ROZPORZĄDZENIE przyjęci, zostają zaliczeni do stanu faktycznego uczMINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH niów szkoły, ,w dniu z, głos,z ,enia się kandydata do .s.łużby w terminie wyznaczonym przez komendanta z dn

§§ 36, 38 i 120.

Do art. 22. § 26. Wystarczającem świadectwem z odbytego przysposobienia wojskowego (art. 22 ust. 2 lit

1. b)jest świadectwo z ukończenia II stopnia przysposobienia wojskowego. § 27. Do awansu na s,topień kaprala jest wymagane, poza ogólnemi warunkami, określonemi wart. 16, ukońc,zenie z ,wynikiem pomyślnym podoficerskiej s,zkoły (kursu) pułkowej lub szkoły równorzędnej, albo też złożeriie szczególnego egzaminu,' przewidzianych dla ,d anego rodzaju wojska w insrtmkcjach wyszkolenia, wydanych przez Ministra Spraw Wojskowych (art. 40 ust. 2). Starsi szeregowcy, którzy stopień ten uzyskali po ukończeniu szkoły (kursu), lub złożeniu egz.a minu określonych w ust. l, jeżełi nie odpowiadają warunkom określonym pod lit. a), b),
2. c)art. 22, mogą być awansowani na stopień kaprala, po przesłużeniu w stopniu starszego szeregowca co najmniej 4 miesięcy. § 28. Starsi szeregowcy, którzy są cechowymi majstrami lub czeladnikami, lub którzy ukończyli sZlkołę zawodową swego fachu, albo też którzy poSfiadają co najmniej dwuletnią praktykę w danym zawodzie, stwierdzoną poświadczeniem organizacji zawodo'wej, a w braku tejże poświadczeniem właściwej władzy a.dministracji ogólnej, mogą być awansowani na stopień kaprala w formacjach poszczególnych rodzajów wojska, w których przewidziani są etatami rzemieślnicy ich fachu, jeżeli ukończą fachowy kurs wojskowy, albo odbędą odpowiednią praktykę ,WOljskową lub te,ż złożą odpowiedni egzamin po uprzednio odbytej praktyce, określone dla, każdego fachu w szc.z ególnych zarzą'dzeniach Ministra Spraw Wojskowych. Ukońc,zenie fachowego kursu wojskowego, lub o.dbyde odpowiednie1 praktyki wojskowej, albo też złożenie odpo,w iedniego egzaminu po uprze,d nio odbytej praktyce, - jest równoznaczne z ukończ·eniem podoficerskiej szkQły (kursu) pułkowej. Starsi szeregowcy, pełniący służbę w etatowych orkiestrach wojskowych, którzy posiadają wyks2'Jtałcenie muzyczne nabyte przed s.łużbą wojskową, mogą być awansowani na stopień kaprala, ,jeżeli złożą egzamin kwalifikacyjny, przewidziany W1 instrukcji o orkiestrach wojskowych. W tym przypadku złożenie egzaminu ,k w,aHfi.kacyjnego jest równoznaczne z ukończeniem podofic.erskiej szkoły (kursu) pułkowej. § 29. § 30. Sprawę awansów na kaprali: uczmow szkół kształcących na oficerów rezerwy, podchorą­ żych, oraz s,l arszych szer,e gowców rezerwy,

§§ 36, 38 i 120.

Do art.

1. §
2. Na stopień plutonowego mogą być awansowani: podchorążowie, podchorążowie rezerwy, pod- Nr.
3. oficerowie z.awodo,wi, oraz podoficerowie rezerwy w czasie odbywania ćwiczleń. §
4. Podoficerowie zawodowi mogą być awansowani na stopień plutonowego po przesłuże­ niu w stopniu kaprala zawodowego co najmniej 24 miesięcy. Czasokres 24 mies,ięcy skrac.a się do 12 miesię­ cy tym podoficerom zawodowym, którzy posiadają cenzus wyks,ziłałcenia w zakresie co najmniej ukoń­ czonego gimnazjum państwowego, IUlb szkoły równorzędnej. Sprawę awansów na plutonowych: podrezerwy, podchorążych oraz podoficerów rez,erwy,

§§ 36ust.

2, 38 i

1. §
2. chorążych Do art. 24 i
3. §
4. Na stopień sierżanta i starszego sierżan­ ta mogą być awans,owani: podchorążowie, podchorą­ żowie rezerwy oraz podoficerowie zawodo.wi. Sprawę awansów tych podoficerów

§§ 37, 38, 121 i 183 - 185.

Do art.

1. §
2. Na stopień chorążego mogą być awansowani wyłącznie podoficerowie zawodowi. Sprawę awansów na stopień chorążego

§§ 183-- 185.

Do art. 27. § 36. Uczniowie szkół (kursów), kształcących na oficerów rezerwy, mogą być awansowani w <:zasie pobytu w szkole (na kursie):

1. a)na stopień starszego szeregowca po ukoń­ czeniu okresu podstawowego wys,z kolenia żołnierskiego (wstępnego);
2. b)na stopień tytularnego kaprala po ukończe­ niu okresu właściwego kursu szkoły (kursu). Uczniowie ci, po ukończeniu szkoły (kursu), ksz.tałcącej na oficerów rezerwy i zdaniu egzaminu końcowego z wynikiem pomyślnym, mogą być awansowani na stopień tytularnego plutonowego, jeżeli otrzymali tyluł podchorążego rezerwy, a w służb ie z.drowia jeżeli ukończyli ponadto z wynikiem pomyślnym dwumiesięczną facho.wą praktykę. § 37. Podchorążowie reze1"wy mogą być awansowani na stopień tytularnego sierżanta, w ostatnim miesiącu obowiązkowej służby czynnej, jeżeli uzyskali dobre kwalifikacje za okres praktycznej służ­ by w formacjach. § 38. Podchorążowie mogą być awansowani:
3. a)na stopień starszego szeregowca po ukoń~ czeniu okresu podstawowego wyszkolenia żołnierskiego (wsŁępnego) ; hl na stopień tytularnego kaprala w ciągu kursu unitarnego, lub analogicznego 'wyszkolenia wojskowego w szkole podchorążych sa~ nHarnych;
4. c)na stopień tytularnego plutonowego po ukoilczeniu z postępem co najmniej bardzo do- Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. hrym kursu unitarnego lub analogicznego wyszkolenia wojskowego w szkole podchorążych sanitarnych;
5. d)na stopień tytularnego sierżanta po ukończe­ niu z postępem co najmniej dobrym pierwszego roku nauk w szkole pod.chorążych piechoty, kawalerji, artylerji, lotnictwa i in:żynierji lub trzeciego roku nauk w szkole podchorążych sanitarnych;
6. e)na stopień {ytularnego starszego sierżanta po ukończeniu z postępem co najmniej dobrym dmgiego r oku nauk w szkole podchorążych inżynierji, lub piątego roku nauk w szkole podchorążych sanitarnych. Podoficerowie z.a wodowi, pełniący służbę podchorążych, mogą być awansowani ,w czasie pełnienia tej służby, na ogólnych zasadach odnoszących się do awansów podoficerów zawodo.w ych. Czas tej służby zalicz.a się im na okres czasu, wymagany do awansu (art. 150 ust. ost.).. . Do art. 28. § 39. Przełożonym uprawnionym do awansowan'ia podoficerów i szeregowcÓw, zarówno na stopnie rzeczywiste jak i tytularne, jest:
7. a)do stopnia plutono.w ego włącznie, dowódca (komendant, kierownik) o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku;
8. b)do stopnia starszego sierżanta włącznie" dowódca (komendant, kierownik) jednostki bezpośrednio organizacyjnie wyższej od puł­ ku (jednostki równorzędnej). W stosunku do jednostek na obszarze okręgu korpus,u, któr e nie podlegają organizacyjnie wymienionym powyżej dowódcom (komendantom, kierownikom), uprawnionym do awanso,w ania jest dowódca okręgu korpusu;
9. c)na stopień chorążego - Minister Spraw Woj slw wych. Podcho rą żych do stopnia tytularnego starszego sierżanta włącznie , awansuje komendant szkoły, kształcące'j na oficerów zawodowych. § 40. Podstawę awansowania slano.W1i wnio'sek awanso,w y (wzór Nr. 1). Właściwym do postawienia wniosku awansowego jest wyłącznie p r zełożony, pósiada,jący uprawnieni a dowódcy pododdziału . Wni os ek a,w ansowy może być postawiony, jeżeli k andydat do awansu odpowiada wsz,elkim warunkom awansowym, przewidzi anym w niniejszem rozporządzeniu . awansowy opinjują kole:jni wyŻS!D przedstawionego do awansu w tym kierunku, czy kandydat posiada odpo.wied.nie kwalifikacje moralne i służbowe (§ 17). Wnio sek przełożeni ' § 41. żołnierza Awans podoficera lub · szeregowca na rzeczywis.ty lub tytularny, ogłas.za w rozkazie dziennym dowódca (komendant, kierownik), który awans zarządził (§ 39), oraz cowódca (.komendant, kierownik) formacji, do której stanu faktycznego należy awansowany podoficer lub szeregowiec" stopi eń 391 W decyzji na wniosku awans,owym (wzór Nr. 1). oraz w rozkazie dziennym należy poda ć datę, od której nowy stopi e ń zostaje nadany. Datą tą jest dla podoficerów i s,z.eregowców , pełniących czynną służ­ bę wojsko'wą i dl a po dchor ążych (o ile nie są podoficerami zawodowymi), pierwszy dzień nast ępnej dekady - a dla nadterminowych, podoficerów zawodowych oraz podchorążych, którzy przed przyję­ ciem do szkoły podchorążych byh podoficerami zawodowymi, pierwszy dzi eń następnego miesiąc,a kalendarzowego. . Data, od której nowy stopień się lic.z y, jest podstawą w,s.zystkich obowiązków i uprawnień, związa­ nych z nowym stopniem. § 42. Awansowanie w jednostkach niemaderzystych przez dowódców (komendantów, kierowników) tych jednostek, może nastąpić w ramach określonych s.zczególnemi zarządzeniami Ministra Spraw Wojskowych. Dowódca jednostki macierzys.tej z,a wiadamila o awansowaniu w celach ewidencyjnych dowódc.ę (komendanta, kierownika) jednostki macierzystej. Do art. 29. § 43. Zatrzymanie lub areszt śle'dcry albo tymczasowy, wlicza się do okresu czasu wymaganego do awansu (art. 29 ust. 2) tylko wtedy, gdy nast ąpiło odłożenie doniesienia karnego, umorzenie postępowania, uniewinnienie przez sąd karny albo ukaranie dyscyplinarne, jeżeli karą nie jest degradacja. , Za czas pozbawienia wolności (art. 29 ust. 3) uważa się czas faktycznego przebywania w zamknię­ ciu, a więc zarówno zatrzymanie lub ares,z t śledczy, albo tymczasowy, jako też i karę pozhruwienia wolności , orz.eczoną s ą downie. Do art. 30. § 44. Pozbawienie stopnia szeregowca i posiada!lego stopnia wyższego z powodów określonych wart. 30 lit. al lub bl. ogłasz.a w rozkazie dziennym dowódca (komendant, kierown
10. ik)formacji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, i od dnia ogłoszenia w rozkazie dziennym podoficer lub szeregowiec przestaje być żołnierzem. Podoficer lub szeregowiec taki zosta1e, skreślo­ ny ze s.t anu faktycznego wojska, otrzymując od wła­ ściwego powiatow ~go komendanta uzupełnień poświadczenie, iż jesl wolnym od powszechnego obowiązku wojskowego. . W przypadku, gdy wyrokiem sądowym orzeczono karę śmierci i wydalenie z wojska (art. 30 lit. b), następuje pozbawienie stopnia sz.e regowca i posiadanego stopnia wyższego już z chwilą prawomocności ~yroku . W ogłoszeniu ppw yższej kary ,w roz,k azie dziennym formacji, podaje się dzień prawomocności wyroku, ,j ako dzień, od którego podoficer lub szeregowiec przestaje być żołnierzem. Do art. 31. Degradacja nas,tępuje:
11. a)na pod s tą.wie prawomocnego wyroku sądu wojskowego, orzekającego karę de gradacji podoficera lub s·t arszego szer.egowcaj § 45. 392 Dz.iennik Ustaw. Poz.
12. b)na podstawie prawom0cnego wyroku sądu karnego po:ws,zechnego, pociągającego za sobą w myśl przepisów kodeksu karnego wojskowego degradacjC( podoficera lub starszego szeregowca; cJ na podstawie orzeczenia degradacji, wydanego przez komisję dyscyplinarną w myśl wojskowych przepisów dyscyplinarnych. Karę degradacji ogłas.za w rozkazie dZ'i ennym dowódca (komendant, kierownik) formacji, do której stanu faktycznego nalezy podoficer lub starszy szeregowiec i od dnia ogłoszenia tej kary, zdeg.r adowany podoficer lub starszy s.zeregowiec powraca do stopnia szeregowca. ,§ 46. Zdegradowany podoficer zostaje na wniosek dowódcy (komendanta, kierownika) formacji przeniesiony do innej formacji tego samego rodza:ju wojska. Zde~radowanego starszego szeregowca przesuwa dowódca (komendant, kiera.wnik) formacji w obrębie tei samej formacji do innego pododdziału. R o z d z i a ł III. Szczególne obowiązki i uprawnienia służbowe podoficerów lub szeregowców. Do art. 33. § 47. Od obowiązku zachowania tajemnicy moze zwolnić podoficera lub szeregowca pełniącego czynną słuzbę wojskową, dowódca okręgu korpusu. Dowódca ten jest rÓWlniez uprawniony do zwolnienia od obowiązku zachowania tajemnicy podoficera lub sze.r egowca nie pełniącego czynnej słuzby wojskowej, a o właściwości tego dowódcy rozstrzyga ostatni przydział słuzbowy podoficera lub szeregowca. Zwolnienia od obowiązku zachowania tajemnicy wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby jej ujawnienie mOlgło wyrządzić Państwu powazną szkodę. Do art. 34. § 48. Podoficer lub szerego'w iec, pełniący czynną .służbę wojskową, jest obowiąz. any do noszenia w słuzbie i poza słuzbą prz.e pisowego umundurowania oraz uzbrojenia. Podoficer lub sze.r egowiec nie ma natomiast prruwa do noszenia munduru i uzbrojenia wojskowego:
13. a)w razie pobytu zagranicą lub na obszarze w. m. Gdańska;
14. b)w przypadku, gdy za popełnione przestęp­ s,two iPrzekazany został w myśl obowiązu,ją­ .eych przepisów sądom karnym powszechnym i w myśl decyzji sądowej przebywa w areszcie tymczasowym sądu pows.zechne,go lub staje na rozpraWię przed sądem karnym powszechnym;
15. c)w innych przypadkach, określonych w szczególnych przepis.a ch lub TOZ!kazach. § 49. W wyjątkowych i na sZicze'g ólne uwzględ­ nienie zas.ługujących przypadkach moze Minister Spraw Wojskowych na prośbę podoficera lub sze- 132. regowca udzielić zezwolenia wo~jskowego zagranicą lub Gdańska. Nr. 20. na noszenie munduru na obszarze w. m. W tych samych przypadkach moze dowódca okręgu kor.p usu zezWQlić na noszenie munduru podoficerom i szeregowcom, którzy prawa tego nie mają z powodów określonych 'VI § 48 lit.
16. b).. Do art. 36. § 50. Przez urlop nalezy rozumieć zwolnienie podoficera lub s,z eregowca na określony przez przełozonego okres czasu od wszelkich zajęć słuzbowych z prawem opus.zczenia miejsca postoju formacji i obowiązkiem powrotu do formae:ji po upływie tego okresu. Przed upływem tego okresu podoficer lub szeregnwiec jescŁ obowiązany powrócić z urlopu do SIWOjej formac'ji:
17. a)w przypadku mobilizacji. zarządzenia stanu wyjątkowego lub uzupełnienia wojska ~dy bezpieczeństwo Państwa tego wymaga;
18. b)w przypadku zarządzenia przerwy urlopu przez przełozonego. W przypadku określonym pod
19. a)urlopowany jest obowiąz.any powrócić bez szczególnego wezwania niezwłocznie i najkrótszą drogą do swej formacji - w przypadku określonym pod bl urlopowany powinien powrócić do swojej formacji w terminie określonym w rozkazie. § 51; Podoficerowie ' i szeregowcy mogą koz następujących urlopów; 1) okoliczno·ścio­ wych, 2) świątecznych. 3) wypoc.zynkowych, 4) wakacyjnych, 5) przes,i edleniowych, 6) wyrózniających i 7) leczniczych. Podoficerowie i szeregowcy pełniący obowiąz­ kową słuzbę czynną mogą ponadto otrzymać urlopy rolne. których czas trwania i warunki udzielania ustala każdorazowo Minister Spraw Wojskowych w oddzielnych zarządzeniach. rzystać § 52. Urlopy okolicznościo'we są udzielane podoficerom i .szeregowcom w ważnych sprawach osobistych, rodzinnych i ma,jątkowych. Czas ich trwania nie moze przekraczać jednorazowo 5 dni. . Prawo udzielania tych uruopów przysługuje przełozonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pododdziału. . § 53. Urlopy świąteczne są udzielane podoficerom i s.zeregowcom na cZ.as głównych świąt wyznaniowych. Czas trlwania tych urlopów oraz warunki ich udzielania określa kazdorazowo Minister Spraw Wojskowych. W szkołach wo:jskowych, kształcących na oficerów zawodowych (na kursie unitarnym) terminy i czas okresy urlopów świąteczi1ych są przewidziane programem nauk w tych szkołach (na kursie unitarnym). Prawo udzielania urlopów świątecznych 'przysługuje przełozonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pododdziału, Nr. 20. Dziennik Ustaw. Po z: 132. § 54. Z urlopów wypoczynkowych mogą korzystać podoficerowie zawodowi, nadterminowi', oraz podoficero:wie i szerego'w cy odbywający obowiązko­ wą służbę czynną, a należący do personelu latające­ go aeronautyki. Normy urlopów wypoczynkowych wynoslzą:
20. a)diła podoficerów zawodowych w poszczególnym roku służby zawodowej - w okresi~ pierwszych trzech lat służby zawodo,we} 14 dni, w następnych trzech latach 21 dni, w dalszych latach służby zawodowej 28 dni; ,
21. b)dla nadterminowych - 14 dni w poszcze,gólnym roku służby;
22. c)dla podoficerów i szeregowców z personelu lataJącego aeronautyki 21 dni ,w drugim roku obowiązkowej służby czynnej. Podoficerowie zawodowi i nadte,rminowi,należący do personelu latającego aeronautyki, oraz podoficerowie zawodowi i nadterminowi pełniący czynną służ,bę w szczególnie ciężkich warunkach, korzystają z urlopów wypoczynkowych na następujące okresy czasu: .
23. a)podoficerowie za,w odowi do 28 dni w poszczególnym roku służby;
24. b)nadterminowi do 21 dni w poszczególnym roku służby. Jednostki ,w ojskowe, w których podoficerowie zawodowi i nadterminowi mogą korzys,tać z dłuż­ szych urlopów wypoczynkowych, ze wz.ględu na szczególnie ciężkie warunki służby, określają szczególne rozkazy Ministra Spraw Wojskowych. Na poczet urlopu wypoczynkowego zalic,z a się urlopy okolicznościowe przekraczające ,w sumie 5 dni w ciągu jednego ,roku służby, oraz urlopy zdrowotne i kuracY'jne. Prawo udrielania urlopów wypoczynkowych przysługuje przełożonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku. § 55. Urlopy wakacYijne są udzielane wyłącz,­ nie podchorążym. Urlopów tych udziela komendant szkoły kształ­ cącej na oHcerów zawodowych między jednym rokiem szkolnym a drugim, w terminach i na okres,y czasu przewidziane programem nauki szkolnej. § 56. Urlopy przesiedleniowe mogą być udzielane nadterminowym i podoficerom zawodowym przy przeniesieniach, jeżeli powoduje ono stałą zmianę przynależności służbowej do formacji dyzlokowam,j w innym garnizonie,. Normy urlopów przesiedleniowych wynoszą od 3 - 14 dni, w zależności od warunków rodzinnych, komunikacyjnych, odległości i t. , p. Prawo udzielania urlopów przesiedleniowych przysługuje dowódcy (komendantowi, kierownikowi) formacji o uprawnieniach co najmniej dowódcy puł­ ku. do której podoficer za,W'odowy lub nadterminowy został przeniesiony, § 57. Urlopy wyróżnia,jące mogą być udzielane podoficerom i s,z ere,g owcom pełniącym obowiąz­ kową służbę c, zynną: 393
25. a)za wyróżnienie się w służbie, w sz,c zególności w wykazanych przypadkach go.rliwości lub odrwagi przy pełnieniu służby wadowniczej, asysŁencyjnej, bezpieczeństwa, ochrony granic i t. p.;
26. b)za wybitne wyniki w jednym z działów wyszkolenia lub gorliwość i dobre postępy w służbie wogóle. Czas trwania urlopu wyróżniającego wynosi 10 ,d ni i mo,że być udzielony tylko jeden raz 'w cią­ gu odbywania obo,wiązkowej służby czynnej. Prawo udzielania Łych urlopów przysJuguje przełożonym o uprawnieniach co najmniej dowódcy, pułku. § 58. Urlopy lecznicze dzielą się na urlopy zdrowotne, kuracyjne oraz urlopy udzielane na czas do ukończenia postępowania rewizyjno - lekarskiego. Podstawę do udzielenia urlopu zdrowo't nego stanowi świadectwo wojskowo - lekarskie wys,t awione przez naczelnego lekarza formacji, a jeżeli chodzi o podoficerów i szeregowców należących do personelu latającego aer,onauŁyki, również świadectwo wojskowo - lekarskie, wystawione przez kierownika centrum badań lotniczo- lekarskich; Podstawę do udzielenia urlopu kuracyjnego stanowi świadectwo wojskowo - lekarskie, :wystawione przez komendanta wojskowego zakładu lecz.niczego (garnizonowej izby chorych, szpitala garnizonowego, okręgowego lub szkolnego). PodoHcerom zawodo,w ym mogą być udzielane urlopy kura" cyjne tylko na podstawie świadectwa wojskowo - lekarskiego. - wystawionego przez komendanta ' woj· skowego szpitala okręgowego (art. 107). Podstawę do udzielenia urlopu na czas do ukol1czenia postępowania rewizyjno - lekarskiego s,tanowi orzeczenie, wystawione .przez wojskowo- lekarską komisję rewizyjną; § 59. Urlopy zdrow,o tne mogą być udzie,l ane podoficerom i szeregowcom, pełniącym obowiąz.ko­ wą służbę czynną, podchorążym, nadterminowym i podofic,e rom zawodowym. Urlopów tych udziela się gdy stan zdrowia podoficera lub szeregowca nie wymaga ani wykonania zabiegów leczniczych, ani też opieki lekarskiej, przyczem . rokuje zupełną poprawę stanu zdrowia, a je.dnak czasowo znosi lub zmniejsz.a w znaczniejszym stopniu ich zdolność do pełnienia czynnej służ­ by wojskowej. Czas trwania urlopu zdrowotnego nie może przekracz-ać:
27. a)dla podoficerów i szeregowców pełniących obowiązkową służbę czynną, oraz dla nadterminowych - 4 tygodni w ciągu czasU trwania obowiązkowej s.łużby czynnej lub okresu zobo'wiązania się do słtlżby nadterminowe·i; .
28. h)dla podchorążych - 4 tygodni w ciągu je· dnego roku szkolnego; cJ dla podoficerów zawodowych - 4 tygodni w ciągu jednego roku służby zawodo;wej. Dż'iennik Ustaw. 394 o ile chodzi o podoficerów lub szeregowców należących do personelu lataj ą cego aeronautyki urlop zdrowotny może im być udzielony w przypadkach wyjątkowych na czas do 6 tygodni na podstawie świadectwa wojskowo - le k arskiego, wystawionego przez kierownika centrum badali lotniczo - lekarskich. Urlopu zdrowotnego udziela dowódca (komendant, kierownik) formacji o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, do którei stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec. § 60. Urlopy kuracyjne !nogą być udzielane podoficerom i szerego'w com, pełniącym obowiązko­ wą . służbę czynną, p o dchor ąży m, nadterminowym i podoficerom z.a wodowym. Urlopów tych udziela się podoficerom i szeregowcom pozostającym na leczeniu w w ojskowych iakładach leczniczych, gdy stan zdrowia nie wymaga już dalszej opieki lekarskiej, a przebyte choroby zakaźne,ostre schorzenia lub zabiegi operacyjne powodują konieczność dłuższego w ypoczynku, po którym przewiduje "ię powrót do zdrowia i całkowi­ tą zdolność fizyczną do pełnienia czynnej służby wojskowej. Czas trwania urlopu kuracyjnego nie może przekraczać:
29. a)dla podoficerów i szeregowców pełniących obowiązkową służbę czynną, oraz dla nadterminowych, - 6 tygodni w ciągu czasu trwania obowiązkowej służby czynnej, lub okresu zobowiązania się do ~łużby nadterminowej;
30. b)dla podchorążych - 6 tygodni w ciągu jednego roku szkolnego. ' . Urlop kuracyjny dla podoficerów zawodowych może być udz.i elony na taki t ylko okres czasu, by nieprzerwane niepełnienie służby czynnej z powodu złego stanu zdrowia (z powodu choroby i leczenia się), oraz przebywania na urlopie leczniczym nie przekrac.zało 6 miesięcy w ciągu jednego roku (art. 107 i ust. 1 art. 108) . Prawo udzielenia urlopu kuracyjnego przysłu­ guje komendantowi wojskowego zakładu leczniczego (garnizonowej izby chorych, szpitala garnizonowego, okręgowego lub szkolnego), a o ile chodzi o podoficerów zawodowych, k omendantowi wojskowego szpitala okręgowego. PrzeJ udzieleniem urlopu kuracyjnego podchorążym, komendant wojskówego zakładu leczniczego powinien uzgodnić swe stanowisko z komendantem szkoły, kształcącej na oficerów zawodowych. O udzieleniu .urlopu kur acyjnego należy niezwłocznie zawiadomić dowódcę (komendanta, kierownika) formaCiji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu . . Poz. 132. Nr. 20. Prawo udzielania tych urlopów podoficerom i szeregowcom, pozostającym na leczeniu w wojskowym z a kładzie leczni.czym (garnizonowej izbie chorych, w szpitalu garnizonowym; okręgowym lub szkolnym), przysługuje komendantowi zakładu; - innym podoficerom i szeregowcom udzielają takie.go urlopu dowódcy (komendanci, kierownicy) formacyj o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, do których stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu. O udzieleniu urlopu na czas do ukończenia postępowania rewizyjno - lekarskiego powinien komendant wojskowego zakładu leczni~zego zawiadomić niezwłocznie dowódcę (komendanta, kierownika) formac:ji, do której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, któremu udzielono urlopu. § 62. Udzielenie urlopu należy ogłosić w rozkazie dziennym formac.ji, do które,j stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, z oznaczeniem jego rodzaju, czasu trwania oraz pierwszego i ostatniego dnia urlopu. § 63. P~ośby o pr~edłużenie urlopu składają podoficerowie i szere'g owcy pisemnie, dołączając do nich dowody, stwierdzające potrzebę przedłużenia urlopu. Prośbę wnosi się przez komendanta garnizonu, znajdującego się w miejscu pobytu urlopowanego, a :jeżeli w tej miejscowości, gdzie przebywa urlopowany, niema komendy garnizonu, w:prost do tego przełożonego, który udzielił urlopu. Komendanci garnizonów po zaopinjowaniu prośby, przesyłają ją niezwłocznie do właściwego przełożonego. Jeżeli powodem prośby o przedłużenie urlopu jest zły stan zdrowia, należy do prośby dołączyć świadectwo wojskowo - lekarskie; jeśli w miejscu pobytu urlopowanego niema lekarza wojskowego. należy do prośby dołączyć świadectwo lekarza urzę­ dowego (powiatowe-go, miejskiego), jeżeli taki jest iW danej miejscowości, a w przeciwnym przypadku świadectwo lekarza prywatnego. Prośbę o przedłużenie urlopu należy przedstawić w takim terminie, aby załatwienie jej mogło nastąpić przed ukończeniem urlopu i by teJU. samem w razie odmowne.j decyzji urlopowany mógł na czas powrócić do swej formacji. Wyjątkowo w przypadkach szczególnie nagłych, oraz gdy w miejscu pobytu urlopowanego niema żadnej władzy wojskowej, może urlopowany zwrócić się telegraficznie do dowódcy, który mu udzielił urlopu, z prośbą o jego przedłużenie, podając powody. W przypadkach szczególnie nagłych może przedłużyć urlop również komendant garnizonu, za'w iadamiając o tem niezwłocznie przełożonego, który udzielił urlopu. § 64. W razie śmierci urlopowanego w czasie urlopu, przesyła urzędnik stanu cywilnego lub pro§ 61. UrJopów leczniczych na czas do ukoń­ wadzący księgi metrykalne, urzędowe zawiadomieczenia postępowania rewizyjno - 1'2 karskiego udziela nie o zejściu do komendy garnizonu, znajdującej się się podoficerom lub szeregowcom, co do których ' w miejscu śmierci urlopowanego, a jeżeli śmierć nawdrożono postępo.wanie rewizyjno - lekarskie, jeżeli stąpiła w miejscowości, w której niema komendy udzielony urlop nie przedłuży lub nie utrudni tego garnizonu, do powiatowej władzy adminisołracji ogólnej. Komendant garnizonu lub powiatowa władza postępowania. Nr. 20. 395 Dziennik Ustaw. P,oz. 132. ~d.ministr~cji ogólnej prz,esyła zawiadomienie o zejSClU dowodcy (komendantowi, kierownikowi) tej formac,ji wojskowej, w której zmarły ostatnio pełnił czynną służbę wojskową. Koszty pogrzebu urlopowanego ponosi Skarb norm określonych przez Ministra Spraw Wojskowych. Jeżeli pogrzeb urlopowanego był urządzony przez rodzinę, gminę lub .osoby postronne, zwraca się na prośbę koszty t. zw. kompletu pogrzebowego, w skład którego wchodzą : krzyż, trumna i tablica. Prośbę o zwrot kosztów należy przesłać do tej formacji wojskowej, w której zmarły ,pełnił ostatnio służbę, dowódca zaś formacji przesyła ją do dowódcy okręgu kor.pusu, który zarządza Państwa według wypłatę. Do art. 37. Podoficerom i szeregowcom, pełniącym oraz podoficerom zawodowym w sbnie spoczynku udziela zezwolenia na wyjaz.d zagranicę łub na obszar w. m. Gdańska dOlw ódca .okręgu korpusu, a jeżeli posiadają przydział do władz lub instytucyj centralnych, Minister Spraw ,W ojskowych. § 65. czynną slużbę ,w ojskowA, . § 66. Podoficerowie i szeregowcy, którzy otrzymali z;ezwolenie na wyjazd do miejscowości po łożonej na obszarze w. m. Gdańska, otrzymują legitymację służbową, którą obowiązani są okazać na żądanie władz gdańskich, wobec których legitymacja ta w myśl art. 16 umowy polsko - gdańskiej z dnia 24 października 1921 r. (Dz , U. R. P. z 1922 r. Nr. 16, poz.. 139) jest dowodem osobis,tym, uprawriiającym do przekroczenia granicy polsko - gdańskiej :i pobytu na obszarze w. m. Gdańska. Meldunek ten odpada w razie podróży, celem zwiedz.enia ,d anego kraju, w którym- to przypadku podoficer lub szeregowiec podaje program swej podróży z wykazem m i ejscowości, które zamierza kolejno z,wiedzić. § 69. Sp r awę przekroczeń granicy Państwa w .celach turystyczn ych lub sportowych,

oddZielne rozkazy Min istra Spraw W ojskowych. R o z d z i a ł IV. Obowiązkowa służba czynna. Do art. 39. . § 70 •. Poborowy (ochotnik) otrzymuje przeznaczeme do Jednego z rodzajów wojska, określonych IW ust. 1 § 10. Prz ydział poborowego (ochotnika) do formacj i w P?szczególnych rodzajach wojska, uskutecznia powiatow y komendant uzupełnień na podstawie rozkazów Ministra Spraw \YIojsko.w ych o wcielaniu poborowy~h (Dchotników) do szeregów. § 71. Warunki, jakim musi odpowi a d a ć ochotnik celen: prz~dzi e lenia go do wybranego przez niep,o rodzajU WOJsk a, o gła s za na podstawie rozkazu Minisha Spraw Wojskowych, dowódca okręgu korpusu w obwieszczeniu o ochotniczym zaciągu. Do art. 40. . § . 72. Świadectwem z odbytego przysposobiema w.oJsko~ego, uprawniającem do przydzielenia do podoficerskiej szkoły (kursu) pulkowej lub na równo .. rzędny kurs (praktykę), jest świadectwo z ukończe­ nia II stopnia przysposobienia wojskowego. . § 67. Podoficerowie i szeregowcy, którzy otrzymali zezwolenie na wyjazd zagranicę, proszą na tej podstawie po.wialową władzę administracji ogólnej o wydanie paszportu zagranicznego, przyczem uzyskanie wiz na paszporcie należy do podoficera lub szeregowca, który uzyskał zez'wolenie na wyjazd zagranicę. § 73. Poza ogólne mi warunkami określonemi wart: 40 k,ofo1iecznemi do przyjęcia szeregowca do podoficerskiej szkoły (kursu) pułkowej, lub na .r ówrt?rzędny kurs (praktykę), jest wymagane posiadame. p.rzez szere~owca cenzusu wykształcenia co najmmeJ w zakreSie określonym w § 15 lit. a). § 68: Podoficer lub szeregowiec przebywają· cy zagranIcą lub · na obszarze w. m. Gdańsku, jest obowiązany zawiadomić pisemnie szefa polskiej placówki dyplomatycznej lub konsularnej, a na obszarze w. m, Gdańska, Komisarza Generalnego R. P. o swe m przybyciu, celu i terminie pobytu,oraz o swym wyjeździe. W razie, gdy przy placówce dyplomatycznej urzę.duje attache wojskowy, zawiadomienie to powinno ,się odbywać za jeigo pośrednictwem . Przyjazd należy meldować w ciągu 24 godzin od przybyci.a, z podaniem · dokładnego adresu, wyjazd zaś na 24 godziny przed wyjazdem z zaznacz.e niem, do której miejscowości podoficer lub szer,e gowiec się udaje. . . Podoficetowie i szeregowcy powinni w przeciągu 24 godzin zawiadamiać pisemnie szefa po},skiej placówki dyplomatycznej lub konsularnej (attache wojskowego), a na obszarze w. m. Gdańska, Komisarza GeneralnegO' R. P. o każdej zmianie adresu. § 74. Szeregowcom, którzy ukończyli z wynikiem pomyślnym szkołę podoficerską ogólną lub danego rodz,a ju wojska (§ 23), za.licza się ukończenie tej szkoły za podoficerską szkołę pułkową, lub ·r ównorzędny kurs (praktykę), jeżeli :

1. a)uczes.tnic.zyli w szkoleniu objętem pro,g ramem podoficerskiej szkoły pułkowej (lmrsu, praktyki) w sposób określony przez dowódcę formac,ji, zależnie od kwalifikacyj danego szeregowca;
2. h)posiadają CD najmni ej dobrą ogólną opinję za czas służby 'w formacji. . O zalicz.eniu szkoły podoficerskiej ogólnej lub danego rodzaju wojska, za podoficerską szkołę puł­ kową (kurs, praktykę) decyduj,e do,w ódca (komendant, kierownik) formacji, ogłasz.ając tO' zaliczenie w rozkazie dziennym. Do art. 41. Do art. 42. § 75. Poborowi (ochotnicy), którzy na podsta· wie ustawy o powszechnym Dbowiązku wojskowym, 396 Nr. 20. Dziennik Ustaw. Poz. 132. mają prawo do skróconej czynnej służby wojskowej. są przyd?:ielani bądź to do szkół (kursów) kształcą­ cych na oficerów rezerwy, bądź też do formacyj wo:jskowych celem wyszkolenia na podoficerów rezerwy, albo też zostają po poborze zaliczani do ponadkontyngentowych. Czas trwania obowiązkowej służby czynnej poborowych (ochotników) wcielonych do szkół. (kursów) kształcących na oficerów rezerwy, lub do 'formacyi wojskowych, jest jednakowy. Wcielanie poborowych (ochotników), posiadających prawo do skróconej czynnej służby wojskowej do szeregów, oraz zaliczanie ich do pon~dkon­ tyngentowych, przeprowadzają powiatowi komendanci uzupełnień w myśl zasad określonych rozkazem Ministra Spraw W0jskowych o wcielaniu poborowych (ochotników) z cenzusem. § 76. Poborowi (ochotnicy), posiadający prawo do skróconej czynnej służby wojskowej i przydzieleni do szkół (kursów) kształcących na oficerów rezerwy, mogą otrzymać przydział do jedneg~ z następujących rodzajów wojska: piechota, kawalerja, artylerja, aeronautyka, saperzy. wojska łączności. służba zdrowia i służba weterynaryjna. Przydział następuje w myśl zasad, określanych każdorazowo rozkazem Ministra Spraw Wojskowych, o wcielaniu poborowych (ochotników) z cenzusem. Do art. 43. § 77. Zwolnienie ze szkoły (kursu) kształcącej na oficerów rezerwy, następuje:
3. a)w przypadkach, które w myśl ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym pociagają za sobą utratę prawa do skróconej czynnej służby wojskowej;
4. b)w przypadku de,g radacji, orzeczonej w myśl wojskowych przepi,sów dyscyplinarnych;
5. c)w przypadkach ujawpionej nielojalności państwowej, lub ujawnionego działania przeciwnego pojęciu godności i honoru oficera;
6. d)w przypadkach niedostatecznych postępów w wyszkoleniu, stwierdzonych przy okresowych klasyfikacjach uczniów. O zwolnieniu ze szkoły decyduje komendant szkoły, a jeżeli chodzi o zwolnienie z kursów kształ­ cących na oficerów rezerwy, przełożony o uprawnieniach , dowódcy dywizji. Fakt i powody zwolnienia ogłasza się w rozkazie dziennym szkoły (kur~
7. u). . Do art. 44. §: 78. O pomyślnym wyniku ukończenia szkoły (kursu), kształcącej na oficerów rezerwy, decyduje oceria, ustalona dla wyrażenia ostatecznego ogólnego postępu ucznia, w myśl przepisów o klasyfikacti i ocenie postępów uczniów szkół (kursów) kszhłcą­ cyc h na oficerów rezerwy. Ocena nie może być niż­ szą .od stopnia: "ledwie dostatecznie". Ukończenie z pomyślnym wynikiem tej szkoły (kursu) jest stwierdzane świadectwem, oraz ogła­ szane w rozkazie dziennym i notowane w ewidencji. Uczniowie szkół (kursów), kształcących na oficerów rezer,wy, którzy szkoły teifkursu) nie ukoń­ czyli z wynikiem pomyślnym, nie otrzymująświa­ dectw. Nieukończenie szkoły jest 'ogłaszane w rOzkazie dziennym i notowane w ewidencji. § 79. Tytuł podchorążego rezerwy nadaje się tym uczniom szkół (ktrrsów), którzy ją ukończyli z wynikiem pomyślnym. Tytuł podchorążego rezerwy nadaje:
8. a)w szkole (na kursie) kształcącej na oficerów rezerwy piechoty - przełożony o uprawnieniach dowódcy dywizji, a jeżeli chodzi o specjalistów łączności i·' pionierów- komendant szkoły;
9. b)w szkołach, kształcących na oficerów re.z erwy innych rodzajów :wojska - komendant szkoły. Nadanie tytułu podchorążego rezerwy ogłasza się w rozkazie dziennym i jest notowane w ewidencji. Do art. 46. § 80. Utratę tytułu podchorążego rezerwy (pospolitego ruszenia) stwierdza co do podoficerów, peł­ niących czynną służbę woiskową. przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, który utratę tego tytułu ogłasza w rozkazie dziennym, zawiadamiając o temdowódcę formacji macierzystej. Stwierdzenie utraty tytułu podchorążego rezerwy (pospolitego rusz.e nia) u podoficerów niepełnią­ cych czynnej służby wojskowej, należy do właściwo­ ści powiatowego komendanta uzupełnień. Do art. 47. § 81. Uczniom szkół (kursów), kształcących na oficerów rezerwy, którzy zostali ze szkoły (kursu) zwolnieni (§ 77), lub leż którzy nie ukończyli jej z wynikiem pomyślnym (§ 78), może komendant szkoły (kursu) zaliczyć nabyte wyszkolenie za podoficerską szkołę (kurs) pułkową, je. żeli powodyzwolnienia nie dyskwalifikują ucznia do awansu na wyż­ szy stopień, oraz jeżeli nabyte wyszkolenie odpowiada zakresowi wyszkolenia podoficerskiej szkoły (kursu) pułkowej. Zaliczenie szkoły (kursu), kształcącej na oficerów rezerwy za pułkową szkołę (kurs) podoficerską, jest ogłaszane w rozkazie dziennym i notowane w ewidencji. Do art. 48. § 82. Przez przeniesienie należy rozumle.C zmianę formacji, w której podoficer lub szerego,wiec ma pełnić służbę rzeczywiście i stale (t. j. bez określenia czasu jej trwania). . § 83. Przeniesienie podoficera lub szeregowca z jednego rodzaju wojska do innego z urzędu nastę­ puje na zasadzie zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych, albo też zarządzają je przełożeni upoważ­ nieni do tego przez Ministra Spraw Wojskowych w drodze ins.fnlkcji, która oheśla każdorazowo tryb postępowania i z.akres uprawnien w tym kierunku poszczególnych przełożonych. Nr. 20• Dziennik Ustaw. Poz. 132. . §84. Przeniesienie podof'icera lub szeregow.ca z jednego rodzaju wojska do innego na prośbę, może nastąpić, jeżeli podoficer lub sZeregowiec odpowiada warunkom tego rodzaju wojska, do którego ma być przeniesiony, lub też warunki te uzyska w myśl szczególnych przepisów, wydanych przez Ministra Spraw Wojskowych. Przeniesienie takie może nastąpić tylko za zgodą szefów, albo dowódców danego · rodzaju wOljska na szczeblu Ministerstwa Spraw Wojskowych. Przeniesienie zarządzają prz.ełożeni wymienieni w ust. 2 § 85. . § 85. Przeniesienie podoficera lub szeregowca w obrębie formacji (przesunięcie) zarządza dowódca (komendant, kierownik) formacji. Przeniesienie podoficera lub szeregowca z jednej formacji do innej w obrębie tego samego rodzaju wojska z urzędu lub na prośbę, zarządza;
10. a)dawódca okręgu korpusu, Je:leli przeniesienie następuje w obrębie tego samego okrę­ gu korpusu;
11. b)Minister Spraw Wojskowych, jeżeli podoficer lub szeregowiec ma być przeniesiony do innego okręgu korpusu. . W przypadku, gdy przeniesienie z jednej formacji do innej w obrębie tego samego rodzaju wojska następuje z urzędu, a· nie jest ono imienne, dówódca (komendant, kierownIk) o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku, wyznacza imiennie tych podoficerów lub szeregowców, którzy mają być przeniesieni. 397 na celu działalność pozodającą w związku ze służbą wojskową (o.3"daŁowych, spodowych i t. p.); .
12. b)innych, na podstawie indywidualnego zezwolenia dowódcy okręgu lwrpusu. Indywidualne zezwolenie na należenie do mewojskowycb siowarzyszeń (związków) nie jest wymagane w pnypadkach, w którycll chodzi o dowarzyszenia (związki) uznane przez Ministra Spraw Wojskowych za doz;wolone dla żołnierzy. Stowarzyszenia takie (związki) ogłasza Minister Spraw Wojskowych w dzienniku urzędowym ministerstwa spraw wojskowych. Podoficerom i sze:-egowcom, pełniącynt nie wolno przy wstę­ powaniu do stowarzyszen (z. wiązków) niewojs.kowych poddawać się balotażowi - ani też w czasie należenia do nich, sądom kolzżeńskim stowarzyszenia (związku) w jakiejkolwiek formie. § 89. obow iązkową służbę czynną, Do art. 50. § 90. Po·d zajęciem ubocznem rozumieć należy które nie ma bezpośredniego związku · ze służbą wojskową, a nie jes-Ł dozwolone według o~o­ wiązujących regulaminów lub rozkazów. z ajęcie, Do ar!. 51. Podoficerom i szeregowcom, pełniącyin służbę czynną, nie wolno do czasu przeniesienia ich do rezerwy, wstępować w z.wiązki małżellskie bez zezwolenia właściwego przełożonego. Właściwy przełożony udzieli takiego zezwole§86. Przeniesienie uczniów szkół (kursów), nia, ~dy zajdą przypadki wyjątkowe i zasługujące na kształcących na oficerów rezerwy z jednego rodzaju szczególne uwzględnienie, jak np. konieczność oddawojska do innego, może nastąpić tylko na wniosek nia gospodarstwa lub przedsiębiorstwa pod nadzór, komendanta szkoły (kursu) stwierdzającego nienada- · zaopiekowanie się sierotami potrzebującemi opieki wanie się ucznia do danego rodzaju wojska, wskutek kobiecej, małżeństwo na łożu śmierci lub w ciężkiej niedosŁatecznego teoretycznego lub praktycznego chorobie, grożącej śmiercią i t. p. przygotowania, lub wskutek braku szczególnych Podoficerowie i szeregowcy, którzy zawarli zdolności fizycznych, wymaganych w danym rodzazwiązki małżeńskie bez zezwolenia właściwego przeju wojska. łożonego, odpowiadają karnie wedle postanowień Przeniesienie zarządza Minister Spraw Woj- kodeksu karnego wojskowego, przed sądami wojskowych. skowemi. Do art. 49. § 87. Podoficerowie i szeregowcy pełniący obowiązkową służbę czynną, nie mogą być członka- · mi żadnych stowarzyszeń o charakterze politycznym, ani nie mogą należeć do zarządów, dyrekcji lub komisyj rewizyjnych takich stowarzyszeń. Nie wolno im brać udziału w zjazdach, zebrariiach,odczytach, wiecach i w żadnych innych akcjach o charakterze politycznym. § 88. PocloJicerowie i szeregowcy, pełniący obowiązkową s.łużbę czynną, mogą należeć do nieposiadających charakteru politycznego stowarzysze1i (związk6w) : al wojskowych, t. ' j. zakładanych })rzez żołnie­ rzy służby czynnej, na po.dsŁawie zezwolenia przełożonego o uprawnieniach co najmniej dowódcy okręgu korpusu , a mających \. § 91. obowiązkową § 92. Podoficerowie i sze.r egowcy, pozostający w szeregach, ubiegając ' się o zez;w olenie na zawarcie związku małżeńskiego, proszą o to przy raporcie dowódcę pododdziału, który składa odpowiedni meldunek dowódcy (komendantowi, kierownikowi) formacjio uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku. Podoficerowie i szeregowcy urlopowani na ści­ śle określony termin z powodu czasowej niezdolności do czynne,i służby (art. 57 lit. a), oraz podoficerowie i szeregowcy stale urlopowani (art. 57 Ht. b), ubiegając się o zezwolenie na zawarcie ~?",iązku małżeńskiego, wnoszą pisemne prośby do wł~ściwe­ go powiatowego komendanta uzupełnień, który jest właściwym do udzielenia takiego zez;w olenia. § 93. Do meldunku (prośby) należy doł ą czyć:
13. a)dokumenty, stwierdzone przez powiatową władzę administracji ogólnej, że zachodzi konieczność zawarcia małżeństwaj 398 Dziennik Ustaw. Poz. 132.
14. b)świadectwo moralności narzeczonej;
15. c)świadectwo wojskowo - lekarskie, stwierdzające stan zdrowia proszącego o pozwolenie, a jeżeli chodzi o podoficera lub szzregow,ca urlopowanego na ściśle ol : reślony termin, lub też stale urlopowanego, świa­ dectwo lekarza urzędowego (wojs ~ wwego, powiatowego, miejskiego i t. p.). § 94. O zawarciu związku małżeńskiego nale1:y zamddować przełożonemu w ciągu dni 14 od dnia zawarcia ślubu, przedstawiając równocześnie wyciąg z metryki ślubu. Zawarcie małżeństwa przez podoficera lub szeregowca jest notowane w jego ewidencji. § 95. Zezwolenie na zawarcie małżeństwa udzielone w myśl niniejsze:go rozporządzenia (wzór Nr. 2) jest poświadczeniem, że ze strony władzy wojskowe~ niema przeszkód do zawarcia małżeństwa; nie przesądza ono jednak, czy do zawarcia małżeń­ stwa nie zachodzą inne ustawowe przeszkody. Udzielone zezwolenie zachowuje swą ważność na czas 6 miesięcy od dnia jego udzielenia. Do art. 52. § 96. Podchorążowie rezerwy ·w czasie peł­ nienia obowiązkowej służby czynnej mogą awansować do stopnia tytularnego sierżanta. Warunki awansowe określa § 37. Do art. 55. § 97. Czas obowiązko'wej służby czynnej liczy od chwili wcielenia do stanu faktycznego formacji. Jeżeli rozkazem Ministra Spraw Wojskowych zosŁał ,określony dla w'c ielenia dłuższy niż jednodniowy okres cz,asu, a zgłoszenie się powołanego do formacji nastąpiło w czasie tego okresu, to w tym przypadku Iic,zy się czas obowiązkowej służby czynnej od pierwszego dnia tego okresu. się § 98. Przeniesienie do rezerwy podoficera lub szeregowca, pełniącego obowiązkową służbę czynną, zarządza dowódca (komendant, kierownik) formacji macierzystej 'W' trybie i na zasadach określonych szczególnemi przepisami, wydanemi przez Ministra Spraw Wojskowych. Podoficer lub szeregowiec pełniący oboczynną przeniesiony do rezerwy, zatrzymuje posiadany stopień wojskowy, a celem określenia ,jego stosunku do służby wojskowej, dodaje si,ę do nazwy posiadanego przez niego stopnia wojskowego, wyraz: "rezerwy". § 99. wiązkową służbę § 100. Przeniesienie do rezerwy wskutek odbycia ,obowiązkowej służby czynnej, następuje zasadniczo po upływie tego dnia, w którym kończy się obowiązek odbywania tej służby w myśl ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym, po odliczeniu jednak z tego czasu następujących okresów:
16. a)trwania kary pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem sądowym, a orzenoszącej czas 3 tygodni; Nr. 20.
17. b)czasu karalnej nieobecności w swej jednostce, lub na swem stanowisku służbowem, stwierdzonej ska~ującym wyrokiem sądo­ wym;
18. c)urlopu udzielonego wskutek czasowej niezdolności do pełnienia obowiązkowej służ­ by czynnei (art. 57 lit. a); dl nieusprawie:dliwionego czasu pobytu w niewoli lub czasu zaginienia na terenie działań wojennych (art. 56 lit. cl. Podoficer lub szeregowiec, który z powodów wymienionych pod lit.
19. a)do d), nie dopełnił obowiązku odbycia obowiązkowej służby czynnej, przez ten okres czasu, przez który służył jego rocznik obowiązany jest dosłużyć taki okres czasu, by łącz­ nie z dotychczasową obowiązkową służbą czynną, wynosił on czas obowiązkowej służby czynnej jego rocznika. Odsłużenie powinno nastąpić bez:pośred­ nio po ustaniu przeszkód wymienionych pod lit. al do d). § 101. Jeżeli podoficer lub szeregowiec w czasie zW1alniania jego rocznika de rezerwy, znajduje się w areszcie dyscyplinarnym, w więzieniu lub w zakładzie leczniczym, przeniesienie do rezlerwy następuje po odcierpieniu kary dyscypIinarne.j lub są­ dowej, albo po wyjściu z zakładu leczniczego, jeżeli pozwala na to stan jego zdrowia. Jeżeli sądowa kara pozbawienia wolności przekracza czas 3 tygodni, a nie przekracza 1 roku, przeniesienie do rezerwy następuje dopiero po odbyciu tej kary w więzieniu wojskowem i odsłużeniu w szeregach czasu brakującego do okresu obowiązkowej służby czynn2j, przez który służył jego rocznik. Jeżeli natomiast kara sądowa przekracza 1 rok pozbawienia wolności, podoficer lub szeregowiec, pełniący obowiązkową służbę czynną, może być w myśl ustawy o powszechnym obowiązku woiskowym stale urlopowany, celem edbycia kary w wiię­ zienie sądów powszechnych. Powołanie do służby wojskowej następuje w tym przypadku po odbyciu kary pozbawienia wolności, jeżeli jest to dopuszczalne wedle ustawy o powszechnym obowiązku woj- skowym. § 102. Przeniesienie podoficera lub szeregowca pełniącego obowiązkową służbę czynną, do rezerwy przed upływem czasu przewidzianego w ustawie o powszechnym obowiązku wojskowym (art. 55 lit.
20. b)nas,tępuje na podstawie zarządzenia, wydanego przez Ministra Spraw Wojskowych w myśl powyższej ustawy. . Warunki i sposób zwalniania określa Minister Spraw Wojskowych każdorazowo w odrębnem zarządzeniu. . § 103. Przeniesienie do rezerwy podoficera lub szeregowca wybranego na posła do sejmu lub na senatora, zarządza dowódca formacii macierzystej na podstawie listu wierzytelnego, .w ydanego przez komisję wyborczą, lub na podstawie legitymac.ji wydanej przez biuro sejmu lub senatu. Przed załatwieniem formalnoś!=i związanych z przeniesieniem do rezerwy, zarządza dowódca formacji, dlO której stanu faktycznego należy podoficer lub szeregowiec, jego natychmiastowe urlopowanie. Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. Przeniesienie do rezerwy, pod względem formalnym następuje na ogólnych zasadach z tem, że podoficer lub szeregowiec taki przez czas trwania mandatu nie otrzymuje pr z ydziału mobilizacyjnego i nie może być powołany do ćwiczeń w rezerwie, ani też do służby wojskowej w czasie mobilizacji lub uzupełnienia wojska gdy bezpieczeństwo Pal'lslwa tego wymaga. ' . Z chwilą wygaśnięcia mandatu podlega taki podoficer lub szeregowiec wszystkim obowiązkom, wynikającym z ustawy o powszechnym obowiązku wo,jskowym i otrzymuje przydział mobilizacyjny na Qgólnych zasadach .. Stwierdzenie przez komisję rehabilitado niewoli (zaginienie na terenie działań wojennych) było us,prawiedHwione, uważa ·się za reh abi lit.acj ę , co należy uw, idocznić w dokumentach ewidencyjnych podoficera lub szeregowca. Jeżeli komisja rehabilitacyjna stwierdzi, że dostanie się do niewoli (zaginienie na terenie działań wojennych) było nieusprawiedliwione, lub też budzi wątpliwości, dowódca formacji macierzystej (zapasowIej) przesyła akta właśC!iwemu prokuratorowi wojskowemu lub sądowi polowemu, celem dalszych doch o dzeń, przekamjąc do ich dyspozycji również podoficera lub s,z eregowca. § 108. cyjną, że dostanie się Do art. 56. § 109. Czas przebyty w niewoli (lub podczas zaginienia na terenie dział.ań wojennych) zalicza się na poczet obowiązkowe j służby czynnej, jeżeli wedle decyzji komisji rehabilitacyjnej dostanie się do niewoli lub żaginienie na ter'e nie działań wojennych było uspraw,iedliwione, albo leż jeżeli postępowa­ nie sądowe wszcz,ęte stosownie do postanowień § 108 ust. osL nie zostało zakończone wyrokiem skazującym podoficera lub szeregowca za nieusprawiedliwione dostanie się do niewoli (zaginienie na terenie działań wojennych). § 104. W razie dostania się podoficera lub szeregowca do niewoLi (zaginieni.a na terenie działań wo(jennych), dowódca pododdziału spisuje protokół, w którym ustala czas i bliższe okoliczności dotyczą­ ce dosiania się do niewoli (zaginienia na terenie działań wojennyoh). Po upływie 30 dni od dnia dostania się do niewoli lub dnia zaginienia, dowódca formacji skreśla takiego podoficera lu.b szeregowca ze stanu faktycznego formacji, zawiadamiając o tern właściwego powiatowego komendanta uzupełnień - protokół zaś przesyła do dowódcy formacji macierzystej (zapasowej). o Do att. 57. § 105. Po powrocie obowiązany jest podoficer lub szeregowiec zameldować się niezwlo cznie u dowódcy najbliższej jednostki wojskowej. Dowódca >ten, po spisaniu z podoficerem lub szeregowcem protokółu ustalające1 go czas, miejsce i sposób zameldowania się w jednostce, odsyh go do formacji macier,z ystej (zapasowej), do której należy odesłać również protokół zameldowania się. Dowódca formacji macierzystej (zapasowej) zarządza przeprowadzenie postępowania rehabilitacyjnego, które ma na celu stwierdzenie, czy dostanie się do niewoli (zaginienie na terenie , dz,iałań wojennych) nastąpiło z przyczyn usprawiedliwionych. Pods<Ławę postępowania rehabilitacyjnego s.tanowią protokóły spisane przez dowódcę pododdziału w myśl § 104 ust. 1 oraz przez dowódc'ę jednostki wojskowej w myśl § 105 ust. 1. Postępowanie rehabilitacyjne przeprowadza komisja rehabilitacyjna, wyznaczona przez dowódcę formacji macierzystej (zapasowej), w skład której wchodzą: § 106.
21. a)dowódca pododdziału (równorzędny) jako przewodniczący;
22. b)dwóch oficerów młodszych, jako członkowie. Decyzja komisji zapada większością głosów. § 107. W obecno~ci wyznaczonej komisji rehabilitacyjnej podoficer lub szeregowiec składa wyjaśnienia, które komisja rehabilitacyjna bada co do ich prawdziwości lub wiarogodności. Z postępowania tego zostaje s.p is,any protokół rehabilitacyjny (wzór Nr. 3), na którym komisja rehabilitacyjna umieszcza swą decyzję, zwracając wszelkie akta dowódcy formacji macierzystej (zapasoweó). 399 o § 110. Pod oficer lub szeregowiec, co do którego wojskowo-lekarska komisja rewizyjna orzekła, że nie może czasowo pełnić obowiązkowej służby czynnej (art. 57 lit. aj, zostaje po zatwierdzeniu orzeczenia przez dowódcę okręgu korpusu urlopowany na przeciąg jednego roku (uHopow,anie na ściśle określony termin z powodu czasowej niezdolności do pełnienia czynnej służby). Urlopowanie zarządza dowódca formacji macierzystej. Podoficer lub szeregowiec taki z chwilą otrzymania urlopu, zostaje skreślony ze stanu faktycznego wojska i ewidencji formacji macierzystej oraz nie\ ma prawa do noszenia munduru wojskowego. Udopowany na ściśle określony termin, zwr,aca się we wszystkich sprawach dotyczących jego stosunku do wojska, do powiatowego komendanta uzu.pełnień. Po upływie okresu urlopowania, podoficer lub szeregowiec jest obowiązany bez szczególneg::l wezwania zameldować się u powiatowego komendanta uzupełniell. w terminie oznaczonym w dokumencie urlopowym, celem ponownego zbadania jego zdoI· ności fizycznej do czynnej służby wojskowej. § 111. Stałe urlopowanie podoficerów i szeregowców (art. 57 lit.
23. b)zarząd za każd o razowo oddzielnym rozkazem Minister Spraw Wojskowych, w . myśl ustawy o powszechnym obowiązku woj skowym. Z dniem stałego urlopowania podoficer lub szeregowiec zostaje skre ślony ze stanu faktycznego wojska, a we wszelkich sprawach dotyczących jego stosunku do woj ska , zwraca s ię do właściwego powiatowego komendanta uzupełnień . Podoficer lub szeregowiec stale urlopowany nie ma prawa do noszenia munduru wojskowego. 400 Nr.io, Dziennik Ustaw. Poz. 132. Przeniesienie id o rezerwy shle urlopowanych powiatowy komendant uzupełnień w terminie i w sposób ustalony w rozkazach_ Ministra Spraw Wojskowych. zar, zą,dz.a Zwolnienie z czynnej służby wojskowej bez przeńiesieriia do reżerwy na skutek zarządzenia wykluczenia z wojska (art. 57 lit.
24. c)następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o po'ws,zechnym obowiązku wojskowym. Podoficer lub szeregowiec wykluczony z wojska, zatrzymuje posiadany stopień wojskowy, a celem określenia ,jego stosunku do słu żby ' wo jskowej dodaje się do nazwy posiadanego przez niego stopnia wojskowego wyrazy: "wykluczony z wojska", § 112. Do art. 58. § 113. Przeniesienie podoficera lub szereóowca odbywające,go obowiązkową służbę czynną d; pospolitego ruszenia, zarządza dowódca' formacji macierzystej na podstawie orzeczenia wojskowo-lekarskiej komislji rewizyjnej, us.talającego kategorj/ę C lub D zdolności fizycznej do służby wojskowej i zatwierdzonego przez właściwego dow'ódcę okręgu korpusu. Podoficer lub szeregowiec pełniący obowiązkową służbę czynną, przeniesiony do pospoJ,itego ruszenia, zatrzymuje posiadany stopień woj~ skowy, a celem określenia jego stosunku do służby wojskowej, doda,je się do nazwy posiadanego przez nie,go stopnia wojskowego wyrazy: "paspalitegO' ru·s,zenia", § 114. ' Do ~t. 61. § 115. W przypadku uznania padoHcera lub szeregowca pełniącego obowiązkawą służbę czynną za zupełnie niezdalnego do służby wajskowej (kate,gorja E zdalności fizycznej). orzeczenie wojskoW'o. lekarskiej komiS!ji rewizyjnej zatwierdza dawódca okręgu korpusu. Na padsbwie zatwierdzonego orzecżenia zostaje podoficer lub szeregowiec zwalniony ze służby czynnej przez dawódcę formacji macierzystej. Zwolnienie od powszechnego obowiązku wojskowego zarządza powiatowy komendant uzupełnień, który takiemu podaficerowi lub szeregowcowi wydaje paświadc.zenie o zwolnieniu go od powszechnego obaiwiązku wojskowego. § 116. Podo.ficer lub szere;gowiec zwolniony od powszechnego obowiązku wojskowego z powadu z, u;pełnej niezdolności do służby wojskowej (art. 61 lit.
25. a)zatrzymu.je pas,i adany stopień wojskowy, a celem określeniaje'go stosunku do służby wajskawej, dadaje się do nazwy pasiadanego przez niego stopnia wojskawegO', wyrazy: "poza służbą ", § 117. Zwolnienie ze służby czynnej z powodów wymienionych w ,a rt. 61 lit.
26. h)lub c). przeprowadza dawódca formac,ji macie~zystej, zawiadamiając o zwalnieniu powiatowego kom endanta uzupeł­ nień, który zarządza zwolnienie od powszechnego obowiązku wojskowego, R oz d z i ,a ł - V. Służba czynna podoficerów i szeregowców rezerwy. Do art. 62. . § 118. Dniem pawałania do czynnej służby w~Jskawej padoficerów i szeregawców re~erwy jesJ, dZIeń, na który podoficer lub szeregowiec zastał p9.~ ". wołany, doręczoną mu w spasób przepis,a ny kartą pawał ania, wydaną przez właściwego powi,a towego komendanta uzupełnień, lub też dzień podany w ob- wieszczeniach. • ł ~ § 119. Czas służby czynnej podoficerów i sze. ~ regowców rezerwy liczy si~ <-d chwili zaliczenia pci~ dcficera lub szeregawca re·.. rwy do stanu faktycznego formacji na podstawie ' CJsobistego zgłoszenia się . do czynnej ' służby wojskowej. Zaliczenie uskutecznia dowódca (komendant. kierawnik) formacji przez agłoszenie w rozkazie dziennym z rownaczesnem przydzieleniem podafice~.' ra lub szeregowc~ rezerwy do pododdziału. " Do art. 65. § 120. Podoficerawie i szeregowcy rezerwy magą być awa~sowani na wyższe stopnie wojskowe, przy zachowanIu agólnych postanowiell o awansach podoficerów i szeregowców, na następujących z,a sadach:
27. a)na stapień starszego szeregówcarezerwy mogą być .awansowani ci szeregowcy rezerwy, którzy w czasie ćwiczeń wykażą dostateczną znajomość służby wajskawej i wzorową karność;
28. b)na sto~ie~ kap~ala rezerwy magą być awansawam CI starSI szeregowcy rezer,wy, którzy ukańczyli W czasie pełnienia obowiązkowe'j służby czynnej podoficerską szkołę (kurs) pułkową lub szkołę równorzędną, albo też złożyli egzamin fachowy i którzy ,w czasie ćwiczeń wykażą się wzorową karnością i opa~awan~em istoty wys,zkolenia w danym radzaJu WOjska w zakresie wymaganym od padoficera w stapniu kaprala;
29. c)na stopień plutanowego rezerwy mogą być awans~wani ci kClJprale rezerwy, którzy w czaSIe ćwiczeń wykażą si'ę wzorową kar~ nością i bardzo dobrem opanowaniem istoty wyszkalenia w danym rodzaju wojska, VI z.akresie wymaganym od podoficera w stopniu plutanawego. § 121. Podchorążowie rezerwy w czasie służ­ by w rezerwie ma,gą być awansowani przy zachowa~ niu ogólny~h w,arunków awansowych, . do stopnia starszeąo . sIerż.anta po uko.ńczeniu co najmnie,j jednego ~W:lcze?la wreze~wle i służby pełnionej w czasie cWlczen na stanOWIskach oficerskich. Do art. 68. § 122. Podoficer lub szeregowiec rezerwy, wybrany na pasła lub senatora przed powalaniem go do czynneJ. służby, zostaje w razie przyjęcia mandatu zwalnIony p~z~z właściweg~ powiatowego komendanta uzupełmen od pawołama na podstawie li- DziennIk Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. stu ,wierzytelnego, wydanego przez komisję wyborczą lub na podstawie legitymacji wydanej przez biuro sejmu lub senatu. Na tej podstawie powiatowy komendant uzupełnień unieważnia również przydzi.ał mo'b ilizacyjny podoficera lub szerego wca rezerwy iW! myśl obowiąz11ijących przepisów. W razie wybran ia podoficera lub szeregowca rezerwy w czasie pełnieni,a czynnej służby na posla lu"b sen.atora i przyjęcia przez nie go mandatu. stosuje się odpowiednio postanowienia § 103. Do art. 70. § 123. Podoficer i sta rszy szeregowiec rezerwy' może być mianowany nadterminowym w zależ­ ności od potrzeb wojska, OfJaZ jeżeli odpowiada cał­ ko.wicie warunkom art. 78 ust. 1 i jeżeli czas pozostawania jego w rezerwie nie przekracza 3 lat. .,' Do ar I. 71. § 124. Zwolnienie podoficera lub szeregowca rezerwy ze służby czynnej i przeniesienie zpowrotern do rezerwy, z.arządza dowódc,a formacji macierzyste~, zawiadamiając o zwolnieniu powiatowe'go komendanta uzupełnień w sposób nakazany szczególnemi rozkazami Ministra Spraw Wojskowych . Do art. 72. § 125. Podoficerowie i szereg'owcy Hezerwy, którzy w czasie czynnej służby do s t.ali się do niewoli (zaginęli na terenie działań wojennych), podlega~ą postępowaniu rehabilitacyjnemu narówni z podoficerami i szeregowcami, odbywającymi obowiązkową służbę czynną i w tym względzie mają do nich odpowiednie zastosowanie postanowienia §§ 104 - 108. § 126. Podofjcer lub szeregowiec rezerwy zostaje przeniesiony do pospolitego ruszenia również z powodu przekroczenia granicy wieku,przewidzianej w ustawie o powszechnym obowiązku wojskowym. Przeniesienie do pospolitego ruszenia zarządz,a powiatowy komendant uzupełnień w trybie i n.a zasadach określonych szczególn.emi przepisami Ministra Spraw Wojskowych. • Postanowienie § 114 ma do takich podoficerów i szeregowców odpowiednie zastosowanie. R o z ,d z i a ł Służba VI. czynna podoficerów i szeregowców pospolitego ruszenia. Do art. 73. § 127. Dniem powołania podoficera lub szer·e .g owca pospolitego ruszenia do czynnej służby wojskowej jest dzień, .naktóry został powołany doręczo­ ną mu w sposób przepis,a ny kartą powołania, wydaną przez powiatowego komendanta uzupełnień, lub też dzień podany w obwiesz.c zeniach. §128. Czas służby czynnej podoficerów i szeregowców pospolitego ruszenia liczy się od chwili zalic.zeniapodoficera lub szeregowc,a pospolitego ruszenia do stanu faktycznego formacji , na podstawie 401 osobistego zgłoszenia się powołanego do czynnej służby wojskow ej. Zaliczenie uskutecznia dowódca (komendant, kierownik) formacji, przez ogłoszenie ' w rozkazie dziennym, z równoczesn em przydzieleniem podoficera lub sz,e regowca pospolitego ruszenia do podod~ działu. § 129. Podoficer lub szeregowiec po,s:politego ruszenia pełni służbę czynną w ostatnio posiadanym stopniu wojskowym. W sprawie awansowania podoficerów i szeregowców pospolitego ruszenia w czasie pełnienia służby czynnej, ' stosują się do nich ogólne przepisy o awansowaniu podoficerów i szeregowców, pełnią­ cych służbę czynną w czasie mobi:lizacji lub uzupeł­ nienia wojska gdy bezpieczeństwo Państwa tego wymaga . Do art. 74. § 130. Dniem zwolnienia podoficera lub szeregowca pospolitego ruszenia z czynnej służby wojskowej jest , dzień, w którym został ' skreślony ze stanu faktycznego wojska, lub też dzień wydania zarz,ą­ dzenia wł.aściwej wladzy, w którym został zV/olniony od stawiennictwa nakaz,anego mu kartą powołania lub obwieszczeniem. Zwolnienie podoficera lub szeregowca pospolitego ruszzn ia ze służby czynnej i przeniesienie go zpowr otem do pospolitego ruszenia, z~rządza dowódca formacji macierzystej, z,a ','Jia damiając b zwolnieniu powiatowego komendanta uzupełnień w sposób nakazany szczególnemi rozkazami Ministra 'Spraw Wojskowych. Do art. 75. § 131. Zwolnienie podoficera lub szeregow.ca ruszenia ze służby czynnej bez przemesienia do pospolitego ruszenia z powoduwyklucz'e~ nia z wojska, następuje w trybie i na zas,a dach określonych w ustawie o powszechnym obowiązku wojskowym. Postanowienie ust. 2 § 112 ma odpowiednie z,astosowanie. po~. pohtego Do art. 76. § 13.2. Podoficerowie i szeregowcy pospolitego ruszema, którzy w czasie czynnej służby dostali się do niewoli (z.aginęli na terenie dz,jałań wojennych), podlegają !postępowaniu rehabilitacyjnemu narówni z podoficerami i szeregowcami, odbywają­ cymi obowiązkową służbę czynną i w tym wz.ględzie mają do nich odpowiednie zastosowanie postanowienia §§ 104 - 108. § 133. Podoficerowie lub szeregowcy pospoli .. tego ruszenia, na których ni,e ciąży już powszechny obowiązek wojskowy z powodu przekroczenia granicy ,wieku, określonego w ustawie o powszechnym , obowiązku wojskowym, zatrzymują posiadane slopnie wojskowe, a celem określenia ich stosunku do służby wo,jskowei dodaje się do nazwy posiadanych przez nich stopni wojskowych wyrazy: "poza służbą'. ____________~---D-z-ie-n-n-ik-U --st-a-w-.-P-oz-.--13-2-.------------______________ Nr. 20. 402 R o z d z i a ł VII. Służba nadterminowych. Do art. 77. § 134. Do służby nadterminowej mogą być przyjęci:
30. a)podoficerowie i starsi szeregowcy pełniący r;>bowiązkową służbę czynną i pozostający w ~zeregach;
31. b)podoficerowie i starsi szeregowcy stale urlopowani;
32. c)podoficerowie i starsi szeregowcy rezerwy. § 135. Pocloficer·owie i starsi szeregówcy, którzy ukończyli z wynikiem pomyślnym szkołę podoficerską ogólną lub danego rodzaju wojska, mogą być przyjęci do służby nadtermino we j:
33. a)którzy w szk{)le odbywali w ostatnim roku obo.wiązkową służbę czynną -- nie wcześ­ niej jak po upływie 3 miesięcy odhywania obowiązkowej służby czynnej w formacjach wojska;
34. b)którzy w szkole nie odbywali obowi ązkowej służby czynnej -- nie wcześniej jak po upły­ wie 1 roku obowiiązkowej służby czynnej w formacjach wojska, oraz jeżeli odpowiadają p onadto następującym warunkQm: 1) w czasie służby w formacjach wojska nie byli ka rani sądownie karą pozbawienia wolności, albo też dyscyplinarnie karą aresztu; 2) jeżeli jako instruktorzy lub fachowcy posiadają co najmniej dobrą opinję. Podofic·e rowie i starsi szeregowcy, którzy nie odpowi a dają warunkom ust. 1, mogą być ,przyjęci do służby nadterminowej po odbyciu obowiązkowej ~łużby czynnej, na ogólnych zasadach. Do art. 78. § 136. Zdolność fizyczną kandydata na nadterminowego, pozostającego w szereg,a ch (art. 78 lit.
35. a)ustala lekarz formacji w myśl obowiązujących przepisów oceny zdolności fizycznej do służby wojskowej. Jeżeli zachodzą wątpliwośd co do fizycznej zdolności kandydata do służby nadterminowej, powinno nastąpić badanie wtórne przez wojskowy zakład leczniczy (garnizonową izbę chorych, sZG'ital garnizonowy, okręgowy lub szkolny). W tych przypadkach zdolność fizyczna do służby powinna być stwierdz.ona świadectwem wojskowo - lekarskiem. Zdolność fizyczną kandydata na nadterminowego niepozostającego w szeregach, ustala lekarz ,wrojskowego zakł.adu leczniczego, położonego najbliżej miejsca pobytu kandydata, na podstawie skierowania tam kandydat.a przez powiatowego komendanta uzupełnień. Koszta przejaz.du do wojskowego zakładu leczniczego i zpowrotem, oraz koszta pobytu w z,akł.adzie leczniczym, obciążają ubiegające­ go s1ę o przyjęcie do służby nadterminowej. § 137. W zakresie wyszkolenia fachowego (art. 78 lit.
36. d)jest wymagane Ukol1czenie przez kandydata z wynikiem pomyślnym pod.oficerskiej szkoły (kursu) pułkowej, lub szkoły równorzędnej. E 138. O braku kwalifikacyj moralnych kandydata na nadterminowego z powodu ukarań za przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarne, decy<duje dowódca uprawniony do mian o.wania nadterminowych według swobodnego uznania. Nie mogą być mianowani nadterminowymi ci podoficero.w ie i starsi szeregowcy, którzy byli kara - . n! za. zbrodnie stanu, szpiegostwo, przestępstwa przeCIW mteresom zewnętrznym Państwa i stosunkom międ zynarodowym, za przestępstwa . popełnione z chęci zysku lub niskich pobudek, oraz za opilstwo. Do art. 79. . § 139. Ogólny okres czasu, przez który podohcer lub starszy szeregowiec może peŁnić s,łużbę nadterminową, wynosi w zasadzie tylko 3 lata. Na przedłużenie tego okresu służby nadterminowej może w wyjątkowych przypadkach zezwolić Minister Spraw Wojskowych. § 140. Mianowanie nadterminowym i przedłu­ nadterminowej ogłasza się w rozkazie dziennym, w którym należy przytoczyć datę mianowania nadterminowym, lub przedłużenia służby nadterminowej. żenie służby Do art. 80. . § 141. Kandydaci na nadterminowych składa- ' do służby nadtermmowe), a to:
37. a)pełni~cy obowiązkową służbę czynną .j pozostający w szereg.ach na 4 miesiące przed ukończeniem tej służby, Jub przed terminem stałego ich urlopow.ania. Postanowienie to nie odnosi się do absolwentów szkół podoficerskich ogólnych lub danego rodzaju wojska, którzy prośby o przyjęcie ich do służby nadterminowej, ~kładają równocześnie z prośbą o przyjęcie Ich do tych szkół;
38. b)stale urlopow;ani w czasie pozostaw.ania na stałym urlopie;
39. c)podoficerowie i starsi szeregowcy rezerwy . najpóźniej na 4 miesiące przed upływem 3 laŁ pozostawania w rezerwie. Spóźnione prośby o przyjęcie do służby nadterf!1~n~~ej powinni kandydaci do tej służby usprawieCthWIC, przyczem dowódc~a upr,awniony do mianowania, rozshzyga ostaŁeczni,e o nadaniu dalszego biegu spóźnionej prośbie. . ,Ją. pIse~ne prośby o przyjęcie ich § 142. Kandydaci do służby nadterminowej powinni się z.asadniczo ubiegać o przyjęcie do służ­ by nadterminowej w . tej formacji ' wojska, w której pełnią obowiązkową slużbę czynną, lub w której ostatnio odbywali ćwiczenia. . WYljątkowo mogą ubiegać się o przyjęcie do służby nadterminowej:
40. a)w innej formacji tego samego rodzaju wojska.. jeżeli na nominację · w tej formacji wyr.aZI zgodę przełożony, wymieniony w ust. 2 § 85;
41. b)w formacji innego rodzaju wojska, jeżeli odpowiadają lub odpowiedzą warunkom okl"e- Nr. 20. Dziennik Ustaw. Poz. 132. __ _------------ -- - - - - - -- - - _._---_ .._---_. .. • sI onym w usL.l § 84 i jeżeli na nominację w fo;:-macji innego rodzaju wojska wyrazi zgo::lę Minister Spraw Wojskowych. 403 _. _ - - - - - Do art. 81. § 146. Dowódca uprawniony do mianowania nadterminowych, rozstrzyga prośby o przyjęcie do § 143. Prośby o przyjęci~ do służby nadtermi- służby nadterminowej samodzielnie w ramach wolnowej powinny być własnoręcznie n:lpi~ane i podpi- nego etatu. Jeżeli dowódca uprawniony do mianowania sane przez kandydatów. na nadterminowych. n ad terminowym ni·e uwzględnia prośby kandydata Do prośby należy dołączyć:
42. a)własnoręcznie napisany i podpisany życio­ dla braku warunków, przewidzianych wart. 77 lub rys, ze szczególnem uwzględnieniem prze- 78, zawiadamia o tem pisemnie kandydata. Jeżeli jednak mi,anawanie nadterminowym nie może nastą­ biegu służby wojskowej; pić z powodu braku wolne.go etatu, dowódca pułku
43. b)uwierzyt.elniony sądownie lub notarj~tl nie dokument, zawier,ający zezwolenie ojca, lnb (równorzędny) przesyła prośbę kandydata do dowódprawnego zastępcy na wstąpienie kandyda- cy okręgu korpusu, który w sprawie mianowania ta do służby nadterminowej, w przypadku, kandydata nadterminowym decyduje ostatecznie, gdy kandydat nie uk o ńczył 21 lat życia bądź to nie uwzględniając jego prośby o mianowanie nadterminowym, bądź też kierując ją do do(wzór Nr. 4);
44. c)poświadczenie nienagannego prowadzenia wódcy innej formacji tego samego rodzaju wojska. O decyzJi zostają powiadomieni dowódcy formacyj, si~, które powinni dołączyć podoficer.o wie oraz kandydat na nadterminowe go. i starsi szeregowcy stale urlopowani lub rezerwy, jeżeli przebywanie na stałym urlo§ 147. W razie uwzględn:enia prośby o przypie, lub w rezerwie trwało dłużej niż 4 ty- jęcie do służby nadterminowej, dowódca formacji zagodnie; wiadamia o tem kandydata pełniącego czynną służ­
45. d)deklar.aciję zawierającą zobowiązanie się do bę wojskow ą i ogłasza mianowani'e w rozkazie dziensłużby nadterminowej (wzór Nr. 5). napinym, oraz stwierdza na deklaracji zawierającej zosaną własnoręcznie przez kandydata i podbowiązanie, fakt p rzy j ęcia kandyd,ata do służby nadpisaną przez niego w obecności dowódcy terminowej i ogłoszenia nominacji w rozkazie. pododdziału lub powi!ttowego komendanta O uwz,ględnieniu pro śby kandydata nie p e łnią­ uzupełnień (jeżeli kandydat nie pełni czyncego czynnej służby wojskowe;' dowódca formacji nej służby wojskowej). który na zobowiąza­ z,aw iadami.a powiatowego komendanta uzupełnieil, niu stwierdza swym podpisem, iż kandydat oznaczając zarazem termin, w którym kandydat ma w jego obecności podpisał powyższe zobo- się zgłosić do służby nadterminowej. Na tej p odsta. wie powiatowy komendant uzupełnień powołuje kanwiązanie. dydata zap o mocą karty powołania do służby czyn§ 144. Prośby kandydatów na nadtermino- nej, uniewa żniając równocześni e jego przydz,iał mowych pozostających w szeregach, powinny być wno- bilizacyjny. W razie nie zgło szenia się kandydata sz,one do przełożonego o uprawnieniach dowódcy z własnej winy do służby nadterminowej w terminie pododdziału, który z.arządza zbadanie stanu zdrowia wyznaczonym - należy uw,ażać, iż pr ośba o przyję­ kandydata, oraz który podanie to uzupełnia wycią­ cie na nadterminowego została przez kandydata cofgiem z księgi kar, wyciągiem ewidencyjnym, oraz niętą. W razie z,głoszenia się kandydata do slużby opinją o jego kwalifikacjach służbowych (z.dolność w terminie wyznaczonym, ogłasza dowódca formacji instruowania, zdolności fachowe). mianowanie w rozkazie dziennym oraz stwierdza na Podoficerowie i starsi szeregowcy stale urlo- zobowiązaniu fakt przyjęcia kcmdydiata do służby powani, or,az podoficerowie i starsi sz,eregowcy re- nadterminowej i ogłoszenia mianowania w rozkazie. zerwy, wnoszą podania do ",..-ł,aściwego powiatowego § 148. Prośby o przyjęcie do służby nadtermikomendanta uzupełnień, który po podpisaniu w jenowej powinny być ostatecznie załatwione w ciągu go obecności zobowiązani'a do służby nadterminowej, 3 miesięcy od daty ich ·wnies ienia . zarządza skierowanie kandydata do najbliższego je§ 149. Mianowanie nadterminowych w formago miejsca pobytu wojskowego zakładu leczniczego, cj.ach niemacierzystych mogą uskuteczńiać dowódcy celem wydania świadecŁwia wojskowo - lekarskiego o fizycznej zdolności kandydata do służby nadtermi- (komendanci, kierownicy) tych formacyj w ramach nowej. Pozatem powiatowy komendant uzupełnień określonych szczególn·e mi zarządzeniami Minis :ra Spraw Wojskowych. dołącza do prośby kandydata wyciąg ewidencyjny, O mianowaniu zawiadamic•. ;ą w celach ewidenwyciąg z księgi kar, .oraz opinje ostatnich jego przecyjnych dowódcy (komendanci, ki erownicy) formacyj łożonych, których zażąda z formacyj, w których kanniemacierz-ystych, dowódców (kom endantów, kierodydat pełnił czynną służhę wojskową. Tak uzupełnione podania kandydatów do służ­ wników) formacyj m acierzystych. by nadterminowej przesyła przełożony o uprawnie- Do art. 82. niach dowódcy pododdzi.ału w drodze służbowej, lub § 150. DQwódca forma cji, ogł.asza jąc w rozkapowiatowy komendant uzupełnień, do dowódcy wska- zie dziennym mianowanie kandydata nadterminozanego wart, 81, celęm wydania decyzji. wym, ogł.asza równocześnie, iż posiadany przez nie§ 145. W analogie.z ny sposób, jak wskazany g.o stopień tytularny, z dniem !nianowania staje się w §§ 143 i 144 mają być skladane prośby o prze- stopn!em rzeczywistym. Do art. 83. dłużenie slużby nadterminowej. Do próśb tych nie dołącza się jednak życiorysu § 151. Nadterminowi pełnią służbę we wszystkich rodzajach wojska (§ 10). (§ 143 lit. al. 404 Dziennik Ustaw. Poz. 132. Do art. 86. § 152. Przeniesienie nadterminowego do rezerwy tub p ospol itego ruszenia z a rządz a dowódca formacji mac,i erzystej w sposób olueś !{)ny szcz ególll'emi rozkazami Ministra Spraw \Vojskowych. Nadterminowi, przeniesieni do rezerwy lub pospoEtego rus zenia, podle gają w szystkim ob o wi ą zk'J nt i korzys tają ze w szystkich praw podoficerów i szeregowców rezerwy lub po spolitego ruszenia, ustalonych w ustawie o powszechnym obowi ą zku wojskowym, oraz w rozporząd ze n iu Prezydenta Rzeczypos.politej z dni.a 7 p aźdz i ernika 1932 r. o służbie w ojskowej podoficerów i szeregowców (Dz. U. R. P. Nr. 89, poz. 747), tudzież w przep isach na ich podstawie wydanych. 1. w p:cehoc ie, ' aeronautyce, w broniach pancernych, sapcmch, ł ą czności, ' w wojskach samochodowych, oraz w służbach: uzbrojenia, intendentury .j zdrowia: Określeni ~ grupy podolicerów w my ś l art. 90 Nazw.a stopnia podoficerskiego Grupa I. kapral, plutonowy, sierżant, starszy sierżant, chorąży. Grupa II. aj podma,jstrzy wojskowy, młodszy majster wojskowy, majster WO!jskowy, st.arszy majster wojskowy, werkmistrz, a dla puszkarzy, rusznikarzy i pirotechników zbrojmistrz; bJ kapral sanitarny, plutonowy sanitarny sier.:tant sanitarny, starszy sierżant s.anitarny, chorąży sanitarny; cJ kapral weterynaryjny, plutonowy weterynaryjny, sierżant weterynaryjny, starszy sierżant weterynaryjny, chorąży weterynaryjny. Grupa III. kapr,al administracyjny, plutonowy administracy,jny, sierżant administracyjny, starszy sierżant administr,acyjny, chorąży administracyjny. Do art. 89. § 153. Postanowienia §§ 104 - 108 w sprawie rehabilitacy jnego, mają odpow iednie zastosowanie również do nadterminowych. postępowIania § 154. W czasie słu żby nadterminowej, nadterminowi nie mog ą być p rzyjmowani do szkół (kursów), kształcących na oficerów rezerwy, lub oficerów zawodowych. § 155. Nadi.'erminowy nie może zasadniczo zezwolenia na zawar:::ie związku małżeń­ skiego . W przypadkach wyjątkowych i zasługujących na szczególne uwzględnien i e, udziela zezwolenia na zaw arcie zw ią z k u małżeńskiego dow ódca okręgu korpusu. Postanowienia §§ 92 - 95 mają odpowiednie zastosowanie w sprawie zawierania małżeństw przez nadterminowych. .Grupa IV. R o z d z i a ł VIII. (tylko w piechocie) uzyskać Służba podoficerów zawodowych. Do art. 90. , § 156. Podoficerowie z!lwodowi l~njowi sCl; ~? podofic,e rowie, pe łniący służb ę z;asadll1czo w hn)1, a w szcze gó lnośc i na stanowisk ach instruktorów., dowódców lub ich z a stępców, oraz jako podoficerowie funkcyjni w podocldzj.ałach . Do grupy podoficerów, zawodowych specjalistów nale ż ą majstrzy wojskowi, oraz podoficerowie sanitarni i weterynaryjni. Podoficer,owie zawodowi administracyjni są to podoficerowie formacyj wojska, pełniący służbę jako stała obsada części wojskowych stanowi.sk kancelaryjnych lub gospodarczych. Podoficerowie zawodowi orkiestr,anci są to podoficerowie, posiadający specjalne wykształcenie muzyczne i pełniący służbę w etatowych orkiestrach wojskowych. kapral ,o rkiestrant, plutonowy orkiestrant, sierż·ant orkiestrant, starszy sierżant orkiestrant, chorąży orkies tran t. II. W kawalerji, w żandarmerji i w taborach: Grupa L kapral, plutonowy, w,a chmistrz, starszy wachmistrz, chorąży . Grupa II. aj podmajstrzy wojskowy, młodszy majster wojskowy, majster wojskowy, starszy majster wojskowy, werkmistrz, a dla puszkarzy, ru'sznikarzy i pirotechników zbrojmistrz; bJ kapral sanitarny, plutonowy sanitarny, wachmistrz s'a nitarny, star' szy wachmistrz sanitarny, chorą­ ży s,anitarny; cJ kapral weterynaryjny, plutonowy weterynaryjny, wachmistrz weterynaryjny, starszy wachmistrz weterynaryjny, chorąży weterynaryjny. Grupa III. kapr,al administracyjny, plutonowy administracyjny, wachmistrz administracyjny, starszy wachmistrz administracyjny, !;horąży administracyjny. . § 157. Zakres wyszkolenia ' poszczególnych grup podoficerów zawodowych, który ' decyduje o wcieleniu podoficera do poszczególnej grupy, ustalają odrębne przepisy Ministra Spraw Woj~kowych. . . § 158. Ze względu na przynal~żność dcl grupy pódoficerów zawodowych, otrzymują podoficerowie z awodowi następujące nazwy w poszczególnych stopniach wojskowych: Nr. 20. Dziennik Ustaw. Poz. 132. Nr. 20. III. W artylerii: Określenie grupy podoficerów w myśl art. 90 Nazw,a stopnia podoficerskiego Grupa I. kapmi, plutonowy, ogniomistrz, starszy ogniomistrz, chorąży. Grupa II.
46. a)podma,j strzy wojskowy, młods.zy majster wojskowy, majster wodskowy, st.arszy majster wojskowy, werkmistrz, a dla puszkarzy, rusznikarzy i pirotechników zbrojmistrz;
47. b)kapral sanitarny, plutonowy sanitarny, ogniomis.trz sanitarny, starszy ogniomistrz sanitarny, chorą­ ży sanitarny;
48. c)kapral weterynar~jny, plutonowy weterynaryjny, ogniomistrz weterynary;jny, starszy ogniomistrz weterynaryjny, chorąży Wleterynaryjny. Grupa III. kapr,al administracyjny, pluŁono­ wyadminis.tracyjny, ogniomistrz administracyjny, starszy ogniomis,t rz administracyjny, chorąży administracyjny. Powyższe nazwy stopni wojskowych otrzymują podoficerowie bez szczególnego nadania, z chwilą mianowania podoficerem zawodowym i zaliczenia do określonej grupy podoficerów zawio dowych. Do art. 91 i 92. § 159. Mianowanie podoficerem zawodowym tylko w grupach I, II lub IV podoficerów zawodowych, przy posiadaniu prz,e z kandydatów warunków określonych wart. 91 i 92, or,az warunków szczególnych, określonych w §§ 160 - 162. może nastąpić 40$
49. a)zdolność fizyczna kategorji A.--według przepisów oceny zdolności fizycznej do zawodowej służby 'w ojskowej, stwierdzona świadectwem wojskowo - lekarskiem, wystawIjonem przez wojskowy zazakład lec.z niczy (garnizonową izbę chorych, szpital garnizonowy, okręgowy, lub szkolny);
50. b)posiadanie co najmniej dobrej ogólnej kwalifikacji;
51. e)nieprzekroczony wiek 30 lat w chwlili mianowania;
52. d)ukończenie specjalnego kursu (szkoły), określonego dla danej specjalności rozkazami Ministra Spraw Wojskowych. isiniejących § 162. Od kandydatów na podoficerów zawodowych orkiestrantów (grupa IV) są wymagane następujące warunki:
53. a)zdo'lność fizyczna kategorj,a A. według istniejących przepisów .oceny zdolności fizycznej do zawodowej służby wojskowej, stwierdzona świadectwem wojskowo - lekarskiem, wystawionem przez wojskowy zakład leczniczy (garnizonową izbę chorych, szpital garnizonowy, okręgowy, lub szkolny); ,
54. b)posiadanie co najmniej dobrej ogólnej kwalifikacji; I ,
55. e)nieprzekroczony wiek 32 lat w chwill mianowania. § 163. Dowódc,a okręgu korpusu może zwolnić w drodze wyjątku kandydatów na podoficerów zawQodowych od warunku posiadania zdolności fizycznej wedle kategorji A bez zastrzeżeń (§ 160 lit. a), jeżeli przydzi, ał służbowy kandydata nie wymaga bezwzględnie takiej kategorji do pełnienia służby. Dowódca okręgu korpusu może zwolnić rówmez kandydatów na podoficerów zawodowych od warunku wieku, przewidzianego w §§ 160 - 162 lit
56. e)w przypadkach zasługujących na szcz,e gólne uw.?:ględnienie, z tern jednak, iż przeh:roczenie granicy wieku nie może być dłuższe niż o 1 rok. § 160• . Od kandydatów na podoficerów zawodowych linjowych (grupa I) są wymagane następują­ ce warunki: a} zdolność fizyczna, kategorja A. bez z,astrzle żeń, według istniejących przepisów oceny zdolności fizycznej do zawodowej służby wojskowej, stwierdzona śWLadec'twem wojskowo - .lekarskiem, wystawionem przez wojskowy zakład leczniczy (garnizonową izbę chorych, wojskowy szpital gamiz.o no·wy, ,okręgowy, lub szkolny);
57. b)posiadanie co najmniej dobrej ogólnej kwalifikacji;
58. c)· nieprzekroczony ,w iek 27 lat W chwili mianowania;
59. d)zdolność ins.truowania i pełnienia obowiąz­ ków służbowych właściwych dladanegorodzait! wojska. § 164. Pier:wsz,e zobowiązanie do służby zawodowej może być składane w grupach podoficerów zawodowych I, II lub IV. Czas trwania tego zobowią­ zania wynosi 12 lat. Zobowiąz,anie ma być złożone ,w edle wzoru Nr. 5, napisane własnoręcznie przez kandydata i podpisane przez niego w obecności przełożonego o uprawnieniach dowódcy podcCLdziału, który fakt ten stwierdz,a na zobowliąz'aniu ~wym podpisem. Kandydaci na podoficerów zawodowych, którzy nie posiadają ukończonych 21 lat życia, mogą składać zohowiąz,ania ,d o służby zawodowej na podstawie zezwolenia ojca lub prawnego zastępcy w brmie dokumentu sądownie lub notarjalnie uwierzytelnionego (wzór Nr. 4). § 161. Od kańdydatów na podoficerów zawodowych spec.jalisłów (grupa II) są wymagane następujące ,warunki: § 165. Prośby o zamianowanie podoficerem zawop,owym należy skł.adać najpóźniej na 4 miesiące przed upływem terminu zobowiązania się do sł1;lżby w charakterze nadterminowego. Do art. 93. 406 Dziennik Ustaw. Poz. 132. Prośby spOZQJone z wIDy kandydata nie będą rpzpatrywane. § 166. Prośba o przyjęcie do służby zawodowej powinna być własnoręcznie napisaną i podpisaną przez kandy;data na podoficera zawodowego i zło­ żoną przełożonemu o uprawnieniach aowódcy pododdziału. Do prośby n ależy dołączyć:
60. a)odpisy świadectw szko!nych, stwierdzające cenzus naukowy wmyśl art. 92 lit. d);
61. b)deklarację zawierającą z.obowiązanie się do służby zawodowej, a w razie potrzeby ze, zwolenie ojca lub prawnego zastępcy. Przeło ż ony o uprawnieniach dowódcy pododdziału dołącza do prośby kandydata jego zeszyt ewidencyjny oraz świ a dectwo wojskowo -lekarskie, wydane na podstawie zbadania stanu zdrowia kandydata przez wojskowy zakład lecz:1iczy. § 167. Prośbę kandydata o mianowanie podoficerem zawodowym opinjuje przełożony o uprawnieniach dowódcy pododdziału, oraz wszyscy kolejni wyżsi ,przełożeni. W opiniach należy zwrócić szczególną uwagę na to, czy kandydat posiada pełną zdolność instruowania lub pełnienia obowiązków służbowych właści­ wych dla danego rodzaju wojska, oraz czy biorąc pod uwagę całokształt jego służby wojskowej, posiad.a on kwalifikacje ogólne na podoficera zawodowego. Do art. 94. § 168. Odnawiać zobowiązania (przedłużać służbę zawodową) można we wszystkich grupach podoficerów zawodowych na następujące okresy czasu w zależności od grupy, w której podoficer zawodowy pełni służbę: 2-~i Grupa okres 3-ci okres 4-ty okres zobowiąza- zobowiąza- i dalsze zo- nia nia L II, III i IV I I 4 lata 6 lat I I 4 lata . I bowiązania I 6 lat 2 laŁa 6 lat Odnawianie zobowiązania z podoficerem zawodowym, należącym do grupy II, III lub IV nastę­ puje na okresy czasu przewidziane w ust. 1 z tem, że IX> upływie czwartego okresu zobowiązania, dalsze odnowienie może nastąpić co najmniej na taki okres czasu, jaki jest potrzebny do nabycia przez podoficera zawodowe'go prawa do pełnego uposaż:;:­ nia emerytalnego. Drugi, trzeci lub czwarty okres zobowiązani'1 we wszystk ich grupach podoficerów zawodowych. mo'że być skrócony na prośbę podoficera zawodowego, jeżeli jest to konieczne czlem prz,ejścia p::>doficer a zawodowego do służby cywilno-państwowej, § 169. Odnawianie zobowiązania następuje wyłącznie na prośbę podoficera zawodowego. Powin- Nr. 20. na być ona złożona przełożor.l?mu o uprawnieniach dowódcy pododdziału najpóźniej na 14 miesięcy przed upływem terminu zobowiązania. Niewniesienie przez podofic,e ra zawodoweg) z własnej winy prośby o odnowienie zobowiązani:.! lub też niewn,iesienie jej w terminie określonym w ust. 1, powoduje przeniesienie podoficera zawodowego do rezerwy lub pospolitego ruszenia. Podofice, taki nie ma prawa do uzyskania stanowiska w trybie i na zasadach określonych wart. 119 lub 120, zachowując jednak prawo do odprawy. § 170. Podoficerowie zawodowi, którzy po upływie pierwszego okresu zobowiązania się do służ­ by zawodowej. lub t.eż po upływie okresu odnowionego zobowiązania, zamierzają nadal pozostać w służ­ bie zawodowej. powinni w terminie określonym w § 169 przedstawić własnoręcznie napisaną r-ośbę o odnowienie zobowiązania. dołączając do niej zobowiązanie się do służby zawod.owej (wzór Nr. 5). ł Przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy pododdziału zarządza przed nadaniem tej prośbie dalszego Me,gu, zbadanie stanu zdrowia kandydata VI wojskowym zakładzie leczniczym, a wydane z oględzin śwjadectwo woj:;kowo-Iekarskie załącza wraz z zeszytem ewidencyjnym do prośby pe- tenta. Tak uzupełnioną prośbę przedstawia ten przełożony w dr,odze służboweJ dowódcy formacji, opinjując ją w tym kierunku czy kandydatowi należa­ łoby służbę zawodową przedłużyć, czy też nie, oraz z jakich powodów. Dalsi przełożeni opinjują prośbę ,w ten sam sposób. . Dowódca formacji na podst'a w.i,e kwalifikacyj kandydata oraz na podstawie opinij przełożonych, przedłuża podoficerowi . zawodowemu służbę zawo~ dową na okres czasu wskazany w § 168 ust. 1 i 2, albo na okres krótszy stosownie do prośby kandydata (§ 168 ust. 3), lub też prośby nie uwzólędnia podając powody. '" , O decyzii dowódcy formacji powinien być podoficer zawiadomiony pisemnie najdalej na 13 miesięcy przed upływem terminu zobowiązania. § ,171. Podoficer zawodowy, którego prośby o przedłużenie slużbv zawodowej nie uwzględniono, może odwołać się od tej decyzji:
62. a)do dowódcy dywizji (samodzielnej bryg.ady) lub jednostki równorzędnej, jeżeli podoficer zawodowy pełni służbę w formacjach podległych dowódcy dywizji (samodzielnej brygady) lub jednostki równorzędnej; bl do dow'ó dcy okręgu korpusu, jeżeli podoficer zawodowy pełni służbę w formacji niewchodzącej w skład dywizji (samodzielnej brygady) lub jednostki równorzędnej. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, licz'lc od dnia powiadomienia podofioera zawodowego o odmownej decyzji. Decyzja dowódcy, właściwego do załatwienia odwobnia, jest ostateczna. Powinna ona być wydaną na ipóinici w terminie 6 tygodni od dnia wniesie- . nia odw o łania. W razie uwzględnienia odwołania, podoficer zawodowy zostaje przeniesiony do innej formacji te- Nr. 20. Dziennik Ustaw. Poz. 132. _._ - - . _.. - _._ - go samego rodzaju wojska, przez przełożonego wsk a zanego w ust. 2 § 85 . § 172. Podoficer zawodowy, którego prośby o przedlużenie służby zawodowej nie uwzględniono, może ubiegać się o nadanie mu stanowiska w administracji wojskowej, lub w służbie cywilno-państwo­ wej, samorządowej albo w przedsiębiorstwach p.ań­ stwowych w trybie i na zasadach określonych w r·ozporządzeniu Rady Ministrów, wydanem na podstawie art. 122. W razie nieodnowienia z r-odoficerem z.awodowym zobowiązania do dalszej służby z.a wodowej i nie nadania mu stanowiska określonego w ust. 1 - podoficer zawodowy zostaje przeni~siony w stan spoczynku po upływie terminu zobowiązania, jeżeli odpowiada warunkom określonym wart. 119 i 120. W przeciwnym wypadku podoficer zawodowy zostaje przeniesiony do rezer.w y lub pospolitego ruszenia (art. 123) zachowując prawo do , odprawy. Do art. 95. § 173. - Dowódc a uprawniony do mianowania podoficerem zawodowym lub do przedłużania służby zawodowej, powinien przed wydaniem decyzji upewnić się czy iSit nieje wakans w stopniu posiadanym przez kandydata na podoficera zawodowego, oraz c'zy przez mianowanie nie zostanie przekr.oczoną granica dopusz.czaJnych mianowań podof.ic.erów zawodowych, ustalana corocznie przez Ministra Spraw Wojskowych. § 174. Dowódcy (komendanci, kierownicy) formacyj niemacierzystych mogą mianować podoficerów zawodowych, w ramach określonych szc.zególnemi zarządzeniami Ministra Spraw Wojskowych. Dowódcy ci (komendanci, kierownicy) powinni o fakcie mianowania, powiadomić w celachewidencyjnych dowódcę (komendanta, kierownika) formacji macierzystej. § 175. Mianowanie podoficerem zawodowym oraz przedłużenie służby zawodowej powinno być ogłoszone w rozkazie dziennym formacji, do której st'a nu należy podoficer. W rozkazie należy wyszczególnić: w jakiej grupie podoficerów zawodowych nastąpiło mianowanie lub przedłużenie służby zawodowej, .datę mianowania lub przedłużenia służby zawodowej, or·a z w przypadku określonym wart. 96 stwierdzenie, iż posiadany przez podoficera zawodowego stopień tytularny staje się stopniem rzeczywistym. M.ianowanie podoficerem zawodowym lub przedłużenie służby zawodowej należy ponadto stwierdzić na zobowiązaniu. Do art. 97. § 176. Prawo przeniesienia podoficera zawodowego w obrębie tej samej formacji (przesunięcie) li tego s.amego garnizonu przysługuje dowódcy (komendantowi, kierownikowi) formacji, - poza obręb garnizonu, tylko za uprzednią zgodą dowódcy okrę­ gu korpusu. Jeżeli chodzi o przeniesienie podoficera zawodowego do innej formacji tego samego rodzaju woj- -- - - ---- --- . ~ - ----- - -- _._-- .--- -- - --- 407 ska, prawo przeniesienia przysługuje przełożonym wymienionym w § 85 ust. 2 p od warunkiem, że w no wej formac,ji istnieje wolny etat w stopniu posiadanym przez podoficera zawodowego, którego dotycly przeniesienie. § 177. Prz,eniesienie podoficera zawodowego z jednego rodzaju wojska do im1'2go może nastąpić przez przełożonych .wymienionych w § 85 ust. 2 pod warunkami okreś-lonemi w § 83, lub 84, oraz jeżdi w nowej formacji istnieje wolny etat. W przypadku przeniesienia podoficera zawodowego z jednego rodzaju wojska do innego, złożone przez niego zobowiązanie do służby zawodowej zachowuj·e nadal swą moc, jeżeli równocześnie nie za chodzi przeniesienie do innej grupy podoficerów za wodowych, w którym to przypadku ma zastosowanie § 179. Do art. 98. § 178. Przeniesienie podoficera zawodowego z jednej grupy do innej jest regulowane istotnemi potrzebami i etatami, a w tych granicach rzeczywistą korzyścią dla służby . W tych przypadkach przeniesienie podofice;-a zawodowego z jednej grupy do innej może nastąpić:
63. a)jeżeli stan zdrowia podoficera zawodowego odpowiada całkowicie wymaganiom zdolności fizycznej do pełnienia służby w tej gru pie podoficerów zawodowych, do której ma nastąpić przeniesienie;
64. b)jeżeli podoficer zawodowy posiada lub osiągnie przed przeniesieniem warunki wymagane od podoficera zawodowego do -peł ­ nienia służby w tej grupie, do której ma nastąpić przeniesienie (§ 157). Jeżeli stan zdrowia podoficer.a zawodowego jest tego rodzaju, iż czyni go nie zdolnym do pełnie­ nia służby W tej grupie podoficerów zawodowych, do której należy, - nie czyniąc go jednak niezdoln'y m wogóle do pełnienia czynnej służby wojskowej, przełożony uprawniony do przenoszenia podoficerów zawodowych (§ 181) przenosi podoficera zawodowego do tej grupy podoficerów zawodowych, w której może pełnić służbę ze wz,gl,ędu na stan swego zdrowia. Jeżeli jednak podoficer zawodowy mógłby być przeniesiony w stan spoczynku ze wzgJędu na stan zdrowia, lub ze względu na przepis art. 47 cz. II ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych (Dz" U. R. P. z 1931 r . Nr. 42, poz. 380), to w tych przypadkach przeniesienie do innej grupy może nastąpić tylko na prośbę podoficera zawodowego lub za jego zgodą. § 179. Jeżeli przeniesienie do inne.j grupy podoficerów zawodowych następuje w drugim lub następnym okresach odnawiania zobowiąz.ania, podoficer zawodowy składa nowe zobowiązanie do służby zawodowej na taki okres czasu, by łącznie z jego . służbą zawodową w poprzedniej grupi~ wynosił on czas przewidziany w § 1'68 dla danej grupy podoficerów zawodowych i w danym okresie odnawiania zobowiązania. Dziennik Ustaw. Poz. 132. 408 § 180. Pod warunkami określonemi w § 178 prz.enoszeni do grupy pod oficerów zawodowych administracyjnych:
65. a)podoficerowie z,awodowi linjowi ' po co najmniej 12-1etniej służbie w charakte rze podoficera zawodowego;
66. b)podoficerowie zawodowi linjowi (grupa 1), a w przypadkach wyj ątkowych także podoficerowie zawodowi innych grup, którzy w czasie służby wojskov'i ej sŁali się fizycznie niezdolni do pełn ienia służby w swej grupie, co powinno b y ć stwierdzone orzeczenii em wojskow o-lekarskiej komisji re vll zyjnej. Do grupy podoficerów zawod owych a dministracyjnych mogą być również przenoszeni podoficerowie zawodowi inwal idzi w przypadk ach i na warunkach wskazanych wart. 132. mogą być § 181. Prawo przenoszeni a podofic erów zawodO\fych z jednej grupy do innej, posiada ją w obrę­ bie formacji i w r amach wolne go eta tu przełożeni wymienieni w § 176 ust. 1, zaś p oz a obręb formacji i w ramach wolnego etatu przełożeni wymienieni w § 176 ust. 2. Do art. 99. § 182. ó Nieukollczenie przez podoficera zaw'Jdowego szkoły (kursu) podoficerów zawodowych, lub też niezłożenie egzaminu po uprzednio odbytej praktyce (art. 99 ust. 2) poci ą ga za sobą dys,kwalifikację podoficera zawodowego do awansu na stopIeń sierżanta. § 183. W grupie podoficerów z,awodowych linjowych mogą być awansowani:
67. a)na stopień sierżanta ci podoficerowie, którzy ,w rzeczywistym stopniu plutonowego przesłużyli co najmniej 24 miesiące, odbyli odpówieanią praktykę, oraz ukończyli z pomyślnym wynikiem szkołę (kurs) podoficerów z.awodowych, lub też kurs doskonalący w myśl instrukcji wyszkolenia poszczególnych rodzajów wojska;
68. b)na stopień starszego sierżanta ci podoficerowie, którzy w rzecżywis Łym stopniu sierżan­ ta przesłużyli co najmniej 36 miesięcy, odbyli odpowiednią praktykę, a ponadto posiadają co najmniej ba r dzo dobrą opinję w ciągu 2 ostatnich półroczy; cJ na stopień chorążego ci podoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu starszego sierżanta przesłużyli co najmni,e.j 48 ' miesięcy, mają łącznie co naijmniej 10 lat służby zawodowej, odbyli odpowiednią praktykę i zdali , egzamin specjalny, przewidziany w instrukcj.ą.ch wyszkolenia poszczególnych rodzajóvv' wojska, a ponadto posiadają co najmnie j bardzo dobrą opinję w ciągu 4 ostatnich półroczy. § 184. W grupie podoficerów zawodowych specjalistów mogą być awansowani: ,
69. a)na stopień majstra wojskowego, sierżanta sanitarnego, lub sierżanta weterynaryjnego Nr. 20. ci podoficero"vie, którzy w rzeczywistym stopniu młodszego majstra wojskowego, lub plutonowego (równorzędnego) przlesłużyli co najmniej 24 miesiące, oraz złożyliszczegól­ ny egzamin po uprzednio odbytej praktyce w myśl instrukcyj wyszkolenia poszczególnych rodzajów wojska;
70. b)na stopień starszego majstra wojskowego, starszego sierżanta sanitarnego, lub starszego sierżanta weterynaryjnego ci podoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu majstr'a wo jskowego, lub sierżanta (równorzęd­ nego) prz1esłużyli co najmniej 36 miesięcy, odbyli odpowiednią praktykę, oraz posli adają co najmniej bardzo dobrą opinję w ciągu 2 ostatnich półroczy;
71. c)na stopień zbrojmistrza (werkmistrza), chorążego sanitarnego, lub chorątego weterynaryjpego, ci podoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu starszego majstra wojslwwego, lub starszego sierżanta (równorzędnego) przesłużyli co najmniej 5 lat, mają łącznie co najmniej 11 lat służby zawodowej oraz posiadają bardzo dobrą opinję w ciągu 4 ostatnich półroczy. W służbie uzbrojenia przed awansem na stopień zbroimistrzajest wymagane ponadto ukończenie specjalnego kursu w myśl instrukcji wyszkolenia, wydanej przez Ministra Spraw Wojskowych. . § 185. W grupie podoficerów zawodowych administracYijnych i orkiestrantów mogą ' być awansowani:
72. a)n~ stopień sierżanta administracyjnego lub Slerżan ta orkiestranta ci rpodoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu plutonowego (równorzędnego) przesłużyli co najmniej 36 miesięcy, oraz złożyli z pomyślnym wynikiem egzamin określony w instrukcjach wy, szkolenia poszczególnych rodzajów wojska;
73. b)na stopień starszego sierżanta administracyjnego lub starszego sierżanta orkiestranta, ci podoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu sierżanta (równorzędnego) prz~słu­ żyli co najmniej 48 miesięcy, oraz posiadają co najmniej bardzo dobrą opinję w ciągu ostatAich 4 półroczy; . .
74. c)na stopień chorążego administracyjnego lub chorążego orkiestranta ci podoficerowie, którzy w rzeczywistym stopniu starszego sierżanta (równorzędnego) przesłużyli 'co najmniej 5 lat, mają co najmniej 14 lat sh.1ż­ by zawodowej, złożyli egzamin przewidziany w instrukcjach wyszkolenia poszczegÓlnych rodzajów wojska, a ponadto posiadają co najm?iej bardzo dobrą opinję w ciągu 6 ostatlllch półroczy. Do art. 102. § 186. Do otrzymania przez podoficera za,,"odowego zezwolenia na zawarcie związku małżeńskie­ go, wymagane są następujące wal;'unki:
75. a)ukończenie przez podoficera zawodowe.;o 26 lat żyda; . Nr . . 20. 'Dziennik Ustaw. Poz. 132. bl posiadanie co najmmeJ rzeczyw istego stL:Pnia plutonowego;
76. c)prz eslużenie w charakterze podoficera zawc. dowego co najmniej 4 lat. W przypadkach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie, może udzielić zwolnicr.ia od warunków wymienionych pod lit.
77. a)lub
78. c)d0V10c1ca okręgu korpusu (ró wnorzędny ). 409 Do art. 1!l6. § 191. Prośba o udzielenie długoterminowego urlopu bez uposażenia powinna być wniesiona przez podoficera zawodowego drogą służbową do dowódcy pułku (równorzędnego). W pro śb ie należy dokładnie wyszczególnić powody, oraz czas trwania urlopu. Okoliczn ości usprawieslliwiające prośbę o długoter­ minowy urlop bez upo sażen ia, powinny być uprawdopodobnione. § 187. Podoficerom zawodowym, posiadającym warunki do otrzym[lnia zezwolenia na zawarcie § 192. Podoficer zawodowy, znajdujący się związku małżeńskiego, udziela takiego zezwolenia w stanie nie czynnym z powodu otrzymania długo­ przełożony o uprawnieniach co najmniej dowódcy terminowego urlopu bez uposażenia, może być przed pułku, na podstawie p isemnej prośby, wniesionej upływe m urlopu powołany zpowrotem do służby przez podoficera z.a wodowego. czynnej, jeżeli o to prosi. a przytoczone w prośbie W prośbie należy wyszcz eg ólnić: powody zasługują na uwzględnienie. Prośbę taką rozstrzyga Minister Spraw Wojal imię, nazwisko, wykształc.enie, zajęcie i miejskowych. sce zamieszkania narzeczonej; bl imiona i nazwisko rodziców lub opiekunów § 193. Podoficer zawodowy, znajdujący się narzeczonej, ich zajęciz i miejsce zamieszw stanie niecżynnym z powodu otrzymania długo­ kania. terminowego urlopu bez ' uposażenia, obowiązan y Do prośby nal e ży dołączyć: jest o każdej zmianie miejsca zamieszkania, . zawia1l metrykę urodzenia narzeczonej j damiać dowódcę formacji macierzystej. 2) świadectwo moralności narzec zonej; 3) ak t zejścia (metrykę śmierci) poprzedniej Do art. 107 i 108. żony lub męża, jeżeli narzeczony lub narze§ 194. O urlopie kuracyjnym podoficerów czona jest wdowcem lub wdową, -albo do. zawodowych postanawiają §§ 58 ust. 3 i 60. kument stwierdzający unieważnienie mał­ żeństwa lub uzyskanie rozwodu, jeżeli po, § 195. Na okres czasu następujących po sobie przedni związek małżeński jednego lub 6 miesięcy, przez które podoficer zawodowy nie mo obojga narzeczonych został unieważniony że pełnić czynnej służby wojskowej z powodu złego lub nastąpił rozwód; 4) świadectwo lekarskie zdrowia obojg.a na- stanu zdrowia (art. 108 ust. 1). składa się czas cho roby i leczenia się, orąz udzielone podoficerowi zarzeczonych. wodowemu urlopy lecznicze (zdrowotne lub kura § 188. Przełożony o uprawnieniach co naj- cyjne). Jeżeli po upływie 6 miesięcy podoficer zawo· ntniej dowódcy pułku, po otrzymaniu prośby, jeżeli dowy nie może z powodu złego stanu zdrowia peł­ odpowiada ona wymi'enionym w §§ 186 i 187 warunkom, ogłasza w terminie 7-dniowym podległym pod- nić nadal czynnej służby wojskowej, - powinien być oficerom zawodowym prośbę podoficera zawodowego przedstawiony wojskowo-lekarskiej komisji rewi·· o zez.wolenie na zawarcie związku małżeńskiego, zyjnej, która orzeka o stopniu zdolności fizycznej podoficera zawodowego do służby wojskowej. przytaczając w ogłoszeniu dane dotyczące osoby n'aPrzeniesienie w stan nieczynny może nastąpić. rzeczonej, z żądanizm zgłoszenia do swej wyłącznej gdy wojskowo-lekarska komisja rewizyjna stwierdzi wiadomości zastrzeżeń przeciw projektowanemu czasową niezdolność podoficera zawodowego do małżeństwu. ." Dane wysz.cz,ególnione w prośbie, oraz z;gło- czynnej służby wojskowej . szone zastrzeżenia, powinny być zbadane przy od- Do art. 112. powiedniem użyciu członków podoficerskiego sądu § 196. W sprawie dostania się podoficera zakoleżeńskiego, lub także organów wojskowych albo wodowego do niewoli lub zaginienia na terenie dziacywilnych. Po przeprowadzeniu badań, przełożony o upra- łań wojennych mają odpowiednie zastosowanie pownieniach co najmniej dowódcy pułku, wydaje po stanowienia §§ 104 - 108 z tą zmianą, że w skład komisji rehabilitacyjnej wchodzi jako przewodniczą­ upływie 3 miesięcy od dnia wniesienia prośby, decy oficer w stopniu nie niższym od k~pitana (rotcyzję w sprawie zezwolenia na zawarcie związku mistrza). mąłżenskiego (wzór Nr. 2). Przeniesienie podoficera zawodowego w stan . Od odmownej decyzji niema środka prawnego. nieczynny z powodu dostania się do niewoli lub za§ 189. Przepisy §§ 94i 95 w sprawie zawiera- ginienia na terenie działań wojennych następuje po nia małżeństw przez podoficerów i szeregowców, upływie 30 dni od dnia powyższych zdarzeń. mają odpowiednie zastosowanie również ' do podofiDo art. 113. cerów zawodowych. § 197. Podstawą przeniesienia podoficera zaDo art. 103. wodowego w stan nieczynny z powodu wyboru na § 190. W sprawie należenia podoficerów za- posła lub senatora, je st list wierzytelny, wydany wodowych do stowarzyszeń (związków), mają odpo- przez k.ornisję. wyborczą, lub legitymacja wydana przez bwro sejmu lub senatu. .. . wiednie zastosowanie przepisy §§ 87 - 89. 410 Dziennik Ustaw. Poz. 132. W sprawie zwolnienia ze służby czynnej podoficera zawodowego, wskutek wyboru na posla lub senatora, mają odpowiednie zastoso'w anie postanowienia § W3 ust. 2 i 3. Z chwilą wygaśnięcia mandatu podoficer zawodowy powinien natychmiast zameldować się u dowódcy formacji macierzystej, który zarządza niezwłocznie .p rzeniesienie podóficera zawodowego do stanu czynnego. Do a,rt. 115. § 198. P~doficerom zawodowym, przeniesionym w stan nieczynny z powodów określonych w pkt. a), b), c),
79. d)art. 105 nie przysługuje prawo noszenia munduru:
80. a)w czasie wykonywania czynności związa­ nych z wykonywaniem zawodu cywilnego, lub z zajęciem handlowem albo przemysła­ wem;
81. b)w lokalach, do których jest wzbroniony wstęp oficerom i podoficerom w służbie czynnej; .
82. c)przy wszelkiego rodzaju kwestach, zbiórkach i t. p., jak również w czasie asystowania przy nich;
83. d)w czasie postępowania rewizyjno-lekarskiego, wdrożonego z powodu choroby powodującej zaburzenia psychiczne. § 199. W razie dopuszczenia się przez podoficera zawodowego w stanie nieczynnym c.z ynu hań­ biącego, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem są­ dowym, lub w razi.e nieodpowiedniego zachowania się ,w mundurze, komendant najbliższego garnizonu może zabronić podof;c erowi zawodowemu nosz.e nia munduru wojskowego na czas pozostawania podoficera zawodowego w stanie nieczynnym. Zarządzenie to zostaje uwidocznione w legitymacji osobistej podoficera zawodowego, jak również w ewidencji, prowadzonej przez dowódcę formacji macierzystej. Do art. 116. § 200. Dowódca okręgu korpusu, oraz dowódca formac.ji, do której stanu faktycznego należy podoficer zawodowy, ogłaszają w rozkazie dziennym przeniesienie podoficera zawodowego w stan spoczynku, przytaczając w rozkazie przyczynę przeniesienia w stan spoczynku, oraz datę tego przeniesienia. Datą tą ma być ostatni dzień określonego mie~ siąca kalendarzowego. Do art. 118. §: 201. Podoficer zawodowy przeniesiony w sŁan spoczynku może być powołany do służby czynnej przez Ministra Spraw Wojskowych w czasie mobilizacji lub uzupełnienia wojska, gdy bezpieczeń­ stwo Państwa tego wymaga. W razie powołania podoficera zawodowego w sŁanie spoczynku do służby czynnej, dowódca formacji ogłasza w rozkazie dziennym .wcielenie podoficera do stanu faktycznego formacji, oraz przydział do pododdziału. . Z dniem wcielenia do stanu faktycznego formacji, posiadany przez podoficera zawodowego w sta- Nr. 20. nie spoczynku stopień tytularny staje się stopniem rzeczywistym, co cowódca powinien ogłosić w rozkazie dziennym. Do art. 119 i 120. § 202. ' Za nadanie stanowiska w rozumieniu art. 119 i 120, uważa się przyjęcie do takiej tylko służby państwowej, samorządowej lub w przedsię­ biorstwachpańs twowych, która nadaje podoficerowi zawodowemu. prawo do zaopatrzenia emerytalnego. Jeżeli podoficer zawodowy, którego Minister Spraw Wojskowych przedstawił w trybie rozporzą­ dzenia Rady Ministrów, wydanego na podstaw.ie art. 122, do nadania mu stanowiska określonego w . ust. l, stanowiska takiego nie otrzymał bez wła­ snej winy, a w szczególności również z powodu niezawinionego zwolnienia go ze służby przygotowawczej (praktyki, kursu), lub z powodu niezłożenia z :wynikiem pomyślnym wymaganego egzaminu wówczas podoficer taki wraca zpowrotem do swojej formacji na stanowisko podoficera zawodow,ego i po upływie terminu zobowiązania się zostaje przeniesiony w stan spoczynku z prawem do zaopatrzenia emerytalnego, jeżeli odpowiada warunkom określo­ nym w ustawie o zaopatrzeniu emerytaln.em funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojskowych. Do art. 121. § 203. Urlopu dla celów odbycia kursu lub praktyki udziela się zasadnicz·:) w ciągu ostatnich 6 miesięcy mocy zobowiązania się do służby zawodowej. Jeżeli jednak rodzaj ku!"su lub praktyki (np. żegluga wodna, praktyka rolna) tego wymaga, urlop może być udzielony także wcz!eśniej, jednakowoż nie wcześniei. jak w ciągu roku przed upływem terminu zobowiązania do służby zawodowej . Podstawę udzielenia urlopu stanowi zaświad- · czenie, że odbycie kursu lub praktyki jest konieczne dla otrzymania stanowiska określonego wart. 119 lub 120 oraz, że podoficer zawodowy będzie przyjęty na kurs lub praktykę. Zaświadczenie powinno określać czas i termin trwania kursu lub praktyki oraz zasadniczo powinno być przedstawione równocześnie z prośbą o udzielenie urlopu. Długość urlopu ustala się według czasu trwania kursu lub praktyki, w żadnym jednak przypadku urlop nie ' może przekraczać 6 miesięcy. § 20~. Podoficer zawodowy w czasie prze· bywania na urlopie :IN' myś.} art. 121 ma prawo do no· szenia ubrania cywilnego. Dowódca, udzielając podoficerowi zawodowe· mu takiego urlopu, wydaje mu odpowiednie po· świadczenie, na którem powinno być uwidocznione, iż w czasie trwania urlopu podoficer zawodowy może nosić ubranie cywilne. § 205. Podoficer zawodowy, który bez wła­ snej winy przerwał lub zaniechał praktyki, albo uczęszczania na kurs, może w dalszym czasie odbywania służby zawodowe