycll chodzi o dowarzyszenia (związki) uznane przez Ministra Spraw Wojskowych za doz;wolone dla żołnierzy. Stowarzyszenia takie (związki) ogłasza Minister Spraw Wojskowych w dzienniku urzędowym ministerstwa spraw wojskowych. Podoficerom i sze:-egowcom, pełniącynt nie wolno przy wstę­ powaniu do stowarzyszen (z. wiązków) niewojs.kowych poddawać się balotażowi - ani też w czasie należenia do nich, sądom kolzżeńskim stowarzyszenia (związku) w jakiejkolwiek formie. § 89. obow iązkową służbę czynną, Do art. 50. § 90. Po·d zajęciem ubocznem rozumieć należy które nie ma bezpośredniego związku · ze służbą wojskową, a nie jes-Ł dozwolone według o~o­ wiązujących regulaminów lub rozkazów. z ajęcie, Do ar!. 51. Podoficerom i szeregowcom, pełniącyin służbę czynną, nie wolno do czasu przeniesienia ich do rezerwy, wstępować w z.wiązki małżellskie bez zezwolenia właściwego przełożonego. Właściwy przełożony udzieli takiego zezwole§86. Przeniesienie uczniów szkół (kursów), nia, ~dy zajdą przypadki wyjątkowe i zasługujące na kształcących na oficerów rezerwy z jednego rodzaju szczególne uwzględnienie, jak np. konieczność oddawojska do innego, może nastąpić tylko na wniosek nia gospodarstwa lub przedsiębiorstwa pod nadzór, komendanta szkoły (kursu) stwierdzającego nienada- · zaopiekowanie się sierotami potrzebującemi opieki wanie się ucznia do danego rodzaju wojska, wskutek kobiecej, małżeństwo na łożu śmierci lub w ciężkiej niedosŁatecznego teoretycznego lub praktycznego chorobie, grożącej śmiercią i t. p. przygotowania, lub wskutek braku szczególnych Podoficerowie i szeregowcy, którzy zawarli zdolności fizycznych, wymaganych w danym rodzazwiązki małżeńskie bez zezwolenia właściwego przeju wojska. łożonego, odpowiadają karnie wedle postanowień Przeniesienie zarządza Minister Spraw Woj- kodeksu karnego wojskowego, przed sądami wojskowych. skowemi. Do art. 49. § 87. Podoficerowie i szeregowcy pełniący obowiązkową służbę czynną, nie mogą być członka- · mi żadnych stowarzyszeń o charakterze politycznym, ani nie mogą należeć do zarządów, dyrekcji lub komisyj rewizyjnych takich stowarzyszeń. Nie wolno im brać udziału w zjazdach, zebrariiach,odczytach, wiecach i w żadnych innych akcjach o charakterze politycznym. § 88. PocloJicerowie i szeregowcy, pełniący obowiązkową s.łużbę czynną, mogą należeć do nieposiadających charakteru politycznego stowarzysze1i (związk6w) : al wojskowych, t. ' j. zakładanych })rzez żołnie­ rzy służby czynnej, na po.dsŁawie zezwolenia przełożonego o uprawnieniach co najmniej dowódcy okręgu korpusu , a mających \. § 91. obowiązkową § 92. Podoficerowie i sze.r egowcy, pozostający w szeregach, ubiegając ' się o zez;w olenie na zawarcie związku małżeńskiego, proszą o to przy raporcie dowódcę pododdziału, który składa odpowiedni meldunek dowódcy (komendantowi, kierownikowi) formacjio uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku. Podoficerowie i szeregowcy urlopowani na ści­ śle określony termin z powodu czasowej niezdolności do czynne,i służby (art. 57 lit. a), oraz podoficerowie i szeregowcy stale urlopowani (art. 57 Ht. b), ubiegając się o zezwolenie na zawarcie ~?",iązku małżeńskiego, wnoszą pisemne prośby do wł~ściwe­ go powiatowego komendanta uzupełnień, który jest właściwym do udzielenia takiego zez;w olenia. § 93. Do meldunku (prośby) należy doł ą czyć: a) dokumenty, stwierdzone przez powiatową władzę administracji ogólnej, że zachodzi konieczność zawarcia małżeństwaj 398 Dziennik Ustaw. Poz. 132. b) świadectwo moralności narzeczonej; c) świadectwo wojskowo - lekarskie, stwierdzające stan zdrowia proszącego o pozwolenie, a jeżeli chodzi o podoficera lub szzregow,ca urlopowanego na ściśle ol : reślony termin, lub też stale urlopowanego, świa­ dectwo lekarza urzędowego (wojs ~ wwego, powiatowego, miejskiego i t. p.). § 94. O zawarciu związku małżeńskiego nale1:y zamddować przełożonemu w ciągu dni 14 od dnia zawarcia ślubu, przedstawiając równocześnie wyciąg z metryki ślubu. Zawarcie małżeństwa przez podoficera lub szeregowca jest notowane w jego ewidencji. § 95. Zezwolenie na zawarcie małżeństwa udzielone w myśl niniejsze:go rozporządzenia (wzór Nr. 2) jest poświadczeniem, że ze strony władzy wojskowe~ niema przeszkód do zawarcia małżeństwa; nie przesądza ono jednak, czy do zawarcia małżeń­ stwa nie zachodzą inne ustawowe przeszkody. Udzielone zezwolenie zachowuje swą ważność na czas 6 miesięcy od dnia jego udzielenia. Do art. 52. § 96. Podchorążowie rezerwy ·w czasie peł­ nienia obowiązkowej służby czynnej mogą awansować do stopnia tytularnego sierżanta. Warunki awansowe określa § 37. Do art. 55. § 97. Czas obowiązko'wej służby czynnej liczy od chwili wcielenia do stanu faktycznego formacji. Jeżeli rozkazem Ministra Spraw Wojskowych zosŁał ,określony dla w'c ielenia dłuższy niż jednodniowy okres cz,asu, a zgłoszenie się powołanego do formacji nastąpiło w czasie tego okresu, to w tym przypadku Iic,zy się czas obowiązkowej służby czynnej od pierwszego dnia tego okresu. się § 98. Przeniesienie do rezerwy podoficera lub szeregowca, pełniącego obowiązkową służbę czynną, zarządza dowódca (komendant, kierownik) formacji macierzystej 'W' trybie i na zasadach określonych szczególnemi przepisami, wydanemi przez Ministra Spraw Wojskowych. Podoficer lub szeregowiec pełniący oboczynną przeniesiony do rezerwy, zatrzymuje posiadany stopień wojskowy, a celem określenia ,jego stosunku do służby wojskowej, dodaje si,ę do nazwy posiadanego przez niego stopnia wojskowego, wyraz: "rezerwy". § 99. wiązkową służbę § 100. Przeniesienie do rezerwy wskutek odbycia ,obowiązkowej służby czynnej, następuje zasadniczo po upływie tego dnia, w którym kończy się obowiązek odbywania tej służby w myśl ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, po odliczeniu jednak z tego czasu następujących okresów: a) trwania kary pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem sądowym, a orzenoszącej czas 3 tygodni; Nr. 20. b) czasu karalnej nieobecności w swej jednostce, lub na swem stanowisku służbowem, stwierdzonej ska~ującym wyrokiem sądo­ wym; c) urlopu udzielonego wskutek czasowej niezdolności do pełnienia obowiązkowej służ­ by czynnei (art. 57 lit. a); dl nieusprawie:dliwionego czasu pobytu w niewoli lub czasu zaginienia na terenie działań wojennych (art. 56 lit. cl. Podoficer lub szeregowiec, który z powodów wymienionych pod lit. a) do d), nie dopełnił obowiązku odbycia obowiązkowej służby czynnej, przez ten okres czasu, przez który służył jego rocznik obowiązany jest dosłużyć taki okres czasu, by łącz­ nie z dotychczasową obowiązkową służbą czynną, wynosił on czas obowiązkowej służby czynnej jego rocznika. Odsłużenie powinno nastąpić bez:pośred­ nio po ustaniu przeszkód wymienionych pod lit. al do d). § 101. Jeżeli podoficer lub szeregowiec w czasie zW1alniania jego rocznika de rezerwy, znajduje się w areszcie dyscyplinarnym, w więzieniu lub w zakładzie leczniczym, przeniesienie do rezlerwy następuje po odcierpieniu kary dyscypIinarne.j lub są­ dowej, albo po wyjściu z zakładu leczniczego, jeżeli pozwala na to stan jego zdrowia. Jeżeli sądowa kara pozbawienia wolności przekracza czas 3 tygodni, a nie przekracza 1 roku, przeniesienie do rezerwy następuje dopiero po odbyciu tej kary w więzieniu wojskowem i odsłużeniu w szeregach czasu brakującego do okresu obowiązkowej służby czynn2j, przez który służył jego rocznik. Jeżeli natomiast kara sądowa przekracza 1 rok pozbawienia wolności, podoficer lub szeregowiec, pełniący obowiązkową służbę czynną, może być w myśl ustawy o powszechnym obowiązku woiskowym stale urlopowany, celem edbycia kary w wiię­ zienie sądów powszechnych. Powołanie do służby wojskowej następuje w tym przypadku po odbyciu kary pozbawienia wolności, jeżeli jest to dopuszczalne wedle ustawy o powszechnym obowiązku woj- skowym. § 102. Przeniesienie podoficera lub szeregowca pełniącego obowiązkową służbę czynną, do rezerwy przed upływem czasu przewidzianego w ustawie o powszechnym obowiązku wojskowym (art. 55 lit. b) nas,tępuje na podstawie zarządzenia, wydanego przez Ministra Spraw Wojskowych w myśl powyższej ustawy. . Warunki i sposób zwalniania określa Minister Spraw Wojskowych każdorazowo w odrębnem zarządzeniu. . § 103. Przeniesienie do rezerwy podoficera lub szeregowca wybranego na posła do sejmu lub na senatora, zar …