Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 lipca 2006 r. Nr 123 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 856 — Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owej klasyfikacji wydatków strukturalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6393 OBWIESZCZENIA MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ: 857 — z dnia 9 czerwca 2006 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy o ˝egludze Êródlàdowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6437 858 — z dnia 12 czerwca 2006 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod´ i zbiorowym odprowadzaniu Êcieków . . . . . . . . . 6458 856 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owej klasyfikacji wydatków strukturalnych Na podstawie art. 16 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 i Nr 169, poz. 1420 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319 i Nr 104, poz. 708) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Ustala si´ szczegó∏owà klasyfikacj´ wydatków strukturalnych, o których mowa w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, zgodnie z za∏àcznikiem do rozporzàdzenia. § 2. Klasyfikacj´ wydatków strukturalnych w sposób okreÊlony rozporzàdzeniem stosuje si´ do wydatków poniesionych od poczàtku roku 2006. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.1) Minister Finansów: w z. E. Suchocka-Roguska ——————— 1) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze- niem Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owej klasyfikacji wydatków strukturalnych (Dz. U. Nr 285, poz. 2851 oraz z 2005 r. Nr 266, poz. 2238). Dziennik Ustaw Nr 123 — 6394 — Poz. 856 Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2006 r. (poz. 856) KLASYFIKACJA WYDATKÓW STRUKTURALNYCH 1. Sektor produkcyjny 11 Rolnictwo 111 Inwestycje w gospodarstwa rolne Modernizacja gospodarstw rolnych prowadzàca do ich dostosowania do warunków funkcjonowania na rynku. Wydatki na: 1) budow´, remont po∏àczony z modernizacjà budynków lub budowli s∏u˝àcych do produkcji rolnej oraz do przechowywania i magazynowania produktów rolnych wraz z zakupem i monta˝em instalacji technicznej i wyposa˝enia, 2) zakup lub instalacj´ maszyn, urzàdzeƒ, wyposa˝enia lub narz´dzi do produkcji rolnej, przechowalnictwa, magazynowania, przygotowywania produktów rolnych do sprzeda˝y, w tym: sprz´tu do uprawy, piel´gnacji, ochrony i nawo˝enia oraz zbioru roÊlin, ciàgników rolniczych, maszyn lub urzàdzeƒ do przygotowywania, przechowywania, czyszczenia, sortowania, kalibrowania, konfekcjonowania produktów rolnych, maszyn lub urzàdzeƒ do przygotowywania lub sk∏adowania pasz, maszyn lub urzàdzeƒ do pojenia lub zadawania pasz, urzàdzeƒ do pozyskiwania lub przechowywania mleka, urzàdzeƒ do usuwania lub sk∏adowania odchodów zwierz´cych oraz urzàdzeƒ niezb´dnych do utrzymania czystoÊci i higieny produkcji, 9) zakup, instalacj´ i budow´ urzàdzeƒ s∏u˝àcych ochronie Êrodowiska (dotyczy projektów w zakresie sk∏adowania odchodów zwierz´cych, odpadów, mycia i czyszczenia sprz´tu), poprawie warunków utrzymania zwierzàt i podniesieniu standardów higienicznych produkcji rolnej. 112 Rozpoczynanie dzia∏alnoÊci przez m∏odych rolników Jednorazowa premia na u∏atwienie za∏o˝enia lub przej´cia gospodarstw przez m∏odych rolników oraz wsparcie modernizacji tych gospodarstw w celu dostosowania do wymogów rynku, poprawy ich dochodowoÊci (poprawa jakoÊci, zmiana profilu produkcji, zwi´kszenie skali produkcji, zwi´kszenie wartoÊci dodanej oraz wydajnoÊci pracy) oraz poprawy warunków higienicznych i bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊci, dobrostanu zwierzàt, ochrony Êrodowiska, bezpieczeƒstwa pracy. 113 Specjalistyczne dokszta∏canie zawodowe w dziedzinie rolnictwa Szkolenia rolników i innych osób pracujàcych w rolnictwie w celu podwy˝szenia poziomu wiedzy i umiej´tnoÊci osób zaanga˝owanych w dzia∏alnoÊç rolniczà w zakresie: 1) ekonomiki i zarzàdzania gospodarstwem rolnym lub produkcjà leÊnà, 3) zakup gruntów rolnych, 2) podejmowania nowych, rynkowo zorientowanych kierunków produkcji rolnej, 4) zakup budynków lub budowli, o ile zakup ten jest ÊciÊle zwiàzany z celami projektu, 3) technologii produkcji rolniczej lub leÊnej, 5) zak∏adanie sadów lub plantacji wieloletnich, obejmujàce wy∏àcznie zakup kwalifikowanego materia∏u roÊlinnego, wyposa˝enia, tj. konstrukcji do podtrzymywania roÊlin oraz folii lub agrow∏ókniny do Êció∏kowania, oraz koszty grodzenia nowo zak∏adanych sadów lub plantacji, 6) wyposa˝anie pastwisk: grodzenie, budow´ wiat dla zwierzàt, zakup i instalacj´ urzàdzeƒ do pojenia zwierzàt oraz budow´ uj´ç wody lub jej doprowadzanie, 7) zakup zwierzàt hodowlanych (stada podstawowego) — zwierzàt nale˝àcych do gatunków gospodarskich, osobników hodowlanych w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierzàt gospodarskich, 8) budow´, zakup i instalacj´ urzàdzeƒ do nawadniania upraw — urzàdzeƒ do nawodnieƒ ciÊnieniowych ∏àcznie z uj´ciami wody oraz urzàdzeƒ zraszajàcych, chroniàcych roÊliny przed przymrozkami, 4) poprawy jakoÊci i higieny produkcji oraz bezpieczeƒstwa produkcji, 5) poprawy warunków utrzymania zwierzàt, 6) ochrony Êrodowiska naturalnego, 7) upowszechniania zasad zwyk∏ej, dobrej praktyki rolniczej, 8) programów rolnoÊrodowiskowych, w tym rolnictwa ekologicznego. Wydatki na: 1) zakup materia∏ów do celów dydaktycznych, 2) opracowanie, dystrybucj´ materia∏ów szkoleniowych, 3) nabór uczestników szkoleƒ, 4) wynajem sal dydaktycznych, 5) wynagrodzenia wyk∏adowców, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6395 — 6) dojazd, zakwaterowanie i wy˝ywienie wyk∏adowców oraz uczestników szkolenia, 7) t∏umaczenia konieczne do celów dydaktycznych, 8) zakup sprz´tu i pomocy dydaktycznych niezb´dnych do realizacji projektu szkoleniowego, 9) zatrudnienie kierownika projektu, 10) zatrudnienie personelu administracyjnego, odpowiedzialnego wy∏àcznie za projekt, Poz. 856 10) przygotowanie dokumentacji technicznej, 11) przygotowanie dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, biznesplanów, analiz rynkowych, analiz marketingowych, 12) zaÊwiadczenia, pozwolenia, op∏aty i wszelkà dokumentacj´ zwiàzanà z ich uzyskaniem, 13) nadzór urbanistyczny, architektoniczny i budowlany, 11) zakup materia∏ów biurowych, 14) obs∏ug´ geodezyjnà, 12) us∏ugi telekomunikacyjne, 15) us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem zwiàzanym z realizacjà zadania, 13) energi´ elektrycznà, 14) obs∏ug´ ksi´gowà, 15) podró˝e s∏u˝bowe. 114 Poprawa przetwarzania i obrotu produktami rolnymi Budowa, modernizacja i dostosowanie do warunków funkcjonowania na rynku zak∏adów produkcyjnych lub infrastruktury handlu hurtowego artyku∏ami rolnymi, dzia∏ajàcych w obszarze przetwórstwa i marketingu artyku∏ów rolnych. Wydatki na: 1) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà budynków lub budowli (wraz z infrastrukturà technicznà): produkcyjnych, magazynowych, kontroli laboratoryjnej, socjalnych lub do prowadzenia handlu hurtowego, 2) zakup lub instalacj´ maszyn lub urzàdzeƒ do magazynowania lub przygotowania artyku∏ów rolnych do przetwarzania, zapewniajàcych jakoÊç i bezpieczeƒstwo ˝ywnoÊci, 3) zakup lub instalacj´ maszyn lub urzàdzeƒ do przetwarzania artyku∏ów rolnych, 4) zakup lub instalacj´ maszyn lub urzàdzeƒ do magazynowania produktów lub pó∏produktów oraz ich przygotowania do sprzeda˝y, 5) zakup lub instalacj´ aparatury pomiarowej, kontrolnej oraz sprz´tu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania, w tym oprogramowania, 16) nabycie patentów i licencji. 12 LeÊnictwo 121 Inwestycje w leÊnictwie Modernizacja gospodarstw leÊnych prowadzàca do ich dostosowania do warunków funkcjonowania na rynku oraz inwestycje w lasach majàce na celu znaczne zwi´kszenie ich wartoÊci ekonomicznej, ekologicznej i spo∏ecznej. 122 Inwestycje w technologie pozyskiwania, przetwarzania oraz obrotu produktami leÊnymi Modernizacja i dostosowanie do warunków funkcjonowania na rynku zak∏adów dzia∏ajàcych w obszarze przetwórstwa i marketingu artyku∏ów leÊnych. Wydatki na: 1) inwestycje w celu poprawienia i racjonalizacji zbierania, przetwarzania i sprzeda˝y produktów leÊnych, 2) inwestycje zwiàzane z u˝yciem drewna jako surowca ograniczone do prac poprzedzajàcych przetwórstwo, z wy∏àczeniem przetwórstwa przemys∏owego. 123 Promowanie nowych rynków zbytu produktów leÊnych Promowanie nowych rynków dla zastosowania i sprzeda˝y produktów leÊnych. 124 Zak∏adanie stowarzyszeƒ w∏aÊcicieli lasów 6) zakup Êrodków transportu niezb´dnych dla sprawnego przebiegu procesu technologicznego lub gospodarki magazynowej w zak∏adzie, Zak∏adanie stowarzyszeƒ w∏aÊcicieli lasów w celu pomocy ich cz∏onkom w prowadzeniu zrównowa˝onej i efektywnej gospodarki leÊnej. 7) zakup specjalistycznych Êrodków transportu zwiàzanych z dostawà surowca lub zbytem produktów, zapewniajàcych spe∏nienie warunków bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊci lub dobrostanu zwierzàt, 125 Odbudowanie potencja∏u produkcji leÊnej zachwianego na skutek kl´sk i wprowadzenie instrumentów zapobiegawczych 8) budow´ lub modernizacj´ oczyszczalni Êcieków wraz z siecià kanalizacyjnà, 9) budow´ lub modernizacj´ kot∏owni, Odbudowa funkcji gospodarczych, ekologicznych i spo∏ecznych terenów leÊnych zniszczonych wskutek kl´sk lub po˝arów oraz wprowadzenie dzia∏aƒ zapobiegajàcych powstaniu szkód. Dziennik Ustaw Nr 123 — 6396 — Poz. 856 25) nabycie patentów i licencji. Wydatki na: 1) pozyskanie, zbiór, zakup nasion, szyszek i owoców oraz ich ∏uszczenie, 126 Zalesianie na gruntach niewykorzystanych rolniczo 2) przechowywanie, przysposobienie i stratyfikacj´ nasion, Zalesianie terenów rolniczych dostosowane do lokalnych warunków, w tym tak˝e Êrodowiskowych. 3) zagospodarowanie i zachowawczych, drzewostanów nasiennych 4) produkcj´ i zakup materia∏u sadzeniowego, 5) melioracje agrotechniczne, 6) przygotowanie gleby pod odnowienia, przebudow´, poprawki i uzupe∏nienia, 7) odnowienie i przebudow´ powierzchni leÊnych, 8) wykonanie poprawek i uzupe∏nieƒ, 9) piel´gnowanie upraw, m∏odników i drzewostanów, Wydatki na: 1) nak∏ady na za∏o˝enie uprawy leÊnej, 2) nak∏ady na ogrodzenie uprawy leÊnej, 3) nak∏ady na piel´gnacj´ uprawy przez okres 5 lat, 4) premie na ka˝dy hektar zalesionej ziemi dla pokrycia kosztów utrzymania przez okres do 5 lat, 5) premie na ka˝dy hektar zalesionej ziemi dla pokrycia utraty dochodu z powodu zalesienia przez okres do 20 lat, 6) premie zalesieniowe. 10) inwentaryzacj´ i ochron´ cennych obiektów przyrodniczych, ∏àcznie z nowelizacjà programów ochrony przyrody, 127 Poprawa i utrzymanie stabilnoÊci ekologicznej w lasach chronionych 11) budow´ i modernizacj´ obiektów szkó∏karskich oraz zakup maszyn i urzàdzeƒ szkó∏karskich, Wspieranie dzia∏aƒ s∏u˝àcych utrzymaniu i poprawie stabilnoÊci ekologicznej w lasach chronionych. 12) budow´ i modernizacj´ elementów zagospodarowania rekreacyjnego i turystycznego, 128 Specjalistyczne dokszta∏canie zawodowe w dziedzinie leÊnictwa 13) budow´ i modernizacj´ infrastruktury edukacyjnej, Szkolenia przygotowujàce w∏aÊcicieli lasów i inne osoby zaanga˝owane w dzia∏alnoÊç leÊnà do zarzàdzania lasem w celu poprawy funkcji ekonomicznych, ekologicznych i spo∏ecznych lasów. 14) zakup maszyn i urzàdzeƒ do zagospodarowania i ochrony lasu, 15) ochron´ lasu przed szkodliwymi czynnikami biotycznymi, 13 Promowanie adaptacji i rozwoju obszarów wiejskich 16) ochron´ ró˝norodnoÊci biologicznej, 1301 Wspieranie dzia∏aƒ s∏u˝àcych poprawie jakoÊci gruntów 17) budow´ i modernizacj´ dróg technologicznych i przeciwpo˝arowych oraz infrastruktury drogowej celem udost´pnienia i ochrony kompleksów leÊnych, Wspieranie dzia∏aƒ s∏u˝àcych poprawie jakoÊci gruntów. 18) budow´ i modernizacj´ infrastruktury przeciwpo˝arowej oraz zakup sprz´tu, urzàdzeƒ i pojazdów dla celów ochrony przeciwpo˝arowej, Poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych poprzez wsparcie post´powania scaleniowego. 19) przygotowanie dokumentacji technicznej, Wydatki na: 20) przygotowanie dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, biznesplanów, analiz rynkowych, analiz marketingowych, 1) analiz´ i ocen´ materia∏ów geodezyjno-kartograficznych, 21) zaÊwiadczenia, pozwolenia, op∏aty i wszelkà dokumentacj´ zwiàzanà z ich uzyskaniem, 22) nadzór urbanistyczny, architektoniczny i budowlany, 1302 Scalanie gruntów 2) pomiary niezb´dne do opracowania projektu scalenia, 3) opracowanie dokumentacji zwiàzanej z ocenà oddzia∏ywania projektu na Êrodowisko, 23) obs∏ug´ geodezyjnà, 4) stabilizacj´ nowych granic nieruchomoÊci (dzia∏ek), 24) us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem zwiàzanym z realizacjà zadania, 5) sporzàdzenie ostatecznej dokumentacji geodezyjno-prawnej, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6397 — 6) wykonanie, zmiany, u∏o˝enie lub wybudowanie urzàdzeƒ s∏u˝àcych udost´pnieniu i wykorzystaniu gruntów wydzielonych w wyniku scalenia wraz z koniecznymi pracami przygotowawczymi, w tym urzàdzanie przepustów itp., 7) dzia∏ania melioracyjne, które w zale˝noÊci od struktury gospodarstw rolnych sà niezb´dne do u∏atwienia zagospodarowania terenów upraw, 8) budow´ lub modernizacj´ dróg rolniczych i dojazdów do zabudowaƒ gospodarczych poszczególnych uczestników post´powania wydzielanych w ramach post´powania scaleniowego, 9) dzia∏ania niezb´dne w zwiàzku ze zmianà dotychczasowej struktury gospodarstwa rolnego lub leÊnego, okreÊlone w projekcie scalenia gruntów (w tym likwidacja zb´dnych miedz, roboty rekultywacyjne umo˝liwiajàce upraw´ nowo wydzielonych gruntów), 10) przygotowanie koncepcji projektu ogólnego zwiàzanego z realizacjà zadania wraz z niezb´dnymi uzgodnieniami, 11) przygotowanie dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, 12) uzyskanie zaÊwiadczeƒ, pozwoleƒ, op∏aty i wszelkà dokumentacj´, 13) nadzór budowlany zwiàzany z realizacjà projektu (zagospodarowania poscaleniowego), 14) obs∏ug´ geodezyjnà, 15) obs∏ug´ finansowo-ksi´gowà. 1303 Wdra˝anie us∏ug zwiàzanych ze wspieraniem i zarzàdzaniem gospodarstwem rolnym Wspieranie tworzenia na wsi systemu us∏ug zwiàzanych z prowadzeniem dzia∏alnoÊci rolniczej. Wspieranie doradztwa rolniczego, Êwiadczenie us∏ug doradczych w zakresie korzystania z pomocy w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), instrumentów towarzyszàcych WPR oraz polityki strukturalnej. Wydatki na: 1) pomoc w przygotowaniu dokumentów niezb´dnych dla uzyskania wsparcia finansowego, tj. wniosków o pomoc, wniosków o p∏atnoÊç, projektów przedsi´wzi´ç lub planów rozwoju gospodarstwa rolnego, oraz pomoc doradczà Êwiadczonà w trakcie realizacji projektów, 2) organizacj´ doradztwa grupowego dla rolników, 3) przygotowanie ulotek doradczych. 1304 Obrót produktami rolnymi dobrej jakoÊci Wspieranie organizacji sprzeda˝y produktów rolnych dobrej jakoÊci. Poz. 856 1305 Podstawowe us∏ugi dla gospodarstw i ludnoÊci wiejskiej Stymulowanie aktywnoÊci Êrodowisk lokalnych i ich zaanga˝owania w tworzenie i realizacj´ lokalnych strategii rozwoju obszarów wiejskich oraz budowanie partnerstwa publiczno-prywatnego na rzecz rozwoju i promocji regionu. Wydatki na: 1) przygotowanie opracowaƒ, analiz, ekspertyz, dokumentacji oraz wsparcie eksperckie s∏u˝àce opracowaniu strategii rozwoju obszarów wiejskich, 2) pomoc doradczà i eksperckà zwiàzanà z tworzeniem lokalnych grup dzia∏ania (LGD) — opracowywanie statutów, regulaminów, prowadzenie prac zwiàzanych z rejestracjà itp., 3) zatrudnienie personelu (wynagrodzenia wraz z kosztami ubezpieczeƒ, delegacje), wynajem lub utrzymanie pomieszczeƒ biurowych, konserwacje i napraw´ sprz´tu biurowego, op∏aty telekomunikacyjne, pocztowe oraz op∏aty zwiàzane z zak∏adaniem ∏àczy oraz u˝ytkowaniem sieci internetowej, zakup wyposa˝enia i sprz´tu biurowego, 4) organizacj´ przedsi´wzi´ç o charakterze informacyjnym i szkoleniowym tematycznie zwiàzanych z zakresem zintegrowanych strategii rozwoju obszarów wiejskich (ZSROW), tj. seminaria, szkolenia, konferencje itp., w tym: wynaj´cie sal wraz ze sprz´tem audiowizualnym, opracowanie, druk i dystrybucj´ materia∏ów szkoleniowo-informacyjnych, zatrudnienie wyk∏adowców i pokrycie kosztów ich delegacji, 5) dzia∏ania na rzecz promocji regionu (zasoby przyrodnicze i kulturowe, specyficzne produkty, imprezy itd.) oraz inicjatywy podejmowane przez LGD, w tym opracowywanie i druk broszur, folderów, plakatów oraz materia∏ów audiowizualnych do bezp∏atnej dystrybucji, tworzenie stron internetowych, zakup powierzchni reklamowych, przygotowanie emisji w radio i TV materia∏ów reklamowych, wynajem stoisk na targach, udzia∏ podmiotów i osób dzia∏ajàcych w obszarze zwiàzanym ze ZSROW w imprezach promocyjnych, 6) prowadzenie bezp∏atnego doradztwa w zakresie zasad przygotowywania projektów inwestycyjnych o charakterze zbie˝nym z celami wypracowanej ZSROW (wynagrodzenia ekspertów/pracowników), 7) organizacj´ imprez kulturalnych s∏u˝àcych promocji regionu i jego to˝samoÊci kulturowej (festiwale, targi, pokazy itp.), udost´pnienie terenu, wynajmem sprz´tu i wyposa˝enia, obs∏ugi (w tym: ochrona, opieka medyczna), ubezpieczenia, 8) doskonalenie i rozwój dzia∏alnoÊci LGD — zatrudnienie konsultantów, przygotowanie opracowaƒ, analiz, ekspertyz, dokumentacji oraz udzia∏ cz∏onków i personelu LGD w szkoleniach, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6398 — Poz. 856 9) wspó∏prac´ i wymian´ doÊwiadczeƒ pomi´dzy LGD (na poziomie krajowym i mi´dzynarodowym) w zakresie wdra˝ania strategii oraz organizacj´ pracy LGD (zarzàdzanie, monitorowanie itp.), 1307 Ró˝nicowanie dzia∏alnoÊci rolniczej i dzia∏alnoÊci oko∏orolniczej w celu zapewnienia dywersyfikacji zatrudnienia lub alternatywnych êróde∏ dochodów w rolnictwie 10) organizacj´ wyjazdów studyjnych, udzia∏ w seminariach organizowanych przez inne LGD (przejazd, zakwaterowanie, diety uczestników, zatrudnienie t∏umacza). Wspieranie rozwoju dodatkowej dzia∏alnoÊci wykorzystujàcej istniejàce zasoby gospodarstwa i regionu, uwzgl´dniajàcej potrzeby rynku oraz stwarzajàcej warunki do rozwoju wielofunkcyjnych i trwa∏ych ekonomicznie gospodarstw; tworzenie alternatywnych êróde∏ dochodów, zwi´kszanie op∏acalnoÊci produkcji i us∏ug w gospodarstwie rolnym. 1306 Odnowa i rozwój wsi oraz ochrona i kultywowanie dziedzictwa kulturowego na wsi Podniesienie standardu ˝ycia i pracy na wsi oraz podniesienie jej atrakcyjnoÊci turystycznej i inwestycyjnej, pobudzenie aktywnoÊci Êrodowisk lokalnych na rzecz promocji wartoÊci zwiàzanych z miejscowà specyfikà spo∏ecznà, kulturowà i przyrodniczà. Wydatki na: 1) budow´ lub adaptacj´ po∏àczonà z remontem oraz wyposa˝aniem obiektów publicznych pe∏niàcych funkcje kulturalne (Êwietlice, domy kultury itp.), 2) budow´, odnawianie i urzàdzanie placów zabaw, obiektów sportowych, Êcie˝ek rowerowych, szlaków pieszych s∏u˝àcych do u˝ytku publicznego, 3) kultywowanie tradycji spo∏ecznoÊci lokalnych oraz tradycyjnych zawodów, 4) kszta∏towanie centrów wsi poprzez odnawianie lub budow´ placów, parkingów, chodników, oÊwietlenia ulicznego itp., 5) urzàdzanie terenów zielonych, parków i innych miejsc wypoczynku, 6) budow´ lub przebudow´ po∏àczonà z remontem elementów ma∏ej infrastruktury turystycznej oraz rekreacyjnej, w tym systemów informacji wizualnej, 7) zagospodarowanie zbiorników i cieków wodnych w obr´bie miejscowoÊci, 8) rewitalizacj´ lub adaptacj´ po∏àczonà z remontem obiektów zabytkowych u˝ytkowanych na cele publiczne oraz odnawianiem lub konserwacjà lokalnych pomników historycznych i miejsc pami´ci, 9) zakup i odnawianie nieu˝ytkowanych obiektów charakterystycznych dla tradycji budownictwa wiejskiego regionu i ich adaptacj´ na cele publiczne, 10) wyburzanie i rozbiórk´ zdewastowanych budynków i budowli publicznych, je˝eli niemo˝liwe jest ich odnowienie i dalsze u˝ytkowanie, 11) przygotowanie dokumentacji technicznej, ekonomicznej, kosztorysów, analiz ekonomicznych, zaÊwiadczeƒ, pozwoleƒ, op∏aty oraz nadzór urbanistyczny, architektoniczny, konserwatorski i budowlany, obs∏ug´ geodezyjnà oraz us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem. Wydatki na: 1) rozbudow´, nadbudow´, przebudow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà istniejàcych budynków mieszkalnych i gospodarczych na cele agroturystyczne oraz ich wyposa˝enie (pokoje goÊcinne, pomieszczenia wspólne dla goÊci, ∏azienki, kuchnie), 2) urzàdzanie miejsc do wypoczynku, zakup wyposa˝enia i sprz´tu turystycznego lub rekreacyjnego dla dzia∏alnoÊci turystycznej, a tak˝e zwierzàt s∏u˝àcych do celów terapeutycznych, sportowych lub rekreacyjnych, 3) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà obiektów budowlanych (z wy∏àczeniem budowy budynków mieszkalnych); roboty budowlane, transport, instalacje, materia∏y i wyposa˝enie, zwiàzane z realizacjà projektu, 4) zakup i instalacj´ wyposa˝enia, zakup maszyn, urzàdzeƒ i sprz´tu, w tym oprogramowania, 5) zakup sprz´tu komputerowego i oprogramowania, 6) zakup Êrodków transportu na potrzeby Êwiadczenia us∏ug transportowych (z wy∏àczeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej ni˝ 8 osób wraz z kierowcà) i prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej, 7) zagospodarowanie terenu na potrzeby prowadzenia planowanej dzia∏alnoÊci w ramach projektu, 8) zak∏adanie plantacji roÊlin wieloletnich przeznaczonych na cele energetyczne (w tym: zakup roÊlinnego materia∏u nasadzeniowego), wspieranie wytwarzania materia∏ów energetycznych z biomasy (zagospodarowanie s∏omy, odpadów ∏àkowych, leÊnych), 9) wspieranie uruchomienia lub rozwoju dodatkowej dzia∏alnoÊci zbli˝onej do rolnictwa w zakresie rzemios∏a i r´kodzielnictwa, drobnych us∏ug na rzecz mieszkaƒców obszarów wiejskich oraz sprzeda˝y lub promocji przez Internet produktów rolnych i us∏ug, prowadzenia na ma∏à skal´ przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leÊnych, a tak˝e us∏ug na rzecz rolnictwa i gospodarki leÊnej, 10) przygotowanie dokumentacji technicznej, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6399 — 11) przygotowanie dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, biznesplanów, analiz rynkowych, analiz marketingowych, 12) uzyskanie zaÊwiadczeƒ, pozwoleƒ oraz wszelkà dokumentacj´ zwiàzanà z realizacjà projektu, Poz. 856 6) stacje pomp, z wyjàtkiem stacji wykorzystywanych do nawodnieƒ ciÊnieniowych, 7) budowle wstrzymujàce erozj´ wodnà, 8) drogi dojazdowe, niezb´dne do w∏aÊciwego u˝ytkowania obszarów zmeliorowanych, 13) nadzór urbanistyczny, architektoniczny i budowlany, 3. opracowanie dokumentacji technicznej projektów. 14) obs∏ug´ geodezyjnà, 1309 Rozwój i poprawa infrastruktury zwiàzanej z rozwojem rolnictwa 15) us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem, 16) nabycie patentów i licencji. 1308 Zarzàdzanie zasobami wodnymi dla potrzeb rolnictwa Wspieranie projektów z zakresu melioracji wodnych szczegó∏owych i podstawowych, projektów zwiàzanych z kszta∏towaniem przekroju pod∏u˝nego i poprzecznego oraz uk∏adu poziomego koryta cieku naturalnego, wykraczajàce poza dzia∏ania zwiàzane z utrzymaniem wód, s∏u˝àce regulacji stosunków wodnych w glebie, u∏atwieniu jej uprawy oraz ochronie u˝ytków rolnych przed powodziami. Wydatki na: 1. budow´ lub modernizacj´ urzàdzeƒ melioracji wodnych szczegó∏owych, takich jak: 1) rowy wraz z budowlami zwiàzanymi z nimi funkcjonalnie, 2) rurociàgi o Êrednicy poni˝ej 0,6 m, 3) drenowania, 4) groble na obszarach nawadnianych, 5) systemy nawodnieƒ grawitacyjnych, 6) fitomelioracje i agromelioracje, 7) systemy przeciwerozyjne, 8) pierwsze zagospodarowanie zmeliorowanych trwa∏ych ∏àk i pastwisk, 2. budow´ lub modernizacj´ urzàdzeƒ melioracji wodnych podstawowych oraz kszta∏towanie przekroju pod∏u˝nego i poprzecznego oraz uk∏adu poziomego koryta cieku naturalnego, wykraczajàce poza dzia∏ania zwiàzane z utrzymaniem wód, w tym: Poprawa lub umo˝liwienie rolnikom dost´pu do infrastruktury technicznej na obszarach wiejskich. Wydatki na: 1) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà dróg wewn´trznych, w tym: a) dróg dojazdowych do gruntów rolnych i leÊnych, b) placów manewrowych, dojazdów itp. na terenie prowadzenia przez rolnika dzia∏alnoÊci rolniczej, 2) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà urzàdzeƒ zaopatrzenia w wod´, w tym: a) uj´ç wody, b) urzàdzeƒ s∏u˝àcych do magazynowania i uzdatniania wody, c) sieci i przy∏àczy wodociàgowych, d) urzàdzeƒ regulujàcych ciÊnienie wody, 3) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà urzàdzeƒ do odprowadzania i oczyszczania Êcieków, w tym urzàdzeƒ do gromadzenia, odprowadzania, przesy∏ania i oczyszczania Êcieków pochodzàcych z gospodarstwa domowego lub rolnego, 4) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà sieci i urzàdzeƒ zaopatrzenia w energi´, w tym: a) przy∏àczy do istniejàcej sieci energetycznej: elektroenergetycznej, gazowej, cieplnej, b) instalacji elektroenergetycznych, c) indywidualnych urzàdzeƒ zaopatrzenia w energi´ ze êróde∏ skojarzonych lub odnawialnych, 5) budow´ lub remont po∏àczony z modernizacjà obiektów budowlanych, w tym: 1) budowle pi´trzàce, budowle upustowe oraz obiekty s∏u˝àce do ujmowania wody, a) zakup lub instalacj´ maszyn i urzàdzeƒ, 2) stopnie wodne, zbiorniki wodne, kana∏y wraz z budowlami zwiàzanymi z nimi funkcjonalnie, b) rozruch mechaniczny i technologiczny maszyn i urzàdzeƒ, 3) rurociàgi o Êrednicy co najmniej 0,6 m, c) przygotowanie dokumentacji technicznej, 4) budowle przeciwpowodziowe wraz z drogami dojazdowymi do tych budowli, d) przygotowanie dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, planów przedsi´wzi´ç, analiz rynkowych, analiz marketingowych, 5) budowle regulacyjne, Dziennik Ustaw Nr 123 e) uzyskanie zaÊwiadczeƒ, i wszelkà dokumentacj´, — 6400 — pozwoleƒ, op∏aty f) nadzór urbanistyczny, architektoniczny i budowlany zwiàzany z realizacjà projektu, g) obs∏ug´ geodezyjnà, h) us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem, i) nabycie patentów i licencji. Poz. 856 1) z∏omowanie statków rybackich, 2) przeniesienie statków do krajów trzecich lub zmian´ ich przeznaczenia, 3) tworzenie wspólnych przedsi´biorstw z partnerami z krajów trzecich w celu dostosowania liczby statków rybackich do mo˝liwoÊci odnowy stad ryb ba∏tyckich dla zapewnienia stabilnoÊci finansowej i efektywnej dzia∏alnoÊci rybakom pozostajàcym w rybo∏ówstwie. 1310 Wspieranie dzia∏alnoÊci turystycznej 142 Odnowa i modernizacja floty rybackiej Wsparcie przedsi´wzi´ç zwiàzanych z turystykà na obszarach wiejskich. Odnowa floty rybackiej poprzez wsparcie modernizacji statków rybackich oraz budowy nowych jednostek rybackich, przy jednoczesnym wycofaniu posiadanej jednostki bez wsparcia ze Êrodków publicznych. 1311 Wspieranie rozwoju rzemios∏a z gospodarstwami rolnymi zwiàzanego Wydatki na: Wspieranie dzia∏alnoÊci zwiàzanej z rozwojem rzemios∏a na obszarach wiejskich. Rozwój podstawowych us∏ug na rzecz gospodarki wiejskiej i ludnoÊci wiejskiej. 1) budow´ nowego statku rybackiego, 1312 Ochrona Êrodowiska naturalnego w zwiàzku z utrzymaniem gruntów, lasów i krajobrazów jak równie˝ z poprawà dobrostanu zwierzàt 143 Przetwórstwo i rynek rybny, znajdowanie oraz promowanie nowych rynków zbytu na produkty rybne, dzia∏ania organizacji obrotu rynkowego Wspieranie metod produkcji rolniczej opracowanych w celu ochrony Êrodowiska i utrzymania terenów wiejskich zwiàzanych z: 1. Zwi´kszenie produkcji, poprawa rentownoÊci, poprawa jakoÊci i konkurencyjnoÊci przetwórstwa rybnego oraz poprawa funkcjonowania rynku rybnego. 1) u˝ytkowaniem gruntów rolnych zgodnie z zasadami ochrony i poprawy jakoÊci Êrodowiska, krajobrazu, zasobów naturalnych, gleby, 2) niskointensywnymi systemami wypasania, 3) zachowaniem Êrodowisk rolnych o wysokiej wartoÊci przyrodniczej, 4) stosowaniem planowania w praktyce rolniczej. Êrodowiskowego 1313 Odbudowanie potencja∏u produkcji rolnej zachwianej na skutek kl´sk ˝ywio∏owych i wprowadzenie w∏aÊciwych instrumentów zapobiegawczych Odbudowa funkcji gospodarczych, ekologicznych i spo∏ecznych obszarów rolnych zniszczonych wskutek kl´sk ˝ywio∏owych lub po˝arów oraz wprowadzenie dzia∏aƒ zapobiegajàcych powstaniu szkód. Przywrócenie rolniczego potencja∏u produkcyjnego zniszczonego naturalnymi katastrofami oraz wprowadzanie odpowiednich instrumentów zapobiegawczych. 1314 Monta˝ finansowy ¸àczenie ró˝nych êróde∏ finansowania. 14 Rybo∏ówstwo 141 Dostosowanie nak∏adu po∏owowego do zasobów Obejmuje wyp∏at´ premii na rzecz armatorów za: 2) modernizacj´ statku rybackiego. Wydatki w szczególnoÊci na: 1) zakup, budow´, odbudow´, przebudow´ lub remont budynków lub budowli bezpoÊrednio zwiàzanych z procesami przetwórstwa produktów rybnych, 2) budow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont infrastruktury zak∏adów przetwórstwa produktów rybnych, 3) zakup lub wymian´ urzàdzeƒ bezpoÊrednio zwiàzanych z procesem przetwórstwa produktów rybnych, 4) budow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont zaplecza socjalnego w zak∏adach przetwórstwa produktów rybnych, 5) zakup Êrodków transportu wewn´trznego w zak∏adach przetwórstwa produktów rybnych oraz specjalistycznych Êrodków transportu zewn´trznego bezpoÊrednio zwiàzanych z realizacjà celów projektu, 6) wyposa˝enie zak∏adów przetwórstwa produktów rybnych w urzàdzenia lub technologie podnoszàce warunki bezpieczeƒstwa i higieny pracy, 7) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´, adaptacj´, remont, wymian´, napraw´ urzàdzeƒ redukujàcych oddzia∏ywanie na Êrodowisko, 8) zastosowanie technik lub technologii przetwarzania odpadów produktów rybnych w celu wprowadzania ich na rynek, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6401 — 9) popraw´ jakoÊci zdrowotnej produktów rybnych wymaganej na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierzàt oraz o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, 10) wdro˝enie dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) lub dobrej praktyki higienicznej (GHP), o których mowa w przepisach o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia, 11) uzyskanie certyfikatu lub innego dokumentu poÊwiadczajàcego, ˝e produkty rybne cechujà si´ szczególnà jakoÊcià lub pochodzeniem, 12) otrzymanie produktu rybnego o zwi´kszonej wartoÊci dodanej. 2. Znajdowanie oraz promowanie nowych rynków zbytu na produkty rybne. Wydatki w szczególnoÊci na: Poz. 856 umo˝liwiajàcych w´drówk´ ryb dwuÊrodowiskowych, 2) adaptacj´, remont, wymian´, napraw´ lub techniczne wyposa˝enie urzàdzenia lub zespo∏u urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych w´drówk´ ryb dwuÊrodowiskowych, dokonane w celu poprawy efektywnoÊci ich dzia∏ania lub poprawy bezpieczeƒstwa w´drówki tych ryb, 3) budow´ sztucznej rafy w polskich obszarach morskich, 4) budow´ i wyposa˝enie w urzàdzenia techniczne nowego obiektu chowu lub hodowli ryb, 5) odbudow´, rozbudow´ lub przebudow´ istniejàcego obiektu chowu lub hodowli ryb lub adaptacj´, remont, wymian´, napraw´ lub wyposa˝enie istniejàcego obiektu chowu lub hodowli ryb w urzàdzenia techniczne, 1) opracowanie i przeprowadzenie kampanii promocyjnych produktów rybnych, 6) modernizacj´ albo budow´ ∏odzi rybackiej, 2) organizowanie targów lub wystaw tematycznych zwiàzanych z sektorem rybo∏ówstwa morskiego lub rybactwa Êródlàdowego oraz uczestnictwo w tych targach lub wystawach, 7) przedsi´wzi´cie Êrodków wspomagajàcych rybo∏ówstwo Êródlàdowe, z wy∏àczeniem tych inwestycji, na które mo˝e byç udzielona pomoc finansowa na realizacj´ projektu w zakresie chowu i hodowli ryb. 3) opracowanie i przeprowadzenie badaƒ rynku rybnego, 145 Rybacka infrastruktura portowa 4) prowadzenie doradztwa w zakresie sprzeda˝y i marketingu produktów rybnych, 5) dzia∏ania zwiàzane z certyfikacjà produktów rybnych, znakowaniem produktów rybnych, opakowywaniem produktów rybnych, racjonalizacjà lub standaryzacjà nazw produktów rybnych. 3. Dzia∏ania organizacji obrotu rynkowego. Wydatki w szczególnoÊci na: 1) poniesione koszty administracyjne zwiàzane z prowadzonà dzia∏alnoÊcià przez organizacje producentów rybnych, 2) realizacj´ programu na rzecz poprawy jakoÊci produktów rybnych, 3) prowadzenie krótkoterminowych dzia∏aƒ w ramach wspólnego interesu w szerszym zakresie ni˝ operacje zazwyczaj podejmowane w ramach organizacji producentów rybnych w celu realizacji Wspólnej Polityki Rybackiej. 144 Ochrona i rozwój zasobów wodnych, chów i hodowla ryb oraz rybo∏ówstwo Êródlàdowe Stworzenie stabilnych podstaw przyrodniczych do prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w wodach morskich i Êródlàdowych z zachowaniem równowagi i ró˝norodnoÊci biologicznej w Êrodowisku wodnym. Wydatki w szczególnoÊci na: 1) budow´ albo odbudow´, rozbudow´, przebudow´ lub monta˝ urzàdzenia lub zespo∏u urzàdzeƒ Modernizacja i rozbudowa istniejàcej infrastruktury portowej s∏u˝àcej rybo∏ówstwu przez m.in. unowoczeÊnienie operacji wy∏adunkowych, popraw´ warunków przechowywania produktów rybnych, bezpieczeƒstwa roz∏adunków oraz stworzenie warunków do prowadzenia pierwszej sprzeda˝y produktów rybnych. Wydatki w szczególnoÊci na: 1) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´, remont lub napraw´ obiektów budowlanych lub urzàdzeƒ s∏u˝àcych do wy∏adunku produktów rybo∏ówstwa morskiego, 2) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´, remont lub napraw´ obiektów budowlanych lub urzàdzeƒ s∏u˝àcych do konserwacji lub naprawy statków rybackich, 3) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont magazynów osprz´tu rybackiego, 4) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´ lub remont zaplecza socjalnego rybaków, 5) budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont nabrze˝a lub miejsca postoju statków rybackich, 6) budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont falochronów, 7) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´, adaptacj´ lub remont budynków, budowli lub innych obiektów budowlanych s∏u˝àcych do wst´pnego przetwarzania produktów rybo∏ówstwa morskiego, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6402 — 8) zakup, budow´, odbudow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont magazynów lub ch∏odni s∏u˝àcych wy∏àcznie do przechowywania produktów rybo∏ówstwa morskiego, 9) budow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont wytwórni lodu oraz ich wyposa˝enie w niezb´dne urzàdzenia techniczne, 10) budow´, rozbudow´, przebudow´ lub remont obiektów budowlanych s∏u˝àcych do mycia skrzyƒ i innych pojemników, 11) zakup urzàdzeƒ s∏u˝àcych do sortowania produktów rybo∏ówstwa morskiego, 12) zakup Êrodków transportu wewn´trznego w porcie lub przystani rybackiej. 146 Dzia∏ania spo∏eczno-ekonomiczne oraz czasowe zawieszenie dzia∏alnoÊci i inne rekompensaty finansowe Pomoc finansowa dla rybaków, którzy utracili prac´ w wyniku wycofania cz´Êci floty rybackiej, wspó∏finansowanie zakupu statków rybackich przez m∏odych rybaków w ramach ustalonego nak∏adu po∏owowego floty rybackiej oraz pomoc finansowa za okresowe zawieszenie dzia∏alnoÊci po∏owowej w razie np. wystàpienia katastrof ekologicznych czy zaistnienia zdarzeƒ uniemo˝liwiajàcych wykonywanie rybo∏ówstwa morskiego. Wydatki na: 1) comiesi´czne Êwiadczenia dla rybaków w wieku powy˝ej 55 lat, którzy utracili prac´ w wyniku wycofania statków rybackich, Poz. 856 2) podniesienie standardów technicznych portów i przystani rybackich, 3) popraw´ warunków bezpieczeƒstwa i higieny pracy w portach i przystaniach rybackich, 4) wprowadzenie nowych technik lub technologii pozyskiwania lub wst´pnego przetwarzania produktów rybo∏ówstwa morskiego, w szczególnoÊci wprowadzenie bardziej selektywnych metod po∏owów, 5) zorganizowanie ∏aƒcucha produkcyjnego produktów rybnych wraz z dostarczeniem konsumentowi tych produktów. 148 Ârodki finansowane w ramach innych funduszy strukturalnych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego — EFRR, Europejskiego Funduszu Spo∏ecznego — EFS) 15 Wsparcie dla du˝ych przedsi´biorstw 151 Inwestycje w kapita∏ rzeczowy (budynki i wyposa˝enie, wspó∏finansowanie pomocy paƒstwa) Poprawa oferty produktowej i technologicznej przedsi´biorstw poprzez wsparcie finansowe przedsi´biorstw dokonujàcych nowych inwestycji, polegajàcych na utworzeniu lub rozbudowie przedsi´biorstwa, zarówno ze sfery produkcyjnej, jak i us∏ugowej, jak równie˝ na rozpocz´ciu w przedsi´biorstwie dzia∏alnoÊci obejmujàcej dokonywanie zasadniczych zmian produktu, produkcji lub procesu produkcyjnego oraz tworzenie nowych miejsc pracy zwiàzanych z nowymi inwestycjami. Wydatki na: 2) jednorazowe premie za zaprzestanie dzia∏alnoÊci w rybo∏ówstwie, 1) Êrodki trwa∏e, takie jak: budynki, budowle, maszyny i urzàdzenia, 3) przekwalifikowanie zawodowe rybaków lub podj´cie dzia∏alnoÊci oko∏orybackiej przez rybaka, który utraci∏ miejsce pracy na statku rybackim, 2) wartoÊci niematerialne i prawne, polegajàce na uzyskaniu patentu, nabyciu licencji lub nieopatentowanego know-how, 4) wspó∏finansowanie zakupu statków rybackich przez m∏odych rybaków w ramach ustalonego nak∏adu po∏owowego floty rybackiej, 3) nowe inwestycje poprawiajàce konkurencyjnoÊç przedsi´biorstw na wspólnym rynku, zmniejszenie dystansu do firm unijnych i umo˝liwienie im skutecznego konkurowania, 5) rekompensaty finansowe dla rybaków i armatorów statków rybackich za okresowe zawieszenie dzia∏alnoÊci po∏owowej w wyniku nadzwyczajnych okolicznoÊci, porozumienia rybo∏ówczego, umo˝liwienia odnowy zasobów oraz ograniczeƒ w stosowaniu okreÊlonego sprz´tu lub metod (technik) po∏owowych. 147 Rybo∏ówstwo przybrze˝ne Pomoc finansowa dla grup w∏aÊcicieli statków rybackich oraz rodzin rybackich wykonujàcych rybo∏ówstwo przybrze˝ne. Wydatki w szczególnoÊci na: 1) popraw´ warunków bezpieczeƒstwa i higieny pracy na statkach rybackich, 4) dzia∏ania obejmujàce dokonywanie zasadniczych zmian produkcji, produktu lub procesu produkcyjnego, unowoczeÊnienia technologii, poprawy jakoÊci, zwi´kszenie wydajnoÊci pracy, 5) dzia∏ania obejmujàce: dokonywanie zasadniczych zmian wyrobu lub us∏ugi, poszerzenie oferty towarowej oraz tworzenie nowych miejsc pracy zwiàzanych z nowymi inwestycjami, popraw´ stanu Êrodowiska, 6) tworzenie miejsc pracy zwiàzanych z nowymi inwestycjami, 7) wspieranie inwestycji innowacyjnych (w∏àczajàc inwestycje z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — BHP). Dziennik Ustaw Nr 123 — 6403 — Poz. 856 czyste 13) budow´ lub modernizacj´ oczyszczalni i podczyszczalni Êcieków przemys∏owych, Zwi´kszenie konkurencyjnoÊci przedsi´biorstw w warunkach rynku poprzez wspieranie przedsi´biorstw zobligowanych do dostosowania swojej infrastruktury do wymogów ochrony Êrodowiska z zakresu gospodarki wodno-Êciekowej, ochrony powietrza oraz przedsi´wzi´ç s∏u˝àcych wdra˝aniu zasad zintegrowanego podejÊcia do zapobiegania i ograniczania (kontroli) zanieczyszczeƒ. 14) zmiany technologii w celu ograniczenia iloÊci zu˝ywanej wody oraz iloÊci substancji niebezpiecznych odprowadzanych wraz ze Êciekami, 152 Technologie przyjazne Êrodowisku, i oszcz´dne technologie energetyczne Wydatki na: 1) inwestycje w zakresie w przedsi´biorstwach, ochrony Êrodowiska 2) zmodernizowanie infrastruktury ochrony Êrodowiska w przedsi´biorstwach, 3) modernizowanie instalacji przemys∏owych w kierunku ograniczania materia∏och∏onnoÊci, energoch∏onnoÊci i iloÊci wytwarzanych odpadów w procesach produkcji, 15) obni˝enie wielkoÊci emisji do powietrza substancji zanieczyszczajàcych z istniejàcych obiektów spalania paliw o mocy cieplnej wprowadzanej w paliwie wi´kszej ni˝ 50 MW w celu poprawy jakoÊci powietrza oraz dostosowanie funkcjonujàcych obiektów do norm okreÊlonych przepisami ochrony Êrodowiska, 16) modernizacj´ lub rozbudow´ obiektów spalania paliw i systemów ciep∏owniczych, 17) modernizacj´ urzàdzeƒ lub wyposa˝enie obiektów spalania paliw w urzàdzenia lub instalacje do ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych i py∏owych, 18) inwestycje w produkcj´ skojarzonà energii elektrycznej i ciep∏a, 4) dostosowanie przedsi´biorstw do wymogów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony Êrodowiska, m.in. poprzez uzyskanie pozwoleƒ zintegrowanych, 19) konwersj´ obiektów spalania paliw na rozwiàzania przyjazne Êrodowisku, 5) ograniczenie oddzia∏ywania na Êrodowisko modernizowanych instalacji, 21) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów przemys∏owych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem obiektów, które mogà pe∏niç funkcje us∏ugowe, zgodnie z krajowym, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi planami gospodarki odpadami, dla po∏o˝onych w pobli˝u jednostek gospodarczych, które nie mogà uniknàç wytwarzania odpadów, 6) upowszechnienie stosowania najlepszych dost´pnych technik (BAT) w przedsi´biorstwach, 7) wdra˝anie nowoczesnych, energooszcz´dnych, ma∏o- lub bezodpadowych technologii, 8) inwestycje umo˝liwiajàce dostosowywanie si´ istniejàcych przedsi´biorstw do wymogów prawa wspólnotowego, 9) zmiany technologii s∏u˝àce eliminowaniu szkodliwych oddzia∏ywaƒ i ucià˝liwoÊci poprzez zapobieganie emisjom do Êrodowiska, 10) zmiany technologii s∏u˝àce zmniejszeniu zapotrzebowania na energi´, wod´ oraz surowce, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wtórnego wykorzystania ciep∏a odpadowego, oraz eliminacji wytwarzania odpadów, 11) zmiany technologii ukierunkowane na ograniczenie wielkoÊci emisji niektórych substancji i energii do poziomu okreÊlonego w przepisach krajowych i wspólnotowych oraz w dokumentach referencyjnych BAT, 12) inwestycje w urzàdzenia ograniczajàce emisje zanieczyszczeƒ do Êrodowiska — ograniczenie ∏adunku zanieczyszczeƒ odprowadzanych wraz ze Êciekami przez przemys∏ do Êrodowiska wodnego, a w szczególnoÊci substancji niebezpiecznych, oraz zmniejszenie iloÊci odprowadzanych Êcieków przemys∏owych do wód powierzchniowych, w tym nieoczyszczonych Êcieków, 20) przedsi´wzi´cia na rzecz wykorzystywania alternatywnych êróde∏ energii, 22) budow´, rozbudow´ i modernizacj´ instalacji i urzàdzeƒ do odzysku, a w szczególnoÊci recyklingu lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych i pou˝ytkowych, w tym po substancjach niebezpiecznych, wytwarzanych w danym przedsi´biorstwie lub grupie przedsi´biorstw, 23) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do przekszta∏cania odpadów w celu u∏atwienia ich magazynowania i transportu oraz przygotowania do odzysku lub unieszkodliwiania, 24) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do zbierania lub tymczasowego magazynowania odpadów, w szczególnoÊci odpadów niebezpiecznych, 25) budow´, modernizacj´ i instalacj´ urzàdzeƒ majàcych na celu ograniczenie iloÊci wytwarzanych odpadów oraz urzàdzeƒ zapewniajàcych w∏aÊciwe ewidencjonowanie odpadów, 26) przygotowanie dokumentacji technicznej, ekonomicznej, kosztorysów, analiz ekonomicznych, zaÊwiadczeƒ, pozwoleƒ, op∏aty oraz nadzór urbanistyczny, architektoniczny, konserwatorski i budowlany, obs∏ug´ geodezyjnà oraz us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem. Dziennik Ustaw Nr 123 — 6404 — Poz. 856 153 Us∏ugi doradztwa dla przedsi´biorstw (umi´dzynarodowienie dzia∏alnoÊci, zarzàdzanie eksportowe i Êrodowiskowe, zakup technologii) 14) dostosowywanie pomieszczeƒ w celu poprawy Êwiadczenia istniejàcych lub nowych us∏ug dla przedsi´biorców, Umi´dzynarodowienie przedsi´biorstw poprzez u∏atwienie przedsi´biorcom prowadzàcym dzia∏alnoÊç gospodarczà na terenie Polski nawiàzania kontaktów z potencjalnymi kontrahentami zagranicznymi oraz umo˝liwienie prezentacji swej oferty eksportowej na targach i wystawach oraz zwiàzanych z nimi gospodarczych misjach zagranicznych. 15) inwestycje umo˝liwiajàce wdro˝enie nowych pakietów us∏ug dla przedsi´biorców, Wydatki na: 1) udzia∏ przedsi´biorstw w imprezach promocyjnych, targowo-wystawienniczych za granicà oraz zagranicznych misjach gospodarczych, 16) popraw´ funkcjonowania sieci instytucji wspierania biznesu (wymiana informacji, produktów czy us∏ug, wspólna obs∏uga klientów przez kilka oÊrodków sieci), 17) przygotowanie i wdro˝enie pakietów nowych us∏ug dla przedsi´biorców, realizowanych we wspó∏pracy z zagranicznymi instytucjami wspierania biznesu lub mi´dzynarodowymi sieciami instytucji wspierania biznesu, 2) nawiàzywanie bezpoÊrednich kontaktów handlowych polskich przedsi´biorców z przedstawicielami firm zagranicznych w celu prezentacji swoich mo˝liwoÊci eksportowych na dany rynek, 18) popraw´ istniejàcej oferty us∏ugowej dla przedsi´biorstw, wdra˝anej we wspó∏pracy z partnerami zagranicznymi lub mi´dzynarodowymi sieciami instytucji wspierania biznesu: 3) popraw´ pozycji konkurencyjnej przedsi´biorców obj´tych dofinansowaniem w stosunku do konkurentów korzystajàcych z podobnych instrumentów promocji eksportu na rynkach zagranicznych, jak równie˝ wzrost skali umi´dzynarodowienia polskich przedsi´biorstw, a) przygotowanie krajowej sieci instytucji otoczenia biznesu do cz∏onkostwa w mi´dzynarodowych sieciach instytucji wspierania biznesu, w tym poprzez dostosowanie zakresu us∏ug i ich standardów, 4) promocj´ wp∏ywajàcà na wzrost skali umi´dzynarodowienia przedsi´biorstw i udzia∏ przedsi´biorstw w imprezach promocyjnych, b) dzia∏alnoÊç promocyjna instytucji wspierajàcych przedsi´biorstwa oraz sieci instytucji otoczenia biznesu, 5) popraw´ dost´pu przedsi´biorstw do rynków zagranicznych, c) organizowanie konferencji i seminariów informacyjnych, 6) u∏atwienie nawiàzania bezpoÊrednich kontaktów handlowych z potencjalnymi kontrahentami zagranicznymi, d) tworzenie i utrzymywanie stron internetowych, w tym g∏ównie interaktywnych, zawierajàcych aktualnà ofert´ dla przedsi´biorstw, 7) prezentacj´ oferty eksportowej na targach i wystawach oraz zwiàzanych z nimi gospodarczych misjach zagranicznych, e) przygotowywanie, wydawanie i dystrybucja materia∏ów promocyjnych, w tym publikacji, jak równie˝ wspólnych materia∏ów promocyjnych sieci instytucji otoczenia biznesu, 8) wsparcie udzia∏u przedsi´biorców w: a) wyjazdowych misjach gospodarczych zwiàzanych z udzia∏em w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych, b) targach i wystawach za granicà, 9) wzmocnienie wspó∏pracy pomi´dzy przedsi´biorcami zarejestrowanymi w Polsce i zagranicznymi przedsi´biorcami, 10) przygotowanie i wdro˝enie pakietów nowych us∏ug dla przedsi´biorców, f) budowa lub rozwój baz danych. 154 Us∏ugi dla udzia∏owców (opieka zdrowotna i bezpieczeƒstwo, zapewnianie opieki osobom b´dàcym na ich utrzymaniu) 155 Monta˝ finansowy ¸àczenie ró˝nych êróde∏ finansowania. U∏atwienie przedsi´biorcom dost´pu do zewn´trznych êróde∏ finansowania inwestycji. Wydatki na: 11) popraw´ istniejàcej oferty us∏ugowej dla przedsi´biorstw, 12) powstawanie sieci instytucji wspierania biznesu, 13) zakup wyposa˝enia poprawiajàcego Êwiadczenie realizowanych us∏ug lub umo˝liwiajàcego Êwiadczenie nowych us∏ug, 1) rozbudow´ systemu por´czeƒ kredytowych i funduszy mikropo˝yczkowych, a tak˝e funduszy kapita∏u zalà˝kowego, 2) dokapitalizowanie funduszy mikropo˝yczkowych, 3) dokapitalizowanie funduszy kapita∏u zalà˝kowego, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6405 — 4) u∏atwienie funkcjonowania przedsi´biorstw poprzez wspieranie instytucji otoczenia biznesu dostarczajàcych us∏ug dla przedsi´biorstw. 16 Pomoc dla Ma∏ych i Ârednich Przedsi´biorstw (MÂP) oraz dla rzemios∏a 161 Inwestycje w kapita∏ rzeczowy (budynki i wyposa˝enie, wspó∏finansowanie pomocy paƒstwa) — nabycie albo koszt wytworzenia Êrodków trwa∏ych Wsparcie projektów inwestycyjnych poprawiajàcych innowacyjnoÊç przedsi´biorstwa, zwiàzanych z unowoczeÊnieniem zarówno jego sposobu dzia∏ania, jak i oferty handlowej. Poprawa oferty produktowej i technologicznej ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw poprzez wspieranie nowych inwestycji zwiàzanych z utworzeniem lub rozbudowà przedsi´biorstw, jak równie˝ z rozpocz´ciem w istniejàcym przedsi´biorstwie dzia∏aƒ obejmujàcych dokonywanie zasadniczych zmian produkcji bàdê procesu produkcyjnego, zmian wyrobu lub us∏ugi oraz tworzenie nowych miejsc pracy zwiàzanych z nowymi inwestycjami. Wydatki na: 1) wspieranie nowych inwestycji zwiàzanych z utworzeniem lub rozbudowà przedsi´biorstw, zarówno ze sfery produkcyjnej, jak i us∏ugowej, w szczególnoÊci wydatki na Êrodki trwa∏e, takie jak budynki, budowle, maszyny i urzàdzenia, wartoÊci niematerialne i prawne, polegajàce na uzyskaniu patentu, nabyciu licencji lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, technologicznej lub z zakresu organizacji i zarzàdzania, 2) utworzenie, rozbudow´ lub nabycie przedsi´biorstwa, 3) nowe inwestycje poprawiajàce konkurencyjnoÊç przedsi´biorstw na rynku, zmniejszenie dystansu do firm unijnych i umo˝liwienie im skutecznego konkurowania, 4) wdra˝anie wspólnych przedsi´wzi´ç inwestycyjnych podejmowanych przez przedsi´biorstwa, 5) dzia∏ania modernizacyjne w MSP prowadzàce do wprowadzenia znaczàcej zmiany produktu lub procesu produkcyjnego, unowoczeÊnienia technologii, poprawy jakoÊci, zwi´kszenia wydajnoÊci pracy, 6) rozszerzenie zakresu dzia∏alnoÊci gospodarczej, 7) modernizacj´ Êrodków produkcji, 8) unowoczeÊnienie wyposa˝enia niezb´dnego do prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej firmy, 9) dokonywanie zasadniczych zmian wyrobu lub us∏ugi, w tym tak˝e zmian w zakresie sposobu Êwiadczenia us∏ug, poszerzenie oferty towarowej oraz tworzenie nowych miejsc pracy zwiàzanych Poz. 856 z nowymi inwestycjami, popraw´ stanu Êrodowiska, 10) wspieranie inwestycji innowacyjnych (w∏àczajàc inwestycje z zakresu BHP). 162 Technologie przyjazne Êrodowisku, i oszcz´dne technologie energetyczne czyste Zwi´kszenie konkurencyjnoÊci ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw w warunkach rynku poprzez wspieranie przedsi´biorstw zobligowanych do dostosowania swojej infrastruktury do wymogów ochrony Êrodowiska z zakresu gospodarki wodno-Êciekowej, ochrony powietrza oraz przedsi´wzi´ç s∏u˝àcych wdra˝aniu zasad zintegrowanego podejÊcia do zapobiegania i ograniczania (kontroli) zanieczyszczeƒ. Wydatki na: 1) inwestycje w zakresie w przedsi´biorstwach, ochrony Êrodowiska 2) zmodernizowanie infrastruktury ochrony Êrodowiska w przedsi´biorstwach, 3) modernizowanie instalacji przemys∏owych w kierunku ograniczania materia∏och∏onnoÊci, energoch∏onnoÊci i iloÊci wytwarzanych odpadów w procesach produkcji, 4) dostosowanie wspieranych przedsi´biorstw do wymogów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony Êrodowiska, m.in. poprzez uzyskanie pozwoleƒ zintegrowanych, 5) ograniczenie oddzia∏ywania na Êrodowisko modernizowanych instalacji, 6) upowszechnienie stosowania BAT (z ang. BAT — Best Available Techniques — Najlepsza Dost´pna Technika) w przedsi´biorstwach, 7) wdra˝anie nowoczesnych, energooszcz´dnych, ma∏o- lub bezodpadowych technologii, 8) inwestycje umo˝liwiajàce dostosowywanie si´ istniejàcych przedsi´biorstw do wymogów prawa wspólnotowego, 9) zmiany technologii s∏u˝àce eliminowaniu szkodliwych oddzia∏ywaƒ i ucià˝liwoÊci poprzez zapobieganie emisjom do Êrodowiska, 10) zmiany technologii s∏u˝àce zmniejszeniu zapotrzebowania na energi´, wod´ oraz surowce, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wtórnego wykorzystania ciep∏a odpadowego oraz eliminacji wytwarzania odpadów, 11) zmiany technologii ukierunkowane na ograniczenie wielkoÊci emisji niektórych substancji i energii do poziomu okreÊlonego w przepisach krajowych i wspólnotowych oraz w dokumentach referencyjnych BAT, 12) inwestycje w urzàdzenia ograniczajàce emisje zanieczyszczeƒ do Êrodowiska — ograniczenie ∏a- Dziennik Ustaw Nr 123 — 6406 — Poz. 856 dunku zanieczyszczeƒ odprowadzanych wraz ze Êciekami przez przemys∏ do Êrodowiska wodnego, a w szczególnoÊci substancji niebezpiecznych, oraz zmniejszenie iloÊci odprowadzanych Êcieków przemys∏owych do wód powierzchniowych, w tym nieoczyszczonych Êcieków, 26) przygotowanie dokumentacji technicznej, ekonomicznej, kosztorysów, analiz ekonomicznych, zaÊwiadczeƒ, pozwoleƒ, op∏aty oraz nadzór urbanistyczny, architektoniczny, konserwatorski i budowlany, obs∏ug´ geodezyjnà oraz us∏ugi dotyczàce zarzàdzania projektem. 13) budow´ lub modernizacj´ oczyszczalni i podczyszczalni Êcieków przemys∏owych, 163 Us∏ugi doradztwa dla przedsi´biorstw (informacja, planowanie dzia∏alnoÊci, us∏ugi konsultingowe, marketing, projekty, umi´dzynarodowienie dzia∏alnoÊci, zarzàdzanie eksportowe i Êrodowiskowe, zakup technologii) 14) zmian´ technologii w celu ograniczenia iloÊci zu˝ywanej wody oraz iloÊci substancji niebezpiecznych odprowadzanych wraz ze Êciekami, 15) obni˝enie wielkoÊci emisji do powietrza substancji zanieczyszczajàcych z istniejàcych obiektów spalania paliw o mocy cieplnej wprowadzanej w paliwie wi´kszej ni˝ 50 MW w celu poprawy jakoÊci powietrza oraz dostosowanie funkcjonujàcych obiektów do norm okreÊlonych przepisami ochrony Êrodowiska, 16) modernizacj´ lub rozbudow´ obiektów spalania paliw i systemów ciep∏owniczych, 17) modernizacj´ urzàdzeƒ lub wyposa˝enie obiektów spalania paliw w urzàdzenia lub instalacje do ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych i py∏owych, 18) inwestycje w produkcj´ skojarzonà energii elektrycznej i ciep∏a, 19) konwersj´ obiektów spalania paliw na rozwiàzania przyjazne Êrodowisku, 20) przedsi´wzi´cia na rzecz wykorzystywania alternatywnych êróde∏ energii, 21) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów przemys∏owych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem obiektów, które mogà pe∏niç funkcje us∏ugowe, zgodnie z krajowym, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi planami gospodarki odpadami, dla po∏o˝onych w pobli˝u jednostek gospodarczych, które nie mogà uniknàç wytwarzania odpadów, 22) budow´, rozbudow´ i modernizacj´ instalacji i urzàdzeƒ do odzysku, a w szczególnoÊci recyklingu lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych i pou˝ytkowych, w tym po substancjach niebezpiecznych, wytwarzanych w danym przedsi´biorstwie lub grupie przedsi´biorstw, 23) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do przekszta∏cania odpadów w celu u∏atwienia ich magazynowania i transportu oraz przygotowania do odzysku lub unieszkodliwiania, 24) budow´, rozbudow´ lub modernizacj´ instalacji do zbierania lub tymczasowego magazynowania odpadów, w szczególnoÊci odpadów niebezpiecznych, 25) budow´, modernizacj´ i instalacj´ urzàdzeƒ majàcych na celu ograniczenie iloÊci wytwarzanych odpadów oraz urzàdzeƒ zapewniajàcych w∏aÊciwe ewidencjonowanie odpadów, Zwi´kszenie poziomu konkurencyjnoÊci MSP prowadzàcych dzia∏alnoÊç gospodarczà poprzez u∏atwienie dost´pu do specjalistycznej pomocy doradczej. Umi´dzynarodowienie ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw poprzez u∏atwienie przedsi´biorcom prowadzàcym dzia∏alnoÊç gospodarczà na terenie Polski nawiàzania kontaktów z potencjalnymi kontrahentami zagranicznymi oraz umo˝liwienie prezentacji swej oferty eksportowej na targach i wystawach oraz zwiàzanych z nimi gospodarczych misjach zagranicznych, a tak˝e specjalistyczne us∏ugi doradcze dla mikroprzedsi´biorstw (doradztwo wprowadzajàce innowacyjnoÊç w przedsi´biorstwie i zwi´kszajàce jego konkurencyjnoÊç). Wydatki na: 1) us∏ugi doradcze w zakresie prowadzenia przedsi´biorstwa na terenie UE, 2) us∏ugi doradcze w zakresie jakoÊci, dotyczàce w szczególnoÊci: a) projektowania, wdra˝ana i doskonalenia systemów zarzàdzania jakoÊcià, zarzàdzania Êrodowiskowego lub zarzàdzania BHP, b) uzyskiwania i odnawiania certyfikatów zgodnoÊci dla wyrobów, us∏ug, surowców, maszyn i urzàdzeƒ, aparatury kontrolno-pomiarowej lub kwalifikacji personelu, c) wydawania deklaracji zgodnoÊci producenta w zakresie okreÊlonym w lit. b, d) zapewnienia bezpieczeƒstwa zdrowotnego ˝ywnoÊci, 3) us∏ugi doradcze zwiàzane z innowacjami i nowymi technologiami, obejmujàce z zakresu: a) wdra˝ania strategii rozwoju przedsi´biorstwa w oparciu o nowe technologie i rozwiàzania innowacyjne, b) tworzenia przedsi´biorstw opartych na wykorzystaniu nowych technologii lub zamierzajàcych podjàç dzia∏alnoÊç gospodarczà polegajàcà na wytwarzaniu wyrobów lub Êwiadczeniu nowych us∏ug na rynku polskim albo znaczàco ulepszonych w porównaniu z wyst´pujàcymi na tym rynku, c) wykorzystywania technologii informatycznych w przedsi´biorstwie, Dziennik Ustaw Nr 123 — 6407 — 4) us∏ugi doradcze w zakresie: wprowadzania przez przedsi´biorc´ produktów na nowe rynki zagraniczne, tworzenie sieci kooperacyjnych przedsi´biorstw, ∏àczenia si´ przedsi´biorstw, pozyskiwania zewn´trznego finansowania na rozwój dzia∏alnoÊci gospodarczej, 5) udzia∏ przedsi´biorców w wyjazdowych misjach gospodarczych zwiàzanych z udzia∏em w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych, 6) udzia∏ przedsi´biorców w targach lub wystawach za granicà, 7) nawiàzywanie bezpoÊrednich kontaktów handlowych polskich przedsi´biorców z przedstawicielami firm zagranicznych w celu prezentacji swoich mo˝liwoÊci eksportowych na dany rynek, 8) popraw´ pozycji konkurencyjnej przedsi´biorców obj´tych dofinansowaniem w stosunku do konkurentów korzystajàcych z podobnych instrumentów promocji eksportu na rynkach zagranicznych, jak równie˝ wzrost skali umi´dzynarodowienia polskich przedsi´biorstw, 9) promocj´ wp∏ywajàcà na wzrost skali umi´dzynarodowienia przedsi´biorstw i udzia∏ przedsi´biorstw w imprezach promocyjnych, 10) popraw´ dost´pu przedsi´biorstw do rynków zagranicznych, 11) u∏atwienie nawiàzania bezpoÊrednich kontaktów handlowych z potencjalnymi kontrahentami zagranicznymi, 12) prezentacj´ oferty eksportowej na targach i wystawach oraz zwiàzanych z nimi gospodarczych misjach zagranicznych, 13) wsparcie udzia∏u przedsi´biorstw w wyjazdowych misjach gospodarczych zwiàzanych z udzia∏em w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych, 14) wzmocnienie wspó∏pracy pomi´dzy przedsi´biorcami zarejestrowanymi w Polsce i zagranicznymi przedsi´biorcami, 15) opracowanie strategii umieszczenia produktu na nowym rynku zbytu, 16) wprowadzenie na rynek nowego produktu, Poz. 856 a) koordynacj´ prac KSU oraz kierunków jego rozwoju, opracowywanie i wdra˝anie wypracowanych procedur i zasad post´powania, zapewnienie narz´dzi komunikacji i wymiany doÊwiadczeƒ lub produktów w ramach sieci, b) udoskonalanie i utrzymanie standardów Êwiadczenia us∏ug dla przedsi´biorców oraz standardów funkcjonowania organizacji nale˝àcych do sieci, w tym audytów certyfikacyjnych, c) zapewnienie wspólnej i kompleksowej oferty szkoleƒ konsultantów, badanie potrzeb szkoleniowych i szkolenia konsultantów, d) promocj´ KSU i jego dzia∏aƒ, analiz´ dzia∏aƒ promocyjnych, aktualizacj´ strategii promocyjnej i realizacj´ dzia∏aƒ z niej wynikajàcych, m.in. organizowanie konferencji i seminariów, tworzenie i utrzymywanie stron internetowych, przygotowywanie, wydawanie oraz dystrybucj´ materia∏ów promocyjnych, w tym publikacji, e) opracowywanie i wdra˝anie nowego zakresu us∏ug lub sposobów realizacji us∏ug i ich marketingu, 22) wsparcie projektów inwestycyjnych niezb´dnych dla w∏aÊciwego funkcjonowania KSU i instytucji nale˝àcych do sieci polegajàce na: a) zakupie wyposa˝enia poprawiajàcego Êwiadczenie realizowanych us∏ug lub umo˝liwiajàcego Êwiadczenie nowych us∏ug, b) dostosowywaniu pomieszczeƒ w celu poprawy Êwiadczenia us∏ug dla przedsi´biorców, c) zapewnieniu sprawnego funkcjonowania KSU m.in. w zakresie wymiany informacji, produktów czy us∏ug, wspólnej obs∏ugi klientów przez kilka instytucji z sieci, w tym poprzez projekty polegajàce na opracowaniu oprogramowania wymiany informacji, w∏àcznie z nadzorem techniczno-merytorycznym oraz analizà jego funkcjonowania, 23) wspieranie projektów zg∏aszanych przez instytucje otoczenia biznesu oraz organizacje dzia∏ajàce w sieci instytucji otoczenia biznesu Êwiadczàce us∏ugi wyspecjalizowane na rzecz przedsi´biorstw, m.in.: 17) zdobycie nowej grupy klientów, a) projekty polegajàce na przygotowaniu i wdro˝eniu pakietów nowych us∏ug dla przedsi´biorców, 18) racjonalizacj´ przep∏ywów finansowych, towarów, materia∏ów, informacji wewnàtrz przedsi´biorstwa, b) projekty zwiàzane z poprawà istniejàcej oferty us∏ugowej dla przedsi´biorstw, 19) komputeryzacj´, racjonalizacj´ logistyki sprzeda˝y towarów i us∏ug, 20) popraw´ zarzàdzania wewnàtrz firmy itp., 21) wsparcie projektów dotyczàcych m.in. budowy i wzmocnienia Krajowego Systemu Us∏ug (KSU) i organizacji nale˝àcych do sieci KSU poprzez: c) projekty zwiàzane z tworzeniem i utrzymywaniem standardów Êwiadczenia us∏ug dla przedsi´biorców, przez sieci instytucji otoczenia biznesu oraz standardów funkcjonowania instytucji nale˝àcych do sieci, 24) popraw´ istniejàcej oferty us∏ug dla przedsi´biorstw w zakresie projektów wdra˝anych we Dziennik Ustaw Nr 123 — 6408 — wspó∏pracy z partnerami zagranicznymi lub mi´dzynarodowymi sieciami instytucji otoczenia biznesu, 25) wspieranie projektów s∏u˝àcych powstawaniu sieci instytucji otoczenia biznesu, 26) wspieranie projektów inwestycyjnych niezb´dnych dla w∏aÊciwego funkcjonowania instytucji otoczenia biznesu oraz sieci instytucji otoczenia biznesu, Êwiadczàcych us∏ugi wyspecjalizowane o charakterze ponadregionalnym/regionalnym na rzecz przedsi´biorstw, 27) wspieranie projektów o charakterze ponadregionalnym i regionalnym realizowanych we wspó∏pracy z zagranicznymi instytucjami otoczenia biznesu oraz z zagranicznymi sieciami instytucji otoczenia biznesu, 28) popraw´ funkcjonowania sieci instytucji otoczenia biznesu (wymiana informacji, produktów czy us∏ug, wspólna obs∏uga klientów przez kilka oÊrodków sieci), 29) wspierani …