Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego sporządzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.

Dziennik Ustaw Nr 78 — 5045 — which counteract efforts towards deregulation and speeding up procedures.”) WIELKA BRYTANIA I IRLANDIA PÓ¸NOCNA Deklaracja z∏o˝ona przy podpisaniu „Wielka Brytania rozumie odniesienie zawarte w artykule 1 i ust´pie 7 preambu∏y konwencji do „prawa” ka˝dej osoby do „˝ycia w Êrodowisku w∏aÊciwym dla jej zdrowia i samopoczucia” jako wyra˝ajàce dà˝enia, które stanowi∏y motywacj´ do negocjacji konwencji i które w pe∏ni sà podzielane przez Wielkà Brytani´. Prawa, które ka˝da Strona zobowiàzuje si´ zagwarantowaç na podstawie artyku∏u 1, sà ograniczone do prawa dost´pu do informacji, do udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji oraz dost´pu do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska w zwiàzku z przepisami konwencji”. Poz. 707 i 708 (Upon signature: Declaration: „The United Kingdom understands the references in article 1 and the seventh preambular paragraph of this Convention to the „right” of every person „to live in an environment adequate to his or her health and well-being” to express an aspiration which motivated the negotiation of this Convention and which is shared fully by the United Kingdom. The legal rights which each Party undertakes to guarantee under article 1 are limited to the rights of access to information, public participation in decision-making and access to justice in environmental matters in accordance with the provisions of this Convention.”) Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz 708 RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO sporzàdzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomoÊci: W dniu 17 lipca 1998 r. zosta∏ przyj´ty Rzymski Statut Mi´dzynarodowego Trybuna∏u Karnego, w nast´pujàcym brzmieniu: Przek∏ad RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO zdecydowane, by po∏o˝yç kres bezkarnoÊci sprawców tych zbrodni i w ten sposób przyczyniç si´ do zapobie˝enia ich pope∏nianiu, PREAMBU¸A przypominajàc, i˝ obowiàzkiem ka˝dego Paƒstwa jest wykonywanie jurysdykcji karnej w stosunku do osób odpowiedzialnych za zbrodnie mi´dzynarodowe, Paƒstwa-Strony niniejszego statutu, Êwiadome, i˝ wszyscy ludzie sà po∏àczeni wspólnymi wi´zami, ˝e ich kultury tworzà wspólne dziedzictwo, oraz zaniepokojeni, i˝ ta delikatna mozaika mo˝e w ka˝dej chwili zostaç zniszczona, pami´tajàc, i˝ w mijajàcym wieku miliony dzieci, kobiet i m´˝czyzn by∏y ofiarami niewyobra˝alnych okrucieƒstw, które g∏´boko poruszy∏y sumienie ludzkoÊci, potwierdzajàc cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych, a w szczególnoÊci zasad´ powstrzymywania si´ przez ka˝de paƒstwo od groêby u˝ycia si∏y lub jej u˝ycia przeciwko ca∏oÊci terytorialnej lub niezawis∏oÊci politycznej któregokolwiek paƒstwa, jak i w inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych, uznajàc, i˝ tego typu powa˝ne zbrodnie zagra˝ajà pokojowi, bezpieczeƒstwu i pomyÊlnoÊci Êwiata, podkreÊlajàc, i˝ ˝adne z postanowieƒ niniejszego Statutu nie mo˝e byç traktowane jako upowa˝nienie dla któregokolwiek Paƒstwa-Strony do interweniowania w konflikt zbrojny lub w wewn´trzne sprawy jakiegokolwiek paƒstwa, potwierdzajàc, i˝ najpowa˝niejsze zbrodnie wagi mi´dzynarodowej nie mogà pozostaç bezkarne oraz ˝e ich skuteczne Êciganie musi zostaç zapewnione poprzez podj´cie odpowiednich dzia∏aƒ zarówno przez poszczególne paƒstwa, jak i poprzez wzmocnienie wspó∏pracy mi´dzynarodowej, zdecydowane, ze wzgl´du na powy˝sze cele oraz dla dobra obecnych i przysz∏ych pokoleƒ, utworzyç niezale˝ny sta∏y Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny zwiàzany z systemem Narodów Zjednoczonych, posiadajàcy jurysdykcj´ w stosunku do najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej, Dziennik Ustaw Nr 78 — 5046 — podkreÊlajàc, i˝ Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny utworzony na podstawie niniejszego statutu ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach karnych, postanawiajàc zagwarantowaç trwa∏e poszanowanie sprawiedliwoÊci mi´dzynarodowej i jej realizacj´, uzgodni∏y, co nast´puje: CZ¢Âå I. UTWORZENIE TRYBUNA¸U Poz. 708 CZ¢Âå II. JURYSDYKCJA, DOPUSZCZALNOÂå ORAZ PRAWO W¸AÂCIWE Artyku∏ 5 Przest´pstwa obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u 1. Jurysdykcja Trybuna∏u jest ograniczona do najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej. Jurysdykcja Trybuna∏u na podstawie niniejszego statutu obejmuje nast´pujàce zbrodnie: Artyku∏ 1 (a) zbrodni´ ludobójstwa; Trybuna∏ (b) zbrodnie przeciwko ludzkoÊci; Niniejszym tworzy si´ Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny (zwany dalej „Trybuna∏em”). Trybuna∏ jest instytucjà sta∏à i jest on w∏adny wykonywaç jurysdykcj´ wobec osób, które dopuÊci∏y si´ najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej, wymienionych w niniejszym statucie. Trybuna∏ ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach karnych. Jurysdykcja i dzia∏alnoÊç Trybuna∏u uregulowane sà postanowieniami niniejszego statutu. (c) zbrodnie wojenne; (d) zbrodni´ agresji. 2. Trybuna∏ wykonuje jurysdykcj´ w odniesieniu do zbrodni agresji, gdy tylko zostanie przyj´te postanowienie zgodnie z artyku∏ami 121 i 123 definiujàce t´ zbrodni´ oraz okreÊlajàce warunki wykonywania przez Trybuna∏ jurysdykcji w odniesieniu do tej zbrodni. Powy˝sze postanowienie powinno byç zgodne z odpowiednimi postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych. Artyku∏ 2 Artyku∏ 6 Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em a Narodami Zjednoczonymi Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em a Narodami Zjednoczonymi sà regulowane w oparciu o umow´ zatwierdzonà przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron niniejszego statutu, a nast´pnie zawartà przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu. Ludobójstwo Dla celów niniejszego statutu „ludobójstwo” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych czynów, dokonany z zamiarem zniszczenia w ca∏oÊci lub cz´Êci grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, takich jak: (a) zabójstwo cz∏onków grupy; Artyku∏ 3 Siedziba Trybuna∏u 1. Siedzibà Trybuna∏u ustanawia si´ Hag´ w Holandii („Paƒstwo przyjmujàce”). 2. Trybuna∏ zawiera porozumienie w sprawie g∏ównej siedziby z Paƒstwem przyjmujàcym. Porozumienie to zawierane jest przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu, po zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. (b) spowodowanie powa˝nego uszkodzenia cia∏a lub rozstroju zdrowia psychicznego cz∏onków grupy; (c) rozmyÊlne stworzenie dla grupy warunków ˝ycia, obliczonych na spowodowanie jej ca∏kowitego lub cz´Êciowego zniszczenia fizycznego; (d) stosowanie Êrodków, które majà na celu wstrzymanie urodzin w obr´bie grupy; (e) przymusowe przekazywanie dzieci cz∏onków grupy do innej grupy. 3. Na podstawie niniejszego statutu Trybuna∏ mo˝e ustanowiç swojà siedzib´ gdzie indziej, je˝eli uzna to za po˝àdane. Artyku∏ 4 Status prawny i uprawnienia Trybuna∏u 1. Trybuna∏ posiada mi´dzynarodowà osobowoÊç prawnà. Trybuna∏ posiada równie˝ zdolnoÊç prawnà w zakresie koniecznym do wykonywania swych funkcji i realizowania swoich celów. 2. Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swoje funkcje i uprawnienia przewidziane w niniejszym statucie na terytorium ka˝dego Paƒstwa-Strony oraz — na podstawie specjalnej umowy — na terytorium jakiegokolwiek innego paƒstwa. Artyku∏ 7 Zbrodnie przeciwko ludzkoÊci 1. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnia przeciwko ludzkoÊci” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych czynów, pope∏niony w ramach rozleg∏ego lub systematycznego, Êwiadomego ataku skierowanego przeciwko ludnoÊci cywilnej: (a) zabójstwo; (b) eksterminacja; (c) niewolnictwo; (d) deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5047 — (e) uwi´zienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolnoÊci fizycznej z naruszeniem podstawowych regu∏ prawa mi´dzynarodowego; (f) tortury; (g) zgwa∏cenie, niewolnictwo seksualne, przymusowa prostytucja, wymuszona cià˝a, przymusowa sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemocy seksualnej porównywalnej wagi; (h) przeÊladowanie jakiejkowiek mo˝liwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowoÊci z powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, p∏ci (gender) w rozumieniu ust´pu 3 lub z innych powodów powszechnie uznanych za niedopuszczalne na podstawie prawa mi´dzynarodowego, w zwiàzku z jakimkolwiek czynem, do którego odnosi si´ niniejszy ust´p, lub z jakàkolwiek zbrodnià obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u; (i) wymuszone zagini´cia osób; (j) zbrodnia apartheidu; (k) inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze celowo powodujàce ogromne cierpienie lub powa˝ne uszkodzenie cia∏a albo zdrowia psychicznego lub fizycznego. 2. W rozumieniu ust´pu 1: (a) „atak skierowany przeciwko ludnoÊci cywilnej” oznacza sposób dzia∏ania, polegajàcy na wielokrotnym dopuszczaniu si´ czynów opisanych w ust´pie 1 skierowanych przeciwko ludnoÊci cywilnej, podj´ty stosownie do lub dla wsparcia polityki paƒstwowej lub organizacyjnej zak∏adajàcej dokonanie takiego ataku; (b) „eksterminacja” obejmuje celowe stworzenie takich warunków ˝ycia, inter alia, pozbawienie dost´pu do jedzenia i opieki medycznej, które sà obliczone na wyniszczenie cz´Êci ludnoÊci; (c) „niewolnictwo” oznacza realizowanie niektórych lub wszystkich uprawnieƒ zwiàzanych z prawem w∏asnoÊci w stosunku do cz∏owieka oraz obejmuje realizacj´ tych uprawnieƒ w zakresie handlu ludêmi, a w szczególnoÊci kobietami i dzieçmi; (d) „deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci” oznacza zmuszenie ludzi do zmiany ich zgodnego z prawem miejsca zamieszkania po∏àczone z wydaleniem lub innymi przymusowymi dzia∏aniami, bez podstawy w prawie mi´dzynarodowym; (e) „tortury” oznaczajà celowe zadawanie dotkliwego bólu lub cierpienia, fizycznego bàdê psychicznego, jakiejkolwiek osobie b´dàcej pod opiekà lub pod kontrolà oskar˝onego; termin ten nie obejmuje bólu i cierpienia wynikajàcych jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieod∏àcznie zwiàzanych z tymi sankcjami lub wywo∏anych przez nie przypadkowo; Poz. 708 (f) „wymuszona cià˝a” oznacza bezprawne uwi´zienie kobiety, której zajÊcie w cià˝´ nastàpi∏o na skutek przemocy, z zamiarem wp∏yni´cia na sk∏ad etniczny jakiejkolwiek grupy ludnoÊci lub dokonania innych powa˝nych naruszeƒ prawa mi´dzynarodowego; niniejsza definicja w ˝adnym razie nie mo˝e byç rozumiana jako naruszajàca prawo krajowe dotyczàce cià˝y; (g) „przeÊladowanie” oznacza celowe i dotkliwe, sprzeczne z prawem mi´dzynarodowym, pozbawianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy lub wspólnoty z powodu jej to˝samoÊci; (h) „zbrodnia apartheidu” oznacza niehumanitarne dzia∏ania o charakterze podobnym do opisanych w ust´pie 1, dokonane w ramach zinstytucjonalizowanego ustroju ukierunkowanego na systematyczny ucisk oraz przewag´ jednej grupy rasowej nad jakàkolwiek innà grupà lub grupami rasowymi oraz dokonane w zamiarze utrzymania tego ustroju; (i) „wymuszone zagini´cia osób” oznaczajà zatrzymanie, aresztowanie lub porwanie osób przez Paƒstwo lub organizacj´ politycznà lub z ich upowa˝nienia, przy ich poparciu lub milczàcej zgodzie, a nast´pnie odmow´ przyznania faktu tego pozbawienia wolnoÊci lub odmow´ przekazania informacji dotyczàcych losu i miejsca pobytu tych ludzi, z zamiarem pozbawienia ich ochrony prawnej przez d∏u˝szy okres czasu. 3. Dla celów niniejszego statutu przyjmuje si´, ˝e poj´cie „p∏eç” (gender) odnosi si´ do dwóch p∏ci: m´skiej i ˝eƒskiej w kontekÊcie spo∏ecznym. Poj´cie „p∏eç” (gender) nie ma ˝adnego innego znaczenia od wskazanego powy˝ej. Artyku∏ 8 Zbrodnie wojenne 1. Trybuna∏ posiada jurysdykcj´ w odniesieniu do zbrodni wojennych, w szczególnoÊci pope∏nionych w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrodnie te sà pope∏niane na szerokà skal´. 2. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnie wojenne” oznaczajà: (a) powa˝ne naruszenia Konwencji Genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r., mianowicie jakiekolwiek z wymienionych poni˝ej dzia∏aƒ skierowanych przeciwko ludziom lub dobrom chronionym na podstawie postanowieƒ odpowiedniej Konwencji Genewskiej: (i) zamierzone zabójstwo; (ii) tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eksperymenty biologiczne; (iii) umyÊlne sprawianie wielkich cierpieƒ albo ci´˝kich uszkodzeƒ cia∏a i zdrowia; (iv) powa˝ne zniszczenia i przyw∏aszczania mienia, nieusprawiedliwione koniecznoÊcià woj- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5048 — skowà i dokonywane bezprawnie i samowolnie; (v) zmuszanie jeƒców wojennych lub innych chronionych osób do s∏u˝by w si∏ach zbrojnych mocarstwa nieprzyjacielskiego; (vi) umyÊlne pozbawianie jeƒców wojennych lub innych chronionych osób prawa do rzetelnego procesu prowadzonego w normalnym trybie; (vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie albo bezprawne pozbawianie wolnoÊci; (viii) branie zak∏adników; (b) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów prawa mi´dzynarodowego majàcych zastosowanie do konfliktów zbrojnych o mi´dzynarodowym charakterze, mianowicie: (i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych; (ii) zamierzone kierowanie ataków na obiekty cywilne, czyli obiekty nieb´dàce celami wojskowymi; (iii) zamierzone kierowanie ataków na personel, instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy zwiàzane z pomocà humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo, jak sà one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (iv) zamierzone przeprowadzanie ataku ze ÊwiadomoÊcià, i˝ atak ten spowoduje przypadkowà utrat´ ˝ycia lub zranienie osób cywilnych lub szkod´ w obiektach cywilnych, lub rozleg∏à, d∏ugotrwa∏à i powa˝nà szkod´ w Êrodowisku naturalnym, które by∏yby wyraênie nadmierne w stosunku do konkretnej, bezpoÊredniej i ca∏kowitej spodziewanej korzyÊci wojskowej; (v) atakowanie lub bombardowanie, przy u˝yciu jakichkolwiek Êrodków, bezbronnych miast, wsi, domów mieszkalnych i budowli nieb´dàcych celami wojskowymi; (vi) zabijanie lub ranienie nieprzyjaciela, który z∏o˝ywszy broƒ lub nie majàc ju˝ Êrodków obrony, zda∏ si´ na ∏ask´; (vii) bezpodstawne u˝ywanie flagi rozjemczej lub sztandaru, lub oznak wojskowych i munduru nieprzyjaciela, lub Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak równie˝ oznak rozró˝niajàcych, ustanowionych przez Konwencje Genewskie, skutkujàce Êmiercià lub powa˝nym zranieniem osoby; (viii) przesiedlanie, bezpoÊrednio lub poÊrednio, przez mocarstwo okupujàce cz´Êci w∏asnej ludnoÊci cywilnej na terytorium okupowane Poz. 708 lub deportacja albo przesiedlanie ca∏oÊci lub cz´Êci ludnoÊci cywilnej zamieszka∏ej na terytorium okupowanym w ramach tego terytorium lub poza nie; (ix) zamierzone kierowanie ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem ˝e nie sà one celami wojskowymi; (x) poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub osób; (xi) podst´pne zabijanie lub ranienie osób nale˝àcych do ludnoÊci lub wojsk nieprzyjaciela; (xii) og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane ˝ycie; (xiii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecznoÊç wojenna; (xiv) og∏aszanie praw i roszczeƒ obywateli strony przeciwnej za wygas∏e, zawieszone lub niedopuszczalne do dochodzenia przed sàdem; (xv) zmuszanie obywateli strony przeciwnej do uczestnictwa w dzia∏aniach wojennych skierowanych przeciwko ich krajowi, nawet gdy pozostawali oni w s∏u˝bie strony wojujàcej przed rozpocz´ciem wojny; (xvi) wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet zdobytych szturmem; (xvii) u˝ywanie trucizny lub zatrutej broni; (xviii) u˝ywanie gazów duszàcych, trujàcych lub innych oraz wszelkich podobnych cieczy, materia∏ów i urzàdzeƒ; (xix) stosowanie pocisków, które z ∏atwoÊcià rozszerzajà si´ lub sp∏aszczajà w ciele cz∏owieka, takich jak pociski z twardà ∏uskà, która nie pokrywa w ca∏oÊci rdzenia lub jest ponacinana; (xx) stosowanie broni, pocisków i materia∏ów oraz sposobów prowadzenia wojny, które z natury rzeczy powodujà zb´dne szkody lub nadmierne cierpienie lub które ze swej istoty stanowià naruszanie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych, pod warunkiem ˝e taka broƒ, pociski i materia∏y, a tak˝e sposoby prowadzenia wojny sà obj´te ca∏kowitym zakazem i sà wymienione w aneksie do niniejszego statutu w wyniku poprawki przyj´tej zgodnie z odpowiednimi postanowieniami artyku∏ów 121 i 123; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5049 — Poz. 708 (xxi) dopuszczanie si´ zamachów na godnoÊç osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie; majàcych zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego, mianowicie: (xxii) dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 2 (f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie Konwencji Genewskich; (i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych; (xxiii) u˝ywanie osób cywilnych lub innych chronionych osób do ochraniania swojà obecnoÊcià punktów, obszarów lub si∏ wojskowych przed dzia∏aniami wojskowymi; (xxiv) zamierzone kierowanie ataków na budynki, materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym; (xxv) zamierzone g∏odzenie osób cywilnych jako metoda prowadzenia dzia∏aƒ wojennych poprzez pozbawianie tych osób Êrodków niezb´dnych do ˝ycia, w tym umyÊlne pozbawianie racji ˝ywnoÊciowych przewidzianych w Konwencjach Genewskich; (xxvi) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´tnastego roku ˝ycia do narodowych si∏ zbrojnych lub faktyczne u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych; (c) w przypadku wybuchu konfliktu zbrojnego niemajàcego charakteru mi´dzynarodowego, powa˝ne naruszenia artyku∏u 3, wspólnego dla czterech Konwencji Genewskich, mianowicie nast´pujàce czyny pope∏nione wobec osób niebioràcych bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych, w∏àcznie z cz∏onkami si∏ zbrojnych, którzy z∏o˝yli broƒ, oraz osób wy∏àczonych z walki na skutek choroby, ran, pozbawienia wolnoÊci lub z jakiegokolwiek innego powodu: (i) zamachy na ˝ycie i nietykalnoÊç cielesnà, a w szczególnoÊci zabójstwa we wszelkiej postaci, okaleczenia, okrutne traktowanie i tortury; (ii) zamachy na godnoÊç osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie; (iii) branie zak∏adników; (iv) skazywanie i wykonywanie egzekucji bez uprzedniego wyroku, wydanego przez nale˝ycie ukonstytuowany sàd dajàcy gwarancje procesowe powszechnie uznane za niezb´dne; (d) ust´p 2(c) ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze; (e) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów w obr´bie ustalonych ram prawa mi´dzynarodowego (ii) zamierzone kierowanie ataków na budynki, materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym; (iii) zamierzone kierowanie ataków na personel, instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy zwiàzane z pomocà z humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo, jak sà one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (iv) zamierzone kierowanie ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem ˝e nie sà one celami wojskowymi; (v) wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet zdobytych szturmem; (vi) dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 2(f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie artyku∏u 3 wspólnego czterem Konwencjom Genewskim; (vii) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´tnastego roku ˝ycia do si∏ zbrojnych lub u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych; (viii) zarzàdzanie przesiedleƒ ludnoÊci cywilnej z powodów zwiàzanych z konfliktem zbrojnym, chyba ˝e wymaga tego potrzeba zapewnienia bezpieczeƒstwa ludnoÊci cywilnej lub jest to podyktowane koniecznoÊcià wojskowà; (ix) podst´pne zabijanie lub ranienie walczàcego nieprzyjaciela; (x) og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane ˝ycie; (xi) poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub osób; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5050 — (xii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecznoÊç wojenna; (f) ust´p 2(e) ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze; ma natomiast zastosowanie do konfliktów zbrojnych, majàcych miejsce na terytorium paƒstwa, gdzie toczy si´ przed∏u˝ajàcy si´ konflikt zbrojny mi´dzy w∏adzami paƒstwowymi a zorganizowanymi, zbrojnymi ugrupowaniami lub pomi´dzy takimi ugrupowaniami. 3. ˚adne z postanowieƒ ust´pu 2 (c) i (e) nie wp∏ywa na odpowiedzialnoÊç Rzàdu za utrzymanie lub przywrócenie prawa i porzàdku w paƒstwie oraz obron´ jednoÊci i integralnoÊci terytorialnej paƒstwa przy u˝yciu usprawiedliwionych Êrodków. Artyku∏ 9 Elementy Definicji Zbrodni 1. Elementy Definicji Zbrodni stanowià pomoc dla Trybuna∏u w interpretacji i stosowaniu artyku∏u 6, 7 i 8. Przyjmowane sà wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron. 2. Poprawki do Elementów Definicji Zbrodni mogà zostaç zg∏oszone przez: (a) Ka˝de Paƒstwo-Stron´; (b) s´dziów, o ile za poprawkà opowiedzia∏a si´ bezwzgl´dna wi´kszoÊç spoÊród nich; Poz. 708 rysdykcj´ jedynie w odniesieniu do zbrodni pope∏nionych po wejÊciu w ˝ycie statutu w stosunku do tego paƒstwa, chyba ˝e paƒstwo to z∏o˝y∏o deklaracj´ na podstawie artyku∏u 12 ust´p 3. Artyku∏ 12 Przes∏anki wykonywania jurysdykcji 1. Paƒstwo, które staje si´ Stronà statutu, uznaje tym samym jurysdykcj´ Trybuna∏u w odniesieniu do zbrodni wymienionych w artykule 5. 2. W przypadku okreÊlonym w artykule 13 punkcie (a) lub (c), Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´, je˝eli jedno lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych paƒstw jest Paƒstwem-Stronà niniejszego statutu lub uzna∏o jurysdykcj´ Trybuna∏u w trybie wskazanym w ust´pie 3: (a) Paƒstwo, na terytorium którego zosta∏ pope∏niony czyn, lub — je˝eli zbrodnia zosta∏a pope∏niona na pok∏adzie statku wodnego lub powietrznego — Paƒstwo rejestracji statku wodnego lub powietrznego; (b) Paƒstwo, którego obywatelem jest osoba oskar˝ona o pope∏nienie zbrodni. 3. Je˝eli zgodnie z ust´pem 2 wymagane jest uznanie jurysdykcji Trybuna∏u przez Paƒstwo, które nie jest Stronà statutu, paƒstwo to mo˝e, w drodze deklaracji z∏o˝onej Sekretarzowi, uznaç jurysdykcj´ Trybuna∏u w odniesieniu do danej zbrodni. Paƒstwo uznajàce jurysdykcj´ powinno zgodnie z cz´Êcià IX podjàç wspó∏prac´ z Trybuna∏em bez zw∏oki i bez zastrze˝eƒ. Artyku∏ 13 Wykonywanie jurysdykcji Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´ zgodnie z postanowieniami niniejszego statutu w odniesieniu do zbrodni wymienionych w artykule 5, je˝eli: (c) Prokuratora. Poprawki przyjmuje Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów. 3. Elementy Definicji Zbrodni i poprawki do nich powinny byç zgodne z niniejszym statutem. Artyku∏ 10 ˚adne z postanowieƒ niniejszej cz´Êci nie mo˝e byç interpretowane jako ograniczajàce lub naruszajàce w jakikolwiek sposób istniejàce i rozwijajàce si´ zasady prawa mi´dzynarodowego dla celów innych ni˝ niniejszy statut. (a) sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Paƒstwo-Stron´ w trybie artyku∏u 14; b) sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Rad´ Bezpieczeƒstwa, dzia∏ajàcà na podstawie rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; lub (c) post´powanie przygotowawcze w odniesieniu do takiej zbrodni zosta∏o wszcz´te przez Prokuratora na podstawie artyku∏u 15. Artyku∏ 11 Artyku∏ 14 Jurysdykcja ratione temporis Przedstawienie sytuacji przez Paƒstwo-Stron´ 1. Jurysdykcjà Trybuna∏u obj´te sà wy∏àcznie zbrodnie pope∏nione po wejÊciu w ˝ycie niniejszego statutu. 1. Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç Prokuratorowi sytuacj´ wskazujàcà na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni obj´tych jurysdykcjà Trybuna∏u, ˝àdajàc od Prokuratora wst´pnego zbadania sprawy w celu ustalenia, czy nale˝y postawiç zarzut pope∏nienia tych zbrodni konkretnej osobie lub wi´kszej liczbie osób. 2. Je˝eli paƒstwo stanie si´ Stronà statutu po jego wejÊciu w ˝ycie, Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swojà ju- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5051 — 2. W miar´ mo˝liwoÊci przedstawienie powinno wskazywaç odpowiednie okolicznoÊci sprawy i powinno byç poparte dokumentami, które sà dost´pne paƒstwu przedstawiajàcemu sytuacj´. Poz. 708 dzia∏ajàcà w oparciu o rezolucj´ podj´tà na mocy rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; wniosek mo˝e zostaç ponowiony przez Rad´ na tych samych warunkach. Artyku∏ 17 Artyku∏ 15 Przes∏anki dopuszczalnoÊci Prokurator 1. Prokurator mo˝e proprio motu dokonaç wst´pnego zbadania sprawy na podstawie informacji o zbrodniach podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u. 2. Prokurator bada wiarygodnoÊç otrzymanej informacji. W tym celu mo˝e ˝àdaç dodatkowych informacji od paƒstw, organów Narodów Zjednoczonych, organizacji mi´dzyrzàdowych lub pozarzàdowych i innych wiarygodnych êróde∏, które uwa˝a za w∏aÊciwe, oraz mo˝e zapoznawaç si´ z pisemnymi lub ustnymi zeznaniami w siedzibie Trybuna∏u. 3. Je˝eli Prokurator uzna, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do prowadzenia post´powania przygotowawczego, sk∏ada do Izby Przygotowawczej wniosek o upowa˝nienie do wszcz´cia tego post´powania, wraz z zebranymi w sprawie materia∏ami, na których wniosek jest oparty. Pokrzywdzeni mogà sk∏adaç oÊwiadczenia do Izby Przygotowawczej zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. 4. Je˝eli po rozpoznaniu wniosku i do∏àczonych materia∏ów Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego i ˝e sprawa wydaje si´ byç obj´ta jurysdykcjà Trybuna∏u, Izba udziela upowa˝nienia do wszcz´cia tego post´powania, bez przesàdzania póêniejszego rozstrzygni´cia Trybuna∏u co do jurysdykcji i dopuszczalnoÊci sprawy. 5. Odmowa udzielenia upowa˝nienia do wszcz´cia post´powania przygotowawczego przez Izb´ Przygotowawczà nie wyklucza mo˝liwoÊci z∏o˝enia przez Prokuratora kolejnego wniosku w oparciu o nowe fakty lub dowody odnoszàce si´ do tego samego stanu faktycznego. 6. Je˝eli po wst´pnym zbadaniu sprawy przewidzianym w ust´pach 1 i 2 Prokurator stwierdzi, ˝e przedstawiona informacja nie stanowi uzasadnionej podstawy do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, informuje o tym zawiadamiajàcych. Nie pozbawia to jednak Prokuratora mo˝liwoÊci badania dalszych przedstawianych mu informacji odnoszàcych si´ do tego samego stanu faktycznego, w Êwietle nowych faktów lub dowodów. Artyku∏ 16 Odroczenie wszcz´cia i zawieszenie post´powania przygotowawczego Nie mo˝na wszczàç ani prowadziç post´powania przygotowawczego na podstawie niniejszego statutu przez okres 12 miesi´cy od chwili zwrócenia si´ do Trybuna∏u z takim wnioskiem przez Rad´ Bezpieczeƒstwa, 1. Majàc na wzgl´dzie ust´p 10 Preambu∏y i artyku∏ 1, Trybuna∏ orzeka, ˝e sprawa jest niedopuszczalna, je˝eli: (a) sprawa jest przedmiotem post´powania karnego w paƒstwie, do którego jurysdykcji sprawa ta nale˝y, chyba ˝e paƒstwo to nie wyra˝a woli lub jest niezdolne do rzeczywistego przeprowadzenia post´powania karnego; (b) w sprawie by∏o prowadzone post´powanie przygotowawcze w paƒstwie, do którego jurysdykcji sprawa ta nale˝y, i paƒstwo to postanowi∏o zaniechaç wniesienia oskar˝enia przeciwko osobie podejrzanej, chyba ˝e decyzja taka zosta∏a spowodowana brakiem woli lub niezdolnoÊcià tego paƒstwa do rzeczywistego Êcigania; (c) osoba podejrzana zosta∏a ju˝ osàdzona z powodu czynu b´dàcego przedmiotem skargi i rozprawa przed Trybuna∏em jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 20 ust´p 3; (d) waga sprawy nie usprawiedliwia dalszego dzia∏ania Trybuna∏u. 2. W celu ustalenia braku woli w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy majàc na wzgl´dzie zasady rzetelnego procesu, uznane w prawie mi´dzynarodowym, wyst´puje jedna lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych okolicznoÊci: (a) post´powanie zosta∏o wszcz´te lub toczy si´ albo decyzja krajowa zosta∏a podj´ta w celu uchronienia osoby podejrzanej od odpowiedzialnoÊci karnej za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, wymienione w artykule 5; (b) mia∏a miejsce nieusprawiedliwiona zw∏oka w prowadzeniu post´powania, której w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy nie da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej; (c) post´powanie nie by∏o lub nie jest prowadzone w sposób niezawis∏y lub bezstronny, ani te˝ nie by∏o lub nie jest prowadzone w sposób, który w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej. 3. W celu stwierdzenia niezdolnoÊci w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy na skutek ca∏kowitego lub znacznego rozpadu lub nieosiàgalnoÊci krajowego wymiaru sprawiedliwoÊci paƒstwo nie jest w stanie ujàç oskar˝onego bàdê uzyskaç niezb´dnych dowodów i zeznaƒ lub w inny sposób jest niezdolne do prowadzenia post´powania. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5052 — Artyku∏ 18 Wst´pne orzeczenie o dopuszczalnoÊci 1. Je˝eli sytuacja zosta∏a przedstawiona Trybuna∏owi na podstawie artyku∏u 13 (a) i Prokurator uzna∏, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, lub Prokurator wszczà∏ to post´powanie zgodnie z artyku∏ami 13 (c) i 15, Prokurator zawiadamia wszystkie Paƒstwa-Strony, jak równie˝ te paƒstwa, które w Êwietle dost´pnych informacji sprawowa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danych zbrodni. Prokurator mo˝e zawiadomiç te paƒstwa w sposób poufny i, je˝eli uzna to za konieczne dla ochrony osób, zapobie˝enia zniszczeniu dowodów i zapobie˝enia ukrywaniu si´ osób, mo˝e ograniczyç zakres informacji udzielonej paƒstwu. 2. W ciàgu miesiàca od otrzymania zawiadomienia paƒstwo mo˝e poinformowaç Trybuna∏, ˝e toczy si´ lub toczy∏o si´ post´powanie przygotowawcze przeciwko jego obywatelom lub innym osobom obj´tym jego jurysdykcjà z powodu czynów, które mogà stanowiç zbrodnie wymienione w artykule 5 i które majà zwiàzek z informacjami udost´pnionymi Paƒstwom w zawiadomieniu. Prokurator odst´puje temu paƒstwu, na jego wniosek, prowadzenie post´powania przygotowawczego przeciwko tym osobom, chyba ˝e na wniosek Prokuratora Izba Przygotowawcza postanowi upowa˝niç Prokuratora do prowadzenia post´powania przygotowawczego. 3. Odstàpienie paƒstwu post´powania przygotowawczego podlega ponownemu badaniu przez Prokuratora po up∏ywie szeÊciu miesi´cy od daty odstàpienia oraz w razie istotnej zmiany okolicznoÊci wskazujàcych na brak woli lub mo˝liwoÊci rzeczywistego przeprowadzenia post´powania przygotowawczego przez to paƒstwo. 4. Zainteresowanemu paƒstwu oraz Prokuratorowi przys∏uguje odwo∏anie od orzeczenia Izby Przygotowawczej do Izby Odwo∏awczej stosownie do artyku∏u 82 ust´p 2. Odwo∏anie mo˝e zostaç rozpoznane w trybie przyspieszonym. 5. Je˝eli Prokurator odstàpi∏ paƒstwu post´powanie przygotowawcze na podstawie ust´pu 2, mo˝e ˝àdaç od zainteresowanego paƒstwa okresowego przedstawiania informacji na temat post´pu w prowadzeniu tego post´powania i wniesionych aktów oskar˝enia. Paƒstwa-Strony udzielajà odpowiedzi na takie ˝àdania bez nieuzasadnionej zw∏oki. 6. W trakcie rozpoznawania sprawy przez Izb´ Przygotowawczà oraz w razie odstàpienia przez Prokuratora od post´powania przygotowawczego na podstawie niniejszego artyku∏u, Prokurator mo˝e wyjàtkowo ubiegaç si´ o upowa˝nienie go przez Izb´ Przygotowawczà do przeprowadzenia niezb´dnych czynnoÊci Êledczych w celu zabezpieczenia dowodów, je˝eli istnieje niepowtarzalna mo˝liwoÊç uzyskania istotnych dowodów albo powa˝ne niebezpieczeƒstwo, ˝e dowody te nie b´dà dost´pne w póêniejszym czasie. Poz. 708 7. Paƒstwo, które odwo∏a∏o si´ od orzeczenia Izby Przygotowawczej na podstawie tego artyku∏u, mo˝e wnieÊç sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy na podstawie artyku∏u 19, powo∏ujàc si´ na nowe wa˝ne fakty lub istotnà zmian´ okolicznoÊci sprawy. Artyku∏ 19 Sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u lub dopuszczalnoÊci sprawy 1. Trybuna∏ bada, czy wniesiona sprawa podlega jego jurysdykcji. Trybuna∏ mo˝e z urz´du stwierdziç dopuszczalnoÊç sprawy na podstawie artyku∏u 17. 2. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy w oparciu o przes∏anki z artyku∏u 17 lub sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony przez: (a) oskar˝onego lub osob´, w stosunku do której wydano nakaz aresztowania lub wezwanie do stawienia si´ na podstawie artyku∏u 58; (b) paƒstwo, które ma jurysdykcj´ w danej sprawie z uwagi na to, ˝e prowadzi lub prowadzi∏o post´powanie karne w danej sprawie; lub (c) paƒstwo, od którego wymagane jest uznanie jurysdykcji na podstawie artyku∏u 12. 3. Prokurator mo˝e ˝àdaç od Trybuna∏u wydania orzeczenia w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci. W post´powaniu dotyczàcym jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci podmioty, które przedstawi∏y sytuacj´ na podstawie artyku∏u 13, jak równie˝ pokrzywdzeni mogà przed∏o˝yç Trybuna∏owi swoje uwagi. 4. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony tylko raz przez ka˝dà z osób lub paƒstw wymienionych w ust´pie 2. Sprzeciw powinien zostaç z∏o˝ony przed rozpocz´ciem lub w chwili rozpocz´cia rozprawy. W wyjàtkowych okolicznoÊciach Trybuna∏ mo˝e udzieliç zezwolenia na wniesienie sprzeciwu wi´cej ni˝ raz albo po rozpocz´ciu rozprawy. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy wniesiony w chwili rozpocz´cia rozprawy lub w terminie póêniejszym za pozwoleniem Trybuna∏u mo˝e byç oparty jedynie na postanowieniu zawartym w artykule 17 ust´p 1 (c). 5. Paƒstwo wymienione w ust´pie 2 (b) i (c) powinno wnieÊç sprzeciw przy pierwszej mo˝liwej okazji. 6. Przed zatwierdzeniem zarzutów oskar˝enia sprzeciwy wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u wnosi si´ do Izby Przygotowawczej. Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia wnosi si´ je do Izby Orzekajàcej. Od decyzji w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci przys∏uguje odwo∏anie do Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 82. 7. Je˝eli sprzeciw zosta∏ wniesiony przez paƒstwo, o którym mowa w ust´pie 2 (b) lub (c), prokurator zawiesza Êledztwo do czasu wydania przez Trybuna∏ orzeczenia zgodnie z artyku∏em 17. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5053 — 8. Do czasu wydania przez Trybuna∏ stosownego orzeczenia Prokurator mo˝e staraç si´ o upowa˝nienie go przez Trybuna∏ do: (a) podj´cia niezb´dnych czynnoÊci Êledczych, o których mowa w artykule 18 ust´p 6; (b) odebrania oÊwiadczeƒ lub zeznaƒ od Êwiadków lub dokoƒczenia gromadzenia i badania dowodów, które rozpocz´∏o si´ przed wniesieniem sprzeciwu; (c) zapobie˝enia, we wspó∏pracy z odpowiednimi paƒstwami, ukrywaniu si´ osób, w stosunku do których Prokurator z∏o˝y∏ wniosek o wydanie nakazu aresztowania na podstawie artyku∏u 58. 9. Wniesienie sprzeciwu nie pozbawia skutecznoÊci ˝adnej czynnoÊci dokonanej przez Prokuratora ani ˝adnego zarzàdzenia lub nakazu wydanego przez Trybuna∏ przed z∏o˝eniem sprzeciwu. 10. Je˝eli Trybuna∏ uzna∏, ˝e sprawa jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 17, Prokurator mo˝e z∏o˝yç wniosek o uchylenie decyzji, je˝eli jest przekonany, ˝e ujawni∏y si´ nowe fakty podwa˝ajàce podstawy wczeÊniejszego uznania sprawy za niedopuszczalnà na podstawie artyku∏u 17. Poz. 708 Artyku∏ 21 Prawo w∏aÊciwe 1. Trybuna∏ stosuje: (a) w pierwszej kolejnoÊci niniejszy statut, Elementy Definicji Zbrodni, Regu∏y Procesowe i Dowodowe; (b) w drugiej kolejnoÊci odpowiednie traktaty oraz zasady i regu∏y prawa mi´dzynarodowego, ∏àcznie z uznanymi zasadami mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (c) w razie braku (a) i (b) — ogólne zasady prawa wyinterpretowane przez Trybuna∏ z praw krajowych ró˝nych systemów prawnych Êwiata, a we w∏aÊciwych przypadkach — w∏àcznie z prawem krajowym paƒstw, które same wykonywa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danej zbrodni, o ile zasady te nie sà niezgodne z niniejszym statutem, prawem mi´dzynarodowym i uznanymi przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà normami i standardami. 2. Trybuna∏ mo˝e stosowaç zasady i regu∏y zgodnie z ich interpretacjà zawartà w poprzednich orzeczeniach. 11. Je˝eli Prokurator majàc na wzgl´dzie przes∏anki wymienione w artykule 17 odst´puje paƒstwu post´powanie przygotowawcze, mo˝e ˝àdaç, aby paƒstwo to udost´pni∏o mu informacje na temat prowadzonego post´powania. Na wniosek paƒstwa informacja ta jest poufna. Je˝eli Prokurator nast´pnie podejmie decyzj´ o wszcz´ciu post´powania przygotowawczego, zawiadamia o tym paƒstwo, któremu odstàpiono prowadzenie post´powania. 3. Stosowanie i interpretacja prawa na podstawie niniejszego artyku∏u muszà byç zgodne z uznanymi przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà prawami cz∏owieka i pozbawione jakiegokolwiek negatywnego ró˝nicowania opartego na podstawach takich jak p∏eç (gender) w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, wiek, rasa, kolor skóry, j´zyk, religia lub wierzenia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe, etniczne lub spo∏eczne, majàtek, urodzenie lub inny status. Artyku∏ 20 CZ¢Âå III. OGÓLNE ZASADY PRAWA KARNEGO Ne bis in idem Artyku∏ 22 1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, nikt nie mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za czyn b´dàcy zbrodnià, w zwiàzku z którà osoba ta zosta∏a skazana lub uniewinniona przez Trybuna∏. Nullum crimen sine lege 2. Nikt nie mo˝e byç sàdzony przez inny sàd za zbrodnie wymienione w artykule 5, w zwiàzku z którymi osoba ta zosta∏a ju˝ skazana lub uniewinniona przez Trybuna∏. 3. Nikt, kto zosta∏ ju˝ osàdzony przez inny sàd za czyn opisany w artykule 6, 7 lub 8, nie mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za ten sam czyn, chyba ˝e post´powanie przed innym sàdem: (a) by∏o prowadzone w celu uchronienia danej osoby przed odpowiedzialnoÊcià karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u; lub (b) nie by∏o prowadzone w sposób niezale˝ny lub bezstronny, stosownie do norm rzetelnego procesu uznanych przez prawo mi´dzynarodowe, a w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy sposób jego prowadzenia wskazuje na brak zamiaru wymierzenia sprawiedliwoÊci tej osobie. 1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu, je˝eli jego czyn w chwili pope∏nienia nie stanowi∏ zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u. 2. Definicja zbrodni powinna byç interpretowana dos∏ownie i nie mo˝e byç rozszerzana w drodze analogii. W razie niejasnoÊci, definicja powinna byç interpretowana na korzyÊç osoby podejrzanej, oskar˝onej lub skazanej. 3. Niniejszy artyku∏ nie stoi na przeszkodzie uznaniu jakiegokolwiek zachowania za przest´pstwo na podstawie prawa mi´dzynarodowego, niezale˝nie od niniejszego statutu. Artyku∏ 23 Nulla poena sine lege Osobie skazanej przez Trybuna∏ mo˝e zostaç wymierzona kara jedynie zgodnie z niniejszym statutem. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5054 — Artyku∏ 24 Zasada retroaktywnoÊci ratione personae 1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu za czyn pope∏niony przed wejÊciem w ˝ycie statutu. 2. Je˝eli przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie ma miejsce zmiana przepisów prawa majàcych zastosowanie w danej sprawie, stosuje si´ prawo wzgl´dniejsze dla osoby podejrzanej, oskar˝onej lub skazanej. Poz. 708 tu, je˝eli osoba ta ca∏kowicie i dobrowolnie odst´puje od przest´pczego zamiaru. 4. ˚adne z postanowieƒ niniejszego statutu odnoszàcych si´ do indywidualnej odpowiedzialnoÊci karnej nie ma wp∏ywu na odpowiedzialnoÊç paƒstwa na podstawie prawa mi´dzynarodowego. Artyku∏ 26 Wy∏àczenie jurysdykcji wobec osób poni˝ej osiemnastego roku ˝ycia Artyku∏ 25 Jurysdykcjà Trybuna∏u nie sà obj´te osoby, które nie ukoƒczy∏y 18 roku ˝ycia w chwili pope∏nienia zarzucanej im zbrodni. Indywidualna odpowiedzialnoÊç karna Artyku∏ 27 1. Jurysdykcja Trybuna∏u okreÊlona statutem ma zastosowanie do osób fizycznych. IrrelewantnoÊç pe∏nionej funkcji publicznej 2. Osoba, która pope∏ni∏a zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u, ponosi indywidualnie odpowiedzialnoÊç karnà i podlega karze na podstawie niniejszego statutu. 3. OdpowiedzialnoÊci karnej i karze za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u podlega na podstawie niniejszego statutu osoba, która: (a) pope∏nia takà zbrodni´ sama, wspólnie z innà osobà albo za poÊrednictwem innej osoby bez wzgl´du na to, czy ta inna osoba ponosi odpowiedzialnoÊç karnà; (b) zleca, namawia bàdê nak∏ania do pope∏nienia takiej zbrodni, zarówno w przypadku jej dokonania, jak i usi∏owania; (c) w celu u∏atwienia pope∏nienia takiej zbrodni pomaga, pod˝ega bàdê w inny sposób przyczynia si´ do dokonania lub usi∏owania, w∏àcznie z dostarczeniem Êrodków do jej pope∏nienia; (d) w jakikolwiek inny sposób przyczynia si´ do dokonania lub usi∏owania takiej zbrodni przez grup´ osób dzia∏ajàcych we wspólnym celu; takie przyczynienie si´ musi byç zamierzone oraz musi: (i) zostaç podj´te w celu u∏atwienia dzia∏alnoÊci przest´pczej lub przest´pczego celu grupy, je˝eli dzia∏alnoÊç lub cel obejmuje pope∏nienie zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u; albo (ii) zostaç podj´te ze ÊwiadomoÊcià zamiaru pope∏nienia zbrodni przez grup´; (e) w przypadku zbrodni ludobójstwa bezpoÊrednio i publicznie pod˝ega do pope∏nienia ludobójstwa; (f) usi∏uje pope∏niç takà zbrodni´ poprzez podj´cie dzia∏aƒ rozpoczynajàcych jej dokonanie, jednak do takiego dokonania nie dochodzi z powodów niezale˝nych od zamiaru osoby; jednak osoba, która zaniecha wysi∏ków podj´tych w celu pope∏nienia zbrodni lub w inny sposób zapobiega jej dokonaniu, nie podlega karze na mocy niniejszego statu- 1. Niniejszy statut ma równe zastosowanie do wszystkich osób, bez jakichkolwiek ró˝nic wynikajàcych z pe∏nienia funkcji publicznej. W szczególnoÊci pe∏nienie funkcji g∏owy paƒstwa czy szefa rzàdu, cz∏onka rzàdu czy parlamentu, wybieralnego przedstawiciela lub funkcjonariusza paƒstwowego w ˝adnym razie nie mo˝e zwolniç sprawcy od odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej niniejszym statutem, ani nie mo˝e samo w sobie stanowiç podstawy do zmniejszenia wymiaru kary. 2. Immunitety i inne przywileje zwiàzane z pe∏nieniem funkcji publicznej danej osoby, przewidziane przez prawo krajowe lub mi´dzynarodowe, nie stanowià przeszkody do wykonywania jurysdykcji Trybuna∏u wobec takiej osoby. Artyku∏ 28 OdpowiedzialnoÊç dowódców i innych prze∏o˝onych W uzupe∏nieniu innych przes∏anek odpowiedzialnoÊci karnej okreÊlonych niniejszym statutem za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u: (a) dowódca wojskowy lub inna osoba dzia∏ajàca faktycznie jako dowódca wojskowy ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, pope∏nione przez si∏y zbrojne pozostajàce pod jego rzeczywistym dowództwem i kontrolà bàdê rzeczywistà w∏adzà i kontrolà, na skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad si∏ami zbrojnymi, je˝eli: (i) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba albo wiedzia∏a, albo, bioràc pod uwag´ okolicznoÊci w danym czasie, powinna by∏a wiedzieç, ˝e si∏y zbrojne pope∏nia∏y czy zmierza∏y do pope∏nienia takich zbrodni; oraz (ii) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba nie podj´∏a wszystkich niezb´dnych i rozsàdnych Êrodków b´dàcych w jej mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania od pope∏nienia takich zbrodni albo skierowania sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania karnego; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5055 — (b) w odniesieniu do stosunków zwierzchnictwa i podleg∏oÊci innych ni˝ okreÊlone pod literà (a) prze∏o˝ony ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u pope∏nione przez podw∏adnych znajdujàcych si´ pod jego faktycznà w∏adzà i kontrolà, je˝eli dosz∏o do nich na skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad podw∏adnymi, je˝eli: (i) prze∏o˝ony wiedzia∏ albo Êwiadomie zlekcewa˝y∏ informacj´, która wyraênie wskazywa∏a na to, ˝e podw∏adni pope∏niali lub zmierzali do pope∏nienia takich zbrodni; (ii) takie zbrodnie dotyczy∏y dzia∏alnoÊci obj´tej rzeczywistà odpowiedzialnoÊcià i kontrolà prze∏o˝onego; i (iii) prze∏o˝ony nie podjà∏ wszystkich niezb´dnych i rozsàdnych Êrodków pozostajàcych w jego mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania od pope∏nienia takich zbrodni albo skierowania sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania karnego. Artyku∏ 29 Wy∏àczenie przedawnienia Zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u nie podlegajà przedawnieniu. Artyku∏ 30 UmyÊlnoÊç 1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, osoba ponosi odpowiedzialnoÊç karnà i podlega karze za zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u tylko wtedy, gdy Êwiadomie i z zamiarem jej pope∏nienia realizuje znamiona zbrodni. Poz. 708 (a) osoba ta cierpia∏a na chorob´ psychicznà lub upoÊledzenie umys∏owe, które wy∏àcza∏y jej zdolnoÊç rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê te˝ zdolnoÊç pokierowania jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa; (b) osoba ta by∏a w stanie odurzenia, który wy∏àcza∏ jej zdolnoÊç do rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê zdolnoÊç pokierowania jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa, chyba ˝e osoba ta dobrowolnie wprawi∏a si´ w stan odurzenia w takich okolicznoÊciach, ˝e wiedzia∏a o tym lub zlekcewa˝y∏a ryzyko tego, ˝e pod wp∏ywem odurzenia prawdopodobnie pope∏ni czyn stanowiàcy zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u; (c) osoba ta dzia∏a∏a w obronie w∏asnej lub innej osoby lub, w przypadku zbrodni wojennych, w obronie w∏asnoÊci niezb´dnej dla jej przetrwania lub przetrwania innej osoby, lub w∏asnoÊci, która jest niezb´dna do wype∏nienia misji wojskowej, przed bezpoÊrednim i bezprawnym u˝yciem si∏y, w sposób proporcjonalny do stopnia niebezpieczeƒstwa gro˝àcego jej samej, innej osobie lub chronionej w∏asnoÊci; fakt, ˝e osoba uczestniczy∏a w operacji obronnej prowadzonej przez si∏y zbrojne, nie stanowi sam w sobie podstawy do wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej w niniejszym punkcie; (d) czyn, który stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, zosta∏ pope∏niony w wyniku przymusu spowodowanego groêbà bezpoÊredniego pozbawienia ˝ycia lub bezpoÊredniego ci´˝kiego uszkodzenia cia∏a wobec tej lub innej osoby, a osoba ta podj´∏a niezb´dne i rozsàdne dzia∏anie w celu usuni´cia tej groêby, przy czym nie zamierza∏a ona spowodowaç szkody wi´kszej ni˝ ta, której chcia∏a uniknàç; taka groêba mo˝e byç albo: (i) wywo∏ana przez innà osob´; albo 2. W rozumieniu niniejszego artyku∏u osoba dzia∏a z zamiarem, je˝eli: (a) w odniesieniu do czynu — osoba ta zmierza do jego pope∏nienia; (b) w odniesieniu do skutku czynu — osoba ta zamierza wywo∏aç taki skutek lub jest Êwiadoma, ˝e taki skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie zdarzeƒ. 3. W rozumieniu niniejszego artyku∏u „ÊwiadomoÊç” oznacza wiedz´, ˝e istnieje okreÊlona okolicznoÊç albo ˝e skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie zdarzeƒ. Poj´cie „Êwiadomie” nale˝y rozumieç odpowiednio. (ii) wywo∏ana przez inne okolicznoÊci, nad którymi ta osoba nie mia∏a kontroli. 2. Trybuna∏ orzeka o istnieniu podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych niniejszym statutem w oparciu o konkretne okolicznoÊci rozpatrywanej sprawy. 3. Na rozprawie Trybuna∏ mo˝e uwzgl´dniç innà podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej ni˝ wymieniona w ust´pie 1, je˝eli da si´ jà wyprowadziç z prawa majàcego zastosowanie w danej sprawie zgodnie z artyku∏em 21. Post´powanie dotyczàce uwzgl´dnienia takiej podstawy jest uregulowane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Artyku∏ 31 Artyku∏ 32 Podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej B∏àd co do faktu i b∏àd co do prawa 1. W uzupe∏nieniu innych podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych w niniejszym statucie osoba nie ponosi odpowiedzialnoÊci karnej, je˝eli w chwili pope∏nienia czynu: 1. B∏àd co do faktu stanowi podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej tylko wtedy, gdy wy∏àcza umyÊlnoÊç. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5056 — 2. B∏àd co do prawa odnoÊnie do tego, czy okreÊlony rodzaj czynu stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, nie stanowi podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej. B∏àd co do prawa mo˝e jednak stanowiç podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej, je˝eli wy∏àcza umyÊlnoÊç albo w sytuacji przewidzianej w artykule 33. Artyku∏ 33 Polecenia prze∏o˝onego i nakazy prawa 1. Pope∏nienie przez sprawc´ zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u na skutek wykonania polecenia rzàdu albo prze∏o˝onego wojskowego lub cywilnego nie zwalnia go od odpowiedzialnoÊci karnej, chyba ˝e: (a) na sprawcy cià˝y∏ prawny obowiàzek wykonania polecenia rzàdu lub prze∏o˝onego; (b) sprawca nie wiedzia∏, ˝e polecenie by∏o bezprawne; (c) polecenie nie by∏o oczywiÊcie bezprawne. 2. W rozumieniu przepisów niniejszego artyku∏u polecenia pope∏nienia zbrodni ludobójstwa oraz zbrodni przeciwko ludzkoÊci sà oczywiÊcie bezprawne. CZ¢Âå IV. SK¸AD I ORGANIZACJA TRYBUNA¸U Artyku∏ 34 Poz. 708 4. Sposób wynagradzania s´dziów niepe∏niàcych obowiàzków w pe∏nym wymiarze czasu zostanie uregulowany zgodnie z artyku∏em 49. Artyku∏u 36 Kwalifikacje, nominacja i wybór s´dziów 1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2, Trybuna∏ sk∏ada si´ z 18 s´dziów. 2. (a) Prezydium, dzia∏ajàc w imieniu Trybuna∏u, mo˝e zaproponowaç zwi´kszenie liczby s´dziów wymienionej w ust´pie 1, wskazujàc powody, dla których jest to konieczne i uzasadnione. Sekretariat niezw∏ocznie przekazuje takà propozycj´ wszystkim Paƒstwom-Stronom. (b) Taka propozycja jest nast´pnie rozwa˝ana na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym zgodnie z artyku∏em 112. Propozycja zostaje uznana za przyj´tà, je˝eli zostanie zaakceptowana na posiedzeniu wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron i wchodzi w ˝ycie w terminie okreÊlonym przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. (c) (i) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta zgodnie z punktem (b), wybór dodatkowych s´dziów odbywa si´ na nast´pnym posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zgodnie z postanowieniami ust´pów 3 do 8 i artyku∏u 37 ust´p 2. Organy Trybuna∏u Trybuna∏ sk∏ada si´ z nast´pujàcych organów: (a) Prezydium; (b) Wydzia∏u Odwo∏awczego, Wydzia∏u Orzekajàcego i Wydzia∏u Przygotowawczego; (c) Urz´du Prokuratora; (d) Sekretariatu. Artyku∏ 35 Kadra s´dziowska 1. Wszyscy s´dziowie sà wybierani jako cz∏onkowie Trybuna∏u w pe∏nym wymiarze czasu i powinni pozostawaç do dyspozycji Trybuna∏u od rozpocz´cia swojej kadencji. 2. S´dziowie wchodzàcy w sk∏ad Prezydium wykonujà swojà funkcj´ w pe∏nym wymiarze czasu od momentu wyboru. 3. JeÊli uzasadnia to obcià˝enie Trybuna∏u pracà, i po uzgodnieniu z innymi jego cz∏onkami, Prezydium mo˝e co pewien czas decydowaç, w jakim stopniu pozostali s´dziowie b´dà wykonywaç swoje obowiàzki w pe∏nym wymiarze czasu. Ustalenia te nie mogà naruszaç postanowieƒ artyku∏u 40. (ii) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta i wykonana zgodnie z punktem (b) i (c)(i), Prezydium mo˝e nast´pnie w ka˝dym czasie, je˝eli obcià˝enie pracà Trybuna∏u to uzasadnia, zaproponowaç zmniejszenie liczby s´dziów, przy czym liczba s´dziów nie mo˝e zostaç zmniejszona poni˝ej liczby wskazanej w ust´pie 1. Propozycja jest rozpatrywana w trybie okreÊlonym w punkcie (a) i (b). W razie przyj´cia propozycji, liczba s´dziów powinna byç stopniowo zmniejszana w miar´ up∏ywu kadencji s´dziów pe∏niàcych obowiàzki, a˝ do momentu uzyskania wymaganej liczby s´dziów. 3. (a) S´dziowie sà wybierani spoÊród osób o wysokim poziomie moralnym, bezstronnych i uczciwych, posiadajàcych kwalifikacje wymagane w ich Paƒstwach ojczystych do sprawowania najwy˝szych stanowisk sàdowych. (b) Kandydat na s´dziego Trybuna∏u powinien: (i) posiadaç uznane kompetencje w dziedzinie prawa karnego i procedury karnej oraz odpowiednie doÊwiadczenie nabyte w wyniku pe∏nienia funkcji s´dziowskiej, prokuratorskiej, adwokackiej lub innej podobnej w post´powaniu karnym; lub (ii) posiadaç uznane kompetencje w odpowiednich dziedzinach prawa mi´dzynarodowego, takich jak mi´dzynarodowe pra- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5057 — Poz. 708 wo humanitarne i prawa cz∏owieka, oraz rozleg∏à wiedz´ prawniczà i zwiàzane z nià doÊwiadczenie zawodowe przydatne w orzeczniczej pracy Trybuna∏u. (b) Je˝eli w pierwszym g∏osowaniu nie zostanie wybrana wystarczajàca liczba s´dziów, nast´pne g∏osowania odbywajà si´ w trybie przewidzianym w punkcie (a) a˝ do obsadzenia pozosta∏ych miejsc. (c) Kandydat na s´dziego Trybuna∏u musi odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u. 7. WÊród s´dziów nie mo˝e byç wi´cej ni˝ jeden obywatel tego samego paƒstwa. Dla celów cz∏onkostwa Trybuna∏u osob´, która mo˝e byç uwa˝ana za obywatela wi´cej ni˝ jednego paƒstwa, uznaje si´ za obywatela tego paƒstwa, w którym zwykle korzysta ona z praw obywatelskich i politycznych. 4. (a) Kandydatów na s´dziego Trybuna∏u mo˝e przedstawiaç ka˝de Paƒstwo-Strona statutu i powinno to nastàpiç albo: (i) zgodnie z procedurà nominowania kandydatów do sprawowania najwy˝szych stanowisk sàdowych w danym Paƒstwie; albo (ii) zgodnie z procedurà przewidzianà dla nominowania kandydatów do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci okreÊlonà w Statucie tego Trybuna∏u. Do aktów nominacji nale˝y do∏àczyç oÊwiadczenie wskazujàce z niezb´dnà dok∏adnoÊcià, w jaki sposób kandydat spe∏nia wymogi okreÊlone w ust´pie 3. (b) Ka˝de Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç jednego kandydata, który niekoniecznie musi byç jego obywatelem, ale musi byç obywatelem Paƒstwa-Strony. (c) Zgromadzenie Paƒstw-Stron mo˝e, jeÊli uzna to za wskazane, zdecydowaç o utworzeniu Komitetu Doradczego do spraw Nominacji. W takim przypadku sk∏ad i zakres obowiàzków Komitetu okreÊla Zgromadzenie Paƒstw-Stron. 5. Na potrzeby wyborów tworzy si´ dwie listy kandydatów: list´ A zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(i); i list´ B zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(ii). Kandydat posiadajàcy wystarczajàce kwalifikacje przewidziane dla obu list mo˝e wskazaç list´, na której ma byç umieszczone jego nazwisko. W czasie pierwszych wyborów do Trybuna∏u przynajmniej dziewi´ciu s´dziów powinno byç wybranych z listy A i co najmniej pi´ciu s´dziów z listy B. Nast´pne wybory sà organizowane w taki sposób, aby w Trybunale utrzymaç w∏aÊciwà proporcj´ s´dziów o kwalifikacjach z obu list. 6. (a) S´dziowie sà wybierani w g∏osowaniu tajnym na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym w tym celu zgodnie z artyku∏em 112. Z zastrze˝eniem ust´pu 7, osobami wybranymi na s´dziów Trybuna∏u b´dzie osiemnastu kandydatów, którzy otrzymajà najwi´kszà liczb´ g∏osów przy udziale dwóch trzecich obecnych i g∏osujàcych Paƒstw-Stron. 8. (a) Paƒstwa-Strony, dokonujàc wyboru s´dziów, biorà pod uwag´ potrzeb´ zapewnienia wÊród cz∏onków Trybuna∏u: (i) reprezentacji g∏ównych systemów prawnych Êwiata; (ii) sprawiedliwego podzia∏u geograficznego; i (iii) sprawiedliwej reprezentacji s´dziów p∏ci ˝eƒskiej i m´skiej. b) Paƒstwa-Strony powinny równie˝ uwzgl´dniç potrzeb´ wybrania s´dziów posiadajàcych wiedz´ prawniczà w specjalistycznych dziedzinach, obejmujàcà mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy wobec kobiet i dzieci. 9. (a) Z zastrze˝eniem punktu (b), s´dziowie sà wybierani na okres dziewi´ciu lat i, z zastrze˝eniem punktu (c) i artyku∏u 37 ust´p 2, nie mogà byç wybrani powtórnie. b) W czasie pierwszych wyborów jedna trzecia spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania wybrana na okres trzyletni; jedna trzecia spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania wybrana na okres szeÊcioletni. Kadencja pozosta∏ych wybranych s´dziów trwa dziewi´ç lat. (c) S´dzia wybrany na okres trzech lat zgodnie z punktem (b) mo˝e zostaç wybrany ponownie na pe∏nà kadencj´. 10. Niezale˝nie od postanowieƒ ust´pu 9 s´dzia wchodzàcy w sk∏ad Izby Orzekajàcej lub Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 39 kontynuuje wype∏nianie obowiàzków w celu zakoƒczenia rozprawy lub post´powania odwo∏awczego, które rozpocz´∏o si´ przed tà Izbà. Artyku∏ 37 Wakaty s´dziowskie 1. W razie wakatu przeprowadza si´ wybory zgodnie z postanowieniami artyku∏u 36. 2. S´dzia wybrany w celu obsadzenia miejsca wakujàcego sprawuje swój urzàd przez okres pozostajàcy do zakoƒczenia kadencji poprzednika i, jeÊli okres ten wynosi trzy lata lub mniej, mo˝e byç ponownie wybrany na pe∏nà kadencj´ na podstawie artyku∏u 36. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5058 — Artyku∏ 38 Poz. 708 bo jeden s´dzia tego wydzia∏u zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. Prezydium 1. Prezes, jak równie˝ Pierwszy i Drugi Wiceprezes, sà wybierani przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów. Ka˝dy z nich sprawuje swój urzàd przez trzy lata lub do czasu zakoƒczenia kadencji s´dziowskiej, je˝eli up∏ywa ona wczeÊniej. Prezes oraz Pierwszy i Drugi Wiceprezes mogà byç wybrani ponownie tylko jeden raz. 2. Pierwszy Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa, w razie gdy ten jest nieobecny lub zosta∏ wy∏àczony. Drugi Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa, w razie gdy zarówno Prezes, jak i Pierwszy Wiceprezes sà nieobecni lub zostali wy∏àczeni. 3. Prezydium tworzy Prezes, wraz z Pierwszym i Drugim Wiceprezesem. Prezydium jest odpowiedzialne za: (a) prawid∏owe administrowanie Trybuna∏em, z wyjàtkiem Urz´du Prokuratora; oraz (b) inne zadania na∏o˝one na nie w niniejszym statucie. 4. Przy wype∏nianiu swoich obowiàzków na podstawie ust´pu 3 (a) Prezydium wspó∏dzia∏a z Urz´dem Prokuratora i koordynuje z nim wykonywanie wszystkich zadaƒ obj´tych wspólnà odpowiedzialnoÊcià. (c) Postanowienia niniejszego ust´pu nie stojà na przeszkodzie równoczesnemu utworzeniu wi´cej ni˝ jednej Izby Orzekajàcej czy Izby Przygotowawczej, je˝eli wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u. 3. (a) S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Orzekajàcego i Wydzia∏u Przygotowawczego wykonujà swoje funkcje w tych wydzia∏ach przez okres trzech lat, a d∏u˝ej jedynie do czasu zakoƒczenia prowadzenia sprawy, której rozpatrywanie rozpocz´∏o si´ w danym wydziale. (b) S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd w tym wydziale przez ca∏à swojà kadencj´. 4. S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd wy∏àcznie w tym wydziale. Jednak ˝adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie wy∏àcza mo˝liwoÊci czasowego skierowania s´dziów z Wydzia∏u Orzekajàcego do Wydzia∏u Przygotowawczego lub odwrotnie, je˝eli Prezydium uzna, ˝e wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u. Jednak˝e w ˝adnym razie s´dzia, który uczestniczy∏ w post´powaniu przygotowawczym w danej sprawie, nie mo˝e zasiadaç w Izbie Orzekajàcej rozpatrujàcej t´ samà spraw´. Artyku∏ 40 Artyku∏ 39 Niezawis∏oÊç s´dziów Izby 1. W sprawowaniu swoich funkcji s´dziowie sà niezawiÊli. 1. Niezw∏ocznie po wyborze s´dziów Trybuna∏ tworzy wydzia∏y wymienione w artykule 34 punkt (b). Wydzia∏ Odwo∏awczy sk∏ada si´ z przewodniczàcego i czterech innych s´dziów; Wydzia∏ Orzekajàcy — z nie mniej ni˝ szeÊciu s´dziów i Wydzia∏ Przygotowawczy — z nie mniej ni˝ szeÊciu s´dziów. Przydzia∏ s´dziów do poszczególnych wydzia∏ów powinien byç oparty na charakterze funkcji ka˝dego wydzia∏u oraz kwalifikacjach i doÊwiadczeniu s´dziów wybranych do Trybuna∏u w taki sposób, aby zapewniç ka˝demu wydzia∏owi odpowiednià wiedz´ w dziedzinie prawa karnego, procedury karnej i prawa mi´dzynarodowego. Wydzia∏ Orzekajàcy i Wydzia∏ Przygotowawczy powinny sk∏adaç si´ w przewa˝ajàcej wi …