Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków…
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsze rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w wybranych zawodach, mające na celu przygotowanie absolwentów do wykonywania konkretnych zadań zawodowych.
Kogo dotyczy: Minister Edukacji Narodowej; Szkoły kształcące w zawodach objętych rozporządzeniem.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo pracy
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Podstawy programowe kształcenia w zawodach.
- Wymagane umiejętności absolwentów poszczególnych zawodów.
- Bloki programowe i treści kształcenia dla każdego zawodu.
- Minimalny podział godzin na bloki programowe.
Kogo dotyczy ten akt?
- Minister Edukacji Narodowej.
- Szkoły kształcące w zawodach objętych rozporządzeniem.
- Uczniowie i słuchacze kształcący się w tych zawodach.
Jakie są kluczowe punkty?
- Rozporządzenie określa podstawy programowe dla 10 zawodów, m.in. cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, technik elektryk, technik leśnik.
- Dla zawodu cieśla, kształcenie obejmuje bloki: "Podstawy budownictwa" (20% godzin), "Technologia robót ciesielskich" (50% godzin) i "Podstawy działalności zawodowej" (10% godzin).
- Pozostałe 20% godzin przeznaczone jest na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
- Absolwent zawodu cieśla powinien umieć m.in. wykonywać konstrukcje ciesielskie, montować obiekty z prefabrykatów drewnianych oraz wykonywać konserwację i renowację elementów budowlanych z drewna.
Prawo pracy
8
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Dziennik Ustaw Nr 125 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2010.07.13 14:24:44 +02'00' — 10508 — Poz. 845 845 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków architektury, technik elektryk, technik leśnik, technik prac biurowych i technik wiertnik Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
2)elektryk — symbol cyfrowy 724[01];
§ 11. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją
zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374):
4)opiekun w domu pomocy społecznej — symbol cyfrowy 346[04];
1)cieśla — symbol cyfrowy 712[02];
7)technik elektryk — symbol cyfrowy 311[08];
3)opiekunka środowiskowa — symbol cyfrowy 346[03]; .go
5)posadzkarz — symbol cyfrowy 713[05];
1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji
8)technik leśnik — symbol cyfrowy 321[02];
9)technik prac biurowych — symbol cyfrowy 419[01];
10)technik wiertnik — symbol cyfrowy 311[40].
2.Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia. w. rcl rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).
2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250 i Nr 54, poz. 320.
6)renowator zabytków architektury — symbol cyfrowy 712[07];
§ 2Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. (poz. 845) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE CIEŚLA SYMBOL CYFROWY 712[02] ww I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)rozpoznawać rodzaje obiektów budowlanych, ich konstrukcje oraz technologie wykonania;
2)posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych;
5)dobierać materiały i wyroby do robót ciesielskich;
6)użytkować narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót ciesielskich i pomocniczych;
7)wykonywać obróbkę drewna i materiałów drzewnych;
8)przygotowywać elementy konstrukcji ciesielskich do montażu;
9)wykonywać złącza i połączenia ciesielskie;
3)składować, przechowywać i transportować surowe drewno, materiały drzewne oraz prefabrykaty;
10)wykonywać konstrukcje z drewna i materiałów drzewnych;
4)zabezpieczać drewno i materiały drzewne przed działaniem czynników zewnętrznych;
11)wykonywać montaż, rozbiórkę oraz konserwację deskowań i rusztowań; — 10509 —
12)przygotowywać materiały do zabezpieczania wykopów;
13)wykonywać konserwację, renowację i rozbiórkę elementów budowlanych z drewna i materiałów drzewnych;
14)przeprowadzać naprawy konstrukcji ciesielskich;
15)montować obiekty z prefabrykatów drewnianych;
16)dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu oraz robocizny;
17)oceniać jakość wykonania robót ciesielskich;
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)podstawy budownictwa;
2)technologia robót ciesielskich;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)posługiwać się podstawową terminologią budowlaną; .go
18)korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy;
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
19)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
2)rozpoznawać elementy budynku i określać ich funkcje;
20)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
3)określać konstrukcje i technologie wykonania budynków;
21)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
22)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
5)określać właściwości materiałów i wyrobów stosowanych do robót ciesielskich i pomocniczych;
6)stosować zasady magazynowania, składowania i transportowania drewna i materiałów drzewnych; w. rcl
23)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
4)określać rodzaje gruntów budowlanych;
24)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
25)korzystać z różnych źródeł informacji;
26)prowadzić działalność gospodarczą.
7)określać zasady organizacji stanowiska pracy oraz zagospodarowania terenu budowy;
8)sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych;
9)wymiarować i opisywać rysunki techniczne;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie cieśla powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)wykonywania konstrukcji ciesielskich z drewna i materiałów drzewnych; ww
2)montowania obiektów budowlanych z drewnianych elementów prefabrykowanych;
3)wykonywania form i deskowań z drewna i materiałów drzewnych;
4)wykonywania rusztowań i pomostów roboczych z drewna;
5)wykonywania tymczasowych obiektów z drewna oraz materiałów drzewnych na terenie budowy;
6)wykonywania konserwacji oraz zabezpieczania konstrukcji ciesielskich przed działaniem czynników zewnętrznych;
7)wykonywania napraw, renowacji i rozbiórki konstrukcji ciesielskich.
10)stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych;
11)sporządzać szkice elementów budynków;
12)rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;
13)posługiwać się dokumentacją techniczną;
14)posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;
15)wykonywać przedmiary i obmiary robót;
16)sporządzać zapotrzebowanie materiałów do wykonywanych robót ciesielskich;
17)sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)ogólne wiadomości z zakresu budownictwa;
2)elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;
3)rodzaje gruntów budowlanych;
4)drewno i materiały drzewne;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10510 — Poz. 845
16)wykonywać deskowania pod pokrycia dachowe;
6)teren budowy i jego organizacja;
17)wykonywać drewniane rusztowania i pomosty robocze;
7)figury i bryły geometryczne; v.p l
5)magazynowanie, składowanie i transportowanie drewna i materiałów drzewnych;
8)zasady wymiarowania rysunków;
18)wykonywać formy i deskowania elementów betonowych i żelbetowych;
9)przekroje rysunkowe;
19)wykonywać zabezpieczenia ścian w wykopach;
10)rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;
20)wykonywać warstwy ochronne elementów konstrukcyjnych z drewna i materiałów drzewnych;
11)rysunek odręczny i schematyczny;
12)rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;
13)dokumentacja techniczna;
22)kontrolować jakość wykonywanych robót;
14)elementy miernictwa;
BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT CIESIELSKICH 1. Cele kształcenia
23)wykonywać konserwację zabytkowych drewnianych obiektów budowlanych; .go
15)przedmiary i obmiary robót ciesielskich;
16)rysunek inwentaryzacyjny.
21)montować obiekty z elementów prefabrykowanych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
25)demontować konstrukcje ciesielskie;
26)wykonywać obmiary robót ciesielskich oraz pomiary inwentaryzacyjne;
27)stosować zasady prawidłowej gospodarki odpadami;
28)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót ciesielskich. w. rcl
1)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
24)wymieniać uszkodzone elementy konstrukcji drewnianych;
2)dobierać materiały i wyroby do robót ciesielskich;
3)dobierać i przygotowywać narzędzia oraz sprzęt do robót ciesielskich;
4)magazynować i składować drewno i materiały drzewne;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)organizacja stanowiska pracy;
2)materiały do robót ciesielskich;
5)transportować elementy konstrukcji ciesielskich;
3)narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót ciesielskich;
6)nadzorować proces suszenia drewna do robót ciesielskich;
4)składowanie, przechowywanie i transportowanie drewna, materiałów drzewnych i prefabrykatów;
7)przygotowywać do montażu elementy konstrukcji z drewna i materiałów drzewnych;
8)wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę drewna; ww
9)określać konstrukcję ciesielską oraz dobierać sposoby łączenia elementów obiektów budowlanych;
10)wykonywać połączenia elementów konstrukcji ciesielskich;
11)montować proste elementy konstrukcji drewnianych;
12)wykonywać konstrukcję ścian drewnianych;
13)wykonywać termiczną, akustyczną i przeciwwilgociową izolację ściany szkieletowej;
14)wykonywać schody o nieskomplikowanej konstrukcji;
15)wykonywać wiązary dachowe;
5)suszenie drewna i materiałów drzewnych;
6)ręczna i mechaniczna obróbka drewna;
7)zasady montażu elementów konstrukcji ciesielskich;
8)złącza ciesielskie;
9)ściany;
10)izolacje ścian;
11)stropy;
12)schody;
13)dachy;
14)rusztowania;
15)deskowania;
16)roboty montażowe z gotowych elementów;
17)odbiór robót ciesielskich; — 10511 —
18)zabezpieczanie drewna i materiałów drzewnych przed szkodliwym działaniem czynników biologicznych, chemicznych, wody i ognia;
19)naprawy, remonty i rozbiórka konstrukcji ciesielskich;
20)konserwacje zabytkowych drewnianych obiektów budowlanych;
21)obmiar i inwentaryzacja robót ciesielskich;
Poz. 845 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
3)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
4)funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;
22)gospodarka surowcami i odpadami;
23)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas robót ciesielskich.
1.Cele kształcenia
6)bezpieczeństwo i higiena pracy;
7)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
8)wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; .go BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
10)przetargi w budownictwie;
11)kosztorysy budowlane;
12)środki ochrony indywidualnej;
13)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
14)zasady i metody komunikowania się;
15)elementy socjologii i psychologii pracy; w. rcl
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
9)elementy ergonomii;
5)rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane;
16)formy doskonalenia zawodowego;
6)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
18)etyka.
7)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
8)przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;
9)przygotowywać oferty przetargowe na nieskomplikowane roboty budowlane;
10)sporządzać kosztorysy wykonywanych robót i obliczać wynagrodzenie za pracę;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; ww
12)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
17)źródła informacji zawodowej;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie Nazwa bloku programowego kształcenia w %* Podstawy budownictwa 20 Technologia robót ciesielskich 50 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
14)komunikować się i współpracować w zespole;
15)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
16)podejmować decyzje;
1)pracownia ogólnobudowlana;
17)doskonalić umiejętności zawodowe;
2)pracownia rysunku technicznego;
18)korzystać z różnych źródeł informacji;
3)pracownia komputerowa;
19)przestrzegać zasad etyki.
4)warsztaty szkolne.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10512 — Poz. 845 Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:
1)próbki materiałów i wyrobów budowlanych;
1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);
2)próbki różnych gatunków drewna oraz materiałów drzewnych; v.p l Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposażona w:
2)oprogramowanie użytkowe.
3)narzędzia oraz sprzęt do robót ciesielskich;
Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:
4)dokumentacje budowlano-montażowe;
1)stanowiska do wykonywania robót ciesielskich;
5)instrukcje technologiczne;
2)narzędzia i sprzęt do robót ciesielskich;
6)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, aprobaty techniczne;
3)różne gatunki drewna i materiałów drzewnych;
7)prospekty materiałów i wyrobów budowlanych;
5)przyrządy pomiarowe;
8)publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki czynników produkcji.
6)narzędzia i przyrządy do trasowania;
4)elementy łączące konstrukcje ciesielskie; .go
7)środki ochrony indywidualnej;
Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w:
8)katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych, instrukcje technologiczne.
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
2)wzory znormalizowanego pisma technicznego;
3)modele figur i brył geometrycznych;
4)dokumentacje architektoniczno-budowlane;
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, centrach kształcenia ustawicznego oraz u przedsiębiorców, w tym rzemieślników prowadzących działalność gospodarczą w zakresie ciesielstwa. w. rcl
5)normy dotyczące zasad sporządzania rysunków technicznych;
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
6)katalogi i prospekty materiałów i wyrobów stosowanych w robotach ciesielskich.
Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTRYK SYMBOL CYFROWY 724[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki;
7)wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;
8)montować układy elektryczne na podstawie schematów ideowych i montażowych;
9)wykonywać instalacje elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej;
10)wykonywać linie napowietrzne i kablowe na podstawie dokumentacji technicznej;
3)posługiwać się dokumentacją techniczną instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
11)instalować i uruchamiać maszyny i urządzenia elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej; ww
2)rozpoznawać elementy, aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne na podstawie symboli graficznych, oznaczeń na nich stosowanych, parametrów oraz wyglądu;
4)mierzyć podstawowe wielkości elektryczne i nieelektryczne;
5)mierzyć parametry instalacji, urządzeń i sieci elektrycznych na podstawie schematów pomiarowych;
6)dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac;
12)montować układy automatyki, zabezpieczeń, sygnalizacji i pomiarów na podstawie dokumentacji technicznej;
13)montować urządzenia ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej w obiektach budowlanych i sieciach elektroenergetycznych na podstawie dokumentacji technicznej; — 10513 —
14)dokonywać wymiany wskazanych elementów, aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych;
15)stosować środki oraz urządzenia chroniące przed porażeniem prądem elektrycznym zgodnie z obowiązującymi przepisami;
16)stosować normy, przepisy i instrukcje z zakresu montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;
17)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
18)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;
19)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
Poz. 845 II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
1)elektrotechnika;
2)techniki wytwarzania;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: ELEKTROTECHNIKA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
21)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
2)interpretować podstawowe prawa z zakresu elektrotechniki;
22)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
3)wyjaśniać zjawiska zachodzące w polu magnetycznym, elektromagnetycznym i elektrycznym;
23)korzystać z różnych źródeł informacji;
4)rozróżniać ogniwa galwaniczne i akumulatory oraz ich parametry techniczne; .go
20)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
1)stosować podstawowe pojęcia, określenia i wielkości charakteryzujące pole elektryczne i magnetyczne oraz obwody elektryczne;
24)prowadzić działalność gospodarczą.
5)obliczać i szacować wartości wielkości elektrycznych w prostych obwodach prądu stałego i przemiennego;
6)dobierać przyrządy pomiarowe do pomiaru wielkości elektrycznych; w. rcl Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
7)mierzyć podstawowe wielkości elektryczne;
8)łączyć na podstawie schematów układy elektryczne i elektroniczne;
1)wykonywania montażu instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją techniczną;
9)mierzyć parametry podstawowych elementów elektrycznych i elektronicznych;
2)instalowania i uruchamiania maszyn i urządzeń elektrycznych oraz regulowania parametrów ich pracy;
10)rozróżniać maszyny oraz urządzenia elektryczne;
3)wykonywania przeglądów technicznych, konserwacji oraz drobnych napraw instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
4)wykonywania przeglądów technicznych, konserwacji oraz drobnych napraw linii napowietrznych i kablowych;
11)rozpoznawać podzespoły maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych na schematach elektrycznych;
12)określać funkcje podzespołów stosowanych w urządzeniach, instalacjach i sieciach elektrycznych;
13)rozróżniać parametry techniczne maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;
14)wykorzystywać dane zawarte na tabliczkach znamionowych maszyn i urządzeń elektrycznych;
6)wykonywania pomiarów, prób po montażu i naprawie instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych oraz dokonywania oceny ich stanu technicznego.
15)dobierać długość oraz przekrój przewodów zasilających maszyny i urządzenia elektryczne z uwzględnieniem warunków ich pracy; ww
5)przeprowadzania konserwacji oraz napraw układów automatyki;
3.Zawód elektryk jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:
1)instalacji elektrycznych;
2)elektroenergetyki.
16)dobierać zabezpieczenia maszyn, urządzeń oraz instalacji elektrycznych;
17)posługiwać się dokumentacją techniczną oraz katalogami urządzeń elektrycznych;
18)mierzyć parametry maszyn, urządzeń oraz instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową (DTR);
19)opracowywać wyniki pomiarów z wykorzystaniem techniki komputerowej;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10514 — Poz. 845
2)czytać rysunki techniczne maszynowe i elektryczne;
21)analizować działanie prostych układów automatyki zabezpieczeniowej;
3)rozróżniać materiały stosowane w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
22)rozpoznawać środki ochrony przeciwporażeniowej;
4)dobierać materiały do prac instalacyjnych i montażu elektrycznego;
23)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pomiarów.
5)dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
2)pole elektryczne;
3)pole magnetyczne i elektromagnetyzm;
4)elektroliza, ogniwa galwaniczne i akumulatory;
5)obwody jednofazowe prądu przemiennego;
6)układy trójfazowe;
7)pomiary elektryczne;
8)elementy i układy elektroniczne;
9)transformatory;
10)maszyny elektryczne;
6)wykonywać pomiary wielkości geometrycznych;
7)wykonywać proste prace z zakresu obróbki ręcznej;
8)posługiwać się narzędziami elektromonterskimi, elektronarzędziami oraz typową aparaturą kontrolno-pomiarową; .go
1)obwody elektryczne prądu stałego; v.p l
20)interpretować wyniki pomiarów parametrów maszyn, urządzeń oraz instalacji elektrycznych;
9)stosować różne sposoby łączenia elementów konstrukcyjnych w urządzeniach elektrycznych;
10)wykonywać połączenia elektryczne zgodnie z dokumentacją techniczną;
11)wykonywać montaż elektromechaniczny podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;
12)montować i demontować aparaturę w układach automatyki, zabezpieczeń, sygnalizacji i pomiarów;
13)wykonywać montaż instalacji elektroenergetycznych;
12)urządzenia energoelektroniczne;
14)interpretować normy dotyczące kontroli jakości;
13)urządzenia zasilające i rozdzielcze;
15)instalować i uruchamiać maszyny i urządzenia elektryczne oraz regulować parametry ich pracy; w. rcl
11)podstawy napędu elektrycznego;
14)instalacje elektryczne;
15)elektryczne źródła światła;
16)urządzenia grzejne;
17)linie napowietrzne i kablowe;
18)aparaty wysokiego napięcia;
19)stacje elektroenergetyczne;
20)dokumentacja techniczna;
21)zabezpieczenia i automatyka zabezpieczeniowa;
22)ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych; ww
23)wytwarzanie i gospodarka energią elektryczną;
24)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.
BLOK: TECHNIKI WYTWARZANIA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisów ochrony przeciwporażeniowej;
16)wykonywać przeglądy techniczne i konserwacje oraz usuwać drobne uszkodzenia w maszynach, urządzeniach i instalacjach elektrycznych oraz liniach napowietrznych i kablowych;
17)dokonywać okresowych przeglądów technicznych urządzeń ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej w obiektach budowlanych i sieciach elektroenergetycznych;
18)kontrolować stan techniczny środków i urządzeń chroniących przed porażeniami prądem elektrycznym, zgodnie z obowiązującymi przepisami;
19)określać stan instalacji, urządzeń i sieci elektrycznych na podstawie wyników pomiarów ich parametrów;
20)sporządzać kalkulację kosztów wykonania prac montażowo-instalacyjnych i serwisowych;
21)posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) oraz obowiązującymi normami, przepisami i instrukcjami z zakresu montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;
22)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10515 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 845
11)komunikować się i współpracować w zespole;
12)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
1)organizacja stanowiska pracy;
13)podejmować decyzje;
2)rysunek techniczny;
14)doskonalić umiejętności zawodowe;
3)materiały stosowane w elektrotechnice;
15)korzystać z różnych źródeł informacji;
4)obróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych;
16)przestrzegać zasad etyki.
5)wykonywanie połączeń mechanicznych i elektrycznych;
6)montaż elektromechaniczny podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; .go
7)kontrola elementów i podzespołów; v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
8)montaż aparatury w układach automatyki, zabezpieczeń, sygnalizacji i pomiarów;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
9)montaż instalacji elektroenergetycznych;
3)podejmowanie gospodarczej;
10)instalowanie maszyn i urządzeń elektrycznych;
4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
11)naprawa instalacji i urządzeń elektrycznych;
5)bezpieczeństwo i higiena pracy;
12)badania odbiorcze i eksploatacyjne instalacji i urządzeń elektrycznych;
6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; prowadzenie działalności
7)ochrona przeciwporażeniowa;
8)wybrane przepisy prawa budowlanego i prawa energetycznego; w. rcl
13)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska. i
9)elementy ergonomii;
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
10)środki ochrony indywidualnej;
11)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
12)zasady i metody komunikowania się;
13)elementy socjologii i psychologii pracy;
14)formy doskonalenia zawodowego;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
15)źródła informacji zawodowej;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
16)etyka.
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; ww
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;
7)przestrzegać przepisów prawa budowlanego i prawa energetycznego;
8)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
9)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
10)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Elektrotechnika 35 Techniki wytwarzania 40 Podstawy działalności zawodowej 5 Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. — 10516 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń;
2)laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki;
3)laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych;
4)warsztaty szkolne.
Pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń powinna być wyposażona w:
Poz. 845 żonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny; v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
2)autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, indukcyjny regulator napięcia;
3)przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe — amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki impedancji pętli zwarcia, miernik uziemień, czasomierz, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi;
5)podzespoły elektryczne i mechaniczne maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;
4)maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane do badań: silniki prądu stałego (obcowzbudne i samowzbudne), silniki prądu przemiennego (asynchroniczne, synchroniczne i komutatorowe), prądnice prądu stałego i przemiennego, transformatory jednofazowe i trójfazowe, przekładniki prądowe i napięciowe oraz wyłączniki instalacyjne i przemysłowe, wyłączniki różnicowoprądowe, styczniki i przekaźniki, elektryczne źródła światła;
6)zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych i elektrycznych;
5)elementy i podzespoły urządzeń elektroenergetycznych;
7)normy, katalogi, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;
6)proste układy energoelektroniczne; .go
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
2)eksponaty i modele części maszyn;
3)próbki materiałów elektrotechnicznych;
4)elementy elektryczne i elektroniczne;
7)gotowe zestawy ćwiczeniowe elektronicznego sterowania maszynami i urządzeniami elektrycznymi;
Laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki powinno być wyposażone w:
8)programy do symulacji pracy maszyn i urządzeń elektrycznych oraz do obróbki wyników pomiarów. w. rcl
8)programy komputerowe do symulacji działania maszyn i urządzeń.
1)minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny;
2)zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—24 V, autotransformatory, generatory funkcyjne; ww
3)przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe — amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostki RLC, liczniki energii elektrycznej jednofazowe i trójfazowe, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi;
4)zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;
5)makiety (trenażery) z układami elektrycznymi i elektronicznymi przystosowanymi do badań;
6)programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów.
Laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych powinno być wyposażone w:
1)minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposa- Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:
1)stanowiska do obróbki ręcznej;
2)stanowiska do montażu układów elektrycznych i elektronicznych;
3)stanowiska do montażu i demontażu maszyn i urządzeń elektrycznych;
4)stanowiska do montażu instalacji elektrycznych;
5)stanowiska diagnostyczne do sprawdzania parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;
6)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;
7)dokumentację techniczno-ruchową (DTR).
Każde stanowisko powinno być wyposażone w komplet narzędzi i przyrządów pomiarowych. Laboratoria i pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, centrach kształcenia ustawicznego oraz w zakładach produkcyjnych i usługowych.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10517 — Poz. 845 v.p l Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUNKA ŚRODOWISKOWA SYMBOL CYFROWY 346[03] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)obserwować i rozpoznawać nieprawidłowości w rozwoju człowieka;
2)rozpoznawać problemy podopiecznego;
3)opracowywać plan niesienia pomocy;
24)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
25)planować działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. .go
4)nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie;
23)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
5)współpracować z podopiecznym oraz z ważnymi dla niego osobami;
6)prowadzić negocjacje w sprawach istotnych dla podopiecznego;
7)aktywizować podopiecznego i osoby z jego środowiska;
8)rozpoznawać i wykorzystywać możliwości środowiska rodzinnego i lokalnego na rzecz efektywnej pracy z podopiecznym;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekunka środowiskowa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)pomagania podopiecznemu w codziennych czynnościach domowych, takich jak: robienie zakupów, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie;
10)organizować czas wolny podopiecznego;
3)udzielania pierwszej pomocy; w. rcl
9)pomagać podopiecznemu w gospodarowaniu środkami finansowymi;
2)dbania o zdrowie, higienę osobistą ludzi chorych i niesamodzielnych: mycia, kąpania, czesania, golenia, ubierania, słania łóżka i zmiany pościeli oraz bielizny osobistej osobie unieruchomionej w łóżku;
11)dostosowywać dietę do stanu zdrowia podopiecznego;
12)przygotowywać posiłki i pomagać samotnym podopiecznym w prowadzeniu gospodarstwa domowego;
13)dbać o zdrowie i bezpieczeństwo podopiecznego;
14)prowadzić ćwiczenia rekreacyjne dostosowane do stanu zdrowia podopiecznego;
15)nauczyć podopiecznego wykonywania podstawowych czynności z zakresu prac technicznych i plastycznych; ww
16)prowadzić dokumentację dotyczącą pracy z podopiecznym;
4)mobilizowania podopiecznego do aktywnego spędzania czasu wolnego i rozwijania jego zainteresowań;
5)aktywizowania podopiecznego do zwiększania jego samodzielności życiowej;
6)doradzania w zakresie planowania i organizacji gospodarstwa domowego;
7)kontaktowania się z różnego rodzaju instytucjami w celu rozwiązywania problemów zdrowotnych, materialnych, mieszkaniowych, rodzinnych i prawnych podopiecznego;
8)inicjowania pozytywnych relacji międzyludzkich w najbliższym otoczeniu podopiecznego, a zwłaszcza z członkami jego rodziny.
17)postępować zgodnie z zasadami etyki;
18)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
19)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
20)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)psychospołeczne uwarunkowania pracy z podopiecznym;
2)rozwiązywanie problemów podopiecznego;
21)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
22)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
3)opieka nad podopiecznym;
4)podstawy działalności zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 125 UWARUNKOWANIA Poz. 845
4)posługiwać się wybranymi przepisami prawa;
5)formułować pisma urzędowe;
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: v.p l BLOK: PSYCHOSPOŁECZNE PRACY Z PODOPIECZNYM — 10518 —
6)określać rolę i zadania polityki społecznej państwa oraz dostrzegać zmieniające się funkcje poszczególnych sektorów polityki społecznej;
1)posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu pedagogiki społecznej, opiekuńczej i specjalnej, psychologii ogólnej, społecznej i rozwojowej, psychopatologii;
7)charakteryzować modele rodziny oraz typy rodzin;
2)określać problemy wychowawcze i psychospołeczne występujące w środowisku podopiecznego;
9)identyfikować oraz przewidywać skutki problemów wychowawczych i psychospołecznych dotyczących podopiecznego i jego środowiska;
3)określać istotę problemów społecznych, przewidywać skutki oraz zapobiegać ich występowaniu;
10)rozwiązywać problemy z uwzględnieniem podmiotowego udziału podopiecznego i jego rodziny;
4)diagnozować potrzeby społeczne podopiecznego;
11)nawiązywać kontakty „interkulturowe”; .go
8)charakteryzować subkultury środowiskowe;
5)współdziałać z rodziną i środowiskiem podopiecznego;
12)nawiązywać kontakty z instytucjami społecznymi wspomagającymi w pracy zawodowej;
6)współdziałać w projektowaniu planów wychowawczo-terapeutycznych dla podopiecznego;
13)charakteryzować działalność placówek sprawujących opiekę nad osobami potrzebującymi pomocy;
7)podejmować optymalne decyzje w określonych sytuacjach problemowych;
14)dostosowywać metody pracy do możliwości środowiska, w którym pracuje opiekunka.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: w. rcl
8)motywować podopiecznego do nawiązywania i podtrzymywania kontaktów społecznych;
9)wspomagać podopiecznego w realizacji różnych ról społecznych;
10)udzielać wsparcia psychicznego w sytuacjach kryzysowych.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
1)elementy prawa;
2)polityka społeczna państwa z elementami organizacji pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia w Polsce;
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
3)wybrane zagadnienia z metodyki pracy z ludźmi niepełnosprawnymi;
1)elementy pedagogiki społecznej i opiekuńczej;
4)problemy i kwestie społeczne oraz sposoby ich rozwiązywania;
2)elementy pedagogiki specjalnej;
5)wybrane elementy organizacji i zarządzania.
3)wybrane zagadnienia z psychologii ogólnej i społecznej;
BLOK: OPIEKA NAD PODOPIECZNYM
4)wybrane zagadnienia z psychologii rozwojowej;
1.Cele kształcenia
5)podstawy psychopatologii. ww BLOK: ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW PODOPIECZNEGO 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)określać prakseologiczne zasady rozwiązywania problemów;
2)wyjaśniać podstawowe pojęcia prawne oraz określać organy ochrony prawnej i obsługi prawnej;
3)charakteryzować strukturę systemu prawa i aktów prawnych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)określać zasady opieki nad podopiecznym;
2)określać zasady zapobiegania powikłaniom związanym z higieną osobistą podopiecznego;
3)charakteryzować zasady utrzymywania higieny otoczenia i miejsca zamieszkania podopiecznego;
4)udzielać pierwszej pomocy;
5)wykorzystywać w praktyce zasady organizacji opieki;
6)określać zasady kształtowania przestrzeni mieszkaniowej; — 10519 —
7)wskazywać sprzęt i udogodnienia techniczne ułatwiające osobie niepełnosprawnej poruszanie się w mieszkaniu oraz utrzymanie higieny osobistej;
8)kształtować i zaspokajać potrzeby podopiecznego;
9)nawiązywać kontakt z podopiecznym i jego najbliższym otoczeniem;
10)rozwiązywać sytuacje konfliktowe;
11)organizować czas wolny dla poszczególnych grup podopiecznych;
12)organizować środowisko mieszkaniowe zgodnie z potrzebami podopiecznego;
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
4)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
5)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; .go
13)dbać o bezpieczeństwo podopiecznego;
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
14)stosować różne formy aktywnego spędzania czasu wolnego i rozbudzać zainteresowania podopiecznego;
15)uczyć podopiecznego wykonywania drobnych użytecznych prac plastycznych i technicznych;
16)stosować zasady prawidłowego żywienia i przygotowywania posiłków;
17)charakteryzować różne rodzaje diet;
7)udzielać wsparcia emocjonalnego;
8)przewidywać kierunek rozwoju problemów społecznych oraz ich skutki w środowisku lokalnym;
9)porozumiewać się z osobami głuchymi z wykorzystaniem systemu językowo-migowego;
10)wykorzystywać elementy samoobrony w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa własnego i podopiecznego; w. rcl
18)opracowywać jadłospis z wykorzystaniem porad dietetyka;
6)nawiązywać i podtrzymywać kontakty z podopiecznym i jego najbliższym otoczeniem;
19)przygotowywać różnorodne posiłki z uwzględnieniem upodobań i przyzwyczajeń podopiecznego;
20)wykonywać zabiegi higieniczne w sytuacjach ograniczonej sprawności podopiecznego;
21)utrzymywać czystość osobistą podopiecznego i jego najbliższego otoczenia;
22)dobierać ćwiczenia rekreacyjne odpowiednie do wieku i sprawności fizycznej podopiecznego;
23)dostrzegać problemy człowieka przewlekle chorego i psychicznie chorego oraz problemy osoby niepełnosprawnej i okresu starzenia się.
2.Treści kształcenia (działy programowe) ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)zasady opieki nad podopiecznym;
2)zasady higieny osobistej i higieny otoczenia;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
13)komunikować się i współpracować w zespole;
14)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
15)podejmować decyzje, w szczególności w sytuacjach zagrożeń;
16)doskonalić własną sprawność psychofizyczną;
17)organizować i oceniać własną pracę;
18)doskonalić umiejętności zawodowe;
19)korzystać z różnych źródeł informacji;
20)przestrzegać zasad etyki.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
3)rozróżnianie potrzeb podopiecznego;
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
4)metodyka organizacji czasu wolnego;
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
5)zasady udzielania pierwszej pomocy;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
6)higiena żywienia;
3)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
7)metodyka wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;
8)rozpoznawanie zaburzeń psychicznych i problemów podopiecznego.
4)bezpieczeństwo i higiena pracy;
5)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
6)wybrane umiejętności społeczne;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10520 — Poz. 845
3)środki higieniczne;
8)wychowanie fizyczne z elementami samoobrony;
4)łóżko;
9)elementy ergonomii;
10)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
11)zasady i metody komunikowania się; v.p l
7)język migowy;
5)szafki zamykane, taborety;
6)materace specjalistyczne, w tym przeciwodleżynowe;
7)przybory do kąpieli w łóżku;
12)elementy socjologii i psychologii pracy;
8)urządzenia ułatwiające pielęgnację osoby całkowicie unieruchomionej;
13)formy doskonalenia zawodowego;
9)materace lub maty do ćwiczeń na podłodze;
14)źródła informacji zawodowej;
10)fantomy do reanimacji;
15)etyka.
11)środki opatrunkowe.
Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Psychospołeczne uwarunkowania pracy z podopiecznym Rozwiązywanie problemów podopiecznego Opieka nad podopiecznym 16
1)źródło bieżącej wody ze zlewozmywakiem;
2)kuchnię gazową z piekarnikiem;
3)meble kuchenne;
4)lodówkę;
29
5)naczynia kuchenne;
6)podstawowy sprzęt kuchenny;
27
7)zastawę stołową i naczynia dostosowane do potrzeb i możliwości osób leżących;
23 w. rcl Podstawy działalności zawodowej Pracownia gospodarstwa domowego powinna być wyposażona w: .go III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Razem 95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5 % godzin jest przeznaczone na rozdysponowanie przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia komputerowa;
2)pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy;
3)pracownia gospodarstwa domowego;
8)środki czystości;
9)kosz na odpadki.
Pracownia zajęć techniczno-plastycznych powinna być wyposażona w:
1)szafki;
2)stoły;
3)krzesła;
4)maszynę i przybory do szycia;
5)materiały i przybory do malowania i rysowania;
6)materiały i przybory do haftowania, wyszywania oraz tkania;
7)żelazko i deskę do prasowania;
8)przewodniki i mapy turystyczne; ww
4)pracownia zajęć techniczno-plastycznych.
Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:
1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);
2)oprogramowanie użytkowe;
3)drukarki.
Pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy powinna być wyposażona w:
1)urządzenia sanitarne;
2)przybory i środki do pielęgnacji;
9)plecaki;
10)kamerę;
11)aparat fotograficzny.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach szkolnych, ośrodkach pomocy społecznej, instytucjach oraz organizacjach udzielających pomocy i świadczących usługi opiekuńcze osobom potrzebującym pomocy w ich miejscu zamieszkania.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10521 — Poz. 845 v.p l Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ SYMBOL CYFROWY 346[04] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)określać misję instytucji pomocy społecznej w zmieniających się warunkach społecznych;
2)określać zadania i kompetencje zawodowe opiekuna w pomocy instytucjonalnej;
22)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
23)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
24)kierować zespołem pracowników;
25)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; .go
3)rozpoznawać potrzeby i problemy podopiecznego;
21)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
4)analizować możliwości i ograniczenia w zaspokajaniu potrzeb podopiecznego;
5)pomagać podopiecznemu w czynnościach życia codziennego oraz dbać o jego bezpieczeństwo;
6)wykorzystywać różne metody terapii i aktywizacji podopiecznego;
7)współpracować z podopiecznym oraz z innymi, ważnymi dla niego osobami: rodziną, znajomymi, specjalistami;
27)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
28)planować działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. w. rcl
8)pomagać w adaptacji jednostki do warunków życia w placówkach opiekuńczych oraz do zmian związanych z przewlekłą chorobą, niepełnosprawnością lub starością;
26)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
9)promować zdrowy styl życia;
10)dokonywać systematycznej ewaluacji pracy z podopiecznym;
11)komunikować się z różnymi grupami podopiecznych oraz udzielać im wsparcia i porad w sytuacjach trudnych lub kryzysowych;
12)postępować zgodnie z zasadami etyki;
13)podnosić jakość świadczonych usług opiekuńczych;
14)aktywnie uczestniczyć w projektach integracji podopiecznych ze środowiskiem lokalnym; ww
15)organizować i oceniać własną pracę;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun w domu pomocy społecznej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)stymulacji rozwoju i aktywizacji osób przebywających w domu pomocy społecznej z zastosowaniem różnych metod terapii;
2)pomagania podopiecznemu domu pomocy społecznej w zaspokajaniu potrzeb i wykonywaniu różnych czynności z zakresu samoobsługi i higieny osobistej;
3)organizowania czasu wolnego w sposób umożliwiający podopiecznemu samorealizację, rozwój zainteresowań, integrację z rodziną i z osobami przebywającymi w domu pomocy społecznej oraz ze społecznością lokalną;
16)negocjować i rozwiązywać problemy oraz konflikty zaistniałe wśród podopiecznych placówek opiekuńczych;
4)tworzenia indywidualnego planu pomocy i profesjonalnego udziału w realizacji zaplanowanych zadań;
17)współpracować z mediami, prezentować na forum publicznym interesy podopiecznego;
5)pielęgnowania oraz dbania o zdrowie i higienę osobistą osób chorych i niesamodzielnych;
18)prowadzić z podopiecznym zajęcia ruchowe, plastyczne lub techniczne;
6)aktywizowania podopiecznego do zwiększenia samodzielności życiowej;
19)prowadzić dokumentację pracy z podopiecznym;
7)doradzania w zakresie planowania wydatków oraz sposobu spędzania czasu wolnego;
20)porozumiewać się w języku obcym w zakresie niezbędnym do wykonywanych zadań zawodowych;
8)uczestniczenia w procesie rehabilitacji i aktywizacji podopiecznego pod nadzorem lub na zlecenie lekarza bądź terapeuty. — 10522 — II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)społeczny;
Poz. 845
20)stymulować różnymi metodami rozwój i możliwości adaptacyjne osób korzystających z pomocy instytucjonalnej; v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
21)dostrzegać potrzebę oraz znaczenie profesjonalizmu w wykonywaniu zadań zawodowych;
22)wykorzystywać bogatą ofertę instytucji społecznych do rozwiązywania problemów i zaspokajania potrzeb podopiecznego.
2)edukacja zdrowotna i opieka;
3)metody terapii i aktywizacji;
4)podstawy działalności zawodowej.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
BLOK: SPOŁECZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
2)podstawy psychologii rozwojowej; .go
1)posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu nauk społecznych;
1)wybrane zagadnienia z psychologii ogólnej i społecznej;
2)interpretować mechanizmy funkcjonowania człowieka oraz motywy jego postępowania w różnych sytuacjach społecznych;
3)określać cele i zadania polityki społecznej państwa;
4)określać i wykorzystywać możliwości tkwiące w człowieku;
5)analizować zachowania społeczne zbiorowości i jednostki;
4)podstawy gerontologii;
5)podstawy psychopatologii;
6)wybrane zagadnienia z socjologii z uwzględnieniem struktury i procesów małych grup społecznych;
7)wybrane przepisy prawa;
8)organizacja pomocy społecznej, rola i zadania instytucji świadczących pomoc społeczną. w. rcl
6)stosować różne metody udzielania pomocy podopiecznym;
3)pedagogika specjalna z elementami nauczania specjalnego;
7)stosować metody i techniki badań społecznych;
BLOK: EDUKACJA ZDROWOTNA I OPIEKA 1. Cele kształcenia
8)podejmować współpracę ze specjalistami świadczącymi usługi na rzecz podopiecznych w domu pomocy społecznej;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
9)współpracować z zespołem zadaniowym;
1)posługiwać się terminologią z zakresu wiedzy o zdrowiu;
10)dostrzegać czynniki wspomagające i organizujące jakość społecznego funkcjonowania zbiorowości i jednostki;
11)rozpoznawać i formułować problemy społeczne podopiecznego;
12)doceniać znaczenie zasobów tkwiących w jednostce i uwzględniać je w podejmowanych działaniach; ww
13)podejmować inicjatywy ułatwiające człowiekowi aktywny udział w życiu społeczności;
14)prezentować kreatywną postawę podczas rozwiązywania problemów podopiecznego;
15)dostrzegać potrzebę kierowania własnym rozwojem i doskonalić kwalifikacje zawodowe;
16)wskazywać uprawnienia i sposoby działania różnych podmiotów pomocy instytucjonalnej;
17)organizować i włączać się do współpracy z różnymi instytucjami prowadzącymi działalność socjalną;
2)charakteryzować czynniki zagrożenia zdrowia związane ze stylem życia i warunkami środowiska;
3)współpracować z pracownikami ochrony zdrowia;
4)współtworzyć warunki do zachowań prozdrowotnych;
5)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
6)planować edukację zdrowotną w zależności od potrzeb i wieku podopiecznego oraz jego wiedzy o zdrowiu;
7)wspierać podopiecznego w dbaniu o własne zdrowie;
8)analizować dynamikę przeżyć emocjonalnych i ich wpływ na funkcjonowanie psychosomatyczne jednostki;
18)posługiwać się wybranymi przepisami prawa;
9)ujmować problemy osób niepełnosprawnych w sposób kompleksowy i perspektywiczny;
19)dostosowywać metody pracy do sytuacji życiowej, wieku i możliwości jednostki;
10)identyfikować organizacje i instytucje zajmujące się problemami promocji i ochrony zdrowia; — 10523 —
11)uczestniczyć w procesie kompleksowej rehabilitacji różnych grup podopiecznych pomocy instytucjonalnej;
12)dokonywać elementarnej diagnozy niepełnosprawności;
13)dostosowywać metody pracy do możliwości psychosomatycznych podopiecznego;
14)angażować rodzinę i środowisko lokalne w działania opiekuńcze;
15)poszukiwać informacji o podopiecznym i jego problemach;
16)nawiązywać kontakt z różnymi grupami podopiecznych;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)zdrowie w różnych okresach życia;
2)promocja zdrowia;
3)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
4)wybrane zagadnienia z rehabilitacji;
5)elementy psychoterapii;
9)umożliwiać podopiecznemu udział w imprezach integracyjnych;
10)umożliwiać wykonywanie prac artystycznych lub rozwijanie innych zainteresowań podopiecznego;
11)wykorzystywać arteterapię do integracji grupy lub rozwiązywania trudnych sytuacji jednostki i społeczności domu pomocy społecznej;
12)dokonywać ewaluacji pracy z podopiecznym;
13)dostosowywać metody terapii i aktywizacji do potrzeb i możliwości podopiecznego;
14)współpracować ze specjalistami odpowiedzialnymi za rehabilitację i aktywizację podopiecznego oraz określać własną rolę i kompetencje w tym procesie; .go
17)współdziałać ze specjalistami w procesie świadczenia kompleksowej pomocy podopiecznym.
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
16)stosować metody aktywizacji i organizować czas wolny podopiecznego w celu ułatwienia adaptacji do warunków pracy oraz zapobiegania zjawisku izolacji;
17)przygotowywać podopiecznego do radzenia sobie ze stresem.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: w. rcl
6)wybrane zagadnienia z metodyki pracy z podopiecznymi w instytucjach opiekuńczych.
15)ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;
1)problematyka aktywizacji i terapii;
BLOK: METODY TERAPII I AKTYWIZACJI
2)planowanie i organizacja czasu wolnego;
1.Cele kształcenia
3)elementy arteterapii;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wykorzystywać wiedzę z zakresu terapii, aktywizacji oraz organizacji czasu wolnego w celu planowania i udzielania pomocy jednostce;
2)poszukiwać możliwości wykorzystania różnych metod terapii i aktywizacji;
3)diagnozować potrzeby podopiecznego dotyczące spędzania czasu wolnego;
4)wychowanie fizyczne z elementami rehabilitacji;
5)strategie radzenia sobie ze stresem.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
5)stosować zasady planowania i organizacji czasu wolnego we współpracy z rodziną, przyjaciółmi i znajomymi podopiecznego;
4)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; ww
4)rozbudzać zainteresowania sztuką i wykorzystywać elementy arteterapii w procesie kompleksowej opieki i stymulacji funkcjonowania podopiecznego;
6)wykorzystywać elementy kultury fizycznej do podnoszenia sprawności i wydolności podopiecznego;
7)wykorzystywać czynności życia codziennego i samoobsługi do podnoszenia sprawności fizycznej i samodzielności podopiecznego;
8)motywować podopiecznego do aktywnego udziału w różnych uroczystościach okazjonalnych lub imprezach wypoczynkowych;
3)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
5)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
6)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
7)stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
8)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; — 10524 —
9)prezentować interesy podopiecznego na forum publicznym;
10)przestrzegać norm współdziałania w grupie;
11)udzielać podopiecznym wsparcia emocjonalnego;
12)wykorzystywać techniki komputerowe w zakresie niezbędnym do wykonywanych zadań zawodowych;
13)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
15)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
16)prowadzić negocjacje;
18)podejmować decyzje;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie Nazwa bloku programowego kształcenia w %* Społeczny 29 Edukacja zdrowotna i opieka 26 Metody terapii i aktywizacji 28 Podstawy działalności zawodowej 12 Razem 95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. .go
17)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
19)formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych;
20)korzystać z różnych źródeł informacji;
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia komputerowa;
21)organizować doskonalenie zawodowe pracowników;
2)pracownia treningu integracyjnego;
22)przestrzegać zasad etyki.
3)pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy;
4)sala gimnastyczna do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego z elementami rehabilitacji fizycznej; w. rcl 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)gospodarka rynkowa;
2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw usługowych;
5)pracownia artystyczna.
Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:
3)metody poszukiwania pracy;
1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);
4)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
2)drukarki, skaner;
5)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
3)oprogramowanie użytkowe;
4)programy specjalistyczne.
6)prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;
7)bezpieczeństwo i higiena pracy;
8)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; ww
9)elementy technologii informacyjnej;
10)elementy ergonomii;
11)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
12)zasady i metody komunikowania się;
13)elementy socjologii i psychologii pracy;
14)język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);
15)źródła informacji zawodowej;
Pracownia treningu integracyjnego powinna być wyposażona w:
1)zestaw kaset wideo oraz płyt DVD i CD;
2)materace;
3)tablice flip-chart;
4)małe piłki, kłębki włóczki, woreczki, szarfy.
Pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy powinna być wyposażona w:
1)przybory i środki pielęgnacyjno-toaletowe;
2)środki i przybory zapewniające wygodę i bezpieczeństwo osobie leżącej;
3)urządzenia do pielęgnacji osoby całkowicie unieruchomionej;
16)formy doskonalenia zawodowego;
4)aparaty do pomiaru ciśnienia tętniczego, termometry lekarskie;
17)etyka.
5)maty i koce; — 10525 —
6)środki opatrunkowe;
7)fantomy do zabiegów reanimacyjnych i elementarnych zabiegów medycznych.
Sala gimnastyczna do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego z elementami rehabilitacji fizycznej powinna być wyposażona w:
1)materace i maty;
Poz. 845 Przy sali gimnastycznej powinny znajdować się: szatnia, natryski, magazynek na sprzęt oraz pokój dla nauczyciela. v.p l Dziennik Ustaw Nr 125 Pracownia artystyczna powinna być wyposażona w:
1)aparat fotograficzny;
2)magnetofon, płyty DVD i CD oraz kasety wideo;
3)przybory do szycia, malowania, rysowania, rzeźbienia, wycinania, klejenia.
2)piłki;
3)drabinki;
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
4)ławeczki;
5)ciężarki;
6)drążki;
7)obręcze;
8)szarfy. .go Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach szkolnych, domach pomocy społecznej, placówkach prowadzonych przez organizacje pozarządowe oraz placówkach dziennego pobytu.
Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE POSADZKARZ SYMBOL CYFROWY 713[05] I. OPIS ZAWODU
15)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; w. rcl 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
14)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
1)posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych;
2)określać właściwości techniczne oraz przydatność materiałów i wyrobów budowlanych do robót podłogowych i okładzinowych;
3)magazynować, składować i transportować materiały i wyroby budowlane;
4)użytkować narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót posadzkarskich i okładzinowych;
16)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
17)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
18)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
19)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
20)korzystać z różnych źródeł informacji;
5)wykonywać podłogi o różnych konstrukcjach;
21)prowadzić działalność gospodarczą.
6)wykonywać izolacje akustyczne, termiczne, przeciwwilgociowe, paroszczelne oraz wodoszczelne w podłogach i okładzinach ścian;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. ww
7)wykonywać podkłady pod różne rodzaje posadzek;
8)wykonywać nawierzchnie podłogowe z różnych materiałów;
9)wykonywać okładziny ścienne wewnętrzne i zewnętrzne;
10)wykonywać naprawy i renowacje podłóg oraz okładzin;
11)wykonywać przedmiary i obmiary robót oraz pomiary inwentaryzacyjne;
12)dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu oraz robocizny;
13)korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie posadzkarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)przygotowania zapraw, mieszanek betonowych oraz materiałów pomocniczych do wykonywania robót podłogowych i okładzinowych;
2)wykonywania izolacji akustycznych, termicznych, przeciwwilgociowych, paroszczelnych oraz wodoszczelnych podłóg;
3)wykonywania podkładów pod różne rodzaje posadzek;
4)wykonywania posadzek z różnych materiałów; — 10526 —
5)wykonywania wewnętrznych i zewnętrznych okładzin ściennych;
6)wykonywania napraw i renowacji podłóg oraz okładzin.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)podstawy budownictwa;
2)technologia robót podłogowych i okładzinowych;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)ogólne wiadomości z zakresu budownictwa;
2)elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;
3)grunty budowlane;
4)teren budowy i jego organizacja;
5)materiały i wyroby budowlane;
6)magazynowanie, składowanie i transportowanie materiałów i wyrobów budowlanych;
7)pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie, tynkarskie, malarskie; .go 1. Cele kształcenia Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
8)rysunek techniczny;
9)figury i bryły geometryczne;
1)posługiwać się podstawową terminologią budowlaną;
10)zasady wymiarowania rysunków;
2)rozpoznawać elementy budynku i określać ich funkcje;
12)rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;
3)określać konstrukcje i technologie wykonania budynków;
4)rozróżniać rodzaje gruntów budowlanych;
11)przekroje rysunkowe;
13)rysunek odręczny i schematyczny;
14)zasady doboru barw;
15)rysunki podłóg i okładzin;
16)rysunek architektoniczno-budowlany;
6)określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych;
17)oznaczenia graficzne elementów budowlanych i posadzkarskich;
7)rozróżniać elementy i konstrukcje podłóg;
18)rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;
8)określać zasady magazynowania, składowania i transportowania materiałów i wyrobów budowlanych;
19)dokumentacja techniczna;
9)określać zasady wykonywania pomocniczych robót murarskich, betoniarskich, tynkarskich i malarskich;
21)przedmiary i obmiary robót; w. rcl
5)określać zasady organizacji stanowiska pracy oraz zagospodarowania terenu budowy;
10)sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych;
11)wymiarować i opisywać rysunki techniczne;
12)stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych;
13)sporządzać proste rysunki elementów budowlanych; ww
14)sporządzać szkice posadzek;
15)dobierać układy kompozycyjne posadzek i okładzin z zastosowaniem zasad doboru barw, złudzeń optycznych i ornamentyki;
20)elementy miernictwa budowlanego;
22)rysunek inwentaryzacyjny.
BLOK: TECHNOLOGIA I OKŁADZINOWYCH ROBÓT PODŁOGOWYCH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
16)rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;
2)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do określonych robót posadzkarskich i okładzinowych;
17)posługiwać się dokumentacją techniczną przy wykonywaniu robót podłogowych i okładzinowych;
3)rozróżniać rodzaje konstrukcji podłóg;
18)posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;
5)wykonywać pomocnicze prace murarskie, tynkarskie, betoniarskie i zbrojarskie;
19)wykonywać przedmiary i obmiary robót;
20)sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.
4)przygotowywać zaprawy i mieszanki betonowe na podkłady oraz nawierzchnie podłogowe;
6)przygotowywać podłoża pod różnego rodzaju podłogi;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10527 — Poz. 845
19)technologia robót naprawczych i renowacyjnych podłóg i okładzin;
8)wykonywać podkłady pod różne rodzaje posadzek;
20)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska obowiązujące podczas wykonywania robót podłogowych i okładzinowych.
9)wykonywać dylatacje podłóg i okładzin;
10)wyznaczać powierzchnie posadzek;
11)wykonywać posadzki z materiałów mineralnych, drewna, materiałów drewnopochodnych oraz tworzyw sztucznych; v.p l
7)wykonywać izolacje termiczne, akustyczne, paroszczelne, wodoszczelne i przeciwwilgociowe;
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
13)wykonywać warstwy ochronne podłóg i posadzek;
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
14)wykonywać okładziny ścienne wewnętrzne i zewnętrzne;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
15)wykonywać okładziny sufitowe;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; .go
12)wykonywać cokoliki oraz mocować listwy przypodłogowe;
16)oceniać jakość wykonywanych robót podłogowych i okładzinowych;
17)wykonywać naprawy i renowacje podłóg i okładzin;
5)rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane;
6)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
7)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
8)przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; w. rcl
18)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót podłogowych i okładzinowych.
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
9)przygotowywać oferty przetargowe na nieskomplikowane roboty budowlane;
1)organizacja, użytkowanie i likwidacja stanowiska pracy;
10)sporządzać kosztorysy oraz obliczać wynagrodzenie za wykonaną pracę;
2)materiały podłogowe i okładzinowe;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
3)roboty podłogowe;
4)pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie i zbrojarskie;
12)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;
5)podłoża na gruncie;
13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
6)przygotowanie podłoży pod podłogi;
14)komunikować się i współpracować w zespole;
7)izolacje termiczne i akustyczne;
15)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
8)izolacje przeciwwilgociowe, paroszczelne i wodoszczelne;
16)podejmować decyzje;
17)doskonalić umiejętności zawodowe;
10)dylatacje podłóg;
18)korzystać z różnych źródeł informacji;
11)posadzki;
19)przestrzegać zasad etyki. ww
9)podkłady;
12)prace wykończeniowe;
13)warstwy ochronne;
14)roboty okładzinowe;
15)przygotowanie podłoży pod okładziny;
16)okładziny wewnętrzne i zewnętrzne;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
17)tynki zewnętrzne i wewnętrzne;
3)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności
18)odbiór robót podłogowych i okładzinowych;
4)funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10528 — Poz. 845
5)modele podłóg o różnych konstrukcjach;
6)bezpieczeństwo i higiena pracy;
6)narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót posadzkarskich;
7)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
8)wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;
9)przetargi w budownictwie; v.p l
5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
7)instrukcje technologiczne oraz filmy instruktażowe z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy;
8)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, aprobaty techniczne;
9)prospekty materiałów i wyrobów budowlanych;
10)kosztorysy budowlane;
10)publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki czynników produkcji.
11)elementy ergonomii;
12)środki ochrony indywidualnej;
13)zasady udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
14)zasady i metody komunikowania się;
Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w: .go
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
15)elementy socjologii i psychologii pracy;
2)wzory znormalizowanego pisma technicznego;
16)formy doskonalenia zawodowego;
3)modele brył i plansze figur geometrycznych;
17)źródła informacji zawodowej;
4)dokumentacje architektoniczno-budowlane;
18)etyka.
5)rysunki elementów budowlanych;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
7)katalogi i prospekty materiałów i wyrobów podłogowych i okładzinowych.
Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w: w. rcl Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
6)normy dotyczące zasad sporządzania rysunków technicznych;
Podstawy budownictwa 20 Technologia robót podłogowych i okładzinowych 50
1)stanowiska do robót posadzkarskich i okładzinowych;
Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80**
2)materiały ścienne, stropowe, okładzinowe i podłogowe; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w systemie stacjonarnym i zaocznym). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
3)materiały pomocnicze: zaprawy, kleje, kity, lepiki, masy plastyczne;
4)materiały izolacyjne;
5)stożek do badania konsystencji zapraw;
6)narzędzia i sprzęt do robót posadzkarskich i okładzinowych;
7)instrukcje technologiczne;
8)środki ochrony indywidualnej;
9)dokumentacje techniczne, katalogi i prospekty posadzek oraz okładzin. ww
1)pracownia ogólnobudowlana;
2)pracownia rysunku technicznego;
3)warsztaty szkolne.
Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposażona w:
1)modele i rysunki budynków;
2)próbki podstawowych materiałów i wyrobów budowlanych;
3)próbki materiałów izolacyjnych;
4)próbki i eksponaty wyrobów ściennych, stropowych, okładzinowych i podłogowych;
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.
W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, centrach kształcenia ustawicznego oraz zakładach specjalizujących się w wykonywaniu podłóg i okładzin z różnych materiałów.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10529 — Poz. 845 v.p l Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE RENOWATOR ZABYTKÓW ARCHITEKTURY SYMBOL CYFROWY 712[07] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
22)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
23)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
1)posługiwać się dokumentacją budowlaną i konserwatorską;
24)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
2)określać cechy stylów architektonicznych;
25)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
3)charakteryzować stratygrafię nawarstwień w murowanych obiektach zabytkowych;
26)korzystać z różnych źródeł informacji;
5)określać stopień zniszczenia elementów budowlanych i detali architektonicznych;
6)wykonywać pomiary oraz sporządzać szkice inwentaryzacyjne;
7)dobierać materiały budowlane do określonych prac renowacyjnych;
8)posługiwać się narzędziami, i sprzętem budowlanym;
27)planować działalność gospodarczą. .go
4)określać rodzaje uszkodzeń na podstawie objawów zniszczeń; urządzeniami 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie renowator zabytków architektury powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)wykonywania prac remontowo-budowlanych obiektów zabytkowych z zastosowaniem technologii tradycyjnych i współczesnych; w. rcl
9)wykonywać zabezpieczenia czasowe i trwałe oryginalnych fragmentów historycznej dekoracji i wyposażenia;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
10)wykonywać prace renowacyjne zgodnie z dokumentacją techniczną;
11)uzupełniać ubytki w warstwie powierzchniowej wypraw, stiuków i sztukaterii;
12)odtwarzać uszkodzoną fakturę powierzchni wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych;
13)uzupełniać fragmenty dekoracji architektonicznej i elementów budowlanych;
14)wykonywać kopie detali oraz elementów budowlanych na podstawie tradycyjnych i historycznych technologii;
15)oceniać technologiczną poprawność wykonywanych robót renowacyjnych; ww
16)wykonywać przedmiary i obmiary robót związane z realizacją zadań zawodowych;
17)sporządzać zapotrzebowanie oraz rozliczenia materiałów i sprzętu;
18)korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy;
2)wykonywania prac renowacyjnych i restauratorskich elementów budowlanych oraz detali architektonicznych;
3)wytwarzania kopii detali zabytkowych i dekoracji architektonicznej.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)technologia konserwatorskich prac renowacyjnych;
2)podstawy konserwacji zabytków;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: TECHNOLOGIA KONSERWATORSKICH PRAC RENOWACYJNYCH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
19)współpracować z kierownictwem budowy, nadzorem konserwatorskim i zespołem pracowników;
1)wykonywać prace konserwatorskie z zachowaniem wartości artystycznych, historycznych, kulturowych, architektonicznych obiektów poddawanych renowacji;
20)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
2)uczestniczyć w pracach inwentaryzacyjnych architektoniczno-budowlanych;
21)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
3)organizować stanowisko do wykonywania prac ogólnobudowlanych, renowacyjnych i pomocniczych; — 10530 —
4)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac konserwatorskich i renowacyjnych;
5)składować i transportować materiały oraz sprzęt budowlany;
Poz. 845
8)technologia renowacji i naprawy powierzchni murowanych z kamienia i cegły; v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
9)dokumentacja techniczna i technologiczna;
10)rysunek techniczny;
6)posługiwać się sprzętem do wykonywania pomiarów budowlanych;
11)rysunek odręczny;
7)oceniać stopień zniszczenia detali architektoniczno-budowlanych;
13)prace kamieniarskie, sztukatorskie;
8)przygotowywać zaprawy, wyprawy, betony oraz zaczyny;
15)naprawa warstwy zewnętrznej budynku;
9)zabezpieczać oryginalne fragmenty dekoracji architektonicznej;
16)zabezpieczenie oryginalnych elementów dekoracji i wystrojów;
10)odczytywać architektoniczno-budowlaną dokumentację techniczną i technologiczną;
17)nadzór budowlano-konserwatorski;
12)prace murarskie, tynkarskie, malarskie; .go
14)renowacja kamienia, cegły i ceramiki;
11)posługiwać się dokumentacją projektową i konserwatorską;
18)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
BLOK: PODSTAWY KONSERWACJI ZABYTKÓW
12)sporządzać szkice i rysunki inwentaryzacyjne;
13)przeskalowywać rysunki;
14)malować powierzchnię elementów z gipsu, kamienia sztucznego, ceramiki;
15)łączyć i uzupełniać elementy uszkodzonych wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych na podstawie dokumentacji konserwatorskiej;
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)charakteryzować elementy i konstrukcje budowlane w określonej epoce;
17)uzupełniać brakujące fragmenty malatury;
3)rozróżniać porządki i style architektoniczne;
18)utwardzać powierzchnię odnowionych wyrobów;
4)rozpoznawać objawy zniszczenia powierzchni zabytkowych obiektów budowlanych oraz detali architektonicznych; w. rcl
16)wykonywać prace retuszerskie w miejscach ubytków i połączeń;
2)wykonywać prace z zakresu renowacji i konserwacji z poszanowaniem wartości zabytkowych, historycznych i kulturowych odnawianych elementów i konstrukcji budowlanych;
19)nakładać na odnowioną powierzchnię warstwy zabezpieczające;
20)zabezpieczać elementy wykończenia budynku znajdujące się w stadium awarii technicznej;
21)współpracować z nadzorem budowlano-konserwatorskim i konserwatorami zabytków;
22)przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania konserwatorskich prac renowacyjnych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)inwentaryzacja architektoniczno-budowlana;
2)organizacja stanowiska pracy;
3)materiały budowlane;
4)składowanie materiałów;
5)przyrządy pomiarowe;
6)przyczyny i objawy zniszczeń zabytkowych elementów konstrukcji budowlanych, elementów i detali architektonicznych;
7)zaprawy, wyprawy, betony, zaczyny;
5)dokonywać wyboru określonej metody naprawy elementów i detali zabytkowych;
6)stosować tradycyjne i nowoczesne technologie podczas realizacji zadań zawodowych;
7)przeprowadzać techniczne zabiegi z zakresu renowacji i konserwacji powierzchniowej oraz strukturalnej elementów i konstrukcji murowych;
8)wykonywać zabiegi renowacyjne i rewaloryzacyjne powierzchni zwykłych, ozdobnych i szlachetnych;
9)odnawiać, uzupełniać i konserwować wyroby gipsowe, wapienne oraz z kamienia sztucznego;
10)wykonywać zabiegi konserwatorskie oraz renowację powierzchniową detali architektonicznych z kamienia naturalnego i sztucznego;
11)wykonywać prace przygotowawcze i pomocnicze przy konserwacji polichromii i fresków;
12)wykonywać prace odkrywkowe ziemne i warstwy epidermicznej budynku;
13)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac konserwatorskich.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10531 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 845 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)style architektoniczne;
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
2)zarys historii architektury;
3)zniszczenia zabytkowych obiektów budowlanych i detali architektonicznych;
3)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
4)bezpieczeństwo i higiena pracy;
4)metody zabezpieczania i ochrony obiektu zabytkowego;
5)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
5)technologia renowacji, konserwacji, restauracji, rewaloryzacji;
6)elementy ergonomii;
6)renowacja wypraw;
8)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; .go
7)renowacja sztukaterii, sztablatur i stiuków;
7)środki ochrony indywidualnej;
8)renowacja detali architektonicznych;
9)konserwacja polichromii i fresków;
10)inwentaryzacja architektoniczna i budowlano-konserwatorska;
11)przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.
9)zasady i metody komunikowania się;
10)elementy socjologii i psychologii pracy;
11)formy doskonalenia zawodowego;
12)źródła informacji zawodowej;
13)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ Minimalna liczba godzin w okresie Nazwa bloku programowego kształcenia w %* Technologia konserwatorskich 60 prac renowacyjnych Podstawy konserwacji zabytków 10 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80** w. rcl 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
4)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
5)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
6)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; ww
7)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia rysunku technicznego;
8)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
2)pracownia budownictwa i materiałów budowlanych;
9)komunikować się i współpracować w zespole;
3)pracownia modelarsko-konserwatorska;
10)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
4)warsztaty szkolne.
11)podejmować decyzje;
12)doskonalić umiejętności zawodowe;
13)korzystać z różnych źródeł informacji;
14)przestrzegać zasad etyki.
Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w:
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
2)modele elementów budowlanych i konstrukcyjnych;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10532 — Poz. 845
9)stanowiska odlewnicze;
4)dokumentację budowlaną i konserwatorską;
10)stanowiska do wykonywania form;
5)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.
11)materiały pomocnicze;
Pracownia budownictwa i materiałów budowlanych powinna być wyposażona w:
12)narzędzia specjalistyczne; v.p l
3)modele detali i dekoracji architektonicznych;
13)modele dekoracji i detali architektonicznych;
1)wyroby i materiały budowlane;
14)formy, wzorniki, szablony, noże do szablonów;
2)modele konstrukcji i elementów budowlanych;
15)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.
3)sprzęt i przyrządy pomiarowe;
4)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.
Pracownia modelarsko-konserwatorska powinna być wyposażona w:
2)modele i formy;
3)narzędzia, sprzęt;
4)materiały do wykonywania form i odlewów;
5)szablony do profili ciągnionych;
6)stanowiska do ciągnienia obrotowego;
7)stanowiska przygotowawcze wyposażone w imadła, wiertarki, narzędzia ręczne i elektronarzędzia;
2)stoły zbrojarskie.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy uczniów.
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, zakładach prowadzących prace renowacyjne i konserwatorskie. w. rcl
8)stanowiska robót mokrych;
1)stanowiska do wykonywania prac murarskich, tynkarskich, ciesielskich, betoniarskich, sztukatorskich; .go
1)stoły modelarskie;
Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:
Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK SYMBOL CYFROWY 311[08] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)analizować i interpretować podstawowe zjawiska oraz prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki; ww
2)rozpoznawać elementy, aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne na podstawie symboli graficznych, oznaczeń na nich stosowanych, parametrów, charakterystyk oraz wyglądu;
7)dobierać metody i przyrządy pomiarowe oraz mierzyć wielkości elektryczne i nieelektryczne, parametry i charakterystyki instalacji, urządzeń i sieci elektrycznych oraz interpretować wyniki pomiarów;
8)dobierać elementy składowe, podzespoły oraz zabezpieczenia do instalacji, urządzeń i sieci elektrycznych w zależności od zadanych warunków pracy;
9)wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;
3)posługiwać się dokumentacją techniczną instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
10)dobierać, instalować i obsługiwać maszyny i urządzenia elektryczne oraz aparaturę sterującą i kontrolno-pomiarową;
4)określać rolę poszczególnych elementów i podzespołów stosowanych w instalacjach, urządzeniach i sieciach elektrycznych;
11)dobierać, instalować i sprawdzać środki ochrony przeciwporażeniowej;
5)analizować działanie układów elektrycznych na podstawie schematów ideowych;
6)oceniać wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów elektrycznych na pracę układów i urządzeń elektrycznych;
12)wykonywać instalacje elektryczne i elektroenergetyczne;
13)instalować i obsługiwać układy energoelektroniczne;
14)projektować proste układy elektryczne;
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10533 — Poz. 845
4)wykonywania instalacji elektrycznych oraz przeprowadzania badań odbiorczych i eksploatacyjnych;
16)prowadzić racjonalną gospodarkę elektroenergetyczną;
5)instalowania i eksploatowania maszyn i urządzeń elektrycznych, układów energoelektronicznych oraz aparatury sterującej i kontrolno-pomiarowej;
17)dokonywać kontroli technicznej podczas produkcji i naprawy urządzeń elektrycznych;
18)dokonywać przeglądów technicznych instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;
19)wykonywać badania eksploatacyjne urządzeń elektrycznych oraz oceniać ich stan techniczny;
20)wykonywać badania odbiorcze i eksploatacyjne instalacji elektrycznych oraz oceniać ich stan techniczny;
6)dobierania, instalowania i sprawdzania środków ochrony przeciwporażeniowej;
7)prowadzenia budowy i eksploatacji linii napowietrznych i kablowych;
8)prowadzenia racjonalnej gospodarki elektroenergetycznej;
9)sporządzania dokumentacji projektowej prostych urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych.
3.Zawód technik elektryk jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: .go
21)lokalizować i usuwać uszkodzenia instalacji, układu lub urządzenia elektrycznego; v.p l
15)stosować skuteczną ochronę urządzeń elektrycznych przed skutkami zwarć, przeciążeń i przepięć;
22)posługiwać się komputerowym oprogramowaniem narzędziowym i użytkowym w zakresie niezbędnym do wykonywanej pracy;
23)stosować normy, przepisy i instrukcje dotyczące montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych;
24)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
2)maszyn elektrycznych;
3)instalacji elektrycznych;
4)elektroenergetyki.
II. BLOKI PROGRAMOWE w. rcl
25)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
1)energoelektroniki;
26)przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;
27)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)podstawy elektrotechniki i elektroniki;
28)kierować zespołem pracowników;
2)maszyny i urządzenia elektryczne;
29)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
3)techniki wytwarzania;
4)podstawy działalności zawodowej.
30)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
BLOK: PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI
31)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
1.Cele kształcenia
32)prowadzić działalność gospodarczą. ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)organizowania oraz nadzorowania prac instalacyjno-montażowych i eksploatacyjnych urządzeń elektrycznych;
2)przeprowadzania kontroli technicznej we wszystkich fazach produkcji lub naprawy aparatów i maszyn elektrycznych;
3)przeprowadzania badań eksploatacyjnych urządzeń elektrycznych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)stosować podstawowe pojęcia i wielkości charakteryzujące pole elektryczne, magnetyczne i elektromagnetyczne oraz obwody elektryczne;
2)charakteryzować podstawowe zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym i elektromagnetycznym;
3)rozróżniać elementy obwodów elektrycznych i układów elektronicznych oraz określać ich funkcje;
4)stosować podstawowe prawa elektrotechniki do obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego oraz prostych układów elektronicznych;
5)szacować wartości wielkości elektrycznych w obwodach elektrycznych i prostych układach elektronicznych; — 10534 —
6)wyjaśniać proces elektrolizy i określać techniczne zastosowanie;
Poz. 845
10)stany nieustalone;
11)elementy elektryczne i elektroniczne; v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
7)charakteryzować ogniwa galwaniczne i akumulatory oraz ich parametry techniczne;
12)układy elektroniczne;
8)przewidywać skutki stanów nieustalonych w obwodach oraz wpływ odkształcenia prądu lub napięcia na pracę urządzeń elektrycznych;
13)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisy ochrony przeciwporażeniowej.
9)charakteryzować podstawowe parametry elementów i układów elektronicznych;
10)analizować na podstawie schematów ideowych działanie układów elektrycznych i elektronicznych;
11)oceniać wpływ parametrów poszczególnych elementów na pracę układów elektrycznych i elektronicznych;
BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
13)posługiwać się przyrządami pomiarowymi wielkości elektrycznych;
2)rozróżniać maszyny i urządzenia elektryczne oraz urządzenia energoelektroniczne;
14)łączyć układy elektryczne i elektroniczne na podstawie schematów ideowych i montażowych;
3)określać funkcje elementów i podzespołów stosowanych w instalacjach, urządzeniach i sieciach elektrycznych; .go
12)dobierać metody i przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych;
1)organizować stanowiska do montażu i badania urządzeń elektrycznych zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;
15)mierzyć podstawowe wielkości elektryczne oraz parametry elementów elektrycznych i elektronicznych;
5)analizować na podstawie schematów ideowych działanie układów elektrycznych; w. rcl
16)szacować błędy pomiarów na podstawie zastosowanych metod oraz parametrów przyrządów pomiarowych;
4)oceniać wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów i urządzeń elektrycznych;
17)interpretować wyniki pomiarów przedstawione w formie tabel lub wykresów;
18)analizować na podstawie wyników pomiarów pracę układów elektrycznych i elektronicznych;
19)wykorzystywać komputer do opracowywania wyników wykonanych pomiarów;
20)korzystać z katalogów, norm i dokumentacji technicznej;
21)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisów ochrony przeciwporażeniowej.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
6)interpretować i wykorzystywać dane zawarte na tabliczkach znamionowych maszyn i urządzeń elektrycznych;
7)projektować proste układy i urządzenia elektryczne;
8)dobierać zabezpieczenia urządzeń elektrycznych;
9)montować i uruchamiać podzespoły w urządzeniu elektrycznym;
10)dobierać i eksploatować układy automatyki w urządzeniach elektrycznych;
11)lokalizować i usuwać zakłócenia w pracy urządzeń elektrycznych;
12)dobierać filtry zabezpieczające urządzenia przed zakłóceniami;
1)pole elektryczne;
13)dobierać układy do kompensacji mocy biernej;
2)obwody elektryczne prądu stałego;
14)dobierać sposoby chłodzenia urządzeń elektrycznych; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
3)elektroliza, ogniwa galwaniczne i akumulatory;
4)pole magnetyczne i elektromagnetyzm;
5)obwody prądu przemiennego;
6)układy trójfazowe;
7)pomiary elektryczne;
8)przebiegi odkształcone;
9)czwórniki i filtry;
15)dobierać zasilanie do odbiorników energii elektrycznej;
16)dobierać urządzenia elektryczne do różnych rodzajów maszyn roboczych;
17)dobierać, instalować i sprawdzać środki ochrony przeciwporażeniowej;
18)mierzyć parametry maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych; — 10535 —
19)interpretować wyniki pomiarów parametrów maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych;
20)wyznaczać charakterystyki ruchowe maszyn i urządzeń elektrycznych;
Poz. 845
18)maszyny indukcyjne;
19)maszyny synchroniczne; v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
20)maszyny prądu stałego;
21)interpretować charakterystyki ruchowe maszyn i urządzeń elektrycznych;
21)maszyny komutatorowe prądu przemiennego;
22)stosować zasady eksploatacji urządzeń energoelektronicznych;
23)przekształtniki i łączniki energoelektroniczne;
23)określać czynności konserwacyjne warunkujące prawidłową eksploatację urządzeń elektrycznych;
24)wykonywać oględziny i przeglądy maszyn elektrycznych oraz urządzeń elektrycznych i energoelektronicznych;
24)układy sterowania i regulacji oraz zabezpieczenia urządzeń energoelektronicznych;
25)układ napędowy i jego elementy;
26)układy sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych;
27)energoelektroniczne układy napędowe; .go
25)lokalizować uszkodzenia maszyn i urządzeń elektrycznych oraz wykonywać proste naprawy;
22)półprzewodnikowe przyrządy mocy;
26)sporządzać sprawozdania i protokoły z badań i pomiarów urządzeń elektrycznych;
27)prowadzić racjonalną gospodarkę elektroenergetyczną zakładu pracy;
28)stosować normy, przepisy i instrukcje dotyczące montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;
29)posługiwać się dokumentacją techniczną oraz katalogami maszyn, urządzeń elektrycznych i energoelektronicznych;
29)środki i urządzenia ochrony przeciwporażeniowej stosowane w sieciach i urządzeniach elektroenergetycznych;
30)wymagania kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych;
31)pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;
32)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas badań i eksploatacji maszyn i urządzeń elektrycznych. w. rcl
30)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas badań i eksploatacji urządzeń elektrycznych.
28)inne zastosowania urządzeń energoelektronicznych;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)organizacja stanowiska pracy;
2)przewody i kable;
3)aparaty i urządzenia niskiego napięcia;
4)instalacje elektryczne;
5)urządzenia zasilające i rozdzielcze;
6)oświetlenie elektryczne;
7)zabezpieczenia instalacji elektrycznych; ww
8)instalacje specjalnego przeznaczenia;
9)urządzenia grzejne i chłodnicze;
10)wytwarzanie energii elektrycznej;
11)zwarcia i przepięcia;
12)linie napowietrzne i kablowe;
13)aparaty wysokiego napięcia;
14)stacje elektroenergetyczne;
15)automatyka zabezpieczeniowa;
16)gospodarka elektroenergetyczna;
17)transformatory;
BLOK: TECHNIKI WYTWARZANIA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisami ochrony przeciwporażeniowej;
2)czytać oraz sporządzać rysunki techniczne maszynowe i elektryczne;
3)rozróżniać i dobierać materiały stosowane w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
4)wykonywać proste prace z zakresu obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych;
5)dobierać przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych i elektrycznych, narzędzia i elektronarzędzia oraz posługiwać się nimi;
6)rozróżniać i stosować połączenia elektryczne i mechaniczne w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
7)montować podzespoły mechaniczne aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych;
8)montować układy elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej; — 10536 —
9)dokonywać demontażu i montażu aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych;
10)instalować aparaty, maszyny w układach elektrycznych; i urządzenia
11)montować instalacje elektryczne;
12)oceniać stan techniczny aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych;
13)uruchamiać aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne;
14)lokalizować i usuwać proste uszkodzenia maszyn i urządzeń elektrycznych;
15)rozróżniać etapy procesu produkcyjnego;
16)interpretować normy dotyczące kontroli jakości;
3)sporządzać budżet i planować rozwój firmy;
4)opracowywać plan marketingowy;
5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
7)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
8)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
9)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska; .go
17)prowadzić racjonalną gospodarkę materiałową;
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
18)kalkulować koszty wytworzonego urządzenia lub koszt wykonanej usługi;
19)posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami, schematami ideowymi i montażowymi;
20)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
13)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;
14)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
15)prowadzić negocjacje; w. rcl Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
10)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;
1)organizacja stanowiska pracy;
16)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
17)podejmować decyzje;
2)rysunek techniczny;
3)materiały stosowane w elektrotechnice;
4)obróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych;
5)proces produkcyjny;
6)montaż podzespołów mechanicznych maszyn i urządzeń elektrycznych;
7)montaż i instalowanie maszyn, aparatów i urządzeń elektrycznych;
8)montaż instalacji elektrycznych;
9)koszty wytwarzania urządzeń i realizacji usług; ww
10)dokumentacja techniczna, instrukcje, schematy ideowe i montażowe;
11)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.
18)formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych;
19)organizować doskonalenie zawodowe pracowników;
20)korzystać z różnych źródeł informacji;
21)przestrzegać zasad etyki.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)gospodarka rynkowa;
2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
3)analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
4)struktura budżetu przedsiębiorstwa;
1.Cele kształcenia
5)plan rozwoju przedsiębiorstwa;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
6)strategie marketingowe;
7)metody poszukiwania pracy;
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
8)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
9)podejmowanie gospodarczej; i prowadzenie działalności Dziennik Ustaw Nr 125 — 10537 — Poz. 845
17)zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;
11)bezpieczeństwo i higiena pracy;
18)zasady i metody komunikowania się;
12)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
19)elementy socjologii i psychologii pracy;
13)ochrona przeciwporażeniowa;
14)elementy ergonomii;
15)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
16)elementy fizjologii i higieny pracy; v.p l
10)prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;
20)język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);
21)formy doskonalenia zawodowego;
22)źródła informacji zawodowej;
23)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE .go Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: gimnazjum podbudowa programowa: zasadnicza szkoła zawodowa; zawody: wszystkie z branży elektrycznej (z wyjątkiem elektromechanika pojazdów samochodowych) podbudowa programowa: liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, technikum, uzupełniające liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające Podstawy elektrotechniki i elektroniki 22 20 20 Maszyny i urządzenia elektryczne 50 59 50 Techniki wytwarzania 13 6 15 Podstawy działalności zawodowej 5 5 5 90** 90** 90** w. rcl Nazwa bloku programowego Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń; ww
2)laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki;
3)próbki materiałów elektrotechnicznych;
4)elementy elektryczne i elektroniczne;
5)podzespoły elektryczne i mechaniczne maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;
6)zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych i elektrycznych;
7)normy, katalogi, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;
3)laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych;
8)programy komputerowe do symulacji działania maszyn i urządzeń.
4)laboratorium energoelektroniki i elektroenergetyki;
Laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki powinno być wyposażone w:
5)warsztaty szkolne.
Pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń powinna być wyposażona w:
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
2)eksponaty i modele części maszyn;
1)minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny; — 10538 —
2)zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—24 V, 0—100 V, autotransformatory, generatory funkcyjne;
3)przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe — amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostki RLC, liczniki energii elektrycznej jednofazowe i trójfazowe, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi;
4)zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;
5)makiety (trenażery) z układami elektrycznymi i elektronicznymi przystosowanymi do badań;
Laboratorium energoelektroniki i elektroenergetyki powinno być wyposażone w:
1)minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczonych ochroną przeciwporażeniową zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny;
2)zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—12 V, +/-15 V, autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, generatory różnych napięć i mocy;
3)przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe — amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi; .go
6)programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów.
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125 Laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych powinno być wyposażone w:
5)energoelektroniczne układy napędowe prądu stałego i prądu przemiennego przystosowane do badań;
6)stanowisko do lokalizacji uszkodzeń urządzeń energoelektronicznych;
7)zestawy układów automatyki, w elektroenergetyce; stosowanych w. rcl
1)minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zabezpieczonych ochroną przeciwporażeniową, zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny;
4)przekształtniki i łączniki półprzewodnikowe przystosowane do badań;
2)autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, indukcyjny regulator napięcia;
3)przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe — amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki impedancji pętli zwarcia, miernik uziemień, czasomierz, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi; ww
4)maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane do badań: silniki prądu stałego (obcowzbudne i samowzbudne), silniki prądu przemiennego (asynchroniczne, synchroniczne i komutatorowe), prądnice prądu stałego i przemiennego, transformatory jednofazowe i trójfazowe, przekładniki prądowe i napięciowe oraz wyłączniki instalacyjne i przemysłowe, wyłączniki różnicowoprądowe, styczniki i przekaźniki, elektryczne źródła światła;
5)stanowisko do lokalizacji uszkodzeń maszyn i urządzeń elektrycznych;
6)stanowiska umożliwiające sterowanie pracą maszyn elektrycznych, w określonym cyklu technologicznym, za pomocą sterowników programowalnych;
7)programy komputerowe do symulacji pracy maszyn i urządzeń elektrycznych oraz do obróbki wyników pomiarów.
8)programy komputerowe do symulacji pracy urządzeń energoelektronicznych i elektroenergetycznych, układów automatyki zabezpieczeniowej oraz do obróbki wyników pomiarów.
Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:
1)stanowiska do obróbki ręcznej;
2)stanowiska do montażu układów elektrycznych i elektronicznych;
3)stanowiska do montażu i demontażu maszyn i urządzeń elektrycznych;
4)stanowiska do montażu instalacji elektrycznych;
5)normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;
6)dokumentację techniczną, dokumentację techniczno-ruchową (DTR).
Każde stanowisko powinno być wyposażone w komplet narzędzi i przyrządów pomiarowych. Laboratoria i pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, centrach kształcenia ustawicznego oraz przedsiębiorstwach.
Dziennik Ustaw Nr 125 — 10539 — Poz. 845 v.p l Załącznik nr 8 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK LEŚNIK SYMBOL CYFROWY 321[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)podejmować decyzje dotyczące prowadzenia prac gospodarczo-leśnych;
2)planować i organizować prace z zakresu nasiennictwa, szkółkarstwa i odnowienia lasu;
21)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
22)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
23)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
3)planować, organizować i kierować wykonywaniem prac z zakresu zakładania i pielęgnacji zadrzewień;
24)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
4)planować i organizować wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych w poszczególnych fazach rozwojowych drzew i drzewostanów;
26)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
5)dokonywać analizy i diagnozy zagrożeń ze strony czynników biotycznych i abiotycznych;
27)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
6)planować i organizować wykonywanie zabiegów z zakresu ochrony lasu;
28)korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;
7)wykonywać prace pomiarowe i szacunkowe struktury gatunkowej, wiekowej, miąższościowej i jakościowej drzewostanów;
29)prowadzić działalność gospodarczą. .go
25)kierować zespołem pracowników; w. rcl
8)planować i organizować prace z zakresu pozyskiwania drewna;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
9)wykonywać czynności pomiarowe, klasyfikacyjne, ewidencyjne i rachunkowe z wykorzystaniem rejestratora leśniczego Systemu Informatycznego Lasów Państwowych (SILP);
10)przygotowywać i organizować prace z zakresu transportu drewna i innych produktów leśnych;
11)posługiwać się sprzętem i narzędziami mechanicznymi stosowanymi w zagospodarowaniu i użytkowaniu lasu;
12)udzielać instruktażu w zakresie posługiwania się sprzętem oraz narzędziami mechanicznymi stosowanymi w zagospodarowaniu i użytkowaniu lasu;
13)oceniać stan techniczny narzędzi i sprzętu stosowanego w pracach gospodarczo-leśnych; ww
14)organizować prace z zakresu zagospodarowania łowieckiego w terenach leśnych i nieleśnych;
15)wykonywać podstawowe prace z zakresu miernictwa leśnego;
16)czytać i interpretować szkice, plany i mapy stosowane w leśnictwie;
17)czytać i wykonywać rysunki techniczne;
18)udostępniać tereny leśne dla celów turystyczno-rekreacyjnych;
19)reprezentować interesy gospodarki leśnej w lokalnym środowisku;
20)prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik leśnik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)powiększania zasobów leśnych;
2)ochrony ekosystemów leśnych;
3)udostępniania lasów społeczeństwu;
4)rozwoju produkcji leśnej.
3.Zawód technik leśnik jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:
1)gospodarki leśnej — zarządzania gospodarstwem leśnym;
2)urządzania lasu;
3)gospodarowania łowieckiego;
4)popularyzacji wiedzy przyrodniczo-leśnej.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe:
1)przyrodnicze podstawy leśnictwa;
2)zagospodarowanie lasu; — 10540 —
3)techniczno-technologiczny;
4)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: PRZYRODNICZE PODSTAWY LEŚNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wykonywać preparaty różnych rodzajów tkanek i obserwować je pod mikroskopem;
2)dokonywać mikroskopowej analizy budowy komórki zwierzęcej i roślinnej;
19)wyjaśniać rolę układu nerwowego i hormonalnego w regulacji procesów fizjologicznych zwierząt i człowieka oraz charakteryzować rodzaje zachowań organizmów żywych;
20)analizować i interpretować wpływ czynników środowiskowych na wzrost oraz rozwój organizmów żywych;
21)wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa z zakresu genetyki i dziedziczności oraz określać ich praktyczne zastosowanie;
22)charakteryzować najważniejsze rodzaje minerałów i skał oraz ich znaczenie w procesie glebotwórczym i kształtowaniu się warunków środowiskowych;
23)charakteryzować procesy glebotwórcze oraz kształtowanie się właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych poszczególnych rodzajów gleb leśnych; .go
3)charakteryzować budowę tkanek zwierzęcych i roślinnych na podstawie analizy preparatów oraz wskazywać zależności pomiędzy budową a funkcją tkanek;
Poz. 845 v.p l Dziennik Ustaw Nr 125
4)charakteryzować budowę i określać funkcje poszczególnych układów i narządów zwierząt;
5)opisywać przebieg rozrodu i rozwoju zarodkowego organizmów żywych;
6)posługiwać się terminologią taksonomiczną i przedstawiać podział systematyczny zwierząt;
7)charakteryzować typy i gromady świata zwierzęcego;
25)charakteryzować budowę atmosfery, zjawiska atmosferyczne, przeprowadzać pomiary i obserwacje stanu atmosfery w terenie otwartym i w lesie;
26)określać zależności zachodzące pomiędzy zjawiskami atmosferycznymi i pogodotwórczymi a kształtowaniem się mikroklimatów, klimatów lokalnych i klimatu obszarów oraz analizować wpływ zjawisk atmosferycznych na roślinność; w. rcl
8)rozpoznawać na podstawie eksponatów, zdjęć fotograficznych oraz preparatów przedstawicieli poszczególnych gromad bezkręgowców i kręgowców;
24)rozpoznawać typy, rodzaje gleb oraz ich właściwości;
9)określać zależności zachodzące pomiędzy budową organizmów zwierzęcych, ich rozwojem i przystosowaniem do środowiska;
27)wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa dotyczące środowiska, ekologii, obiegu materii i przepływu energii w biocenozach;
28)chronić zasoby przyrody i kształtować je przez wykorzystanie naturalnej dynamiki komponentów ekosystemów;
11)charakteryzować budowę anatomiczną, rozwój i funkcje życiowe korzeni, pędów, łodyg, liści, kwiatów, owoców i nasion;
29)dokonywać oceny stanu przyrody ożywionej oraz skutków zanieczyszczeń wynikających z działalności człowieka;
12)wyjaśniać rolę wody i składników pokarmowych we wzroście i rozwoju roślin;
30)określać sposoby zabezpieczania i ochrony cennych obiektów przyrodniczych;
13)charakteryzować budowę, procesy życiowe oraz znaczenie przyrodnicze i gospodarcze najważniejszych przedstawicieli: grzybów, bakterii, glonów, porostów, mchów, widłaków, skrzypów i paproci;
31)dokonywać oceny obszarów leśnych pod względem atrakcyjności turystycznej; ww
10)określać przejawy sezonowego rytmu życia roślin i wyróżniać fenologiczne pory roku;
14)charakteryzować budowę, cechy morfologiczne, procesy życiowe i wymagania ekologiczne roślin okrytozalążkowych i nagozalążkowych;
15)rozpoznawać gatunki drzew, krzewów i roślin zielnych w warunkach siedlisk leśnych;
16)charakteryzować procesy anaboliczne i kataboliczne;
17)uzasadniać biologiczne znaczenie enzymów i hormonów;
18)charakteryzować przyczyny i mechanizm powstawania odruchów, instynkty oraz behawior zwierząt;
32)posługiwać się podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi ochrony środowiska;
33)popularyzować wiedzę przyrodniczo-leśną;
34)promować działania na rzecz ochrony środowiska.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)komórki zwierzęce i roślinne;
2)tkanki zwierzęce i roślinne;
3)anatomia i embriologia zwierząt;
4)podstawy systematyki zwierząt i charakterystyka typów; — 10541 —
5)podstawy systematyki roślin;
6)organy roślin i ich charakterystyka;
7)gospodarka wodna roślin;
8)wzrost, rozwój i rozmnażanie roślin;
9)sezonowy rytm życia roślin;
10)charakterystyka gromad zwierzęcych i roślinnych;
11)jednorodność świata organicznego;
12)rozmnażanie, wzrost i rozwój organizmów żywych;
13)zmienność i dziedziczność — budowa DNA, kod genetyczny, zasady inżynierii genetycznej, zastosowanie biotechnologii;
Poz. 845