Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o oc

Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwaz dnia 21 marca 1994 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska Dział I - Przepisy ogólne Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Tworzenie warunków ochrony środowiska Dział II - Podstawowe kierunki ochrony środowiska Rozdział 1 - Ochrona powierzchni ziemi oraz kopalin Rozdział 2 - Ochrona wód oraz środowiska morskiego Rozdział 3 - Ochrona powietrza Rozdział 4 - Ochrona świata roślinnego i zwierzęcego Rozdział 5 - Ochrona walorów krajobrazowych oraz wypoczynkowych środowiska Rozdział 6 - Ochrona zieleni w miastach i wsiach Rozdział 7 - Ochrona środowiska przed hałasem i wibracjami Rozdział 8 - Ochrona środowiska przed odpadami i innymi zanieczyszczeniami Rozdział 9 - Ochrona przed promieniowaniem Dział III - Wykonywanie ochrony środowiska Rozdział 1 - Obowiązki jednostek organizacyjnych i osób fizycznych Rozdział 2 - Ochrona środowiska w działalności inwestycyjnej Rozdział 3 - Ograniczenia w korzystaniu ze środowiska Rozdział 4 - Maszyny i inne urządzenia techniczne Dział IV - Odpowiedzialność za skutki naruszenia stanu środowiska Dział V - Środki ekonomiczne ochrony środowiska Rozdział 1 - Opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska i za wprowadzanie w nim zmian Rozdział 2 - Fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej Dział VI - Organizacja ochrony środowiska Rozdział 1 - Organy ochrony środowiska Rozdział 2 - Udział samorządu mieszkańców miast i wsi, samorządu pracowniczego oraz związków zawodowych i innych organizacji społecznych w tworzeniu warunków ochrony środowiska Rozdział 3 - Nadzwyczajne zagrożenie środowiska Dział VII - Przepisy karne i kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Dział VIII - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 40, poz. 183) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska   (Dz. U. Nr 3, poz. 6), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   (Dz. U. Nr 44, poz. 201), 2) ustawą z dnia 23 października 1987 r. o zmianach w zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej   (Dz. U. Nr 33, poz. 180), 3) ustawą z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 26, poz. 139), 4) ustawą z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych   (Dz. U. Nr 35, poz. 192), 5) ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw   (Dz. U. Nr 34, poz. 198), 6) ustawą z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 39, poz. 222), 7) ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska   (Dz. U. Nr 77, poz. 335), 8) ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach   (Dz. U. Nr 101, poz. 444), 9) ustawą z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 40, poz. 183), 10) ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze   (Dz. U. Nr 27, poz. 96) i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje: 1) art. 113a i 116 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska   (Dz. U. Nr 3, poz. 6 i z 1990 r. Nr 39, poz. 222), które stanowią: „  Art. 113a. 1. Decyzje określające rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających dopuszczonych do wprowadzania do powietrza, wydane przed dniem 1 września 1980 r., zachowują moc do dnia 30 czerwca 1991 r. 2. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz jednostki organizacyjne, którym wydano decyzje, o których mowa w ust. 1, są obowiązane, w terminie do końca 1990 r., przedstawić właściwym terenowym organom administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, w trybie art. 30 ustawy, dane i materiały niezbędne do wydania decyzji ustalającej rodzaje i ilości substancji dopuszczalnych do wprowadzania do powietrza.  ” „  Art. 116. W ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 38, poz. 230) skreśla się art. 122.  ”  ; 2) art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu Urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej   (Dz. U. Nr 44, poz. 201), który stanowi: „  Art. 10. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.  ”  ; 3) art. 23 ustawy z dnia 23 października 1987 r. o zmianach w zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej   (Dz. U. Nr 33, poz. 180), który stanowi: „  Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.  ”  ; 4) art. 3-7 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 26, poz. 139), które stanowią: „  Art. 3. Sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych, z wyłączeniem spraw o ustanowieniu stref ochronnych, które podlegają rozpoznaniu według przepisów niniejszej ustawy. Art. 4. 1. Nie wykorzystane do dnia wejścia w życie ustawy środki finansowe funduszy terenowych Funduszu Ochrony Środowiska, utworzonego na podstawie art. 87 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska   (Dz. U. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201 i z 1987 r. Nr 33, poz. 180), i Funduszu Gospodarki Wodnej, utworzonego na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6 i z 1983 r. Nr 44, poz. 201), przechodzą na rzecz wojewódzkich funduszy. Nie wykorzystane do tego dnia środki finansowe funduszy centralnych Funduszu Ochrony Środowiska i Funduszu Gospodarki Wodnej przechodzą na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 2. Podział wpływów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, realizowanych od dnia wejścia w życie ustawy, odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w art. 87b ust. 3 i 4 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Art. 5. 1. Do nie pobranych w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy kar pieniężnych, wymierzonych na podstawie art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska   (Dz. U. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201 i z 1987 r. Nr 33, poz. 180), oraz art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6 i z 1983 r. Nr 44, poz. 201), mogą być stosowane, wprowadzone niniejszą ustawą, przepisy art. 110a ust. 2, art. 110c ust. 1-4, 6 i 7 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz art. 130b ust. 2 i art. 130c ust. 1-4, 6 i 7 ustawy - Prawo wodne. 2. Wniosek w sprawach o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty kar, o których mowa w ust. 1, może być złożony w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy. Art. 6. Minister Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów. Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.  ”  ; 5) art. 80 i 81 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych   (Dz. U. Nr 35, poz. 192), które stanowią: „  Art. 80. Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia życie ustawy na podstawie upoważnień, o których mowa w art. 1-43 pkt 1 i w art. 44-79, zachowują moc do czasu wydania przepisów na podstawie upoważnień w brzmieniu określonym ustawą. Art. 81. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.  ”  ; 6) art. 47 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw   (Dz. U. Nr 34, poz. 198), który stanowi: „  Art. 47. Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.  ”  ; 7) art. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 39, poz. 222), który stanowi: „Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.”; 8) art. 38 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska   (Dz. U. Nr 77, poz. 335), który stanowi: „  Art. 38. Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.  ”  ; 9) art. 82 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach   (Dz. U. Nr 101, poz. 444), który stanowi: „  Art. 82. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.  ”  ; 10) art. 3-9 i 11 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy - Prawo wodne   (Dz. U. Nr 40, poz. 183), które stanowią: „  Art. 3. Opłaty i kary wymierzone do dnia wejścia w życie ustawy stanowią dochód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej na zasadach dotychczas obowiązujących. Art. 4. 1. Środki wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej nie posiadających osobowości prawnej stają się z dniem wejścia w życie ustawy funduszami statutowymi wojewódzkich funduszy. 2. Koszty działalności wojewódzkich funduszy w okresie roku od dnia wejścia w życie ustawy pokrywane są z funduszy statutowych do wysokości jednego miliarda złotych, z obowiązkiem zwrotu w okresie następnych dwóch lat. Art. 5. Pierwsze posiedzenie rad nadzorczych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej zwołuje wojewoda w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 6. W pierwszym roku działalności wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej kryteria wyboru przedsięwzięć, plany działalności oraz listy przedsięwzięć priorytetowych, o których mowa w art. 88e ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy wymienionej w art. 1, uchwala się w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Art. 7. Sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają rozpoznaniu w trybie przepisów dotychczasowych. Art. 8. Do czasu wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia, o którym mowa w art. 86e ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1, zachowują moc dotychczasowe przepisy w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian, o ile nie są sprzeczne z ustawą. Art. 9. Biegli wpisani na listę rzeczoznawców zachowują swoje uprawnienia do czasu sporządzenia listy na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w art. 70a ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1  ”  . „  Art. 11. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 11) art. 159 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze   (Dz. U. Nr 27, poz. 96), który stanowi: „  Art. 159. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów art. 153 ust. 1 i 4, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ” Załącznik   -   Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska1)Nazwa państwa podana zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Kierując się powyższymi zasadami konstytucyjnymi uznaje się za niezbędne:   -   kształtowanie środowiska zgodnie z potrzebami społeczeństwa i gospodarki narodowej,   -   zharmonizowanie rozwoju sił wytwórczych, nauki i techniki z potrzebami ochrony środowiska,   -   określenie środków prawnych zapewniających korzystanie ze środowiska zgodnie z potrzebami społecznymi,   -   uczynienie z zadań mających na celu ochronę środowiska obowiązku organów państwowych, jednostek państwowych, organizacji spółdzielczych, społecznych i zawodowych,   -   ochronę środowiska przez każdego obywatela i w związku z tym stanowi się, co następuje. Dział I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa zasady ochrony i racjonalnego kształtowania środowiska, zmierzające do zapewnienia współczesnemu i przyszłym pokoleniom korzystnych warunków życia oraz realizacji prawa do korzystania z zasobów środowiska i zachowania jego wartości. 22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Środowiskiem w rozumieniu ustawy jest ogół elementów przyrodniczych, w szczególności powierzchnia ziemi łącznie z glebą, kopaliny, wody, powietrze, świat roślinny i zwierzęcy, a także krajobraz, znajdujących się zarówno w stanie naturalnym, jak też przekształconych w wyniku działalności człowieka. Art. 2. 1. Ochrona środowiska polega na działaniu lub zaniechaniu umożliwiającym zachowanie bądź przywrócenie równowagi przyrodniczej koniecznej do osiągnięcia celu, o którym mowa w art. 1 ust. 1. Ochrona ta wyraża się w szczególności w: 1) racjonalnym kształtowaniu środowiska, 2) racjonalnym gospodarowaniu zasobami przyrodniczymi, 3) przeciwdziałaniu lub zapobieganiu szkodliwym wpływom na środowisko, powodującym jego zniszczenie, uszkodzenie, zanieczyszczenie, zmiany cech fizycznych lub charakteru elementów przyrodniczych, 4) przywracaniu do stanu właściwego elementów przyrodniczych. 2. Racjonalne gospodarowanie zasobami przyrodniczymi środowiska polega w szczególności na: 1) korzystaniu z zasobów tylko w zakresie uzasadnionym interesem społecznym, przy ocenie którego uwzględnia się, obok wskazań długookresowego, kompleksowego rachunku ekonomicznego, także inne niż gospodarcze znaczenie tych zasobów dla równowagi przyrodniczej i dla warunków życia ludzi. 2) zapewnieniu pierwszeństwa przedsięwzięciom umożliwiającym oszczędne wykorzystanie zasobów, zwłaszcza w drodze powtórnego lub wielokrotnego ich wykorzystywania w procesach gospodarczych, 3) niepogarszaniu stanu środowiska. Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) równowadze przyrodniczej - rozumie się przez to stan, w którym istnieje równowaga we wzajemnym oddziaływaniu na określonym obszarze - człowieka, składników przyrody żywej i układu warunków siedliskowych tworzonych przez składniki przyrody nieożywionej, 2) zasobach przyrodniczych środowiska - rozumie się przez to zasoby elementów przyrodniczych, o których mowa w art. 1 ust. 2, 3) kształtowaniu środowiska - rozumie się przez to oddziaływanie na środowisko, mające na celu uzyskanie zamierzonych efektów społecznych lub gospodarczych, z równoczesnym zachowaniem równowagi przyrodniczej, a zwłaszcza warunków do odnawiania się zasobów, 4) ściekach - rozumie się przez to substancje ciekłe, które wprowadzane bezpośrednio lub za pośrednictwem urządzeń kanalizacyjnych do wód albo do ziemi mogą je zanieczyszczać, zmieniać ich stan fizyczny, chemiczny lub biologiczny albo działać niszcząco na świat roślinny lub zwierzęcy, 5) odpadach - rozumie się przez to zużyte przedmioty oraz substancje stałe, a także nie będące ściekami substancje ciekłe, powstające w związku z bytowaniem człowieka lub działalnością gospodarczą, nieprzydatne w miejscu lub czasie, w którym powstały, i uciążliwe dla środowiska, 5a3)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 40, poz. 183), która weszła w życie z dniem 3 czerwca 1993 r.) odpadach niebezpiecznych - rozumie się przez to, odpady, które ze względu na swoje pochodzenie, skład chemiczny, biologiczny, inne właściwości lub okoliczności stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego lub środowiska przyrodniczego, objęte są listą Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych” i Leśnictwa, 62)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.) uciążliwościach dla środowiska - rozumie się przez to zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie albo dokuczliwe dla otaczającego środowiska, a zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i zanieczyszczenie odpadami; przez szkodliwe uciążliwości dla środowiska rozumie się wymienione zjawiska lub stany o natężeniu utrudniającym życie albo dokuczliwe dla środowiska w stopniu powodującym zagrożenie zdrowia ludzi, uszkodzenie albo zniszczenie środowiska, 7) walorach krajobrazowych środowiska - rozumie się przez to wartości ekologiczne, estetyczne, widokowe i kulturowe terenu i związanych z nim elementów przyrodniczych, ukształtowanych przez siły przyrody lub w wyniku działalności człowieka, 7a3)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 40, poz. 183), która weszła w życie z dniem 3 czerwca 1993 r.) obszarze szczególnej ochrony środowiska - rozumie się przez to tereny, których specyficzne cechy, właściwości lub walory poszczególnych elementów środowiska wymagają specjalnych zabiegów technicznych, organizacyjnych lub innych w celu zapewnienia wszystkim użytkownikom możliwości korzystania z tych zasobów zgodnie z ich przeznaczeniem, 84)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 3) jednostkach organizacyjnych - rozumie się przez to podmioty gospodarcze w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej oraz jednostki organizacyjne nie prowadzące działalności gospodarczej, 9) ministrze - rozumie się przez to również kierownika urzędu centralnego, 10) przepisach o ochronie środowiska - rozumie się przez to także inne przepisy regulujące sprawy ochrony środowiska lub jego elementów przyrodniczych, 115)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 2.) terenowym organie administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - rozumie się przez to terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony środowiska stopnia wojewódzkiego,6)Obecnie wojewoda (wojewodowie). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) do właściwości wojewodów przeszły określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej i o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, jeżeli te zadania i kompetencje nie zostały przekazane, w odrębnych ustawach, organom samorządu terytorialnego lub innym organom. 125)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 2.) terenowym organie administracji państwowej stopnia podstawowego - rozumie się przez to terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony środowiska stopnia podstawowego,7)Obecnie organ gminy. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o terenowym organie administracji państwowej stopnia podstawowego rozumie się przez to odpowiedni organ gminy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. 135)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 2.) decyzji - rozumie się przez to decyzję administracyjną, 145)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 2.) ustawie - rozumie się przez to ustawę o ochronie i kształtowaniu środowiska. Art. 3a8)Dodany art. 1 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 3.. 1. Na obszarach szczególnej ochrony środowiska obowiązują specjalne warunki gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian oraz szczególnego korzystania z wód i urządzeń wodnych. 2. Do obszarów szczególnej ochrony środowiska zalicza się tereny, na których występują uciążliwości lub szkodliwe uciążliwości dla środowiska, obszary zdegradowane przez przemysł, rolnictwo lub inny rodzaj działalności albo siły przyrody, tereny eksploatacji złóż kopalin, obszary o cennych walorach przyrodniczych lub krajobrazowych, tereny uzdrowisk oraz obszary związane z zaopatrzeniem w wodę. Art. 4. Z zasobów przyrodniczych środowiska, służących zaspokojeniu potrzeb społeczno-gospodarczych, można korzystać wyłącznie w zakresie ustalonym w narodowych planach społeczno-gospodarczych9)Narodowe plany społeczno-gospodarcze zostały zniesione ustawą z dnia 30 listopada 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 505), która weszła w życie z dniem 17 grudnia 1990 r. i w planach zagospodarowania przestrzennego oraz przepisach o ochronie środowiska. Art. 5. 1. Ochrona środowiska stanowi istotny element polityki społeczno-gospodarczej Państwa. Zadania związane z ochroną środowiska są ujmowane w narodowych planach społeczno-gospodarczych9)Narodowe plany społeczno-gospodarcze zostały zniesione ustawą z dnia 30 listopada 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 505), która weszła w życie z dniem 17 grudnia 1990 r. i w planach zagospodarowania przestrzennego, w aktach normatywnych oraz uwzględniane w działalności organów państwowych, jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych. 2. Przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska stanowią część składową zadań społeczno-gospodarczych. 39)Narodowe plany społeczno-gospodarcze zostały zniesione ustawą z dnia 30 listopada 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 505), która weszła w życie z dniem 17 grudnia 1990 r.. W narodowych planach społeczno-gospodarczych uwzględnia się, jako integralną część przewidzianych w nich przedsięwzięć, zadania i środki zapewniające skuteczną ochronę środowiska oraz usuwanie skutków działalności wpływającej ujemnie na środowisko. 49)Narodowe plany społeczno-gospodarcze zostały zniesione ustawą z dnia 30 listopada 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 505), która weszła w życie z dniem 17 grudnia 1990 r.. W planach, o których mowa w ust. 3, w szczególności: 1) określa się przedsięwzięcia niezbędne do zapewnienia ochrony środowiska lub przywrócenia go do stanu właściwego, 2) ustala się warunki podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej, umożliwiającej uzyskanie optymalnych efektów w zakresie ochrony środowiska, oraz zapewnia niezbędne na ten cel środki, 3) wykorzystuje się osiągnięcia nauki i techniki, zmniejszające lub eliminujące zagrożenie środowiska. Art. 6. 1. Przy ustalaniu w planach zagospodarowania przestrzennego kierunków rozwoju kraju, województw, miast oraz gmin należy uwzględniać potrzeby ochrony środowiska. 2. W planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej, racjonalną gospodarkę zasobami przyrodniczymi środowiska i ochronę walorów krajobrazowych oraz warunków klimatycznych. Przeznaczenie i sposoby zagospodarowania terenów powinny w największym stopniu zapewniać zachowanie ich walorów naturalnych. 3. W planach zagospodarowania przestrzennego przy przeznaczaniu terenów na poszczególne cele oraz określaniu zadań związanych z zagospodarowaniem tych terenów, w strukturze wykorzystania terenów ustala się proporcje pozwalające na zachowanie lub przywracanie na nich równowagi przyrodniczej i prawidłowych warunków życia. 4. W planach zagospodarowania przestrzennego w szczególności: 1) ustala się programy racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi i racjonalnego gospodarowania zasobami gleby, 2) zapewnia się kompleksowe rozwiązywanie problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, składowania i unieszkodliwiania odpadów, urządzania i kształtowania terenów zieleni, 3) zapewnia się ochronę walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych, 42)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.) uwzględnia się potrzeby ochrony powietrza, ochrony przed hałasem i wibracjami oraz przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, a także potrzeby ochrony powierzchni ziemi na terenach eksploatacji złóż kopalin. 5. W planach zagospodarowania przestrzennego określa się także sposób zagospodarowania obszarów objętych szkodliwym oddziaływaniem na środowisko, powodowanym działalnością, gospodarczą, jeżeli oddziaływanie to nie może być wyeliminowane ani skutecznie ograniczone przez zastosowanie odpowiednich środków technicznych, zmianę technologii lub wyznaczenie stref ochronnych. Art. 7. 110)W brzmieniu ustalonym art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198), która weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r.. Rozstrzygnięcia organów administracji rządowej i organów gminy nie mogą naruszać wymagań ochrony środowiska, a w szczególności ustaleń planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących ochrony środowiska. 2. Decyzja administracyjna sprzeczna z przepisem ust. 1 jest nieważna. Art. 8. 1. Rzeczpospolita Polska1)Nazwa państwa podana zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. rozwija współpracę międzynarodową w sprawach ochrony środowiska. 2. Zawierane przez Rzeczpospolitą Polską1)Nazwa państwa podana zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. umowy międzynarodowe powinny uwzględniać potrzeby ochrony środowiska. Rozdział 2 Tworzenie warunków ochrony środowiska Art. 9. W toku realizacji zadań ochrony środowiska stosuje się, wynikające z aktualnego stanu wiedzy, środki i metody zapewniające maksymalną skuteczność ochrony, określone po rozpoznaniu czynników szkodliwych dla środowiska i stopnia ich szkodliwości. Art. 10. 1. Szkoły wyższe, placówki naukowe, instytuty naukowo-badawcze oraz jednostki organizacyjne prowadzące działalność naukowo-badawczą uczestniczą w tworzeniu warunków ochrony środowiska w szczególności przez prowadzenie badań naukowych w ścisłym związku z potrzebami ochrony środowiska, podejmowanie badań i doświadczeń dotyczących technologii produkcji i wyrobów przemysłowych nie szkodzących środowisku, współdziałanie w rozwoju postępu technicznego, z uwzględnieniem potrzeb środowiska, popularyzację krajowych i zagranicznych zdobyczy nauki i techniki w dziedzinie ochrony środowiska oraz ich praktycznego zastosowania. 2. Organy i instytucje koordynujące oraz kierujące działalnością naukową i naukowo-badawczą, a także szkoły wyższe, placówki naukowe i naukowo-badawcze, obejmujące swym zakresem działania dziedziny nauki lub dyscypliny naukowe wiążące się z zagadnieniami ochrony środowiska, są obowiązane uwzględniać w ustalanych programach oraz w swej działalności badania dotyczące tych zagadnień i badania te rozwijać. Art. 11. 1. Szkoły wszystkich stopni są obowiązane uwzględniać problematykę ochrony środowiska w działalności dydaktyczno-wychowawczej, obejmując ją programami nauczania. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również jednostek prowadzących kursy mające na celu podnoszenie kwalifikacji pracowników. Art. 12. Środki masowego przekazu są obowiązane kształtować właściwy stosunek społeczeństwa do ochrony środowiska oraz popularyzować zasady tej ochrony w publikacjach i audycjach. Dział II Podstawowe kierunki ochrony środowiska Rozdział 1 Ochrona powierzchni ziemi oraz kopalin Art. 13. 1. Powierzchnia ziemi łącznie z glebą i rzeźbą terenu podlega ochronie, polegającej w szczególności na zapobieganiu i przeciwdziałaniu ich niekorzystnym zmianom, a w razie uszkodzenia lub zniszczenia - na przywróceniu do właściwego stanu. 2. Części powierzchni ziemi oraz rzeźba terenu, których ochrona leży w interesie społecznym ze względów naukowych, estetycznych, historyczno-pamiątkowych lub innych, podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie przyrody. 3. Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne są obowiązane racjonalnie gospodarować zasobami gleby, zapewniać ochronę jej wartości produkcyjnych i innych niezbędnych do zachowania równowagi przyrodniczej. 4. Grunty rolne wysokiej jakości i grunty leśne nie mogą być przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne, w tym także na cele inwestycyjne. 5. Odstępstwa od zasad określonych w ust. 4 są dopuszczalne jedynie w wypadkach wyjątkowo uzasadnionych, gdy zezwalają na to przepisy szczególne. 6. Szczegółowe zasady ochrony zasobów gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów określają przepisy szczególne. Art. 14. Przy zmianie przeznaczenia gruntów rolnych, leśnych i innych uprawnych, zadrzewionych lub zakrzewionych uwzględnia się, oprócz wskazań długookresowego, kompleksowego rachunku ekonomicznego, także inne niż gospodarcze znaczenie gruntów w utrzymaniu równowagi przyrodniczej i kształtowaniu warunków życia. Art. 15. 1. Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne użytkujące grunty są obowiązane zapewnić ochronę gleby przed erozją, niszczeniem mechanicznym oraz zanieczyszczeniem substancjami szkodliwymi, a jeśli prowadzą działalność związaną z użytkowaniem rolniczym lub leśnym - są obowiązane stosować właściwe metody uprawy, w szczególności płodozmiany i nawożenie organiczne niezbędne do zachowania lub stworzenia właściwych warunków rozwoju organizmów i stosunków wodnych w glebie. 2. Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne prowadzące działalność nie związaną z użytkowaniem rolniczym lub leśnym gruntów są obowiązane wykonywać tę działalność w sposób chroniący glebę przed zanieczyszczeniem substancjami szkodliwymi. 3. Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne prowadzące działalność związaną z rolniczym lub leśnym użytkowaniem gruntów stosują środki chemiczne i biologiczne, wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio do gleby, w ilościach i w sposób nie naruszający równowagi przyrodniczej, a zwłaszcza nie powodujący szkodliwego zanieczyszczenia gleby lub wody, niszczenia zwierząt, roślin i ekosystemów albo pogorszenia warunków ich życia lub hodowli. 411)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Dz. U. Nr 44, poz. 201), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1983 r., przez art. 1 pkt 35 lit. a) i b) ustawy wymienionej w przypisie 2 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (Dz. U. Nr 73, poz. 434), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1990 r., oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3.. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Ministrem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określą, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i warunki stosowania środków, o których mowa w ust. 3, dostosowanych do potrzeb ochrony środowiska. 5. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa12)W brzmieniu ustalonym przez art. 46 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 35, poz. 192), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r., oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w drodze rozporządzenia określi szczegółowe zasady ochrony powierzchni ziemi. Art. 16. 1. Złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym również kopalin towarzyszących. 2. Organy administracji państwowej w planach zagospodarowania przestrzennego i w decyzjach w sprawie ustalenia lokalizacji oraz miejsca i warunków realizacji inwestycji na terenach, na których znajdują się złoża kopalin, uwzględniają aktualne i przyszłe potrzeby eksploatacji tych złóż. Art. 17. 1. Eksploatację złoża kopaliny prowadzi się w sposób gospodarczo uzasadniony oraz przy zastosowaniu środków ograniczających szkody w środowisku i przy zapewnieniu racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopalin. 2. Jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne podejmujące eksploatację złóż kopaliny lub prowadzące tę eksploatację są obowiązane przedsiębrać środki niezbędne do ochrony zasobów złoża, jak również do ochrony powierzchni ziemi oraz wód powierzchniowych i podziemnych, sukcesywnie prowadzić rekultywację terenów poeksploatacyjnych oraz przywracać do właściwego stanu inne elementy przyrodnicze środowiska. 3. Zasady gospodarowania złożem kopaliny i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy szczególne. Rozdział 2 Ochrona wód oraz środowiska morskiego Art. 18. Wody śródlądowe powierzchniowe i podziemne oraz środowisko morskie podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami, zapobieganiu lub przeciwdziałaniu naruszania równowagi przyrodniczej i wywoływania w wodach zmian powodujących ich nieprzydatność dla ludzi, dla świata roślinnego lub zwierzęcego albo dla gospodarki narodowej. Art. 19. Jeżeli zamierzone korzystanie z wód śródlądowych lub wód tworzących środowisko morskie może spowodować znaczne przekształcenie środowiska, jednostka organizacyjna podejmująca działalność inwestycyjną lub eksploatacyjną jest obowiązana opracować program przedsięwzięć i zadań niezbędnych do nowego ukształtowania środowiska zapewniającego równowagę przyrodniczą. Działalność zmierzająca do nowego ukształtowania środowiska stanowi część składową przedsięwzięcia związanego z korzystaniem z wód. Art. 20. 1. Przy przygotowywaniu i wykonywaniu robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki wodne jednostki organizacyjne i osoby fizyczne są obowiązane stosować środki zapewniające utrzymanie w glebie stosunków wodnych niezbędnych do zachowania równowagi przyrodniczej. 213)W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. Nr 77, poz. 335), która weszła w życie z dniem 30 października 1991 r.. Wojewoda ustala warunki prowadzenia robót, o których mowa w ust. 1, podejmowanych na terenach o szczególnych wartościach społeczno-gospodarczych, a zwłaszcza na terenach, na których znajdują się skupienia roślinności o szczególnej wartości z punktu widzenia przyrodniczego lub gospodarczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych i tarlisk ryb. Art. 21. Wody podziemne i obszary ich zasilania podlegają szczególnej ochronie, polegającej zwłaszcza na niedopuszczeniu do zanieczyszczenia wód oraz zapobieganiu i przeciwdziałaniu szkodliwym wpływom na obszary ich zasilania. Art. 22. Przedsięwzięcia gospodarcze wpływające na stan zasobów wodnych na określonym obszarze oraz na stosunki wodne na tym obszarze należy poprzedzić kompleksową ekspertyzą obejmującą skutki realizacji przedsięwzięcia, w tym również na obszarach sąsiednich. Art. 23. 114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 2.. Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego6)Obecnie wojewoda (wojewodowie). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) do właściwości wojewodów przeszły określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej i o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, jeżeli te zadania i kompetencje nie zostały przekazane, w odrębnych ustawach, organom samorządu terytorialnego lub innym organom. ograniczy lub zakaże używania jednostek pływających lub niektórych ich rodzajów na określonych ciekach lub zbiornikach wodnych, jeżeli jest to konieczne do utrzymania środowiska we właściwym stanie. 1a15)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 2.. Na wodach żeglownych ograniczenia lub zakazy, o których mowa w ust. 1, wprowadza, w drodze rozporządzenia, Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa16)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej17)W brzmieniu ustalonym przez art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 407), która weszła w życie z dniem 16 grudnia 1989 r.. 218)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. c) ustawy wymienionej w przypisie 2.. Przepis ust. 1 i ust. 1a nie dotyczy używania jednostek pływających związanych z utrzymaniem cieków lub zbiorników wodnych. Art. 24. Szczegółowe zasady gospodarki wodnej i ochrony wód, a także zasady ochrony środowiska morskiego oraz organy administracji państwowej właściwe w sprawach tej ochrony określają przepisy szczególne. Rozdział 3 Ochrona powietrza2)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r. Art. 252)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniem polega na zapobieganiu przekraczania dopuszczalnych stężeń substancji zanieczyszczających w powietrzu i ograniczaniu lub eliminowaniu wprowadzanych do powietrza ilości tych substancji przez zakłady produkcyjne i usługowe, pojazdy mechaniczne, hałdy, wysypiska i inne źródła zanieczyszczenia. Art. 262)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Zanieczyszczeniem powietrza jest wprowadzanie do powietrza substancji stałych, ciekłych lub gazowych w ilościach, które mogą ujemnie wpłynąć na zdrowie człowieka, klimat, przyrodę żywą, glebę, wodę lub spowodować inne szkody w środowisku. Art. 272)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą19)Wyrazy „osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą”, użyte w ustawie w różnych przypadkach, podlegają skreśleniu stosownie do art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 3. są obowiązane stosować metody, technologie i środki techniczne chroniące powietrze przed zanieczyszczeniem oraz w miarę potrzeby występować o wyznaczenie stref ochronnych lub o określenie zasad zagospodarowania obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 5. Art. 27a20)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 2.. Użytkownicy silników spalinowych są obowiązani do utrzymania tych silników w stanie technicznym zabezpieczającym powietrze przed zanieczyszczeniem ponad wielkości określone w odrębnych przepisach. Art. 28. 12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Przy podejmowaniu przedsięwzięć, z którymi związane jest wprowadzanie do powietrza substancji zanieczyszczających, uwzględnia się aktualny i przewidywany stan zanieczyszczenia powietrza na danym obszarze, określany przez właściwe organy administracji państwowej. 22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą19)Wyrazy „osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą”, użyte w ustawie w różnych przypadkach, podlegają skreśleniu stosownie do art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 3. powodującą wprowadzanie do powietrza substancji zanieczyszczających są obowiązane prowadzić pomiary stężeń tych substancji. Art. 29. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa12)W brzmieniu ustalonym przez art. 46 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 35, poz. 192), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r., oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w drodze rozporządzenia określi: 12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.) dopuszczalne stężenie substancji zanieczyszczających powietrze, zakres i warunki odstępstw od tych stężeń, organy właściwe do orzekania w sprawach odstępstw, 22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.) zasady ustalania przez terenowe organy administracji państwowej dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza rodzajów i ilości substancji zanieczyszczających, 3) zasady przeprowadzania pomiarów stężeń substancji. Art. 30. 12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego6)Obecnie wojewoda (wojewodowie). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) do właściwości wojewodów przeszły określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej i o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, jeżeli te zadania i kompetencje nie zostały przekazane, w odrębnych ustawach, organom samorządu terytorialnego lub innym organom. ustala w drodze decyzji rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających powietrze, dopuszczone do wprowadzania do powietrza przez jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną podejmującą lub prowadzącą działalność gospodarczą19)Wyrazy „osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą”, użyte w ustawie w różnych przypadkach, podlegają skreśleniu stosownie do art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 3.. 22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. Stosowanie się do ustaleń decyzji, o której mowa w ust. 1, nie wyłącza ani nie ogranicza odpowiedzialności jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych za szkody powodowane zanieczyszczeniem powietrza. 321)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 39, poz. 222), która weszła w życie z dniem 21 czerwca 1990 r.. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, może być uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, w razie: 1) zmiany ilości, rodzaju lub warunków odprowadzania substancji zanieczyszczających, 2) zmiany norm i przepisów dotyczących ochrony powietrza, 3) powstania nowych źródeł zanieczyszczeń powietrza. 421)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 39, poz. 222), która weszła w życie z dniem 21 czerwca 1990 r.. Uchylenie lub zmiana decyzji z przyczyn określonych w ust. 3 pkt 3 może nastąpić za odszkodowaniem. 521)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 39, poz. 222), która weszła w życie z dniem 21 czerwca 1990 r.. Zakład, który uzyskuje korzyści w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji z przyczyn określonych w ust. 3 pkt 3, uczestniczy w kosztach odszkodowania stosownie do uzyskanych korzyści. Art. 31. 122)W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 13.. W razie naruszenia przez jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną ustaleń decyzji, o której mowa w art. 30 ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska, niezależnie od zastosowania innych środków przewidzianych prawem, może wydać decyzję o wstrzymaniu działalności powodującej naruszenie. 2. W wypadkach określonych w ust. 1, na wniosek zainteresowanego, organ wymieniony w tym przepisie może ustalić termin do usunięcia naruszenia, a w razie nieusunięcia go w tym terminie - wstrzyma działalność powodującą naruszenie. Art. 322)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.. 122a)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy wymienionej w przypisie 2.. W razie szczególnie niekorzystnych warunków lub z innych przyczyn, mogących spowodować przekroczenie dopuszczalnego stężenia zanieczyszczeń powietrza na danym terenie w stopniu stanowiącym bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi - terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego6)Obecnie wojewoda (wojewodowie). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) do właściwości wojewodów przeszły określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej i o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, jeżeli te zadania i kompetencje nie zostały przekazane, w odrębnych ustawach, organom samorządu terytorialnego lub innym organom. zarządzi na czas oznaczony ograniczenie lub zakaz wprowadzania określonych zanieczyszczeń do powietrza. Organ ten może też ograniczyć lub zakazać używania pojazdów napędzanych silnikami spalinowymi na terenach, na których nastąpiło szkodliwe dla zdrowia ludzi stężenie substancji zanieczyszczających powietrze. 2. Przepis ust. 1 może być stosowany odpowiednio w wypadku stężenia na określonym terenie substancji zanieczyszczających powietrze w stopniu stwarzającym poważne zagrożenie stanu zabytków. 3. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa23)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Dz. U. Nr 44, poz. 201), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1983 r., przez art. 1 pkt 35 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 2 oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, w drodze rozporządzenia: 12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i ustawy - Prawo wodne (Dz. U. Nr 26, poz. 139), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1989 r.) określi dopuszczalne do wprowadzania do powietrza rodzaje i ilości substancji zanieczyszczających, wytwarzanych przez silniki spalinowe, 2) może w razie potrzeby - na określonym obszarze - zakazać używania paliw lub surowców albo stosowania procesów technologicznych powodujących zanieczyszczenie powietrza w stopniu zagrażającym zdrowiu ludzi. Rozdział 4 Ochrona świata roślinnego i zwierzęcego Art. 33. 1. Ochrona świata roślinnego i zwierzęcego polega na racjonalnym korzystaniu z zasobów świata roślinnego i zwierzęcego, ich odtwarzaniu w sposób zapewniający utrzymanie równowagi przyrodniczej oraz zachowaniu w stanie nienaruszonym zasobów lub ich części, o szczególnej wartości ze względu na potrzeby naukowe lub społeczne. 2. Ochrona świata roślinnego i zwierzęcego ma na celu: 1) tworzenie warunków prawidłowego rozwoju i optymalnego spełniania przez roślinność i zwierzęta funkcji biologicznej na rzecz środowiska, 2) zapobieganie lub ograniczanie szkodliwych oddziaływań na środowisko, które mogłyby niekorzystnie wpływać na zasoby i stan świata roślinnego i zwierzęcego, 3) zapobieganie, pochodzącemu z zewnątrz, zagrożeniu naturalnym kompleksom i tworom przyrody o wyjątkowej wartości dla społeczeństwa i nauki, 4) zapewnienie równowagi przyrodniczej, niezbędnej do zachowania gatunków ginących, ochrony gatunków przed nadmierną eksploatacją i ochrony cennych ekosystemów. Art. 34. 1. Ochronę świata roślinnego i zwierzęcego zapewnia się w szczególności w planach zagospodarowania przestrzennego przez zabezpieczenie lasów i zadrzewień przed szkodliwym oddziaływaniem zanieczyszczeń środowiska, zakładanie lasów, tworzenie zadrzewień lub skupień roślinności, zwłaszcza gdy jest to konieczne ze względu na potrzebę ochrony gleby i świata zwierzęcego, kształtowanie klimatu oraz inne potrzeby związane z zapewnieniem równowagi przyrodniczej i zaspokojeniem potrzeb ludzi w zakresie wypoczynku. 2. Administracja lasów i inne jednostki organizacyjne działające w dziedzinie gospodarki leśnej oraz właściciele lasów i gruntów leśnych nie stanowiących własności Państwa są obowiązani prowadzić racjonalną gospodarkę leśną, mającą na celu zachowanie równowagi przyrodniczej i właściwej jakości środowiska. 324)W brzmieniu ustalonym przez art. 26 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 10.. Organy administracji rządowej i organy gminy oraz jednostki organizacyjne i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą19)Wyrazy „osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą”, użyte w ustawie w różnych przypadkach, podlegają skreśleniu stosownie do art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 3. są obowiązane chronić lasy przed szkodliwymi wpływami gazów, pyłów i ścieków, powstających w związku z działalnością gospodarczą. 4. (skreślony25)Przez art. 67 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1992 r.). Art. 35. 1. Zasady ochrony, cennych ze względu na szczególne wartości naukowe lub społeczne albo unikalność lub rzadkość występowania, tworów przyrody oraz obszarów o wyjątkowych naturalnych wartościach przyrodniczych, a także zasobów dziko rosnących roślin i dziko żyjących zwierząt, określają przepisy o ochronie przyrody. 2. Zasady ochrony zwierząt gospodarskich i domowych określają przepisy szczególne. Art. 36. 1. Ogrody botaniczne i zoologiczne ze względu na ich rolę społeczną, dydaktyczną, wychowawczo-kulturalną, naukową i gospodarczą podlegają ochronie niezbędnej do zapewnienia prawidłowej działalności i rozwoju tych placówek. 2. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa23)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Dz. U. Nr 44, poz. 201), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1983 r., przez art. 1 pkt 35 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 2 oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w drodze rozporządzenia określi zasady ochrony ogrodów botanicznych i zoologicznych. Art. 37. Zabrania się niszczenia roślinności służącej wiązaniu gleby oraz niszczenia roślin i zwierząt przyczyniających się do oczyszczania środowiska, a zwłaszcza wód. Rozdział 5 Ochrona walorów krajobrazowych oraz wypoczynkowych środowiska Art. 38. Walory krajobrazowe środowiska podlegają ochronie, polegającej na ich zachowaniu, kształtowaniu lub odtwarzaniu. Art. 39. Walory krajobrazowe środowiska, o szczególnej wartości ze względu na potrzeby społeczne, podlegają ochronie, której zasady i formy określają przepisy o ochronie przyrody. Art. 40. Ochronę walorów krajobrazowych środowiska i wynikające z niej zadania uwzględnia się w planach społeczno-gospodarczych9)Narodowe plany społeczno-gospodarcze zostały zniesione ustawą z dnia 30 listopada 1990 r. o uchyleniu ustawy o planowaniu społeczno-gospodarczym oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 87, poz. 505), która weszła w życie z dniem 17 grudnia 1990 r. oraz w planach zagospodarowania przestrzennego. Art. 41. Rada narodowa stopnia wojewódzkiego6)Obecnie wojewoda (wojewodowie). Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, poz. 123) do właściwości wojewodów przeszły określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej i o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, jeżeli te zadania i kompetencje nie zostały przekazane, w odrębnych ustawach, organom samorządu terytorialnego lub innym organom. może wprowadzić zakazy lub nakazy konieczne do zapewnienia ochrony terenów posiadających walory wypoczynkowe i krajobrazowe przed ich niszczeniem bądź utratą tych walorów. Rozdział 6 Ochrona zieleni w miastach i wsiach Art. 42. 126)W brzmieniu ustalonym przez art. 26 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 10.. Organy administracji rządowej, organy gminy i jednostki organizacyjne zapewniają mieszkańcom miast korzystanie z przyrody żywej, przede wszystkim przez tworzenie terenów zieleni miejskiej, łączących się - w miarę możliwości - z terenami zalesionymi. 2. Przez zieleń miejską rozumie się zespoły roślinności, znajdujące się na terenach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele wypoczynkowe, zdrowotne i estetyczne, w szczególności parki, zieleńce, zieleń na ulicach i placach, zieleń izolacyjną, pracownicze ogrody działkowe. Art. 43. 1. Układ terenów zieleni miejskiej powinien zapewniać właściwe warunki zdrowotne, klimatyczne i wypoczynkowe, niezbędne do zaspokojenia potrzeb mieszkańców miast, związanych z zamieszkaniem, pracą i wypoczynkiem. 227)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 2 oraz przez art. 6 pkt 7 ustawy wymienionej w przypisie 10.. Przy zmianie przeznaczenia terenu zieleni miejskiej na inne cele stosuje się przepisy dotyczące opracowywania i uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana przeznaczenia terenów, na których znajduje się starodrzew, może być dokonana jedynie za zgodą rejonowego organu rządowej administracji ogólnej. 3. Przepis ust. 2 dotyczy również terenów jeszcze nie zagospodarowanych, lecz przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele, o których mowa w art. 42 ust. 2. Art. 44. 1. Na ulicach, placach i drogach publicznych środki chemiczne mogą być stosowane tylko w taki sposób, aby nie szkodziły zieleni miejskiej. 2. Roboty ziemne oraz inne roboty związane z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych, prowadzone w pobliżu drzew albo ich zespołów, mogą być wykonywane wyłącznie w sposób nie szkodzący drzewom. 3. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa23)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Dz. U. Nr 44, poz. 201), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1983 r., przez art. 1 pkt 35 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 2 oraz przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w drodze rozporządzenia ustala rodzaje środków, jakie mogą być stosowane w miejscach określonych w ust. 1, oraz warunki ich stosowania. Art. 45. Tereny nie przeznaczone pod zabudowę oraz tereny przewidziane do zagospodarowania w późniejszym terminie, a nie wykorzystane rolniczo, zagospodarowuje się zwłaszcza poprzez zasadzenie na nich roślinności dostosowanej do otoczenia, z uwzględnieniem okresu zagospodarowania, gdy ma ono charakter czasowy. Art. 46. Przepisy art. 42-45 stosuje się odpowiednio do terenów zieleni na obszarze wsi o zwartej zabudowie. Art. 47. 1. Tereny na obszarach wsi pokryte drzewostanem o charakterze parkowym, stanowiące własność lub będące w użytkowaniu jednostek gospodarki uspołecznionej, obejmuje się ochroną jako parki wiejskie, jeżeli nie podlegają przepisom o ochronie zabytków. 2. Organ gminy28)Zgodnie z art. 4 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 10 - zadanie zlecone gminy.: 1) ustanawia park wiejski, określa jego granice oraz sposób wykonywania ochrony, 2) może uznać za park wiejski tereny, na których znajduje się starodrzew, stanowiące także własność osób fizycznych lub jednostek organizacyjnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej; nie dotyczy to terenów zadrzewionych drzewami owocowymi i terenów służących celom kultu religijnego oraz cmentarzy, 329)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Dz. U. Nr 44, poz. 201), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1983 r. oraz przez art. 1 pkt 35 lit. a) i c) ustawy wymienionej w przypisie 2.. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa16)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 3. w porozumieniu z Ministrami Kultury i Sztuki oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej30)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (Dz. U. Nr 73, poz. 434), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1990 r. w drodze rozporządzenia, określi zasady uznawania terenów zadrzewionych na obszarach wsi za parki wiejskie, ochrony tych parków i zarządzania nimi. Art. 48. 1. Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne są obowiązane utrzymywać we właściwym stanie drzewa i krzewy rosnące na użytkowanych nieruchomościach. 2. Usunięcie drzew i krzewów z terenów nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem organu gminy31)Zgodnie z art. 1 pkt 16 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 10 - zadanie własne gminy.. Organ ten może uzależnić udzielenie zezwolenia od przeniesienia drzew lub krzewów we wskazane przez siebie miejsce, jeżeli takie przeniesienie jest możliwe, albo zastąpienia drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami. 332)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 3.. Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru …