Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, me

Elektronicznie podpisany przez Beata Jaszczyk Data: 2010.10.21 11:15:41 +02'00' Dziennik Ustaw Nr 195 — 14300 — Poz. 1296 1296 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, mechanik maszyn i urządzeń drogowych, technik administracji, technik drogownictwa, technik ekonomista, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik pojazdów samochodowych, technik poligraf i technik turystyki wiejskiej Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 2) introligator — symbol cyfrowy 734[02]; 3) mechanik maszyn i urządzeń drogowych — symbol cyfrowy 833[01]; 4) technik administracji — symbol cyfrowy 343[01]; .go §

2. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374): 1) drukarz — symbol cyfrowy 825[01]; 5) technik drogownictwa — symbol cyfrowy 311[45]; 6) technik ekonomista — symbol cyfrowy 341[02]; 7) technik ochrony fizycznej osób i mienia — symbol cyfrowy 515[01]; 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji 8) technik pojazdów samochodowych — symbol cyfrowy 311[52]; 9) technik poligraf — symbol cyfrowy 311[28]; 10) technik turystyki wiejskiej — symbol cyfrowy 341[08]. w. rcl rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz.
4. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia. §
5. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. (poz. 1296) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE DRUKARZ ww SYMBOL CYFROWY 825[01] I. OPIS ZAWODU 5) rozróżniać podstawowe maszyny poligraficzne;
6. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 6) rozróżniać i przygotowywać podłoża i farby do drukowania; 1) posługiwać się terminologią poligraficzną; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 3) charakteryzować podstawowe procesy poligraficzne; 4) charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów poligraficznych; 7) charakteryzować podstawowe techniki drukowania; i dodatkowe 8) określać budowę i zasady działania maszyn drukujących oraz urządzeń pomocniczych; 9) przygotowywać i obsługiwać maszyny drukujące; 10) określać zasady drukowania nakładu; — 14301 — 11) obsługiwać systemy sterowania procesem drukowania; 12) obsługiwać urządzenia i przyrządy kontrolno-pomiarowe; 13) eksploatować maszyny drukujące zgodnie z instrukcją obsługi; Poz. 1296
7. Zawód drukarz jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć wybranych technik i technologii drukowania. v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 II. BLOKI PROGRAMOWE 14) wykonywać logiczne; podstawowe operacje techno- 15) stosować techniki komputerowego wspomagania procesów drukarskich; 16) określać zasady wykonywania form drukowych; 1) podstawy poligrafii; 2) technologia drukowania; 3) podstawy działalności zawodowej. .go 17) określać przyczyny powstawania wad odbitek drukarskich oraz sposoby ich usuwania; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 18) przestrzegać norm dotyczących zapewnienia jakości produkcji i wyrobów poligraficznych; 19) oceniać estetykę i jakość odbitek drukarskich; 20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
8. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią poligraficzną; 2) czytać rysunki techniczne; 3) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 4) rozróżniać podstawowe procesy i wyroby poligraficzne; w. rcl 22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; BLOK: PODSTAWY POLIGRAFII 23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 26) korzystać z różnych źródeł informacji; 27) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 5) rozróżniać techniki drukowania; 6) charakteryzować materiały stosowane w procesach drukowania; 7) charakteryzować podstawowe maszyny i urządzenia poligraficzne; 8) oceniać estetykę i jakość odbitek drukarskich.
9. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) terminologia poligraficzna; 2) podstawy rysunku technicznego; 3) dokumentacja techniczna i technologiczna; ww
10. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie drukarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) przygotowanie i obsługa maszyn drukujących; 2) sterowanie maszynami drukującymi; 4) procesy poligraficzne; 5) wyroby poligraficzne; 6) podstawy projektowania wyrobów poligraficznych; 3) przygotowanie do drukowania materiałów i form drukowych; 7) podstawy procesów drukowania; 4) wykonywanie i kontrolowanie procesu drukowania; 9) materiały poligraficzne; 5) prowadzenie kontroli jakości odbitek drukarskich. 8) techniki drukowania; 10) maszyny i urządzenia poligraficzne; 11) estetyka i jakość wyrobów poligraficznych. Dziennik Ustaw Nr 195 — 14302 — Poz. 1296 BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
11. Cele kształcenia
12. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją technologiczną, normami i instrukcjami obsługi maszyn do drukowania; 2) charakteryzować technologie wykonywania form drukowych; v.p l BLOK: TECHNOLOGIA DRUKOWANIA Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 4) przygotowywać i stosować podstawowe i pomocnicze materiały do drukowania; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; .go 3) charakteryzować budowę oraz zasady działania maszyn drukujących; 5) przygotowywać podłoże i farby do procesu drukowania; 6) przygotowywać maszyny do drukowania; 7) posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi; 8) użytkować i obsługiwać maszyny drukujące; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 9) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 10) drukować na maszynach w technice offsetowej; 10) komunikować się i współpracować w zespole; w. rcl 9) określać zasady drukowania nakładu; 11) rozpoznawać przyczyny powstawania wad odbitek drukarskich oraz określać sposoby ich usuwania; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 12) oceniać jakość wykonywanych prac; 12) podejmować decyzje; 13) użytkować komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem. 13) doskonalić umiejętności zawodowe;
13. Treści kształcenia (działy programowe) 15) przestrzegać zasad etyki. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
14. Treści kształcenia (działy programowe) 1) dokumentacja technologiczna; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 2) formy drukowe i technologie wykonywania form drukowych; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 3) normy i instrukcje obsługi maszyn drukujących; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) pomocnicze materiały do drukowania; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; ww 5) podłoża drukowe; 6) farby drukowe; 7) maszyny drukujące; 8) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 9) eksploatacja maszyn drukujących; 10) proces technologiczny drukowania; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) elementy ergonomii; 8) środki ochrony indywidualnej; 11) drukowanie w technice offsetowej; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 12) wady druków; 10) zasady i metody komunikowania się; 13) ocena jakości wykonywanych prac; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 14) techniki komputerowe w procesach drukowania. 12) etyka. — 14303 — III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Poz. 1296 11) tablice: kroje pism, przykłady kompozycji tekstu i grafiki; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 12) zestaw podstawowej literatury tematycznej. Podstawy poligrafii 20 Pr a cowa nia ma te r ia łozna wstwa po w i n n a by ć wy posa żona w: Technologia drukowania 55 1) komputer z dostępem do Internetu; Podstawy działalności zawodowej 5 2) projektor multimedialny, ekran; Razem 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 5) stanowisko do czerpania papieru; 6) wzorniki papieru; .go w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. 4) zestaw materiałów do pisania, drukowania i oprawiania (papirus, pergamin); IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI 7) wzorniki farb drukarskich; 8) zestaw przykładowych form drukowych, właściwych dla różnych technik drukowania; 9) wzorniki materiałów introligatorskich; Do realizacji treści kształcenia w zawodzie ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 10) zestaw przykładowych opraw introligatorskich; 11) materiały informacyjne firm produkujących i sprzedających materiały poligraficzne; 2) pracownia materiałoznawstwa; 12) zestaw materiałów stosowanych w poligrafii; w. rcl 1) pracownia projektowania graficznego; 3) pracownia maszynoznawstwa; 4) pracownia technologii drukowania; 13) urządzenia kontrolno-pomiarowe; 14) zestaw podstawowej literatury tematycznej. 5) pracownia komputerowa; Pr a cownia ma szy nozna wstwa by ć wy posa żona w: 6) warsztaty szkolne. 1) komputer z dostępem do Internetu; Pr a c ow nia pro j ekto wan i a g rafi cz n e go pow i n na by ć w y po saż o n a w: 2) projektor multimedialny, ekran; 1) komputer z dostępem do Internetu; 2) stanowiska przystosowane do wykonywania rysunków, szkiców, projektów (jedno stanowisko dla jednego ucznia); po w i n n a 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); 4) multimedialne animacje działania części maszyn i zespołów w maszynach; 5) modele części maszyn; 6) schematy lub modele maszyn i urządzeń drukujących; 4) tablicę (czarną, białą bezpyłową, magnetyczną lub korkową); 7) katalogi maszyn i części maszyn drukujących; ww 3) projektor multimedialny, ekran; 5) materiały ilustracyjne dotyczące grafiki i liternictwa; 8) instrukcje obsługi maszyn drukujących; 9) filmy: budowa, zasady działania, regulacji i konserwacji maszyn drukujących; 6) zestaw materiałów dotyczących: brył, perspektywy, wymiarowania, tolerancji; 10) zestaw podstawowej literatury tematycznej. 7) materiały i narzędzia rysunkowe i malarskie; Pr a cownia te chnologii dr ukowa nia po w i n na by ć wy posa żona w: 8) oryginały i reprodukcje grafiki; 1) komputer z dostępem do Internetu; 9) przykłady wyrobów poligraficznych; 2) projektor multimedialny, ekran; 10) projekty graficzne i typograficzne; 3) kserograf; — 14304 — 4) plansze i prezentacje multimedialne ilustrujące technologie procesów przygotowawczych, drukowania, introligatorskich i uszlachetniania (prepress, press, postpress); 5) zestaw półproduktów i wyrobów poligraficznych; 6) schematy procesów technologicznych; 7) dokumentacje technologiczne; Poz. 1296 3) specjalistyczne oprogramowanie użytkowe; 4) projektor multimedialny, ekran; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 5) tablicę białą bezpyłową; 6) drukarki; 7) skanery; 8) zestaw podstawowej literatury tematycznej. 8) zestaw form drukowych i materiałów poligraficznych; 9) małogabarytowe urządzenia drukujące; Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: 1) komputer z dostępem do Internetu; 10) katalogi farb drukarskich; 2) projektor multimedialny, ekran; .go 11) katalogi maszyn i urządzeń poligraficznych; 12) materiały dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w poligrafii; 13) densytometr, przyrządy kontrolno-pomiarowe; 14) normy PN-ISO, ISO; 4) stanowiska do prac poligraficznych; 5) maszyny i urządzenia poligraficzne; 6) offsetowe maszyny drukujące; 15) komputerowe programy symulacyjne; 16) czasopisma poligraficzne; 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); 7) narzędzia i przyrządy pomiarowe; 8) materiały poligraficzne; 9) instrukcje stanowiskowe; 17) zestaw podstawowej literatury tematycznej. w. rcl 10) normy PN-ISO, ISO. Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w : 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE INTROLIGATOR ww SYMBOL CYFROWY 734[02] I. OPIS ZAWODU 5) charakteryzować procesy introligatorskie;
15. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 6) charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów poligraficznych; 1) posługiwać się terminologią poligraficzną; 7) rozróżniać i przygotowywać materiały do prac introligatorskich; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 8) rozróżniać podstawowe maszyny poligraficzne; 3) charakteryzować podstawowe procesy poligraficzne; 4) rozróżniać podstawowe techniki drukowania; 9) określać budowę oraz zasady działania urządzeń i maszyn introligatorskich; 10) wykonywać podstawowe operacje introligatorskie; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14305 — 11) oceniać estetykę i jakość wyrobów poligraficznych; Poz. 1296 II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 13) wykonywać pakowanie i ekspedycję wyrobów poligraficznych; 1) podstawy poligrafii; v.p l 12) eksploatować maszyny i urządzenia introligatorskie; 14) przestrzegać norm dotyczących zapewnienia jakości produkcji i wyrobów introligatorskich i wdrażać je; 2) technologia introligatorstwa; 15) gospodarować racjonalnie materiałami, energią i urządzeniami; BLOK: PODSTAWY POLIGRAFII 3) podstawy działalności zawodowej.
16. Cele kształcenia 16) wykorzystywać techniki komputerowe w procesach wytwarzania wyrobów poligraficznych; .go 17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 20) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 2) czytać rysunki techniczne; 3) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 4) rozróżniać podstawowe procesy i wyroby poligraficzne; 5) rozróżniać techniki drukowania; 6) określać podstawowe operacje introligatorskie; w. rcl 21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 1) posługiwać się terminologią poligraficzną; 22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 23) korzystać z różnych źródeł informacji; 24) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
17. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie introligator powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) przygotowanie materiałów, półproduktów i wyrobów introligatorskich; 7) charakteryzować maszyny poligraficzne; 8) rozróżniać materiały stosowane w procesach drukowania i introligatorskich; 9) rozróżniać materiały stosowane w introligatorstwie; 10) oceniać estetykę i jakość półproduktów i wyrobów poligraficznych.
18. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) terminologia poligraficzna; 2) podstawy rysunku technicznego; 3) dokumentacja techniczna i technologiczna; 3) wykonywanie operacji introligatorskich; 4) procesy poligraficzne; 4) prowadzenie kontroli jakości półproduktów i wyrobów introligatorskich. 5) wyroby poligraficzne; ww 2) przygotowanie i obsługa maszyn i urządzeń introligatorskich;
19. Zawód introligator jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 6) podstawy procesów introligatorskich; 7) materiały poligraficzne; 8) podstawy projektowania wyrobów poligraficznych; 1) introligatorstwa rzemieślniczego; 9) maszyny i urządzenia poligraficzne; 2) introligatorstwa przemysłowego. 10) estetyka i jakość wyrobów poligraficznych. Dziennik Ustaw Nr 195 — 14306 — Poz. 1296 5) półprodukty i wyroby introligatorskie;
20. Cele kształcenia 6) eksploatacja maszyn i urządzeń introligatorskich; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją technologiczną, normami i instrukcjami obsługi maszyn introligatorskich; 2) planować sposób wykonania i estetykę wyrobu introligatorskiego; 3) charakteryzować wyroby introligatorskie; 7) technologie introligatorskie; 8) operacje introligatorskie; 9) druki luźne, łączone; 10) oprawy, typy opraw; 11) kontrola jakości wyrobów introligatorskich na poszczególnych etapach produkcji; 12) przygotowywanie wyrobów do ekspedycji; 13) techniki komputerowe w procesach introligatorskich. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ .go 4) dobierać materiały stosowane w introligatorstwie; v.p l BLOK: TECHNOLOGIA INTROLIGATORSTWA 5) charakteryzować budowę oraz zasady działania introligatorskich urządzeń, maszyn, linii potokowych; 6) określać możliwości techniczne maszyn i urządzeń introligatorskich; 7) eksploatować urządzenia i maszyny introligatorskie; 8) charakteryzować etapy procesów introligatorskich; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; w. rcl 9) wykonywać operacje jednostkowe ręcznie i maszynowo;
21. Cele kształcenia 10) wykonywać obróbkę arkuszy; 11) wykonywać obróbkę wkładów; 12) wykonywać i zdobić okładki; 13) wykonywać oprawy; 14) wykonywać produkty galanteryjne; 15) wykonywać uszlachetnianie druków; 16) wykonywać wyroby w postaci druków luźnych, łączonych; 17) wykonywać oprawy; 18) przeprowadzać kontrolę jakości wyrobów introligatorskich na poszczególnych etapach produkcji; ww 19) przygotowywać wyroby do ekspedycji; 20) użytkować specjalistyczne programy.
22. Treści kształcenia (działy programowe) 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 9) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 10) komunikować się i współpracować w zespole; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 12) podejmować decyzje; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 15) przestrzegać zasad etyki. 1) dokumentacja technologiczna;
23. Treści kształcenia (działy programowe) 2) projektowanie wyrobów introligatorskich; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) materiały stosowane w introligatorstwie; 4) normy i instrukcje obsługi maszyn introligatorskich; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; — 14307 — 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) elementy ergonomii; Poz. 1296 3) projektor multimedialny, ekran; 4) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 5) materiały ilustracyjne dotyczące grafiki, liternictwa, zdobienia; 6) zestaw materiałów dotyczących brył, perspektywy; 7) materiały i narzędzia rysunkowe i malarskie; 8) środki ochrony indywidualnej; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 8) oryginały i reprodukcje grafiki; 9) wyroby poligraficzne; 10) projekty graficzne i typograficzne; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 11) tablice: kroje pism, przykłady kompozycji tekstu i grafiki; 12) etyka. .go 10) zasady i metody komunikowania się; 12) zestaw podstawowej literatury tematycznej. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Pr a cownia ma te r ia łozna wstwa by ć wy posa żona w: pow i n n a 1) komputer z dostępem do Internetu; 20 2) projektor multimedialny, ekran; Technologia introligatorstwa 55 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); Podstawy działalności zawodowej 5 4) zestaw przyrządów i materiałów do pisania, drukowania i oprawiania (papirus, pergamin); w. rcl Podstawy poligrafii Razem 5) stanowisko do czerpania papieru; 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 6) wzorniki papieru; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. 7) wzorniki farb drukarskich; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 10) zestaw przykładowych opraw introligatorskich; TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 8) zestaw przykładowych form drukowych właściwych dla różnych technik drukowania; 9) wzorniki materiałów introligatorskich; 11) materiały informacyjne firm produkujących i sprzedających materiały poligraficzne; 12) zestaw materiałów pomocniczych stosowanych w poligrafii; 13) urządzenia kontrolno-pomiarowe; 2) pracownia materiałoznawstwa; 14) zestaw podstawowej literatury tematycznej. ww 1) pracownia projektowania graficznego; 3) pracownia maszynoznawstwa; 4) pracownia technologii introligatorstwa; 5) pracownia komputerowa; 6) warsztaty szkolne. Pr a c ow nia pro j ekto wan i a g rafi cz n e go pow i n na by ć w y po saż o n a w: 1) komputer z dostępem do Internetu; 2) stanowiska do wykonywania rysunków, szkiców i projektów (jedno stanowisko dla jednego ucznia); Pr a cownia ma szy nozna wstwa by ć wy posa żona w: pow i n n a 1) komputer z dostępem do Internetu; 2) projektor multimedialny, ekran; 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); 4) multimedialne animacje działania maszyn i zespołów w maszynach; 5) modele części maszyn; 6) schematy lub modele maszyn i urządzeń poligraficznych; — 14308 — 7) katalogi maszyn i części maszyn introligatorskich; 8) instrukcje obsługi maszyn introligatorskich; Poz. 1296 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 3) projektor multimedialny, ekran; 9) filmy dotyczące budowy, zasad działania, regulacji i konserwacji maszyn introligatorskich; 10) zestaw podstawowej literatury tematycznej. Pr a c ow nia tech n o l o g i i i n tro l i g ator stwa p o w inna by ć wyp o saż o n a w: 4) tablicę białą bezpyłową; 5) specjalistyczne oprogramowanie przeznaczone do obróbki i przygotowania materiałów do drukowania; 6) drukarki; 1) komputer z dostępem do Internetu; 7) skanery; 2) projektor multimedialny, ekran; 8) zestaw podstawowej literatury tematycznej. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: .go 3) plansze i prezentacje multimedialne ilustrujące technologie procesów przygotowawczych, drukowania, introligatorskich i uszlachetniania (prepress, press, postpress); 1) komputer z dostępem do Internetu; 4) zestaw półproduktów i wyrobów poligraficznych; 2) projektor multimedialny, ekran; 5) schematy procesów technologicznych; 3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową); 6) dokumentacje technologiczne; 4) maszyny i urządzenia introligatorskie; 5) narzędzia introligatorskie; 8) małogabarytowe urządzenia introligatorskie; 6) materiały introligatorskie; 9) zestaw materiałów introligatorskich; 7) półprodukty i wyroby poligraficzne; w. rcl 7) zestaw form drukowych i materiałów poligraficznych; 10) katalogi maszyn i urządzeń poligraficznych; 8) schematy technologiczne maszyn; 11) materiały dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w poligrafii; 9) dokumentację technologiczną; 12) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 10) instrukcje obsługi maszyn; 11) narzędzia do regulacji maszyn; 13) normy PN-ISO, ISO; 12) środki transportu wewnętrznego; 14) czasopisma poligraficzne; 13) normy PN-ISO, ISO. 15) zestaw podstawowej literatury tematycznej. Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w : ww 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK MASZYN I URZĄDZEŃ DROGOWYCH SYMBOL CYFROWY 833[01] I. OPIS ZAWODU
24. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) dokonywać prawidłowego doboru materiałów do robót drogowych i mostowych; 2) dobierać i użytkować narzędzia, sprzęt i urządzenia, stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, których użytkowanie nie wymaga posiadania dodatkowych uprawnień; 3) sporządzać proste szkice części maszyn; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14309 — Poz. 1296 26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 5) czytać normy i instrukcje; 27) korzystać z różnych źródeł informacji; 6) ustalać ilość materiałów potrzebnych do wykonywania robót drogowych i mostowych; 28) prowadzić działalność gospodarczą. 7) przygotowywać mieszanki mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne, zgodnie z recepturami; 8) wykonywać nawierzchnie drogowe i nawierzchnie na drogowych obiektach inżynierskich; 9) utrzymywać drogi i drogowe obiekty inżynierskie; 10) wykonywać remonty i przebudowę dróg i drogowych obiektów inżynierskich; v.p l 4) korzystać z dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR); Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
25. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie mechanik maszyn i urządzeń drogowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywanie robót drogowych i mostowych z użyciem maszyn do robót ziemnych i drogowych; 12) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, według ich budowy i przeznaczenia; 2) demontaż nawierzchni drogowych, w tym nawierzchni na drogowych obiektach inżynierskich; .go 11) wykonywać przedmiary i obmiary robót drogowych i mostowych; 13) interpretować zasady działania oraz posługiwać się instrukcjami użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 4) utrzymywanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich zgodnie z dokumentacją techniczną; 5) instalowanie, uruchamianie i przemieszczanie maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; w. rcl 14) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 3) układanie nawierzchni drogowych, w tym nawierzchni na drogowych obiektach inżynierskich; 15) rozpoznawać podstawowe materiały eksploatacyjne i charakteryzować ich własności; 16) obsługiwać wybrane maszyny do robót ziemnych i drogowych w zakresie umożliwiającym nabycie uprawnień do ich obsługi; 17) stosować wymienność zespołów i części maszyn i urządzeń; 18) wykonywać nieskomplikowane naprawy maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 6) przeprowadzanie przeglądów technicznych, ocenianie stanu technicznego, prowadzenie napraw bieżących maszyn do robót ziemnych i drogowych; 7) konserwowanie i przygotowywanie do transportu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 8) przygotowanie do napraw średnich i głównych maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych. II. BLOKI PROGRAMOWE 20) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 1) technologia robót drogowych i mostowych; ww 19) wykonywać próby kontrolne maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych przed rozpoczęciem pracy i po naprawie; 22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) budowa i eksploatacja maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych; 3) podstawy działalności zawodowej. 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT DROGOWYCH I MOSTOWYCH 24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
26. Cele kształcenia 25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: Dziennik Ustaw Nr 195 — 14310 — Poz. 1296 22) wykonywać konserwację elementów konstrukcji stalowych; 2) rozróżniać i dobierać materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych, określać ich cechy techniczne i przydatność oraz składować je i transportować na wyznaczone miejsce robót; 25) układać w deskowaniu mieszankę betonową; 3) zamawiać i rozliczać na stanowisku pracy materiały do robót drogowych i mostowych; v.p l 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy w zakresie robót drogowych i mostowych, zgodnie z zasadami organizacji pracy, wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony środowiska i wymaganiami ergonomii; 23) demontować konstrukcje stalowe; 24) wykonywać proste deskowania; 26) wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę drewna w zakresie operacji podstawowych; 27) montować proste elementy konstrukcji drewnianych: belki, słupy, ściany; 4) posługiwać się narzędziami, sprzętem i urządzeniami do robót drogowych i mostowych, niewymagającymi posiadania dodatkowych uprawnień; 28) kontrolować jakość i prawidłowość wykonywanych przez siebie robót. 5) czytać dokumentację techniczną dróg i drogowych obiektów inżynierskich; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 6) wykonywać proste szkice budowlane; 1) wprowadzenie do zawodu; 7) posługiwać się normami i instrukcjami w zakresie wykonawstwa robót drogowych i mostowych; 2) podstawowe wiadomości o drogach i drogowych obiektach inżynierskich; 8) posługiwać się prostym sprzętem pomiarowym; 3) organizacja stanowiska pracy w zakresie robót drogowych i mostowych; .go
27. Treści kształcenia (działy programowe) 9) wykonywać przedmiary, pomiary inwentaryzacyjne oraz obmiary robót drogowych i mostowych; 5) materiały do robót drogowych i mostowych; w. rcl 10) ręcznie i mechanicznie przygotowywać mieszanki mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne według otrzymanych receptur; 4) zaplecze budowy; 11) transportować, układać i zagęszczać mieszankę mineralno-betonową i mineralno-bitumiczną oraz pielęgnować świeży beton i nawierzchnię bitumiczną w różnych porach roku; 12) wykonywać roboty związane z budową i utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynierskich zgodnie z technologią, normami i warunkami technicznymi; 13) wykonywać roboty drogowe i mostowe oraz roboty pomocnicze zgodnie z technologią, a także z zachowaniem dbałości o stan środowiska; 14) transportować na stanowisko pracy materiały budowlane do robót pomocniczych; ww 15) składować materiały budowlane do robót pomocniczych oraz magazynować sprzęt budowlany; 16) wykonywać proste roboty zbrojarskie i ciesielskie; 17) posługiwać się prostymi narzędziami ślusarskimi i wykonywać proste prace montażowe; 18) przygotowywać i montować zbrojenie nieskomplikowanych elementów żelbetowych; 19) przygotowywać podłoże do montowanego elementu stalowego; 20) czyścić powierzchnię i przygotowywać elementy stalowe do spawania; 21) wykonywać proste zabezpieczenia antykorozyjne zmontowanej konstrukcji stalowej; 6) narzędzia, sprzęt i urządzenia do robót drogowych i mostowych; 7) dokumentacje techniczne dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 8) normy i instrukcje dotyczące wykonawstwa robót drogowych i mostowych; 9) elementy miernictwa drogowego; 10) przedmiar i obmiar robót drogowych i mostowych; 11) układanie nawierzchni betonowych i bitumicznych; 12) budowa i utrzymanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 13) transport i składowanie prefabrykatów; 14) prefabrykowane konstrukcje betonowe i żelbetowe; 15) pomocnicze roboty przy montażu konstrukcji stalowych; 16) montaż prefabrykowanych konstrukcji drewnianych; 17) kontrola jakości wykonanych robót drogowych i mostowych; 18) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisy ochrony środowiska dotyczące robót montażowych, rozbiórkowych i pomocniczych. — 14311 — BLOK: BUDOWA I EKSPLOATACJA MASZYN I URZĄDZEŃ DO ROBÓT DROGOWYCH I MOSTOWYCH
28. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia: proces produkcyjny, proces technologiczny, maszyna, urządzenie, element maszyny, zespół, podzespół, mechanizm; 2) klasyfikować typowe maszyny i urządzenia techniczne według ich przeznaczenia i budowy; 17) charakteryzować procesy i czynniki mające wpływ na uszkodzenia urządzeń technicznych; 18) rozróżniać typowe niedomagania i uszkodzenia maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych oraz systematyzować je w relacji: postać — przyczyna — skutek; 19) wykonywać operacje monterskie, obsługowe i naprawcze, zgodnie z wymaganiami dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR); 20) posługiwać się narzędziami, przyrządami i urządzeniami stosowanymi w montażu i demontażu osprzętu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 21) rozróżniać i charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów eksploatacyjnych; .go 3) charakteryzować elementy maszyn i ich połączeń oraz analizować działania i budowę typowych mechanizmów z wykorzystaniem wiedzy z zakresu mechaniki technicznej; Poz. 1296 v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 4) rozróżniać i charakteryzować podstawowe połączenia rozłączne: gwintowane, wciskowe, klinowe, sworzniowe, wielowypustowe, rurowe; 5) rozróżniać podstawowe mechanizmy napędowe, części przesuwne oraz mechanizmy ruchu postępowego i obrotowego; 6) wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie napędów hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych; 23) dobierać materiały smarowe do łożysk, przekładni mechanicznych, silników spalinowych; 24) określać czynniki powodujące powstawanie korozji oraz rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania metali przed korozją; 25) charakteryzować procesy zużycia oraz starzenia maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych oraz przeciwdziałać im; w. rcl 7) charakteryzować i stosować typowe technologie łączenia materiałów i montażu elementów maszyn; 22) wyjaśniać istotę smarowania oraz systemy smarowania olejem i smarem stałym; 8) posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) maszyn i urządzeń; 26) dokonywać przeglądów bieżących i okresowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 9) klasyfikować maszyny i urządzenia do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 27) obsługiwać komputerowe urządzenia sterujące maszynami i urządzeniami do robót ziemnych i drogowych; 10) wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie typowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych. 11) rozróżniać maszyny do robót ziemnych i drogowych ze względu na ich rozwiązania konstrukcyjne i przeznaczenie;
29. Treści kształcenia (działy programowe) ww 12) odczytywać schematy instalacji elektrycznych oraz rozróżniać rodzaje obwodów występujących w instalacjach elektrycznych maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) charakterystyka produkcji urządzeń technicznych; 2) klasyfikacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 13) określać rolę i rodzaje elementów elektronicznych stosowanych w budowie maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 3) mechanizmy i elementy maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 14) charakteryzować warunki techniczne eksploatacji maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 4) budowa i zasady działania typowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 15) instalować, przygotowywać do pracy i przeprowadzać rozruch nowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 5) napędy i sterowania hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne; 16) kontrolować stan techniczny maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych oraz ich zespołów i elementów, stosując odpowiednie metody diagnozowania i weryfikacji; 6) instalacje elektryczne w maszynach i urządzeniach do robót ziemnych i drogowych; 7) podstawowe pojęcia eksploatacji urządzeń technicznych; — 14312 — 8) zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzeń elementów maszyn; 9) diagnostyka stanu technicznego maszyn i urządzeń; Poz. 1296
30. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 10) eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 11) podstawy projektowania procesów technologicznych montażu; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 12) zasady montażu i demontażu; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 13) fizykochemiczne podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 14) materiały i płyny eksploatacyjne; 7) elementy ergonomii; 15) korozja metali i powłoki ochronne; 17) zasady napraw maszyn i urządzeń; 18) organizacja prac naprawczych; .go 8) środki ochrony indywidualnej; 16) uszczelnienia techniczne; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 10) zasady i metody komunikowania się; 19) stanowiska i urządzenia obsługowo-naprawcze; 20) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych. 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 12) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ Nazwa bloku programowego w. rcl
31. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; ww 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 9) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 10) komunikować się i współpracować w zespole; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Technologia robót drogowych i mostowych 35 Budowa i eksploatacja maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych 40 Podstawy działalności zawodowej 5 Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na przygotowanie uczniów (słuchaczy) do uzyskania uprawnień do obsługi co najmniej jednej maszyny do robót drogowych lub ziemnych, spośród wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. Nr 118, poz. 1263). IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI 13) doskonalić umiejętności zawodowe; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 1) pracownia robót drogowych i mostowych; 15) przestrzegać zasad etyki. 2) pracownia rysunku i dokumentacji technicznej; 12) podejmować decyzje; — 14313 — 3) pracownia maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 4) pracownia komputerowa. Pr a c ow nia r o b ó t d ro g o wych i m o stowy ch p o w inna by ć wyp o saż o n a w: 1) próbki podstawowych materiałów i elementów do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 2) modele nawierzchni drogowych; Poz. 1296 4) przykładowe dokumentacje techniczne stosowane przy budowie dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych. v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 Pr a cownia ma szy n i ur zą dze ń do ro b ó t zie mny ch, budowla ny ch i dr ogowy ch po w i n na by ć wy posa żona w: 1) modele, plansze, filmy prezentujące maszyny do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 2) modele najczęściej występujących części maszyn; 3) modele mostów i innych drogowych obiektów inżynierskich; 4) instrukcje obsługi wybranych rodzajów maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych; .go 4) podstawowy sprzęt mierniczy stosowany podczas robót drogowych i mostowych; 3) filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo robót drogowych i mostowych; 5) urządzenia do oceniania stanu nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 6) modele, plansze i filmy instruktażowe dotyczące wykonawstwa robót drogowych i mostowych; 5) wzory dokumentacji techniczno-ruchowych (DTR) stosowanych przy eksploatacji maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych; 6) układy symulacyjne prezentujące zasady animacji, użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych. 8) komplety dokumentacji technicznych i instrukcji wykonania robót drogowych i mostowych; Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w: 9) atesty materiałów stosowanych w budowie dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 10) środki ochrony indywidualnej; 2) oprogramowanie wspomagające wykonywanie prostych rysunków technicznych budowlanych i maszynowych; w. rcl 7) podstawowe narzędzia i sprzęt do wykonywania robót drogowych i mostowych; 11) apteczkę z wyposażeniem do udzielania pierwszej pomocy; 12) fantom do resuscytacji i koc z folii aluminiowej. Pr a c ow nia rysu n ku i d o ku m en tacj i te chn i cz ne j pow inn a b yć wyp o saż o n a w: 1) stanowiska rysunkowe z kompletem przyborów rysunkowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) modele i plansze figur płaskich i brył; ww 3) komplety norm budowlanych i maszynowych dotyczących sporządzania rysunków; 3) drukarki (jedna drukarka na trzy stanowiska komputerowe). Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Specyficznym zagadnieniem związanym z praktyczną nauką zawodu jest nauka obsługi wybranych maszyn do robót ziemnych i drogowych w zakresie umożliwiającym uzyskanie uprawnień do ich obsługi. Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ADMINISTRACJI SYMBOL CYFROWY 343[01] I. OPIS ZAWODU 2) interpretować akty prawne właściwe dla urzędu;
32. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 3) załatwiać indywidualne sprawy administracyjne; 1) interpretować i stosować przepisy prawa; 4) uczestniczyć w przygotowywaniu projektów aktów normatywnych i administracyjnych oraz — 14314 — umów cywilnoprawnych i innych dokumentów właściwych dla urzędu; 5) przyjmować, segregować i klasyfikować dokumenty w jednostce organizacyjnej; Poz. 1296 28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 29) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 30) kierować zespołem pracowników; 7) stosować zasady obiegu dokumentacji zgodnie z instrukcją kancelaryjną; 31) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 8) przechowywać dokumenty zgodnie z obowiązującymi przepisami; 32) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 9) gromadzić i wykorzystywać informacje niezbędne przy prowadzeniu spraw administracyjnych; 33) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego; 10) stosować zasady obiegu dokumentów w urzędach administracji publicznej i przedsiębiorstwach; 34) prowadzić działalność gospodarczą. .go 6) prowadzić rejestr dokumentów przychodzących i wychodzących z jednostki organizacyjnej; 11) organizować przepływ informacji pomiędzy działami instytucji; 12) przygotowywać narady, zebrania, konferencje, sesje; 13) wyjaśniać istotę funkcjonowania władzy publicznej, rządowej i samorządowej;
33. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik administracji powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) gromadzenie i wykorzystywanie dokumentacji oraz informacji ekonomicznych i statystycznych; 2) prowadzenie spraw administracyjnych; w. rcl 14) posługiwać się podstawowymi pojęciami i kategoriami ekonomicznymi; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 15) interpretować procesy gospodarcze; 16) posługiwać się metodami analizy ekonomicznej, statystycznej, finansowej i księgowej; 17) sporządzać i posługiwać się podstawową dokumentacją finansowo-księgową jednostek organizacyjnych; 18) określać zasady organizacji i zarządzania przedsiębiorstwami; 19) sporządzać harmonogramy prac, szacować ich czasochłonność oraz analizować koszty; 20) obsługiwać interesantów zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego; 21) prezentować stanowisko urzędu; ww 22) użytkować urządzenia i sprzęt biurowy; 23) płynnie wypowiadać się w mowie i piśmie; 3) załatwianie skarg i wniosków kierowanych przez instytucje i osoby fizyczne; 4) przygotowywanie projektów aktów normatywnych i rozstrzygnięć; 5) organizowanie spotkań służbowych; 6) obsługiwanie interesantów i udzielanie informacji; 7) prowadzenie podstawowej dokumentacji finansowo-księgowej; 8) zestawianie danych statystycznych służących do analiz i sprawozdań statystycznych.
34. Zawód technik administracji jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania ucznia. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 24) prowadzić korespondencję, redagować pisma urzędowe, sporządzać sprawozdania, protokoły i notatki służbowe; 1) spraw lokalowych i ewidencji ludności; 25) kierować się zasadami praworządności oraz etyki i kultury zawodu; 3) spraw obywatelskich; 2) gospodarki nieruchomościami; 4) pomocy społecznej; 26) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 5) ochrony środowiska; 27) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 6) przygotowywania projektów działań współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej. Dziennik Ustaw Nr 195 — 14315 — Poz. 1296
35. Treści kształcenia (działy programowe) Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) prawny; v.p l II. BLOKI PROGRAMOWE 1) podstawowe pojęcia prawne; 2) rodzaje prawa stosowane w administracji; 2) ekonomiczny; 3) administracyjny; 3) stosowanie i przestrzeganie prawa; 4) praca biurowa; 4) władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza w Polsce; 5) podstawy działalności zawodowej. 5) źródła współczesnego konstytucjonalizmu; BLOK: PRAWNY 6) instytucje i porządek prawny w Unii Europejskiej;
36. Cele kształcenia 7) geneza praw oraz wolności obywatelskich i osobistych; .go Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 8) organy władzy i administracji rządowej; 1) rozróżniać i określać podstawowe pojęcia prawne; 9) administracja publiczna i prawo administracyjne; 2) rozróżniać podstawowe dziedziny i gałęzie prawa stosowane w administracji; 10) ogólne pojęcia prawa cywilnego; 3) korzystać z przepisów prawnych; 4) analizować i interpretować podstawowe akty prawne; 12) przepisy prawa dotyczące działalności gospodarczej; 13) prawne aspekty ochrony środowiska; 14) struktura i zadania samorządu terytorialnego; w. rcl 5) charakteryzować strukturę organów władzy państwowej oraz ich kompetencje; 11) prawo pracy i system zabezpieczenia społecznego; 6) charakteryzować instytucje i porządek prawny w Unii Europejskiej; 7) stosować prawno-administracyjne zasady zarządzania majątkiem publicznym; 8) gromadzić, analizować i oceniać informacje dotyczące jednostki organizacyjnej; 15) nadzór nad samorządem terytorialnym; 16) patologie społeczne. BLOK: EKONOMICZNY
37. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 10) określać podstawowe instytucje prawa cywilnego; 1) posługiwać się podstawowymi pojęciami ekonomicznymi; 11) rozróżniać formy własności i prawne zasady jej ochrony; 2) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 12) stosować przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego; 3) wyjaśniać zasady funkcjonowania sektora finansów publicznych; 13) stosować przepisy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych; 4) stosować zasady rachunkowości; ww 9) promować nowoczesny model administracji publicznej oparty na zasadzie służebnej roli wobec obywatela; 14) stosować przepisy prawa dotyczące działalności gospodarczej; 15) korzystać z różnych źródeł prawa; 16) wyjaśniać prawne aspekty ochrony środowiska; 17) interpretować i stosować przepisy prawa samorządu terytorialnego; 5) stosować klasyfikację budżetową; 6) sporządzać podstawową dokumentację księgową i finansową; 7) wypełniać formularze statystyczne; 8) obliczać i interpretować wskaźniki statystyczne; 9) obliczać podstawowe wielkości ekonomiczne; 18) aktualizować wiedzę prawniczą; 10) planować koszty i przychody; 19) zapobiegać korupcji i nadużywaniu władzy w środowisku pracy. 11) sporządzać harmonogramy prac prowadzonych przez jednostkę organizacyjną; — 14316 — 12) sporządzać kalkulacje; 13) dokonywać analizy ekonomicznej; 14) prowadzić działalność gospodarczą; 15) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej.
38. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 1296 10) określać sytuację prawno-administracyjną obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, obywatela jednego z państw Unii Europejskiej i cudzoziemca przebywającego w Rzeczypospolitej Polskiej; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 11) przedstawiać zasady porządku i bezpieczeństwa publicznego; 12) ustalać organ właściwy do rozpatrzenia sprawy; 13) planować przebieg załatwiania spraw; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia ekonomiczne; 2) tworzenie i podział dochodu narodowego; 15) gromadzić dowody i akty prawne dotyczące sprawy; 16) przeprowadzać wizję lokalną i rozprawę administracyjną; .go 3) zasady funkcjonowania gospodarki rynkowej; 14) stosować obowiązujące procedury obiegu dokumentów; 4) zasady funkcjonowania sektora finansów publicznych; 17) sporządzać sprawozdania, odpisy, protokoły, notatki służbowe; 5) opracowywanie materiału statystycznego; 18) redagować pisma urzędowe; 6) prezentacja i analiza danych statystycznych; 7) zasady księgowości ogólnej i budżetowej; 19) przygotowywać projekty aktów normatywnych i administracyjnych; 8) ewidencja operacji gospodarczych; 20) wykonywać kontrolę i nadzór administracyjny; 9) dokumentacja księgowa; 21) prowadzić egzekucję administracyjną; 22) stosować pieniężne i niepieniężne środki egzekucji; w. rcl 10) sprawozdania finansowe; 11) system cen w gospodarce rynkowej; 12) wskaźniki analizy ekonomicznej; 13) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. 23) sporządzać skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego; 24) rozpatrywać skargi i wnioski; 25) stosować procedury gospodarowania mieniem publicznym; BLOK: ADMINISTRACYJNY 26) przechowywać, zabezpieczać i przygotowywać do archiwizacji dokumenty; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 27) identyfikować główne podmioty życia społecznego w środowisku lokalnym; 1) określać istotę i zakres prawa administracyjnego; 28) wskazywać źródła konfliktów lokalnych; 2) identyfikować źródła prawa administracyjnego; 29) inicjować działania innowacyjne dostosowane do potrzeb społeczności lokalnej; 3) charakteryzować podstawowe instytucje prawa administracyjnego; 30) porównywać europejskie i polskie standardy prawa administracyjnego procesowego; ww
39. Cele kształcenia 4) wskazywać podmioty administrujące; 5) określać prawne formy działania administracji; 6) przedstawiać strukturę naczelnych i centralnych organów administracji państwowej; 31) opisywać europejskie modele administracji publicznej; 32) wyjaśniać zasady zarządzania jakością.
40. Treści kształcenia (działy programowe) 7) rozróżniać kompetencje administracji rządowej i samorządowej; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 8) przedstawiać prawa i obowiązki pracownika administracji; 1) istota i zakres prawa administracyjnego; 9) przedstawiać prawa, wolności oraz obowiązki człowieka i obywatela; 2) źródła prawa administracyjnego; 3) podstawowe instytucje prawa administracyjnego; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14317 — 4) podmioty administrujące; Poz. 1296 5) prawne formy działania administracji; 6) struktura naczelnych i centralnych organów administracji państwowej; v.p l 2) organizować stanowisko pracy administracyjno-biurowej zgodnie z wymaganiami ergonomii; 3) sporządzać zakres czynności i regulamin stanowiska pracy administracyjno-biurowej; 7) prawa i obowiązki pracownika administracji; 4) zarządzać czasem na stanowisku pracy administracyjno-biurowej; 8) zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika; 5) użytkować urządzenia i sprzęt biurowy; 9) kompetencje administracji rządowej i samorządowej; 10) prawa, wolności i obowiązki człowieka i obywatela; 6) korzystać z komputerowych programów użytkowych; 7) projektować bazy danych, korzystać z dostępnych baz danych; 8) stosować typowe programy graficzne; 11) porządek i bezpieczeństwo publiczne; 9) stosować obowiązujące procedury obiegu dokumentów biurowych; 13) zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego; 10) gromadzić i przechowywać dokumenty zgodnie z procedurami obowiązującymi w jednostce organizacyjnej; reglamentacja .go działalności 12) publicznoprawna gospodarczej; 14) akty normatywne zewnętrzne i wewnętrzne; 15) decyzja administracyjna a postanowienie; 16) ugoda administracyjna; 17) tryb i zasady wydawania zaświadczeń; 12) stosować techniki sporządzania estetycznego maszynopisu; 13) redagować treść pism zgodnie z obowiązującymi wzorami; w. rcl 18) postępowanie administracyjne specjalne (np. Ordynacja podatkowa); 11) stosować metodę mnemotechniczną w pisaniu na komputerze; 19) postępowanie egzekucyjne w administracji; 20) sądowa kontrola postępowania administracyjnego; 21) umowy cywilno- i publicznoprawne; 22) struktura organizacyjna urzędu, przedsiębiorstwa; 14) prowadzić korespondencję w sprawach służbowych; 15) obsługiwać interesantów zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego; 16) organizować narady, zebrania, konferencje, sesje; 17) sporządzać dokumentację spotkań służbowych; 23) zasady wykonywania prac kancelaryjnych; 18) stosować zasady obiegu dokumentacji przyjęte w jednostce organizacyjnej; 24) prowadzenie zbioru dokumentów i zasady ich archiwizacji; 19) korzystać z sieci informatycznych i poczty elektronicznej. 25) przyjmowanie, rozpatrywanie i załatwianie skarg i wniosków;
41. Treści kształcenia (działy programowe) 26) zasady gospodarowania mieniem publicznym; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: ww 27) zasady życia społecznego w środowisku lokalnym; 28) nadzór i kontrola nad działaniami administracji; 29) europejskie modele administracji publicznej; 1) organizacja biura i stanowiska pracy biurowej; 2) elementy ergonomii; 30) zasady zarządzania jakością. 3) charakterystyka i zasady działania urządzeń i sprzętu biurowego; BLOK: PRACA BIUROWA 4) komputerowe programy użytkowe;
42. Cele kształcenia 5) uruchamianie i wykorzystywanie grafiki komputerowej; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 6) obieg i przechowywanie dokumentów; 1) przedstawiać usytuowanie komórki organizacyjnej w strukturze jednostki organizacyjnej; 7) pisanie metodą mnemotechniczną; 8) wzory pism służbowych; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14318 — Poz. 1296 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 10) obsługiwanie interesantów; 4) prawo pracy i przepisy dotyczące działalności gospodarczej; 11) obieg informacji w jednostce organizacyjnej; v.p l 9) organizacja spotkań służbowych; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 12) zasady korzystania z sieci informatycznych i poczty elektronicznej; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 13) kształtowanie wizerunku jednostki organizacyjnej. 7) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 8) elementy fizjologii i higieny pracy; 9) zasady i metody komunikowania się;
43. Cele kształcenia 10) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych: czytania, pisania, rozumienia ze słuchu i mówienia; 1) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; .go Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 2) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 12) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 13) formy doskonalenia zawodowego; 3) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 14) etyka. 4) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 8) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 9) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 10) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 11) prowadzić negocjacje; 12) formułować na piśmie i ustnie oraz czytać i słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi w języku obcym związanych z realizacją zadań zawodowych; 13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Prawny w. rcl 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Nazwa bloku programowego 20 Ekonomiczny 20 Administracyjny 25 Praca biurowa 15 Podstawy działalności zawodowej 5 Razem 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI 14) podejmować decyzje; ww 15) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, oprogramowania użytkowego i doradztwa specjalistycznego; 16) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia prawa, ekonomii i administracji; 2) pracownia techniki biurowej; 17) przestrzegać zasad etyki. 3) pracownia komputerowa.
44. Treści kształcenia (działy programowe) Pr a cownia pr a wa , e konomii i a dmin i s t racji powinna by ć wy posa żona w: Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 2) metody poszukiwania pracy; 1) teksty aktów prawnych z komentarzami i orzecznictwem: Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu cywilnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy; — 14319 — 2) wzory wyciągów z rejestrów i ewidencji prowadzonych przez właściwe organy; 3) wzory testamentów; 4) wzory aktów normatywnych i administracyjnych; 5) wzory umów; 6) wzory pism procesowych w sprawach cywilnych; Poz. 1296 4) dyktafon; 5) kserokopiarkę i skaner; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 6) testery, bindownice, niszczarki, laminatory, sprzęt audiowizualny, kamery wideo; 7) materiały pomocnicze: segregatory, skoroszyty, teczki, obwoluty i przybory biurowe; 8) dziennik podawczy; 7) statuty związków zawodowych; 9) instrukcje kancelaryjne; 8) druki zamówień publicznych; 9) regulaminy wewnętrzne przedsiębiorstw; 10) wzory sprawozdania finansowego i statystycznego; 10) typowe formularze; 11) wykazy akt i akta spraw. Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w: .go 11) druki weksla i czeku; 12) teksty aktów prawnych regulujących ustrój i postępowanie przed sądami administracyjnymi; 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 13) statuty, instrukcje, regulaminy. 2) drukarki; Pr a c ow nia tech n i ki b i u ro wej p o wi n na by ć w y pos a ż ona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) telefon z automatyczną sekretarką; 4) programy specjalistyczne: finansowo-księgowe, kadrowo-płacowe, statystyczne. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk dla uczniów. w. rcl 3) faks — 2 sztuki; 3) pakiet programów użytkowych; Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK DROGOWNICTWA SYMBOL CYFROWY 311[45] I. OPIS ZAWODU
45. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki budowli, materiałoznawstwa, technologii budowlanej; ww 2) czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów konstrukcji budowlanych, dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 3) projektować nieskomplikowane odcinki dróg; 4) projektować nieskomplikowane drogowe obiekty inżynierskie; 5) rozpoznawać typowe materiały do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz określać ich właściwości; 6) klasyfikować elementy dróg i nawierzchni drogowych; 7) kontrolować stan nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich, wykrywać usterki oraz ustalać zakres robót naprawczych; 8) opracowywać procesy technologiczne i harmonogramy robót drogowych i mostowych; 9) organizować i prowadzić roboty związane z budową, remontem, przebudową i utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 10) stosować odpowiednie materiały do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 11) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy w zakresie robót drogowych, w tym prowadzonych na drogowych obiektach inżynierskich; 12) organizować zaplecza budowy; 13) określać zasady organizacji robót drogowych i mostowych; 14) korzystać z komputerowego oprogramowania wspomagającego prowadzenie robót drogowych i mostowych; 15) stosować zasady prowadzenia ruchu drogowego oraz sygnalizację drogową i urządzenia zabezpieczenia ruchu drogowego w czasie trwania robót drogowych; — 14320 — 16) rozpoznawać rodzaje gruntów budowlanych; 17) dokonywać pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, wytyczać i niwelować trasy komunikacyjne; Poz. 1296 2) dozorowanie pracy maszyn i urządzeń stosowanych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych oraz ocenianie ich stanu technicznego; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 3) przeprowadzanie kontroli jakości wykonywanych robót; 18) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, według ich budowy i przeznaczenia; 4) ocenianie stanu technicznego dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 19) oceniać efektywność i celowość stosowania maszyn do robót drogowych i mostowych; 5) kwalifikowanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich do naprawy; 20) prowadzić ewidencję dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 6) projektowanie nieskomplikowanych dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz sporządzanie ich dokumentacji konstrukcyjno-technologicznej; 7) projektowanie podstawowych procesów budowy, przebudowy i remontu dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz sporządzanie ich dokumentacji technologicznej; .go 21) opracowywać projekty planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich; 22) stosować zasady inżynierii ruchu; 23) stosować przepisy prawa budowlanego; 24) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 25) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 9) prowadzenie dokumentacji planistycznej i ewidencyjnej dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 10) opracowywanie projektów planów finansowych budowy, utrzymania oraz ochrony dróg i drogowych obiektów inżynierskich; w. rcl 26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 8) sporządzanie kosztorysów i dokumentacji technicznej wykonywanych prac; 27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 29) kierować zespołem pracowników; 30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego; ww 33) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
46. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik drogownictwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) organizowanie i nadzorowanie procesów budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem doboru materiałów, narzędzi i maszyn oraz parametrów technologicznych, zgodnie z dokumentacją; 11) wykonywanie robót interwencyjnych oraz bieżącej konserwacji dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 12) przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników; 13) utrzymywanie zieleni przydrożnej; 14) organizowanie zaopatrzenia w materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych, określanie ich cech technicznych i przydatności oraz warunków składowania i transportu na wyznaczone miejsce robót; 15) realizowanie zadań w zakresie inżynierii ruchu; 16) przeprowadzanie okresowych kontroli stanu technicznego dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz pomiarów parametrów charakteryzujących obciążenie ruchem drogowym; 17) prowadzenie racjonalnej gospodarki elementami odzyskanymi podczas robót drogowych i mostowych.
47. Zawód technik drogownictwa jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) nawierzchni lotniskowych; 2) autostrad; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14321 — 3) administracji drogowej; Poz. 1296 5) projektowania dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 15) wykonywać podstawowe pomiary sytuacyjne i wysokościowe oraz wyrównywanie pomiarów; 6) utrzymywania dróg i drogowych obiektów inżynierskich w stanach kryzysowych. 16) projektować i przenosić w teren elementy geometryczne drogi; 17) sporządzać podstawowe dokumentacje geodezyjno-kartograficzne na potrzeby drogownictwa; II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) wiedza budowlana; 4) podstawy działalności zawodowej. BLOK: WIEDZA BUDOWLANA
48. Cele kształcenia 18) rozróżniać podstawowe elementy drogi i nawierzchni drogowych oraz technologie ich wykonania; 19) rozpoznawać i charakteryzować typowe elementy konstrukcji budynków i instalacji budowlanych; .go 2) drogi i drogowe obiekty inżynierskie; 3) zarządzanie drogami; v.p l 4) projektowania rozwoju sieci drogowej; 14) posługiwać się przyrządami i instrumentami geodezyjnymi stosowanymi podczas budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 21) ustalać w terenie wymiary podstawy fundamentu i głębokość jego posadowienia; 22) oceniać prawidłowość zabezpieczenia skarp, nasypów i wykopów; 23) stosować przepisy prawa budowlanego i korzystać z norm stosowanych w budownictwie; 24) rozwiązywać proste problemy występujące podczas robót budowlanych. w. rcl 1) czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów konstrukcji budowlanych, dróg i drogowych obiektów inżynierskich zgodnie z normami stosowanymi w budownictwie; 20) stosować podstawowe technologie budowlane; 2) wykonywać rysunki dróg i drogowych obiektów inżynierskich z wykorzystaniem oprogramowania wspomagającego projektowanie; 3) rozpoznawać rodzaje gruntów budowlanych; 4) charakteryzować podłoża pod budowę drogi lub drogowego obiektu inżynierskiego;
49. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) normalizacja w rysunku technicznym; 2) rysunek techniczny budowlany; 3) podstawy projektowania dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 5) działanie sił w gruntach; 6) projektować skład mieszanek mineralno-betonowych i mineralno-bitumicznych; 6) materiały stosowane do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 7) rozróżniać podstawowe narzędzia i sprzęt budowlany oraz opisywać zakres ich stosowania; 7) narzędzia i sprzęt budowlany; ww 5) rozpoznawać, oceniać i właściwie użytkować materiały stosowane do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 8) określać zasady pracy podstawowych elementów konstrukcji budowlanych; 9) obliczać wielkości obciążeń i sił wewnętrznych w podstawowych elementach konstrukcji budowlanych; 10) łączyć elementy konstrukcji budowlanych; 11) wykorzystywać typowe elementy konstrukcji budowlanych stalowych i żelbetowych; 4) elementy dokumentacji technicznej; 8) podstawy mechaniki budowli — rozkłady sił; 9) konstruowanie i zbrojenie elementów konstrukcji budowlanych; 10) materiały na konstrukcje budowlane; 11) wytrzymałość materiałów budowlanych; 12) mury oporowe, ramy, łuki, sklepienia, kratownice; 12) wymiarować proste elementy żelbetowe; 13) geodezyjne przyrządy i instrumenty stosowane podczas budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 13) stosować w pracach projektowych normy i poradniki budowlane; 14) dokumentacje geodezyjno-kartograficzne w drogownictwie; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14322 — 15) budynki i ich rodzaje; Poz. 1296 16) elementy budynków i instalacje budowlane; v.p l 17) opracowywać procesy technologiczne robót naprawczych; 17) prace pomiarowe w terenie; 18) organizować pracę przy utrzymaniu dróg i drogowych obiektów inżynierskich w okresie zimowym; 18) bezpieczeństwo i higiena pracy podczas robót budowlanych; 19) pielęgnować nawierzchnie w zależności od pory roku; 19) ochrona środowiska, w tym ochrona przed rozprzestrzenianiem się hałasu i wibracji. 20) opracowywać procesy technologiczne budowy dróg kołowych i drogowych obiektów inżynierskich; BLOK: DROGI I DROGOWE OBIEKTY INŻYNIERSKIE 21) korzystać z norm stosowanych w budownictwie i instrukcji wykonania robót drogowych i mostowych;
50. Cele kształcenia 22) wykonywać roboty drogowe i mostowe zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisami ochrony przeciwpożarowej, z zachowaniem dbałości o stan środowiska; .go Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) opracowywać projekty organizacji, użytkowania i likwidowania terenu budowy do robót drogowych i mostowych, zgodnie z wymaganiami technologicznymi; 2) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu transportu kołowego; 3) rozpoznawać rodzaje i typy dróg kołowych oraz charakteryzować ich nawierzchnie; 24) przygotowywać mieszanki mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne według receptur; 25) transportować, układać i zagęszczać mieszanki mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne; 26) wykonywać przedmiary, pomiary inwentaryzacyjne oraz obmiary robót drogowych i mostowych; w. rcl 4) czytać dokumentację techniczną dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 23) zamawiać i rozliczać materiały do prowadzenia robót drogowych i mostowych; 5) określać rodzaje i funkcje elementów sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej i grzewczej zlokalizowanych w pasie drogowym; 27) wykonywać zabezpieczenia antykorozyjne konstrukcji stalowych; 6) rozpoznawać i wyjaśniać rolę elementów składowych dróg kołowych; 28) montować i demontować elementy konstrukcji pomocniczych; 7) określać przeznaczenie elementów drogi kołowej; 29) wykonywać deskowania elementów dróg i mostów; 8) projektować elementy układu geometrycznego drogi kołowej; 30) wykonywać montaż elementów stalowych; 9) projektować krótkie odcinki dróg kołowych i ich odwodnienie; 31) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 10) dobierać i charakteryzować urządzenia odwadniające; 32) interpretować zasady działania maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych oraz posługiwać się instrukcjami ich użytkowania i obsługi; ww 11) projektować drogowe obiekty inżynierskie i obliczać wielkości robót ziemnych; 12) rozróżniać i dobierać materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych, określać ich cechy techniczne i przydatność oraz składować je i transportować na wyznaczone miejsce robót; 13) dobierać właściwe elementy nawierzchni do danego typu drogi; 14) określać zasady wykonywania i utrzymywania przejazdów kołowych przez tory kolejowe; 15) oceniać stan nawierzchni drogi; 16) określać zakres i rodzaj robót naprawczych; 33) stosować właściwe narzędzia, sprzęt, urządzenia i maszyny do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 34) sprawdzać stan techniczny maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych przed rozpoczęciem pracy; 35) wykorzystywać dokumentację eksploatacyjną maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 36) instalować, przygotowywać do pracy i przeprowadzać rozruch nowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14323 — Poz. 1296 37) przeciwdziałać zużyciu elementów maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; BLOK: ZARZĄDZANIE DROGAMI 38) rozpoznawać zagrożenia występujące podczas robót drogowych i mostowych, określać ich przyczyny i metody zapobiegania; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: v.p l
51. Cele kształcenia 1) organizować pracę przy utrzymaniu dróg i drogowych obiektów inżynierskich w zależności od pory roku; 40) kontrolować jakość wykonywanych robót drogowych i mostowych. 2) określać zasady wykonywania i utrzymywania przejazdów kołowych przez tory kolejowe;
52. Treści kształcenia (działy programowe) 3) badać stan techniczny nawierzchni dróg kołowych i drogowych obiektów inżynierskich; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) określać zakres i rodzaj robót naprawczych; .go 39) sporządzać i weryfikować kosztorysy robót drogowych i mostowych; 1) drogi i drogowe obiekty inżynierskie; 5) opisywać procesy technologiczne robót naprawczych; 2) organizacja robót przy budowie, przebudowie i remoncie dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 6) określać zakres robót konserwacyjnych; 3) teren budowy; 7) prowadzić ewidencję dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 4) podstawowe pojęcia z zakresu transportu drogowego; 8) oceniać jakość wykonanych robót drogowych i mostowych; 5) rodzaje, typy i elementy dróg kołowych; 9) dokonywać odbioru robót drogowych i mostowych; w. rcl 6) elementy drogi kolejowej; 7) dokumentacje techniczne dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 8) podstawy projektowania elementów dróg kołowych i drogowych obiektów inżynierskich; 9) grunty budowlane i roboty ziemne; 10) utrzymanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 11) ocena stanu nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 12) materiały stosowane do robót drogowych i mostowych; ww 13) transport i składowanie materiałów i prefabrykatów; 14) sporządzanie mieszanek mineralno-betonowych i mineralno-bitumicznych; 15) układanie nawierzchni betonowych i bitumicznych; 16) przedmiar i obmiar robót drogowych i mostowych; 17) prefabrykowane konstrukcje betonowe i żelbetowe; 10) przygotowywać dokumentację dotyczącą wykonania robót drogowych i mostowych; 11) opracowywać plany rozwoju ciągu dróg; 12) opracowywać projekty planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 13) koordynować roboty w pasie drogowym; 14) zabezpieczać ruch drogowy w czasie trwania robót; 15) wprowadzać ograniczenia ruchu drogowego oraz zamykać drogi i drogowe obiekty inżynierskie; 16) prowadzić pomiary parametrów charakteryzujących obciążenie ruchem drogowym; 17) stosować przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego; 18) posługiwać się wybranym językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonawstwa robót drogowych i mostowych, w tym przygotowywać dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne.
53. Treści kształcenia (działy programowe) 18) pomocnicze roboty drogowe i mostowe; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 19) konstrukcje budowlane drogowe i mostowe; 1) przepisy prawa dotyczące dróg publicznych; 20) montaż i demontaż konstrukcji pomocniczych. 2) administrowanie drogami publicznymi; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14324 — Poz. 1296 12) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 4) badania stanu technicznego nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 13) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 5) roboty naprawcze i konserwacyjne prowadzone na drogach i drogowych obiektach inżynierskich; v.p l 3) budowa, utrzymanie i ochrona dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 14) prowadzić negocjacje; 15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 6) kontrola jakości wykonanych robót drogowych i mostowych; 16) podejmować decyzje; 7) ewidencja dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 17) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego; 8) plany rozwoju ciągu dróg; 19) przestrzegać zasad etyki. .go 9) finansowanie budowy, remontów, przebudowy i utrzymania dróg; 18) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 10) przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego; 11) zadania inżynierii ruchu drogowego; 12) utrzymywanie urządzeń zabezpieczających ruch drogowy i infrastruktury oznakowania drogowego;
54. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych: 1) gospodarka rynkowa; 13) język obcy, z uwzględnieniem terminologii właściwej dla zawodu, w szczególności stosowanej w wykonawstwie, projektowaniu i dokumentacjach technicznych. 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;
55. Cele kształcenia 6) strategie marketingowe; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 7) metody poszukiwania pracy; 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; w. rcl 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności gospodarczej; 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 13) elementy ergonomii; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 14) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 7) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 15) elementy fizjologii i higieny pracy; ww 4) opracowywać plan marketingowy; 8) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 16) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 9) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 18) elementy socjologii i psychologii pracy; 10) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 11) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; 17) zasady i metody komunikowania się; 19) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 20) formy doskonalenia zawodowego; poszkodowanym 21) etyka. Dziennik Ustaw Nr 195 — 14325 — Poz. 1296 III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE podbudowa programowa: gimnazjum Nazwa bloku programowego v.p l Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: podbudowa programowa: zasadnicza szkoła zawodowa liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, technikum, uzupełniające liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające zawód: mechanik maszyn i urządzeń drogowych 22 Drogi i drogowe obiekty inżynierskie 48 Zarządzanie drogami 16 Podstawy działalności zawodowej Razem 25 22 40 48 20 16 4 5 4 90** 90** 90** .go Wiedza budowlana * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. TREŚCI 7) zestawy map w skalach umożliwiających projektowanie dróg; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 8) stanowiska komputerowe połączone w sieć z dostępem do Internetu i drukarki (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 1) pracownia rysunku i kosztorysowania; 9) oprogramowanie wspomagające projektowanie i kosztorysowanie. w. rcl IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 2) pracownia budowlana; 3) pracownia miernicza; Pr a cownia budowla na powinna by ć w yp o sa żona w: 4) pracownia drogowo-mostowa; 1) modele konstrukcji budowlanych i ich elementów; 5) pracownia maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych; 2) modele rusztowań i deskowań; 6) laboratorium techniki drogowej i mostowej. 4) modele elementów konstrukcji żelbetowych, słupów, belek, płyt; Pr a c ow nia rysu n ku i ko sz to ryso wania pow i n na by ć w y po saż o n a w: 3) próbki materiałów budowlanych; 2) modele i plansze figur płaskich i brył; 6) przykładowe dokumentacje budowlane. 3) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; Pr a cownia mie r nicza powinna by ć w yp o sa żona w: 4) komplety norm dotyczących sporządzania rysunków technicznych budowlanych; 1) podstawowe przyrządy pomiarowe i instrumenty geodezyjne w liczbie umożliwiającej prowadzenie ćwiczeń w grupach trzyosobowych; ww 1) stanowiska do rysunku technicznego z kompletem przyborów rysunkowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 5) filmy i plansze przedstawiające konstrukcje budynków i ich elementów, tereny budowy wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy i wykonawstwo podstawowych robót budowlanych; 5) Katalogi Nakładów Rzeczowych i Scalonych Nakładów Rzeczowych w zakresie robót drogowych i mostowych (jeden katalog dla jednego ucznia); 6) projekty typowych dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 2) przyrządy do kartowania oraz obliczania powierzchni; 3) mapy warstwicowe, sytuacyjne i schematyczne oraz profile dróg; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14326 — Poz. 1296 2) modele podstawowych części maszyn; 5) przykładowe dokumentacje pomiarowe; 3) filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo robót; 6) filmy i plansze przedstawiające budowę przyrządów geodezyjnych, sposoby i metody pomiarów, zasady wytyczania tras komunikacyjnych oraz osi mostów. v.p l 4) dzienniki pomiarowe; 4) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń stosowanych do robót drogowych i mostowych; p owinna 5) przykłady dokumentacji techniczno-ruchowych (DTR) niezbędnych przy eksploatacji maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych; 1) próbki podstawowych materiałów do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 6) układy symulacyjne prezentujące zasady pracy, obsługi i eksploatacji maszyn i urządzeń. Pr a c ow nia d ro g o wo -m o sto wa b y ć w y pos a ż on a w: 2) modele konstrukcji dróg, chodników, ulic; 3) modele nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 5) modele dróg kolejowych; 1) przyrządy i aparaty do badania gruntów; .go 4) modele obiektów mostowych i ich elementów; L a bor a tor ium te chniki dr ogowe j i mo s t o we j powinno by ć wy posa żone w: 6) plansze i filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo robót drogowych i mostowych; 7) podstawowy sprzęt ochrony indywidualnej; 8) komplety dokumentacji projektowych i wykonawczych robót oraz świadectw dopuszczenia materiałów do stosowania w budowie dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 9) zbiór norm stosowanych w drogownictwie; 3) przyrządy i aparaty do badania betonów i elementów betonowych; 4) przyrządy i aparaty do badania bitumów i mas mineralno-bitumicznych; 5) przyrządy i aparaty do badania cech eksploatacyjnych nawierzchni drogowych; 6) próbki materiałów do wykonywania ćwiczeń. w. rcl 10) oprogramowanie wspomagające zarządzanie utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynierskich. 2) przyrządy i aparaty do badania materiałów budowlanych, w tym do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich; Pr a c ow nia m asz yn i u rz ąd z eń d o r obót zi e m ny c h, bud o wl an ych i d ro g o wych powinn a by ć w y pos a ż o n a w: 1) modele, plansze, filmy prezentujące rodzaje maszyn ziemnych, budowlanych i drogowych; Liczba przyrządów i aparatów powinna umożliwiać wykonywanie badań w grupach 3—4-osobowych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk dla uczniów. Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK EKONOMISTA SYMBOL CYFROWY 341[02] I. OPIS ZAWODU ww
56. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu ekonomii, rachunkowości, prawa, statystyki i sprawozdawczości; 2) stosować podstawowe zasady zarządzania zasobami rzeczowymi, finansowymi i ludzkimi; 3) stosować różne formy marketingu; 4) organizować pracę własną i zespołu; 5) obliczać i interpretować miary statystyczne wykorzystywane w pracach analitycznych i planistycznych; 6) posługiwać się rachunkiem procentowym, odsetkowym i dyskontowym; 7) redagować pisma, sporządzać sprawozdania i notatki służbowe; protokoły, 8) obsługiwać typowe urządzenia biurowe; 9) opracowywać, interpretować i prezentować materiał statystyczny; 10) korzystać z opracowań statystycznych; 11) stosować zasady rachunkowości w sporządzaniu i kontroli dokumentów księgowych; 12) prowadzić ewidencję księgową; 13) interpretować zapisy księgowe; — 14327 — 14) stosować formy i techniki zaopatrzenia i zbytu w różnych typach jednostek organizacyjnych; 15) prowadzić sprawy wynikające ze współpracy przedsiębiorców z instytucjami finansowymi, organami administracji publicznej oraz podmiotami krajowymi i zagranicznymi; 16) prowadzić korespondencję w sprawach osobowych, finansowych i handlowych z kontrahentami, instytucjami finansowymi oraz organami administracji publicznej; 17) sporządzać plany działań małego przedsiębiorcy; 18) obliczać wynagrodzenia, wydajność pracy, amortyzację, ubytki, ceny i marże oraz średnie zapasy;
57. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) organizowanie działalności gospodarczej; 2) organizowanie procesów pracy; 3) prowadzenie działań marketingowych; 4) ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych; 5) sporządzanie sprawozdań i analiz; 6) wykonywanie prac biurowych.
58. Zawód technik ekonomista jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: .go 19) dokonywać analizy ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa, obliczać i interpretować podstawowe wskaźniki zadłużenia, płynności finansowej, rotacji, kosztów, rentowności, zużycia materiałów i narzędzi, struktury majątku i kapitału, zatrudnienia oraz zapasów i sprzedaży; Poz. 1296 v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 20) posługiwać się klasyfikacją działalności gospodarczej oraz wyrobów i usług; 21) organizować proces spedycji i magazynowania towarów; 2) ubezpieczeń; 3) obrotu i zarządzania nieruchomościami; 4) podatków; 5) finansów i rachunkowości małego przedsiębiorstwa. II. BLOKI PROGRAMOWE w. rcl 22) prowadzić ewidencję zjawisk i procesów gospodarczych stosownie do regulacji prawnych; 1) bankowości; 23) sporządzać zestawienie obrotów i sald oraz sprawozdanie finansowe; 24) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 25) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) przedsiębiorstwo; 2) finanse i rachunkowość; 3) informacja w przedsiębiorstwie; 4) ekonomiczno-prawny; 5) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PRZEDSIĘBIORSTWO
59. Cele kształcenia 29) kierować zespołem pracowników; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww 28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego; 1) posługiwać się pojęciami z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa; 2) rozróżniać formy prawne jednostek organizacyjnych; 3) określać obszary i zasady funkcjonowania przedsiębiorstw; 33) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 4) rozróżniać zadania organów przedsiębiorstwa oraz zadania komórek organizacyjnych; 5) stosować techniki zaopatrzenia i zbytu, krajowego i zagranicznego obrotu towarowego oraz techniki świadczenia usług; — 14328 — 6) organizować i oceniać pracę własną i zespołu; 7) stosować zasady racjonalnej organizacji pracy i zasady zarządzania w typowych sytuacjach; 8) stosować zasady prowadzenia negocjacji biznesowych w typowych sytuacjach; 9) obliczać i szacować wyniki, ze szczególnym uwzględnieniem odsetek i dyskonta; 10) inwentaryzować powierzony majątek; 11) kalkulować ceny na różnych szczeblach obrotu towarowego; 13) stosować kursy walutowe; 33) przestrzegać warunków racjonalnego przechowywania i transportu towarów; 34) korzystać z klasyfikacji Głównego Urzędu Statystycznego, w szczególności z Systematycznego Wykazu Wyrobów, Klasyfikacji Wyrobów i Usług, Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego; 35) prowadzić typowe zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.
60. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstw; .go 12) obliczać i interpretować wskaźniki zapasów, zatrudnienia, kosztów, majątku i kapitału; Poz. 1296 v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 2) formy prawne jednostek organizacyjnych; 15) organizować działalność produkcyjną, usługową i handlową, opracowywać biznesplan; 3) struktura organizacyjna i zadania organów jednostki gospodarczej; 16) prowadzić typową dokumentację związaną z produkcją, usługami i obrotem towarowym; 4) ekonomika procesów wytwórczo-usługowych; 17) stosować zasady gospodarowania majątkiem; 5) współpraca przedsiębiorstwa z otoczeniem społeczno-ekonomicznym; 18) rozliczać się z tytułu podatków, opłat i ubezpieczeń społecznych; 6) zasady zarządzania, racjonalnej organizacji pracy i prowadzenia negocjacji; 19) określać korzyści wynikające ze stosowania postępu technicznego; 7) ekonomika gospodarowania środkami trwałymi; w. rcl 14) kształtować właściwy poziom zapasów; 20) analizować efekty typowych zdarzeń gospodarczych; 21) stosować zasady analizy ekonomicznej; 22) porównywać korzyści wynikające z różnych form pozyskiwania kapitału; 23) ustalać wysokość wyniku finansowego; 24) określać rodzaje i zakres kontroli przedsiębiorstwa; 25) analizować motywy zachowań konsumentów; 8) ekonomika majątku obrotowego; 9) ekonomika gospodarowania zasobami ludzkimi; 10) dokumentacja związana z produkcją, usługami i obrotem towarowym; 11) analiza ekonomiczno-finansowa w przedsiębiorstwie; 12) elementy technologii i towaroznawstwa; 13) wybrane zagadnienia z technologii i towaroznawstwa artykułów żywnościowych i nieżywnościowych; 14) Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług. 27) określać czynniki wpływające na jakość wyrobów gotowych, usług i towarów; BLOK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ ww 26) dokonywać klasyfikacji wyrobów i usług, zgodnie z obowiązującymi zasadami;
61. Cele kształcenia 28) korzystać z informacji o produktach zamieszczonych w prospektach, ulotkach, poradnikach i innych źródłach; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 29) udzielać porad dotyczących sprzedawanych produktów; 1) posługiwać się terminologią z zakresu finansów i rachunkowości; 30) oferować produkty komplementarne i substytucyjne; 2) rozróżniać pojęcia: gospodarka finansowa, polityka finansowa, system finansowy; 31) rozpoznawać podstawowe właściwości wybranych artykułów żywnościowych i nieżywnościowych; 3) rozróżniać i charakteryzować poszczególne elementy majątku przedsiębiorstwa; 32) rozpoznawać metody konserwacji produktów; 4) obliczać opłacalność korzystania z różnych źródeł finansowania; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14329 — Poz. 1296 34) ustalać i rozliczać odchylenia; 6) wyjaśniać rolę i funkcje budżetu państwa; 35) wyceniać składniki majątku; 7) klasyfikować i rozróżniać dochody budżetowe; 36) identyfikować kategorie kosztów oraz kategorie wynikowe; 8) klasyfikować wydatki budżetowe; v.p l 5) dokonywać klasyfikacji kosztów; 9) klasyfikować podatki; 37) wybierać właściwy wariant budowy rachunku kosztów; 10) klasyfikować dochody jednostek samorządu terytorialnego; 38) rozliczać koszty i przychody w czasie; 11) rozróżniać filary systemu emerytalnego; 39) przeprowadzać kalkulację kosztów; 40) przeprowadzać i rozliczać inwentaryzację; 12) rozróżniać rodzaje operacji bankowych; 41) ustalać wynik finansowy przedsiębiorstwa z zastosowaniem różnych wariantów oraz dokonywać ewidencji jego podziału; .go 13) rozróżniać instrumenty oddziaływania Narodowego Banku Polskiego na działalność innych banków; 14) klasyfikować i rozróżniać papiery wartościowe; 42) sporządzać i analizować sprawozdanie finansowe; 15) określać funkcje i zasady funkcjonowania Giełdy Papierów Wartościowych; 43) oceniać kondycję finansową przedsiębiorstwa, wykorzystywać wyniki oceny w procesach decyzyjnych; 16) składać zlecenia kupna-sprzedaży papierów wartościowych w biurze maklerskim; 17) charakteryzować zadania instytucji związanych z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie; 18) korzystać z ceduły giełdowej; 45) projektować strukturę organizacyjną komórek rachunkowości, określać zakres czynności na poszczególne stanowiska; 46) posługiwać się podstawowymi narzędziami rachunkowości zarządczej. w. rcl 19) stosować formy rozliczeń gotówkowych i bezgotówkowych; 44) stosować komputerowe programy finansowo-księgowe; 20) korzystać z kart płatniczych; 21) sporządzać wnioski kredytowe; 22) korzystać z informacji o produktach bankowych niezbędnych do wyboru najkorzystniejszych usług bankowych; 23) rozróżniać elementy rachunkowości i ich powiązania; 24) korzystać z przepisów ustawy o rachunkowości, przepisów podatkowych, celnych i innych; 25) obliczać i szacować wyniki; 26) projektować zakładowy plan kont; 27) projektować obieg dowodów księgowych; ww 28) sporządzać, kontrolować i dekretować dowody związane z działalnością przedsiębiorstwa;
62. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) istota, funkcje i znaczenie rachunkowości; 2) ogólne zagadnienia dotyczące finansów; 3) finanse przedsiębiorstw; 4) gospodarka budżetowa państwa; 5) system finansowy ubezpieczeń; 6) system pieniężno-kredytowy; 7) bilans, operacje gospodarcze; 8) dokumentacja księgowa; 9) konta bilansowe i wynikowe; 29) przechowywać dowody księgowe; 10) kierunki uszczegółowienia ewidencji; 30) ewidencjonować i interpretować operacje gospodarcze dotyczące działalności przedsiębiorstwa, na podstawie dowodów księgowych oraz zakładowego planu kont; 11) techniczne formy księgowości; 31) prowadzić ewidencję analityczną właściwą dla poszczególnych składników majątku i kapitałów; 13) środki pieniężne, krótkoterminowe papiery wartościowe; 32) analizować i interpretować zapisy księgowe; 14) rozrachunki i roszczenia; 33) obliczać zużycie składników majątku trwałego; 15) obrót materiałowy; 12) organizacja rachunkowości w jednostce gospodarczej; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14330 — Poz. 1296
63. Treści kształcenia (działy programowe) 17) inwentaryzacja; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 18) ewidencja i rozliczanie kosztów działalności; v.p l 16) majątek trwały; 1) środki techniczne i materiały pomocnicze; 19) kalkulacja kosztów działalności; 2) przepływ informacji w przedsiębiorstwie; 20) sprzedaż produktów pracy; 3) zasady redagowania treści pism; 21) obrót towarowy; 4) korespondencja w sprawach osobowych, finansowych i handlowych; 23) przychody i koszty finansowe; 5) badania statystyczne; 24) wyniki nadzwyczajne; 6) analiza statystyczna; 25) sprawozdanie finansowe, weryfikacja sprawozdania. 7) użytkowe programy komputerowe; BLOK: INFORMACJA W PRZEDSIĘBIORSTWIE 8) rozwiązywanie problemów ekonomicznych z wykorzystaniem komputera;
64. Cele kształcenia 9) zasady kształtowania stosunków międzyludzkich w pracy. .go 22) pozostałe przychody i koszty operacyjne; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu informatyki, technik biurowych i statystyki; 2) korzystać z literatury i innych źródeł informacji, w tym informacji statystycznej;
65. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować cele gospodarowania; w. rcl 3) wykorzystywać środki techniczne i materiały w pracy biurowej; BLOK: EKONOMICZNO-PRAWNY 4) wykonywać typowe czynności kancelaryjne; 5) redagować treści pism w sprawach osobowych, finansowych i handlowych oraz w sprawach związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa; 6) redagować treści pism w języku obcym; 7) przygotowywać i prowadzić proste badania statystyczne; 2) wyjaśniać znaczenie i określać hierarchię potrzeb człowieka; 3) stosować zasady racjonalnego gospodarowania; 4) posługiwać się podstawowymi kategoriami ekonomicznymi; 5) charakteryzować zasady działania mechanizmu rynkowego; 6) określać podstawy podejmowania decyzji przez konsumentów i producentów; 8) opracowywać i prezentować zebrany materiał statystyczny; 7) charakteryzować skutki nierównomiernego rozwoju gospodarki; 9) posługiwać się typowymi miarami statystycznymi stosowanymi w analizie ekonomicznej; 8) charakteryzować politykę gospodarczą państwa; ww 10) obliczać i interpretować dominantę, medianę, miary rozproszenia, indeksy agregatowe, współczynniki korelacji; 9) charakteryzować politykę monetarną banku centralnego; 10) określać wpływ integracji i globalizacji na rozwój polskiej gospodarki; 11) szacować wyniki obliczeń; 12) korzystać z arkusza kalkulacyjnego i bazy danych przy rozwiązywaniu problemów ekonomicznych; 13) wykorzystywać programy kadrowo-płacowe, magazynowo-zaopatrzeniowe, komputerową księgę przychodów i rozchodów; 14) obsługiwać systemy ekonomiczno-finansowe, w tym system finansowo-księgowy; 15) kształtować pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa. 11) określać istotę i rodzaje wykładni prawa; 12) korzystać z różnych źródeł prawa, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów prawa pracy; 13) stosować zasady zarządzania jakością.
66. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) potrzeby i cele gospodarowania; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14331 — Poz. 1296 4) podstawy podejmowania decyzji ekonomicznych przez konsumentów i producentów; 18) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 5) rynek zasobów; 19) przestrzegać zasad etyki. 6) rola państwa w gospodarce rynkowej; 7) polityka fiskalna i monetarna; v.p l 3) mechanizm rynkowy; 17) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, oprogramowania użytkowego i doradztwa specjalistycznego; 2) zasady racjonalnego gospodarowania;
67. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 9) podstawowe pojęcia prawne; 1) metody poszukiwania pracy; 10) istota i rodzaje wykładni prawa; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 11) prawo cywilne, handlowe, finansowe, prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, prawo rodzinne i opiekuńcze; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 12) zasady zarządzania jakością. .go 8) integracja i globalizacja gospodarki; 4) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
68. Cele kształcenia 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) elementy ergonomii; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 8) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 1) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 9) elementy fizjologii i higieny pracy; 10) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 11) zasady i metody komunikowania się; w. rcl 2) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) przeprowadzać rozmowę kwalifikacyjną z kandydatami do pracy; 12) elementy socjologii i psychologii pracy; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 13) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych: czytania, pisania, rozumienia ze słuchu i mówienia; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 14) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 15) formy doskonalenia zawodowego; 7) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 9) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym ww 10) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 11) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 12) prowadzić negocjacje; 13) formułować na piśmie i ustnie oraz czytać i słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi w języku obcym związanych z realizacją zadań zawodowych; 14) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 15) podejmować decyzje; 16) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 16) etyka. Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Przedsiębiorstwo 25 Finanse i rachunkowość 25 Informacja w przedsiębiorstwie 15 Ekonomiczno-prawny 15 Podstawy działalności zawodowej 5 Razem 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. — 14332 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Poz. 1296 10) instrukcje kancelaryjne; 11) wykazy akt i akta spraw. v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: Pr a cownia r a chunkowości wy posa żona w: 1) pracownia komputerowa; 1) podręczniki i słowniki ekonomiczne; 2) pracownia techniki biurowej; 2) przepisy dotyczące rachunkowości i przepisy podatkowe; 3) pracownia rachunkowości; Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w : 5) formularze do przygotowania sprawozdania finansowego; 6) zestaw dowodów księgowych; 7) zestaw rejestrów zakupu i sprzedaży w systemie podatku od towarów i usług; 4) programy specjalistyczne: finansowo-księgowe, kadrowo-płacowe. Pr a c ow nia tech n i ki b i u ro wej p o wi n na by ć w y pos a ż ona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 8) zestaw dokumentów związanych z inwentaryzacją; 9) sprawozdania finansowe. Pr a cownia e konomiki powinna by ć w yp o sa żona w: 1) podręczniki, słowniki i encyklopedie ekonomiczne; 2) przepisy prawne; w. rcl 2) pakiet programów biurowych; 4) formularze podstawowych urządzeń ewidencyjnych; .go 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 3) pakiet programów użytkowych; b yć 3) plan kont; 4) pracownia ekonomiki. 2) drukarki; powinna 3) telefon z automatyczną sekretarką; 3) taryfy celne; 4) dwa faksy; 5) dyktafon; 4) tabele stawek podatku dochodowego, akcyzowego, od towarów i usług; 6) kserokopiarkę; 5) tabele kursów walut; 7) materiały pomocnicze: segregatory, skoroszyty, teczki, obwoluty i przybory biurowe; 6) regulaminy wewnętrzne przedsiębiorstw. 8) dziennik podawczy; 9) typowe formularze; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Załącznik nr 7 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA SYMBOL CYFROWY 515[01] I. OPIS ZAWODU
69. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować wiedzę z zakresu przepisów dotyczących ochrony osób i mienia; 2) organizować i realizować ochronę fizyczną osób i mienia; 3) prowadzić działalność w zakresie zapobiegania, rozpoznawania i wykrywania zagrożeń; 4) analizować stan zagrożeń chronionych obszarów, obiektów i urządzeń; 5) kierować zespołami pracowników ochrony fizycznej i samodzielnie podejmować decyzje; 6) prowadzić dokumentację wewnętrznych służb ochrony, uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych; 7) sporządzać plany ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie; Dziennik Ustaw Nr 195 — 14333 — Poz. 1296
70. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik ochrony fizycznej osób i mienia powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 9) przestrzegać przepisów dotyczących wymagań kwalifikacyjnych pracowników ochrony; 1) zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej ochranianych osób; 10) stosować obowiązujący tryb działania pracowników ochrony wobec osób znajdujących się w granicach chronionych obiektów i obszarów oraz przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia poza granicami chronionych obiektów i obszarów; 2) zapewnienie bezpieczeństwa obszarom, obiektom i urządzeniom podlegającym ochronie; 11) stosować środki przymusu bezpośredniego oraz techniki samoobrony i interwencji; 3) organizowanie i prowadzenie ochrony obszarów, obiektów i urządzeń; 4) analizowanie występujących zagrożeń chronionych osób i mienia; 5) zapobieganie powstaniu szkody wynikającej z popełnianych przestępstw i wykroczeń na terenie chronionym; .go 12) posługiwać się bronią palną; v.p l 8) organizować współpracę specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami samorządowymi; 13) stosować metody i środki zabezpieczenia technicznego osób i mienia; 14) zabezpieczać miejsca zdarzenia (przestępstwa i wykroczenia); 15) organizować i nadzorować wykonywanie usług w zakresie ochrony osób i mienia; 16) stosować zasady uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji; 7) ujmowanie osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także chronionego mienia w celu niezwłocznego przekazania ich jednostce Policji; 8) obsługiwanie urządzeń i systemów sygnalizujących stan zagrożenia chronionych osób i mienia oraz mechanicznych urządzeń zabezpieczających; w. rcl 17) nadzorować i kontrolować podległych pracowników ochrony; 6) prowadzenie kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ochrony osób i mienia; 18) sporządzać harmonogramy prac, szacować ich czasochłonność oraz analizować koszty; 9) zabezpieczanie techniczne budynków, pomieszczeń i pojazdów przeznaczonych do przechowywania lub transportu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych; 19) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 10) obsługiwanie urządzeń i środków łączności; 20) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 11) organizowanie i prowadzenie szkoleń z zakresu ochrony osób i mienia; 21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 12) współpraca z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obroną cywilną i strażami miejskimi. 22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; II. BLOKI PROGRAMOWE 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: ww 24) kierować zespołem pracowników; 25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 26) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia; 1) ogólnozawodowy; 2) podstawy prawa; 3) ochrona osób i mienia; 4) podstawy działalności zawodowej. 27) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego; BLOK: OGÓLNOZAWODOWY 28) prowadzić działalność gospodarczą.
71. Cele kształcenia Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią z zakresu ochrony osób i mienia; — 14334 — 2) określać sposób prowadzenia ewidencji obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie; Poz. 1296 2) obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 3) sporządzać plan ochrony jednostki organizacyjnej; 3) zasady sporządzania planu ochrony jednostki organizacyjnej i tryb jego uzgadniania; 4) określać strukturę organizacyjną i zakres działania wewnętrznych służb ochrony oraz ich uzbrojenie, wyposażenie i umundurowanie; 4) wewnętrzne służby ochrony – zasady i tryb tworzenia, struktura organizacyjna, zakres działania, uzbrojenie, wyposażenie i umundurowanie; 5) organizować i nadzorować wykonywanie usług w zakresie ochrony osób i mienia; 5) zasady prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia; 6) prowadzić dokumentację ochronną; 7) zatrudniać i szkolić podległych pracowników ochrony; 8) kontrolować kwalifikacje pracowników ochrony; 7) kwalifikacje pracowników ochrony; 8) uprawnienia pracowników ochrony osób i mienia w zakresie użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej; .go 9) kontrolować uprawnienia pracowników ochrony do użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej; 6) dokumentacja ochrony; 10) stosować przepisy prawa dotyczące odpowiedzialności karnej pracownika ochrony; 11) współpracować z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami samorządowymi; 9) odpowiedzialność karna pracownika ochrony; 10) zakres i tryb sprawowania przez Policję nadzoru nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi; 11) współpraca pracowników ochrony z jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami samorządowymi; 12) wybrane zagadnienia z psychologii i socjologii; 13) określać składniki osobowości i czynniki kształtujące osobowość; 13) wybrane zagadnienia z kryminologii; w. rcl 12) określać rolę procesów poznawczych w rozwoju człowieka; 14) stosować psychologiczne metody obserwacji i nawiązywania kontaktów z ludźmi; 15) rozwiązywać konflikty; 16) analizować procesy społeczne; 17) oceniać rozwój, dynamikę oraz strukturę przestępczości; 18) analizować zjawiska społeczne o charakterze kryminogennym; 19) stosować profilaktykę kryminologiczną i kryminalistyczną; 20) korzystać ze źródeł informacji o działalności przestępczej; 21) stosować metody i środki zabezpieczenia miejsca zdarzenia (przestępstwa i wykroczenia); ww 22) analizować rolę państwa i samorządu terytorialnego w działaniach na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego; 23) chronić informacje niejawne; 24) określać motywy działań terrorystycznych; 25) szanować godność innych osób.
72. Treści kształcenia (działy programowe) 14) wybrane zagadnienia z kryminalistyki; 15) organizacja administracji publicznej i jej rola w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego; 16) ochrona informacji niejawnych; 17) pojęcie terroryzmu oraz cele i metody działań terrorystycznych; 18) motywy i formy działań terrorystycznych; 19) etyka. BLOK: PODSTAWY PRAWA
73. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia prawne; 2) charakteryzować system prawny w Rzeczypospolitej Polskiej; 3) określać rodzaje norm prawnych oraz zasady ich obowiązywania; 4) odróżniać podstawowe rodzaje stosunków prawnych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 5) określać rodzaje i istotę wykładni prawa; 1) podstawowe pojęcia z zakresu ochrony osób i mienia; 6) charakteryzować poszczególne rodzaje aktów normatywnych; — 14335 — 7) zawierać umowy cywilnoprawne, w szczególności umowę o dzieło i umowę-zlecenie; 8) wykazywać się znajomością przepisów prawa karnego; 9) rozpoznawać okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną; 10) odróżniać wykroczenia od przestępstw; 11) rozróżniać źródła prawa administracyjnego; 12) prowadzić rozliczenia finansowe; Poz. 1296 8) zabezpieczać miejsce zdarzenia (przestępstwa i wykroczenia) i podejmować pierwsze czynności po zaistnieniu czynu przestępczego; v.p l Dziennik Ustaw Nr 195 9) stosować chwyty w zakresie samoobrony; 10) stosować techniki interwencyjne; 11) organizować nadzór i kontrolę nad wykonywaniem zadań przez pracowników ochrony; 12) organizować i brać udział w konwojowaniu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych; 13) prowadzić dokumentację związaną z konwojem;
74. Treści kształcenia (działy programowe) 14) opracowywać instrukcje kontroli ruchu osobowego oraz materiałowego w chronionym obiekcie lub na chronionym obszarze; .go 13) stosować przepisy prawa dotyczące ochrony wartości pieniężnych. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia z zakresu prawa; 2) system prawny w Rzeczypospolitej Polskiej; 3) wybrane zagadnienia z zakresu prawa cywilnego; 4) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego materialnego, w tym prawa wykroczeń; 16) dokonywać oceny zadań pracowników ochrony w zakresie wykrywania zagarnięcia mienia; 17) wykorzystywać techniczne środki zabezpieczania obiektów; 18) określać zasady współpracy z Policją oraz jednostkami ochrony przeciwpożarowej i obrony cywilnej w zakresie ochrony obszarów, obiektów i urządzeń oraz sposoby zapobiegania przestępczości; w. rcl 5) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego procesowego; 15) dokonywać oceny rodzajów, metod oraz przyczyn dokonywania zagarnięcia mienia; 6) wybrane zagadnienia z zakresu prawa handlowego; 19) określać zadania pracowników ochrony w związku z zagrożeniem zamachami przestępczymi i terrorystycznymi; 7) wybrane zagadnienia z zakresu prawa administracyjnego; 20) prowadzić szkolenia pracowników ochrony; 8) rozliczenia finansowe dotyczące prowadzonej działalności; 21) organizować i realizować szkolenie strzeleckie oraz używać broni paln