📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 7 lipca 2023 r.o świadczeniu wspierającym 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawę z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawę z
dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby
Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży
Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej
i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawę z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawę z dnia 17 grudnia
1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawę z dnia
27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 28 listopada
2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych,
ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, ustawę z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym
do alimentów, ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawę z
dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ustawę z dnia 9 czerwca
2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, ustawę z dnia 4 kwietnia
2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, ustawę z dnia 5 grudnia 2014 r.
o Karcie Dużej Rodziny, ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze,
ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym, ustawę z dnia 31
lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji,
ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych
nimi sytuacji kryzysowych, ustawę z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej
oraz ustawę z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów
oraz niektórych innych ustaw.
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Świadczenie wspierające
Rozdział 3 - Podmioty realizujące zadania w zakresie świadczenia wspierającego
Rozdział 4 - Postępowanie w sprawach o świadczenie wspierające
Rozdział 5 - Finansowanie świadczenia wspierającego
Rozdział 6 - Zmiany w przepisach
Rozdział 7 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczenia kierowanego do osób niepełnosprawnych
mających potrzebę wsparcia, zwanego dalej „świadczeniem wspierającym”, oraz zasady
przyznawania i wypłacania tego świadczenia.
Art. 2.
1.
Świadczenie wspierające przysługuje:
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom:
a)
obywatelom Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji
Szwajcarskiej,
b)
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów międzynarodowych
o zabezpieczeniu społecznym,
c)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547), jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d)
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, jeżeli zamieszkują
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich,
którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres
nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia
studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania
pracy na podstawie wizy,
e)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
-
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej,
specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa
na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
-
jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemców,
którym zezwolono na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres
nieprzekraczający 9 miesięcy, chyba że dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej,
f)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
-
na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,
lub
-
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych
w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
-
z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że dwustronne umowy międzynarodowe
o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
g)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom Zjednoczonego Królestwa
Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o których mowa w art. 10 ust. 1 lit. b, d,
e lub f Umowy z dnia 24 stycznia 2020 r. o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej
Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii
Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7, z późn. zm.) 2)Zmiany wymienionej umowy zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 187 z 12.06.2020, str.
12, Dz. Urz. UE L 225 z 14.07.2020, str. 53, Dz. Urz. UE L 443 z 30.12.2020, str.
3, Dz. Urz. UE L 43 z 24.02.2022, str. 84 oraz Dz. Urz. UE L 131 z 05.05.2022, str.
9..
2.
Świadczenie wspierające przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w którym otrzymują świadczenie
wspierające.
Rozdział 2
Świadczenie wspierające
Art. 3.
1.
Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę
wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem
szczególnych potrzeb życiowych tych osób.
2.
Świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej
decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), zwanej dalej „decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia”, w której potrzebę wsparcia
określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Art. 4.
1.
Świadczenie wspierające przysługuje miesięcznie w wysokości:
1)
220% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 95 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której
mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
2)
180% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 90 do 94 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
3)
120% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 85 do 89 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
4)
80% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 80 do 84 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
5)
60% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 75 do 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
6)
40% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie od 70 do 74 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
2.
Wysokość świadczenia wspierającego ustalanego w sposób określony w ust. 1 zaokrągla
się do pełnych złotych w górę.
3.
W razie śmierci osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, świadczenie wspierające pobierane
przez tę osobę przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za
pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc
wypłacone już osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2.
4.
Roszczenie o wypłatę świadczenia wspierającego na zasadach określonych w ust. 3 wygasa
po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenie wspierające przysługiwało.
Art. 5.
Świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli:
1)
osoba, o której mowa w art. 3 ust. 2, została umieszczona w domu pomocy społecznej,
w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym
lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie
karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich;
2)
osoba, o której mowa w art. 3 ust. 2, jest uprawniona za granicą do świadczenia o
podobnym charakterze do świadczenia wspierającego, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej;
3)
na osobę, o której mowa w art. 3 ust. 2, inna osoba jest uprawniona za granicą do
świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że dwustronne umowy o
zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 6.
1.
Za osobę, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na
potrzebę udzielania wsparcia osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2, wspólnie z nią
zamieszkującej i gospodarującej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych opłaca składki na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, na zasadach określonych
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1230) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 2674 i 2770 oraz z 2023 r. poz. 605, 650, 658 i 1234.).
2.
Prawo do objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi oraz ubezpieczeniem zdrowotnym
przysługuje tylko jednej osobie, o której mowa w ust. 1.
Rozdział 3
Podmioty realizujące zadania w zakresie świadczenia wspierającego
Art. 7.
1.
Postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego prowadzi oraz świadczenie to wypłaca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może wyznaczyć do realizacji całości lub części
zadań, o których mowa w ust. 1, jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
inne niż jednostki właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się
o świadczenie wspierające lub pobierającej świadczenie wspierające.
Art. 8.
Nadzór nad zgodnością działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie realizacji
świadczenia wspierającego z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do
spraw rodziny. Nadzór ten nie może dotyczyć spraw indywidualnych.
Rozdział 4
Postępowanie w sprawach o świadczenie wspierające
Art. 9.
1.
Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek
osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania.
2.
Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego, zwany dalej „wnioskiem”, składa
się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia
stała się ostateczna.
3.
Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
4.
Wniosek zawiera:
1)
dane dotyczące osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2, a w przypadku gdy nie jest ona
wnioskodawcą, również dane wnioskodawcy obejmujące: imię, nazwisko, nazwisko rodowe,
datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku
gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość,
adres poczty elektronicznej, numer telefonu, numer rachunku płatniczego w kraju lub
numer wydanego w kraju instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2360 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 1394);
2)
oznaczenie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, obejmujące w szczególności
numer decyzji.
5.
Do wniosku dołącza się odpowiednio zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne
do ustalenia prawa do świadczenia wspierającego:
1)
kartę pobytu - w przypadku cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami,
o których mowa w art. 127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
2)
kartę pobytu i decyzję o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub inny dokument uprawniający cudzoziemca do pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uprawnia do wykonywania pracy;
3)
inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wspierającego.
6.
Informacje przedstawione we wniosku i załącznikach składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany
do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
Art. 10.
Ustalając prawo do świadczenia wspierającego, uwzględnia się informacje i dokumenty,
o których mowa w art. 9 ust. 4 i 5, oraz informacje uzyskane lub zweryfikowane z rejestrów
publicznych, o których mowa w art. 23 ust. 1.
Art. 11.
1.
Wniosek i załączniki są składane wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą:
1)
profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
2)
systemu teleinformatycznego banków krajowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych
świadczących usługi drogą elektroniczną, spełniających wymogi określone w informacji
zamieszczonej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
3)
systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny.
2.
Osobie składającej wniosek i załączniki w sposób określony w ust. 1 pkt 2 lub 3, która
nie posiada profilu informacyjnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, profil ten zakłada Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie porozumienia, może zapewnić dostęp do
środków technicznych umożliwiających złożenie wniosku i załączników oraz zapewnić
pomoc przy wnoszeniu tych dokumentów w miejscu innym niż siedziba, oddział lub wyznaczona
jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 12.
1.
Wniosek i załączniki składa się za pomocą:
1)
profilu informacyjnego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1, po opatrzeniu ich kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub wykorzystując
sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych bezpłatnie w systemie teleinformatycznym;
2)
systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, po uwierzytelnieniu
ich przy użyciu danych uwierzytelniających stosowanych przez bank krajowy lub spółdzielczą
kasę oszczędnościowo-kredytową do weryfikacji w drodze elektronicznej posiadacza rachunku;
3)
systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3, po uwierzytelnieniu
wnioskodawcy przy użyciu profilu zaufanego, profilu osobistego, innego środka identyfikacji
elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła
krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania
oraz identyfikacji elektronicznej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1797 oraz z 2023 r. poz. 1234), adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego
dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie
wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii, jeżeli zostaną
udostępnione w tym systemie.
2.
Na potrzeby złożenia wniosku i załączników bank krajowy na wniosek klienta, spółdzielcza
kasa oszczędnościowo-kredytowa na wniosek członka i minister właściwy do spraw rodziny
na wniosek osoby, o której mowa w art. 9 ust. 1, przekazują do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych dane niezbędne do uwierzytelnienia, pozwalające na założenie profilu informacyjnego,
o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1.
Art. 13.
1.
Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga
wydania decyzji.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia osobie ubiegającej się o świadczenie wspierające
informację o przyznaniu tego świadczenia oraz o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego
na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informacja o przyznaniu świadczenia wspierającego
oraz o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego lub zawiadomienie o umieszczeniu tej
informacji oraz zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego na profilu informacyjnym mogą
zostać przesłane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie
wspierające na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej lub numer telefonu.
3.
Nieodebranie informacji o przyznaniu świadczenia wspierającego nie wstrzymuje wypłaty
tego świadczenia.
4.
W sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa
do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję.
5.
Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne
pisma w sprawie świadczenia wspierającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza osobie
ubiegającej się o świadczenie wspierające i osobie pobierającej świadczenie wspierające
wyłącznie w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie
teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informacja
o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania,
zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wspierającego może
zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie ubiegającej się o świadczenie
wspierające lub osobie pobierającej świadczenie wspierające na wskazany we wniosku
adres poczty elektronicznej lub numer telefonu.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania,
zaświadczenia, informacje i inne pisma w sprawie świadczenia wspierającego uznaje
się za doręczone:
1)
w momencie ich odbioru przez osobę ubiegającą się o świadczenie wspierające lub osobę
pobierającą świadczenie wspierające na profilu informacyjnym w systemie teleinformatycznym
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2)
po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania,
zaświadczenia, informacji i innego pisma w sprawie świadczenia wspierającego na profilu
informacyjnym w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - w przypadku
ich nieodebrania.
7.
Osoba ubiegająca się o świadczenie wspierające i osoba pobierająca świadczenie wspierające
doręczają do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pisma wyłącznie w postaci elektronicznej
na swoim profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
8.
Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, zaświadczenia, informacje i inne
pisma, o których mowa w ust. 5, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym, podpisem osobistym, kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych albo zamieszcza się w nich imię, nazwisko i stanowisko służbowe
osoby upoważnionej do ich wydania.
9.
Pisma, o których mowa w ust. 7, doręczane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci
elektronicznej na profilu informacyjnym założonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych składa się, opatrując je kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystując sposób potwierdzania
pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych w systemie teleinformatycznym.
10.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może podejmować rozstrzygnięcia w sprawach świadczenia
wspierającego, w tym rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, w oparciu o wyłącznie
zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, pod warunkiem zapewnienia stronie,
której dotyczy podejmowane rozstrzygnięcie, prawa do otrzymania stosownych wyjaśnień
co do podstaw podjętego rozstrzygnięcia oraz prawa do uzyskania interwencji ludzkiej,
do wyrażenia własnego stanowiska i do zakwestionowania takiego rozstrzygnięcia. W
przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w drodze decyzji strona, której dotyczy decyzja,
może skorzystać z tych uprawnień w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
11.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych gromadzi dokumentację w sprawie świadczenia wspierającego
w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w formie dokumentów
elektronicznych oraz skanów dokumentów papierowych i innych załączników do wniosków.
12.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia stronom postępowania, na ich wniosek, oraz
organom uprawnionym na podstawie ustawy dokumentację zgromadzoną w sprawie świadczenia
wspierającego w formie wydruków z systemu teleinformatycznego lub w formie elektronicznej
określonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o ile strona postępowania lub inny
organ ma techniczne możliwości odczytania tej dokumentacji. Tak udostępniona dokumentacja
nie wymaga uwierzytelnienia.
13.
Wydruki dokumentów z systemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
w szczególności decyzji, wniosków oraz wezwań, mają moc równoważną z dokumentem elektronicznym
znajdującym się w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie
wymagają uwierzytelnienia w postępowaniach administracyjnych oraz w postępowaniach
sądowych.
Art. 14.
Podwyższenie kwoty świadczenia wspierającego w związku z podwyższeniem ustawowej wysokości
renty socjalnej następuje z urzędu i nie wymaga wydania decyzji. Zakład Ubezpieczeń
Społecznych udostępnia osobie pobierającej świadczenie wspierające informację o podwyższeniu
tego świadczenia na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym
udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 15.
Gromadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych informacje, o których mowa w art.
9 ust. 4 i 5, informacje uzyskane lub zweryfikowane z rejestrów publicznych, o których
mowa w art. 23 ust. 1, informacje o dacie złożenia wniosku, przyznaniu prawa do świadczenia
wspierającego, w tym o okresie, na jaki świadczenie zostało przyznane, odmowie przyznania
prawa do świadczenia wspierającego, w tym o dacie decyzji odmawiającej prawa do tego
świadczenia, oraz uchyleniu prawa do świadczenia wspierającego, w tym o terminie,
od którego świadczenie nie przysługuje, a także informacje o wartości wypłaconych
świadczeń wspierających zasilają rejestr centralny, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. z 2023 r. poz. 810). Przepisy art. 14 ust. 4 pkt 2-4 i ust. 8 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w
wychowywaniu dzieci stosuje się odpowiednio.
Art. 16.
1.
Informacje, o których mowa w art. 9 ust. 4 i 5, informacje uzyskane lub zweryfikowane
z rejestrów publicznych, o których mowa w art. 23 ust. 1, oraz informacje o wartości
wypłaconych świadczeń wspierających są przetwarzane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
w celu realizacji świadczenia wspierającego i w celu weryfikacji prawa do świadczenia
wspierającego oraz przez ministra właściwego do spraw rodziny w celu nadzorowania
realizacji świadczenia wspierającego.
2.
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu poczty elektronicznej
wskazanego we wniosku w celu przekazywania informacji związanych z uprawnieniami dla
osób niepełnosprawnych.
3.
Minister właściwy do spraw informatyzacji po otrzymaniu od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
numerów PESEL osób uprawnionych do świadczenia wspierającego niezwłocznie przekazuje
z rejestru PESEL posiadane dane dotyczące zgonu, o których mowa w art. 8 pkt 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 oraz z 2023 r. poz. 497 i 1394).
Art. 17.
1.
Bank krajowy oraz spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, o których mowa w art.
11 ust. 1 pkt 2, oraz minister właściwy do spraw rodziny, na potrzeby złożenia wniosku
wraz z załącznikami, za pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 11 ust. 1
pkt 2 lub 3, w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przetwarzają dane osobowe
dotyczące osób, o których mowa w art. 9 ust. 4.
2.
Osoby upoważnione przez bank krajowy, spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową
albo ministra właściwego do spraw rodziny do przetwarzania danych osobowych, o których
mowa w ust. 1, są obowiązane do zachowania ich w poufności.
3.
Bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz minister właściwy do
spraw rodziny, którzy zapewniają możliwość złożenia wniosku wraz z załącznikami, za
pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 11 ust. 1 pkt 2 lub 3, zapewniają
niezbędne środki techniczne i organizacyjne służące zapewnieniu bezpieczeństwa przetwarzania
danych osobowych, o których mowa w ust. 1, oraz środki określone w art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 04.03.2021, str. 35..
4.
Bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz minister właściwy do
spraw rodziny, którzy zapewniają możliwość złożenia wniosku wraz z załącznikami, za
pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 11 ust. 1 pkt 2 lub 3, udostępniają
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych informacje służące potwierdzeniu spełniania obowiązków
określonych w art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych), a także umożliwiają Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzenie audytów i
inspekcji.
5.
Bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa oraz minister właściwy do
spraw rodziny, którzy zapewniają możliwość złożenia wniosku wraz z załącznikami, za
pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 11 ust. 1 pkt 2 lub 3, usuwają dane
objęte treścią wniosku i załączników niezwłocznie po otrzymaniu informacji o potwierdzeniu
złożenia wniosku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
6.
W przypadku gdy bank krajowy, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub minister
właściwy do spraw rodziny, w celu umożliwienia złożenia wniosku wraz z załącznikami,
za pomocą systemu, o którym mowa odpowiednio w art. 11 ust. 1 pkt 2 lub 3, korzystają
z usług innego podmiotu, który będzie przetwarzał dane osobowe, o których mowa w ust.
1, uważa się, że podmiot ten przetwarza dane osobowe w imieniu Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych. Przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.
7.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są
obowiązani zwrócić z tych rachunków Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na jego wniosek
kwoty świadczenia wspierającego przekazane po dniu śmierci osoby uprawnionej na ten
rachunek albo instrument płatniczy.
8.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są
zwolnieni od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 7, jeżeli przed
otrzymaniem wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonali z tych rachunków wypłat
innym osobom i te wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub w części,
oraz w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku poinformują o tym Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, wraz ze wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.
9.
Zwrot kwot świadczenia wspierającego, o którym mowa w ust. 7, uznaje się za zwrot
świadczeń nienależnie pobranych.
Art. 18.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do
świadczenia wspierającego lub zmienić jego wysokość, jeżeli:
1)
po ustaleniu prawa zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności
mające wpływ na prawo do świadczenia wspierającego lub jego wysokość;
2)
prawo zostało ustalone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych
przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;
3)
prawo zostało ustalone w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało
następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
4)
ustalenie prawa do świadczenia wspierającego lub nieprawidłowe ustalenie jego wysokości
nastąpiło na skutek błędu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 19.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje w rejestrze centralnym, o którym mowa
w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, informacje, o których mowa w art. 15, przez okres 2 lat od dnia zaprzestania udzielania
świadczenia wspierającego, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie
wspierające nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia,
w którym decyzja w sprawie świadczenia wspierającego stała się ostateczna, lub od
dnia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Art. 20.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przechowuje informacje, o których mowa w art. 15 i
art. 16, dotyczące osób, którym świadczenie wspierające zostało przyznane, przez okres
2 lat od dnia zaprzestania udzielania świadczenia wspierającego, a informacje dotyczące
osób, którym świadczenie wspierające nie zostało przyznane, przechowuje przez okres
1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia wspierającego stała się ostateczna,
lub od dnia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Art. 21.
Informacje, o których mowa w art. 15 i art. 16, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w art. 19 i art. 20.
Art. 22.
Jeżeli wnioskodawca nie może złożyć w formie dokumentu elektronicznego zaświadczenia
wymaganego dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego lub innego dokumentu niezbędnego
w postępowaniu w sprawie świadczenia wspierającego, wnioskodawca może złożyć elektroniczną
kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo w inny sposób zapewniający możliwość potwierdzenia
pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej.
Art. 23.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany do samodzielnego uzyskania, lub weryfikacji,
drogą elektroniczną z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, oraz z własnych
rejestrów odpowiednio informacji:
1)
o których mowa w art. 9 ust. 4;
2)
o posiadaniu decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, obejmującej dane o: dacie
złożenia wniosku o wydanie decyzji, dacie wydania decyzji, dacie ostateczności decyzji,
dacie uprawomocnienia się decyzji, wartościach punktowych określających poziom potrzeby
wsparcia, o których mowa w art. 4b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz okresie na jaki decyzja została wydana;
3)
o zgonie.
2.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany, drogą elektroniczną,
informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikuje
te informacje w drodze pisemnej wymiany informacji. Podmioty prowadzące rejestry publiczne
przekazują te informacje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od
dnia otrzymania wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
W przypadku braku możliwości samodzielnej weryfikacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, z przyczyn nieleżących po stronie
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wzywa wnioskodawcę
do przedstawienia dokumentów potwierdzających te informacje.
Art. 24.
1.
W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych
wzywa wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia
otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku
bez rozpatrzenia.
2.
W przypadku gdy wnioskodawca złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, w tym oświadczeń,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż
14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie
się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
3.
W przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez wnioskodawcę
jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie,
świadczenie wspierające przysługuje od dnia, w którym wniosek został złożony.
Art. 25.
1.
W przypadku zmiany informacji przekazanych we wniosku lub dołączonych do niego załącznikach
osoba ubiegająca się o świadczenie wspierające lub pobierająca świadczenie wspierające
jest obowiązana do powiadomienia o tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na swoim profilu
informacyjnym założonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zmian.
2.
Osoby ubiegające się o świadczenie wspierające lub pobierające świadczenie wspierające,
instytucje publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających
wpływ na prawo do świadczenia wspierającego.
Art. 26.
1.
Prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek.
2.
Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się
od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia.
3.
Jeżeli osoba, o której mowa w art. 3 ust. 2, złoży wniosek w okresie 3 miesięcy od
dnia ukończenia przez nią 18. roku życia, prawo do świadczenia wspierającego ustala
się od miesiąca ukończenia przez tę osobę 18. roku życia.
4.
W przypadku złożenia do sądu odwołania od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
termin, o którym mowa w ust. 2, liczy się od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia.
5.
Prawo do świadczenia wspierającego ustala się na czas ważności decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia, do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności
tej decyzji.
6.
Kwotę świadczenia wspierającego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc
kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną
kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje.
Kwotę świadczenia wspierającego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do
10 groszy w górę.
Art. 27.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca świadczenie wspierające wyłącznie w formie
bezgotówkowej na wskazany we wniosku numer rachunku płatniczego w kraju lub numer
wydanego w kraju instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Art. 28.
1.
W przypadku złożenia wniosku przez więcej niż jedną osobę uprawnioną do jego złożenia,
prawo do świadczenia wspierającego ustala się z wniosku osoby, która pierwsza złoży
wniosek.
2.
Jeżeli osoba, której ma zostać ustalone prawo do świadczenia wspierającego, nie posiada
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku wątpliwości dotyczących spełniania warunków
do otrzymywania świadczenia wspierającego, w szczególności warunku zamieszkiwania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może wezwać osobę ubiegającą się o świadczenie
wspierające lub pobierającą świadczenie wspierające do udzielenia, w tym osobistego,
wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia
wspierającego, w wyznaczonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych terminie.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pozostawia wniosek bez rozpatrzenia, jeżeli osoba,
która została wezwana do udzielenia wyjaśnień lub informacji co do okoliczności mających
wpływ na prawo do świadczenia wspierającego, w szczególności spełniania warunku zamieszkiwania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie udzieli tych wyjaśnień lub informacji
w wyznaczonym terminie.
5.
Wypłata świadczenia wspierającego podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba pobierająca świadczenie
wspierające odmówiła udzielenia lub nie udzieliła w wyznaczonym terminie wyjaśnień
co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wspierającego.
6.
W przypadku udzielenia wyjaśnień, o których mowa w ust. 5, świadczenie wspierające
wypłaca się od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu, na jaki przyznano
prawo do świadczenia wspierającego, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w ustawie.
Art. 29.
1.
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenie wspierające, jest obowiązana do jego
zwrotu.
2.
Za nienależnie pobrane świadczenie wspierające uważa się świadczenie wypłacone:
1)
na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego
wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie wspierające;
2)
mimo braku prawa do świadczenia wspierającego;
3)
osobie innej niż osoba uprawniona do świadczenia wspierającego z przyczyn niezależnych
od organu, który przyznał to świadczenie.
3.
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wspierającego są naliczane odsetki ustawowe
za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wspierającego było następstwem błędu
podmiotu realizującego zadania w zakresie tego świadczenia.
4.
Należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia wspierającego ulegają przedawnieniu
z upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego
świadczenia wspierającego stała się ostateczna.
5.
Bieg przedawnienia przerywa:
1)
odroczenie terminu płatności należności,
2)
rozłożenie spłaty należności na raty,
3)
zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony,
4)
ogłoszenie upadłości dłużnika
- przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego
odpowiednio po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności
na raty, zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony,
lub ogłoszenia upadłości.
6.
Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wspierającego nie
jest wydawana, jeżeli od dnia jego pobrania upłynęło więcej niż 2 lata.
7.
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wspierającego łącznie z odsetkami ustawowymi
za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanego świadczenia
wspierającego oraz ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
8.
Nienależnie pobrane świadczenie wspierające podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2022 r. poz. 479, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1301, 1692, 1967, 2127, 2180, 2600, 2640 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 556, 614,
852, 1059, 1130, 1193 i 1369.).
9.
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wspierającego podlegają zwrotowi łącznie z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu
wypłaty świadczenia wspierającego do dnia spłaty.
10.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odstąpić od żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranego
świadczenia wspierającego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin
płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności
dotyczące sytuacji osoby, której było ustalone prawo do świadczenia wspierającego.
Do nienależnie pobranego świadczenia wspierającego stosuje się odpowiednio przepisy
art. 84 ust. 8a-8e ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
11.
W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenie wspierające, należności,
o których mowa w ust. 2 i 9, wygasają.
Art. 30.
1.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), przy czym:
1)
jeżeli przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych w tych przypadkach wydaje decyzję;
2)
od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
zażalenie nie przysługuje;
3)
organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do sądu na zasadach
określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.6)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1981, 2052, 2262, 2270, 2289, 2328 i 2459, z 2022 r. poz. 1, 366, 480, 807, 830,
974, 1098, 1301, 1371, 1692, 1855, 1967, 2127, 2140, 2180, 2339, 2436, 2600 i 2687
oraz z 2023 r. poz. 289, 326, 403, 535, 556, 614, 739, 803 i 852.). Przepisy art. 83 ust. 3 i 5-7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych stosuje się odpowiednio.
3.
W postępowaniu z odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia
wspierającego nie podlega kontroli sądowej decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia.
4.
W przypadku oparcia odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia
wspierającego wyłącznie na zarzutach dotyczących decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia, sąd odrzuca odwołanie.
Rozdział 5
Finansowanie świadczenia wspierającego
Art. 31.
1.
Świadczenie wspierające, w tym koszty jego obsługi, oraz składki na ubezpieczenia
zdrowotne, a także składki, o których mowa w art. 6 ust. 1, są finansowane z budżetu
państwa.
2.
Koszty obsługi, o których mowa w ust. 1, wynoszą 1% kwoty przeznaczonej na wypłatę
świadczenia wspierającego.
3.
Zwroty nienależnie pobranych świadczeń wspierających w trakcie danego roku budżetowego
nie mają wpływu na wysokość kosztów obsługi, o których mowa w ust. 2.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek ministra właściwego do
spraw rodziny, działającego w porozumieniu z właściwymi dysponentami części budżetowych,
może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych między częściami budżetu państwa,
działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków, z przeznaczeniem na zadania
wynikające z niniejszej ustawy.
5.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych w ramach części, której
dysponentem jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z przeznaczeniem na zadania
wynikające z niniejszej ustawy.
6.
Wydatki zaplanowane na zadania wynikające z niniejszej ustawy, w częściach budżetowych,
z wyłączeniem rezerw celowych, oraz przeniesione w trybie, o którym mowa w ust. 4
i 5, nie mogą być przeznaczane na realizację innych zadań.
Art. 32.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych sporządza sprawozdanie rzeczowo-finansowe z wykonywania
zadań z zakresu świadczenia wspierającego za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia
danego roku i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw rodziny, drogą elektroniczną,
w sposób określony przez tego ministra, w terminie do dnia 15 lutego roku następującego
po roku, za który jest przekazywane sprawozdanie.
2.
Sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu realizacji ustawy są
przekazywane zgodnie ze wzorami udostępnionymi drogą elektroniczną przez ministra
właściwego do spraw rodziny.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny może, w szczególnie uzasadnionych przypadkach,
wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o sporządzenie i przekazanie sprawozdań
z wykonywania zadań z zakresu świadczenia wspierającego w innych terminach i za inne
okresy niż określone w ust. 1.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach
Art. 33.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.7)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1981, 2052, 2262, 2270, 2289, 2328 i 2459, z 2022 r. poz. 1, 366, 480, 807, 830,
974, 1098, 1301, 1371, 1692, 1855, 1967, 2127, 2140, 2180, 2339, 2436, 2600 i 2687
oraz z 2023 r. poz. 289, 326, 403, 535, 556, 614, 739, 803 i 852.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 461 w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze
właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji
wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw
orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, jak również występująca
z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w
art. 476 § 3.
”
;
2)
w art. 476 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na
skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy,
w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia
ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami
lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi
w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
”
;
3)
w art. 4778 w § 2 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.
”
;
4)
w art. 4779:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Odwołania od decyzji organów rentowych lub orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw
orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanych przez ten zespół, wnosi się na
piśmie do organu lub zespołu, który wydał decyzję lub orzeczenie, lub do protokołu
sporządzonego przez ten organ lub zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji
lub orzeczenia.
”
,
b)
§ 5 otrzymuje brzmienie:
„
§ 5.
Ubezpieczony lub osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, może również
wnieść odwołanie - z wyłączeniem odwołania, o którym mowa w § 4 - do protokołu w sądzie
właściwym do rozpoznania sprawy albo w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania ubezpieczonego
lub osoby odwołującej się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o
niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół.
”
;
5)
w art. 47710 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji lub orzeczenia, zwięzłe
przytoczenie zarzutów oraz wniosków i ich uzasadnienie oraz podpis ubezpieczonego
albo osoby odwołującej się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, albo przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika ubezpieczonego albo osoby odwołującej się od orzeczenia wojewódzkiego
zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół.
”
;
6)
w art. 47711 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Stronami są ubezpieczony, osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu
do spraw orzekania o niepełnosprawności lub decyzji wydanej przez ten zespół, inna
osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy, wojewódzki
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności i zainteresowany.
”
;
7)
w art. 47713 w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw
orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten
zespół, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia
uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania
w całości lub w części.
”
;
8)
w art. 47714:
a)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną
decyzję organu rentowego lub zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności lub decyzję tego zespołu i orzeka co do istoty sprawy.
”
,
b)
w § 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub
niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności
lub decyzji przez ten zespół, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ
lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając
o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy.
”
,
c)
§ 6 otrzymuje brzmienie:
„
§ 6.
W sprawie, w której wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw
orzekania o niepełnosprawności lub wydanej przez ten zespół decyzji, sąd nie orzeka
co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności
lub na podstawie nowych okoliczności wpływających na poziom potrzeby wsparcia, które
powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia lub decyzji. W tym przypadku
sąd uchyla orzeczenie lub decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu
zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności i umarza postępowanie.
”
;
9)
w art. 833 § 6 otrzymuje brzmienie:
„
§ 6.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne,
pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia
z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze, świadczenie
dobry start, jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1329 oraz z 2022 r. poz. 2140), rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 883), dofinansowanie obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym
lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat
3
(Dz. U. z 2023 r. poz. 204), dodatek osłonowy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 759), dodatek węglowy, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 141, 295 i 1234), dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła
i dodatek dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania
niektórych źródeł ciepła, o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych
źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
(Dz. U. poz. 1967, z późn. zm.8)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 2127, 2185, 2236,
2243 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 877 i 1234.), dodatek elektryczny, o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie
odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 269, 295 i 1234), refundacja podatku VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców
paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
(Dz. U. poz. 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 556 i 1234), a także świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429).
”
.
Art. 34.
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2022 r. poz. 479, z późn. zm.9)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1301, 1692, 1967, 2127, 2180, 2600, 2640 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 556, 614,
852, 1059, 1130, 1193 i 1369.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 10 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne,
pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia
z pomocy społecznej, świadczenie wychowawcze, jednorazowe świadczenie, o którym mowa
w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1329 oraz z 2022 r. poz. 2140), rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 883), dofinansowanie obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym
lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat
3
(Dz. U. z 2023 r. poz. 204), dodatek osłonowy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 759), dodatek węglowy, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 141, 295 i 1234), dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła
i dodatek dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystania
niektórych źródeł ciepła, o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych
źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
(Dz. U. poz. 1967, z późn. zm.10)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 2127, 2185, 2236,
2243 i 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 877 i 1234.), dodatek elektryczny, o którym mowa w ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie
odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 269, 295 i 1234), refundacja podatku VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców
paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
(Dz. U. poz. 2687 oraz z 2023 r. poz. 295, 556 i 1234) oraz świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429)
”
;
2)
w art. 80 w § 2a w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu:
„
3)
świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
”
.
Art. 35.
W ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2023 r. poz. 208, 337 i 641) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 uchyla się ust. 5-7;
2)
w art. 4 uchyla się ust. 3;
3)
w art. 16:
a)
w ust. 2 uchyla się pkt 4,
b)
w ust. 3 wyrazy „ust. 2 pkt 1, 2 i 4” zastępuje się wyrazami „ust. 2 pkt 1 i 2”;
4)
w art. 39a uchyla się ust. 5;
5)
w art. 64 w ust. 5 uchyla się pkt 2.
Art. 36.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.11)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28, 185, 326, 605, 641, 658, 825, 1059, 1114,
1130, 1407 i 1414.) w art. 21 w ust. 1 po pkt 8d dodaje się pkt 8e w brzmieniu:
„
8e)
świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429);
”
.
Art. 37.
W ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych
oraz ich rodzin
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2528 oraz z 2023 r. poz. 347 i 658) art. 35a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 35a.
1.
Wojskowy organ emerytalny wymienia dane dotyczące żołnier …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.