Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego sporządzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.

Dziennik Ustaw Nr 78 — 5045 — which counteract efforts towards deregulation and speeding up procedures.”) WIELKA BRYTANIA I IRLANDIA PÓ¸NOCNA Deklaracja z∏o˝ona przy podpisaniu „Wielka Brytania rozumie odniesienie zawarte w artykule 1 i ust´pie 7 preambu∏y konwencji do „prawa” ka˝dej osoby do „˝ycia w Êrodowisku w∏aÊciwym dla jej zdrowia i samopoczucia” jako wyra˝ajàce dà˝enia, które stanowi∏y motywacj´ do negocjacji konwencji i które w pe∏ni sà podzielane przez Wielkà Brytani´. Prawa, które ka˝da Strona zobowiàzuje si´ zagwarantowaç na podstawie artyku∏u 1, sà ograniczone do prawa dost´pu do informacji, do udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji oraz dost´pu do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska w zwiàzku z przepisami konwencji”. Poz. 707 i 708 (Upon signature: Declaration: „The United Kingdom understands the references in article 1 and the seventh preambular paragraph of this Convention to the „right” of every person „to live in an environment adequate to his or her health and well-being” to express an aspiration which motivated the negotiation of this Convention and which is shared fully by the United Kingdom. The legal rights which each Party undertakes to guarantee under article 1 are limited to the rights of access to information, public participation in decision-making and access to justice in environmental matters in accordance with the provisions of this Convention.”) Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz 708 RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO sporzàdzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomoÊci: W dniu 17 lipca 1998 r. zosta∏ przyj´ty Rzymski Statut Mi´dzynarodowego Trybuna∏u Karnego, w nast´pujàcym brzmieniu: Przek∏ad RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO zdecydowane, by po∏o˝yç kres bezkarnoÊci sprawców tych zbrodni i w ten sposób przyczyniç si´ do zapobie˝enia ich pope∏nianiu, PREAMBU¸A przypominajàc, i˝ obowiàzkiem ka˝dego Paƒstwa jest wykonywanie jurysdykcji karnej w stosunku do osób odpowiedzialnych za zbrodnie mi´dzynarodowe, Paƒstwa-Strony niniejszego statutu, Êwiadome, i˝ wszyscy ludzie sà po∏àczeni wspólnymi wi´zami, ˝e ich kultury tworzà wspólne dziedzictwo, oraz zaniepokojeni, i˝ ta delikatna mozaika mo˝e w ka˝dej chwili zostaç zniszczona, pami´tajàc, i˝ w mijajàcym wieku miliony dzieci, kobiet i m´˝czyzn by∏y ofiarami niewyobra˝alnych okrucieƒstw, które g∏´boko poruszy∏y sumienie ludzkoÊci, potwierdzajàc cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych, a w szczególnoÊci zasad´ powstrzymywania si´ przez ka˝de paƒstwo od groêby u˝ycia si∏y lub jej u˝ycia przeciwko ca∏oÊci terytorialnej lub niezawis∏oÊci politycznej któregokolwiek paƒstwa, jak i w inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych, uznajàc, i˝ tego typu powa˝ne zbrodnie zagra˝ajà pokojowi, bezpieczeƒstwu i pomyÊlnoÊci Êwiata, podkreÊlajàc, i˝ ˝adne z postanowieƒ niniejszego Statutu nie mo˝e byç traktowane jako upowa˝nienie dla któregokolwiek Paƒstwa-Strony do interweniowania w konflikt zbrojny lub w wewn´trzne sprawy jakiegokolwiek paƒstwa, potwierdzajàc, i˝ najpowa˝niejsze zbrodnie wagi mi´dzynarodowej nie mogà pozostaç bezkarne oraz ˝e ich skuteczne Êciganie musi zostaç zapewnione poprzez podj´cie odpowiednich dzia∏aƒ zarówno przez poszczególne paƒstwa, jak i poprzez wzmocnienie wspó∏pracy mi´dzynarodowej, zdecydowane, ze wzgl´du na powy˝sze cele oraz dla dobra obecnych i przysz∏ych pokoleƒ, utworzyç niezale˝ny sta∏y Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny zwiàzany z systemem Narodów Zjednoczonych, posiadajàcy jurysdykcj´ w stosunku do najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej, Dziennik Ustaw Nr 78 — 5046 — podkreÊlajàc, i˝ Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny utworzony na podstawie niniejszego statutu ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach karnych, postanawiajàc zagwarantowaç trwa∏e poszanowanie sprawiedliwoÊci mi´dzynarodowej i jej realizacj´, uzgodni∏y, co nast´puje: CZ¢Âå I. UTWORZENIE TRYBUNA¸U Poz. 708 CZ¢Âå II. JURYSDYKCJA, DOPUSZCZALNOÂå ORAZ PRAWO W¸AÂCIWE Artyku∏ 5 Przest´pstwa obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u 1. Jurysdykcja Trybuna∏u jest ograniczona do najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej. Jurysdykcja Trybuna∏u na podstawie niniejszego statutu obejmuje nast´pujàce zbrodnie: Artyku∏ 1 (

1. a)zbrodni´ ludobójstwa; Trybuna∏ (
2. b)zbrodnie przeciwko ludzkoÊci; Niniejszym tworzy si´ Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny (zwany dalej „Trybuna∏em”). Trybuna∏ jest instytucjà sta∏à i jest on w∏adny wykonywaç jurysdykcj´ wobec osób, które dopuÊci∏y si´ najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej, wymienionych w niniejszym statucie. Trybuna∏ ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach karnych. Jurysdykcja i dzia∏alnoÊç Trybuna∏u uregulowane sà postanowieniami niniejszego statutu. (
3. c)zbrodnie wojenne; (
4. d)zbrodni´ agresji. 2. Trybuna∏ wykonuje jurysdykcj´ w odniesieniu do zbrodni agresji, gdy tylko zostanie przyj´te postanowienie zgodnie z artyku∏ami 121 i 123 definiujàce t´ zbrodni´ oraz okreÊlajàce warunki wykonywania przez Trybuna∏ jurysdykcji w odniesieniu do tej zbrodni. Powy˝sze postanowienie powinno byç zgodne z odpowiednimi postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych. Artyku∏ 2 Artyku∏ 6 Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em a Narodami Zjednoczonymi Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em a Narodami Zjednoczonymi sà regulowane w oparciu o umow´ zatwierdzonà przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron niniejszego statutu, a nast´pnie zawartà przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu. Ludobójstwo Dla celów niniejszego statutu „ludobójstwo” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych czynów, dokonany z zamiarem zniszczenia w ca∏oÊci lub cz´Êci grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, takich jak: (
5. a)zabójstwo cz∏onków grupy; Artyku∏ 3 Siedziba Trybuna∏u 1. Siedzibà Trybuna∏u ustanawia si´ Hag´ w Holandii („Paƒstwo przyjmujàce”). 2. Trybuna∏ zawiera porozumienie w sprawie g∏ównej siedziby z Paƒstwem przyjmujàcym. Porozumienie to zawierane jest przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu, po zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. (
6. b)spowodowanie powa˝nego uszkodzenia cia∏a lub rozstroju zdrowia psychicznego cz∏onków grupy; (
7. c)rozmyÊlne stworzenie dla grupy warunków ˝ycia, obliczonych na spowodowanie jej ca∏kowitego lub cz´Êciowego zniszczenia fizycznego; (
8. d)stosowanie Êrodków, które majà na celu wstrzymanie urodzin w obr´bie grupy; (
9. e)przymusowe przekazywanie dzieci cz∏onków grupy do innej grupy. 3. Na podstawie niniejszego statutu Trybuna∏ mo˝e ustanowiç swojà siedzib´ gdzie indziej, je˝eli uzna to za po˝àdane. Artyku∏ 4 Status prawny i uprawnienia Trybuna∏u 1. Trybuna∏ posiada mi´dzynarodowà osobowoÊç prawnà. Trybuna∏ posiada równie˝ zdolnoÊç prawnà w zakresie koniecznym do wykonywania swych funkcji i realizowania swoich celów. 2. Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swoje funkcje i uprawnienia przewidziane w niniejszym statucie na terytorium ka˝dego Paƒstwa-Strony oraz — na podstawie specjalnej umowy — na terytorium jakiegokolwiek innego paƒstwa. Artyku∏ 7 Zbrodnie przeciwko ludzkoÊci 1. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnia przeciwko ludzkoÊci” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych czynów, pope∏niony w ramach rozleg∏ego lub systematycznego, Êwiadomego ataku skierowanego przeciwko ludnoÊci cywilnej: (
10. a)zabójstwo; (
11. b)eksterminacja; (
12. c)niewolnictwo; (
13. d)deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5047 — (
14. e)uwi´zienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolnoÊci fizycznej z naruszeniem podstawowych regu∏ prawa mi´dzynarodowego; (
15. f)tortury; (
16. g)zgwa∏cenie, niewolnictwo seksualne, przymusowa prostytucja, wymuszona cià˝a, przymusowa sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemocy seksualnej porównywalnej wagi; (
17. h)przeÊladowanie jakiejkowiek mo˝liwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowoÊci z powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, p∏ci (gender) w rozumieniu ust´pu 3 lub z innych powodów powszechnie uznanych za niedopuszczalne na podstawie prawa mi´dzynarodowego, w zwiàzku z jakimkolwiek czynem, do którego odnosi si´ niniejszy ust´p, lub z jakàkolwiek zbrodnià obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u; (
18. i)wymuszone zagini´cia osób; (
19. j)zbrodnia apartheidu; (
20. k)inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze celowo powodujàce ogromne cierpienie lub powa˝ne uszkodzenie cia∏a albo zdrowia psychicznego lub fizycznego. 2. W rozumieniu ust´pu 1: (
21. a)„atak skierowany przeciwko ludnoÊci cywilnej” oznacza sposób dzia∏ania, polegajàcy na wielokrotnym dopuszczaniu si´ czynów opisanych w ust´pie 1 skierowanych przeciwko ludnoÊci cywilnej, podj´ty stosownie do lub dla wsparcia polityki paƒstwowej lub organizacyjnej zak∏adajàcej dokonanie takiego ataku; (
22. b)„eksterminacja” obejmuje celowe stworzenie takich warunków ˝ycia, inter alia, pozbawienie dost´pu do jedzenia i opieki medycznej, które sà obliczone na wyniszczenie cz´Êci ludnoÊci; (
23. c)„niewolnictwo” oznacza realizowanie niektórych lub wszystkich uprawnieƒ zwiàzanych z prawem w∏asnoÊci w stosunku do cz∏owieka oraz obejmuje realizacj´ tych uprawnieƒ w zakresie handlu ludêmi, a w szczególnoÊci kobietami i dzieçmi; (
24. d)„deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci” oznacza zmuszenie ludzi do zmiany ich zgodnego z prawem miejsca zamieszkania po∏àczone z wydaleniem lub innymi przymusowymi dzia∏aniami, bez podstawy w prawie mi´dzynarodowym; (
25. e)„tortury” oznaczajà celowe zadawanie dotkliwego bólu lub cierpienia, fizycznego bàdê psychicznego, jakiejkolwiek osobie b´dàcej pod opiekà lub pod kontrolà oskar˝onego; termin ten nie obejmuje bólu i cierpienia wynikajàcych jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieod∏àcznie zwiàzanych z tymi sankcjami lub wywo∏anych przez nie przypadkowo; Poz. 708 (
26. f)„wymuszona cià˝a” oznacza bezprawne uwi´zienie kobiety, której zajÊcie w cià˝´ nastàpi∏o na skutek przemocy, z zamiarem wp∏yni´cia na sk∏ad etniczny jakiejkolwiek grupy ludnoÊci lub dokonania innych powa˝nych naruszeƒ prawa mi´dzynarodowego; niniejsza definicja w ˝adnym razie nie mo˝e byç rozumiana jako naruszajàca prawo krajowe dotyczàce cià˝y; (
27. g)„przeÊladowanie” oznacza celowe i dotkliwe, sprzeczne z prawem mi´dzynarodowym, pozbawianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy lub wspólnoty z powodu jej to˝samoÊci; (
28. h)„zbrodnia apartheidu” oznacza niehumanitarne dzia∏ania o charakterze podobnym do opisanych w ust´pie 1, dokonane w ramach zinstytucjonalizowanego ustroju ukierunkowanego na systematyczny ucisk oraz przewag´ jednej grupy rasowej nad jakàkolwiek innà grupà lub grupami rasowymi oraz dokonane w zamiarze utrzymania tego ustroju; (
29. i)„wymuszone zagini´cia osób” oznaczajà zatrzymanie, aresztowanie lub porwanie osób przez Paƒstwo lub organizacj´ politycznà lub z ich upowa˝nienia, przy ich poparciu lub milczàcej zgodzie, a nast´pnie odmow´ przyznania faktu tego pozbawienia wolnoÊci lub odmow´ przekazania informacji dotyczàcych losu i miejsca pobytu tych ludzi, z zamiarem pozbawienia ich ochrony prawnej przez d∏u˝szy okres czasu. 3. Dla celów niniejszego statutu przyjmuje si´, ˝e poj´cie „p∏eç” (gender) odnosi si´ do dwóch p∏ci: m´skiej i ˝eƒskiej w kontekÊcie spo∏ecznym. Poj´cie „p∏eç” (gender) nie ma ˝adnego innego znaczenia od wskazanego powy˝ej. Artyku∏ 8 Zbrodnie wojenne 1. Trybuna∏ posiada jurysdykcj´ w odniesieniu do zbrodni wojennych, w szczególnoÊci pope∏nionych w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrodnie te sà pope∏niane na szerokà skal´. 2. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnie wojenne” oznaczajà: (
30. a)powa˝ne naruszenia Konwencji Genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r., mianowicie jakiekolwiek z wymienionych poni˝ej dzia∏aƒ skierowanych przeciwko ludziom lub dobrom chronionym na podstawie postanowieƒ odpowiedniej Konwencji Genewskiej: (
31. i)zamierzone zabójstwo; (
32. ii)tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eksperymenty biologiczne; (iii) umyÊlne sprawianie wielkich cierpieƒ albo ci´˝kich uszkodzeƒ cia∏a i zdrowia; (
33. iv)powa˝ne zniszczenia i przyw∏aszczania mienia, nieusprawiedliwione koniecznoÊcià woj- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5048 — skowà i dokonywane bezprawnie i samowolnie; (
34. v)zmuszanie jeƒców wojennych lub innych chronionych osób do s∏u˝by w si∏ach zbrojnych mocarstwa nieprzyjacielskiego; (
35. vi)umyÊlne pozbawianie jeƒców wojennych lub innych chronionych osób prawa do rzetelnego procesu prowadzonego w normalnym trybie; (vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie albo bezprawne pozbawianie wolnoÊci; (viii) branie zak∏adników; (
36. b)inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów prawa mi´dzynarodowego majàcych zastosowanie do konfliktów zbrojnych o mi´dzynarodowym charakterze, mianowicie: (
37. i)zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych; (
38. ii)zamierzone kierowanie ataków na obiekty cywilne, czyli obiekty nieb´dàce celami wojskowymi; (iii) zamierzone kierowanie ataków na personel, instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy zwiàzane z pomocà humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo, jak sà one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (
39. iv)zamierzone przeprowadzanie ataku ze ÊwiadomoÊcià, i˝ atak ten spowoduje przypadkowà utrat´ ˝ycia lub zranienie osób cywilnych lub szkod´ w obiektach cywilnych, lub rozleg∏à, d∏ugotrwa∏à i powa˝nà szkod´ w Êrodowisku naturalnym, które by∏yby wyraênie nadmierne w stosunku do konkretnej, bezpoÊredniej i ca∏kowitej spodziewanej korzyÊci wojskowej; (
40. v)atakowanie lub bombardowanie, przy u˝yciu jakichkolwiek Êrodków, bezbronnych miast, wsi, domów mieszkalnych i budowli nieb´dàcych celami wojskowymi; (
41. vi)zabijanie lub ranienie nieprzyjaciela, który z∏o˝ywszy broƒ lub nie majàc ju˝ Êrodków obrony, zda∏ si´ na ∏ask´; (vii) bezpodstawne u˝ywanie flagi rozjemczej lub sztandaru, lub oznak wojskowych i munduru nieprzyjaciela, lub Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak równie˝ oznak rozró˝niajàcych, ustanowionych przez Konwencje Genewskie, skutkujàce Êmiercià lub powa˝nym zranieniem osoby; (viii) przesiedlanie, bezpoÊrednio lub poÊrednio, przez mocarstwo okupujàce cz´Êci w∏asnej ludnoÊci cywilnej na terytorium okupowane Poz. 708 lub deportacja albo przesiedlanie ca∏oÊci lub cz´Êci ludnoÊci cywilnej zamieszka∏ej na terytorium okupowanym w ramach tego terytorium lub poza nie; (
42. ix)zamierzone kierowanie ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem ˝e nie sà one celami wojskowymi; (
43. x)poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub osób; (
44. xi)podst´pne zabijanie lub ranienie osób nale˝àcych do ludnoÊci lub wojsk nieprzyjaciela; (xii) og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane ˝ycie; (xiii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecznoÊç wojenna; (xiv) og∏aszanie praw i roszczeƒ obywateli strony przeciwnej za wygas∏e, zawieszone lub niedopuszczalne do dochodzenia przed sàdem; (
45. xv)zmuszanie obywateli strony przeciwnej do uczestnictwa w dzia∏aniach wojennych skierowanych przeciwko ich krajowi, nawet gdy pozostawali oni w s∏u˝bie strony wojujàcej przed rozpocz´ciem wojny; (xvi) wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet zdobytych szturmem; (xvii) u˝ywanie trucizny lub zatrutej broni; (xviii) u˝ywanie gazów duszàcych, trujàcych lub innych oraz wszelkich podobnych cieczy, materia∏ów i urzàdzeƒ; (xix) stosowanie pocisków, które z ∏atwoÊcià rozszerzajà si´ lub sp∏aszczajà w ciele cz∏owieka, takich jak pociski z twardà ∏uskà, która nie pokrywa w ca∏oÊci rdzenia lub jest ponacinana; (
46. xx)stosowanie broni, pocisków i materia∏ów oraz sposobów prowadzenia wojny, które z natury rzeczy powodujà zb´dne szkody lub nadmierne cierpienie lub które ze swej istoty stanowià naruszanie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych, pod warunkiem ˝e taka broƒ, pociski i materia∏y, a tak˝e sposoby prowadzenia wojny sà obj´te ca∏kowitym zakazem i sà wymienione w aneksie do niniejszego statutu w wyniku poprawki przyj´tej zgodnie z odpowiednimi postanowieniami artyku∏ów 121 i 123; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5049 — Poz. 708 (xxi) dopuszczanie si´ zamachów na godnoÊç osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie; majàcych zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego, mianowicie: (xxii) dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 2 (f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie Konwencji Genewskich; (
47. i)zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych; (xxiii) u˝ywanie osób cywilnych lub innych chronionych osób do ochraniania swojà obecnoÊcià punktów, obszarów lub si∏ wojskowych przed dzia∏aniami wojskowymi; (xxiv) zamierzone kierowanie ataków na budynki, materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym; (xxv) zamierzone g∏odzenie osób cywilnych jako metoda prowadzenia dzia∏aƒ wojennych poprzez pozbawianie tych osób Êrodków niezb´dnych do ˝ycia, w tym umyÊlne pozbawianie racji ˝ywnoÊciowych przewidzianych w Konwencjach Genewskich; (xxvi) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´tnastego roku ˝ycia do narodowych si∏ zbrojnych lub faktyczne u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych; (
48. c)w przypadku wybuchu konfliktu zbrojnego niemajàcego charakteru mi´dzynarodowego, powa˝ne naruszenia artyku∏u 3, wspólnego dla czterech Konwencji Genewskich, mianowicie nast´pujàce czyny pope∏nione wobec osób niebioràcych bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych, w∏àcznie z cz∏onkami si∏ zbrojnych, którzy z∏o˝yli broƒ, oraz osób wy∏àczonych z walki na skutek choroby, ran, pozbawienia wolnoÊci lub z jakiegokolwiek innego powodu: (
49. i)zamachy na ˝ycie i nietykalnoÊç cielesnà, a w szczególnoÊci zabójstwa we wszelkiej postaci, okaleczenia, okrutne traktowanie i tortury; (
50. ii)zamachy na godnoÊç osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie; (iii) branie zak∏adników; (
51. iv)skazywanie i wykonywanie egzekucji bez uprzedniego wyroku, wydanego przez nale˝ycie ukonstytuowany sàd dajàcy gwarancje procesowe powszechnie uznane za niezb´dne; (
52. d)ust´p 2(
53. c)ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze; (
54. e)inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów w obr´bie ustalonych ram prawa mi´dzynarodowego (
55. ii)zamierzone kierowanie ataków na budynki, materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym; (iii) zamierzone kierowanie ataków na personel, instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy zwiàzane z pomocà z humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo, jak sà one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (
56. iv)zamierzone kierowanie ataków na budynki przeznaczone na cele religijne, edukacyjne, artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem ˝e nie sà one celami wojskowymi; (
57. v)wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet zdobytych szturmem; (
58. vi)dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 2(f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie artyku∏u 3 wspólnego czterem Konwencjom Genewskim; (vii) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´tnastego roku ˝ycia do si∏ zbrojnych lub u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych; (viii) zarzàdzanie przesiedleƒ ludnoÊci cywilnej z powodów zwiàzanych z konfliktem zbrojnym, chyba ˝e wymaga tego potrzeba zapewnienia bezpieczeƒstwa ludnoÊci cywilnej lub jest to podyktowane koniecznoÊcià wojskowà; (
59. ix)podst´pne zabijanie lub ranienie walczàcego nieprzyjaciela; (
60. x)og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane ˝ycie; (
61. xi)poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub osób; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5050 — (xii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecznoÊç wojenna; (
62. f)ust´p 2(
63. e)ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze; ma natomiast zastosowanie do konfliktów zbrojnych, majàcych miejsce na terytorium paƒstwa, gdzie toczy si´ przed∏u˝ajàcy si´ konflikt zbrojny mi´dzy w∏adzami paƒstwowymi a zorganizowanymi, zbrojnymi ugrupowaniami lub pomi´dzy takimi ugrupowaniami. 3. ˚adne z postanowieƒ ust´pu 2 (
64. c)i (
65. e)nie wp∏ywa na odpowiedzialnoÊç Rzàdu za utrzymanie lub przywrócenie prawa i porzàdku w paƒstwie oraz obron´ jednoÊci i integralnoÊci terytorialnej paƒstwa przy u˝yciu usprawiedliwionych Êrodków. Artyku∏ 9 Elementy Definicji Zbrodni 1. Elementy Definicji Zbrodni stanowià pomoc dla Trybuna∏u w interpretacji i stosowaniu artyku∏u 6, 7 i 8. Przyjmowane sà wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron. 2. Poprawki do Elementów Definicji Zbrodni mogà zostaç zg∏oszone przez: (
66. a)Ka˝de Paƒstwo-Stron´; (
67. b)s´dziów, o ile za poprawkà opowiedzia∏a si´ bezwzgl´dna wi´kszoÊç spoÊród nich; Poz. 708 rysdykcj´ jedynie w odniesieniu do zbrodni pope∏nionych po wejÊciu w ˝ycie statutu w stosunku do tego paƒstwa, chyba ˝e paƒstwo to z∏o˝y∏o deklaracj´ na podstawie artyku∏u 12 ust´p 3. Artyku∏ 12 Przes∏anki wykonywania jurysdykcji 1. Paƒstwo, które staje si´ Stronà statutu, uznaje tym samym jurysdykcj´ Trybuna∏u w odniesieniu do zbrodni wymienionych w artykule 5. 2. W przypadku okreÊlonym w artykule 13 punkcie (
68. a)lub (c), Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´, je˝eli jedno lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych paƒstw jest Paƒstwem-Stronà niniejszego statutu lub uzna∏o jurysdykcj´ Trybuna∏u w trybie wskazanym w ust´pie 3: (
69. a)Paƒstwo, na terytorium którego zosta∏ pope∏niony czyn, lub — je˝eli zbrodnia zosta∏a pope∏niona na pok∏adzie statku wodnego lub powietrznego — Paƒstwo rejestracji statku wodnego lub powietrznego; (
70. b)Paƒstwo, którego obywatelem jest osoba oskar˝ona o pope∏nienie zbrodni. 3. Je˝eli zgodnie z ust´pem 2 wymagane jest uznanie jurysdykcji Trybuna∏u przez Paƒstwo, które nie jest Stronà statutu, paƒstwo to mo˝e, w drodze deklaracji z∏o˝onej Sekretarzowi, uznaç jurysdykcj´ Trybuna∏u w odniesieniu do danej zbrodni. Paƒstwo uznajàce jurysdykcj´ powinno zgodnie z cz´Êcià IX podjàç wspó∏prac´ z Trybuna∏em bez zw∏oki i bez zastrze˝eƒ. Artyku∏ 13 Wykonywanie jurysdykcji Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´ zgodnie z postanowieniami niniejszego statutu w odniesieniu do zbrodni wymienionych w artykule 5, je˝eli: (
71. c)Prokuratora. Poprawki przyjmuje Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów. 3. Elementy Definicji Zbrodni i poprawki do nich powinny byç zgodne z niniejszym statutem. Artyku∏ 10 ˚adne z postanowieƒ niniejszej cz´Êci nie mo˝e byç interpretowane jako ograniczajàce lub naruszajàce w jakikolwiek sposób istniejàce i rozwijajàce si´ zasady prawa mi´dzynarodowego dla celów innych ni˝ niniejszy statut. (
72. a)sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Paƒstwo-Stron´ w trybie artyku∏u 14;
73. b)sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Rad´ Bezpieczeƒstwa, dzia∏ajàcà na podstawie rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; lub (
74. c)post´powanie przygotowawcze w odniesieniu do takiej zbrodni zosta∏o wszcz´te przez Prokuratora na podstawie artyku∏u 15. Artyku∏ 11 Artyku∏ 14 Jurysdykcja ratione temporis Przedstawienie sytuacji przez Paƒstwo-Stron´ 1. Jurysdykcjà Trybuna∏u obj´te sà wy∏àcznie zbrodnie pope∏nione po wejÊciu w ˝ycie niniejszego statutu. 1. Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç Prokuratorowi sytuacj´ wskazujàcà na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni obj´tych jurysdykcjà Trybuna∏u, ˝àdajàc od Prokuratora wst´pnego zbadania sprawy w celu ustalenia, czy nale˝y postawiç zarzut pope∏nienia tych zbrodni konkretnej osobie lub wi´kszej liczbie osób. 2. Je˝eli paƒstwo stanie si´ Stronà statutu po jego wejÊciu w ˝ycie, Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swojà ju- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5051 — 2. W miar´ mo˝liwoÊci przedstawienie powinno wskazywaç odpowiednie okolicznoÊci sprawy i powinno byç poparte dokumentami, które sà dost´pne paƒstwu przedstawiajàcemu sytuacj´. Poz. 708 dzia∏ajàcà w oparciu o rezolucj´ podj´tà na mocy rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; wniosek mo˝e zostaç ponowiony przez Rad´ na tych samych warunkach. Artyku∏ 17 Artyku∏ 15 Przes∏anki dopuszczalnoÊci Prokurator 1. Prokurator mo˝e proprio motu dokonaç wst´pnego zbadania sprawy na podstawie informacji o zbrodniach podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u. 2. Prokurator bada wiarygodnoÊç otrzymanej informacji. W tym celu mo˝e ˝àdaç dodatkowych informacji od paƒstw, organów Narodów Zjednoczonych, organizacji mi´dzyrzàdowych lub pozarzàdowych i innych wiarygodnych êróde∏, które uwa˝a za w∏aÊciwe, oraz mo˝e zapoznawaç si´ z pisemnymi lub ustnymi zeznaniami w siedzibie Trybuna∏u. 3. Je˝eli Prokurator uzna, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do prowadzenia post´powania przygotowawczego, sk∏ada do Izby Przygotowawczej wniosek o upowa˝nienie do wszcz´cia tego post´powania, wraz z zebranymi w sprawie materia∏ami, na których wniosek jest oparty. Pokrzywdzeni mogà sk∏adaç oÊwiadczenia do Izby Przygotowawczej zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. 4. Je˝eli po rozpoznaniu wniosku i do∏àczonych materia∏ów Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego i ˝e sprawa wydaje si´ byç obj´ta jurysdykcjà Trybuna∏u, Izba udziela upowa˝nienia do wszcz´cia tego post´powania, bez przesàdzania póêniejszego rozstrzygni´cia Trybuna∏u co do jurysdykcji i dopuszczalnoÊci sprawy. 5. Odmowa udzielenia upowa˝nienia do wszcz´cia post´powania przygotowawczego przez Izb´ Przygotowawczà nie wyklucza mo˝liwoÊci z∏o˝enia przez Prokuratora kolejnego wniosku w oparciu o nowe fakty lub dowody odnoszàce si´ do tego samego stanu faktycznego. 6. Je˝eli po wst´pnym zbadaniu sprawy przewidzianym w ust´pach 1 i 2 Prokurator stwierdzi, ˝e przedstawiona informacja nie stanowi uzasadnionej podstawy do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, informuje o tym zawiadamiajàcych. Nie pozbawia to jednak Prokuratora mo˝liwoÊci badania dalszych przedstawianych mu informacji odnoszàcych si´ do tego samego stanu faktycznego, w Êwietle nowych faktów lub dowodów. Artyku∏ 16 Odroczenie wszcz´cia i zawieszenie post´powania przygotowawczego Nie mo˝na wszczàç ani prowadziç post´powania przygotowawczego na podstawie niniejszego statutu przez okres 12 miesi´cy od chwili zwrócenia si´ do Trybuna∏u z takim wnioskiem przez Rad´ Bezpieczeƒstwa, 1. Majàc na wzgl´dzie ust´p 10 Preambu∏y i artyku∏ 1, Trybuna∏ orzeka, ˝e sprawa jest niedopuszczalna, je˝eli: (
75. a)sprawa jest przedmiotem post´powania karnego w paƒstwie, do którego jurysdykcji sprawa ta nale˝y, chyba ˝e paƒstwo to nie wyra˝a woli lub jest niezdolne do rzeczywistego przeprowadzenia post´powania karnego; (
76. b)w sprawie by∏o prowadzone post´powanie przygotowawcze w paƒstwie, do którego jurysdykcji sprawa ta nale˝y, i paƒstwo to postanowi∏o zaniechaç wniesienia oskar˝enia przeciwko osobie podejrzanej, chyba ˝e decyzja taka zosta∏a spowodowana brakiem woli lub niezdolnoÊcià tego paƒstwa do rzeczywistego Êcigania; (
77. c)osoba podejrzana zosta∏a ju˝ osàdzona z powodu czynu b´dàcego przedmiotem skargi i rozprawa przed Trybuna∏em jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 20 ust´p 3; (
78. d)waga sprawy nie usprawiedliwia dalszego dzia∏ania Trybuna∏u. 2. W celu ustalenia braku woli w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy majàc na wzgl´dzie zasady rzetelnego procesu, uznane w prawie mi´dzynarodowym, wyst´puje jedna lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych okolicznoÊci: (
79. a)post´powanie zosta∏o wszcz´te lub toczy si´ albo decyzja krajowa zosta∏a podj´ta w celu uchronienia osoby podejrzanej od odpowiedzialnoÊci karnej za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, wymienione w artykule 5; (
80. b)mia∏a miejsce nieusprawiedliwiona zw∏oka w prowadzeniu post´powania, której w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy nie da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej; (
81. c)post´powanie nie by∏o lub nie jest prowadzone w sposób niezawis∏y lub bezstronny, ani te˝ nie by∏o lub nie jest prowadzone w sposób, który w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej. 3. W celu stwierdzenia niezdolnoÊci w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy na skutek ca∏kowitego lub znacznego rozpadu lub nieosiàgalnoÊci krajowego wymiaru sprawiedliwoÊci paƒstwo nie jest w stanie ujàç oskar˝onego bàdê uzyskaç niezb´dnych dowodów i zeznaƒ lub w inny sposób jest niezdolne do prowadzenia post´powania. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5052 — Artyku∏ 18 Wst´pne orzeczenie o dopuszczalnoÊci 1. Je˝eli sytuacja zosta∏a przedstawiona Trybuna∏owi na podstawie artyku∏u 13 (
82. a)i Prokurator uzna∏, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, lub Prokurator wszczà∏ to post´powanie zgodnie z artyku∏ami 13 (
83. c)i 15, Prokurator zawiadamia wszystkie Paƒstwa-Strony, jak równie˝ te paƒstwa, które w Êwietle dost´pnych informacji sprawowa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danych zbrodni. Prokurator mo˝e zawiadomiç te paƒstwa w sposób poufny i, je˝eli uzna to za konieczne dla ochrony osób, zapobie˝enia zniszczeniu dowodów i zapobie˝enia ukrywaniu si´ osób, mo˝e ograniczyç zakres informacji udzielonej paƒstwu. 2. W ciàgu miesiàca od otrzymania zawiadomienia paƒstwo mo˝e poinformowaç Trybuna∏, ˝e toczy si´ lub toczy∏o si´ post´powanie przygotowawcze przeciwko jego obywatelom lub innym osobom obj´tym jego jurysdykcjà z powodu czynów, które mogà stanowiç zbrodnie wymienione w artykule 5 i które majà zwiàzek z informacjami udost´pnionymi Paƒstwom w zawiadomieniu. Prokurator odst´puje temu paƒstwu, na jego wniosek, prowadzenie post´powania przygotowawczego przeciwko tym osobom, chyba ˝e na wniosek Prokuratora Izba Przygotowawcza postanowi upowa˝niç Prokuratora do prowadzenia post´powania przygotowawczego. 3. Odstàpienie paƒstwu post´powania przygotowawczego podlega ponownemu badaniu przez Prokuratora po up∏ywie szeÊciu miesi´cy od daty odstàpienia oraz w razie istotnej zmiany okolicznoÊci wskazujàcych na brak woli lub mo˝liwoÊci rzeczywistego przeprowadzenia post´powania przygotowawczego przez to paƒstwo. 4. Zainteresowanemu paƒstwu oraz Prokuratorowi przys∏uguje odwo∏anie od orzeczenia Izby Przygotowawczej do Izby Odwo∏awczej stosownie do artyku∏u 82 ust´p 2. Odwo∏anie mo˝e zostaç rozpoznane w trybie przyspieszonym. 5. Je˝eli Prokurator odstàpi∏ paƒstwu post´powanie przygotowawcze na podstawie ust´pu 2, mo˝e ˝àdaç od zainteresowanego paƒstwa okresowego przedstawiania informacji na temat post´pu w prowadzeniu tego post´powania i wniesionych aktów oskar˝enia. Paƒstwa-Strony udzielajà odpowiedzi na takie ˝àdania bez nieuzasadnionej zw∏oki. 6. W trakcie rozpoznawania sprawy przez Izb´ Przygotowawczà oraz w razie odstàpienia przez Prokuratora od post´powania przygotowawczego na podstawie niniejszego artyku∏u, Prokurator mo˝e wyjàtkowo ubiegaç si´ o upowa˝nienie go przez Izb´ Przygotowawczà do przeprowadzenia niezb´dnych czynnoÊci Êledczych w celu zabezpieczenia dowodów, je˝eli istnieje niepowtarzalna mo˝liwoÊç uzyskania istotnych dowodów albo powa˝ne niebezpieczeƒstwo, ˝e dowody te nie b´dà dost´pne w póêniejszym czasie. Poz. 708 7. Paƒstwo, które odwo∏a∏o si´ od orzeczenia Izby Przygotowawczej na podstawie tego artyku∏u, mo˝e wnieÊç sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy na podstawie artyku∏u 19, powo∏ujàc si´ na nowe wa˝ne fakty lub istotnà zmian´ okolicznoÊci sprawy. Artyku∏ 19 Sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u lub dopuszczalnoÊci sprawy 1. Trybuna∏ bada, czy wniesiona sprawa podlega jego jurysdykcji. Trybuna∏ mo˝e z urz´du stwierdziç dopuszczalnoÊç sprawy na podstawie artyku∏u 17. 2. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy w oparciu o przes∏anki z artyku∏u 17 lub sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony przez: (
84. a)oskar˝onego lub osob´, w stosunku do której wydano nakaz aresztowania lub wezwanie do stawienia si´ na podstawie artyku∏u 58; (
85. b)paƒstwo, które ma jurysdykcj´ w danej sprawie z uwagi na to, ˝e prowadzi lub prowadzi∏o post´powanie karne w danej sprawie; lub (
86. c)paƒstwo, od którego wymagane jest uznanie jurysdykcji na podstawie artyku∏u 12. 3. Prokurator mo˝e ˝àdaç od Trybuna∏u wydania orzeczenia w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci. W post´powaniu dotyczàcym jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci podmioty, które przedstawi∏y sytuacj´ na podstawie artyku∏u 13, jak równie˝ pokrzywdzeni mogà przed∏o˝yç Trybuna∏owi swoje uwagi. 4. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony tylko raz przez ka˝dà z osób lub paƒstw wymienionych w ust´pie 2. Sprzeciw powinien zostaç z∏o˝ony przed rozpocz´ciem lub w chwili rozpocz´cia rozprawy. W wyjàtkowych okolicznoÊciach Trybuna∏ mo˝e udzieliç zezwolenia na wniesienie sprzeciwu wi´cej ni˝ raz albo po rozpocz´ciu rozprawy. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy wniesiony w chwili rozpocz´cia rozprawy lub w terminie póêniejszym za pozwoleniem Trybuna∏u mo˝e byç oparty jedynie na postanowieniu zawartym w artykule 17 ust´p 1 (c). 5. Paƒstwo wymienione w ust´pie 2 (
87. b)i (
88. c)powinno wnieÊç sprzeciw przy pierwszej mo˝liwej okazji. 6. Przed zatwierdzeniem zarzutów oskar˝enia sprzeciwy wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u wnosi si´ do Izby Przygotowawczej. Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia wnosi si´ je do Izby Orzekajàcej. Od decyzji w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci przys∏uguje odwo∏anie do Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 82. 7. Je˝eli sprzeciw zosta∏ wniesiony przez paƒstwo, o którym mowa w ust´pie 2 (
89. b)lub (c), prokurator zawiesza Êledztwo do czasu wydania przez Trybuna∏ orzeczenia zgodnie z artyku∏em 17. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5053 — 8. Do czasu wydania przez Trybuna∏ stosownego orzeczenia Prokurator mo˝e staraç si´ o upowa˝nienie go przez Trybuna∏ do: (
90. a)podj´cia niezb´dnych czynnoÊci Êledczych, o których mowa w artykule 18 ust´p 6; (
91. b)odebrania oÊwiadczeƒ lub zeznaƒ od Êwiadków lub dokoƒczenia gromadzenia i badania dowodów, które rozpocz´∏o si´ przed wniesieniem sprzeciwu; (
92. c)zapobie˝enia, we wspó∏pracy z odpowiednimi paƒstwami, ukrywaniu si´ osób, w stosunku do których Prokurator z∏o˝y∏ wniosek o wydanie nakazu aresztowania na podstawie artyku∏u 58. 9. Wniesienie sprzeciwu nie pozbawia skutecznoÊci ˝adnej czynnoÊci dokonanej przez Prokuratora ani ˝adnego zarzàdzenia lub nakazu wydanego przez Trybuna∏ przed z∏o˝eniem sprzeciwu. 10. Je˝eli Trybuna∏ uzna∏, ˝e sprawa jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 17, Prokurator mo˝e z∏o˝yç wniosek o uchylenie decyzji, je˝eli jest przekonany, ˝e ujawni∏y si´ nowe fakty podwa˝ajàce podstawy wczeÊniejszego uznania sprawy za niedopuszczalnà na podstawie artyku∏u 17. Poz. 708 Artyku∏ 21 Prawo w∏aÊciwe 1. Trybuna∏ stosuje: (
93. a)w pierwszej kolejnoÊci niniejszy statut, Elementy Definicji Zbrodni, Regu∏y Procesowe i Dowodowe; (
94. b)w drugiej kolejnoÊci odpowiednie traktaty oraz zasady i regu∏y prawa mi´dzynarodowego, ∏àcznie z uznanymi zasadami mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych; (
95. c)w razie braku (
96. a)i (
97. b)— ogólne zasady prawa wyinterpretowane przez Trybuna∏ z praw krajowych ró˝nych systemów prawnych Êwiata, a we w∏aÊciwych przypadkach — w∏àcznie z prawem krajowym paƒstw, które same wykonywa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danej zbrodni, o ile zasady te nie sà niezgodne z niniejszym statutem, prawem mi´dzynarodowym i uznanymi przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà normami i standardami. 2. Trybuna∏ mo˝e stosowaç zasady i regu∏y zgodnie z ich interpretacjà zawartà w poprzednich orzeczeniach. 11. Je˝eli Prokurator majàc na wzgl´dzie przes∏anki wymienione w artykule 17 odst´puje paƒstwu post´powanie przygotowawcze, mo˝e ˝àdaç, aby paƒstwo to udost´pni∏o mu informacje na temat prowadzonego post´powania. Na wniosek paƒstwa informacja ta jest poufna. Je˝eli Prokurator nast´pnie podejmie decyzj´ o wszcz´ciu post´powania przygotowawczego, zawiadamia o tym paƒstwo, któremu odstàpiono prowadzenie post´powania. 3. Stosowanie i interpretacja prawa na podstawie niniejszego artyku∏u muszà byç zgodne z uznanymi przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà prawami cz∏owieka i pozbawione jakiegokolwiek negatywnego ró˝nicowania opartego na podstawach takich jak p∏eç (gender) w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, wiek, rasa, kolor skóry, j´zyk, religia lub wierzenia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe, etniczne lub spo∏eczne, majàtek, urodzenie lub inny status. Artyku∏ 20 CZ¢Âå III. OGÓLNE ZASADY PRAWA KARNEGO Ne bis in idem Artyku∏ 22 1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, nikt nie mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za czyn b´dàcy zbrodnià, w zwiàzku z którà osoba ta zosta∏a skazana lub uniewinniona przez Trybuna∏. Nullum crimen sine lege 2. Nikt nie mo˝e byç sàdzony przez inny sàd za zbrodnie wymienione w artykule 5, w zwiàzku z którymi osoba ta zosta∏a ju˝ skazana lub uniewinniona przez Trybuna∏. 3. Nikt, kto zosta∏ ju˝ osàdzony przez inny sàd za czyn opisany w artykule 6, 7 lub 8, nie mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za ten sam czyn, chyba ˝e post´powanie przed innym sàdem: (
98. a)by∏o prowadzone w celu uchronienia danej osoby przed odpowiedzialnoÊcià karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u; lub (
99. b)nie by∏o prowadzone w sposób niezale˝ny lub bezstronny, stosownie do norm rzetelnego procesu uznanych przez prawo mi´dzynarodowe, a w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy sposób jego prowadzenia wskazuje na brak zamiaru wymierzenia sprawiedliwoÊci tej osobie. 1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu, je˝eli jego czyn w chwili pope∏nienia nie stanowi∏ zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u. 2. Definicja zbrodni powinna byç interpretowana dos∏ownie i nie mo˝e byç rozszerzana w drodze analogii. W razie niejasnoÊci, definicja powinna byç interpretowana na korzyÊç osoby podejrzanej, oskar˝onej lub skazanej. 3. Niniejszy artyku∏ nie stoi na przeszkodzie uznaniu jakiegokolwiek zachowania za przest´pstwo na podstawie prawa mi´dzynarodowego, niezale˝nie od niniejszego statutu. Artyku∏ 23 Nulla poena sine lege Osobie skazanej przez Trybuna∏ mo˝e zostaç wymierzona kara jedynie zgodnie z niniejszym statutem. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5054 — Artyku∏ 24 Zasada retroaktywnoÊci ratione personae 1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu za czyn pope∏niony przed wejÊciem w ˝ycie statutu. 2. Je˝eli przed wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie ma miejsce zmiana przepisów prawa majàcych zastosowanie w danej sprawie, stosuje si´ prawo wzgl´dniejsze dla osoby podejrzanej, oskar˝onej lub skazanej. Poz. 708 tu, je˝eli osoba ta ca∏kowicie i dobrowolnie odst´puje od przest´pczego zamiaru. 4. ˚adne z postanowieƒ niniejszego statutu odnoszàcych si´ do indywidualnej odpowiedzialnoÊci karnej nie ma wp∏ywu na odpowiedzialnoÊç paƒstwa na podstawie prawa mi´dzynarodowego. Artyku∏ 26 Wy∏àczenie jurysdykcji wobec osób poni˝ej osiemnastego roku ˝ycia Artyku∏ 25 Jurysdykcjà Trybuna∏u nie sà obj´te osoby, które nie ukoƒczy∏y 18 roku ˝ycia w chwili pope∏nienia zarzucanej im zbrodni. Indywidualna odpowiedzialnoÊç karna Artyku∏ 27 1. Jurysdykcja Trybuna∏u okreÊlona statutem ma zastosowanie do osób fizycznych. IrrelewantnoÊç pe∏nionej funkcji publicznej 2. Osoba, która pope∏ni∏a zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u, ponosi indywidualnie odpowiedzialnoÊç karnà i podlega karze na podstawie niniejszego statutu. 3. OdpowiedzialnoÊci karnej i karze za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u podlega na podstawie niniejszego statutu osoba, która: (
100. a)pope∏nia takà zbrodni´ sama, wspólnie z innà osobà albo za poÊrednictwem innej osoby bez wzgl´du na to, czy ta inna osoba ponosi odpowiedzialnoÊç karnà; (
101. b)zleca, namawia bàdê nak∏ania do pope∏nienia takiej zbrodni, zarówno w przypadku jej dokonania, jak i usi∏owania; (
102. c)w celu u∏atwienia pope∏nienia takiej zbrodni pomaga, pod˝ega bàdê w inny sposób przyczynia si´ do dokonania lub usi∏owania, w∏àcznie z dostarczeniem Êrodków do jej pope∏nienia; (
103. d)w jakikolwiek inny sposób przyczynia si´ do dokonania lub usi∏owania takiej zbrodni przez grup´ osób dzia∏ajàcych we wspólnym celu; takie przyczynienie si´ musi byç zamierzone oraz musi: (
104. i)zostaç podj´te w celu u∏atwienia dzia∏alnoÊci przest´pczej lub przest´pczego celu grupy, je˝eli dzia∏alnoÊç lub cel obejmuje pope∏nienie zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u; albo (
105. ii)zostaç podj´te ze ÊwiadomoÊcià zamiaru pope∏nienia zbrodni przez grup´; (
106. e)w przypadku zbrodni ludobójstwa bezpoÊrednio i publicznie pod˝ega do pope∏nienia ludobójstwa; (
107. f)usi∏uje pope∏niç takà zbrodni´ poprzez podj´cie dzia∏aƒ rozpoczynajàcych jej dokonanie, jednak do takiego dokonania nie dochodzi z powodów niezale˝nych od zamiaru osoby; jednak osoba, która zaniecha wysi∏ków podj´tych w celu pope∏nienia zbrodni lub w inny sposób zapobiega jej dokonaniu, nie podlega karze na mocy niniejszego statu- 1. Niniejszy statut ma równe zastosowanie do wszystkich osób, bez jakichkolwiek ró˝nic wynikajàcych z pe∏nienia funkcji publicznej. W szczególnoÊci pe∏nienie funkcji g∏owy paƒstwa czy szefa rzàdu, cz∏onka rzàdu czy parlamentu, wybieralnego przedstawiciela lub funkcjonariusza paƒstwowego w ˝adnym razie nie mo˝e zwolniç sprawcy od odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej niniejszym statutem, ani nie mo˝e samo w sobie stanowiç podstawy do zmniejszenia wymiaru kary. 2. Immunitety i inne przywileje zwiàzane z pe∏nieniem funkcji publicznej danej osoby, przewidziane przez prawo krajowe lub mi´dzynarodowe, nie stanowià przeszkody do wykonywania jurysdykcji Trybuna∏u wobec takiej osoby. Artyku∏ 28 OdpowiedzialnoÊç dowódców i innych prze∏o˝onych W uzupe∏nieniu innych przes∏anek odpowiedzialnoÊci karnej okreÊlonych niniejszym statutem za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u: (
108. a)dowódca wojskowy lub inna osoba dzia∏ajàca faktycznie jako dowódca wojskowy ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, pope∏nione przez si∏y zbrojne pozostajàce pod jego rzeczywistym dowództwem i kontrolà bàdê rzeczywistà w∏adzà i kontrolà, na skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad si∏ami zbrojnymi, je˝eli: (
109. i)ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba albo wiedzia∏a, albo, bioràc pod uwag´ okolicznoÊci w danym czasie, powinna by∏a wiedzieç, ˝e si∏y zbrojne pope∏nia∏y czy zmierza∏y do pope∏nienia takich zbrodni; oraz (
110. ii)ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba nie podj´∏a wszystkich niezb´dnych i rozsàdnych Êrodków b´dàcych w jej mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania od pope∏nienia takich zbrodni albo skierowania sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania karnego; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5055 — (
111. b)w odniesieniu do stosunków zwierzchnictwa i podleg∏oÊci innych ni˝ okreÊlone pod literà (
112. a)prze∏o˝ony ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u pope∏nione przez podw∏adnych znajdujàcych si´ pod jego faktycznà w∏adzà i kontrolà, je˝eli dosz∏o do nich na skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad podw∏adnymi, je˝eli: (
113. i)prze∏o˝ony wiedzia∏ albo Êwiadomie zlekcewa˝y∏ informacj´, która wyraênie wskazywa∏a na to, ˝e podw∏adni pope∏niali lub zmierzali do pope∏nienia takich zbrodni; (
114. ii)takie zbrodnie dotyczy∏y dzia∏alnoÊci obj´tej rzeczywistà odpowiedzialnoÊcià i kontrolà prze∏o˝onego; i (iii) prze∏o˝ony nie podjà∏ wszystkich niezb´dnych i rozsàdnych Êrodków pozostajàcych w jego mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania od pope∏nienia takich zbrodni albo skierowania sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania karnego. Artyku∏ 29 Wy∏àczenie przedawnienia Zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u nie podlegajà przedawnieniu. Artyku∏ 30 UmyÊlnoÊç 1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, osoba ponosi odpowiedzialnoÊç karnà i podlega karze za zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u tylko wtedy, gdy Êwiadomie i z zamiarem jej pope∏nienia realizuje znamiona zbrodni. Poz. 708 (
115. a)osoba ta cierpia∏a na chorob´ psychicznà lub upoÊledzenie umys∏owe, które wy∏àcza∏y jej zdolnoÊç rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê te˝ zdolnoÊç pokierowania jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa; (
116. b)osoba ta by∏a w stanie odurzenia, który wy∏àcza∏ jej zdolnoÊç do rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê zdolnoÊç pokierowania jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa, chyba ˝e osoba ta dobrowolnie wprawi∏a si´ w stan odurzenia w takich okolicznoÊciach, ˝e wiedzia∏a o tym lub zlekcewa˝y∏a ryzyko tego, ˝e pod wp∏ywem odurzenia prawdopodobnie pope∏ni czyn stanowiàcy zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u; (
117. c)osoba ta dzia∏a∏a w obronie w∏asnej lub innej osoby lub, w przypadku zbrodni wojennych, w obronie w∏asnoÊci niezb´dnej dla jej przetrwania lub przetrwania innej osoby, lub w∏asnoÊci, która jest niezb´dna do wype∏nienia misji wojskowej, przed bezpoÊrednim i bezprawnym u˝yciem si∏y, w sposób proporcjonalny do stopnia niebezpieczeƒstwa gro˝àcego jej samej, innej osobie lub chronionej w∏asnoÊci; fakt, ˝e osoba uczestniczy∏a w operacji obronnej prowadzonej przez si∏y zbrojne, nie stanowi sam w sobie podstawy do wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej w niniejszym punkcie; (
118. d)czyn, który stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, zosta∏ pope∏niony w wyniku przymusu spowodowanego groêbà bezpoÊredniego pozbawienia ˝ycia lub bezpoÊredniego ci´˝kiego uszkodzenia cia∏a wobec tej lub innej osoby, a osoba ta podj´∏a niezb´dne i rozsàdne dzia∏anie w celu usuni´cia tej groêby, przy czym nie zamierza∏a ona spowodowaç szkody wi´kszej ni˝ ta, której chcia∏a uniknàç; taka groêba mo˝e byç albo: (
119. i)wywo∏ana przez innà osob´; albo 2. W rozumieniu niniejszego artyku∏u osoba dzia∏a z zamiarem, je˝eli: (
120. a)w odniesieniu do czynu — osoba ta zmierza do jego pope∏nienia; (
121. b)w odniesieniu do skutku czynu — osoba ta zamierza wywo∏aç taki skutek lub jest Êwiadoma, ˝e taki skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie zdarzeƒ. 3. W rozumieniu niniejszego artyku∏u „ÊwiadomoÊç” oznacza wiedz´, ˝e istnieje okreÊlona okolicznoÊç albo ˝e skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie zdarzeƒ. Poj´cie „Êwiadomie” nale˝y rozumieç odpowiednio. (
122. ii)wywo∏ana przez inne okolicznoÊci, nad którymi ta osoba nie mia∏a kontroli. 2. Trybuna∏ orzeka o istnieniu podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych niniejszym statutem w oparciu o konkretne okolicznoÊci rozpatrywanej sprawy. 3. Na rozprawie Trybuna∏ mo˝e uwzgl´dniç innà podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej ni˝ wymieniona w ust´pie 1, je˝eli da si´ jà wyprowadziç z prawa majàcego zastosowanie w danej sprawie zgodnie z artyku∏em 21. Post´powanie dotyczàce uwzgl´dnienia takiej podstawy jest uregulowane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Artyku∏ 31 Artyku∏ 32 Podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej B∏àd co do faktu i b∏àd co do prawa 1. W uzupe∏nieniu innych podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych w niniejszym statucie osoba nie ponosi odpowiedzialnoÊci karnej, je˝eli w chwili pope∏nienia czynu: 1. B∏àd co do faktu stanowi podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej tylko wtedy, gdy wy∏àcza umyÊlnoÊç. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5056 — 2. B∏àd co do prawa odnoÊnie do tego, czy okreÊlony rodzaj czynu stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, nie stanowi podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej. B∏àd co do prawa mo˝e jednak stanowiç podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej, je˝eli wy∏àcza umyÊlnoÊç albo w sytuacji przewidzianej w artykule 33. Artyku∏ 33 Polecenia prze∏o˝onego i nakazy prawa 1. Pope∏nienie przez sprawc´ zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u na skutek wykonania polecenia rzàdu albo prze∏o˝onego wojskowego lub cywilnego nie zwalnia go od odpowiedzialnoÊci karnej, chyba ˝e: (
123. a)na sprawcy cià˝y∏ prawny obowiàzek wykonania polecenia rzàdu lub prze∏o˝onego; (
124. b)sprawca nie wiedzia∏, ˝e polecenie by∏o bezprawne; (
125. c)polecenie nie by∏o oczywiÊcie bezprawne. 2. W rozumieniu przepisów niniejszego artyku∏u polecenia pope∏nienia zbrodni ludobójstwa oraz zbrodni przeciwko ludzkoÊci sà oczywiÊcie bezprawne. CZ¢Âå IV. SK¸AD I ORGANIZACJA TRYBUNA¸U Artyku∏ 34 Poz. 708 4. Sposób wynagradzania s´dziów niepe∏niàcych obowiàzków w pe∏nym wymiarze czasu zostanie uregulowany zgodnie z artyku∏em 49. Artyku∏u 36 Kwalifikacje, nominacja i wybór s´dziów 1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2, Trybuna∏ sk∏ada si´ z 18 s´dziów. 2. (
126. a)Prezydium, dzia∏ajàc w imieniu Trybuna∏u, mo˝e zaproponowaç zwi´kszenie liczby s´dziów wymienionej w ust´pie 1, wskazujàc powody, dla których jest to konieczne i uzasadnione. Sekretariat niezw∏ocznie przekazuje takà propozycj´ wszystkim Paƒstwom-Stronom. (
127. b)Taka propozycja jest nast´pnie rozwa˝ana na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym zgodnie z artyku∏em 112. Propozycja zostaje uznana za przyj´tà, je˝eli zostanie zaakceptowana na posiedzeniu wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron i wchodzi w ˝ycie w terminie okreÊlonym przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. (
128. c)(
129. i)Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta zgodnie z punktem (b), wybór dodatkowych s´dziów odbywa si´ na nast´pnym posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zgodnie z postanowieniami ust´pów 3 do 8 i artyku∏u 37 ust´p 2. Organy Trybuna∏u Trybuna∏ sk∏ada si´ z nast´pujàcych organów: (
130. a)Prezydium; (
131. b)Wydzia∏u Odwo∏awczego, Wydzia∏u Orzekajàcego i Wydzia∏u Przygotowawczego; (
132. c)Urz´du Prokuratora; (
133. d)Sekretariatu. Artyku∏ 35 Kadra s´dziowska 1. Wszyscy s´dziowie sà wybierani jako cz∏onkowie Trybuna∏u w pe∏nym wymiarze czasu i powinni pozostawaç do dyspozycji Trybuna∏u od rozpocz´cia swojej kadencji. 2. S´dziowie wchodzàcy w sk∏ad Prezydium wykonujà swojà funkcj´ w pe∏nym wymiarze czasu od momentu wyboru. 3. JeÊli uzasadnia to obcià˝enie Trybuna∏u pracà, i po uzgodnieniu z innymi jego cz∏onkami, Prezydium mo˝e co pewien czas decydowaç, w jakim stopniu pozostali s´dziowie b´dà wykonywaç swoje obowiàzki w pe∏nym wymiarze czasu. Ustalenia te nie mogà naruszaç postanowieƒ artyku∏u 40. (
134. ii)Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta i wykonana zgodnie z punktem (
135. b)i (c)(i), Prezydium mo˝e nast´pnie w ka˝dym czasie, je˝eli obcià˝enie pracà Trybuna∏u to uzasadnia, zaproponowaç zmniejszenie liczby s´dziów, przy czym liczba s´dziów nie mo˝e zostaç zmniejszona poni˝ej liczby wskazanej w ust´pie 1. Propozycja jest rozpatrywana w trybie okreÊlonym w punkcie (
136. a)i (b). W razie przyj´cia propozycji, liczba s´dziów powinna byç stopniowo zmniejszana w miar´ up∏ywu kadencji s´dziów pe∏niàcych obowiàzki, a˝ do momentu uzyskania wymaganej liczby s´dziów. 3. (
137. a)S´dziowie sà wybierani spoÊród osób o wysokim poziomie moralnym, bezstronnych i uczciwych, posiadajàcych kwalifikacje wymagane w ich Paƒstwach ojczystych do sprawowania najwy˝szych stanowisk sàdowych. (
138. b)Kandydat na s´dziego Trybuna∏u powinien: (
139. i)posiadaç uznane kompetencje w dziedzinie prawa karnego i procedury karnej oraz odpowiednie doÊwiadczenie nabyte w wyniku pe∏nienia funkcji s´dziowskiej, prokuratorskiej, adwokackiej lub innej podobnej w post´powaniu karnym; lub (
140. ii)posiadaç uznane kompetencje w odpowiednich dziedzinach prawa mi´dzynarodowego, takich jak mi´dzynarodowe pra- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5057 — Poz. 708 wo humanitarne i prawa cz∏owieka, oraz rozleg∏à wiedz´ prawniczà i zwiàzane z nià doÊwiadczenie zawodowe przydatne w orzeczniczej pracy Trybuna∏u. (
141. b)Je˝eli w pierwszym g∏osowaniu nie zostanie wybrana wystarczajàca liczba s´dziów, nast´pne g∏osowania odbywajà si´ w trybie przewidzianym w punkcie (
142. a)a˝ do obsadzenia pozosta∏ych miejsc. (
143. c)Kandydat na s´dziego Trybuna∏u musi odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u. 7. WÊród s´dziów nie mo˝e byç wi´cej ni˝ jeden obywatel tego samego paƒstwa. Dla celów cz∏onkostwa Trybuna∏u osob´, która mo˝e byç uwa˝ana za obywatela wi´cej ni˝ jednego paƒstwa, uznaje si´ za obywatela tego paƒstwa, w którym zwykle korzysta ona z praw obywatelskich i politycznych. 4. (
144. a)Kandydatów na s´dziego Trybuna∏u mo˝e przedstawiaç ka˝de Paƒstwo-Strona statutu i powinno to nastàpiç albo: (
145. i)zgodnie z procedurà nominowania kandydatów do sprawowania najwy˝szych stanowisk sàdowych w danym Paƒstwie; albo (
146. ii)zgodnie z procedurà przewidzianà dla nominowania kandydatów do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci okreÊlonà w Statucie tego Trybuna∏u. Do aktów nominacji nale˝y do∏àczyç oÊwiadczenie wskazujàce z niezb´dnà dok∏adnoÊcià, w jaki sposób kandydat spe∏nia wymogi okreÊlone w ust´pie 3. (
147. b)Ka˝de Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç jednego kandydata, który niekoniecznie musi byç jego obywatelem, ale musi byç obywatelem Paƒstwa-Strony. (
148. c)Zgromadzenie Paƒstw-Stron mo˝e, jeÊli uzna to za wskazane, zdecydowaç o utworzeniu Komitetu Doradczego do spraw Nominacji. W takim przypadku sk∏ad i zakres obowiàzków Komitetu okreÊla Zgromadzenie Paƒstw-Stron. 5. Na potrzeby wyborów tworzy si´ dwie listy kandydatów: list´ A zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(i); i list´ B zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(ii). Kandydat posiadajàcy wystarczajàce kwalifikacje przewidziane dla obu list mo˝e wskazaç list´, na której ma byç umieszczone jego nazwisko. W czasie pierwszych wyborów do Trybuna∏u przynajmniej dziewi´ciu s´dziów powinno byç wybranych z listy A i co najmniej pi´ciu s´dziów z listy B. Nast´pne wybory sà organizowane w taki sposób, aby w Trybunale utrzymaç w∏aÊciwà proporcj´ s´dziów o kwalifikacjach z obu list. 6. (
149. a)S´dziowie sà wybierani w g∏osowaniu tajnym na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym w tym celu zgodnie z artyku∏em 112. Z zastrze˝eniem ust´pu 7, osobami wybranymi na s´dziów Trybuna∏u b´dzie osiemnastu kandydatów, którzy otrzymajà najwi´kszà liczb´ g∏osów przy udziale dwóch trzecich obecnych i g∏osujàcych Paƒstw-Stron. 8. (
150. a)Paƒstwa-Strony, dokonujàc wyboru s´dziów, biorà pod uwag´ potrzeb´ zapewnienia wÊród cz∏onków Trybuna∏u: (
151. i)reprezentacji g∏ównych systemów prawnych Êwiata; (
152. ii)sprawiedliwego podzia∏u geograficznego; i (iii) sprawiedliwej reprezentacji s´dziów p∏ci ˝eƒskiej i m´skiej.
153. b)Paƒstwa-Strony powinny równie˝ uwzgl´dniç potrzeb´ wybrania s´dziów posiadajàcych wiedz´ prawniczà w specjalistycznych dziedzinach, obejmujàcà mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy wobec kobiet i dzieci. 9. (
154. a)Z zastrze˝eniem punktu (b), s´dziowie sà wybierani na okres dziewi´ciu lat i, z zastrze˝eniem punktu (
155. c)i artyku∏u 37 ust´p 2, nie mogà byç wybrani powtórnie.
156. b)W czasie pierwszych wyborów jedna trzecia spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania wybrana na okres trzyletni; jedna trzecia spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania wybrana na okres szeÊcioletni. Kadencja pozosta∏ych wybranych s´dziów trwa dziewi´ç lat. (
157. c)S´dzia wybrany na okres trzech lat zgodnie z punktem (
158. b)mo˝e zostaç wybrany ponownie na pe∏nà kadencj´. 10. Niezale˝nie od postanowieƒ ust´pu 9 s´dzia wchodzàcy w sk∏ad Izby Orzekajàcej lub Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 39 kontynuuje wype∏nianie obowiàzków w celu zakoƒczenia rozprawy lub post´powania odwo∏awczego, które rozpocz´∏o si´ przed tà Izbà. Artyku∏ 37 Wakaty s´dziowskie 1. W razie wakatu przeprowadza si´ wybory zgodnie z postanowieniami artyku∏u 36. 2. S´dzia wybrany w celu obsadzenia miejsca wakujàcego sprawuje swój urzàd przez okres pozostajàcy do zakoƒczenia kadencji poprzednika i, jeÊli okres ten wynosi trzy lata lub mniej, mo˝e byç ponownie wybrany na pe∏nà kadencj´ na podstawie artyku∏u 36. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5058 — Artyku∏ 38 Poz. 708 bo jeden s´dzia tego wydzia∏u zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. Prezydium 1. Prezes, jak równie˝ Pierwszy i Drugi Wiceprezes, sà wybierani przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów. Ka˝dy z nich sprawuje swój urzàd przez trzy lata lub do czasu zakoƒczenia kadencji s´dziowskiej, je˝eli up∏ywa ona wczeÊniej. Prezes oraz Pierwszy i Drugi Wiceprezes mogà byç wybrani ponownie tylko jeden raz. 2. Pierwszy Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa, w razie gdy ten jest nieobecny lub zosta∏ wy∏àczony. Drugi Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa, w razie gdy zarówno Prezes, jak i Pierwszy Wiceprezes sà nieobecni lub zostali wy∏àczeni. 3. Prezydium tworzy Prezes, wraz z Pierwszym i Drugim Wiceprezesem. Prezydium jest odpowiedzialne za: (
159. a)prawid∏owe administrowanie Trybuna∏em, z wyjàtkiem Urz´du Prokuratora; oraz (
160. b)inne zadania na∏o˝one na nie w niniejszym statucie. 4. Przy wype∏nianiu swoich obowiàzków na podstawie ust´pu 3 (
161. a)Prezydium wspó∏dzia∏a z Urz´dem Prokuratora i koordynuje z nim wykonywanie wszystkich zadaƒ obj´tych wspólnà odpowiedzialnoÊcià. (
162. c)Postanowienia niniejszego ust´pu nie stojà na przeszkodzie równoczesnemu utworzeniu wi´cej ni˝ jednej Izby Orzekajàcej czy Izby Przygotowawczej, je˝eli wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u. 3. (
163. a)S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Orzekajàcego i Wydzia∏u Przygotowawczego wykonujà swoje funkcje w tych wydzia∏ach przez okres trzech lat, a d∏u˝ej jedynie do czasu zakoƒczenia prowadzenia sprawy, której rozpatrywanie rozpocz´∏o si´ w danym wydziale. (
164. b)S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd w tym wydziale przez ca∏à swojà kadencj´. 4. S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd wy∏àcznie w tym wydziale. Jednak ˝adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie wy∏àcza mo˝liwoÊci czasowego skierowania s´dziów z Wydzia∏u Orzekajàcego do Wydzia∏u Przygotowawczego lub odwrotnie, je˝eli Prezydium uzna, ˝e wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u. Jednak˝e w ˝adnym razie s´dzia, który uczestniczy∏ w post´powaniu przygotowawczym w danej sprawie, nie mo˝e zasiadaç w Izbie Orzekajàcej rozpatrujàcej t´ samà spraw´. Artyku∏ 40 Artyku∏ 39 Niezawis∏oÊç s´dziów Izby 1. W sprawowaniu swoich funkcji s´dziowie sà niezawiÊli. 1. Niezw∏ocznie po wyborze s´dziów Trybuna∏ tworzy wydzia∏y wymienione w artykule 34 punkt (b). Wydzia∏ Odwo∏awczy sk∏ada si´ z przewodniczàcego i czterech innych s´dziów; Wydzia∏ Orzekajàcy — z nie mniej ni˝ szeÊciu s´dziów i Wydzia∏ Przygotowawczy — z nie mniej ni˝ szeÊciu s´dziów. Przydzia∏ s´dziów do poszczególnych wydzia∏ów powinien byç oparty na charakterze funkcji ka˝dego wydzia∏u oraz kwalifikacjach i doÊwiadczeniu s´dziów wybranych do Trybuna∏u w taki sposób, aby zapewniç ka˝demu wydzia∏owi odpowiednià wiedz´ w dziedzinie prawa karnego, procedury karnej i prawa mi´dzynarodowego. Wydzia∏ Orzekajàcy i Wydzia∏ Przygotowawczy powinny sk∏adaç si´ w przewa˝ajàcej wi´kszoÊci z s´dziów posiadajàcych doÊwiadczenie w prowadzeniu rozpraw karnych. 2. S´dziowie nie mogà wykonywaç ˝adnej dzia∏alnoÊci, która by utrudnia∏a pe∏nienie ich funkcji lub mog∏a podwa˝aç zaufanie do ich niezawis∏oÊci. 3. S´dziowie wykonujàcy swoje obowiàzki w pe∏nym wymiarze czasu w siedzibie Trybuna∏u nie mogà wykonywaç ˝adnych innych zaj´ç o charakterze zawodowym. 4. Wszystkie kwestie dotyczàce stosowania ust´pów 2 i 3 sà rozstrzygane bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów. Je˝eli sprawa dotyczy danego s´dziego, nie bierze on udzia∏u w podejmowaniu decyzji. Artyku∏ 41 2. (
165. a)Funkcj´ orzeczniczà Trybuna∏u w ramach wydzia∏ów sprawujà Izby. (
166. b)(
167. i)W sk∏ad Izby Odwo∏awczej wchodzà wszyscy s´dziowie Wydzia∏u Odwo∏awczego. (
168. ii)Funkcje Izby Orzekajàcej sprawuje trzech s´dziów Wydzia∏u Orzekajàcego. (iii) Funkcje Izby Przygotowawczej sprawuje albo trzech s´dziów Wydzia∏u Przygotowawczego, al- Wy∏àczenie s´dziego 1. Prezydium na wniosek s´dziego mo˝e wy∏àczyç go od wykonywania funkcji na podstawie niniejszego statutu stosownie do postanowieƒ zawartych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. 2. (
169. a)S´dzia nie mo˝e braç udzia∏u w sprawie, w której jego bezstronnoÊç mog∏aby byç podana w wàtpliwoÊç na jakiejkolwiek podstawie. S´dzia zo- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5059 — Poz. 708 staje wy∏àczony z post´powania w sprawie zgodnie z postanowieniami niniejszego ust´pu, inter alia, je˝eli bra∏ on poprzednio udzia∏ w jakimkolwiek charakterze w rozpatrywaniu tej sprawy przez Trybuna∏ lub na szczeblu krajowym bra∏ udzia∏ w zwiàzanej z nià sprawie karnej przeciwko temu samemu podejrzanemu lub oskar˝onemu. S´dzia zostaje równie˝ wy∏àczony na innych podstawach okreÊlonych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. 5. Prokurator i wiceprokuratorzy nie mogà podejmowaç ˝adnej dzia∏alnoÊci, która by utrudnia∏a pe∏nienie przez nich funkcji prokuratorskiej lub mog∏a podwa˝aç zaufanie do ich niezale˝noÊci. Nie mogà oni ponadto podejmowaç ˝adnego innego zaj´cia o charakterze zawodowym. (
170. b)Prokurator lub osoba, przeciwko której toczy si´ post´powanie, mo˝e ˝àdaç wy∏àczenia s´dziego na podstawie niniejszego ust´pu. 7. Ani Prokurator ani wiceprokurator nie mogà braç udzia∏u w sprawie, w której ich bezstronnoÊç mog∏aby byç podana w wàtpliwoÊç na jakiejkolwiek podstawie. Prokurator i wiceprokurator zostajà wy∏àczeni z post´powania w sprawie zgodnie z postanowieniami niniejszego ust´pu, inter alia, je˝eli brali oni poprzednio udzia∏ w jakimkolwiek charakterze w rozpatrywaniu tej sprawy przez Trybuna∏ lub na szczeblu krajowym brali udzia∏ w zwiàzanej z nià sprawie karnej przeciwko temu samemu podejrzanemu lub oskar˝onemu. (
171. c)Wszelkie kwestie zwiàzane z wy∏àczeniem s´dziego sà rozstrzygane przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów. S´dzia, którego dotyczy wniosek o wy∏àczenie, ma prawo przed∏o˝yç swoje uwagi w tej sprawie, lecz nie bierze udzia∏u w podejmowaniu decyzji. Artyku∏ 42 Urzàd Prokuratora 1. Urzàd Prokuratora dzia∏a niezale˝nie jako odr´bny organ Trybuna∏u. Nale˝y do niego przyjmowanie zawiadomieƒ i innych informacji o zbrodniach podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, badanie tych zawiadomieƒ i informacji oraz prowadzenie post´powania przygotowawczego. Cz∏onek Urz´du nie mo˝e przyjmowaç wskazówek z jakiegokolwiek zewn´trznego êród∏a ani kierowaç si´ nimi. 2. Na czele Urz´du stoi Prokurator. Prokurator posiada pe∏ni´ w∏adzy w zakresie kierowania i administrowania Urz´dem, w∏àcznie z jego personelem, zapleczem technicznym i innymi jego zasobami. Prokuratorowi pomaga jeden lub dwóch wiceprokuratorów, którzy majà prawo wykonywaç ka˝dà czynnoÊç zastrze˝onà do kompetencji Prokuratora zgodnie z niniejszym statutem. Prokurator i wiceprokuratorzy nie mogà byç obywatelami tego samego paƒstwa. Sprawujà oni swój urzàd w pe∏nym wymiarze czasu. 3. Prokurator i wiceprokuratorzy powinni byç osobami o wysokim poziomie moralnym, posiadaç wysokie kompetencje i rozleg∏e doÊwiadczenie praktyczne w Êciganiu lub sàdzeniu w sprawach karnych. Powinni oni równie˝ odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u. 4. Prokurator jest wybierany w g∏osowaniu tajnym bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron. Wiceprokuratorzy sà wybierani w ten sam sposób z listy kandydatów przedstawionej przez Prokuratora. Prokurator wskazuje po trzech kandydatów na ka˝de ze stanowisk wiceprokuratora. O ile w czasie wyborów kadencja nie zostanie ustalona na krótszy termin, Prokurator i wiceprokuratorzy sprawujà swój urzàd przez okres dziewi´ciu lat i nie mogà byç wybrani powtórnie. 6. Prezydium na wniosek Prokuratora lub wiceprokuratora mo˝e wy∏àczyç go od dzia∏ania w danej sprawie. 8. Wszelkie kwestie zwiàzane z wy∏àczeniem Prokuratora i wiceprokuratora sà rozstrzygane przez Izb´ Odwo∏awczà. (
172. a)Osoba, przeciwko której prowadzone jest post´powanie, mo˝e w ka˝dym czasie ˝àdaç wy∏àczenia Prokuratora i wiceprokuratora na podstawie okolicznoÊci wymienionych w niniejszym artykule. (
173. b)Prokurator i wiceprokurator, których sprawa dotyczy, majà prawo przed∏o˝yç swoje uwagi w kwestii wy∏àczenia. 9. Prokurator powo∏uje doradców posiadajàcych wiedz´ prawniczà w specjalistycznych dziedzinach, obejmujàcà mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy seksualnej i zwiàzanej z p∏cià (gender) oraz przemocy wobec dzieci. Artyku∏ 43 Sekretariat 1. Sekretariat ponosi odpowiedzialnoÊç za pozaorzecznicze aspekty administracji i obs∏ugi Trybuna∏u, z zastrze˝eniem uprawnieƒ Prokuratora przewidzianych w artykule 42. 2. Na czele Sekretariatu stoi Sekretarz, który jest g∏ównym urz´dnikiem administracyjnym Trybuna∏u. W wykonywaniu swoich funkcji Sekretarz podlega bezpoÊrednio Prezesowi Trybuna∏u. 3. Sekretarz i zast´pca Sekretarza powinni byç osobami o wysokich kwalifikacjach moralnych, posiadaç wysokie kompetencje oraz odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u. 4. Sekretarz jest wybierany przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w g∏osowaniu tajnym, z uwzgl´dnieniem rekomendacji Zgromadzenia Paƒstw-Stron. W razie potrzeby s´dziowie wybierajà w ten sam sposób zast´pc´ Sekretarza, uwzgl´dniajàc rekomendacj´ Sekretarza. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5060 — Poz. 708 5. Sekretarz sprawuje swój urzàd przez okres pi´ciu lat w pe∏nym wymiarze czasu i mo˝e zostaç wybrany ponownie. Zast´pca Sekretarza sprawuje swój urzàd przez okres pi´ciu lat lub okres krótszy, zgodnie z decyzjà podj´tà bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów, i mo˝e zostaç wybrany z zastrze˝eniem, ˝e b´dzie wzywany do sprawowania swojego urz´du w miar´ potrzeb. o ile taka decyzja zostanie podj´ta zgodnie z ust´pem 2, je˝eli osoba ta: 6. Sekretarz tworzy Biuro do spraw Pokrzywdzonych i Âwiadków w ramach Sekretariatu. W porozumieniu z Urz´dem Prokuratora Biuro ma zapewniç Êrodki ochronne, Êrodki bezpieczeƒstwa, doradztwo i innà pomoc Êwiadkom, pokrzywdzonym wyst´pujàcym przed Trybuna∏em i innym osobom, którym grozi niebezpieczeƒstwo w zwiàzku z zeznaniami z∏o˝onymi przez Êwiadków. Biuro powinno zatrudniaç osoby posiadajàce wiedz´ na temat urazów, obejmujàcà urazy zwiàzane z przemocà seksualnà. (
174. b)jest niezdolna do wykonywania funkcji wymaganych przez niniejszy statut. Artyku∏ 44 Personel 1. Prokurator i Sekretarz zatrudniajà personel posiadajàcy kwalifikacje niezb´dne do pracy w ich urz´dach. W przypadku Prokuratora obejmuje to powo∏ywanie osób do prowadzenia post´powania przygotowawczego. 2. Zatrudniajàc personel, Prokurator i Sekretarz powinni zapewniç najwy˝sze standardy efektywnoÊci, kompetencji i uczciwoÊci i powinni stosowaç, mutatis mutandis, kryteria zawarte w artykule 36 ust´p 8. 3. W porozumieniu z Prezydium i Prokuratorem Sekretarz przedk∏ada Regulamin Personelu, który reguluje kadencje i warunki powo∏ywania, wynagradzania i zwalniania personelu. Regulamin Personelu jest zatwierdzany przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. 4. W wyjàtkowych okolicznoÊciach Trybuna∏ mo˝e zatrudniç bezp∏atny, fachowy personel zaproponowany przez Paƒstwa-Strony, organizacje mi´dzyrzàdowe lub pozarzàdowe do pomocy w pracy któregokolwiek z organów Trybuna∏u. Prokurator mo˝e przyjàç ka˝dà takà propozycj´ w imieniu Urz´du Prokuratora. Taki bezp∏atny personel jest zatrudniany na zasadach okreÊlonych przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. (
175. a)dopuÊci∏a si´ powa˝nego uchybienia lub powa˝nego naruszenia swoich obowiàzków okreÊlonych w niniejszym statucie, stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych; lub 2. Decyzj´ o usuni´ciu ze stanowiska s´dziego, Prokuratora lub wiceprokuratora na podstawie ust´pu 1 podejmuje Zgromadzenie Paƒstw-Stron w g∏osowaniu tajnym: (
176. a)w przypadku s´dziego — wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów Paƒstw-Stron na podstawie wniosku przyj´tego wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów pozosta∏ych s´dziów; (
177. b)w przypadku Prokuratora — bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów Paƒstw-Stron; (
178. c)w przypadku wiceprokuratora — bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów Paƒstw-Stron na podstawie wniosku Prokuratora. 3. Decyzj´ o usuni´ciu ze stanowiska Sekretarza i zast´pcy Sekretarza podejmujà s´dziowie bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów. 4. S´dzia, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz i zast´pca Sekretarza, których zdolnoÊç do wykonywania funkcji zgodnie z wymogami statutu zosta∏a zakwestionowana na podstawie niniejszego artyku∏u, majà prawo do przedstawienia dowodów i sk∏adania oÊwiadczeƒ zgodnie z postanowieniami Regu∏ Procesowych i Dowodowych. Osoby te nie mogà jednak w inny sposób uczestniczyç w rozpatrywaniu ich sprawy. Artyku∏ 47 Ârodki dyscyplinarne Artyku∏ 45 Wobec s´dziego, Prokuratora, wiceprokuratora, Sekretarza i zast´pcy Sekretarza, którzy dopuÊcili si´ uchybienia o mniej powa˝nym charakterze ni˝ okreÊlone w artykule 46 ust´p 1, stosuje si´ Êrodki dyscyplinarne zgodne z postanowieniami Regu∏ Procesowych i Dowodowych. Uroczyste zobowiàzanie Artyku∏ 48 Przed rozpocz´ciem wykonywania obowiàzków na podstawie niniejszego statutu s´dziowie, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz i zast´pca Sekretarza sk∏adajà publicznie uroczyste zobowiàzanie do bezstronnego i sumiennego wykonywania swoich funkcji. Przywileje i immunitety Artyku∏ 46 Usuni´cie ze stanowiska 1. S´dzia, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz i zast´pca Sekretarza zostajà usuni´ci ze stanowiska, 1. Na terytorium ka˝dego z Paƒstw-Stron Trybuna∏ korzysta z przywilejów i immunitetów niezb´dnych do wykonywania jego zadaƒ. 2. S´dziowie, Prokurator, wiceprokuratorzy i Sekretarz w zakresie czynnoÊci pe∏nionych podczas i w zwiàzku z wykonywaniem obowiàzków s∏u˝bowych na rzecz Trybuna∏u korzystajà z takich samych przywilejów i immunitetów, jakie przys∏ugujà szefom przedstawicielstw dyplomatycznych, a po up∏ywie ich ka- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5061 — dencji nie mo˝na prowadziç przeciwko nim ˝adnego post´powania z powodu ich wypowiedzi ustnych lub pisemnych oraz czynnoÊci podejmowanych w ramach ich urz´dowych funkcji. Poz. 708 j´zyka innego ni˝ angielski czy francuski, o ile Trybuna∏ uzna udzielenie zezwolenia za odpowiednio uzasadnione. Artyku∏ 51 3. Zast´pca Sekretarza, personel Urz´du Prokuratorskiego i personel Sekretariatu korzystajà z przywilejów, immunitetów i udogodnieƒ niezb´dnych do wykonywania ich funkcji zgodnie z umowà o przywilejach i immunitetach Trybuna∏u. 4. Obroƒcom, bieg∏ym, Êwiadkom i wszystkim innym osobom zobowiàzanym do stawiania si´ w siedzibie Trybuna∏u zapewnia si´ takie traktowanie, jakie jest niezb´dne dla prawid∏owego funkcjonowania Trybuna∏u zgodnie z umowà o przywilejach i immunitetach Trybuna∏u. 5. Przywileje i immunitety: (
179. a)s´dziego i Prokuratora mogà zostaç uchylone bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów; (
180. b)Sekretarza mogà zostaç uchylone przez Prezydium; (
181. c)wiceprokuratorów i personelu Urz´du Prokuratora mogà zostaç uchylone przez Prokuratora; (
182. d)zast´pcy Sekretarza i personelu Sekretariatu mogà zostaç uchylone przez Sekretarza. Artyku∏ 49 Wynagrodzenie, dodatki i diety S´dziowie, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz i zast´pca Sekretarza otrzymujà wynagrodzenie, dodatki i diety w wysokoÊci ustalonej przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. Wynagrodzenie i dodatki nie ulegajà zmniejszeniu w czasie trwania kadencji. Artyku∏ 50 J´zyki urz´dowe i robocze 1. J´zykami urz´dowymi Trybuna∏u sà: arabski, chiƒski, angielski, francuski, rosyjski i hiszpaƒski. Wyroki Trybuna∏u, jak równie˝ inne decyzje rozstrzygajàce zasadnicze kwestie przed Trybuna∏em, sà publikowane w j´zykach urz´dowych. Prezydium, zgodnie z kryteriami ustalonymi przez Regu∏y Procesowe i Dowodowe, okreÊla, które decyzje sà uwa˝ane za rozstrzygajàce zasadnicze kwestie przed Trybuna∏em na potrzeby niniejszego ust´pu. 2. J´zykami roboczymi Trybuna∏u sà: j´zyk angielski i francuski. Regu∏y Procesowe i Dowodowe okreÊlajà przypadki, w których inne j´zyki urz´dowe mogà byç u˝ywane jako j´zyki robocze Trybuna∏u. 3. Na wniosek strony post´powania lub paƒstwa dopuszczonego do interwencji w post´powaniu Trybuna∏ zezwala na u˝ywanie przez t´ stron´ lub paƒstwo Regu∏y Procesowe i Dowodowe 1. Regu∏y Procesowe i Dowodowe wchodzà w ˝ycie po przyj´ciu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów jego cz∏onków. 2. Poprawki do Regu∏ mogà zg∏aszaç: (
183. a)ka˝de Paƒstwo-Strona; (
184. b)s´dziowie, o ile za poprawkà opowiedzia∏a si´ bezwzgl´dna wi´kszoÊç spoÊród nich; lub (
185. c)Prokurator. Poprawki te wchodzà w ˝ycie po przyj´ciu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów jego cz∏onków. 3. Po przyj´ciu Regu∏ Procesowych i Dowodowych, je˝eli Regu∏y nie regulujà danej kwestii, w nag∏ych wypadkach s´dziowie mogà wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów opracowaç regu∏y tymczasowe, które stosuje si´ do czasu ich przyj´cia, uzupe∏nienia lub odrzucenia na nast´pnej zwyczajnej lub nadzwyczajnej sesji Zgromadzenia Paƒstw-Stron. 4. Regu∏y Procesowe i Dowodowe, poprawki do nich i wszelkie regu∏y tymczasowe powinny byç zgodne z niniejszym statutem. Poprawki do Regu∏ Procesowych i Dowodowych, jak równie˝ regu∏y tymczasowe, nie mogà byç stosowane z mocà wstecznà na niekorzyÊç osób, przeciwko którym toczy si´ post´powanie lub które zosta∏y skazane. 5. W razie niezgodnoÊci pomi´dzy niniejszym Statutem a Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, pierwszeƒstwo ma statut. Artyku∏ 52 Regulamin Trybuna∏u 1. S´dziowie przyjmujà bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów, zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, Regulamin Trybuna∏u niezb´dny dla jego funkcjonowania. 2. W przygotowaniu Regulaminu i poprawek do niego g∏os doradczy majà Prokurator i Sekretarz. 3. Regulamin i poprawki do niego obowiàzujà od momentu przyj´cia, chyba ˝e s´dziowie postanowià inaczej. BezpoÊrednio po przyj´ciu Regulaminu jest on przedk∏adany Paƒstwom-Stronom w celu przedstawienia uwag. Je˝eli w ciàgu szeÊciu miesi´cy nie zostanie z∏o˝ony sprzeciw przez wi´kszoÊç Paƒstw-Stron, Regulamin zostaje utrzymany w mocy. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5062 — CZ¢Âå V. POST¢POWANIE PRZYGOTOWAWCZE Artyku∏ 53 Wszcz´cie post´powania przygotowawczego 1. Po dokonaniu oceny uzyskanych informacji Prokurator wszczyna post´powanie przygotowawcze, chyba ˝e uzna, i˝ nie istnieje uzasadniona podstawa do prowadzenia post´powania na podstawie niniejszego statutu. Podejmujàc decyzj´ o wszcz´ciu lub odmowie wszcz´cia post´powania, Prokurator bierze pod uwag´, czy: (
186. a)informacje dost´pne Prokuratorowi stanowià rozsàdnà podstaw´ do przyj´cia, ˝e zosta∏a pope∏niona lub jest pope∏niana zbrodnia podlegajàca jurysdykcji Trybuna∏u; (
187. b)sprawa jest lub by∏aby uznana za dopuszczalnà na podstawie artyku∏u 17; i (
188. c)pomimo uwzgl´dnienia wagi zbrodni i interesów pokrzywdzonych istniejà istotne powody do uznania, ˝e post´powanie przygotowawcze nie s∏u˝y∏oby interesowi wymiaru sprawiedliwoÊci. Je˝eli Prokurator uzna, ˝e nie istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania, a jego decyzja oparta jest wy∏àcznie na okolicznoÊciach wskazanych w punkcie (c), Prokurator zawiadamia Izb´ Przygotowawczà. 2. Je˝eli w wyniku przeprowadzenia post´powania przygotowawczego Prokurator uzna, ˝e nie istnieje wystarczajàca podstawa do wniesienia oskar˝enia, poniewa˝: (
189. a)brak jest dostatecznej podstawy prawnej lub faktycznej do wydania nakazów lub wezwaƒ na podstawie artyku∏u 58; (
190. b)sprawa jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 17; lub (
191. c)oskar˝enie nie le˝y w interesie wymiaru sprawiedliwoÊci, bioràc pod uwag´ wszystkie okolicznoÊci, w∏àcznie z wagà zbrodni, interesami pokrzywdzonych, wiekiem i stanem zdrowia podejrzanego oraz jego rolà w pope∏nieniu danej zbrodni. Prokurator zawiadamia Izb´ Przygotowawczà i paƒstwo, które przedstawi∏o sytuacj´ na podstawie artyku∏u 14, oraz Rad´ Bezpieczeƒstwa w przypadku przewidzianym w artykule 13 punkt (
192. b)o swojej decyzji i powodach jej podj´cia. 3. (
193. a)Na wniosek paƒstwa, które przedstawi∏o sytuacj´ na podstawie artyku∏u 14, lub Rady Bezpieczeƒstwa w przypadku przewidzianym w artykule 13 punkt (
194. b)Izba Przygotowawcza mo˝e zbadaç zasadnoÊç decyzji Prokuratora o odmowie wszcz´cia post´powania lub wniesienia oskar˝enia, podj´tych na podstawie ust´pu 1 lub 2, i mo˝e nakazaç Prokuratorowi ponowne rozwa˝enie jego decyzji. Poz. 708 (
195. b)Ponadto Izba Przygotowawcza mo˝e z w∏asnej inicjatywy zbadaç zasadnoÊç decyzji Prokuratora o odmowie wszcz´cia post´powania lub wniesienia oskar˝enia, je˝eli decyzja ta zosta∏a podj´ta wy∏àcznie na podstawie ust´pu 1 (
196. c)lub 2 (c). W takim przypadku decyzja Prokuratora staje si´ ostateczna dopiero po jej zatwierdzeniu przez Izb´ Przygotowawczà. 4. Prokurator mo˝e w ka˝dym czasie zmieniç swojà decyzj´ w kwestii wszcz´cia post´powania przygotowawczego lub wniesienia oskar˝enia w oparciu o nowe fakty lub informacje. Artyku∏ 54 Obowiàzki i uprawnienia Prokuratora w post´powaniu przygotowawczym 1. Prokurator jest zobowiàzany: (
197. a)celem ustalenia prawdy materialnej rozszerzyç zakres post´powania przygotowawczego w celu obj´cia nim wszystkich faktów i dowodów niezb´dnych dla wyjaÊnienia kwestii odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu i w ramach tego uwzgl´dniaç okolicznoÊci przemawiajàce zarówno na korzyÊç, jak i na niekorzyÊç oskar˝onego; (
198. b)podejmowaç odpowiednie Êrodki w celu zapewnienia skutecznoÊci post´powania przygotowawczego w sprawach o zbrodnie podlegajàce jurysdykcji Trybuna∏u i, wykonujàc swoje obowiàzki w tym zakresie, szanowaç interesy i uwzgl´dniaç okolicznoÊci osobiste pokrzywdzonych i Êwiadków, w∏àcznie z wiekiem, p∏cià (gender) w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, i stanem zdrowia, oraz braç pod uwag´ charakter zbrodni, w szczególnoÊci gdy dotyczy ona przemocy seksualnej, zwiàzanej z p∏cià (gender) lub wobec dzieci; i (
199. c)w pe∏ni przestrzegaç praw przyznanych osobom na mocy niniejszego statutu. 2. Prokurator mo˝e prowadziç post´powanie przygotowawcze na terytorium paƒstwa: (
200. a)w trybie przewidzianym postanowieniami cz´Êci IX; lub (
201. b)za zezwoleniem Izby Przygotowawczej wydanym na podstawie artyku∏u 57 ust´p 3 (d). 3. Prokurator ma prawo: (
202. a)gromadziç dowody i dokonywaç ich oceny; (
203. b)˝àdaç stawiennictwa osób, przeciwko którym prowadzone jest post´powanie przygotowawcze, pokrzywdzonych i Êwiadków oraz przes∏uchiwaç ich; (
204. c)nawiàzaç wspó∏prac´ z ka˝dym paƒstwem oraz organizacjà lub podmiotem mi´dzyrzàdowym stosownie do ich kompetencji lub mandatu; Dziennik Ustaw Nr 78 — 5063 — (
205. d)zawieraç takie porozumienia i umowy, niepozostajàce w sprzecznoÊci z niniejszym statutem, które sà niezb´dne do u∏atwienia wspó∏pracy ze strony paƒstwa, organizacji mi´dzyrzàdowej lub osoby; (
206. e)wyraziç zgod´ na nieujawnianie na ˝adnym etapie post´powania dokumentów lub informacji, które Prokurator otrzymuje z zastrze˝eniem ich poufnoÊci i wy∏àcznie dla uzyskania nowych dowodów, chyba ˝e podmiot dostarczajàcy informacji zgadza si´ na ich ujawnienie; i (
207. f)podejmowaç niezb´dne Êrodki lub ˝àdaç podj´cia niezb´dnych Êrodków w celu zapewnienia poufnoÊci informacji, ochrony osób lub zabezpieczenia dowodów. Artyku∏ 55 Uprawnienia osób w post´powaniu przygotowawczym 1. W zwiàzku z post´powaniem przygotowawczym prowadzonym na podstawie niniejszego statutu: (
208. a)nikt nie mo˝e byç zmuszony do oskar˝ania samego siebie ani do przyznania si´ do winy; (
209. b)nikt nie mo˝e byç poddany ˝adnej formie przymusu, nacisku czy groêby, torturom oraz innemu niegodnemu, nieludzkiemu lub poni˝ajàcemu traktowaniu lub karaniu; (
210. c)ka˝dy, kto jest przes∏uchiwany w j´zyku innym ni˝ j´zyk, którym w∏ada i który w pe∏ni rozumie, ma prawo do korzystania z bezp∏atnej pomocy kompetentnego t∏umacza oraz do uzyskania t∏umaczeƒ niezb´dnych dla zapewnienia rzetelnoÊci; oraz (
211. d)nikt nie mo˝e byç bezprawnie zatrzymany lub aresztowany, ani nie mo˝e byç pozbawiony wolnoÊci, z wyjàtkiem przypadków i w trybie przewidzianym w niniejszym statucie. 2. Je˝eli istniejà podstawy do podejrzeƒ, ˝e osoba pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u i ma zostaç przes∏uchana przez Prokuratora albo przez organy krajowe zgodnie z wnioskiem przed∏o˝onym na podstawie cz´Êci IX, osobie tej przys∏ugujà nast´pujàce uprawnienia, o których nale˝y jà pouczyç przed rozpocz´ciem przes∏uchania: (
212. a)prawo do bycia poinformowanym przed przes∏uchaniem o tym, ˝e istniejà podstawy do podejrzeƒ, ˝e osoba ta pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u; (
213. b)prawo do milczenia, przy czym milczenie to nie mo˝e byç brane pod uwag´ przy orzekaniu o winie lub niewinnoÊci tej osoby; (
214. c)prawo do korzystania z pomocy ustanowionego przez siebie obroƒcy lub, je˝eli osoba ta nie posiada obroƒcy ustanowionego przez siebie, prawo do obroƒcy wyznaczonego z urz´du, w razie gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwoÊci, oraz Poz. 708 do bezp∏atnego obroƒcy, je˝eli osoba ta nie posiada wystarczajàcych Êrodków na pokrycie kosztów obroƒcy; oraz (
215. d)prawo do bycia przes∏uchiwanym w obecnoÊci obroƒcy, chyba ˝e osoba ta dobrowolnie zrzek∏a si´ prawa do korzystania z pomocy obroƒcy. Artyku∏ 56 Rola Izby Przygotowawczej w odniesieniu do czynnoÊci niepowtarzalnych 1. (
216. a)Je˝eli prokurator stwierdzi, ˝e w post´powaniu przygotowawczym pojawi∏a si´ niepowtarzalna mo˝liwoÊç uzyskania wyjaÊnieƒ lub zeznaƒ Êwiadka lub oceny, zebrania czy sprawdzenia dowodów, które mogà nie byç dost´pne na rozprawie, zawiadamia o tym Izb´ Przygotowawczà. (
217. b)W takim przypadku Izba Przygotowawcza mo˝e, na wniosek Prokuratora, podjàç wszelkie Êrodki konieczne dla zapewnienia skutecznoÊci i rzetelnoÊci post´powania, a w szczególnoÊci zagwarantowania praw obrony. (
218. c)O ile Izba Przygotowawcza nie zarzàdzi inaczej, Prokurator przekazuje odpowiednie informacje osobie, która zosta∏a aresztowana lub stawi∏a si´ na wezwanie w zwiàzku z post´powaniem przygotowawczym okreÊlonym w punkcie (a), w celu przes∏uchania jej w tej kwestii. 2. Ârodki, o których mowa w ust´pie 1 (b), mogà obejmowaç: (
219. a)wydawanie poleceƒ lub zarzàdzeƒ dotyczàcych post´powania; (
220. b)zarzàdzenie dotyczàce utrwalania przebiegu post´powania; (
221. c)wyznaczenie bieg∏ych do pomocy; (
222. d)upowa˝nienie obroƒcy osoby, która zosta∏a aresztowana lub stawi∏a si´ przed Trybuna∏em na wezwanie, do uczestniczenia w czynnoÊciach lub — je˝eli aresztowanie jeszcze nie nastàpi∏o lub osoba nie stawi∏a si´ lub obroƒca nie zosta∏ jeszcze wyznaczony — wyznaczenie innego obroƒcy do stawienia si´ i reprezentowania interesów obrony; (
223. e)wyznaczenie jednego z cz∏onków Izby Przygotowawczej lub, je˝eli jest to konieczne, innego s´dziego Wydzia∏u Przygotowawczego lub Wydzia∏u Orzekajàcego do obserwowania oraz wydawania poleceƒ i zarzàdzeƒ dotyczàcych gromadzenia i zabezpieczenia dowodów i przes∏uchiwania osób; (
224. f)podejmowanie innych czynnoÊci koniecznych dla gromadzenia lub zabezpieczenia dowodów. 3. (
225. a)Je˝eli Prokurator nie z∏o˝y∏ wniosku o zastosowanie Êrodków na podstawie niniejszego artyku∏u, a Izba Przygotowawcza uzna, ˝e podj´cie takich Êrodków jest wymagane dla zabezpieczenia dowodów, któ- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5064 — re Izba uwa˝a za istotne dla obrony na rozprawie, konsultuje si´ z Prokuratorem w celu ustalenia, czy istniejà podstawy do zaniechania przez Prokuratora z∏o˝enia wniosku o podj´cie takich Êrodków. Je˝eli w wyniku konsultacji Izba Przygotowawcza uzna, ˝e Prokurator bezpodstawnie zaniecha∏ z∏o˝enia wniosku o zastosowanie takich Êrodków, Izba Przygotowawcza mo˝e podjàç takie Êrodki z w∏asnej inicjatywy. (
226. b)Od decyzji Izby Przygotowawczej o podj´ciu dzia∏ania z w∏asnej inicjatywy na podstawie niniejszego ust´pu Prokuratorowi przys∏uguje odwo∏anie. Odwo∏anie rozpoznaje si´ w trybie przyspieszonym. 4. DopuszczalnoÊç na rozprawie dowodów zabezpieczonych lub zgromadzonych w post´powaniu zgodnie z niniejszym artyku∏em lub protoko∏ów z ich przeprowadzenia okreÊla artyku∏ 69. WartoÊç takich dowodów ocenia Izba Orzekajàca. Artyku∏ 57 Funkcje i uprawnienia Izby Przygotowawczej 1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, Izba Przygotowawcza wykonuje swoje funkcje zgodnie z postanowieniami niniejszego artyku∏u. 2. (
227. a)Zarzàdzenia i decyzje Izby Przygotowawczej wydane na podstawie artyku∏u 15, 18, 19, 54 ust´p 2, artyku∏u 61 ust´p 7 i artyku∏u 72 zapadajà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów Izby. (
228. b)We wszystkich pozosta∏ych przypadkach funkcje okreÊlone niniejszym statutem sà wykonywane przez jednego s´dziego Izby Przygotowawczej, chyba ˝e Regu∏y Procesowe i Dowodowe przewidujà inny sk∏ad orzekajàcy lub wi´kszoÊç s´dziów Izby Przygotowawczej tak postanowi. Poz. 708 (
229. d)upowa˝niç Prokuratora do podj´cia okreÊlonych czynnoÊci Êledczych na terytorium Paƒstwa-Strony bez uprzedniego zapewnienia wspó∏pracy tego paƒstwa na podstawie cz´Êci IX, je˝eli Izba Przygotowawcza, w miar´ mo˝liwoÊci, majàc na wzgl´dzie opini´ zainteresowanego paƒstwa, uzna∏a w danym przypadku, ˝e paƒstwo to jest bezsprzecznie niezdolne do wykonania wniosku o wspó∏prac´ z powodu nieistnienia w tym paƒstwie ˝adnej w∏adzy lub jakiegokolwiek organu wymiaru sprawiedliwoÊci w∏aÊciwego do wykonania wniosku o wspó∏prac´ na podstawie cz´Êci IX; (
230. e)w razie wydania nakazu aresztowania lub wezwania na podstawie artyku∏u 58, majàc na wzgl´dzie wartoÊç dowodów i uprawnienia zainteresowanych stron oraz dzia∏ajàc zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, domagaç si´ wspó∏pracy ze strony Paƒstwa na podstawie artyku∏u 93 ust´p 1 (
231. k)w podejmowaniu Êrodków w celu zabezpieczenia przepadku, w szczególnoÊci na rzecz pokrzywdzonych. Artyku∏ 58 Wydawanie przez Izb´ Przygotowawczà nakazu aresztowania i wezwaƒ 1. Po wszcz´ciu post´powania przygotowawczego Izba Przygotowawcza wydaje na wniosek Prokuratora nakaz aresztowania osoby, je˝eli po zbadaniu wniosku i dowodów oraz innych informacji przed∏o˝onych przez Prokuratora stwierdzi, ˝e:
232. a)istniejà rozsàdne podstawy do przyj´cia, ˝e osoba ta pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u; i (
233. b)aresztowanie tej osoby jest konieczne w celu: (
234. i)zapewnienia jej osobistego stawiennictwa na rozprawie; 3. W uzupe∏nieniu swoich funkcji okreÊlonych niniejszym statutem Izba Przygotowawcza mo˝e: (
235. ii)zapewnienia, ˝e osoba ta nie b´dzie utrudnia∏a ani zagra˝a∏a post´powaniu przygotowawczemu lub rozprawie, lub (
236. a)wydawaç na wniosek Prokuratora zarzàdzenia i nakazy niezb´dne do prowadzenia post´powania przygotowawczego; (iii) uniemo˝liwienia tej osobie kontynuowania tej samej lub powiàzanej z nià zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u, majàcej êród∏o w tych samych okolicznoÊciach. (
237. b)na wniosek osoby aresztowanej lub osoby, która stawi∏a si´ na wezwanie na podstawie artyku∏u 58, wydawaç odpowiednie zarzàdzenia, w∏àcznie z zarzàdzeniami dotyczàcymi Êrodków przewidzianych w artykule 56, oraz domagaç si´ takiej wspó∏pracy przewidzianej postanowieniami cz´Êci IX, jaka jest konieczna dla udzielenia tej osobie pomocy w przygotowaniu obrony; (
238. c)w razie koniecznoÊci zapewniç ochron´ i prywatnoÊç pokrzywdzonym i Êwiadkom oraz zapewniç zabezpieczenie dowodów, ochron´ osób aresztowanych lub tych, które stawi∏y si´ na wezwanie, i ochron´ informacji dotyczàcych bezpieczeƒstwa narodowego; 2. Wniosek Prokuratora powinien zawieraç: (
239. a)nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje identyfikujàce t´ osob´; (
240. b)wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, o pope∏nienie których osoba ta jest podejrzana; (
241. c)zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na opis zarzucanych zbrodni; (
242. d)streszczenie dowodów i wszelkich innych informacji, które uzasadniajà podejrzenie pope∏nienia przez t´ osob´ zarzucanych jej zbrodni; i Dziennik Ustaw Nr 78 — 5065 — (
243. e)wskazanie powodów, dla których Prokurator uwa˝a, ˝e aresztowanie osoby jest konieczne. 3. Nakaz aresztowania powinien zawieraç: (
244. a)nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje pozwalajàce zidentyfikowaç t´ osob´; (
245. b)wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, z zwiàzku z którymi domaga si´ aresztowania osoby; i (
246. c)zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na opis zarzucanych zbrodni. 4. Nakaz aresztowania pozostaje w mocy a˝ do wydania przez Trybuna∏ odmiennej decyzji. 5. Na podstawie nakazu aresztowania Trybuna∏ mo˝e ˝àdaç tymczasowego aresztowania lub aresztowania i dostarczenia osoby na podstawie cz´Êci IX. 6. Prokurator mo˝e z∏o˝yç do Izby Przygotowawczej wniosek o uzupe∏nienie nakazu aresztowania poprzez zmian´ lub dodanie zbrodni do wymienionych w nakazie. Izba Przygotowawcza uzupe∏nia nakaz stosownie do wniosku, je˝eli stwierdzi, ˝e istnieje uzasadnione podejrzenie pope∏nienia przez t´ osob´ zbrodni w zmienionej postaci lub dodatkowych zbrodni. 7. Zamiast wniosku o wydanie nakazu aresztowania Prokurator mo˝e z∏o˝yç do Izby Przygotowawczej wniosek o wezwanie osoby do stawienia si´. Je˝eli Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uzasadnione podejrzenie pope∏nienia przez osob´ zarzucanej jej zbrodni i ˝e wezwanie do stawienia si´ jest wystarczajàce dla zapewnienia stawiennictwa osoby, wzywa t´ osob´ do stawienia si´ pod rygorem ograniczenia wolnoÊci (innego ni˝ aresztowanie), je˝eli jest on przewidziany w prawie krajowym lub bez takiego rygoru. Wezwanie zawiera: (
247. a)nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje pozwalajàce zidentyfikowaç t´ osob´; (
248. b)wskazanie daty wymaganego stawienia si´; (
249. c)wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, o pope∏nienie których osoba ta jest podejrzana; (
250. d)zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na opis zarzucanej zbrodni. Wezwanie dor´cza si´ osobie podejrzanej. Artyku∏ 59 Post´powanie w sprawie aresztowania w Paƒstwie aresztujàcym 1. Paƒstwo-Strona, które otrzyma∏o wniosek o tymczasowe aresztowanie lub o aresztowanie i dostarczenie osoby, natychmiast podejmuje kroki w celu aresztowania osoby podejrzanej zgodnie z prawem krajowym i postanowieniami cz´Êci IX. Poz. 708 2. Osoba aresztowana powinna zostaç niezw∏ocznie postawiona przed w∏aÊciwym organem sàdowym w Paƒstwie aresztujàcym, który zgodnie z prawem tego paƒstwa powinien ustaliç, czy: (
251. a)nakaz dotyczy tej osoby; (
252. b)osoba ta zosta∏a aresztowana zgodnie z odpowiednià procedurà; i (
253. c)prawa tej osoby by∏y przestrzegane. 3. Osoba aresztowana ma prawo w oczekiwaniu na dostarczenie z∏o˝yç wniosek do w∏aÊciwego organu Paƒstwa aresztujàcego o tymczasowe zwolnienie. 4. Podejmujàc decyzj´ w kwestii wniosku, w∏aÊciwy organ Paƒstwa aresztujàcego bierze pod uwag´, czy majàc na wzgl´dzie wag´ zarzucanych zbrodni, istniejà nag∏e i wyjàtkowe okolicznoÊci usprawiedliwiajàce tymczasowe zwolnienie oraz czy istniejà niezb´dne zabezpieczenia gwarantujàce wype∏nienie przez Paƒstwo aresztujàce obowiàzku dostarczenia osoby Trybuna∏owi. W∏aÊciwy organ Paƒstwa aresztujàcego nie jest uprawniony do badania, czy nakaz aresztowania zosta∏ prawid∏owo wydany zgodnie z artyku∏em 58 ust´p 1 (
254. a)i (b). 5. Izb´ Przygotowawczà nale˝y zawiadomiç o z∏o˝eniu ka˝dego wniosku o tymczasowe zwolnienie; przedstawia ona swoje stanowisko w tej sprawie w∏aÊciwemu organowi Paƒstwa aresztujàcego. W∏aÊciwy organ Paƒstwa aresztujàcego przed podj´ciem decyzji bierze w pe∏ni pod uwag´ stanowisko Izby, w∏àcznie ze wskazaniami odnoÊnie do Êrodków, jakie nale˝y podjàç, aby zapobiec ucieczce osoby. 6. Je˝eli osoba zosta∏a tymczasowo zwolniona, Izba Przygotowawcza mo˝e ˝àdaç przedk∏adania okresowych raportów na temat tymczasowego zwolnienia. 7. Osoba, co do której Paƒstwo aresztujàce podj´∏o decyzj´ o dostarczeniu, powinna zostaç przekazana Trybuna∏owi w mo˝liwie najkrótszym terminie. Artyku∏ 60 Wst´pne post´powanie przed Trybuna∏em 1. Po dostarczeniu osoby do Trybuna∏u, albo je˝eli osoba stawi∏a si´ przed Trybuna∏em dobrowolnie lub wskutek wezwania, Izba Przygotowawcza sprawdza, czy osoba ta zosta∏a poinformowana o stawianych jej zarzutach pope∏nienia zbrodni, o jej prawach zagwarantowanych w niniejszym statucie, w∏àcznie z prawem do ubiegania si´ o tymczasowe zwolnienie przed rozprawà. 2. Osoba, wobec której wydano nakaz aresztowania, mo˝e z∏o˝yç wniosek o tymczasowe zwolnienie przed rozprawà. Je˝eli Izba Przygotowawcza uzna, ˝e warunki okreÊlone w artykule 58 ust´p 1 sà spe∏nione, aresztowanie stosuje si´ w dalszym ciàgu. Je˝eli warunki te nie sà spe∏nione, Izba Przygotowawcza zwalnia osob´ warunkowo lub bezwarunkowo. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5066 — Poz. 708 3. Izba Przygotowawcza okresowo bada zasadnoÊç swojej decyzji o zwolnieniu lub aresztowaniu, jak równie˝ mo˝e badaç zasadnoÊç tej decyzji w ka˝dym czasie na wniosek Prokuratora lub osoby, której decyzja dotyczy. W wyniku dokonanego badania, je˝eli wymagajà tego zmienione okolicznoÊci, Izba Przygotowawcza mo˝e zmieniç swojà decyzj´ w kwestii aresztowania, zwolnienia lub warunków zwolnienia. 4. Do czasu posiedzenia Prokurator mo˝e kontynuowaç prowadzenie post´powania przygotowawczego i mo˝e uzupe∏niç lub wycofaç przedstawione zarzuty oskar˝enia. Podejrzanego informuje si´ w odpowiednim terminie przed posiedzeniem o wszelkich uzupe∏nieniach tych zarzutów lub ich wycofaniu. W przypadku wycofania zarzutów, Prokurator przedk∏ada Izbie Przygotowawczej powody wycofania. 4. Izba Przygotowawcza zapewnia, aby czas trwania aresztowania osoby przed rozprawà nie przekroczy∏ rozsàdnego terminu wskutek nieusprawiedliwionego opóênienia Prokuratora. Je˝eli takie opóênienie ma miejsce, Trybuna∏ powinien rozwa˝yç zwolnienie aresztowanej osoby warunkowo lub bezwarunkowo. 5. W czasie posiedzenia Prokurator popiera ka˝dy zarzut oskar˝enia dostatecznymi dowodami w celu ustalenia, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie, ˝e podejrzany pope∏ni∏ zarzucanà mu zbrodni´. Prokurator mo˝e powo∏ywaç si´ na dowody z dokumentów lub ze streszczeƒ dowodów i nie musi wzywaç Êwiadków, którzy majà zeznawaç na rozprawie. 5. W razie koniecznoÊci Izba Przygotowawcza mo˝e wydaç nakaz aresztowania w celu zapewnienia stawiennictwa osoby zwolnionej. Artyku∏ 61 Zatwierdzenie zarzutów oskar˝enia przed rozprawà 1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2, w rozsàdnym terminie po dostarczeniu osoby lub dobrowolnym stawieniu si´ jej przed Trybuna∏em, Izba Przygotowawcza odbywa posiedzenie w celu zatwierdzenia zarzutów oskar˝enia, na podstawie których Prokurator domaga si´ przeprowadzenia rozprawy. Posiedzenie odbywa si´ w obecnoÊci Prokuratora i podejrzanego, jak równie˝ jego obroƒcy. 2. Na wniosek Prokuratora lub z w∏asnej inicjatywy Izba Przygotowawcza mo˝e odbyç posiedzenie w celu zatwierdzenia zarzutów oskar˝enia, na podstawie których Prokurator domaga si´ przeprowadzenia rozprawy pod nieobecnoÊç podejrzanego, je˝eli podejrzany: (
255. a)zrzek∏ si´ prawa do uczestnictwa; albo 6. W czasie posiedzenia podejrzany mo˝e: (
256. a)zaprzeczyç stawianym zarzutom oskar˝enia; (
257. b)podwa˝aç dowody przedstawione przez Prokuratora; i (
258. c)przedstawiaç w∏asne dowody. 7. W oparciu o wyniki posiedzenia Izba Przygotowawcza stwierdza, czy istniejà wystarczajàce dowody dla przyj´cia istnienia uzasadnionego podejrzenia, ˝e podejrzany pope∏ni∏ ka˝dà z zarzucanych mu zbrodni. Na podstawie dokonanych ustaleƒ Izba Przygotowawcza: (
259. a)zatwierdza te zarzuty oskar˝enia, w stosunku do których stwierdzi∏a istnienie wystarczajàcych dowodów, i przekazuje podejrzanego Izbie Orzekajàcej w celu odbycia rozprawy odnoÊnie do zatwierdzonych zarzutów; (
260. b)odmawia zatwierdzenia tych zarzutów oskar˝enia, w stosunku do których stwierdzi∏a brak wystarczajàcych dowodów; (
261. b)zbieg∏ lub nie mo˝na ustaliç miejsca jego pobytu, przy czym podj´to wymagane kroki w celu zapewnienia stawiennictwa podejrzanego przed Trybuna∏em i poinformowania go o zarzutach oskar˝enia, jak równie˝ o tym, ˝e odb´dzie si´ posiedzenie w celu zatwierdzenia tych zarzutów. (
262. c)odracza posiedzenie i zobowiàzuje Prokuratora do rozwa˝enia: W takim przypadku podejrzanego reprezentuje obroƒca, je˝eli Izba Przygotowawcza uzna, ˝e wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwoÊci. (
263. ii)zmiany zarzutu oskar˝enia, je˝eli przed∏o˝one dowody wskazujà na innà zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u. 3. W rozsàdnym terminie przed posiedzeniem podejrzany: 8. W razie odmowy zatwierdzenia zarzutów oskar˝enia przez Izb´ Przygotowawczà Prokurator mo˝e ponownie domagaç si´ ich zatwierdzenia, je˝eli jego wniosek zostanie poparty dodatkowymi dowodami. (
264. a)otrzymuje kopi´ dokumentu zawierajàcego zarzuty, na których Prokurator zamierza opieraç oskar˝enie na rozprawie; i (
265. b)zostaje poinformowany o dowodach, na które Prokurator powo∏a si´ w czasie posiedzenia. Izba Przygotowawcza mo˝e wydaç zarzàdzenia dotyczàce ujawnienia informacji na potrzeby posiedzenia. (
266. i)dostarczenia dalszych dowodów lub dalszego prowadzenia post´powania przygotowawczego w odniesieniu do okreÊlonego zarzutu oskar˝enia; lub 9. Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia, a przed rozpocz´ciem rozprawy, Prokurator mo˝e je zmieniç za zezwoleniem Izby Przygotowawczej i po poinformowaniu oskar˝onego. Je˝eli Prokurator chce do∏àczyç dodatkowe zarzuty oskar˝enia lub zastàpiç je powa˝niejszymi, musi odbyç si´ posiedzenie na podstawie niniejszego artyku∏u w celu zatwierdzenia tych zarzutów. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5067 — Poz. 708 Po rozpocz´ciu rozprawy Prokurator mo˝e wycofaç zarzuty oskar˝enia za zezwoleniem Izby Orzekajàcej. (
267. b)okreÊla j´zyk lub j´zyki, które majà byç u˝ywane podczas rozprawy; i 10. Wszelkie nakazy wydane poprzednio tracà moc w odniesieniu do tych zarzutów oskar˝enia, które nie zosta∏y zatwierdzone przez Izb´ Przygotowawczà lub które zosta∏y wycofane przez Prokuratora.
268. c)z zastrze˝eniem innych stosownych postanowieƒ niniejszego statutu, ze stosownym wyprzedzeniem przed rozpocz´ciem rozprawy, zapewnia ujawnienie dokumentów i informacji nieujawnionych wczeÊniej w celu umo˝liwienia odpowiedniego przygotowania rozprawy. 11. Je˝eli zarzuty oskar˝enia zosta∏y zatwierdzone w trybie niniejszego artyku∏u, Prezydium powo∏uje Izb´ Orzekajàcà, która, z zastrze˝eniem ust´pu 9 i artyku∏u 64 ust´p 4, jest odpowiedzialna za prowadzenie dalszego post´powania i mo˝e wykonywaç wszelkie odpowiednie funkcje Izby Przygotowawczej, które znajdujà zastosowanie w tym post´powaniu. CZ¢Âå VI. ROZPRAWA Artyku∏ 62 Miejsce rozprawy O ile nie postanowiono inaczej, rozprawa odbywa si´ w siedzibie Trybuna∏u. Artyku∏ 63 Rozprawa w obecnoÊci oskar˝onego 1. Oskar˝ony jest obecny na rozprawie. 2. Je˝eli oskar˝ony obecny przed Trybuna∏em kontynuuje zak∏ócanie porzàdku rozprawy, Izba Orzekajàca mo˝e go usunàç z sali, zapewniajàc mu mo˝liwoÊç obserwowania rozprawy i porozumiewania si´ z obroƒcà spoza sali rozpraw przy u˝yciu technicznych Êrodków komunikowania si´, je˝eli wymaga tego sytuacja. Takie Êrodki podejmuje si´ tylko w wyjàtkowych okolicznoÊciach, je˝eli inne rozsàdne rozwiàzania okaza∏y si´ niewystarczajàce i jedynie na taki okres, na jaki jest to ÊciÊle niezb´dne. Artyku∏ 64 4. Je˝eli oka˝e si´ to konieczne dla zapewnienia skutecznego i rzetelnego funkcjonowania Izby Orzekajàcej, mo˝e ona przekazaç rozpatrzenie kwestii wst´pnych Izbie Przygotowawczej lub, w razie koniecznoÊci, innemu dost´pnemu s´dziemu Wydzia∏u Przygotowawczego. 5. Zawiadamiajàc strony, Izba Orzekajàca mo˝e zarzàdziç, je˝eli uzna to za wskazane, po∏àczenie lub rozdzielenie zarzutów oskar˝enia, w przypadku gdy dotyczà wi´cej ni˝ jednego oskar˝onego. 6. Wykonujàc swoje funkcje przed rozprawà lub w czasie rozprawy, Izba Orzekajàca mo˝e w razie koniecznoÊci: (
269. a)wykonywaç wszelkie funkcje Izby Przygotowawczej okreÊlone w artykule 61 ust´p 11; (
270. b)domagaç si´ stawienia si´ Êwiadków i z∏o˝enia przez nich zeznaƒ oraz przedstawienia dokumentów i innych dowodów w drodze udzielenia przez Paƒstwa, w razie koniecznoÊci, pomocy okreÊlonej niniejszym statutem; (
271. c)zapewniç ochron´ informacji poufnych; (
272. d)zarzàdziç przedstawienie dowodów uzupe∏niajàcych w stosunku do tych, które zosta∏y ju˝ zebrane przed rozprawà lub przedstawione przez strony na rozprawie; (
273. e)zapewniç ochron´ oskar˝onego, Êwiadków i pokrzywdzonych; i (
274. f)podejmowaç decyzje w innych stosownych sprawach. Funkcje i uprawnienia Izby Orzekajàcej 1. Funkcje i uprawnienia przewidziane w niniejszym artykule Izba Orzekajàca wykonuje zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. 2. Izba Orzekajàca zapewnia rzetelnoÊç i sprawnoÊç rozprawy oraz prowadzenie jej z pe∏nym poszanowaniem praw oskar˝onego i z uwzgl´dnieniem ochrony pokrzywdzonych i Êwiadków. 3. Po skierowaniu sprawy na rozpraw´ zgodnie z niniejszym statutem Izba Orzekajàca wyznaczona do rozpoznania sprawy: (
275. a)porozumiewa si´ ze stronami i podejmuje Êrodki procesowe niezb´dne dla zapewnienia rzetelnego i sprawnego prowadzenia rozprawy; 7. Rozprawa odbywa si´ jawnie. Jednak˝e Izba Orzekajàca mo˝e uznaç, ˝e szczególne okolicznoÊci wymagajà przeprowadzenia pewnych czynnoÊci procesowych na posiedzeniu zamkni´tym dla celów okreÊlonych w artykule 68 lub dla ochrony tajnych lub poufnych informacji stanowiàcych dowód. 8. (
276. a)Rozprawa rozpoczyna si´ od odczytania oskar˝onemu przez Izb´ Orzekajàcà zarzutów oskar˝enia zatwierdzonych uprzednio przez Izb´ Przygotowawczà. Izba Orzekajàca upewnia si´ nast´pnie, czy oskar˝ony rozumie treÊç zarzutów oskar˝enia. Nast´pnie umo˝liwia oskar˝onemu wypowiedzenie si´ w kwestii winy albo przez przyznanie si´ do winy w trybie artyku∏u 65, albo przez stwierdzenie, ˝e jest niewinny. (
277. b)W czasie rozprawy przewodniczàcy sk∏adu orzekajàcego mo˝e dawaç wskazówki co do prowadzenia Dziennik Ustaw Nr 78 — 5068 — post´powania, w tym wskazówki majàce na celu zapewnienie, ˝e post´powanie jest prowadzone w sposób rzetelny i bezstronny. Z zastrze˝eniem wskazówek wydanych przez przewodniczàcego sk∏adu orzekajàcego, strony mogà przedstawiaç dowody zgodnie z postanowieniami niniejszego statutu. 9. Izba orzekajàca jest, inter alia, uprawniona na wniosek strony lub z w∏asnej inicjatywy do: (
278. a)decydowania o dopuszczalnoÊci lub przydatnoÊci dowodów; i (
279. b)podejmowania wszelkich Êrodków koniecznych do utrzymania porzàdku w czasie rozprawy. 10. Izba Orzekajàca zapewnia sporzàdzenie pe∏nego protoko∏u rozprawy wiernie odzwierciedlajàcego jej przebieg oraz zapewnia zabezpieczenie go i nale˝yte przechowanie przez Sekretarza. Artyku∏ 65 Post´powanie w razie przyznania si´ do winy Poz. 708 4. Je˝eli w opinii Izby Orzekajàcej interes wymiaru sprawiedliwoÊci, a w szczególnoÊci interes pokrzywdzonych, wymaga pe∏niejszego przedstawienia okolicznoÊci sprawy, Izba Orzekajàca mo˝e: (
280. a)zwróciç si´ do Prokuratora o przedstawienie dodatkowych dowodów, ∏àcznie z zeznaniami Êwiadków; lub (
281. b)zarzàdziç dalsze prowadzenie rozprawy w trybie zwyczajnym okreÊlonym niniejszym statutem. W takim przypadku uznaje przyznanie si´ do winy za nieby∏e i spraw´ mo˝e przekazaç innej Izbie Orzekajàcej. 5. ˚adne porozumienia pomi´dzy Prokuratorem a obronà, dotyczàce zmiany zarzutów oskar˝enia, przyznania si´ do winy lub wymiaru kary, nie wià˝à Trybuna∏u. Artyku∏ 66 Domniemanie niewinnoÊci 1. Je˝eli oskar˝ony przyznaje si´ do winy w trybie artyku∏u 64 ust´p 8 (a), Izba Orzekajàca ustala, czy: 1. Ka˝dego uwa˝a si´ za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona przed Trybuna∏em zgodnie z prawem, które ma zastosowanie w danej sprawie. (
282. a)oskar˝ony rozumie znaczenie i konsekwencje przyznania si´ do winy; 2. Ci´˝ar udowodnienia winy oskar˝onego spoczywa na Prokuratorze. (
283. b)przyznanie si´ oskar˝onego jest dobrowolne i czy zosta∏o poprzedzone wystarczajàcymi konsultacjami z obroƒcà; i 3. Aby skazaç oskar˝onego, Trybuna∏ musi byç przekonany o jego winie ponad uzasadnionà wàtpliwoÊç. (
284. c)przyznanie si´ do winy ma oparcie w okolicznoÊciach faktycznych sprawy zawartych w: Artyku∏ 67 (
285. i)opisie zarzutów oskar˝enia przedstawionych przez Prokuratora i przyznanych przez oskar˝onego; (
286. ii)wszelkich materia∏ach przedstawionych przez Prokuratora uzupe∏niajàcych zarzuty oskar˝enia i uznanych przez oskar˝onego; i (iii) wszelkich innych dowodach, takich jak zeznania Êwiadków, przedstawionych przez Prokuratora lub oskar˝onego. 2. W razie stwierdzenia okolicznoÊci wskazanych w ust´pie 1, Izba Orzekajàca uznaje przyznanie si´ do winy, wraz ze wszystkimi przedstawionymi dodatkowymi dowodami, za potwierdzenie wszystkich istotnych faktów wymaganych do udowodnienia zbrodni, do której odnosi si´ przyznanie si´ do winy, i mo˝e skazaç oskar˝onego za t´ zbrodni´. 3. W razie stwierdzenia braku okolicznoÊci wskazanych w ust´pie 1, Izba Orzekajàca uznaje przyznanie si´ do winy za nieby∏e. W takim przypadku Izba zarzàdza dalsze prowadzenie rozprawy w trybie zwyczajnym okreÊlonym niniejszym statutem i mo˝e przekazaç spraw´ innej Izbie Orzekajàcej. Prawa oskar˝onego 1. Przy rozstrzyganiu ka˝dego zarzutu oskar˝enia, z uwzgl´dnieniem postanowieƒ niniejszego statutu, oskar˝ony ma prawo do publicznego, rzetelnego i bezstronnego procesu oraz, na zasadach pe∏nej równoÊci, do co najmniej nast´pujàcych gwarancji: (
287. a)niezw∏ocznego otrzymania w j´zyku, którym oskar˝ony w∏ada i który w pe∏ni rozumie, szczegó∏owej informacji o rodzaju, przyczynach i treÊci zarzutu; (
288. b)dysponowania odpowiednim czasem i warunkami do przygotowania obrony, jak równie˝ swobodnego i poufnego porozumiewania si´ z obroƒcà ustanowionym przez oskar˝onego; (
289. c)rozprawy bez nieuzasadnionej zw∏oki; (
290. d)z zastrze˝eniem artyku∏u 63 ust´p 2, obecnoÊci na rozprawie, bronienia si´ osobiÊcie lub przez ustanowionego przez siebie obroƒc´; do otrzymania informacji, je˝eli oskar˝ony nie posiada obroƒcy, o istnieniu powy˝szego uprawnienia oraz posiadania obroƒcy wyznaczonego przez Trybuna∏ w ka˝dym przypadku, je˝eli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwoÊci, bez ponoszenia kosztów obro- Dziennik Ustaw Nr 78 — 5069 — ny, je˝eli oskar˝ony nie posiada wystarczajàcych Êrodków na ich pokrycie; (
291. e)przes∏uchania lub spowodowania przes∏uchania Êwiadków oskar˝enia i zapewnienia obecnoÊci i przes∏uchania Êwiadków obrony na tych samych warunkach, co Êwiadków oskar˝enia. Oskar˝ony ma równie˝ prawo do wskazywania podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej i przedstawiania dowodów dopuszczalnych na podstawie niniejszego statutu; (
292. f)korzystania z bezp∏atnej pomocy kompetentnego t∏umacza i uzyskiwania t∏umaczeƒ niezb´dnych dla zapewnienia rzetelnoÊci, je˝eli jakiekolwiek czynnoÊci procesowe nie sà dokonywane w j´zyku, którym oskar˝ony w∏ada i który w pe∏ni rozumie, lub dokumenty przedstawione Trybuna∏owi nie sà sporzàdzone w takim j´zyku; (
293. g)ochrony przed przymusem zeznawania przeciwko sobie lub przyznania si´ do winy; prawo do milczenia, przy czym milczenie nie mo˝e byç brane pod uwag´ przy orzekaniu o winie lub niewinnoÊci oskar˝onego; (
294. h)sk∏adania niezaprzysi´˝onych oÊwiadczeƒ ustnych lub pisemnych na swojà obron´; i (
295. i)ochrony przed na∏o˝eniem na niego ci´˝aru dowodu oraz obowiàzku odpowiedzi na twierdzenia oskar˝enia. 2. Oprócz przewidzianego niniejszym statutem ujawnienia dowodów, Prokurator, najszybciej, jak to jest praktycznie mo˝liwe, ujawnia obronie dowody znajdujàce si´ w jego posiadaniu lub pod jego kontrolà, które w jego przekonaniu wskazujà lub mogà wskazywaç na niewinnoÊç oskar˝onego lub na okolicznoÊci ∏agodzàce win´ oskar˝onego lub które mogà podwa˝yç wiarygodnoÊç dowodów oskar˝enia. WàtpliwoÊci co do stosowania niniejszego ust´pu rozstrzyga Trybuna∏. Poz. 708 zwoliç na przedstawienie dowodów przy u˝yciu przekazu elektronicznego lub innych specjalnych Êrodków. Ârodki takie stosuje si´ w szczególnoÊci w odniesieniu do ofiar przemocy seksualnej lub dziecka wyst´pujàcego w charakterze pokrzywdzonego lub Êwiadka, chyba ˝e Trybuna∏ zarzàdzi inaczej, majàc na wzgl´dzie wszystkie okolicznoÊci sprawy, a w szczególnoÊci zapatrywania pokrzywdzonego lub Êwiadka. 3. W przypadku gdy zosta∏y naruszone osobiste interesy pokrzywdzonych, Trybuna∏ zezwala na przedstawienie i wzi´cie pod uwag´ zapatrywaƒ i obaw pokrzywdzonych na takim etapie post´powania, jaki Trybuna∏ uzna za stosowny, oraz w sposób, który nie narusza praw oskar˝onego i wymagaƒ rzetelnej i bezstronnej rozprawy. Takie zapatrywania i obawy pokrzywdzonych mogà byç przedstawione przez ich pe∏nomocnika, je˝eli Trybuna∏ uzna to za w∏aÊciwe, zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. 4. Biuro do spraw Pokrzywdzonych i Âwiadków mo˝e udzielaç Prokuratorowi i Trybuna∏owi porad dotyczàcych odpowiednich Êrodków ochrony, kroków podejmowanych w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa, doradztwa i innej pomocy okreÊlonej w artykule 43 ust´p 6. 5. Je˝eli przewidziane w niniejszym statucie ujawnienie dowodu lub informacji mo˝e prowadziç do powa˝nego zagro˝enia bezpieczeƒstwa Êwiadka lub jego rodziny, Prokurator mo˝e dla celów post´powania, do chwili rozpocz´cia rozprawy, wycofaç taki dowód lub informacj´ i zastàpiç je streszczeniem. Stosowanie takiej procedury powinno odbywaç si´ w sposób nienaruszajàcy praw oskar˝onego i wymogów rzetelnej i bezstronnej rozprawy. 6. Paƒstwo mo˝e z∏o˝yç wniosek o zastosowanie Êrodków niezb´dnych dla ochrony jego funkcjonariuszy lub agentów oraz ochrony tajnych lub poufnych informacji. Artyku∏ 68 Artyku∏ 69 Ochrona pokrzywdzonych i Êwiadków oraz ich udzia∏ w post´powaniu Dowody 1. Przed z∏o˝eniem zeznaƒ Êwiadek sk∏ada przewidziane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych przyrzeczenie mówienia prawdy. 1. Trybuna∏ podejmuje stosowne Êrodki w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa, dobrego stanu fizycznego i psychicznego, godnoÊci i prywatnoÊci pokrzywdzonych i Êwiadków. Podejmujàc powy˝sze Êrodki, Trybuna∏ bierze pod uwag´ wszystkie odpowiednie okolicznoÊci, w∏àcznie z wiekiem, p∏cià (gender) w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, stanem zdrowia, charakterem zbrodni, zw∏aszcza, ale nie tylko, gdy dotyczy ona przemocy seksualnej lub zwiàzanej z p∏cià (gender) lub przemocy wobec dzieci. Prokurator podejmuje powy˝sze Êrodki w szczególnoÊci w post´powaniu przygotowawczym w sprawach o takie zbrodnie. Podj´te Êrodki nie mogà byç niezgodne z prawami oskar˝onego ani naruszaç jego praw i wymogów rzetelnej i bezstronnej rozprawy. 2. Na rozprawie Êwiadek sk∏ada zeznania osobiÊcie, z wyjàtkiem sytuacji przewidzianych w artykule 68 lub w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Trybuna∏ mo˝e równie˝ zezwoliç na sk∏adanie viva voce (ustnych) lub nagranych zeznaƒ Êwiadka za pomocà techniki video lub aparatury utrwalajàcej dêwi´k, jak równie˝ na przedstawienie dokumentów i zapisków, z zastrze˝eniem postanowieƒ niniejszego statutu i zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. Zastosowane Êrodki nie mogà byç niezgodne z prawami oskar˝onego ani ich naruszaç. 2. Jako wyjàtek od zasady jawnoÊci rozprawy przewidzianej w artykule 67, Izby Trybuna∏u mogà, w celu ochrony pokrzywdzonych i Êwiadków lub oskar˝onego, prowadziç cz´Êç post´powania in camera lub ze- 3. Strony mogà przedstawiaç dowody majàce znaczenie dla sprawy, zgodnie z artyku∏em 64. Trybuna∏ jest w∏adny domagaç si´ przedstawienia wszystkich dowodów, które uznaje za konieczne dla ustalenia prawdy. Dziennik Ustaw Nr 78 — 5070 — 4. Trybuna∏ mo˝e orzekaç o przydatnoÊci i dopuszczalnoÊci ka˝dego dowodu, uwzgl´dniajàc mi´dzy innymi jego wartoÊç dowodowà i negatywny wp∏yw, jaki dany dowód mo˝e wywrzeç na rzetelnoÊç rozprawy lub rzetelnà ocen´ zeznaƒ Êwiadka, stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych. 5. Trybuna∏ respektuje i przestrzega zasad poufnoÊci przewidzianych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. 6. Trybuna∏ nie przeprowadza dowodów co do faktów powszechnie znanych, lecz mo˝e zwróciç na nie uwag´ stronom. 7. Dowody uzyskane z naruszeniem postanowieƒ niniejszego statutu lub praw cz∏owieka uznanych przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà sà niedopuszczalne, je˝eli: (
296. a)naruszenie to rodzi powa˝ne wàtpliwoÊci co do wiarygodnoÊci uzyskanego dowodu; lub (
297. b)dopuszczenie dowodu by∏oby sprzeczne z rzetelnoÊcià post´powania lub mog∏oby powa˝nie jej zagroziç. 8. Podejmujàc decyzj´ o przydatnoÊci i dopuszczalnoÊci dowodów zgromadzonych przez paƒstwo, Trybuna∏ nie wypowiada si´ w kwestii stosowania prawa krajowego tego paƒstwa. Artyku∏ 70 Przest´pstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwoÊci 1. Trybuna∏ jest w∏aÊciwy w sprawach o nast´pujàce przest´pstwa umyÊlne przeciwko sprawowanemu przezeƒ wymiarowi sprawiedliwoÊci: (
298. a)sk∏adanie fa∏szywych zeznaƒ, mimo obowiàzku mówienia prawdy przewidzianego w artykule 69 ust´p 1; (
299. b)przedstawianie dowodów, co do których strona ma ÊwiadomoÊç, ˝e sà nieprawdziwe lub sfa∏szowane; (
300. c)przekupstwo Êwiadka, przeszkadzanie lub ingerowanie w stawiennictwo lub sk∏adanie zeznaƒ przez Êwiadka, branie odwetu na Êwiadku za z∏o˝enie zeznaƒ oraz niszczenie dowodów, ingerowanie w ich treÊç lub utrudnianie ich gromadzenia; (
301. d)utrudnianie pracy, zastraszanie lub przekupstwo urz´dnika Trybuna∏u w celu zmuszenia lub nak∏onienia go do niewykonywania lub niew∏aÊciwego wykonywania jego obowiàzków; (
302. e)branie odwetu na urz´dniku Trybuna∏u z powodu obowiàzków wykonywanych przez tego lub innego urz´dnika; (
303. f)domaganie si´ wr´czenia lub przyj´cie ∏apówki przez urz´dnika Trybuna∏u w zwiàzku z wykonywaniem przez niego obowiàzków s∏u˝bowych. Poz. 708 2. Zasady i post´powanie odnoszàce si´ do wykonywania jurysdykcji przez Trybuna∏ w sprawach o przest´pstwa przewidziane niniejszym artyku∏em uregulowane sà w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Warunki udzielania Trybuna∏owi mi´dzynarodowej pomocy prawnej w odniesieniu do post´powania prowadzonego na podstawie niniejszego artyku∏u reguluje prawo krajowe Paƒstwa wezwanego. 3. W razie skazania, Trybuna∏ mo˝e wymierzyç kar´ pozbawienia wolnoÊci nieprzekraczajàcà pi´ciu lat lub, zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, grzywn´, lub obie te kary. 4. (
304. a)Ka˝de Paƒstwo-Strona rozszerza katalog przest´pstw przeciwko integralnoÊci w∏asnego wymiaru sprawiedliwoÊci o przest´pstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwoÊci wymienione w niniejszym artykule pope∏nione na jego terytorium lub przez jego obywatela. (
305. b)Na wniosek Trybuna∏u Paƒstwo-Strona przekazuje spraw´ swoim w∏aÊciwym organom w celu przeprowadzenia post´powania karnego. Organy te zobowiàzane sà rozpatrzyç spraw´ z nale˝ytà starannoÊcià i przeznaczyç wystarczajàce Êrodki na skuteczne prowadzenie post´powania w tej sprawie. Artyku∏ 71 Kary za niew∏aÊciwe zachowanie przed Trybuna∏em 1. W stosunku do osób, które dopuszczajà si´ przed Trybuna∏em niew∏aÊciwego zachowania, w∏àcznie z zak∏ócaniem post´powania lub celowym uchylaniem si´ od wykonywania zarzàdzeƒ Trybuna∏u, Trybuna∏ mo˝e zastosowaç Êrodki administracyjne inne ni˝ pozbawienie wolnoÊci, takie jak czasowe lub trwa∏e usuni´cie z sali rozpraw, kara pieni´˝na lub inne podobne Êrodki przewidziane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. 2. Post´powanie w sprawie zastosowania Êrodków przewidzianych w ust´pie 1 normujà Regu∏y Procesowe i Dowodowe. Artyku∏ 72 Ochrona informacji dotyczàcych bezpieczeƒstwa narodowego 1. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´ w ka˝dym przypadku, gdy ujawnienie informacji lub dokumentów paƒstwowych mog∏oby, w opinii paƒstwa, naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego. Przypadki te obejmujà sytuacje wchodzàce w zakres artyku∏u 56 ust´p 2 i 3, artyku∏u 61 ust´p 3, artyku∏u 64 ust´p 3, artyku∏u 67 ust´p 2, artyku∏u 68 ust´p 6, artyku∏u 87 ust´p 6 i artyku∏u 93, jak równie˝ inne, które majà miejsce na innych etapach post´powania, a w których mo˝e dojÊç do takiego ujawnienia. 2. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´ równie˝, gdy osoba wezwana do udzielenia informacji Dziennik Ustaw Nr 78 — 5071 — lub dowodu odmówi∏a ich udzielenia lub przedstawi∏a t´ spraw´ paƒstwu, powo∏ujàc si´ na to, ˝e ujawnienie przez nià wymaganych informacji lub dowodów naruszy∏oby interesy bezpieczeƒstwa narodowego tego paƒstwa, a paƒstwo to potwierdza, ˝e w jego opinii takie ujawnienie mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego. 3. ˚adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie narusza wymogów poufnoÊci majàcych zastosowanie na podstawie artyku∏u 54 ust´p 3 (
306. e)i (
307. f)lub zastosowania artyku∏u 73. 4. Je˝eli paƒstwo si´ dowie, ˝e informacje lub dokumenty tego paƒstwa sà ujawniane lub prawdopodobnie zostanà ujawnione na którymkolwiek etapie post´powania, a paƒstwo to uwa˝a, ˝e takie ujawnienie mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego, paƒstwo to ma prawo interweniowaç w celu doprowadzenia do rozwiàzania tej kwestii zgodnie z niniejszym artyku∏em. 5. Je˝eli paƒstwo uwa˝a, ˝e ujawnienie informacji mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego, to dzia∏ajàc w porozumieniu z Prokuratorem, obronà, Izbà Przygotowawczà lub Izbà Orzekajàcà, podejmuje ono wszelkie rozsàdne kroki w celu za∏atwienia sprawy na drodze wspó∏pracy. Kroki te mogà obejmowaç: Poz. 708 (
308. a)je˝eli ˝àdanie ujawnienia informacji lub dokumentu oparte jest na wniosku o wspó∏prac´ z∏o˝onym na podstawie cz´Êci IX lub w warunkach opisanych w ust´pie 2, a paƒstwo powo∏uje si´ na podstaw´ odmowy wspó∏pracy wskazanà w artykule 93 ust´p 4: (
309. i)Trybuna∏ mo˝e, przed podj´ciem decyzji okreÊlonej w ust´pie 7 (
310. a)(ii), domagaç si´ przeprowadzenia dalszych konsultacji w celu rozwa˝enia opinii paƒstwa, co mo˝e obejmowaç, tam gdzie jest to w∏aÊciwe, posiedzenie in camera lub ex parte; (
311. ii)Je˝eli Trybuna∏ uzna, ˝e powo∏ujàc si´ na podstaw´ odmowy wspó∏pracy wskazanà w artykule 93 ust´p 4 w okolicznoÊciach danej sprawy paƒstwo, do którego zwrócono si´ o wspó∏prac´, nie wykonuje swoich zobowiàzaƒ okreÊlonych niniejszym statutem, Trybuna∏ mo˝e przekazaç spraw´ do rozstrzygni´cia zgodnie z artyku∏em 87 ust´p 7, wskazujàc powody swojej decyzji; i (iii) Trybuna∏ mo˝e przy rozpoznawaniu sprawy oskar˝onego wyciàgnàç wnioski odnoÊnie do istnienia lub nieistnienia faktu, jakie w danych okolicznoÊciach uzna za w∏aÊciwe; albo (
312. b)w innych okolicznoÊciach: (
313. a)zmian´ lub sprecyzowanie wniosku; (
314. i)zarzàdziç ujawnienie; lub (
315. b)okreÊlenie przez Trybuna∏ przydatnoÊci wymaganej informacji lub dowodu, lub stwierdzenie, czy dowód, choç uznany za przydatny, móg∏by zostaç uzyskany lub zosta∏ uzyskany ze êród∏a innego ni˝ to paƒstwo; (
316. ii)w zakresie, w jakim nie zarzàdzi∏ ujawnienia, wyciàgnàç wnioski przy rozpoznaniu sprawy oskar˝onego odnoÊnie do istnienia lub nieistnienia faktu, jakie w danych okolicznoÊciach uzna za w∏aÊciwe. (
317. c)uzyskanie informacji lub dowodu z innego êród∏a lub w innej formie; lub (
318. d)porozumienie co do warunków, na których pomoc mog∏aby zostaç udzielona, w∏àcznie mi´dzy innymi z przedstawieniem streszczeƒ lub zmian redakcyjnych, ograniczeniem zakresu ujawnienia, prowadzeniem post´powania in camera lub ex parte oraz zastosowaniem innych Êrodków ochronnych dozwolonych na podstawie niniejszego statutu i Regu∏ Procesowych i Dowodowych. 6. Je˝eli podj´to wszelkie rozsàdne kroki w celu za∏atwienia sprawy na drodze wspó∏pracy i je˝eli paƒstwo uwa˝a, ˝e nie istniejà Êrodki lub warunki, po spe∏nieniu których informacja lub dokument mog∏yby zostaç wydane lub ujawnione bez naruszenia interesów jego bezpieczeƒstwa narodowego, to zawiadamia o tym Prokuratora lub Trybuna∏, podajàc wyraêne powody swojej decyzji, chyba ˝e wyraêny opis tych powodów sam w sobie spowodowa∏by naruszenie interesów bezpieczeƒstwa narodowego tego paƒstwa. 7. W nast´pnej kolejnoÊci, je˝eli Trybuna∏ stwierdzi, ˝e dowód ma znaczenie dla sprawy i jego uzyskanie jest konieczne dla ustalenia winy lub niewinnoÊci oskar˝onego, mo˝e podjàç nast´pujàce dzia∏ania: Artyku∏ 73 Informacje lub dokumenty pochodzàce od stron trzecich Je˝eli Trybuna∏ zwróci si´ do Paƒstwa-Strony o przekazanie dokumentu lub informacji, które znajdujà si´ w jego posiadaniu lub nad którymi paƒstwo to sprawuje piecz´ lub kontrol´, a które zosta∏y przekazane temu paƒstwu w zaufaniu przez inne paƒstwo, organizacj´ mi´dzyrzàdowà lub mi´dzynarodowà, Paƒstwo to powinno postaraç si´ o wyra˝enie zgody przez podmiot przekazujàcy na ujawnienie takiego dokumentu lub informacji. Je˝eli podmiotem przekazujàcym jest Paƒstwo-S