Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 1939 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.

(9)ogłas'zam w załączniku dlo ohwie5zczenia niniejsze,g o jednoJity tekst kodeksu postępowania karnego z dnia 19 marca . 1928 r. (Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr 83, poz. 725) i uwzględnieniem zmian, wynikających z ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zniesieniu instytucji sądów przys.ięg'łych i sędz.iów pokoju (Dz: U. R. P. Nr 24, poz. 213) o·r az z dekretu Prezydent,a Rzeczypospolitej z dnia 21 lis.t opad1a 1938 r. o usprawnieniu po.stępO'Wania sądowego (Dz. U. R. P. Nr 89, poz. 609). Art. 2. § 1. Sąd wszczyna POostępowanie na żąda­ nie uprawnionego Ooskarżyciela. § 2. Oskarżyciel powinien wyjednać zezwolenie na ściganie określonej OoSOoby, jeżeli takiego zezwOolenia wymaga szczególny przepis ustawy. Art. 3. S~d nie wszczyna postępowania, a wszczę­ te umarza, w razie śmie·rci OoskarżOonegOo, przedawnienia lub innej okolicznOości wyłączającej ściganie. Minister Sprawiedliwości : W. Grabowski Załącznik {Io obw. Min. Sprawiedl. Ił: dnia 16 stycznia 1939 r. (poz. '44). KODEKS POSTĘPOWANIA KARNEGO. Na po:d stawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i us·t awy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnie­ niu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą u.stawy (Dz. U. R. Po Nr 78, poz. 443J postanawiam co następuje: Przepisy ogólne. Art. 4. S~d może za zgodą oskarżyciela umorzyć postępOowanie, jeżeli najwyższa kara grożąca oskarżOonemu nie przekracza jednego rOoku POozbawienia wOolności i musiałaby z mocy ustawy ulec pochłOonięciu przez karę już prawomocnie wyrzeczOoną· Art. 5. W razie nieujęcia oskarżonegOo lub jego choroby p,sy.chicznej postępOowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. W miarę POotrzeby należy zebrać i zaheZipieczyć dowody. Art. 6. Art. 1. Postępowanie w sprawa·ch o przestępstwa, należące do właśdwośd sądów POowszechnych, odbywa się według przepisów niniejszego ko- O wsZ'Częciu tudzież o ukończeniu postępo­ wania karne,go przeciwkOo oSOobOom, POodlegającym publicznej władzy dyscyplinarnej. oraz wychowańcOom zakładów naukowych zawiadamia się deksu,' właściwą władzę. Poz. 44 Art. 7. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne, wynikające w toku postę­ powania, i nie jest związany orzeczeniem ~nne­ go sądu lub urzędu. Art. 8. § 1. WłaJdze pańtstwowecywilne i wojskowe jako też władze samorządowe są obowiąza­ ne do udzielania pomocy sądom i prokuratorom. § 2. W szczególności policja wykonywa w zakresie ścigania prze1stępstw polecenia sądu i prokuratora. § 3. Sąd lub prokurator może bezpośred­ nio zwracać się do władzy wojskowej o pomoc ~brojną. Art. 9. Wszystkie wła,dze, powołane do udziału w dochodzeniu i śCiganiu przestępstw, mają obowiązek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiają<:ych 'za oskarżonym, jak i przeciw niemu. Dziennik Ustaw Nr 8 66 § 2. Orzeczenie sądu wyższego rzędu, wydane w za,k resie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego powodu nieważne. Art. 14. § 1. W wypadkach, przewidziany<:h wart. 12 i 13, nieważność stwierdza postanowieniem sąd bezpo,ś'roonio wyższy nad. sądem, który wydał nieważne orzecz'e nie. § 2. Orzeczenie o nieważności ,sąd wydaje z własnej inicjatywy a,l bo na wniosek stron. Art. 15. § 1. Stwierdzenie dopiero na rozprawie głównej, że sprawa należy do właściwości sądu niższego rzędu, nie wstrzymuje dailszego toku rozprawy. § 2. Jeżeli je,d nak zajdzie potrzeba od~o­ czenia rozprawy z innej przyczyny, ,sąd może przekazać sprawę właś, ciwemu sądowi. Art. 16. Sąd grodzki rozpoznaje sprawy o przeza które ustawa przepisuje karę pozbawienia wolności do dwóch lat lub grzywnę albo obie te kary łąc'zoie, niezależnie od kar dodatkawy<:h i środków zabezpieczających. § 1. stępstwa, Art. 10. Sędziowie orzekają na mocy przekonania oparte,go na sw~bodnej o'cenie dowodów. KSIĘGA I. Sądy. R o z d z i a ł I. Zakres działania sądów. Art. 11. § 1. Sąd z urzędu rozstrzyga o swojej wła­ § 2. Sądy grodZ1kie rozpoznają nadto sprawy o prze,stępstwa, wymienione w kodeksie karnym 1932 r.: al wart. 129, 130, 131, 133 i 200; bl wart. 160, 257, 262 § 1 i 2, 264, 267, 268 i 269, jeżeli wartość mienia nie przenosi tysiąca złoItych. § 3. Sąd grodzki nie przestaje być właści­ wym, choćby ze w~lędu na powrót do przestępstwa, zawodowość lub nawyknienie graziła przestępcy kara wyższa, niż przewidziana w § 1 lub w przepisach wymienionych w § 2. ściwości. § 2. Uznając swoją niewłaściwość, sąd przeka~uje sprawę komu należy. § 3. Na postanowienie w przedmiocie wła­ ściwości służy za'żalenie. Art. 12. Orzeczenie wYldane przez sąd powszechny względem osoby, która w danej sprawie nie podlega orzecznidwu sądów powszechny,ch, jest z mocy prawa nieważne. Art. 13. § 1. Orze'czenłe, wydane pro' e'z sąd niżL-Jztt­ go rzędu z obrazą przepi,s ów o wlaściwaści rzeczowej,jest z mocy prawa nieważne; nie dotyczy to jednak orzeczeń w sprawach, dla których sąd wyŻJszega rzędu stał się właściwym z macy art. 30 § 2. Art. 17. Do właśdwości sądów grodzkich nie należą sprawy o przestępstwa, wymieniane w kodeksiekarnym 1932 r. wad. 151 § 2, 164 § l, 215 § 2, 216 § 2, 217 § 2, 243 § 2 i wart. 255, jeżeli zniesławienie popełniona treścią druku, araz o przestępstwa, które ustawy szczególne przekazują da właściwości sądów okręgawych. ' Art. 18. ' Sąd grodzki wykonywa zlecone mu czynności śledcze w sprawach należących da wła­ ściwości sądów okręgawy<:h. Ał't.19. Sąd okręgawy rozpaznaje wszystkie sprawy nie' należące da właściwości inny<:h sądów. Dziennik Ustaw Nt 8 Art. 20. 67 Poz. 44 - .. Sąd Najwy-ższy postanawia; który sC\Jd ma spra" wę rozpoznawać. Sąd okręgowy rozpoznaje środki odwoław­ cze od orze'czeń sądów gro.dzkich OTaz zażale­ nia na czynności sędziego śledczego.. Art. 29. Srodki odwoławcze od orzeczeń 'sądów grodzkich sąd okręgowy rozpoznaje w ,składzie jednego sędziego. ' Sąd właściwy dla spra.w<:ów przestępstwa jest również właś'Ciwy dla podżegac"zy, pomocników oraz innych osób, których działanie prze~ stępne p oz O:Sit aj e w ścisłym z'wiązku z działa- , niem sprawcy, jeżeli postę,powanie przeciw nilU toczy się jednocześnie. Art. 22 (uchylony). Art. 30. Art. 23. ' § 1. Jete,li tę samą osobę oskartono o kilka przestępst'w, a sprawy należą do wł,aściwości różnych sC\Jdów tego samego rzędu, ' właściwy je,s t sąd, w kt6rym najpierw wszczęto postępo­ wanie. § 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różne,go rzędu, spra. wę rozpoznaje sąd Art. 21. W okręgach, w których ustanowiono osobne sądy dla nieletnich, sąd ten rozpoznaje' sprawy nieletnich, z wyjątki~m wskazanych wad. 632 § 2,' bez względu na ogólne przepisy o ' wła­ ściwoś'Ci rzeczowej. wyższego rzędu. Art. 24. Art. 31. SC\Jd apelacyjny rozpoznaje środki odwoław­ cze od ' orzeczeń sądów okręgowych, o ile ustawa ina'c zej nie stanowi, oraz orzeka w innych wypadkach wskazanych w niniejszym kodeksie. § 1. może , SC\Jdwlaściwy w myśl wyłączyć sprawę art. 29 lub 30 danego względem orzeka w innych wypadkach wskazanych w ni, niejszym kodeksie. os·karżonego lub danego przes:tępstwa, jeżeli uzna, że odrębne jej rozpoznanie , przyczyni się do uproszczenia lub ,przyśpieszenia postępowania. . . . §2. Wyłą,cżona sprawa przechodzi do są­ du właśdwe,go według · zasad ogólnych. Art. 26. Art: 32: § 1. Właściwy miejscowo jest przede wszystkim sąd, w k~óregookręgu przestępstwo § 1. Jeżeli .przeciwko tej samej osobie z powodu kiLku przestępstw z<łlpadły prawomocne wyroki skazujące w różnych sądach, a w pierwszej instancji roz.poznawały siprawy sądy tego samego rZf(du, natenczas ten z ty-c:h sądów, który wydał ostatni wyrok skazujący, wydaje wyrok orzekający karę łączną. §2. Przy ~hiegu wyrokówsądó'w różnego rzędu o karze łącznej orzeka sąd okręgowy. , § 3. W razie zbiegu wyroków sądu powsze·chnego i wojsko·w ego, o karze łącznej orzeka ten z tych sądów, ' który wymierzył karę surowszą· Art. 25. , Sąd Najwyższy jest instancją kasacyjną oraz pOipełniono. Jeżeli prze~ępstwo ' popełniono w kilku sądów, właściwy jest ten z ni,ch, w którym najpierw wszczęto postęp.owanie. § 3. Przestępstwo uważa się za popełnione W tym miejscu, gdzie wykonano działanie przestę,pne ' albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić. § 2. okręgu Art. 27. I , § 1. Jeżeli w , chwili , wszczęcia ,postępowa­ Art. 33. nia nie można ustalić miejsca: popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu: § 1. Orzecznictwu polskich sądów kara) przestęp~two wyszło na jaw; nych nie podlegają: bl ujęto osobę podejrzaną; al uwierzytelnieni w Polsce przedstawic) .' osoba podejrzana miesźka,ciele dyplomatyczni państw obcych; zależnie od .tego, w którym z tych sądów najbl personel dyplomatyczny . przedstawipierw wszczęto ' postępowanie : , , cieJstwa; , ,§ 2. ' Przepis' § Ima odpowiednie ' za:stoso- ' cJ członkowie rodzin osób, wymieniony<:h .wanie, ·je~eli przestępst.wo, podlegające o'rzecz,nictwu , sądów polskich, popełniono za granicą. pod lit. al i hl;

1. d)personel kance1aryjn y p,rzedsŁawicielstwa; . Art. 28.
2. e)służba przedstawió,:li, posiadająca obyJe· żeH w ' chwili wszczęcia sprawy nie moż­ watelstwo tego samego, co oni, pań· stwa; na ustalić właśch~()ści sądu w, myśl art. 26 i 27, , Poz. 44 - Dziennik Ultaw Nr S , 68 .-.
3. f)klAt O'~l)byl k(jtzy~tiljące z prawa n " krajowości na mocy ustaw; UmóW lub >ustalonych zwyczajó'w międzynarodowych. ' § 2. Przep~s § 1 nie ma zastosowania do 6bywat~lłpoL$kich i rile Sioi na pttestkodzie stO<!!lowa.nlu fetót~ii. §:3. Sądy porozumiewają się z osohami, ~ymienionymi w § ,l , za 'p osrednichvem Mhlisira SpraWie,dliwośd. dają na posiedzeniu ńłejaWflYlIn, według przepisówniniejszego kodeksu, ,p o, wyiSłuchaniu wnio- sków prokUl'atotów obu śi\dów. Att; 38, W toku sporu o -właścIwość każdy z sądów spór wiodący'ch jest obowiązany speł.niaćw swóim zalU'eśie działania wsic!lkie ćzynnoścl riiecierpiące iwlóki. Art. 39. Art. 34. § 1. Zarówno sąd z urzędu, jak i strony ttla,gą podnósiQ , kwestię ' niewłasciwości miejs,c owejw sądzie okręgowym do czasu uprawomoc- ' rtieniEi się aktu oskarzenia, w 'sądzie grodzkim do u-koticze,ńia przewodu sądowe,go w pierwszej ins t an c ji. , § 2. Pózniejlsze podnie:s ienie kwestii nie~ właściwości miejscowej sądu jest niewaz.ne. ' Jeżeli więk,szość świad-ków, których ,n ależy wezwać na rozprawę, mieszka poza okrę­ giem sądu, w którym sprawa się toczy, 'a przy tym w znacznej odle.głośd od tego sądu, to sąd be~ośrednio przełożói\y nad sąde.m/ Vi kt6rym sprawa , się .to,czy, może p'rzekazać sprawę są­ dowi, VI którego okręgu rij.i~szka większóśc świadkóW. ' Art 4Ó. Art. 35, Sąd Najwyższy władriy jest ila Wilioselk Spory o właściwość między sądami równorzę.dnymi rozstrzy;ga ostatecznie sąd bez" pośrednio przełozonynad sąde,ul j który pierw" sży wSZlczął !Spór. § 2, Orżecżenj~ sądu wytszego w przed" miocie właśdwości wiąże sąd niższy, nawet Uli a letący do inne~o okręgu, pierwsźe.go.prokuratora lub ż iriii:jaływysądu własciwego -prżekazac sprawę iniiertiii ' iiądowi rownorzę,dnemu, jeżeli ze wż~lędii na żabezpie':' Art. 36: R o z d z i ił ł II. ,§ 1. Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę są­ czenieprawidłowego wymiaru ~prawiedliwości za'c hodzi potrzeba wyjęćiii. ,spr'awy spod 'rozpo~ , znania sądu miejscowo dla " .niejwłaśGiwego. ., . . - , Wyłączenie sędziego. dOwi poWśzechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd poWSzechny, $prawę ft>'Z!pozna.je sąd porwsżechny vi taktesie prawa karnego poiWszecltnego. Art. 37. Jeżeli ~ądwojs'k(}wy zaZąJda ods:Łąpie­ nia mu sprawy tOZ;POZdlawanej prteZ sąd 1'0- § t. , -w-s2;echny 1 lub o.dwrotnie, a sąd, od którego .zaz4danó o.dst4pletiia, Iia to się nie zga,dza, wówC2:as sll:d powśzechńyprz'edśtawia rteCz wraz ze swoją opinią do decyzji sądu powszechn0go ,dtugiej instancji. § 2. Jeżeli sąd powszechny drugiej instancji równi et oświadczy się za właściwością sądu powszechnego, wówczas prze:dsŁawia rzecz wraz ze swoją opinią do decyzji Sądu Najwyż- , szego. § 3. Jeżeli Sąd Najwyższy także oświad, czy się za właściwością sądu powszeC\hnego, to przesyła sprawę wraz że g'woją opinią Najwyż­ szemu Sądowi Wojskowemu, a w razie niezgodności opinii obu Sądów Najwyższych, sprawę rOZlStrzyga zespół z siedmiu osób, a mianowicie .,.-. ż sześciu sędziów delegowanych VI równej Hcz,b ie przez oba sądy, pod p'rzewodnidw,em kolejnym prezesów obu sądów. Decyzje zapa- ' Art. 41. § 1; Sędzia fiie mo!e brać udziału w , prowadzeniu śp.r!lwy: al jE!,~e'1 i ' sprawa dotyć'z)7 gobeą:;ÓŚredilio~ bJ jełę·ir j'e s! mą.łżookieiii. 6sKą:iżyciela" pokiżywdzOiH~go" osK.afzórtej%\?i albo ich pełnomocnika lub obrońcYj
4. c)jeżeli Je's t krewnym. lub powinowatym. w linii prostej bez ograniczenia, a w · li- ·", nii bocmej aż do stopnia między dzieć­ mi rodzeństwa ' osób wyxąieniony:ch pod lit. h), albó jeżeli jest związany z jedną z łych osób ż tytułu- ptzyspósobieIiia, opieki lub kurateli; "
5. d)jeżeli w tej samej sprąWie był ptże1słu'­ chany jako świadek lub biegły albo jeżełi był świadkiem CZytll;11 o który 'Prawa się toczy; " "
6. e)jeżeli brał tidźiał w, teL satrlej sprawie jako prokurator, obtoIica :albo jako p~ł­ nbinootiik oskarżyciela lub powoda ,~1" wilnegoj ,
7. f)jeżeli w tej samej I$prawie prowadził ś-leldztwo j ,
8. g)jeżeli w rifzstej instancji brał udZiał w wydaniu żltskatiooego otzeczl3nla; Dzi~1'1nikJ1łt~w Nt -8' ~ hl w razie ucl{ylłnl11 , wyroku, jeżeli brał udział w jego wydaniu, o ile ustawa in aciej r'iil i, tanówi. .5~. POWI:>Qy wyłą.c,~eniil tl"Wają ' t'lawet po ushlńtu \.t~asadn:łala,eQgo l~ m~ł~~ństWA,t'i:'ty- !lposobłe~ła, ~iekl , lubku!.'at~1i. Poz. 44 69 , § 2. W kwestiach, nie wymagajĄ:.t:ycłi orzewydaje zarządttinia. W sądach, podzielonych na wydziały, zarządze­ nia wydaje przewodniczący w)'ldzialu. § 3. W sądzie gródźlkiin wszystkie orzeczemia i zarządzenia wydaj€ sędzia. grod~kL czeniasądu, prezes sądu Art. 42. Art. 48. § L O prlt.y~zynie wyłączE!.rtla sędtia lawiadamia. wła~dwy iląd i Wlsti'~ymuje się ód ~l!iiał1i w .spti(wie, z wyjątkiem c~ynno~ci nieollłr,piĄcY'eh zwJciki. ',' .' Wyrok mo~e Zó\iPaść tylko na rozprawie. §' 2. I(a;tda 2:~ ś'tro.rt fuó~~ ża,wiadortiić sąd o przyc:źynie wyłączaiąćaj sęc;b~iego . § 1. Postanowienia tltpadaj" albo flIl roz· ptawie albo na posied'z~niu niejaWlhyiIl, . § 2. , Postanowi,e nia na rozprawie "a,padają po wy'słuchaniu obe,o nych ,gtron . . § 3. Postanowienia poza rozprawą zapadająpQ wysłuchaniu ustnego lub odczytaniu pisemnego wniosku prokuratora. Postanowienia sędziego ~,le,dczego- i są.du grodzkiego zapadają bez wY'słuchania prokuratora, chyha te kodeks niniejszy ' inaczej stanowi lub prokurator wniosek swój złożył. Art. 43. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w ktt,tyrtl sprawa się tC~ly, El gdy chodti 4) :sędzie- ' go groot'kie,gu '"- sąd okrqgowy, Art. 44. Niezafeżnie ód przyczyn wymienionych w sąd właśdwy w myśl att. 43 wyłącza sędziego na wła511e j~l!o ~ądańie lub na wniosek strony, je'żeli pomiędzy nim a jedną ze strbn zacho'dzi stosunek " MobisŁy tego rodzaju, że mógł,by wywołać wątpliwość co do jego bez- Att. 49, ' . Art. 50. art. 41, stronńO~eł. , Art. 45. Jezeli zachodzi potrzeBa sprawdzenIa 6kó- licmości fakty,cznych cdęfu Wydaftia pośtano­ wienia na posiedzeniu niejawnym, sąd , może delegować sędziego tego t sądu albo miejscowo właściwego sędziego grodzkiego do przepó r owadzenie: odpowiednich cżynnoŚci;' Świadka lub biegłego można przesłuchać pod przysięgą. § 1. Wniosekstrorty 11 wyłączenie w myśl art. 14 należy zgłosić najpóźniej .na trzy dni prz~d terMiruHn Wyz,iHi.CiO'hyhtd~ roz,prawy głćwnej. . . § 2! Wsącłzie, grodzkim, jeże,ii s.!ronyu- wiądomiono o terminie roz;prawy tak PQźrio, że termin wskazany , w § 1 ąie może być zachowany,na.Ieży złożyć wniosek o wyłączenie najpóź­ niej przy roapollzęciu roz,p rawy głównej. : § 3. P6:tn!ej!~e i~łtlsżeriil! wniosku je's t l1iewa:tne. ' Art 51. § 1. Sąd nie ' ma obowiązku uzasadnienia postanowienia:
9. a)zarządzającego przepl'ówadzeniedowoclu hib wezwanie kógo,s do śądtt; .
10. h)uwzględniają c ego w,n iosek śtrony, któremu ,się inna sŁronanie sprzeciwiła. § 2. Ihn\!! oi"iecz€itlia sąd t)dwinhm uzasadniać, z wyjątkiem wypil'dków, w ktbryth usta.; wa wyraźnie go od tego zwarl~ia. , Art. 46. , Art. 52. W ra'zie wyłą.czenia całergo sądu sądbez,po­ średhio, wy'iJSży prżekaztije sprawę inneirtu są­ dowi ró'Vnorzę,dt1eitiu. R o z d z i a ł III. , Or:te~zeDia i zarządzenia. , Art. 53. § l ': Sa,d wydlij~ orzeczenia w postaci wyroków tub p.9stanowietl. ' OtzeGzenie, którego ' ustawa nie nazywa wyrokiem. jClst . postano", wienie1n. o ile przepis szczegól,n y nie ,s tano,wi ina· <ćzej, sąd oznajmia swoje ,()rzeczenia, zapadłe na rozprawie , priez ogłOszenie ustne, za'padłe zaś poza roz:prawą ....:....; bądź przez ogłos:ze,uie ustmij bądź przez doręczenie odpi,su. ' ' § 1. Oczywils te otriybkl pis~rski~ w brzecieniu lub zarządzeniu moina każdego czasu sprostować. §2. ,Postanowienie sprostowania podpisuje się w ' ten sam ,s pc's ób, ja1k alki ulegający sprostowaniu. (~~ , . I" , I Dzi~nhik Ustaw' Nt '8 Poz. 44 : ':~ § 3. Na: ,po.sŁa,nowienie zarządiJiąde';,'sPi:~~ stowanie służy 'zażalenie. , / ' ", "" "". KSIĘGA ', . ' . ,§.tf ''' pskarżyciel publl.cz1:lY może ' j~ż wJo.- k~ a,9,chQdzenia zło~yć wiiiQ~ę,k ozabezpiec~~ ~ II. nie 'grbiącej ' oska'r:z:oilem\l }{ą.~y pieniężnej ' lub Strony, obrońcy : ipełnomocoicy/ Rozdział , ";, :,. ' , " L Oskarżyciel publiczny. 'Art.5,4. , Oskarżyciel publiczlIly w zakresie ścigania przestępstw jest przedsŁawi-cielem władzy pań­ stwowej. Art. 55. Oskarżydei publiczny jest obowiązany . wnosić i poOpierać oskarżenie w sprawach o przestępstwa ś'ciganez ~rz~du. końfi~katysposo1łamJ, wska:~anymi .w tlstąw:ie postępowania cywilnego dla' ż'abezpięczeriia : powództwa. ' § 2~ »rzei>is § 1 odpowiednie z~stoso­ wanie ·ąo zabezpieczenia na mieniu osób odpó~ w~~dzialriych majątkowo za oskarżonego. § ,3. .W przedmiocie zabez.pieczenia ro~­ strzyga ,-paposiedzcniti niejawnym sąd karny,. do któregQwłaściwości .spr,awa należy . . : § 4. ;' Na postanowienie w tym przedmioCie . służy ' zażalenie. .' '. . ma , ~~: .: . ~ ,>, ': ,;' ' Art. 61. . . ) Odśtąpienie ' óskartyciela' publiczne.go 'Ód oskarżenia po wniesieniu aktu oskar~enia nie wiąże sądu. Art. 56. R oz·d d .a l . II. Przestępstwa, których do'ćhoclże.n.ie i ściga­ nie są zależne od wniosku pokq:ywdiónego, sta- , ją się z chwilą złożeniawnlost{li przestępstwami ściganymi z urzędu. ," -' Pokrzywdzony. .;:-,.- :' Art. 62. - , Za pokrzywdzonego uważa się' osobę,któ ­ rej dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone. Art. 57. Oskarżycielem publiczi11ym prźea" ~szyst'ki­ mi sądami jest prokurator. I Art. 63. Art. 58. § 1. Oskarżycielami Pll,b licznymi przed sądami grod~kimi :są: '. ' al policja państwowa; , bl ponadto iDlIle or,g ana administracji - w granicach, zakreś,lony(;h prz~zposzc,zególne ustawy. . " § 2. Przepis powyższy niema,.<z?1stosowama, o iJe ,p rokurator sam dztała. " Art. 59. § 1. Oskarżyciel pu~liczny, co do którego zachodzi jedna z ok olic>zn oś ci , wsk~azanych w art. 41 pod lit a), b), c); d), lub któryi ptał udział w sprawie jako" sędzia lub obrońca, .:. powinien 'się wyłączyć i zawiadomić o tym swego bezpo. średniego zwierzchnika . § 2. O przyczynie wyłączają.qej oskarży­ ciela publi<;:znego 'każda 'z e stron rilo#e ,zawiadomić jego bez:pośredniego ' iwietzcJHlj~a; który, skoro uzna, że przyczyna taka zacnpdzi, wyznacza innego oskarżyciela. ' § 3. Czynność dokonana ' prz~ oskarży­ ciela publicznego, który poOwinien ~ię, był wyłączyć, nie jest z te~o powodu niewaŻila. l , " Jeżeli:- pokrzywdzony nie ukończył lat 17 lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wY'konywają: :ojdec, matka, opiekun lub osoba, pod ktbrejstaią lpie 1czą pokrzywdzony pozo,s taje. rI. ,;" ' Art" 64. Jeżeli pokrzyw,d zonymjest niepełnoletni od lat 17 do 21, to prawa jego na równi z nim mogą wykonywać osoby, wymienione wart. 63, o me niepefnoletnl temu się nie sprzedwi. • Art. 65. Jeżelipokizywdzoną jest osoba prawna, to prawa osoby tej wykonywa jej ustawowy przedstawiciel. Art. 66 . (VI ~~:ie śmierci pokrzywdzonego p·r awa jego wyko,ą'DVa: małżonek, ro?zice, dzieci i WIIluki. Art. 67. . § L " W sprawach o przestęp-stwa, ścigane z ur.zęd~ , . a należące do . właściwości sądów grodzkic;:p, pokrzywdzony ma prawa strony, a zwłaszcza może wnosić i pOpierać osk'adenie eDziennik Us~aw Nr8 - zamiwst ' lub obolk o~k,Cłrżydela rpublicznego. Przepis art. 61 ma tuod:powiednie zasto·s owanie. " § 2. Prawa strony służą . pokrzywdzonemu, ' j~że1i wniósł samo,dzielniedo ś1\}du ' ak,t , o'skarże­ pHl; 'albo ' jeżeli pr~ea .' roŻipoczęciem · . przew9~u s1\}do'Wego w pięrWsz'ej iristancji oświ~dczył, : że pcfplera Qskarżenie ' Wniesione przęz ' Q.skarżyciela Publicine.gB. · '" . . .... , . < ' \ § 3. Jeżeli dOc;hodzenie zostało pr'~wo~6c­ n.Je; umorzone, pokrzywdzony może ,wnieść akt oskarżenia tyl~ow razie wykazania, że po ~;no­ rzeniu ujawniły się nowe okoliczności ' uzasa:dniająceoslkarżenie~Gdy akt os,karżenifl nie przylaczanowych' okohcznoŚd, ' albog:dy .. przy-" toczo'neokóHcz:nościnie' mają 'z na,c;ze,n ia dht ~prawy lub ,. po spr,awdzeniunie potwierdziły się - są.d grodzki odmawia w,szczę'cill ' IJoslępo­ wamia sądowego. Na postamowienie odmawiają­ ce wszczęcia postępowania służy pokrzywdzonemu zażalenie do sądu okręgowego, który roz;s.t,rzyga ostatecznię wskł,adzie trzecqsędziów. R o z d z i a ł III. Oskarżyciel prywatny. Arł. .68. Poz. 44 ' 7l po~tępowąnia tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą os'karżonego lub na ro~prawie zaocznej. Art. 73. §1. W sprawie, już wszczęte,j na żądanie oskarżycie:-tll ,prywalnego, prokurator może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że tego wymaga in- teres publiczny. § 2. Po>stępo'wanie toczy się w dalszym cią­ gu z urzędu, lecz oskarżyciel prywatny zachowuje prawo popierania oskarżen'ia. § 3. W razie of:!stą.pienia prokura,t ora sprawa toczy 'się z oskarżenia prywatnego. ' R o z d z i a ł IV. Powód cYwUny. Art. 74. § 1. ' Pokq:ywdzony może nie później niż przy rOZrpoczędu rozprawy 'główrrej wytoczyć powództwo cywilne celem dochodzenia w drodze procesu . karnego rosz'czeń majątkowych wY:nikając.yC1~ 2:~_~przestęplstwa. ,,§ 2. -'W raz,ie ~mierCi pokrzywdzonego PO'§ 1. W sprawaic h o przestępstwa, ścigane , wódżtwo c'y,wilne .o roszczenie majątkow~, wyz oskarżenia prywatnego, pokrzywdzony wna,si nikające dla nich z przestępstwa, . mogą wytoip?piera Qskarże-nie ł ,jako<o,skarżycie.lp;rywa tny. czyć w terminie, przewidzianym w § 1:
11. a)małżonek, rodzice, . dzied i wnuki po, ,§ 2. Przepisy:. art, 63 ...... 66 ·mą..ją, ttiodpo~r~ywdzpnego j wiednie zastosowanie. . ;.'1'
12. b)inne osoby,kt.ó re. z mo~y uprawnienia ustawowe.go pozostawały na utrzymaniu Art. 69. pokrzywdzonego. JeżeH postępowanie ' wszczęto :-wskute,k oskarżenia,WI:1iesionego. przez jedne.gp- lu,b kilArt. 75. 'kupokrzywdzonych, inne .osoby, p ok:r.znvdzon e tym samym czynem,- m:ogą , się do te.gb;.p:o>stępo­ Sąd kamy pozostawia be'z r~z.PO'znania powania '.przyłączyć aż do rozrpo'C~ęcia rozprawy wództwocywi1ne: głóW<Ilej~ choćby nawet upłynął termin za>strzeaj, je~eH'Wyjdziena jaw, że proces o te sażony do wniesienia oskarżenia. me' ro;szczeriia już się toczy w postępo­ waniu cywilnym lub został rozslrzygnię­ ,' Art.-70. tyw tynrpo,stępowaniuj
13. h)jeżeH rosz-cienia nie mają bezpośrednie­ J eż'eli ' Śffiie'rć :pokrzywdzo'tlego ną~tąpifapo gO' związku z przedmiotem oskarżenia. wriiesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzonego służą osobom, wymienionym w Art. 76. art. 66, o i.le przyst1\}pią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięczn,ym od daty , śmierp~ po, Powód cy,wilny: nUl ,prawo dowodzenia tych krzywdzone,go. łylkoÓlk'ÓH'cznoś·ci, naktóry,ch opiera ; swoje rosz,czenia. Art. 71. Odstąpienie os,karżyciela prywaltne~o od oskarże,nia , przed- rp,zpoczęciem rO'zprawy :głów­ nej pówo.duje· umOrzenie ' postępOWanIa;'; Art. 72. , · 0ast~piOO'le· oskarżyCie:la prywatpego p'o rozpoczęciu · ró·z.prawy głóiw:hej; a przed tlJpiawo- llloc,niooieil]._ sięl\tyroikui !p'~wodureumotzenie Art. 77. . " §L ' Po'W'ó-d'~YwiJny już w toku do'c hodzenia może~ącJllq 'z!lbezpieczeniapowóditwa sposobami.~'$1tązahymi, w. ustawie ' postępowania cywilnego; ' ., ' § 2. W pr:zedmiodezalbezpieczenia raz'" strzyga nl;l' pósie,d zeniu niejawnym ' sąd karny, do które,g~ właściwości spraw:a należy. - 72 § J. Na p.~tanpwiepi~ w tym pr,zed·miQ~ie ~h~iy iążal~h~. .Art, 78. li a ~ QiJ j Po ł Vl 9M9PSJ i PfłMmąfłł€J, . Art. 84. . ~. ~,~, § t. PQm'iłd ·~ą~y ?:amię§~k~ły p()~~ sied?iiQj;l sft:dlJ,w ktPfym ~prllJWii się tpc~y, ppwjw§ką~ap rl~Q;R~ ~mieilzk.ąłą w &i~d.?:~h!e §it du, której mają być doręczane piWlą dlą llięgp ntell 94 ·P.Hę~~~~11PP~· §iłą Plqt~ gq tego . obąrvriązku ~W~ig. . § 2. W ~azie nieOldnalezie~ia pod wskaza~ym ~d.H~I~ęm PQWP<lj:ł gYWitnegQ lJlb. OSQPY, któ- rej mają .hy~ dQr~~~ą'1ł~ piąJllą, a.lhQ W filzie nillwskazania' tej osoby, pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone. ~ ~,;Il' § 1. Oskal'~ony ll;la prawo kor~ysłąć ~ pgmocy obrońcy. . , . , , .. . . •,. § 2. OSIk artony może mieć nie wi~cej niż h'ze·ch obrońców. . > • - , _ . A,r1, ą5. J@~~H 9~if~pnV · i~s! e!~~łą9Ie!Ai łyp Hg~:ą;~ł~§j9~!?hv~my, '. Jłf~wq WY:9HHiie . ~UłP l;":1!:łrq1Jev . ~ , g.~f rgW'łl:e~ J. ~g.~. @'I'9M, m~~ ., )3, BBl@igR9~~d ł B&!?J9i e , 9pQ rt~gręi ~tAłi~ pi~C~A J>Q19§t,iłł~· A,ll~~ ~6. OskarżQny. Art. '19. § l. Ten, przeciwko ,~omu toczy się dochpdzenie, nazywa się P9dejrzanym, ą fen, "pq:eciw któremu , wszczęto " postępoWanie są;dbwe,plika·riQ'ny-m. ' .. P'1ł~p~e!ł w. §~fąWą9~ keJl!l}l9\. BR~P w§1tV[§tkqJl~ §ftP~HH W gfiitH~~sli ~9!§J m9~ę być ·lylko: . , .
14. a)osobaw.pisana w Polsc~ na listę adwokatówj , b} prof~sor lub docent prawa polskiej sikQły akąpgJl1icki~i paJistwowej lub przez' Państwo uz.n1inej. . Art. 87 (uehylony). ~ ~r ~dy ~g~~:~~ ~ini~j~y u~~ą w ~nl'!­ czeni~ QgqląYą! wyr~?,:ą ,,~'§~ar~gJłY'" p~ą()§n.e prz~Isy IIlaJą ~ąstosQwame ta~E; do podeJ- rzanego. . , , fArt. 80. O~karżony już (podczatS śłe,dztwa lub czyntoku dochodzenia może żą­ dać, aby mu wyjaśniooo, jakie przestępstwo mu zarzucono i jakie dowody przeciw niemu !Ze- ności sądowych w b,r~u. Art~ ~8: § t. !}łned wszystki~i sąd~mil . ą~w~t 'fi ~9ku śledztwa, oskarżony lIlUiSiID.iećebroneę: ' . a} jeżeli nie !t1fop"ez;ył latsiedemna'Stu, li nie staje przed sądem dla nieletni<:h lub przed sądę.m groa~kitn, prz~wid.zia­ nym"wart. 4 § ~ 'prawa a UiSti~ju~ąąthv pi'Jwszecąnyclij ~ .. • bl Je~eH j~st ~łu~IłY lub nieątYj ej jetę:li zachGdz~pz~~a4ąi~ął ''YfyPU'W~ć (;:9 de, jęg~ ~zyta1Y9Ś!i1i! I P~M~pg.y m~~~ Aię g4.P/ffli~4~p na zada- ~ 2; . Przepi§ .~ t nit: ~Ełtyc~y fę~łWy ktsa.,cYJneJ. I\rł,~. wane mu !pytan:i9! A~t ! 8~. Co do każdego qshą.f~onego zbiera się dane, dotyczące . jego tożsamo.ści, wieku, stosunk9wf~lijp:ąygh i majątk,I'f\VW'tn 91'ą~ Wimianek 9 niłn W 1'~ję,stn,ph kfl~yc4, rf~~f?'§· §~H · WfllR~~! 9ąkilfioo~mIł gbrońe~ ~ YT.~~d.ąi . ił-l Yiw.VR.fld. k~k W$.~!.,~imY6h Wf.,ł, §i, lde!i 9§lHłJ~y ~!ę m,O,lłfllóPY ,"'borą;
15. b). na prośbę oska.rżonego, kt9fY I J;l@W'@du UJbóstwa lIlie może pon,ieśc kOsztów obrony.. . .. . :Art. 83, ~ t. O~karżony pqzosfający ~a wQllnośd fe:st o9awiągany stawić się l1a każ,de wezwruq.ie Ijądu lub prowa,dząG@go . dochoozelfjie prokl!Fa- tora i zawiadomić sąd, względnie prokul'ątora, o każdej zmianie miej'sca zamie,s zkania. § 2. Wragie nieuSiprawiędliwionegp nie; "tąwienf!.id~ą oskarżonego łllOżn!1 go SfłrpW!;ldzić przymusowa. ' . Ali, ęo, . Wy~ąa~;ę!lię gbf9~Y ~ Ył"!ędy 99 f9~jłrl­ wy ka,sacyjnej zależy oa uznanIa: prezesa Sądu Najwyższego. . Ą~~~ 9łf Wyanaq,anie p8łapm~łtł"a z p-rillłdf\ lita oskaFiyeiela lub ;ąwfH:ła ~}'IWłllJege, ..sił, Ba- §ł~i~ w ~~pb W:~'~Il~M!Y 'fi lłlilą.wte p'p§tępo- Wą~j,- f,ly~#R~~, - -- - Art. 99. L Art. 92. Jednego oQfJuip.ę d1~ :kil~ą w§PPJQ~lp~r~R­ ~iaf:lJlg, ~h}ry Qi~ mo~e ~j8 IitJ"Vj~ ~ Owo fłll !'lł19rPPV łyp kal~gt.wą, WątIJ-j DF~ęą q~4ąć 'W j~gq Pli~sf:~ąniu. . . nY'ED .m9~ną Wn9ąf~Y~ tYn~p wtę'HY, gpy obroRf! i~Hft,~ge ~ pi'gh ijig ,~§ł i.v ~J?T~~~~1ł-pśl?i ~ q1m)- ną orU;glego. ' _ Art. 93. § 1. Do o-brony z urzędu wyz.nacza się adWg~~ł~;r;affiię~~4~ł~gQW mieis,§Q'WQścj, ~ któ_ fęj @ą~yw~§i@ , f9WHWą ąJq~ ~Q~,_ lJY ~ię , oc.łui)d~j~i8J~P ~l@-fl~łWq~ , §~, ~,4~~y lR~wi~u~ię p:Jąn~ny ~t·m~~gu ądw~ką~~:i nąhaHałp :ąa. !.izfzeg,~ln~ tflłqqp~Gi, 4~ gJnOOy J»f>?:~d,.łl Wy~a'''~j.lSię ~I'!!iąfą, ąpH­ !fą.ątą !~b, 'Hnię.*-ik~ ~@kretfl:r~!H , §ądąwęgo, w sprMv~@h ~~§ qi'H~~njc;h - tLt.~Jmr~!gri! fiję­ letni,ch lub ' .członka patronatu na,dnie.letnimi. Art. 94. , ~ Ql§li~Fż<tąym ,ąres~tow~:qV'lll , p-broqca qo cął!.ił1 wnie~ienią aktu oskarżenia' n.wże porozumiewać się tylko za zgodą i w obećttoś'ci'sę9zie­ go bądź prokuratora; po wnieSiiiirl'iu zaś ' aktu 9iki!:rt~p.i~ W,(;}lą~ lij.ij fmn~~umięwa.ć się ;z. nim film 81- liim, Art. 95. P~lIlO»HlSilli~i~Jn p~ką1iYlłielil prvwąt­ ne,gfjł , flfłkf[i!Ywd~Pfl~gQ (art. J{J) lub.pQwQda r.:y- Ąrt. lQ!). W razie potrzeby przesłuchaniil P.f~j!:v§ł~R­ ta Rzeczypo,spolitej sąd zwraca się do niego pisemnie o wyzna,cz!'mję m~~jsc'a i czasu przesłu­ chania. Art. 101. Nię 'Yo1Il() przesł4cąiwClć jakq ś'Wiac:ł'~Cl:
16. a)~uFflOwn~,gq = cp-q.o f~któw, q, ktgrygh dowiedziaf się na spowiedzi; .
17. b)obrońcy oąk9-rż~TI~go - co do faktów. o których się od niego dowiedział przy uą~ię·J~niH- ~qf1H;Jy pr~wnęj lH-p. pr owaą.?~niy I!pr!J.WY· Art. 1O~. Poza wypadkami 'Ys~ażanymi wart. 101. odmawia zeznań z powodu taje'ąlilli'cy z~woąowej, a sąd nie uzna za I!l9,żliwe go .z;\foJni~, przesłuchanie odbyw~ si~ pqy d!~wia~h zamkniętych. . jeżeli świadek ĄrŁ. H13 . . .~ ł. wilnego może być osoba, wymieniona wart. 86, a powoda cywHn~gq"""", ~adtoosQ-ba, mająca . prawo prowadzenia w danym sądzie spraw cy· '1 cI. WUl[' .H· ~ 21 Pfz~i~ 8-r~1 .21 ~ 2 mą PPp9wi~9nię ~fl­ §ł~§9WMif qg pdEYłffiijC;nik9W. ~ lr lłrzędJ1~\}~w. p~bljc~ny~h. i wojsko: WYc:h, Ch!)'~łatby m ż m~ pązosta.Wą:h W!'!HOOI'lJ ~ł!łżbi~, wą1.~o słuf::ąa~ jOlką $wiąą4PW ~q go Q~plj~ŻTIPścj, ną 4tóre rO?c:iągą ąię ic:h pbowi~­ ~ę4 z.;ą.chqwąni~ tajemnic:y urzęąq'węj, jęqynje ~ą z~?Wolęrie~ ich oh~cnęj lup p'stąŁnip pq:~- ł9~mwj włą.ązY' !.iJ).lżł:>9Węj. Art. 96. ~; ) Strony .mogą 1Jd~ięlać pełnomocnidwa bądź na piśmie, bądź ustnie wobec sądu. IH~, 91· Petnomgcnlctwo upow~żni1l do. prowadze- . § 2. Zezwo.Jenia wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby złożenie zeznania wyrz,\!dzić miało poważną szkodę ' Państwu. § 3. Sąd mp~e zwrq,c:}~ liłę q zwo>lnienie urzędnika IUlb wp-jsłfqwegp ~ oPQ'WiFl:z.;lku tajemIlic:y dp włądzy naczelnej oPIlo,śnego dz~ąłu zar?ć:ld4 pań~twowe~o. ' Jlia sprawy we wlizystkich instanl;:jadi, o il~ nie zaJwiera .pod tym względem niczenia. KSIĘGA wyraźne, go ogra- ' Ul, Dawedy. Rę~c:łlljał I. $witl~k9Wię~ Art. ~8. ł{dda QS~ha, wezwana pr:zezsąd p.a świa,d­ k" ~tąwićsię powinnę. w miejseu, dniu i godzinhl, wskaząqv'eh w wezwanill,i pozostać aż do zwolnienia. § 1, Mąją prawo odmówi~ rz;eznań: a} rnałżoilek oskąrżpnego; 1:» krewny i powjnowaty o~tkarżQnego w linii prostej;, .
18. c)}newny qskarżonego w linii boc:z;nej aż do stopnia między dziećmirodzlilpstWa; d} brat i siostra małżonka oskarżonego; ,
19. e)osoba zw i ązaila z oskarżonym z tytułu przysposobienia. §~. Prąwp QCh1l oWY zęzPilll trwa ~awet po ustaniu małżeństwa lub przysposohjęnia,. § 3. O pra.wie odmowy ~eznań należy oso- by te J.1PTzedzip. Poz. 44 Dziennik Ustaw Nr ' 8 74 szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z lego co mi jest wiadome. Tak mi, Panie Boże, " ; , Art. 105. Jeżeli osoba, wymieniona W. art. 104, zło .. żyła zeznanie, a nClJstępnie przed złożeniem zeznania na przewodzie s~dowym pierwszej in- oświadczy, że chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej zeznanie nie może stan,cji służyć za dowód i nie może być odczytane ani odtworzone. dopO'móż". § 2. Osoby wyznające religię chrześcijań­ ską przysięgają przed krzyżem. § 3. Osoby wyznające religię mojżeszową trzymają prawą rękę na torze- 2 ks. , Mojżesza 20 rozdz. 7 wiersz. Art. 112. Art. 106. Świadek ma prawo nie odpowiadać na py- tania co 'do okoiiczności, których ujawnienie mogłoby narazić na odpolwied:óalno,ść za ' p:-zestępstwo je,go samego lub osobę pozostającą z ~im w stosunku wskazanym w , art. 104. Art. 107. § L FormyzClJpewriienia przez świadków, nie wymienioriy:chw art. lU, że zeznają prawdę, niczego nie ukrywającjokreśli, z , uwzględ­ 'nieniem poszczególnych kategoryf ś.wiadków; ro~porządzenie Prezydenta RzeczyPospolitej wydane na podstawie uchwały Rady Ministrów. § 2. Przepisy dotyczące przysięgi' i jej skutków prawnych mają tu zastosowanie. Świadka, dzialności za po uprzedzeniu go o odpowienieprawdziwe zeznania, należy przede wszystkim zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do stron. ' Art. 108. S~d na rozprawie główrnej odbiera od świad­ ka przysięgę, chyba że strony ~wolnią świadka , od przysięgi, a sąd nie uważa jej za potrzebną. Art. 109. Art. ,U3. § L Świadek składa przysięgę, powtarzając ża sędzią lub odczytując na głO's jej rotę, przy czym wszyscy, nie _ wyłączając sędziów, stoją· § 2. Niemi piśmieIliIli składają przysięgę przez podpils anie roty. Niemi niepiśmienni przysięgają przy pomocy tłumacza, czyniąc znaki. § 3. Przed odehraniem przysięgi sąd uprzedza świadka o znaczeniu tego aktu i odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie. Sędzia śledczy przesłuchuje świadka pod przysięgą wtedy tylko, gdy zachodzi uzasadArt. 114. nione przypuszczenie, że świadek bez przysięgi nie powie prawdy, lub że nie stawi się na rozŚwiadkom, którzy , Vf danei sprawie zeznaprawę główną z powodu prze1szkód, nie dają­ wali pod przysięgą, przypomina się prży pocych się USUiIląĆ lub zbyt trudnych do usunięcia, • nownym przesłuchaniu poprzednio złożoną przyalbo z powodu znacznej odległości miej's ca sięgę, chyba że s~d uzna ponowne zaprzY8ięże- pobytu. c nie za konieczne. Art. 110. § 1. Nie skła,dają przysięgi: al nieletni do lat czternastu;
20. b)osoby, które z po'wodu choroby psychic~nej lub 'innego , zakłócenia 'czynnośd psychicznych nie zdają sobie sprawy , ze znaczenia przysięgi;
21. e)podejrzani o udział w 'czynie, , będącym przedmiotem postępowania, lub ci działalnO'ść przestępną, pozostającą w SClsły:m związku z działaniem ' oskarżo­ nego. § 2. Duchowni uznanych prawnie wyznali , nieskladają przysięgi. Art. 115: Przesłuchanie co . do samej sprawy zaczyna od wezwania świadka, aby opowiedział wszystko, co' mu wiadomo w ,sprawie, po czym sąd, a następnie strony mogą zadawać mu pytania. się Art. 116. Jeżeli między zeznaniami świadków zajdą sprzeczności, sąd może zarządzić stawienie ich sobie do oczu. Art. 117. § 1. Za ni'eusprawiedliwione niest~wien­ nictwo sąd skazuje świadka na grzywnę do pię­ ciuset złotych oraz na· zapłacenie kosztów, wy§ 1. Świadek składa przysięgę według roty wołanych odroczeniem ro~rawyz po'w odu tego niesŁawismnictwa. Grzywnę, w razie niemoznastępującej: ' ności jej ściągnięcia, zamienia się na areszt do "Przysięgam Panu Bogu Wszechmą~'l­ ' .,' ,' cemu i Wszechwiedzącemu, że będę· rilQwił l, dwó'ch tygodni.' Art. l1t. ,j Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 44' 75 .. § 2. , Ponadto sąd w razie potrzeby zarzą­ dza prżymusowe sprowadzenie świadka. Art. 125. § 1. Do pełnienia czynności biegłegoobo­ wiązany jest nie tylko biegły sądowy, lecz tak" że każdy, kto uprawia zawód stwierdzający jego wiedzę w danej dziedzinie. § 2. Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w danej sprawie, nie wyłącza przesłuchania go jako biegłego. Art. 118. Skutki wymienione wart. 117 mają zastosowanie w razie nieuSiprawi..:dliwionej odmowy złożenia . zeznań lub przysię.gi, przy czym w razie ponownej odmowy sąd mocen jest skazać świadka ponownie na grzywnę do tysiąca złotych, z zamianą w razie nie~oż­ ności ściągnięcia na areszt do jednego miesiąca. '. § 2. Niezależnie od powyższych kar, s~ może nakazać niezwłoczne aresztowanie świad­ ka, odmawiająceg'o zeznań lub przysięgi, na czas nie przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli świadek złoży zemania, w:zględnie przysięgę, lub jeżeli sprawę w danej instancji ukończono. § 1. również Art. 126. § 1. Nie mogą być biegłymi osoby, ' któ-' ryc h w myśl art. 101 nie wolno przesłuchiwać jako świadków lub które' w myśl art. 104 mają prawo odmówić zeznań. . . '. § 2. Jeżeli stnma przytoczy ważne powody, osłabiające zaufanie do danego biegłego, sąd wzywa w jego miejsce innego. Art. 127. Art. 119. Do oglę.dzilll zwłok zaws'z e wzywa się lekarza, w · miarę możnośCi bie,głegosądowego. o przymusowe sprowadzenie lub o ukara- nie osoby, podlegającej sądownictwu wojskowemu, i o za's tosowanie względem niej środka, prze~idzianego wart. 118 § 2,sąd zwraca się do władzy woj,s kowej. . Art. 128. § 1. Jeżeli rozprawę odroczono z powodu niestawie·n nictwa albo odmowy zeznań lub przysięgi prze'z kiJka · osób,. wszyscy. których nieusprawiedliwione niestalWiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność soli.darną za zwrot związanych z tym kosztów,o .ile sąd inaczej nie p()Stanowi. . Art. 121. Sąd zwalnia świadka od kary, zwrotu kosztów i przymusowego sprowadzenia, jeżeli świa­ dek w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia 'go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione. . przez lekarza. , § 2. Do otwar'c ia zwłok należy, w miarę moż;ności, prócz biegłegO' zawezwać również lekarza, 'który ostatnio udzielał pomocy zmarłemu. Art. 129. § 1. Gdy zachodzi podejrzenie smlerci z otrucia, należy przez chemika lub odpowiedni urząd albo zakład dokonać ba,d ania wnętrzno­ , ści i innych przedmiotów mogących mieć zwią-~ zek z otruciem. § 2. . Do badania należy w razie potrzeby zawezwać również lekarza. . . Art. 130. Art. 122. Na postanowienia, wydane w myśl art. 117, 118, 120 i 121, służy zażalenie. R o z d z iał II. Oględziny, biegli i tłumacze. Ad. 123. W razie 'potrzeby sąd dokonywa ' oględzin miejsca, rzeczy lub .ciała. Art. 124. W wypadkach, wymagających wiadomości specjalnych, sąd wzywa biegłych. Gdy za-chodzi podejrzenie zadania gwałtownej śmierci, zarządza się otwarcie zwłok Art. 120. I § 1. Jeżeli zachodzi potrzeba zbadania stanu psychicznego oskarżonego, sąd wzywa przynajmniej dwóch lekarzy, w miarę możności psychiatrów. '. ' . , § 2. . Biegli mogą żądać oddania oskarżo­ nego pod obserwa.cję w zakładzie leczniczym. § 3. , Potrzebę, czas trwania oraz miejsce obserwa,cji określa sąd. Obserwacja powinna trwać nie dłużej niż sześć tygodni. W wypadka'c h wyjątkowych sąd na wniosek biegłych może przedłużyć . ten termin na czas ściśle określony. § 4. Na postanowienie, nakazujące obserw zakładzie leczniczym, służy zażalenie. § 5. Jeżeli karalność czynu oskarżonego zależy od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to przepis § 1 ma zastoso'wanie i do pokrzywdzonego. wację DzłehHik Ustaw Nt' • 76 - , O~lędZiii ,półl\t:tdnych z obnażeniem ciała d6kOtiywa si~, 'ił miafę fndŻIiOSc1, zapośrediiic­ tWembiegłego tejże płci. Sędzia może byt: przy tym obecny tylko w tazie potrzeby. ' p6Wdłarte.g6· dó dtrik6wilrtQa. Batilmótów lub bicia monet. § 2. W sprawach o podrabialllie pieniędzy obcych sąd w razie pl:Jtrzeby zasięga za pośred­ nictwem Ministra Sprawiedliwości opinii wła­ ściWego tltżędu lub zakładu zagranicznego. Att. 132. Art. 140. Biegły składa ustnie lub pisemnie s4d0wi dokładne sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń . . . .~ 1. . Sąd. wzyWa odpówiedriiegó Utifu4ezal )ezeh żad}odzl pohzeba:
22. a)'pr.żesiuchania -!tiu~hegd . lub tJletfiego. z' którym sąd nie Jhoze póro~uiniee 8i, beipośrednlo; " . . bl przesłuchania osoby, nie mówiąc!!; III" zykiem zrozumiałym dla sądu; el 'ptzekładu · pismii . ł!ptift~tłzoriegó 'VI ~B" tcym języku. § 2. Do tłumaczów mają odpowiednie 'z astosowanie przepisy ddtyczące biegłych. Att. 131. oraz opartą na nieh opinię. Art. 133. § 1. Biegły składa przysięgę według roty tlastępującej: " "Przysięgam Panu Bogu Wszechmogą­ , cemu i Wszechwledzącemu, że powierzone mi obowią~ki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezstronnością. Tak mi, Panie Boże, dopomóż". Biegły sądowy składa przysięgę tylko objęciu stanowiska, a w poszczególnych Art. 141. § ,2. przy ISpra~ach powołuje się na nią. Art. 134. ,Biegli mogą za zgodą sądu przegilą.dać akta epr!twy w całości lub w częś,ci oraz zadawać oskąrzonetmi i świSJClkom pytania potrzebne do u.talenia opinii. Art. 135. Sąd kieruje badaniem dokonywanym przez ~tegłych,a jeżeli warunki badania t~go wymagaią) może wymat:zyć biegłym .łermindó .,.ło­ żN1ia o.pinii oraz, wydać im za ,p okwit dWaIlliem prtedntioty ulegające badaniu. Art. 136. ;, Je*eH przedmiot badania może ulec znisz'c ;eniu lub zmianie pt:ty badaniu, należy, w mi ar~możności, pozostawić część te.go przedmivtu '" ptJedhowaniU ~I\dow,m, . Att. 137. ',' Jeteli opinia biegły<:h jest nłejasna lub ,spl'uctna,są.d mt')te zarzą:diJłćpOotiO'\:Vile prże­ ihł(lhtlni~ tych samyth biegłych lub wezwać Duiych. Arf. 138. lafiiirust Wźywania hie~łych lub niezależnie od ich wezwania sąd może zasięgnąć opinii Dd.póWiEfdniegd tif.tędti tub zakładu. Aft 139. . § 1. W sprawach o pódi'abiahie pdlski~h pieniędzy sąd zasięga opinii ttrz~dti lub ziLkłidii, § L Att. 98,lÓ1, 108, f09, ,111 § 2. 3,4ft 1t2, 113 § l, 3 i M.tt. 114 -:.:. 122 mają 6dpówt~d.; nie zasŁosowanie do biegłyth i thlriHl.doW. · . § 2. Przymusowe sprowadzenie biegłych i tłumaczów należy stosowa.Ć tylko w wypadka'ch wyjątkC)\\rYfh. · lłozŁ1ział 111. Rew12J. l zattzyHiltde tźeczy. Att.-142. _ § 1. U osób podejrzanych o popełnienie wolno dokonywać rewizji oS obistejlub domowejce,lem ich ujęcia, wykrTciiłd~ wodów winy albo prze~iotówj uZTskabych prlleź przestępstwo lub ulegajt\cyćh koófiskach'. § 2. U iooych osób lub w iOny,ch l1liejscaQh woino dokońywać rewizji tylko wt t:ć!ł y, jeieU za'chodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba 'fSodejrbna o przestępstwo albo przedmioty stanowiące dowód prZestęp­ stwa,uzyŚ'kane przej, przestępstwo lub ulłlaią­ ce konfiskaJCie. przestępstwa Art. 143. Rewizj1 osobistej należy dokonywaĆ w mia.- rę mOŻlIlośtii za f:io~redrtiehvem OlłóhY tejże płci. Att; 144~ R~wiźli dOMOWej Vi J)otte · 1ióC!lei dokonywać wolno tylko:
23. a)w wypadkach I niecierpiących zwłoki, jeżeli chodzi () ptUstępsŁwo, za "które ustawa przepisuje 'karę pozJja.w ienia wolhości · du st~~ciu tfii~l~y lubkatę cięższą; . Dzi~l).l1ik .U śtaw 77 Nr 8 hl w IO'kalaJCh , ótwatt~ch w tej PO'rze dla Art. 15l. publicznO'ści i § 1. Przedmioty, " mogące służy' do usia· lenia istoty czynu lub do wykrycia sprawcy, należy, po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładne'go opisu, albo dołączyć do akt spraWYł albo oddać na Pł"zechowanie właś'cicielowi lub innej osobie g()(;{nej zaufania z obowiązkiem Art. 145, ,przedstawienia ich na kaide żądanie sądu i oZ zakazem ich zbycia lub przekształ,cooia. fi 1. Za p,o t, ilocńl\ thvaż._ się i(lzalł od ,go§ 2. Dowody rzeczowe na:1eży ódp~ied­ dłłlty dJił-wiłlt~ , 'Wi,clortm do $i6dtrtej ranU, nio ilabezpieczyć i w rilia,rę motnośći opie~z~" , ; § 2. Rewizję rozpoczętą za dnia można tować. prowadzić nadal mimo n8.'stania pory nocnej.
24. o)w lokalaoh j które służą za itnieisce $chadŹelk przestępców; ~lbo do pr.techowy" ,. - 'Wińia r.~czy p()ch~"cyeh t ptleśtęp'" IIhval Itlb~ do tawfJdowegu , uprawiania uiett_du lub gier hażatdQ'Wyf.lhi I Att. 153. ' Art. 146. Rewłljri wttondllH:tlHliu urżędu patlstwo- wego lub samO'rządowego dokonywa się po zawiadomieniupdełOctonego lwb jego zastępcy. Art. 147, Rewizji w pomiesfZczeniu zajętym przez . wojsko dokonywa się w obecności bezpośred­ 'li.gę przełożonego lub wyznaczonego prżezeń zastępol'. . , Art. 14~t Rewizjd w biurze lub mie's zkaniu osób wymienionych wart. 3j wolno dokonywać tylko za ~.odą . właściwe.o przedstawiciela dyplomat}'lĆzne~O'. Att. 149. § t. O~(}bę, U kt6tt!jrewhlja ma się odbyć, żtiWłMałiił2ł ~i~ tI t:~IU ł'~ttji • się dO' ó&ecłta§ei ~fł1 tiłłj. , . wzywa .•• :,' ,~ , 2. , ,~eie1i · .6~odarltll Ib~41u Mł" ma.n~ mi~ł:Ui ·wt)łWa. S1ę dO (}.b~nosci I)Uy reWIZJ1 l'ttytla;ftt:tłiej jedb~o dotosł~g(JdOlb.oWi1ika lub s(8łilla. Art. 150. .', ,i 1', Jeleii t~i~ii dó'kQńtwa pł>1ioja pań­ stwO'wa, to ~jlina~~.azaĆ ,oioblei u k~órej rewitj' dla si. odbyó,Po,l_c~nie sędzi_go lub ~toiku­ tatóra, § 2. W wypadkach niecierpiącyćh zwłoki, jeżeli polecenie nie I1Iblło być wydane przed rewizją,na1eży okazaĆ nakaz kierownika właści­ wej ,eóottkł 'PgU~rfnłłj lub l!i!łitliiia~ję ShlzbołI_ i a ł'l&itpi. E'Wr6«ic Ślę dó sądu lub jl1i'&ku" tilło,f. fi .ahtłt!tdżftdt tewitji j na żądllnieOS'o" b'l u ldht'j J)rzej:Jrowad:ono nhviaję. należy dorę".YC .II) ~tAti(h.,l.ni. () liatwi.rdtenhi te~ lY!źjł w fil ..." '1 dm od tgł9szdia '~ani&. Art. 151. , , PrzedmiO'ty zaMane przy rew1ZJl należy $p!laę/ a na żąaąnilłosobYf od kt9tej je od~bra­ no, wydaś je; pgkrlYitowanie. § 1. Jeżeli ()Soba, thalltca t1~ehle przed.. mióŁy ~tai1dtWląt~ dowód pfZest~tvlaJ u~~9k~ .. ne przez przestępstWCJ lub ulegające ltmtft!lkacie, O'dmawia ich wydania, można zarządZić ich odebranie. § 2. Jeżeli przedmipty O'debrał nie sędział t9 O'dbierający pO'wirtien nie:twłqć:znie twtócić się do sądu o zatwlerozen1e odebrania . Art. 154. § 1. OSOlbę, która odmówiła, wydania rze" czy, następni~ u niej zl1ależit>nyćh, sąd skazuje na grz;ywtiędo pięciuset zło,tych z zamianą, Vi uzie niemożności ścia,;gnięcil, na ' areSzt dó dwóch tygodni. . ' ,fi 2. Jeż,e,łi OSO'bą. której udoW'ódnio.no, że pOlsiada' u siebie przedmiO'ty wymienione wart, 153, odmówiła ich w}'ldania, a drogą rewizji nie moż,na ich odnaleźć, to' 'sąd tnoże skazać tę osO''' bęna grzywnę . do pięciuset złoty'ch z zamianą. W tatle ftl~ińoti16śei ś-ći~!!:tii~cial tła are~tt do dwóeh tyl!!ódtił, w ra2lie żaś ptmowbej odmo.. Wy -'- iiii l ,gftywti~ do tysiE\ica złotych z tairiiani\1 VI tatie rtietnoih~ei jej śeiąghi~eiaj na a,res!t do jednego miesiąca. § 3. Niezależnie od powyŻiszych kar, sąd mote w wypadku; wskazanym w § ,2/ nrukaz;ać nieZ'W'łotZile aresżtorW8.'nie osoby. od.ńlawiąią~iej wydania, na cz6.s nie . ptzekracżająoy jedi1ego miesiąca. Areszt Uichyla się. jeżeli pl'żedmioty wydano; albo jeżeli sprawę w danej instancji UkOńczono. . § 4. Przepisy niniejszego artykułu nie ma"' ją zastosowania do tego, kto bądź srum jest pO'.. dejrzany Q dane przestę.pstWO', bądź może zwoJ,.. nić się od składania zeznań. § 5. :Na po's tanowienia sądu, wydaM na ~a..:. iwdz:ie !I1ini~jszeł(jartykułu j służy żażalenie. Art. 155. § t. Jeżeli urząd, od którego .sąd zażądał Btlk\limentu, odm,a~ia wydania gO j 8ąd fuoże zwr6ciG się do władzy naczeln Bj o dnośnegO' zarząd.u państwowe,go o polecenie wydania dQkumentu. Poz. 44 - -'-78 § 2. Wydan:a wolno odmów'ićjedynie wte.dy, gdyby ujawnienie dokumentu wyr~ządzić miało poważną szkodę Państwu. .: . ,., '. ~ Art. 156. § 1. Korespondencję i in.n e papiery, znalezione przy rewizji, można przeglądać ,bez zgody _.osoby, u ktMej je znaleziono. . § 2; .Jeżeli u osoby nie p.odejrzariej · o popełnienie przestępstwa (art. 142 § 2) d.okonywa rewizji nie sędzia i nie prokmator, a zach.odzi potrzeba przejrzenia takiej koreStpondencji lub papierów mimo sprzeciwu osoby, u 'której je znaleziono, na.leży nie przeglądając ~' opieczęto­ wać je i przesłać do sądu lub do prokuratora. Os.oba, od której papiery odebrano, może je opieczętować własną pieczęc~~. '_ . 1', Dziennik Ustaw Nr 8 r' F· .;. § L " J'eżeli zach.odzi wątpliwo-ść <:0 do -OsO" by lub praw właściciela przedmiotów ' odebranych od oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia sądowęgo na pr.ze<:howanie są­ dowe lub o;s obie godnej zaufania, pod warunkamiprzewi;dzianyriii wart. 152 § 1. , § 2. ' Przedmioły ulegające szybkiemu zepsuciu } ,:Z:pisz:czeIliu sprzedaje się ' w tym wypa:4kuz . 11r.~~targu publiczriego przez zarz4d gminny :l;tJ,b::policję, a osiągnięte pieniądJieskła'da się dó · §ądu. · .' KSIĘGA IV. . ": . Zapobieganie uchylaniu . SIę od sądu• . ; ., . ; Art.· 159. W wypadik ach niecierpiących zwłoki , prokurator może żądać wstrzymania wydania wskazany::h wart. 158 korespondencji i przesyłek aż do czasu uzyskania po,l ecenia sądu, nie dłużej jednak niż na trzy dni. . Art. 160;' potrzeba zatrzymania' kores.pOnden. cji 'pocztowej lub telegraficznej 'albo' ptzesyłek kolejowych wyniknie wtoku dochodzenia, na. leży złożyć odpo-wiedni Wniosek sędziemu śled­ czemu lub sądo-wi grodzkiemu, ktory pci rozpoznaniu poszlak wydaje postanowienie. Jeżeli I. Tymczasowe aresztowanie. Do obecności przy ro·zpieczętowaniu i przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się w miarę możno'ści osobę, .od .k tórej je :o debrano. ' §1. Urzędy pocztowe, tele·g raficzne \i kolejowe są obowiązane na żądanie sądu wydawać sądowi lub prokunitorowi korespondencię i przesył:ki, wysyła.ne przez oskarżonego lub do niego adreg'o wane. . § 2. Na postanowienie . sądu sl9:-ży zażalenie. . .- ~ Rozdział' Art. 157. Art. tss. Art.163. · Art. 164. . . , .. § 1. "Tymcz-asowe areszt.owanie może nastąpić tylko na mocy postanowienia sądu . . ~. § 2. Na postanowieniew-·tym przedmiocie służy zażalenie. . Art. 165. Tymczasowe aresztowanie może nastąpić wtedy' tylko: a} gdy zachodzi U'z asadniona obawa, - 'że oskarżony będzie się ukrywał, albo bl gdy sprawa toozy' się o przestępstwo, za które ustawa przepisuje kan~- pozbawienia wolności do jednego roku lub karę cięższą, a zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał świadków do fałszywych zeznań lub w inny sposób starał się o uSWlięcie dowodówprzestępstwa, 'albo , c} gdy oskarżony nie ma w kraju ani stałego miejsca pobytu, ani określonego źródła ' utrzymania, lub gdy nie można ustalić jego tożsamośc;:i,albo . d} gdy oskarżony jest przestępcą nałogo­ wym, zawodowym lub recyq,ywistą. Art. 166. 'Art. 161. Korespondencję i przesyłki wydaje : się tylko sądowi lub prokurator.owi · i tylktJ~ sąd lub prokurator maią prawo je otwiera-ć ; ' Przepis art. 157 ma tuza.stosowanie. Arf. 162. Przedmioty u:zyskane za pomocą 'przestęp­ stwa, o j.}e nie są niezbędne do ustalenia istoty przestępstwa alb.o do wykrycia . sprąWcy', żwraca się pókrzywdzonemu. . _ .. ' . . §l. Schwytanego na gorącym u<:zynku lub bezpośrednio potem w czasie pościgu, każdy ma prawo zatrzymać nawet bez' postanowienia są­ du, jeżeli zachodzi obawa ucieczki s·chwytanego lub je-żeli nie można ustalić jego tozsamośd. § 2. Schwytanego należy natychmiast oddać w ręce policji,prokuraŁora lub sądu grodz~ kiego. Art. 167. . 'Prók.#ratorowi i poHc:ji. służy ', w każdej chwili prawo zatrzymariia phdejrzanego, gdy za- Dziennik Ustaw Nr 8 Poz. 44 79 runkiem złożenia kaucji lub poręczenia w okrechodzą warunki niezbędne dO' wydania postanowienia o aresztDwaniu, 'a zwłoka mogłaby ślonej 'siiinie pieniężnej, przy ,której wyznaczeniu sąd uwzględnia stopień zamożności oskarąpowO'dQwać ucieczkę podejrzaneg() lub za tar. zonego i składającego kaucję lub poręczyciela, c~ęśladów przestępstwa. . . ',', wysokość wyrza.dzonej szkody i grożącą karę . ., ": : Art. 168. "'j " " Art. 174. Podejrzanego z~trzymanego,' ij:~lęzy sprO'Zamiast ,zaządania kaucji lub poręczenia od :w~dzić natychmiast do najblizsze'R'o ' sędiiego wojskDwego w służbie · czynnej, sąd może poślędcżego 'tub sądągrodzkiego, k\óry :przesłuchuprzestać Aadozorze jego władzy przełożonej. 1~ zatrzymanego i .po ząpDznaniu się~ . zehr'a nymi poszlakami bądź za:rządza aresztow,ap.ie, podejrzanego, bądź wypuszcza gO' na WDlrip.,s,S. . Art. 175. Art. 169. Jezeli w ciągu czterdziestu ośmiu godzin od chwili. zatrzymania przez władz,ę nie doręczono pDdejrzanemu odpisu postanDwienia sądu o aresztDwaniu, nalezy zatrzymanego wypuścić na wolność. , Kaucję może . ZłDŻYĆ ąlbo sam oskarżony. albo inna .osoba:; , Art. 176. Kaucję składać należy wgotDwiźnie lub w papierach wartościowych, przyjmowanych za kaucje przez urzędy skarbowe. , ' Art. 170. : ,Art. 177. § 1. AresztowanegO' tymczasowo nale'z y natychmiast wypuśdć na wolnośc, jezeli ustaną przyczyny, dla których aresztowanie nastąpiłO'. § 2. W toku dochodzenia za'rządzenie ,w y,puszczenia na wolność może wydać także prokurator. Art. 171. Aresztowaqie podejr,z anego '. może trwać w toku dochodzenia najwyżej dwa Illie: sią.ce . . Nale'ży to uwidocznić w po_ s tanowieniu sądu. : ' § 2 . . Na 'Ulzasadniony wnios~k, sędzia śled­ czy lub sąd grodzki może prze,dłużyća,reszt ij.esz.cze n~j~~zer o mh~sią<;. Dalszego przedłu­ "zefllaudzle.tIc me , można . . ,. . § 1. , Ar.t.17~. § 1. AresztQwanie w toku śledztwa, łącz­ nie z dochodzeniem, może ,trWać najwyżej sześć miesięcy. . ;" § 2. Dalsże,go przedłużenia aresztu sąd okręgowy może udzielić wtedy tylko: '_
25. a)gdy za'c hodzi ' koniecznośćdokDnania czynności śledczych poza granicami Polski, albo hl gdy ze w,zględu na szczególne Dkoliczności sprawy sąd uzna, że .,śledztwa w terminie wskazanym w § l nie mDżna ~yłD ukDńczyć. R D zd z i 'a ł .' II. Kaucja i poręczenie. ' : : Art. 173. ,Sąą może od arel$ztowania oskarżonego Dd- ',stąpić lubjuią.re!;iztowanego zWDlqić pod wa, . ",J I.ą . ., Wpis hipDteczny mDże zastąpić złożenie gotowizny lub papie,r ów wartośoiowych tylko wówczas, jezeli jednocześnie złożono dowód, że wartość Dbciążanej nieruchomDś, ci, pO' potrąceniu hipotek mąjących ,pierwszeństwo, dostatecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji. , Art. 178. § L ,. Poręczenie składać może tylko osoba, mająca stałe ''zamieszkanie w kraju i przedstawiająca dostateczne dowody, że jej majiltek wy- starcza na pokrycie porsr.::zenia. § 2. Sąd może nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba _poręczyciela nie budzi zaufania. . Art. '1J9. §i.' Składającego kaucję lub pO'ręczenie uprzed.za się, · że w razie ucieczki OS:karżDnego lub nieusprawiedliwionego jegoniestawiennictwa na ;wezwanie sądu, kaucja ulegnie przepadkowi, .a od poręczyc:iela ściągnięta będzie suma poręczeni~. . . , §2., ' DQ składającego kaucję lub poręozenie mają zastosDwan}e przepisy art. 78. , Art. 180. Z przyjęcia kaucji lub pDręczenia należy sporządzić protokół, który podpisują składający oraz przyjmujący kaucję lub poręczenie. W pro- tokole tym zazna'czyć należy zachowanie 'przepisu art. 179. ' Art. 181. § ~"O przepadku kaucji lub o ściągnięciu sumy poręczenia ro~strzyga: w tDku śledztwa sędzia śledczy, w innych wypadkach - sąd, do którego właściwości sprawa należy. - . , § 2. Przed wydaniem postanowienia nalezy 08obę, która złożyła kaucję lub poręczenie, wezwać do złoienia wyjaśnień. , . S 3. Na PQst-.nowietlia Vi tym pnedJD.iooie słuty z4tillet1ie. , Art. 162. Kwotę przepadłej kaucji lub 6cl"gniętego poręczenia przelewa się do Skarbu Państwa, Wuakże pokrzyWdzony tna pierwszeństwo do zaspokojenia z tej kwoty roszczeń, o odszkodowanie za wyrządzon&\ prż.at przestępstwo krzywdę, o ile odszkodowania tel!o nie może uzyskać ł b1al~tkti sprawcy lub orsoby za jegouyn odpo- 80 - mieszkania bez zezwolenia sądu, tt w tóku dochodżenia -- bez zezwolen,ia Pfokllratora. 8 3. Oddany pod dpzór ma nadto ob(JwlĄ­ zek zgłas'zania się do wład-.y d.owruj&\eej w od:" stępach czasu, określonych w postanowieniu są­ du, który prócz tego ' tobowiązać może oskarżo­ nego do innych ograniozeń jego swobody, ułat­ wiających wykonywan.ie dozoM.!. 8 4. Jeżeli oskariony ~ie stosuje się do _itządżeó, wy,darlych na zasadzie niniej·szego afty-:kułu, sąd władny jest zastosowaĆ skuteczniełs~y jrod.k zapobiegawczy. ' R o ż et z i Il ł wiedzialnej. IV~ Art. 183. LIit,. gb6Cle l telune. , Oł'Qbę; która złożyłą: kaueję lub poręczenie, zawiadamia się o termina<:h wyznaczonych do stawiennictwa oskarżonego. Art. 188. ,Art. 184. - Sąd moil! nak!azać are$źtowanie oak~i'żone­ lO wyptisżctortego na wólrt()@ć ŻEl. kaucją lub po- tęćzeniem., jeieli wyjdą na jaw nowe okoliczno~ć:i wymagajłl,.ce aresżtowa.nia. , § f.Jeżeli miejsce pobytu oskat'tOitegts jeltt nieznane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżyciela zarządza poS'zukiwanie oskarżonego przez policję. .,' S 2. VII t-oku d~hod~ł!nia pr'Qkura.totakieJ2o i'I~"dzęnia takie wydaj~pn}kuratÓl", a pr., YIYkonaniu wyroku - wł~za wykOil}"NaJą<:a wyrok, ' Art. 189. Art. 185. kaucję lub pótęczenie:, ustaje dopietó z chwilą § 1. Jeżeli oskarżony, względem którego ~apadło postanowienie o aresztowaniu! ukrywa się, sąd lub prokurator mot. zarz"clżió raze.ła­ nie listów gończych. kaucji lub poręczenia.. . iiytft, kt6ry się ukrywa, ~8HĄdtA władza wyko- § l'. W razie cofnięda kaucji lub poręcze­ Dia należy oskarżonego niezwłocznie aresztować. , § 2. Odp()Wie&tialność osoby, która cofnęła areszłowa.nJa oskatżOrtegó albo złożenia nQwej § 2. Ro~esła.nie listóW gQńczych za ~k,n­ nywiljąea wyrok. . Att. 186. § 1'. Z chwilą aresztowania oskarżonego, tunorz,elli~ postępowania lub wydania wyroku unieWinruającęgo, poręczenie ustaje, a ,kaucję ZWraca się osobię ; która ją złożyła. . § 2. ' Przepis § l nie dotyc!y kaucji lub poręczenia; có do kt,6rych już za'P~dło postanowienie o ich przepadku lub ściągnięciu. Art. 190. R o z d z i a'ł III. W listach gońctych wymienia się:
26. a)władzę, którą ję ro~syłąi " ,
27. b)imię i nazwisko, ą. w .miarę motno§ci ~ dokładny rysopis oskadonegó ź dół~­ czeniem jęgo podobizny; ej za1"zttcant mu ptŻfi!&łępstwó; ,,
28. d)ostatnie Zi1a1le rtdtj$cl! tMił~$l!!k4nla i gminę, dó IU6tejó&kat!6ny 'fiAle!y;
29. e)póstanÓW:ienłe ó ' 4i'~t:towaniti liib wyrok Zakaz wydalania się, dozór policji.
30. f)wCi!zwanłi! każdego. kto ma mlej.1e po- Art. 187. , § 1. Uznając pQtrzebę zastOSGWama środka zapobiegawczego, sąd może za'kaza6 oskarżone­ mu wydalania się ze stałego miejsca zamieszkania, albo oddać go pod dozór policji państwowej, wójta lub sołtysa albo pod dozór innej wł'adzy, któta tego się pbd~jmie, jeżeli środki te są w danym wypadkti wysta,rcza jąee. - Ił 2. W razie zakazu wydalania się nie wolno oskadonei11u O'pustc'żać stałego miejsca ża- skazujący; bytu oskai'tot1eloi tló zawiadomienia o nim na.jbli!s!"ł wład!ysĄdt>wej lub policyjnej i do załftYbianla ,08karżonego w miarę możności. Art. 191. Sposób rozpowszechnb.nia listów gończych, wybór pism, w który~ m... ją być ogłoszone, oraz miejscowości, w kt6rych mają być plakatowane, zalety od uziu\:Dia władzy, ktara l'()źsył.' listy IOOOZ8. piłi,ng.ik?JJst~w: : Nr 8 ,81 '. Art. 1n. JeżeJi oskarżony przebywający Art. 198. . za granicą ,Źłóty ()~wiadczenie, że stawi się do sądu w oznaę.~onY1D .tetminie p . ód waruqkięin ódpówiada11ia z ,WI),I~eJ stopy, sąd może mu wydać ąst żęlaztiy. Pisma adresowane do miejscowości, w ktÓrych nie ma urzędu pocztowego, ani nie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej, doręcza się za pośrednictwem władz gminnych. Art. 193. List żelaznyzapewnła o'skarżonemu pozostawapie tła . wolności aż do zapaanięcia wyroku płetWszeJ Ltistattcfi, o ile ()Skadony: :
31. a)stawi się w o~aczonym przez" sąd te'r młIlie; ,
32. b).ue będzie eie wydalał be~ pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju; eJ. nie będzie na~łamał świadków do fałszy­ wych zeznań lub starał się w inny sposób "suwać dowOdów pll"zestępstwa. Art.) 99. Policja państwowa doręcza pisma sądowę, jeżeli doręczenie pozostaje w zwią~ku z czyń;' ~ością, pbleconą policji prze2; ' sąd lub pJ:"oku';; ratora. Att. ,200. Wezwania i inne pisma sądowe prżesyła się dla . doręczenia .wojskowym w służbie czynn\'ilj ich bezpośredniemu dowództwu. Art. 201. Art. 194. ':§ 1'.. Sąd mOże wYdanie listu żelaznego uza- lewć od zł(}żenia kaucji lub poręczenia. S 2. W takim razie niedotrzyma,nie warunk6wwymieniopych vi art, 193 pociąga nie tyll40 ateazt<.lwanie óskarźQnego, lecz także przępadek kaucji lub ściąl1nięcie sumy poręczenia. o wezwaniu osoby, będącej w służbie kolei albo żeglugi wodnej lub powietrznej, zawiadamia się jednocześnie bezpośrednią zwierzchność osoby w~zwanej. Art. 202. Pisma sądowe doręcza się adtesa,tótn, W fuiti- ' KSIĘGA V. rę możności, do rąk własnych. Pr~epilY pOrządkowe. Art. 203. R o z d z i a ł I. § 1. 'J ez,eli z powodu nieobecności adfesata nie można doręczyć mu pisma do rąk własn~h, doręcz~ się je dorosłemu domownikowi, li wjego braku - sąsiadowi lub dozorcy domu. § 2. Jeżeli się nikt nie znajdtie, kto by 1'1smo chciał p1'Zyjąć, zostawia się je bądź w miejscowym urzędzie gminnym, bądź w urzędzie pocztowym. . § 3. ' Wtaźie doręcżerua pisma sąsiadowi lub dozorcy domu albo pozostawiertia go w utz~­ dzie gminnym lub pocżtowym, priybijli!iię fia drzwiach adresata zawiadomienIe, · kómu pisitió DQręczanie wezW'aD l innych pism sądowych. Art. 195. Wezwarue wysyłane przez sąd powinno być f)patrz~ne podpisem sędziego lub se·k retarza, ~ wysyłalle przez prokuratora -' podpisem prok\lratora lub sekretarża. Art. 196. W wezwaniu należy wskazać: aj imię, nazwisko i adtes wezwanego; bl w jakim charakterze i w jakiej sprawie się go wzywa; ej miejsce, dzień i godzinęstawieqnictwa; Q} na~wę i dokładllyadres wl;ywającego ,: sądu lub urzęd\1 prokuratorskiego; eJ: ,sKutki niestawiennictwa. . 'Art. 197. 8 t'. Pisma lIą40we doręcza się pocztą w lilI'taóh i pokWitowaniem zwrotnym lub pr~ez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom, pp~ostającym , w więzieniu- także przez funkcjonariuszów zarządu więzienn~go. § 2. Aąresat może odebrać pismo bezpośrednia w sekretariacie sądu. doręczon<? Art. 204. Pismo, przeznaczone dla korporacji, spółki, stowarzyszenia, zakładu· lub związku, albo dla obrońcy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, Uppważnionej do przyjmowania pism, doręczyć także zastępczo do rąk każdej osobie, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osób - do,z orcy do" mu, gdzie 'biuro się znajduje. , Art. 205. 'Jeżeli strona, której doręczono wez,wanie na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i nie . zawiadomiła o tym sądu, to wezwaqia i inne pisma sądowe. wysłane j,e j pod Poz. 44 - ostatnim znanym adresem, uważa się za dorę­ czone. Art. 206. Odbierający pismo stwierdza jego dopodpisem własnoręcznym ze wskazaniem daty doręczenia, jeżeli zaś jest niepiśmien­ ny lub odmawia podpisu, to doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz . przyczynę · braku podpisu. § 2. Dowód doręczenia przesyła się władzy . :wysyłającej pismo. § 1. ręczenie Art. 207. 'Jeśli ze względu na brak ciasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w ·sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczególnie utrudnione, świadków lub biegłych można wzywać telegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedniejszy ze względu na oko. . . .liczności. Art. 208. Niestawiennictwo osób wezwanych w myśl art. 207 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, ' o ile sąd nie będzie miał wątpliwości, że wezwanie dos' zło zawczasu do .Dziennik Ustaw Nr .8 82 kancelańi sądu prz~glądać akta sprawy i robić z nich odpisy. § 2. Uwierzytelnione odpisy z akt sprawy można otrzymywać w razie uzasadnion.::j potrzeby tylko za zezwoleniem przewodniczącego lub sądu, 'po ukończeniu zaś postępowania ~ także za zezwoleniem kierownika sądu. Art. 213. W toku dOChodzenia ~ezwolenie stronom i ich obrońcom lub pełnomocnikom na przeglą­ danie akt i robienie odpisów oraz otrzymywatiie odpisów u~erzytelnionychzależy ,od pr<>:kura~ tora, a w toku śledztwa - od sędziego śledczego, Art. 214. Nie można odmówić przejrzenia akt oskarlub jego obrońcy po 'wniesieniu aktu żonemu oskarżenia. Art. 215.· . Prokurator ma prawo przeglądać akta w każdym czasie, nawet .jeżeli nie jest strdtląw danej sprawie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie tamuje biegu postępowania. Art. 216. wiadomości weżwauego. Art. 209. Niezachowanie przepisów art. 195""""'; 207 nie powoduje nieważności doręczenia, jeśli osoba, dla której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, oświadczy, że wezwanie to lub pismo otrzymała. Art. 210. § 1. Osoba, mająca przymusowo sprowawezwanego do sądu, okazuje wezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się z nią udał na miejsce wskazane w nakazie. § 2. W nakazie dostawienia należy wymienić szczegóły wskazane Vf ąrt. 196. 'dzić Przesłanie akt innym władzom, prócz sądo­ wych i prokuratorskich, zależy od uznania sądu. Po ukończeniu postępowania przesłanie akt mo ~ ze zarządzić także kierownik. sądu. Art. 217 • . § 1. Oskarżony ma zawsze prawo otrzymać bezpłatnie jeden odpis każdego postanowienia i wyroku. § 2. W innych wypadkaoh żądający odpisu wnosi opłatę podług taksy ustalonej przez Ministra Sprawiedliwości w drodze rozpdrządzenia. R o z d z·i a ł HI. Terminy. Art. 211. W razie oporu spro"wadzający ma prawo użyć siły, a w miarę potrzeby zwraca się o pomoc do policji, a nawet do osób prywatnych, które zgodzą się udzielić pomocy. Art. 218. Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego ustawa liczy dany termin. Art. 219. Przeglądanie akt i otrzymywanie odpisów. Koniec termdnu, który by miał upłynąć w . niedzielę lub inny dzień ustawowo uznany za · święto powszechne; przypada na następny dzień Art. 212. Art. 220. § 1. Strony oraz ich obrońcy, pełnomocni­ cy i ustawowi przedstawiciele mają. prawo w Termin uważa się za zachowany" jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w pol- R o z d z i a ł II. powszedni. - , Dziennik Ustaw Nr 8 skim urzędzie pocztowym lub telegraficznym, a przez osobę uwięzioną złożone w zarządzie więzienia. Art. 221. § 1. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyraźnie za takie uznaje. § 2. Czynność, ' spełniona po upływie terminu zawitego, jest nieważna. 'Art. :222. 83 I Poz.,' 44 § 2. O przywróceniu terminu w wypadkach, nie przewidzianyc~ w § 1, rozstrzyga sąd, doktó~ rego wniosek z~łosz()no. Na postanowienie odmowne sądu pierwszej instancji służy zażalenie. I Ad. 229. Wniqsek o przywrócenie ter~inu nie wstrzymuje wykonania zaśkarżonego orzeczenia, lecz sąd, który wydał orzeczenie, lub ,sąd odw,oław­ czy może wstrzymać wykonanie. , Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia. § 1. Termin ,d o zażaleń i sprzeciwów wynpsi siedem dni i jest zawity. § 2. Zażalenia , na ' niesłusene aresztowanie można podawać w każdym stadium sprawy, niezale.tnie od' jakichkolwiek terminów. . R ~ z d z i a ł IV. , Protokoły. Att; 230; , Art. 223. Termin do zażąlenia liczy się od datyogło­ szenia postanowienia, a jeśli ' ustawa nakazuje doręczenie odpisu postanąwienia, - od daty doręczenia. ' I' Art. 224.' Termin do sprzeciwu liczy się od daty ' dowyroku zaocznego lub aktu ręczenia odpisu os'karżenia. Z przebiegu czynnośeisądowychspisuje się protokoły. Nt. 231-- Art. 225. § 1. Termin do zapowiedzenia apelacji lub ką.sacjiwynosi siedem dni, liczy się oddały ogło­ szenia orzeczenia i j.est zawity. , § 2. Co do wyroków zaocznych liczy się ten łerminod daty doręczenia odpisu sentencji wy, roku. W. szczególnoścfspisania protokołu wymaga:
33. a)przesłuchanie sądowe oskarZonego, świadka lub , hiegłegow toku śledztwa lub dochodzenia;
34. b)rewizja i odebninierzeczYi
35. c)oględziny sądowe i
36. d)(uchylony);
37. e)rozprawa sądo~a. , 'l przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż­ szy~ tudzież z przebiegu posied~enia niejawnego we wszystkich sądaoh może być sporządzony wspólny protokół dla: wszystkich spraw w tymże dniu rozpoznawanych. Odpisy zawartych w takim protokole ' postanowień żałącza ' się , dó' akt danej sprawy. , " Art. 226. Art. 232. Termin do wy~bdu apelacji lub kasacji wynosi siedem dni, liczy' się od daty doręezenia ód~ pisu orzeczenia z uzasadnieniem i jest zawity. Protokół sporządża się również, jeżeli ' strona zgłasza ustnie wniosek nie , wymagający podpisuadwokata, a w szczególności - w razie / zgłoszenia aktu oskarżenia w sądzie grodzkim, Art. 227. sprzeciwu przeciw wyrokowizaocznemu,wniosku o przywróćenie terminu lub wskazania do§ 1. Jeżeli uchybienie terminu zawitego na- wodów. stąpiło z przyczyn od strony niezależnych, stro- ' na w siedmiodniowyln terminie zawitym od daty Art. 233. ustania przeszkody , może zgłosić do sądu, w którym sprawa się toczy, wniosek o przywrócenie § 1. Spisać protokół może: terminu.
38. a)sędzia, który nie wykonywa czynności protpkołowanej; § 2. Jednocześnie n~leży dopełnić czynnoh) aplikant sądowy; ści. która miała być w terminie wykonana.
39. c)urzędnik sekretariatu sądowego. § 2. W razie odbywania czynności poza , Art. 228. siedzibą sądu sędzia,w braku osób wymienio§ 1. O przywróc~niu terminu,dotyczącego nych w § 1, może powołać w charakterze 'protokolanta każdą osobę wiarogodną, po odebraśrodka odwoławczego, rozstrzyga na posiedzeniu niejawnym sąd, w którym środek należało zło­ niu od niej przysięgi, że sumiennie wykona obożyć. N a postanowienie odmowne sł~ży zażalenie, wiązki protokolanta. Art. 111, § 2 i 3, 11,2, 113 które rozstrzyga ostatecznie sąd, właściwy do § 1 i 3 i art. 133 mają odpowiednie zastoso' rozpoznania środka odwoławczego.. wanie. I .Poz. 44 8~ Dziennik Ustaw Nr 8 - niczący Art. 234. Do protokolanta mają odpowiednie zastosowanie art. 41 - 45, a wszelkie wątpliwości i spory rozstrzyga ostatecznie właściwy sędzia~ zarządza sprostowanie protokołUj w przeciwnym razie żądanie sprostowania protokołu rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłuchaniu protokolanta. . ' . Art: 235. KSIĘGA Do · protokołu . się~ czynności sądowej wciąga al dokładne oznaczenie miejsca i czasu VI. Postępowanie . przygotowawcze• dokonanej czynności;
40. b),i miona i naz;wiska osób biorących w niej udział; _
41. c)przebieg całej cżynności; .
42. d)wnioski i oświadczenia stron;
43. e)zapadłe postanowienia i zarządzenia. Rozdział L Dochodzenie. Art. 242. Każdy ma prawo, a każdy urząd w zakresie swego działania ma obowiązek, dowiedziawszysię o popełnieniu przestępstwa ściga­ Żeznania i ośw.iadczenia osoby . prz;esłuchi­ . nego z ur.zędu, żawiadomić o tym prokuratora, wanej wciąga się do protokołu z możliwą ' do- policję, wójta lub sołtysa. kładnością. . 'Art. 243. ~rt. 237. I . 1\:rt. 236. Osoby biorące tidziął w czynności mogą żądać wqiągnięcia do protokołu wszystkiego, co dotyczy .ich. praw lub interesów. ·Art. 238. Protokół- stanowi wyłączny dowód zachowania form postępowania, chyba że udowodniono świadomy fałsz. Art. 239. § 1. ' Policja, dowiedziawszy się o prze~ stępstwi~ ściganym z ' urżędu, przedsiębierze wszystko co potrzeba, aby zabezpieczyć jegó ślady i dow:ody, oraz zawiadamia natychmiast właściwego . oskarżyciela publicznego o przestępstwie i o przedsięwziętych czynnościach; zawiadomienie prokuratora o przestępstwie należącym do właściwości sądów grodzkich nie jest bez osobnego polecenia konieczne. § 2. Jeżeli o przestępstwie ściganym z urzędu dowie się wójt lub sołtys, - zawiadomi natychmiast policję" a do czasu jej przybycia - przedsiębierze wszystko co potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dowody. § 1. Protokół. roz,pra,w y sądowej oraz posiedzenia niejawnego podpisują przewodniczą­ cy i protokolant. § 2. Każdy inny protokół podpisują wszystkie osoby biorące udział w danej czynności. Przed podpisaniem protokołu należy go odczy~ tać i zaznaczyć to w protokole. § 3; Osoba mająca podpisać protokół mote z,głosić zarzuty co do jego treści. Zarzuty takie wciąga się do protokołu. Skoro oskarżyciel publiczny otrzyma zawiadomienie .lub w inny sposób dowie się o popełnieniu przestępstwa śCiganego z urzędu, przeprowadza w miarę. potrzeby dochodzenie bezpośredn~o lub za pośrednictwem policji. ' Art. 240. Art. 245. Wsźelkiego rodzaju poprawki i uzupełnie­ nia należy umieścić w końcu prolokołu przed podpisaniem lu'b w osobno podpisanym dopisku. Art. 244. § 1. Dochodzenie ma na celu wyjaśnienie, czy istotnte popełniono przestępstwo, kogo można' o nie podejrzewać i czy jest dostateczna podstawa, ' by oskarżyciel mógł żądać wszczęcia- - postępowania sądpwego. Art. 241.. § 1. Dopóki sąd, w którym protokół rozprawy sporządzono, nie przesłał akt do wyższej .instancji, strony mają prawo żądać sprostowania pr9tokołu, wskazując na nieścisłoś'ci lub opuszczenia. . § 2. J ~ żeli przew~dniczący i P,totokolant przychylą SIę do żądanIa strony, to . przewod- \ § 2. Dochodzenie polega:
44. a):ri.a rozpytywaniu podejr.zanycli 1 osób, ' które mogą .coś wiedziec o przestępstwie lub jego sprawcy; hl na zbieraniu niezbędnych informacyj co do osoby podejrzanego, a zwłaszcza co do pobudek jego działania, stosunku do pokrzywdzonego,stopnia rozwoju umy- Dziennik Ustaw Nr 8 - Póz. 4.4 85 § 2. Na te zarządzania służy zażalenie do ' i zachowania się po spełnieniu sądu okręgowego. przestępstwa; , . Art. 251.
45. c)na dokonywaniu wywiadów i innych czynności, wynikających ~ istoty docho§ 1. W razie umorzenia do~hodzenia sąd dzenia. 8 3. W sprawach nieletnic:h' do dochodze- ' arodzki IUlb, na wniosek prokuratora, ,sąd okrę­ gowy, stosownie do właściwości, na posiedzeniu nia mają zastosow;anie przepisy art. 618. po wysłuchaniu podej'r zanego'lub niejawnym, S 4. Z przebiegu czynności przedsiębra­ nych wtoku dochodzenia sporządza, się za- jego obrońcy, wyda w wypadkach pr.awem przewidzianych postanowienie co ' do zastosopiski. wania wZ21ędem podejt:zanego środków wycho:Art. 246. wawczych lub zabezpieczających. § 2. Na postanowienia, przewidziane w § l, § 1. Prokur!ltor i policja pa.ństwowa mają służy zażalenie. .. .' prawo wzywać ósoby do stawienia się z oznajmieniem skutków przewidzianych wart. 117. :Att. 252. § 2. Grzywnę za niestawiennićtwo orzeka sędzia śledczy lub sąd grodzki na wniosek proDochodzenie umorzone może być na 'nowo kuratora lub policji państwowej. Sprowadzenie podjęte w razie ujawnienia nowych okoliczniestawającego może zarządzić także prokuności. Jednakże i w tym wypadku łączny czas rator. pozbawienia podejrzanego wolności nie może puekraczać okresów, wska~anych wart. 171. :Art. 247. słowego, charakteru, dotychczasowego życia § ,l. Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna, że okoliczności przytoczone w zawiadomieniu lub wyniki dochodzenia dają dostateczną podstawę do wszczęcia postępQwania sądowego, to skła­ da wniosek o przeprowadzenie śledztwa lub wnbsi akt oskarżenia. § 2. Do wniosku o przeprowadzenie śledz­ twa dołącza się zapiski dochodzenia. Art. 253. § 1. W sprawach o przestępstwa - z oskar- żenia ,prywatnego policja na żąd~nie oskadycieła przyjm\1jejego skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody, po czym kieruje sprawę do właściwego sądu. § 2. Sąd, jeżeli uzna to za niezbędp.e, poleca policji przeprowadzenie dochodzenia. :Art. 248. § 1. Jeżeli oskarżyciel' publiczny uzna, że okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie zawierają podstawy do dalszego dochodzenia lub te wyniki dochodzenia nie dają podstawy do wszczęcia postępowania sądowego, to ódmawia ścigania lub umarza dOchodzenie. ' § 2. O odmowie ścigania IU!b umorzeniu dochodzenia zawiadamia się· pokrz'ywdzonego oraz osobę, którą sąd przesłuchał jako podejrzaną lub co do której wydano nakaz aresztowania. § 3. Na ' postanowienia powyższe służy ' zatalenie. 1\rt. 249. § 1. Oskarżyci,el publiczny, nie będący prokuratorem, sam dochodzenia nie umarza, lecz przesyła je w tym celu stosownie do wła­ ściwości sądowi grodzkiemu lub pro~uratorowi. . § 2. Sąd grodzki, odmawiając umorzenia dochodzenia, przesyła . sprawę I>rokuratorowi. Art. 250. § 1. W razie umorzenia dochodzenia sąd grodzki lub prokurator zarządza ' co potrzeba w przedmiocie dowodów rzeczowych. / R o z d z i a ł II. Czynności sądowe w toku dochQdzenią. :Art. 254. § 1. Jeżeli w toku dochodzenia zachodzi potrzeba: al przesłuchania podejrzanego i bl przesłuchania jako świadków pokrzywdzonego i osób, . które zatrzymały lub sprowadziły podejrzanego albo z nim równocześnie się stawiły; cl przedsięwzięcia czynności, ustalającej ślady przestępstwa, a należy przypuszczać, że na rozprawie głównej ślady nie dałyby się odtworzyć bez odczyta.. nia protokołu wymienionej czynnościj dl przesłuchania pod przysięgą świadka, którego zeznanie ma doniosłe znacze. nie, a zachodzi obawa, że świadek nie stawi się na rozprawę główną z powodu przeszkód, nie dających się usunąć lub z,byt tru<łnych do usunięcia, albo z powodu znacznej odległości miejsca pobytUj e} przesłuch4inia pod przysięgą świadka, którego zeznanie ma doniosłe znacza... ...f ", Poz. 44 . 86 Dziennik Ustaw Nr '8 - ' Art; 259~ " nie, a zachodzi obawa, ":źe ' ~~iadek bez przysięgi ' nie pówie 'pra:Wdy;> . c
46. f)' zbadania stanu ' umY·sło'.węgQ podejrza' §. !/ " W '#ypadkaph ~rt. 257 i 258, zachonegoj . . .. • ' . ',"" ,' -wującprfy sporządżaniuprotokołów przepisy
47. g)przesłuchania ś~iadka~. , zamleszkałego przewidziane dla , pr()tokołów sądowych, można poza okręgiem sądu okręgow..ego lub jako protokolanta ' ptzybraćurzędnika sekretawydziału zamiejscowego, .właściwego . riatu prokuratorskiego lub. funkcjonariusza policji państwowej. , , dla danej sprawy, § 2. Jeżeli protokolanta nie · przybrano, ,to sędzia śledczy lub sąd grodzki o, dokonywa ppwołuje się da obecności dwóch pełnoletnich powyższyćh , czynności na wniosek ' prowadząokolicznych mieszkańców 'nieska'zitelnej opinii, cego dochodzenie. , § 2. Jednocześnie z 'ustaleni'ero' śladów umiejących czytać ' i . pisać, ', ' którzy podpisem stwierdzają zgodność protokołu z przebiegiem przestępstwa należy d,okonać iinnydi czynn'oczynności. O tym obow.iązku należy ,ich uprześci sądowych, których' równóczesne przeproą:żić. Nieusprawiedliwiona ,odmowa udziału. w wadzenie jest możliwe. ' " . czynności ulega ' karze grzywny, jak niestawien§ 3. Na postanowienie,odma~j:ai~ce , sp'eł­ nictwo świadka (art. 11 7). ,' . nienia czynności, służy zażalenie. . '~ ' I ... ·' . Art. 26Ó.. Art. 255. " , , ', Cżytln6ści dokonane \\{iiiyś} art. 257.i 258 W wypadkach ' niecie1l'iącyćh ' zwłoki sę­ mają moc czynności sądowych, a protokoły spo- dzia śledćzy ' lub sąd , grodzki' dókonywaczynności, wskazanych wart. 254,takźe, urzędu. ' rządzone z zachowaniem ' pt-żepisów art. 259 ~ z moc protokołów sądowych. . r" R oz c1 z i a f III . . § 1. O terminie czynności sąd~wych, do.konywanych w toku dochodzenia, sąd zawiadamia w miarę możności oskarżyciela oraz podejrzanego lub jego obrońcę. Podejrzanego aresztowanego sprowadza się tylko wte'dy, gdy sąd uzna to za niezbędne. ' '§ 2. Strony, o ile się sławią, mają prawo być obecne przy tych czynnościach i zadawać pytania świadkom i biegłym. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności. ' § 3. Jeżeli nie zawiadomiono' strony zawczasu o terminie czynności sądowej, należy zawiadomić o jej dokonaniu. ' . ' § 4. Sąd przesyła akta dokon~jlychczyn­ ności prokuratorowi, je,żeli sprawa , należy do właściwości sądu okręgowego albą jeśli prokurator tego żąda, w innych zaŚ wypadkach właściwemu sądowi grodzkiemu. Art. 257. Jeż~li sędziego nie ma' na miejscu, a zwło­ ka groziłaby za~kiem śladów ' lUD .dowodów przestępstwa, to, prokurator albo policja pań­ stwowa dokonywa w zastępstwIe . sędziego cżynności, wskazanych wart: 254Jit.:'
48. c)i d). . . ". ~I ~ -. Sledzt~~, § 1. W wypadku, przewidzianym wart., 257, mają odpowiednie zastosowa~e ' przepisy przewidżiane 'dla czynnosci sądowych. § 2. Z prz'ebiegu czynności sItprządza się protokół, w którym się z·aznapz.a, dlaszegó wykonano je w zastępstwie sędziego. . ... ' , ,/ .k ' ,. Art. 261. I § 1. Śledztwo prowadzi bądź sędzia śled­ czy, któremu dana sprawa przYP'ildnie w drodze przyjętego w sądzie okręgowym. podziału cżynności, bądź, na wniosek ' prokuratora, sę­ dZIa, którego prezes sądu okręgowego wyzna,;. czy dla danej sprawy. ' . § 2. Prowadzenie śledzt~a poza siedzibą sądu okręgowego prezes sądu okręgowego nioże ,nil,wniljlsek prokuratora zlecić sądowi grodz,kiemu. .' . . § ' ~. '. Sąd apelacyjny może na wniosek prokuratora apelacyjnego .. zlecić prowadzenie śledzt~a sędziemu śledczemu do sprawwyjąJt­ kowego znaczenia. . . § 4. Sąd Najwyż'szy -' na wniosek Naczelnęgo. Pro. kuratora może, d. . o przepr0v.:a~zenia dą.neJ spr,awy wyznaczyc H~dnego sposrod sę­ dżiów śledczych do spraw wyjątkowego znac~enia" c~ynnych w sądac~ . ~pelacyjnych. ' Art. 262 . . § L, '. Śledztwo prowadzt się tylko w 'sprawach należących do właśchv:óści sądu okięgow:.e go . '0 ' ' : . ;. ' § 2. . . Zadaniem śledztwa jest: . al wykrycie sprawców przestępstwaj
49. b)wszechstronne wyjaśnienie okoliczności celem ustalenia; czy należy przeprow;ldzic rozprawę główpą, czy też ' umo' rzyć postępowanie . 'sądowe j o Art. 258. " ~. • t Poz. 44 87 cJ ustalenie o~o1iczności, wskazanych w. twa, sędzia ·śledc:?y zawiadamia o tym prokuraart. 245 § 2 pod lit. bJj j tora i przed,siębiexz'e niezbędne czynności. § 2. , Jeżeli w toku śledztwa ujawni się . dJ u~rwalenie . dla s~du , wyrokującego do- ' wodów, ktąre inac~ęj mogłyby . zaginąĆ. udział w ' ptzestępstwie osoby, nie opjętej ,wnio'_,.: skiem prokuratora, sędzia śledczy prowadzi Art. 263 (uchylony). śledztwo 'i '-przeciw tej osobie, o czym zawiadamia prokuratora. " Art. 264. ' Art. 271. Śledztwo prowadzi się: , ' § 1. Prokurator ma prawo' być obecny p'r zy aj na wniosek p:rokuratora - jeżeli tego wszystkich czynnościach śledczych.Dopuszcze­ •. wymagają zawiłe ' okolicznościsprawy~ :<, bJna wniosek oskarżonego - w sprawach nie obecno~ci innych stron zależy od uznania sę' " , z oslrarżenia publicznego, jeżeli sędzia dziego śledczego. , § 2. Przepisy art. 256 § 1, 2 i3 mają odpośledczy uzna to za potrzebnej .
50. c)na zarządzenie sądu (art. 291" .464 ' § '3). wiednie zastosowanie, jeżeli sędzia śledczy dokonywa czynności, której ' według wszelkiego prawdopodobieństwa nie będzie można powtóArt. ,265. rryć na rozp,r awie głównej. Jeżeli sędzia śleclczy nje zgadza się z wnioskiem prokura,tora ' o wszczęcie śledztwa, to Art. 272. ~zedstawill sprawę} sądowi okręgowemu do rozstrzygnięcia, przedśiębferz~ ' jednak cżynnoJeżeli. z~cbodzi potrzeba dokonania czynnościlJli~cierpiące zwłoki. ' , , ści śledczej poza okręgiem sądu grodzkiego, mającego sied-z;jbę w ' t~j samej ńńejsc:;owości, 'co sę­ Art" 266. dzia prowadzący śledztwo, albo przesłuchania osoby, przebywającej poza takim okręgiem, wówW przedmiocie wniosku oskarżonego o czas sędzia może zwrócić się o to do miejscowe. wszczęcie śledztwa sędzia śledczy wydaje pogo sędzieg~ śledczego lub sądu grodzkiego. stanowienie, mocą~tórego bą# oddala wniosek, bądź wszczyna ·sledztwo. Odpis postano" Ar~. 273. wienia przesyła się : oskarżycielowi i oskarżo, nemu. . Jeżeli" .dkóHc~ności sprawy tego wymaga:ją, sędzia śledczy może ' wzywać do siebie osoby ,Art. 267. przebywające w innym okręgu oraz dokonywać , • Na postanowienia sęd~iego śledczpgoJ sądu .czynn,ości l , pezas:woim okręgiem. okręgowego 'w przedmiocie WlSzczę:ciaśled~twa Art. '274. służy zażalenie. . "., . ' Art. 268. ' Oskarżonego,dost'awionego do ' sędziego śledczego;; sędzia Jest ' obowiązany natychmiast przesłuchać i naj dalej w ciągu dwudziestu czterech godzin od chwili dostawienia wydać posta- " § ,l. " l)~,ąwszy" .że nie ma. ~doków, aby ' ~als.ze p~o:wac4enie śledztwa mogło dostarczyć nowienieo jego aresztowaniu ,lub wypuszczeniu na , wolność; podstawy do rozprawy głównej, sędzia śledczy zaWiadamia o tym oskarżyciela. ' , § s:prawie, p()pieran~j prz'e zprokuratora sędziąśleaczy jednocześnie z ~awiadomie. niem przes.y,ła m)łakta. " Art. 269. Art. 275. ' ,,§ .1'; Sędzia śledczy 'przedsiębierze ' wsz~l~ kie ćźynności z, własnej inicjatywy, ' lecz śtrony mają p'r awo składania mu wniosków. ···, . ', ' § 2. ' Sędzia śledczy ' nie może pozostaWić bez uwzględnienia prawnych wniosków prokuratora. ' . § 3. Wniosek prokuratora o uchylenie lub złagodieni'e środkażapobiegawczego jęsł dla sędz-iego śledczego Wiążący: "'" § 4. N a postanowienie oddalające wDlosek służy zażalenie. " Art. 270. , '§J. 'jeżeli w·tpkti śled'ztwa uiawtii:się przeslępstwo nie ooję(e" wni9skiein . . o wsżcię'tie śledz;'~ ,- 2: ,'w. , § 1. Sędzia śledćzy umarza śledztwo, jeżeli prokurator tego zażąda lub na to się zgadza. ' § 2., ". C)'utnorzeniu śleditwa sędzia śledczy zaWilidamicf 'oskarzoilego i pokrzywdzonego. . '. ' §3." N'a ,p()stanciwienie , o ,mnorzEmiu po- ' krzywdzo~emu służy zai;alenie do sądu okręgo­ wego, który ' rozstrzyga ostatecznie. Art. 276. ' ," § L ' Uinarzając śledztwo, sędzia śledczy wydaje , p~tahowienie 'co - do dow6dów rzeczowych; '. ~ ,. . § ' 2. ' W w-ypadkach,prawem przewidzi ańyth, ' sędZIa ~l~~czy ', przesyła sprawę d.o sądu Poz. 44 ' . - 88 Dziennik Ustaw Nr 8 okręgowego celem powzięcia na posiedzeniu nieArt. 283. jawnym, po wysłuchaniu oskarżonego lub jego §, 1. Do aktu oskarżenia dołącza się wyobrońcy, postanowienia co do zastosowania ' kaz os6b, których wezwania oskarżyciel żąda, względem oskarżonego . środków wychowawczych ze wskazaniem ich adresów,oraz wskazuje się lub zabezpieczających; -: § 3. N a postanowienia powyższe służy inne dowody, którYGh przeprowadzenie na rozprawie głównej oskarżyciel uważa za ·niezażalenie. zbędne. Art. 277. § 2. Do wykazu prokurator może dołą­ Uznawszy, :że śledztwo dostarczyłp już podstawy do rozprawy głównej, sędzia śledczy raz jeszcze przesłuchuje oskarżonego i zaznajamia goz treścią zebranych dowodów, po czym -dopiero, jeżeli wobec wyjaśnień oskarżonego nie zajdzie potrzeba uzupełnienia śledztwa, wydaje postanowienie, mocą którego zamyka $ledztwo. Art. 278. Art. 284. o zamknięciu śledztwa sędzia śledczy zawiadamia niezwłocznie oskarżyciela, przy czym prokuratorowi przesyła akta śledztwa. Jeżeli oskarżyciel upatruje potrzebę zastosowania względem oskarżonego środka zapobiegawczego albo ,zmiany środka już zastosowanego, to wniosek swój w tym przedmiocie dolą­ .cza do aktu oskarżenia. Art. 279. .. czyć wniosek o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie zeznań świadków, zamieszkałych za granicą albo mfi.jących stwierdzić okoliczności, którym oskarżony w wyjaśnieniach swych nie zaprzeczył. . . , § 3. .Wraz z aktem oskarżenia przesyła się sądowi akta śledztwa lub dochodzenia oraz inne załączniki; spil'"awy. Na czynności sędziego śledczego służy zażalenie osobom, których prawa zostały przez te czynności obrażone. KSIĘ GA VII. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Ro z d z i a ł IV. Akt oskarżenia.. ./ Art. 280. § t. Prokurator jest obowią~any w ciągu Clw6ch tygodni od daty otrzymania akt śledz­ twa, stosownie do art. 274 § . 2 lub art. 278, bądź złożyć sądowi akt oskarżenia, bądź przesłać sędziemu śledczemu wniosek o umorzenie lub uzupełnienie śledztwa. . § 2. Jeżeli oskarżony jest aresztowany, termin Łenwynosi siedem dni. Art. 281. DZIAŁ I. Postępowanie przed s,dem okręgowym • Rozdział I. Przygotowanie do rozprawy gł6.W11ej. Art. 285. § 1. Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada warunkom formalnym, przepisanym wart. 281 i 283, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu .uzupełnienia braków w terminie siedmiodniowym. . § 2. , Termin ten dla oskarżyciela prywatnego j,est zawity. . ~kt oskarżenia powini~n zawierać:
51. a)imię, nazwisko oskarżonego oraz inne szczegóły niezbędne do -ustalenia jego Art. 286. tożsamościj .
52. h)dokładne określenie zarzucanego czynu ' Prezes zarządza doręczerlie oskarżonemu ze wskazaniem czasu, miejsca, i innych odpisu aktu oskarżenia wraz z listą osób, które okoliczności jego popełnienia; ma się wezwać do sądu, i wykazem dowodów,
53. c)wskazanie przepisu ustawy karnej, pod wskazanych przez oskarżyciela, oraz oznajmia kt6ry zarzucany czyn podpadaj orskarżonemu, że służy mu w terminie zawitym 'dJ wskazanie sądu, przed którym ma się siedmiodniowym od daty doręczenia prawo odbyć rozprawa głównaj wniesienia I1rzeciw aktowi oskarżenia sprzecie) uzasadnienie oskarżenia. wu, sporządzonego przez adwokata. " Art. 282. Art. 287. W sądzie grodzkim wystarcza, jeżeli akt oskarżenia zawiera oznaczenie osoby o·skarżo­ Podstawą sprzeciwu może być tylko: nego i zarzucanego mu c.zynu. aj brak znamion przestępstwa w zarzucanym oskarżonemuj czyni~ , '. ' 'Dziennik Ustaw Nr 8 - ' 89 hl złożerue aktu ' osk a rż erua przez nieuprawnionego oskarżyciela;
54. e)istnienie okoliczności, uzasadniających umorzenie postępowania w myśl art. 3;
55. d)niewłaściwość sądu. _r 'Poz. 44 ' Art. 295. ' Prokuratora źawiadamia się o tenninie 'przez doręczenie mu listy wyznaczonych 'spraw. . Art. 296. Art. 288. § 1. Oskarżony ma prawo wnosić w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia odpisu aktu oska rżenia o wezwanie innych osób oraz sprowadzenie innych dowodów, prócz I wskazanych w wykazie, załączonym do, aktu Art. 289. oskarżenia, o czym należy uprzedzić oskarżo­ § 1. Po rozpoznaniu sprzeciwu sąd bądź nego przy ' doręczeniu odpisu aktu oskarżenia. , § '2; Wskazując nowe osoby lub inne do' umarza postępowanie w całości lub w części, 'wody, strona powinna poda:ć okoliczności, któbądź odrzuca sprzeciw, ' bądź wreszcie,uznając re w ten sposób chce stwierdzić. niewłaściwość , sądu, przekazuje sprawę komu § 3. W terminie, określonym w § 1, służy należy. § 2. Na postano\\Cienie w tym przedmio- , oskarżonemu prawo złożenia u~asadnionego wniosku o wezwanie na rozprawę świadków, co cie oskarżycielowi służy zażalenie. do kbrych prokurator wnosił o odczytanie ich zeznań na rozprawie (art. 283 § 2). Art. 290. § 4, Dla powoda cywilnego termin dwutygodniowy liczy się od daty otrzymania prze§ 1. Jeżeli prezes uważa, że zachodzi jeZel} zawiadomienia ó wpłynięciu do sądu aktu den z wypadków wymienionych wart. 287, to, nie zarządzając doręczenia aktu oskarżenia, oskarżenia. wnosi sprawę na posiedzenie niejawne. Art. 297. § 2. Przepisy o sprzeciwie mają odpowiednie zastosowanie. ' , ,Wezwanie świadków i biegłych oraz sprowadzenie dowodów, wskazanych przez stronę, zarz ą dza prezes sądu, a wykaz ich , doręcza się Art. 291. niezwłocznie stronie przeciwnej. ' Prezes' wnosi również sprawę na po~iedze­ nie niejawne, jeżeli uważa, że zachodzi konieczArt. 298. ność przepro,wadzenia lub uzupełnienia śledz­ § 1. , Prezes sądu zarządza wezwanie twa, albo przedsięwzięcia poszczególnych czynświadków, co do których strona złozyła w terności śledczych, albo też innego , zarządzenia, minie wniosek, przewidziany wart, 296 § 3. przekraczającego władzę prezesa. , § 2. Wnioski stron o wezwanie nowych , ot;ób i sprowadzenie innych dowodów; prócz , Art. 292. wskazanych w wykazi~ załączonym do aktu Niezwłocznie po uprawomocnieniu się aktu os karże nia, kieruje prezes sądu na posiedzenie niejawne, jeżeli uznaje, że okoliczności,które oskarżenia prez.es sądu:
56. a)wyznacza termin rozprawy głównej strona chce stwierdzić, nie mogą mieć wpływu , i zarządza wysłanie wezwań z uwzględ- ' na treść wyrok,.l, nieniem cżasu , potrzebnego shonom na § 3, Je żeli wniosek złożono po terminie, przyJ!otowanie się :10 obroT. Yi prezes kI,' eru j~ go na niej awne posiedzenie sądu,
57. b)zawiadamia powoda cywilnego o wpły­ który mot e powziąć pos tanowienie odmowne, nięciu aktu oskar~enia. jdeli zachodzą warunki. przewidziane wart. 332. ' ,§ 4. Przepisy powyższe nie dotyczą proArt. 293. kuratora. § 1. Pomiędzy doręczeniem wezwania Art. 299. oskarżonemu a terminem rozprawy powinno upłynąć przynajmniej siedem dni. Strona, której w m y śl art. 298 odmówiono § , 2. ' W razie niezachowania tego te rminu wezwania świad!;:ów lub biegłych, może sama - oskarżony może żądać odroczenia rozprawy. sprowadzió ich do s ądu. , Sąd, do którego wniesiono a:kt oskarżenia, l'ozpoznaje sprzeciw na posiedzeniu ' niejawnym. I Art. 294. Art. 300. , Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego, należy ich również zawiadomić o terminie. Niezale żnie od żądania ,stron, prezes sądu ma prawo wzywać świadków i biegłych oraz sprowadzać inne dowody. I Poz. 44 90 Art. 301. § L' W sprawach opr;lestępstwa, za któ~ ustawa przepisuje jako riajwytsze kary , grzywnę lu];, pozbawfenie wolności ' do dwóch lat albo obie, te kąry ł~cznie, ,n~eza:leżnie od kar dodatkowych, tudzież w sprawa:ch; ' dotyczą­ cych tylko wydania łącżnego wyro~u,- osobiste stawiennictwo oskarżonego jest obowiąz­ kowe wtedy tylko, gdy sąd wyrainie uzna je za niezbędne, ·co , J.1ależy zaznaczyć w wezwani\1.. §~. . We wszystkich innych sprawach oskarżony jest obowiązany : stawioĆ się do sądu osobiście. ' T'e Art. 302. Dziennik Usta:~ Nr ; S razie oskarżonemu lub jego obrońcy służy głos ostatni. Art. 307. Przewodniczący rozstrzyga ostatecznie o przychylnym załatwieniu każdego wniosku strony, jeżeli inna strona . się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie musi .zapaść p~stanowie" nie sądu. . , Art. 308. Przewodni~zący wydaje wszelkie zarzą­ dzenia niezbędne do utrzymania w sali sądowę~ spokoju i porządku. Art. 309. § 1. Oskarżonego, osadzonego tymczasowo w areszcie w siedzibie sądu; sprowadza się Przewodniczą.::y może~ydać zarządzenia w każdym razie na rozprawę główną. celem uniemożliwienia oskarżonemu wydala§ 2. W sprą.wach, w których stawiennic- nia się z sądu przed ukończeniem rozprawy. two oskarżonego nie jest obowiązkowe, a os,. karżony jest osadzony w areszcie w innym Art. 310: okręgu sądowym, spr,owadza się go na rozprawę wtedy tylko, gdy sąd' uzna to za niezbędne. ' § 1. Jeżeli oskarżony, pomimo upomnienia ' przez przewodniczącego; zachowuje się na;,. Art. 303. dal w sposób zakłócający . porządek rozprawy ' lub ubliżający powadze sądu, przewodniczący Oddalenie jakiegokolwiek wniosku przed może, wydalić go ,c zasowo z sali sądowej. rozprawą główną nie tamuje podniesienia tego § 2. Po powrocie óskarżonego ,do sali wniosku na rozprawie, choćby się nie ujawniły przewodniczący żawiadamia go o wszystkim, p.owe okoliczności. co się odbywało w jego nieobecności, i daje mu możność złożenia w tejmierte · wyjaśnień. , R o z dz i a ł U. Art. 311 . .Ogólny porządek rozprawy głównej. Jeżeli obrońca lub pełnomocnik strony, Art. 304. mimo upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje się nadal w sposób zakłócający porzą­ Przewodńiczący kieruje rozprawą i czuwa. dek rozprawy lub ubliżający powadze sądu, nad jej prawidłowym tokiem, bacząc, aby, o il~ przewodniczący odbiera mu głos, a sąd może szcżegQlne względy nie stoją temu na przeszkousunąć go od udziału w sprawie. dżre; dowody na poparcie . oskarżenia były przedstawione przed dowodami służącymi do Art. 312. obrony. § , 1. Jeżeli usunięto obrońcę, przewodniArt. 305. czący na żądanie oskarżonego, a gdy obrona § 1. ,Oskarżonemu, świ,adkom i biegłym jest z mocy ustawy niezbędna - to z urzędu, " zarówno sędziowie jak strony zadają pytania wyznacza mu nowe.go ·obrońcę. bezpośrednio, o ile przewodnicząpy' inaczej nie § 2. ' Jeżeli wyznaczony obrońca nie może zarządzi. ' , objąć niezwłocznie. obrony; - należy rozprawę § 2. Przewodniczący uchyla pytania, któ- przerwać lub odroczyć. re uznaje za niestosown~. Art. 313. Art.- 306. § 1. O ile art. 309 - 312 nie stanowią ina§ 1. Przewodniczący daje stronom moż­ czej, mają zastosowanie przepisy art. 60 - 64 ustroju sądów powszechnych. ność wypowiedzenia się co do ,wszystkich przedmiotów ulegających rozstrzygnięciu. § 2. Względem oskarż.onego aresztowane§ 2. Jeżeli w jakiejkolwiek kwestii jedna ze go słosuje się w wypadku art. 61 ustroju sądów stron ' zabiera głos, prawo głośu służy również powszechnych zamknięcie odosobnione na' cz'a s wszystkim innym stronom, w każdym jedn!lk do dwó.ch tygodni. / ·P ez.-44 91 Dziennik Ustaw Nr '8, Art. 322. Art. 314. Od zarządzenia . prz;ewodniczącego służy ' odwołanie do sądu. Art. 315. § 1, Przy wefściu sądu na salę wszyscy obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich miejsc. § 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd się zwraca lub która do sądu przemawia. Rozprawa odbywa się ustnie i jawnie. Wyjątki od tai ,zasady wskazuje ustawa. Art. 317. Sąd zarządza prowadzenie przy ' drzwiach ' , zamkniętych całej rozprawy lu.b jej części, jeżeli jawność ·postępowania mogłaby obrażać dobre obyczaje, wywołać niepokój publiczny albo ujawnić okoliczności, których zachowanie w fajemnicy jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo Państwa lub inny ważny interes pu- · blicz~y. Art. 318. § 1. Podcźils jawnej rozprawy, oprócz osób biorących udział w s.pr~wie, mogą być obecn~ tylko osoby pełnoletnie; nie uzbrojone. . .. § 2. Przepis § .1 co do uzbrojenia nie doty.. czy osób obowi~za1').ych do noszenia broni. ·· Art. 323. NiepełnoletnI słuchacze wyższych ' zakła':: dów naukowych mogą być obecni podczas jawnej 'rozprawy za 'zezwoleniem przewodniczą­ cego. Art. 324. Świadek, który nie ukończył.lat siedemna, stu, może być obecny na sali sądowej wtedy tyl~o, gdy obecność jego jest dla sądu niezbędna. R.. O,z d z i a ł III. Rozpoczę«ie rozprawyglównej. Art. 325. Rozprawę główną rozpoczyna wywołanie sprawy, po czym przewodniczący sprawdza, czy wszyscy wezwani .są obecni. Art. 326. Sąd może zarządzić prowadzenie przy drzwiach zamkniętycp całej rozprawy lub! jej Jeżeli nie stawił się oskarżony, którego części, jeżeli choćby jeden z oskarżonych nie ' , obecność jest niezbędna, sąd bądź zarządza jeukończył lat siedemnastu. go natychmiastowe dostawienie, bądź odracza Art. 319. W sprawie o zniesławienie rozprawa jest jawna wte'dy tylko, gdy oskarżyciel tego zażąda. Art. 320. § 1. . Podr.zas rozpoznawania sprawy przy drzwiach zamkniętych, oprócz osób biorących udział w sprawie, mogą być obecne po dwie os()by wskazane przez oskarżyciela i oskarżo­ nego. § 2. Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarżonych, każdy z nich może żądać pozostawienia na sali jednej osoby. . §' 3. Ponadto sąd może, bez wysłuchania stron, zezwolić poszczególnym osobom na obecność przy rozprawie. " § 4. W razie prowadzenia rozprawy przy drzwiach zamkniętych ze względu na bezpieczeństwo Państwa, sąd może odmówić żądaniu, zgłoszonemu na zasadzie § 1 lub 2, jeżeli uzna to za potrzebne celem ścisłego zachowania ta- ' jemnicy. jawnie. Art. 327. Jeżeli oskarżony pozostający na wolności wydalił się samowolnie przed ukończeniem roz- prawy, sąd może dokOńczyć rozprawę w jego nieobecności, o ile go już przesłuchał i nie uzna ~ je dalszej jego 'obecności za niezbędną; wyroku w tym wypadku nie uważa się za zaoczny. Art. 328. Nieusprawiedliwione . niestawient;lidwo oskarżyciela: prywatnego uważa się za odstąpie­ nie od oskarżenia. Art. 329. W razie niestawiennictwa powoda cywilnego w chwili rozpoczęcia rozprawy sąd pozostawia bez rozpoznania powództwo cywilne . chyba że powód wnosił o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności. Art. 330. Art. 321. 'Ogłoszenie roz.prawę· wyroku odbywa się zawsze W razie niestawiennictwa świadka lub bie- głego, sąd, jeżeli uzna jcl!o przesłuchanie- za nie- zbędne, a urządzenia zastosowane w celu spo- Poz. 44 - Dziennik Ustaw oNr-8 92 I wodowania jego stawiennictwa pozostaną bez skutku, przerywa lub odracza rozprawę. Art. 336. Art. 331. cego się do winy nie budzą wątpliwości, sąd mo że, za zgodą stron nie przeprowadzać postę­ powania dowodowego lub przeprowadzić je tylko cz ę ściowo. Jeżeli wyjaśnienia oskarżonego przyznają- , § 1. Przed rozpocz ęc iem przewodu sądowego przewodniczący zarządza usunięcie świadków do osobnego pokoju: § 2. Biegli pozostają na sali, o ile sąd uzna to za potrzebne. § 3. Oskarżyciel prywatny oraz powód cywi't oy pozostają na sali, choćby mieli składać zeznania jako świadkowie. o Art. 337. § 1. O s karżony ma prawo być obecny przy wszystkich ' czynnościach postępowania dowodowego. , § 2. Tylko wyjątkowo, jeżeli należy się o obawiać, że obecność § 1. Sąd uwzgl ę dni zgłoszony na roz.prawie wniosek o przesłuchanie świadków i, biegłych oraz o przeprowadzenie innych dowodów wtedy tylko, jeżeli okoliczności, na których stwierdzenie dowód, wskazano, mogą -mieć wpływ na treść wyroku. ' § 2. Sąd może odrzucić na rozprawie niezgłoszony w terminie, przewidzianym wart. 296~ wniosek o przesłuchani e świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie innych do~wodów:
58. a)jeżeli dowód dotyczy jedynie okoliczności, mogących mieć wpływ na tre ść orzeczenia o karze lubo środkach za- o R o z d z i a ł IV. Przewód sądowy. Art. 333. ' Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania aktu oskarżenia. Art. 334. Następnie przew odniczący zapytuje oskarionego, czy przyzna je się do zarzuconego mu czynu i jakie wyjaśnienia chce złożyć sądowi. Art. 335. Po wysłuchaniu oskarżonego przewodni- C7;ący zarządza postępowanie dowodowe oraz poucza oskar~on e go, że wolno mu czynić uwagi o i .składać wyjąśnienia co do kil~dego dowodu. oddziały­ zastosowanie. Art: 338. Każde~o świadka wzywa się na salę osobno r przes łuchuje się w nieobecności tych świad­ ków, którzy jeszcze nie zeznawali. Art. 339. § 1. Pro t okoły czynności sądowych przeprowadzonych przed rozprawą wolno odczytać tylko w wypadkach wymienionych wart. 340 i 341. § 2-. Zapisków dochodzenia odczytywać nie wolno. bezpieczających;
59. b)jeżeli dowód; który dotyczy okoliczności, mogącyc,h mieć wpływ na treść orzeczenia o winie, znany był stronie tak wcześnie, że mogła go zgłosić w terminie. § 3. Sąd postanawia według swego uznania o nie zgłoszonym w terminie wniosku strony co do wezwania na rozprawę świadków, zamiast odczytania ich zeznań (art. 296 § 3). oskarżonego waćby mogła krępująco na wyjaśnienia współ­ oskarżo n ego albo na zeznania świad·ka lub biegłego, przewodniczący może zarządzić, aby na czas przesłuchania danej osoby oskarżony wydali ł się z sali sądowej. Przepis art. ,31O § 2 ma Art. 332. Art. 340. o § 1. Wolno odczytywać na rozprawie protokoły sądowego przesłuchania świadków, sporządzone w dochodzeniu (art. 50, 254 -'- 260) lub w śledztwie albo na ro zprawie, o ile świadkowi nie można było do rę cz yć w ezw ania, albo oHe świade k nie stawił s ię z pOWQdu przeszkód, nie dających się usunąć lub zbyt trudnych do usunięcia, albo z powodu znacznej odległości miejsca pobytu, ' bądź też, stawiwszy się, zeznał inaczej niż w postępowaniu poprzednim, albo odmówił z e znań, albo oświadczył, że pewnych szczegółów nie pamięta. § 2. Wolno również odczytywać na rozprawie protokoły sądowego przesłuchania świad­ ków, sporządzone w dochodzeniu (art. 50, 254260), w śledztwie lub na rozprawie w innej sprawie, o ile świadkowie byli badani w danej sprawie, a z a cho dzą warunki, przewidziane, w § 1. § 3. Wolno odczy tywać na rozprawie protokoły sądowego przesłuchania świadków, jeżeli prok urator wnosił o to w akcie oskarż'enia, a strona nie z łożyła ,w terminie, okreś lonym w art. 296, wniosk u o wezwanie ich na rozprawę. § 4. \Volno odczy tywa ć na rozprawie pro- tokoły s ądowe g o p rz e słuc han.i a o skarżonego, sporządzone w dochod z-zniu (art. 50, 168, 254- Poz. 44 93 Dziennik Ustaw Nr 8 260), w śledztwie lub na rozprawie, jeśli oskarktórego stawiennictwo nie jest obowiąz­ kowe, nie stawił się osobiście na rozprawę, albo jeśli oskarżony, stawiwszy się na rozprawę, bądź zeznał inaczej niż w postępowaniu poprzednim, bądź odmówił zeznań, bądź oświadczył, że pewnych szczegółów nie pamięta. § 5. Poza tym wolno odczytywać za zgodą stron wszelkie protokoły sądowego przesłucha­ nia świadków,' biegłych i oskarżonych. § 6. Sąd może zaniechać za zgodą stron odczytywania protokołów i zaliczyć je w poczet dowodów, ujawnionych na rozprawie. żony, Art. 341. § 1. Wolno również odczytywać protokoły .' oględzin sądowych i rewizyj tudzież złożone wobec sądu opInie biegłych , orzeczenia karne, już poprze,dnio przeciwko oskarżonemu zapadłe, zaświadczenia lekarskie, zawiadomienia pokrzywdzonych o przestęp,gtwie oraz inne zło­ żone do akt dokumenty urzędowe lub prywatne. . § 2 • . Przepis art. 340 § 6 ma tu odpowiednie zastosowanie. Art. 342. Złożone w toku rozprawy dokumenty, o ile mają znaczeni.e dla sprawy, sąd okazuje stronom, dołącza do akt i odczytuje w całości lub . częściowo. rozprawie zeznania co do okoliczności, któ.rej stwierdzenie sąd uzna za niezbędne, sąd przerywa luh odracza rozprawę i poleca przesłucha­ nie świadka jednemu ze swoich członków lub sądowi grodzkiemu, w które.go. okręgu świadek . prz0bywa . Art. 256 § 1, 2 i 3 ma odpowiednie zastosowanie. Art. 348. " Przewodniczący ':loże przerwać rozprawę głó wn ą dla wypoczynku, bezzwłocznego sprowadzenia dowodów lub innych ważnych . § 1. przyczyn. § 2. Przerwa rozprawy może trwać najwy... żej czternaście dni. § 3. Jeżeli przewodniczący, zarządzająd przerwę, oznaczy jednocześnie czas i miejsce, w których odbędzie się da,}gzy ciąg rozprawy, wówczas osoby obecne na· przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowyrp terminie bez otiobnego wezwania. Przepis artykułu 117 ma tu odpowiednie zastosowanie. Art. 349 . § 1, ROZiprawę przerwaną prowadzi się po pI'lzerwie w dalszym ciągu. § 2. Jednakże należy ją przęprowadzić od początku: jeżeli sąd z własnej inicjatywy ' lub na wniosek stron uzna: to za potrzehnej b} 'jeżeli skład sądu uległ zmianie. a} Art. 343. Inne dowody rzeczowe, o ile temu nie stają na przeszkodzie rozmiary lub właściwości przedmiotu, wnosi się ha salę i okazuje sędziom i stronom. Art. 344. Świadkom i biegłym okazuje rzeczowe dotyćzącę ich zeznań. się dowody Art. 345. Po przeprowadzeniu każdego dowodu strony mają prawo zabierać głos w celu złożenia Art. 350. § 1. Odroczenie rozpoczętej rozprawy może nastą,pić tylko na mocy postanowienia sądu. § 2. W razie odroczenia rozprawy prowadzi się ją w nowym terminie od ,początku. Art. 351. Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący zapytuje str ony, czy nie ży­ czą sohie uzupełnienia p'r zewodu sądowe- go, a w razie odpowiedzi odmownej ogłasza, że przewód sądowy jest zamknięty. wyjaśnień. Art. 352. Art. 346. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oglę-, dzin na miejscu, sąd dokonywa ich w cl1łym składzie lub wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków albo innego sędziego, Art.. 256 § 1, 2 i 3 ma odpowiednie zastoso~anie. ·Art. 347. <. Jezeli świadek, który nie może się stawić lub którego stawiennictwo jest utrudnione z powodów, wymienionych wart. 340, nie złożył już poprzednio, w dochodzeniu, w śledztwie lub na / Przewód sądowy można wznowić tylko na mocy postanQwienia sądu. Art. 353. Jeżeli na podstawie okoliczności, które wyszły na jaw w toku rozprawy, oskarżyciel zarz\lcH oskarżonemu inny czyn prócz tego, który akt oskarżenia wskazuje, sąd może przystąpić do natychmiastowego rozpoznania nowego oskarżenia tylko za zgodą oskarżyciela i oskarżoneio. - iJzienniK Ustaw . Nr". ~ :poz. 44 Art. 354. Art. 362. , ,W razie odroczenia rozprawy · w myśl art. 353, o~~arżyciel wnosi nowy akt oskarżenia. Po omowleniu . sprawy przewodniczący ·z biera głosy sędziów, począwszy od najmłod­ szego. Przewodniczący głosuje ostatni. Roz dz i ał V. Art. 363. Gł~sy stron. § 1. Orzeczenie zapada bezwzględną więk­ szością głosów . .Art. 355. . I Po zamknięciu przewodu sądowego przewodniczący udziela głosu stronom, które ,prz'e- mawiają w następującympQrządku: oskarży<:iel pwbliczny, prywatny, powód ,cywilny, oskarżonego i oskarżony. obrońca Art. 356. Oskarżonemu, z którym sąd porozumiewał się przez tłumacza, należy przed udzieleniem głosu przetłumaczyć z głosów stron przynajmniej ostateczne wnioski oskarżyciela, powoda cywilnego i obrońcy. .' Art. 357. . JeżeH oskarży'ciellub powód cywilny ponownie zabierają głos, należy w kolejności przemówień udzielić obrońcy i oską.rżonemu głosu Qstatniego. Rozdział VI. § 2. Jeżeli przy rozstrzyganiu innego ,PY:: tania, prócz pytania co do winy, zdania tak się podzielą, że żadne z nich nIe uzyska bezwzględ­ nej większości, zdanie najmniej przychylne dla oskarżonego przyłącza się do zdania najbardziej doń zbl!żonego. § 3. Sędzia, który głosował za uniewinnie- niem, może się wstrzymać od głosowania co do ' kary, ale wtedy głos jego przyłącza się do zdania najprzychylniej~zego dla oskarżonego. l\.rt."364. § 1. JeżeH przy naradzie ujawni się ' potrze­ ba uzupełnienia materiału dowodowego, sąd może wznowić przewód sądowy, przerwać lub odroczyć rozprawę i zarządzić zebranie małe­ riału dowodowego, choćby strony tego nie żądały. . § 2. Jeżeli na podstawie okoliczności,któ- " re wyszły na jaw wtoku rozprawy, sąd stw~e ~­ dzi możność zakwalifikowania czynu,zarzu~a;' nego oskarżonemu, pod surowszy przepis ;k#7 ny, to wznawia przewpd sądowy i uprzedza""o tym strony. . Wyrokowanie. Art. 365. Art. 358. Po ukończeniu głosowania jeden z sędziów lub protokolant pisze sentencję wyroku, którą wszyscy sędziowie podpisują, nie wyłączając Po wysłuchaniu głosów stron sąd przystę­ puje niezwłocznie do narady. przegłosowanego. Art. 359. :Art. 366. Narada i głosowanie sędziów są tajne. Prócz sędziów należących do składu sądzącego może być przy nich obecny tylko protokolant. piśmie uzasadnienie swego odrębnego zdania przed upływem terminu do uzasadnienia wy- Sędzia prze1głosc:>wany ma prawo złożyć na roku. Art. 360. :Art. 367. Podstawę orzeczenia stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu są­ W sprawie zawiłej sąd może odroczyć wydanie sentencji najwyżej na trzy dni. Dzień i godzinę ogłoszenia sentencji należy niezwłocznię obwieścić w sali sądowej. dowego. Art. 361. § 1. Narada i głosowanie odbywają się z osobna co do winy 'Oraz co do kary i środków zabezpieczających . , . § 2. Narada i głosowanie co do winy obejm.ują również okoliczności, które. według ustawy wyłącżają, zmńiejszają' lub z'więksżają przestępnośćczynu. "" ArŁ-.368. Każda sentencja wyroKu powinna zawie- rać: al oznaczenie sądu, :który go wydałi "
60. b)naz,w iska sędziÓw, prokuratora i protokolanta; ' . ' " "" -- Poz. 44 95 '
61. c)datę i miejl~':; rozPQznawania sprawy i wydania wyrokuj f
62. d)imię j na,z wisko oraz inne dane ustala, ją'C'e tożsamośćoskarżonegoj "
63. e)dokładne okr0Ślenie' zarzucanego oskarżonemu czynu 'z podaniem czasu i miejsca jego popełnieni~. , At'!. 376. Po ogłos'zeniu sentencji prz'ewodniczący wskazuje stronom sposób i termin odwołania się od wyroku. Art. 377 (uchylońY). Ą.rt. 369. , ,Jenten1cja wyr()~u, skazującego powinna' ponadto zawierać: '" " .
64. a)UlStalerue ~~y'riupriyq:>isanego ' oskarżonemuj
65. b)wska'zanie przepis\ł. zastosowanej ustawy karnejj , ,
66. c)karę, na jaką oskarżone1go ~każano. ~." .-;~ Art. 370. Prócz danych wskazany.ch wart. 368 i 369, sentencja wyroku zawiera w miarę potrzeby orzece:enieco do środtkówwychowawczych lub zabezpieczających, warunkowego zawieszenia wykonania kary, uwolnienia od kary, umorzenia postępowania, co do kos'z tów sądowych, powództwa cywilnego,dQwodów rzeczowych i in' nvch kwestii, ro~strzygniętych prze'z sąd. ' Art. 378. § 1. Sąd sporządza na piśmie wyrok z uzasadnieniem wtedy tylko, gdy strona w terminie zapowiedziała odwołanie się od wyroku. § 2. Wyrok z uzasadnieniem należy sporządzić w ciągu tygodnia od daty zapowiedzenia i odpis wyroku doręc,zyć stronie, która zgłosiła zapowiedzenie. ' , § 3. JeżeH , zapowie,d zenie zgłosił obrońca lub jeżeli sąd na żąd~ieoskarżonego wyznaczył obrońcę z urz'ędu, odpis wyroku doręcza się obrońcy. Art. 379. § 1. Uzasadn1enie każdego wyroku P,Qwinno zawierać: '
67. a)dokładne ustalenie jego podstawy fakt)'lcznej pl1~ez wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodArt. 371. nione, mi 'jakich w 'tej mierze oparł się dowodach i dlacz.ego nie uznał dowo, W razie umorzenia postępowania lub wy- ' dów przeciwnychj dania wyroku uniewimiiającego oraz \IV razie
68. b)wyjaśnienie podstawy prawnej wyroik.u uznania, że materiał zebrany w sprawie karnej z przytoczeniem zastosowanych przepinie wystar'c za do rozstrzygnięcia powództwa sów ustawy. cywilnego, sąd pozostawia powództwo bez roz§ 2. Uzasadnienie wyroku skazującego poznania w całości lub w części. ' . powinno nadto ząwierać przytoczenie okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiaArt. 372. rze kary i stosowaniu środków wychowawczych § 1. Rzeczy ulegające wydaniu sąd wyda- lub zabezpieczających. f~, osobie uprawnionej. § 2. Jeżeli wyniknie sPór o prawo wła­ Ąrt. 380. sności do rzeczy ulegających wydaniu, a nie ma dostatecznych danych do natychmiastowego Wyrok z uzasadnieniem podpisują sędzio­ rozstrzygnięcia, sąd odsyła strony na dro:gę prowie, którzy brali udział w j,ego wydaniu. Jeżeli cesu cywilnego. krtóry z sędziów nie może podpisać, prezes są­ du zazna'c za przyczynę tego na wyroku. Art.. 373 . ., Po podpisaniu sentencji wyroku przewo'dniz wyjąt­ czący ogłasza ją publicznie, a obecni, kiem sądu, wysłuchują jei s~ojąc. R O z d z i a r VII. Postępowanie prze<l sądem jednoosobowym. ,Art. 374. Zaraz po ogłoszeniu sentencji przewodniczący przytacza ustnie najważniejsze powody wyroku. , ' § 2. Sąd może zaniechać przytoczenia powodów wyroku w sprawie, w której cała rozprawa odbyła się przy drzwiach ,zamkniętych. § 1. Art. 375. W ' razie uniewinnienia oskarżonego aresztowanego przewodniczący zarządza natychmiastowe wypuszczenie go na wolność. Art. 381. Sprawy o występki i wykroczenia sąd okrę­ gowy rozpoznaje ws'kładzie jednego sędziego. Art. 382. W postępowaniu przed sądem jednoosobowym sędzia ma prawa i obowią~ki przewbdni~ . czę,cego oraz składu sądzącegoj w szczególności należy do niego powzięcie wszystkich }5'ostanowień poza rozprawą główną, do których po- Poz, 44 - 96 wołany jest sąd okręgowy, o ile rozdział niniejszy nie zawiera postanowień odmiennych. Art. 383. § 1. -Jeżeli w toku czynIlości przygotowawczych do rozprawy ' głównej sędzia z wła­ snej inicjatywy lub na wniosek prokuratora . uzna, że postępowanie przed sądem jednoosobowym jest bą,dź niedopuszczalne, bą,dź niewska-zane z uwagi na zawiłe okoHczności sprawy, to wnosi -sprawę na posiedzenie niejawile są,du okręgowego w składzie trzech sędziów. § 2. Jeżeli okolicznoścl, wskazane w § 1, wyjdą na jaw w toku rozprawy głównej, to sę­ dzia odracza rozprawę i sam przekazuje sprawę -p od rozpoznanie sądu kolegialnego. Art. 384. W wypadkach, p1",z ewidzianych wart. 289 i 290, postanowienie wydaje sąd okręgowy w składzie trze-ch sędziów. Art. 385. Zażalenia na postanowienia, wydane przez sędziego poza rozprawą, rozpoznaje sąd okrę­ gowy w -składzie trze·c h sędziów. Art. 386. Poza wyjątkami, wymienionymi w poprzedruch artykułach, do postępowania przed sądem jednoosobowym mają odpowie,d nie zastos·p-w anie przepisy ogólne, dotY'czące postępowania przed sądem okręgowym, wyrokującym w pierwszej instancji. R o z d z i a ł V:III. Stosowanie środków wychowawczych i zabezpieczających. Art. 387. o za-sto,sowaniu środków zabezpieczających orzeka sąd właściwy do ro~poznania danej sprawy, z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 633 i 634. Art. 388. § 1. Orzeczenia co do: al skazania nie1etniego na umieszc'z enie w ~zakładzie poprawczym;
69. h)zastosowania środków wychowawczych zamia's t umieszczenia nie letniego w zakładzie poprawczym;
70. c)wymierzenia kary nieletniemu, przeciw ,k tóremu wsz-częto postępo·wanie karne po ukończonym 17 roku życia, - w wypadku uznania za niecelowe umieszczenia .g o w zakładzie poprawczymj Dzieńnik Ustaw NrS
71. d)zastosowania środków wychowawozych względem nieletnich, nie ulegającychka­ rze;
72. e)oddania skazanego pod dozór ochronny na czas warunkowego zawies~enia wykonania kary i
73. f)umieszczenia sprawcy w zakładzie leczniczymi
74. g)urnie'sz,c zenia przestępcy w domu pracy przymusowej lub w zakładzie dla niepoprawnych sąd zamieszcza w wyroku (art. 370). § 2. , Orzeczenia co do:'
75. a)za1stosowania środków wychowawczych (§ 1 lit. dl; .
76. b)umieszczenia niepoczytalnego sprawcy .w zakładzie leczniczymi
77. e)umieszczenia w zakładzie leczniczym sprawcy czynu, pozostają,cego w związ­ ku z nadużywaniem n!ł(pojów wys:kokow)'lch lub innych środków odurzających, oraz ewentualnego odbycia przezeń wymierzonej kary;
78. d)oznaczenia osoby lub instytucji, której sąd powierza wykonanie dozoru ochrono' nego sąd zamieszcza w postanowieniu, jeżeli nie uczyniono tego w wyroku. . § 3. W wypadkach, p'rzewidzianych w§ 2 pod lit.
79. b)i c), sąd stosuie przepisy art. 251 § 1 i 276 § 2. Art. 389. Orzeczenia co do: al wykonania zawieszonej kary;
80. b)ewentualnego wykonania kary po zwolnieniu przestępcy z zakładu leczniClZegoi
81. c)zwolnienia z zakładu lecz.niczego, z domu pracy przymusowej i z zakładu dla niepoprawnychi
82. d)zastosowania środków zabezpieczają­ cych w wypadku umorzenia SpraWYi
83. e)umieszczenia nieletniego w więzieniu zamiast w zakładzie poprawczym wydaje sąd pierwszej instancji w postaci postanowienia. Art. 390. Przed wydaniem postanowienia o zwolnieniu skazanego z za-kładu lecznkzego,z domu pracy przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera wiadomości od zarządów wymienionych zakładów zabezpieczają,cych co do stanu zdrowia i za,chowaniasię s~azanego. Art. 391. § 1. W wypadkach, przewi,d zianych w ustawie, sąd pierwszej instancji, ,k tóry 'Orzekł ' umiesz-c zenie nieletniego w zakładzie poprawczym, może na wniosek tego zakładu lub z wła- Dziennik Ustaw _Nr 8 - snej inicjatywy, po zebraniu wiadomości z zakładu, wydać na posiedzeniu niejawnym postanowięnie co do warUnkowego zwolnienia wychowańca i oddania go pod dozór wyznaczonego w tym celu kuratora. § 2. Równi eż na posiedzeniu niejawnym sąd postanawia odwołanie zwolnienia w wypadkach, prawem przewidzianych. - 97 Poz, ." Art. 397. § 1. Wyrok zaoczny traci móc z chwilą, gdy os,karżony lub jego obrońca stawi się na rozprawę w terminie ponownym. § 2. W razie nieusprawied1iwionego nIestawiennictwa os'karżonego lub jego obrońcy na rozprawę ponowną, wyrok zaoczny pozostaje w mocy. Art. 392. Art. 398. Na postanowienia, wymienione wart. 388 § 2, 389 i 391 służy zażalenie. Nies'Ławiennictwo oskarżyciela pryWatnego na rozprawę ponowną nie tamuje rozpoznania sprawy. R o e; d z i a ł IX. DZIAŁ II. Wyrok zaoczny. Art. 399 - DZIAŁ III. Art. 393. § 1. Jeżeli oskarż ony, któremu wezwanie doręczono, nie :s'tawił się na rozprawę główną ani też w jego imieniu nie stawił się obrońca, a sprawa nie wymaga osobistego stawiennictwa oskarżonego, sąd alho przeprowadza rozp rawę i wydaje wyrok zaoczny, albo odra'c za rozprawę i nakazuje oskarżonemu stawić s i ę osobiście. , § 2; Przy zaocznym rozpoznawaniu sprawy sąd- odczytuje wyjaśnienia oskarżonego poprzednio przez niego złożone .. § 3. Wyrokiem zaocznym nie można orzec umieszczenia w domu pracy przymusowej lub ł w zakładzie dla ńi epoprawnych. o Postępowanie przed sądem grodzkim. Art. 455. Przepisy art. 292, 294 - 313, 315 - 380 i 387 - 398 mają cidpowiedniezastosowanie do postępowania przed sądem grodzkim ze zmianami i uzupełnieniami ws'k azanymi w dziale niniejszym. Art. 456. o Art. 394. Odpis sentencji wyroku zaocznęgo doręcza się oskarżo1;lemu, zawiadamiając go równocześnie; że -termin do zapowiedzenia środka odwoławczego lub wniesienia sprze,c iwu liczy się od daty doręczenia tego odpisu. Art. 395. 454 (uchylone). W razie potrzel~y dokonania czynności nieziWłoki sąd grodz,ki dokonywa jej przed rozprawą. Art. 256 § 1, 2 i 3 ma odpowiednie zastosowanie. cierpiącej Art. 457. Sąd może zlecić policji przeprowadzenie dochodz-e nia. Art. 458. § 1. Sąd grodzki może także i przed roz- prawą umorzyć - postępówanie , jeżeli zachodzą warunki, wskazane wart. 287 lit. a} --.. c), lub jeżeli z treści akt sprawy wynika, że oskarże­ środek odwoławczy od wyroku, bądź wnieść nie jest oczywiście bezpodstawne. sprzeciw z prośbą o zarządzenie nowej rozpra§ 2. Wnioski, 'P,r zewidziane wart 296, wyw sądzie pierwszej instancji. W sprzeciwie składać można na pierwszej roz,prawie głó,wnej. _ oskarżony obowiązany jest usprawiedliwić sweDo wniosków, zgłoszonych po tym terminie, ma niestawiennictwo oraz uzasadnić, dlaczego nie zastosowanie przepi,s art.,, 332 § 2. mógł o przyczynie nie's tawiennictwa zawiadomić sądu przed wydaniem wyroku. Art. 459. ' , § 2. Wybór jednego ze środków obrony powoduje utratę drugiego, chyba że oskarżony § 1. Niestawiennictwo oskarżyciela pupołączy ze sprzeciwem, na wypadek jego odblicznego lub pokrzywdzonego, mającego prarzucenia, zapowiedzenie środka odwoławczego. wa . strony (art. 67), nie .tamuje rozpóznania sprawy. Art. ~96. § 2. Prze.rwa rozprawy może trwać na;wyżej dni trzydzieści. Sąd na posiedzeniu niejawnym rozpatruje sprzeciw i, jeżeli uzna niestawiennictwo oskarArt. 460. żonego i niezawiadomienie sądu o przyczynie niestawiennictwa za usprawiedliwione, zarzą­ Jeżeli świadek rriieszka w okręgu innego ,dza ponowną rozprawę. sądu grodzkiego, sąd może zwrócić się o jego § 1. Oskarżony może bądź zapowiedzieć Poz. 44 - ,98 przesłuchanie do miejscowego sądu grodzkiego. - Dzierinik UstawlNr 8 Art. 464~ Art. 256 § 1, 2 i 3 ma odpowiednie zastosowanie. Art. 461. § 1. Zażalenie na postanowienie prokuratora co do odmowy ścigania lub umorzenia dochodzenia w sprawie o przestępstwo, na~eżące § 1. Przepis art. 331 § 3 ma zastosowanie do właściwoś-ci sądu okręgowego, rozstrzyga i do pokrzywdzonego, jako strony. prokurator apelacyjny. § 2. , Pokrzywdzony, jako strona (art. 67), § 2. Na odmoWne postanowienie prokurama prawo głosu po oskarżycielu publfcznym. tora apelacyjnego służy zażalenie do sądu apelacyjnego. Zażalenie powinno być sporządzone Art. ' 462. przez adwokata. Do zażalenia załącza się do§ 1. Jeżeli oskarżony, któremu doręczo-no wód wpłacenia lub wysłania pocztą kaucji w wezwanie na rozprawę, nie stawił się, a sta- kwocie stu złotych, bez czego zażalenia nie wiennictwo jego jest obo-wiązkowe (art. 301 przyjmuje się. -Jeżeli kilka osób podajezażale­ § 2), sąd odracza rozprawę i zarządza jego przy- nie łącznie, każda z ni-c h składa osobno kaucję. musowe sprowadzenie. W ra-zie uwzględnienia zażalenia -kaucję zwraca § 2. Gdyby , przymusowe sprowadzenie ' się osobie, która ją złożyła, w pozostałych wyoskarżonego miało być połączone -z niewspół­ padkach przelewa się kaucję do Skarbu Pań­ miernymi trudno-ściami , i kosz-tarni, a według stwa. ' hkoHczności