📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 1 lipca 1926 r.o opłatach stemplowych
Treść ustawy
Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Część PIERWSZA.
Postanowienia ogólne.
Rozdział pierwszy.
Przedmioty opłat stemplowych.
Art. 1.
Opłatom stemplowym podlegają pisma, wymienione w części drugiej niniejszej ustawy,
oraz czynności prawne, wymienione w art. 71, 75, 89, 96, 103 i 109.
Ilekroć w ustawie niniejszej jest mowa o piśmie, stwierdzającem umowę, należy przez
to rozumieć nietylko pismo, podpisane przez obie strony, lecz także podpisane przez
jedną stronę, jeżeli zostało bądź wręczone stronie drugiej, bądź przedstawione sądowi
celem dokonania wpisu w księdze wieczystej, bądź sporządzone albo uwierzytelnione
sądownie lub notarjalnie.
Art. 2.
Jedno pismo, stwierdzające kilka czynności prawnych, podlega opłacie od każdej czynności
zosobna.
Jeżeli jednak czynności prawne między temi samemi osobami, stwierdzone tem samem pismem,
pozostają w tak ścisłym z sobą związku, że jedna z tych czynności (uboczna) nie mogłaby
istnieć sama przez się bez drugiej (głównej), to opłatę oblicza się tylko według czynności
głównej. Do czynności ubocznych zalicza się w szczególności: ustalenie sposobu spłacenia
ceny sprzedaży, potwierdzenie odbioru ceny, ustanowienie kary umownej, postanowienia
o zabezpieczeniu hipotecznem i t. p.
Art. 3.
W razie sporządzenia wtóropisów, t. j. pism równobrzmiących, lub choćby tylko co do
treści zgodnych z pismem pierwszem, albo odpisów lub tłumaczeń, opłata należy się
tylko raz jeden, a mianowicie od pisma pierwszego. Wyjątki są przewidziane: co do
pełnomocnictw w art. 111, a co do weksli w art. 122.
W razie wątpliwości, zachodzących co do uiszczenia opłaty od pisma pierwszego, uiszczenie
winno być udowodnione.
Ustęp drugi stosuje się do odpisu i tłumaczenia tylko w przypadkach następujących:
a)
jeżeli zgodność z pierwopisem zaświadczyła osoba, która podpisała pierwopis, lub
b)
jeżeli osoba, obowiązana do uiszczenia opłaty od pierwopisu, przedstawiła odpis lub
tłumaczenie sądowi, notarjuszowi lub innemu urzędowi państwowemu.
Art. 4.
Pismo, stwierdzające umowę o zniesienie istniejącego między stronami stosunku prawnego
i powstanie natomiast stosunku nowego, podlega opłacie, odpowiadającej treści stosunku
nowego. Wyjątek jest przewidziany co do konwersji wierzytelności w art. 121.
Pismo, tylko zmieniające istniejący już stosunek, przy którego zawiązaniu lub pisemnem
stwierdzeniu uiszczono należną opłatę stemplową, podlega:
a)
w razie zwiększenia przedmiotu zobowiązania - opłacie od nadwyżki;
b)
w razie innych zmian - opłacie, przewidzianej w art. 139, jeżeli zachodzą warunki,
wymienione w tym artykule.
Art. 5.
Pisma, sporządzone zagranicą, podlegają przepisom niniejszej ustawy tylko wówczas,
gdy stwierdzają czynność prawną, tyczącą się przedmiotu, znajdującego się w Polsce,
lub gdy zobowiązanie z czynności prawnej wynikające, ma być wykonane albo jest wykonywane
w Polsce. Pisma, sporządzone w Polsce przed konsulem obcego państwa, uważane będą
- pod warunkiem wzajemności - za sporządzone zagranicą.
Rozdział drugi.
Sposób obliczenia opłaty.
Art. 6.
Opłatę stemplową oblicza się stosownie do rodzaju czynności prawnej, którą stwierdza
pismo; nazwa niezgodna z treścią nie ma znaczenia.
Jeżeli według części drugiej niniejszej ustawy należy wziąć za podstawę wymiana wartość
rzeczy, to wartość tę ma podać podatnik. Opłatę wymierza się od wartości podanej;
wyjątki są przewidziane w art. 7 - 12 oraz w ustępie trzecim art. 70.
Za podstawę wymiaru opłaty od pisma, stwierdzającego umowę, bierze się wartość całego
przedmiotu umowy, choćby z treści pisma wynikało, ze umowa została już częściowo albo
całkowicie wykonana przed sporządzeniem pisma.
Art. 7.
Jeżeli według treści pisma dłużnik ma wykonać jedno z dwu lub więcej świadczeń różnej
wartości, to za podstawę wymiaru służy wartość najwyższa.
Jeżeli strona, otrzymująca rzecz, obowiązana jest do świadczeń wzajemnych, to wartości
rzeczy (art. 6) nie można przyjąć w sumie niższej, niż łączna wartość wszystkich świadczeń
wzajemnych. Za świadczenia wzajemne uważa się: przyjęcie długu do zapłaty, ustanowienie
użytkowania, potrącenie wierzytelności z ceny sprzedaży, zrzeczenie się prawa majątkowego
i t. p.
Wartość świadczeń wzajemnych ma być podana przez podatnika.
Art. 8.
Papiery wartościowe ocenia się poza przypadkami sprzedaży (art. 78, punkt a) - jeżeli
kwota, podana przez podatnika (art. 6), nie jest wyższa - według najniższego kursu
giełdowego z dnia, poprzedzającego sporządzenie czynności prawnej, jeżeli w miejscowości,
w której sporządzono czynność prawną, względnie w której zobowiązanie ma być wykonane
(art. 5), znajduje się giełda; jeżeli w owej miejscowości giełdy niema, jak również,
gdy dany papier wartościowy nie był w dniu poprzedzającym notowany na giełdzie miejscowej
bierze się za podstawę wymiaru najniższy kurs, notowany na najbliższej terytorjalnie
giełdzie polskiej w ostatnich trzech dniach, poprzedzających sporządzenie czynności
prawnej. Wartość papierów, nienotowanych w sposób powyższy, może być ustalona zgodnie
z opinją izby handlowo-przemysłowej lub innej organizacji gospodarczej, którą wskaże
rozporządzenie.
Złote w złocie ocenia się według ogłoszonej w „Monitorze Polskim” najniższej równowartości
z ostatnich trzech dni, poprzedzających sporządzenie czynności prawnej (§ 3 rozporządzenia
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 kwietnia 1924 r. Dz. U. R. P. Nr. 36 poz. 385
oraz ustawa z dnia 1 lipca 1925 r. Dz. U. R. P. Nr. 75 poz. 534).
Przepisy powyższe stosuje się również do walut zagranicznych; wyjątek jest przewidziany
co do ubezpieczeń w art. 99.
Art. 9.
Jeżeli świadczenie, którego wartość ma służyć za podstawę wymiaru, nie może być co
do ilości oznaczone przy sporządzeniu pisma, to ustalenie podstawy wymiaru następuje
w miarę wykonywania zobowiązania (art. 22; 28. ustęp piąty: 29, wstępy: pierwszy i
drugi; 30, punkt 3; 31 ustęp przedostatni; 32).
Jeżeli jednak znana jest najniższa ilość świadczenia, albo zostaje wypłacona zaliczka,
to za podstawę wymiaru należy przyjąć narazie tę ilość najniższą lub zaliczkę, zależnie
od tego, która z nich jest wyższa. Kwotę opłaty, uiszczoną na tej podstawie, potrąca
się następnie od sumy kwot, obliczonych w miarę wykonywania zobowiązania.
Art. 10.
Jeżeli pismo zawiera zobowiązanie do świadczeń periodycznych, to celem ustalenia podstawy
wymiaru należy roczną wartość świadczeń pomnożyć:
a)
w razie ustanowienia świadczeń na wieczne czasy - przez 17;
b)
w razie ustanowienia świadczeń na czas, ściśle ograniczony co do ilości lat lub ich
części, - przez tę ilość lał lub ich części;
c)
przy ustanowieniu świadczeń na czas życia jednej osoby w wieku do lat 50 włącznie
- przez 10, w wieku ponad lat 50 - przez 5;
d)
w razie uzależnienia terminu trwania świadczeń od czasu życia dwu lub więcej osób
- przez mnożnik (punkt c) odpowiedni do wieku osoby najstarszej lub najmłodszej, stosownie
do tego, czy świadczenia mają trwać do śmierci osoby, która umrze pierwsza, czy do
śmierci osoby, która umrze ostatnia;
e)
w razie ustanowienia świadczeń na czas, nieokreślony w sposób wyżej podany, - przez
5, a następnie dokonywać ponownie co pięć lat wymiaru opłaty na dalsze pięciolecie,
o ile zobowiązanie trwa dalej (art. 22).
W razie ustanowienia świadczeń na czas nieokreślony (punkt e), z oznaczeniem, jednak
pewnego terminu, do którego zobowiązanie trwać będzie niewątpliwie, podstawę wymiaru
opłaty za czas ściśle określony ustala się w sposób, przewidziany w punkcie b), a
za czas dalszy - w sposób, przewidziany w punkcie e).
Przepisy artykułu niniejszego stosuje się również do służebności, do użytkowania,
prawa używania lub mieszkania, ciężarów rzeczowych, oraz do długu rentowego (§§ 1199
- 1203 kodeksu cywilnego niemieckiego).
Roczna wartość użytkowania bierze się w sumie, wynoszącej 6% wartości rzeczy, poddanej
użytkowaniu chyba że wartość wyższa lub niższa jest niewątpliwa.
Art. 11.
W przypadkach, wymienionych w ustępie drugim art. 9 oraz w punkcie b) art. 10, - jeżeli
zobowiązanie ma trwać dłużej, niż przez pięć lat - bierze się na żądanie podatnika
za podstawę wymiaru sumę, obliczoną z pierwszy okres pięcioletni; po upływie tego
okresu ustala się podstawę wymiaru na drugi okres pięcioletni i tak postępuje się
w dalszym ciągu aż do wygaśnięcia zobowiązania. Tak samo należy postąpić na żądanie
podatnika w przypadku, przewidzianym w ustępie drugim art. 10.
Art. 12.
Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrami: Sprawiedliwości, Rolnictwa i Dóbr Państwowych
oraz Robót Publicznych władny jest wydawać normy o najniższym szacunku („szacunku
prawnym”), rzeczy nieruchomych, który ma być wzięty za podstawę wymiaru, jeżeli jest
wyższy od sum, ustalonych według postanowień art. 6 - 11.
Szacunek prawny może być oparty na podatkach gruntowym i budynkowym oraz na ustalonych
po raz ostatni przed dniem 1 sierpnia 1914 r.: cenie sprzedaży lub oszacowaniu, dokonanem
przez instytucję kredytową celem udzielenia długoterminowej pożyczki hipotecznej.
Mnożnik, przez który ma być pomnożona kwota podatku gruntowego, względnie budynkowego,
oraz sposób przewalutowania wyżej wymienionych ocen przedwojennych mają być ustalane
corocznie.
Jeżeli przedmiotem przeniesienia własności jest nieruchomość, stanowiąca gospodarstwo
rolne, wraz z przynależnościami, to szacunek prawny nieruchomości ma być wzięty w
kwocie, równającej się dziewięciu dziesiątym częściom podanych przez podatnika wartości:
rzeczy nieruchomej i przynależności razem wziętych (art. 6, ustęp drugi i art. 13,
ustęp pierwszy). Jeżeli jednak wartość takiej nieruchomości ustalono na podstawie
prawnego szacunku, przewidzianego w ustępie pierwszym i drugim niniejszego artykułu,
to szacunek prawny przynależności ma być wzięty w kwocie, równającej się jednej dziewiątej
części wartości nieruchomości.
Przepisy niniejszej ustawy o rzeczach nieruchomych (nieruchomościach) stosuje się
jedynie do:
1)
gruntu oraz przedmiotów, z nim złączonych (budynków, roślin od gruntu nieoddzielonych
i t. p.);
2)
prawa wieczystej dzierżawy;
3)
prawa zabudowy;
4)
prawa żądania, aby rzecz nieruchoma (punkty 1, 2, 3, 5) została oddana na własność;
5)
prawa do majątku spadkowego - o tyle, o ile składa się z rzeczy nieruchomych.
Art. 13.
Jeżeli pismo, podlegające opłacie, dotyczy dwu lub więcej przedmiotów, które według
przepisów części drugiej ustawy niniejszej podlegają różnym pod względem stopy opłatom
stemplowym, to podatnik jest obowiązany, podać wartość każdego przedmiotu oddzielnie:
bądź w treści pisma, bądź przy przedstawieniu go organowi, powołanemu do wymierzania
opłaty, bądź w podaniu o zwrot nadpłaty (art. 45), lub w odwołaniu (art. 46).
Gdy tego nie uczyniono i podano tylko wartość w sumie ogólnej, to tę sumę bierze się
jako podstawę wymiaru i stosuje się do niej stopę, przypadającą od tego przedmiotu,
który podlega opłacie najwyższej.
Art. 14.
Nie pobiera się opłaty stemplowej, wynoszącej mniej niż 10 groszy.
Groszową końcówkę opłaty, obliczonej według właściwej stopy, przewidzianej w części
drugiej ustawy niniejszej, jeżeli przewyższa 10 groszy, a jest niepodzielna przez
10, zaokrągla się wzwyż do kwoty w ten sposób podzielnej.
Rozdział trzeci.
Osoby, obowiązane do uiszczenia opłaty.
Art. 15.
O ile w części drugiej ustawy niniejszej nie postanowiono, na kim ciąży obowiązek
uiszczenia opłaty stemplowej, są wobec Skarbu Państwa solidarnie obowiązani:
1)
co do pism, stwierdzających umowę:
a)
osoby, będące stronami w umowie,
b)
osoba, która zawarła umowę, prowadząc interes cudzy bez zlecenia (negotiorum gestor),
c)
każdy posiadacz pisma (art. 3), albo urzędownie uwierzytelnionego odpisu lub tłumaczenia,
jeżeli jest prawonabywcą osoby, która zawarła umowę;
2)
co do orzeczeń - wszystkie osoby, które na mocy orzeczenia nabywają prawo.
Art. 16.
Wolne są od obowiązku uiszczenia procentowej opłaty stemplowej od pisma, stwierdzającego
umowę obustronnie obowiązującą, fundacje, zakłady i zrzeszenia, prawnie istniejące
i posiadające siedzibę w Polsce, których zadanie stanowi wyłącznie wykonywanie kultu
religijnego albo działalność naukowa, oświatowa lub dobroczynna,
Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych może przyznać powyższe
uwolnienie również fundacjom, zakładom i zrzeszeniom tego rodzaju, mającym siedzibę
zagranicą.
Kontrahent, zawierający umowę z osobą wolną od obowiązku uiszczenia opłaty, ma uiścić
połowę opłaty, jeżeli sam nie jest zwolniony od obowiązku uiszczenia
Rozdział czwarty.
Uiszczenie opłaty stemplowej.
A.
Postanowienia ogólne.
Art. 17.
Uiszczenie opłaty stemplowej następuje bądź według obliczenia podatnika - bez wymiaru
urzędowego - bądź na zasadzie wymiaru, dokonanego przez właściwy organ urzędowy. Organami
urzędowemi, właściwemi do wymierzania opłat stemplowych, są: notariusze (art. 27),
organa sądowe (art. 30), urzędy skarbowe (art. 23, 24, 33, 60, 102, 110, 124) i inne
urzędy państwowe (art. 32, 61, 71, 109).
Opłatę stemplową uiszcza się bądź przez użycie papieru stemplowego lub znaczków stemplowych,
bądź przez wpłacenie gotówką do kasy skarbowej lub do rąk innego organu, uprawnionego
do poboru (specjalnego poborcy).
Wybór sposobu uiszczenia opłaty należy do podatnika, o ile przepisy art. 18, 22, oraz
25-33, jako też właściwych rozdziałów części drugiej ustawy niniejszej nie wskazują,
jaki z powyższych sposobów uiszczenia ma być zastosowany w przypadku poszczególnym.
Art. 18.
Minister Skarbu określa rodzaje papieru stemplowego i znaczków stemplowych, sposób
ich wyrobu, sprzedaży, użycia i urzędowego kasowania; określa również najwyższą kwotę
opłaty, która może być uiszczona przez użycie papieru stemplowego lub znaczków stemplowych,
tudzież najniższą kwotę, do której użycie papieru stemplowego lub znaczków stemplowych
jest obowiązujące.
Art. 19.
O ile w części drugiej ustawy niniejszej, ani też w art. 25, 28, 29, 30, 32 i 33 nie
wskazano, w jakim terminie należy uiścić opłatę stemplową, obowiązują postanowienia
ogólne, zawarte w art. 20 - 22.
Art. 20.
Opłatę od pisma, sporządzonego w Polsce, należy uiścić w ciągu trzech tygodni od dnia,
w którym pismo sporządzono.
Posiadacz takiego pisma, albo urzędownie uwierzytelnionego odpisu lub tłumaczenia,
będący prawonabywcą osoby, która zawarła umowę (art. 15 punkt 1 lit c), ma uiścić
opłatę, przez poprzednich posiadaczy nieuiszczaną, w ciągu trzech tygodni od dnia
otrzymania pisma (odpisu, tłumaczenia).
Jeżeli jednak przed upływem terminu, przewidzianego w ustępie pierwszym lub drugim,
ma być wykonana umowa, którą stwierdza pismo, lub jeżeli przed tym terminem pismo
zostaje złożone sądowi lub innemu urzędowi publicznemu celem dokonania jakiejkolwiek
czynności urzędowej, to opłatę należy uiścić przed rozpoczęciem wykonania umowy lub
przed złożeniem pisma. Wyjątek co do sądowego uwierzytelnienia podpisu lub znaku ręcznego
jest przewidziany w art. 31 (zdanie drugie ustępu przedostatniego).
W razie złożenia pisma notarjuszowi stosuje się art. 28, względnie 29.
Art. 21.
Opłatę od pisma, sporządzonego zagranicą (art. 5), należy uiścić w ciągu trzech tygodni
orf dnia, w którym osoba, obowiązana do uiszczenia opłaty (art. 15), albo jej ustawowy
zastępca lub pełnomocnik, pismo lub urzędownie uwierzytelniony odpis bądź z zagranicy
do Polski wprowadzili, bądź w Polsce otrzymali. Opłatę od pisma, którego nieuwierzytelniony
odpis został przez te osoby złożony sądowi lub innemu urzędowi publicznemu, należy
uiścić przed złożeniem odpisu. Przepisy powyższe, o ile dotyczą odpisów, stosuje się
również do tłumaczeń.
W razie wprowadzenia do Polski pisma, sporządzonego zagranicą, które podlega opłacie
dopiero na skutek wykonywania zobowiązania w Polsce, (albo urzędownie uwierzytelnionego
odpisu lub tłumaczenia) należy uiścić opłatę zanim rozpoczęło się wykonywanie zobowiązania.
Ustawowy zastępca lub pełnomocnik w razie nieuiszczenia w przepisanym terminie opłaty
od pisma, sporządzonego zagranicą, winien w ciągu tygodnia po opływie terminu złożyć
urzędowi skarbowemu odpis pisma, podlegającego opłacie, podając adresy osób, obowiązanych
do jej mszczenia (art. 15).
Ustępy drugi i następne art. 20 stosuje się odpowiednio do pism, sporządzonych zagranicą.
Art. 22.
W przypadkach, przewidzianych w art. 9, jak również w punkcie e) i w ustępie drugim
artykułu 10 oraz w art. 11, terminy, w których mają być uiszczone poszczególne raty
opłaty stemplowej, oznacza urząd skarbowy. W tym celu osoby, obowiązane do uiszczenia
opłaty stemplowej, winny zgłosić urzędowi skarbowemu pismo, podlegające opłacie, a
mianowicie złożyć mu pierwopis albo odpis (poświadczony lub niepoświadczony) w terminie,
przewidzianym w art. 20, względnie 21.
Na żądanie podatnika w razie złożenia bądź pierwopisu i odpisu, bądź dwóch odpisów,
urząd skarbowy zaświadcza zgłoszenie na pierwopisie lub na jednym z odpisów.
W razie sporządzenia pisma przed notariuszem lub sądem odpis przesyła notariusz lub
sąd (art. 28 i 29, względnie 31). Jeżeli zaś jedną ze stron umawiających się jest
urząd państwowy, to stosuje się art. 32.
Poszczególne raty (ustęp pierwszy niniejszego artykułu) należy uiszczać gotówką bez
wymiaru urzędowego (art. 24 punkt a).
B.
Uiszczenie opłaty z inicjatywy podatnika.
Art. 23.
Celem uiszczenia opłaty zapomocą znaczków stemplowych lub papieru stemplowego winien
podatnik - o ile w części drugiej ustawy niniejszej nie postanowiono inaczej a) bądź
skasować znaczki stemplowe przez przepisanie ich początkowemi lub końcowemi wyrazami
pisma lub stwierdzającemi zawarcie umowy podpisami stron, względnie użyć papieru stemplowego;
b)
bądź przedstawić pismo w oryginale lub w odpisie urzędowi skarbowemu celem urzędowego
skasowania.
Art. 24.
Celem uiszczenia opłaty gotówką podatnik:
a)
może wnieść do kasy skarbowej sumę, którą sam obliczył, i kwit kasowy załączyć do
pisma, podlegającego opłacie;
b)
może również przedstawić pismo, podlegające opłacie, w oryginale lub odpisie urzędowi
skarbowemu, a ten określa sumę opłaty i wydaje polecenie jej przyjęcia przez kasę
skarbową.
Art. 25.
Przypadki, w których uiszczenie opłaty bez względu na jej sumę ma być dokonane gotówką,
bez wymiaru urzędowego, są przewidziane w art. 71, 80, 89, 92, 94, 100, 103 i 114.
Osoby, obowiązane do uiszczenia opłat w sposób powyższy, winny przed rozpoczęciem
działalności, obejmującej sporządzanie pism, względnie czynności prawnych, które podlegają
opłatom, unormowanym w powołanych artykułach, zawiadomić o tem urząd skarbowy.
Poza temi przypadkami władza skarbowa może zezwolić poszczególnym osobom na uiszczanie
opłat stemplowych gotówką; zezwolenie to jednak może w każdym czasie odwołać, a podatnik
może w każdym czasie zrzec się udzielonego mu prawa.
Rozporządzenie postanowi, czy i w jakiej formie ma podatnik prowadzić rejestr opłat
stemplowych, w jakich terminach ma nastąpić wpisanie opłat do rejestru i wniesienie
ich do kasy skarbowej, oraz ustali formę poświadczeń na pismach, od których opłata
została uiszczona w sposób, przewidziany w niniejszym artykule.
Art. 26.
Minister Skarbu może zarządzić, że pewne rodzaje pism, podlegających opłacie stemplowej,
winny być wydawane z ksiąg grzbietowych z pozostawieniem talonu lub kopji, oraz określić
sposób uiszczania opłat stemplowych od pism, tak sporządzonych.
C.
Współudział notarjuszów.
Art. 27.
Notarjusz, mający siedzibę poza obszarem, na którym obowiązuje kodek.; cywilny austrjacki,
jest obowiązany wymierzyć opłatę stemplową:
1)
od sporządzonych przed nim aktów notarialnych, z wyjątkiem uchwał o powiększeniu kapitału
zakładowego spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych (art. 102);
2)
od przedstawionych mu celem dokonania czynności urzędowej pism oryginalnych, ich wtóropisów,
odpisów lub tłumaczeń (art. 3);
3)
od sprzedaży drogą licytacji, przed nim odbytej.
Notarjusz wymierza opłatę o tyle, o ile nic została już poprzednio uiszczona w należnej
kwocie, względnie nie podlega odroczeniu na mocy art. 9, albo punktu e) lub ustępu
drugiego artykułu 10, albo na mocy art. 11. Notarjusz nie bada jednak prawidłowości
uiszczenia, gdy ono opiera się na wymiarze urzędowym (art. 17), lub gdy przedstawiono
zaświadczenie urzędu skarbowego o uiszczeniu należnej opłaty.
Art. 28.
Opłatę stemplową, wymierzoną przez notarjusza, należy uiścić do jego rąk gotówką,
o ile nie została odroczona na mocy art. 177.
W przypadkach, przewidzianych w punktach 1 i 2 art. 27, notarjusz uzależnia dokonanie
czynności urzędowej od uiszczenia opłaty.
Prócz tego w przypadku, przewidzianym w punkcie 2 art. 27 - jeżeli już upłynął termin
uiszczenia opłaty lub gdy opłatę uiszczono nieprawidłowo- ma notarjusz wymierzyć podwyżkę
stemplową (art. 42) i przed dokonaniem czynności urzędowej wezwać strony, by podwyżkę
do jego rąk uiściły. Jeżeli strony tego nie uczynią, to notarjusz na żądanie stron
dokona czynności urzędowej, ale zawiadomi urząd skarbowy o nieuiszczeniu wymierzonej
podwyżki.
Co do terminu uiszczenia opłaty od sprzedaży drogą licytacji (art. 27 punkt 3) oraz
skutków nie uiszczenia opłaty stosuje się postanowienia ustawy niniejszej, dotyczące
opłaty od sądowej sprzedaży drogą licytacji (art. 59 i 71).
W przypadkach, przewidzianych w art. 9, jak również w punkcie e) i w ustępie drugim
art. 10 oraz w art. 11 i 177, notarjusz przesyła urzędowi skarbowemu w terminie, który
oznaczy rozporządzenie, uwierzytelniony odpis i zaświadcza to na pierwopisie.
Notarjusz zaświadcza na akcie, względnie na dokumencie, przedstawionym mu celem dokonania
czynności urzędowej, uiszczenie opłaty wraz z ewentualną podwyżką, ich sumę i sposób
obliczenia lub powód niepobrania opłaty.
Opłaty stemplowe, wpłacone do rąk notarjusza, wnosi notarjusz do kasy państwowej w
terminie i w trybie, które oznaczy rozporządzenie.
Rozporządzenie ustali również wzór ksiąg poborowych, które mają być prowadzone przez
notarjuszów, jako też rodzaj i treść sprawozdań okresowych z czynności notarjuszów
w zakresie opłat stemplowych.
Art. 29.
Na obszarze, na którym obowiązuje kodeks cywilny austrjacki, notarjusz jest obowiązany
przesyłać urzędowi skarbowemu uwierzytelnione odpisy:
1)
sporządzonych przed nim aktów notarjalnych - niewyłączając dokumentów prywatnych,
którym nadano formę aktu notarialnego (§ 54 ustawy z dnia 25 lipca 1871 r., austr.
Dz. P. P. Nr. 75);
2)
tych pism, na których notarjusz uwierzytelnił podpis lub znak ręczny;
3)
aktów sprzedaży drogą licytacji, przed nim odbytej.
Przesłanie odpisu ma nastąpić w ciągu trzech dni od daty czynności urzędowej.
Notarjusz uzależnia nadanie dokumentowi prywatnemu formy aktu notarialnego, względnie
uwierzytelnienie podpisu lub znaku ręcznego, od dostarczenia odpisu, przeznaczonego
dla urzędu skarbowego.
Przepisów powyższych nie stosuje się:
a)
do pełnomocnictw, nie zawierających zarazem umowy o wynagrodzenie pełnomocnika (art.
113), jeżeli opłatę, przewidzianą w art. 111, uiszczono, lub jeżeli pełnomocnictwo
jest wolne od opłaty stemplowej (art. 112);
b)
do zezwolenia na wykreślenie długu pieniężnego w księdze wieczystej, jeżeli dokument
oprócz zezwolenia na wykreślenie oraz pokwitowania z uiszczenia długu, który ma być
wykreślony, nie zawiera żadnych innych postanowień, a uiszczono opłatę, przewidzianą
w art. 139, lub dokument jest w myśl tegoż artykułu wolny od opłaty;
c)
do pism, zaopatrzonych przez właściwy organ urzędowy (art. 17) w dowód uiszczenia
opłaty lub odroczenia płatności (art. 22 i 177).
Przesłanie odpisu urzędowi skarbowemu nie zwalnia stron od obowiązku uiszczenia opłaty
w przepisanym terminie (art. 20, 21, 22, 59 i 138) w sposób, przewidziany w art. 23,
względnie 24.
Jeżeli w przypadku poszczególnym opłata musi lub może być uiszczona znaczkami stemplowemi
(art. 18), to uiszczenie może nastąpić również drogą skasowania znaczków stemplowych
przez notarjusza przed uwierzytelnieniem odpisu (art. 37).
D.
Współudział sądów.
Art. 30.
Kancelarja sądowa wymierza opłaty stemplowe:
1)
od aktów sprzedaży drogą licytacji, dokonanej przez sąd, oraz od dokonywanych w toku
postępowania egzekucyjnego sprzedaży z wolnej ręki; na obszarze jednak, na którym
obowiązuje kodeks cywilny austrjacki, kancelarja sądowa nie wymierza opłaty od licytacji
celem zniesienia wspólności, przewidzianej w punkcie 2 art. 131;
2)
od orzeczeń sądowych, wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego, na mocy których
przedmioty majątkowe, będące własnością dłużnika, przechodzą na własność wierzyciela;
ponadto na obszarze, na którym obowiązuje kodeks cywilny niemiecki;
3)
od pism, sporządzonych w formie aktów sądowych, o ile opłata nie podlega odroczeniu
na mocy; art. 9, albo punktu e) lub ustępu drugiego art. 10, albo na mocy art. 11;
kancelarja sądowa nie wymierza jednak opłat od uchwał o powiększeniu kapitału spółek
akcyjnych i komandytowo-akcyjnych (art. 102);
4)
od przewłaszczenia (powzdania) i innych oświadczeń zgody oraz od wniosków o wpis w
księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym (art. 66, ustęp ostatni i art. 87);na obszarze zaś, na którym obowiązuje prawo cywilne rosyjskie (tom X, cz. I. Zb. pr.
ces. ros.) - oprócz opłat, wymienionych w punktach 1 i 2;
5)
od orzeczeń sądowych w przedmiocie wykupu majątków rodowych (art. 52, punkt 4).
Kancelarja sądowa wymierza opłaty, wymienione w punktach 1 i 2, zapomocą nakazu płatniczego,
który doręcza podatnikowi; to samo dotyczy opłat od ugód (art. 133), wymierzanych
przez kancelarję sądową na obszarze, na którym obowiązuje kodeks cywilny niemiecki
(punkt 3).
Sporządzenie pism, wymienionych w punktach 3, 4 i 5 - z wyjątkiem ugod (art. 133)
- jest uzależnione od uprzedniego uiszczenia opłaty stemplowej, wymierzonej przez
kancelarję sądową - o ile opłata nie została odroczona na mocy art. 177.
Od sprzedaży, dokonywanych na polecenie sądu przez maklera przysięgłego (art. 67,
ustęp ostatni i art. 75), kancelarja sądowa opłat nie wymierza.
Od pisma, stwierdzającego sprzedaż, dokonaną przez sądowy organ wykonawczy, organ
ten wymierza opłatę.
Art. 31.
Opłatę, wymierzoną przez kancelarję sądową, należy wnieść do kasy sądowej.
Kancelarja zaświadcza uiszczenie opłaty na właściwym akcie sądowym.
Opłaty od pism, stwierdzających czynności, dokonane przez sądowy organ wykonawczy
(art. 30, ustęp ostatni), pobiera ten organ i wnosi do kasy, skarbowej; drogą rozporządzenia
może być zarządzone uiszczenie opłat takich zapomocą znaczków stemplowych.
Odwołanie (art. 46) nie odracza terminu płatności.
O ile wymiar opłaty od pism, sporządzonych w sądzie, nic jest poruczony kancelarji
sądowej względnie sądowemu organowi wykonawczemu, kancelarja przesyła odpowiedni wyciąg
z pisma urzędowi skarbowemu (art. 33) i czyni o tem zaświadczenie na właściwym akcie
sądowym.
Jeśli sądowi przedstawiono celem uwierzytelnienia podpisu lub znaku ręcznego pismo,
podlegające opłacie stemplowej, to sąd dokona uwierzytelnienia tylko w razie dostarczenia
dowodu uiszczenia opłaty lub odroczenia płatności (art. 22 i 177). Na obszarze, na
którym obowiązuje kodeks cywilny austrjacki, może uwierzytelnienie nastąpić również
bez takiego dowodu; w takim razie sąd uzależnia uwierzytelnienie podpisu (znaku ręcznego)
od dostarczenia odpisu, przeznaczonego dla urzędu skarbowego i złożenia opłaty za
uwierzytelnienie tego odpisu, poczem przesyła urzędowi skarbowemu ów odpis, zaświadczywszy
zgodność z pierwopisem.
Rozporządzenie określi sposób przymusowego ściągnięcia opłaty stemplowej, wymierzonej
przez kancelarję sądową zapomocą nakazu płatniczego (art. 30, ustęp drugi), a nie
uiszczonej w przepisanym terminie, oraz wydane zostaną szczegółowe przepisy o dowodzie
uiszczenia lub odroczenia w przypadku uwierzytelnienia podpisu lub znaku ręcznego
(ustęp poprzedni).
E.
Współudział innych urzędów państwowych.
Art. 32.
Od pisma, stwierdzającego umowę, zawartą przez urząd państwowy bez udziału notariusza
lub sądu, wymierza opłatę tenże urząd.
Opłata wiana być uiszczona przy podpisaniu umowy: bądź przez użycie papieru stemplowego
lub znaczków stemplowych, bądź przez wpłacenie gotówką (art. 18); w razie uiszczenia
gotówką urząd zatrzymuje kwit kasowy i stwierdza uiszczenie na egzemplarzu umowy,
wydanym współkontrahentowi. W przypadkach, przewidzianych w art. 9, jak również w
punkcie e) i w ustępie drugim art. 10 oraz w art. 11, urząd ustala wysokość rat opłaty
i czuwa nad ich uiszczeniem. Kwoty, nieuiszczone w terminie wyznaczonym przez urząd,
ulegają przymusowemu ściągnięciu według przepisów o egzekucji podatków bezpośrednich
przez organa urzędowe, w przepisach tych wymienione.
Jeżeli urząd, który zawarł umowę, jest obowiązany na jej podstawie do wypłacenia kontrahentowi
sum pieniężnych, to uzależnia wypłatę od uprzedniego uiszczenia odpowiedniej części
opłaty stemplowej lub potrąca ratę opłaty od należności kontrahenta.
F.
Wymierzenie opłaty przez urząd skarbowy.
Art. 33.
Urząd skarbowy wymierza opłatę stemplową:
1)
w przypadku przedstawienia mu pisma celem urzędowego skasowania znaczków stemplowych
(art. 23, punkt b) lub celem uiszczenia opłaty gotówką (art. 24, punkt b);
2)
w przypadku otrzymania od kancelarji sądowej wyciągu z pisma, sporządzonego w sądzie
(art. 31);
3)
w przypadku ustalenia drogą nadzoru (art. 35 i 38), że opłaty nie uiszczono mimo upływu
terminu płatności lub uiszczono mniej, niż się należy.
W przypadkach, przewidzianych w punktach 2 i 3, urząd skarbowy zawiadamia podatnika
o wymiarze przez nakaz płatniczy; opłatę należy uiścić w ciągu trzech tygodni od doręczenia
nakazu płatniczego. Kwoty, nieuiszczone w tym terminie, będą ściągnięte przymusowo
według przepisów o egzekucji podatków bezpośrednich. Odwołanie (art. 46) nie odracza
terminu płatności.
Rozdział piąty.
Przedawnienie.
Art. 34.
Prawo państwa do żądania opłaty stemplowej przedawnia się z upływem lat pięciu. Termin
pięcioletni biegnie od dnia, w którym opłata winna być uiszczona. Przedawnienie nie
biegnie w czasie wykonywania umowy.
Bieg przedawnienia przerywa się przez wszelkie czynności urzędowe, odnoszące się do
wymiaru lub uiszczenia opłaty, o ile podatnik został o tych czynościach urzędownie
zawiadomiony. Od dnia zawiadomienia liczy się nowy okres pięcioletni.
Rozdział szósty.
Przepisy o nadzorze.
Art. 35.
Jeżeli sąd lub inny urząd państwowy spostrzeże, że od pisma, przedstawionego mu celem
dokonania czynności urzędowej, nie uiszczono należnej opłaty, albo że ją uiszczono
w niedostatecznej kwocie, lub po upływie przepisanego terminu, lub w sposób nieprawidłowy,
to zawiadamia o tem urząd skarbowy.
Przepis powyższy stosuje się również do wtóropisu, odpisu lub tłumaczenia (art. 3),
jeżeli nie dostarczono dowodu prawidłowego uiszczenia opłaty.
Artykułu niniejszego nie stosuje się do notarjuszów, mających siedzibę poza obszarem,
na którym obowiązuje kodeks cywilny austrjacki (art: 27, zdanie ostatnie, oraz art.
28, ustępy drugi i trzeci).
Art. 36.
Jeżeli urzędowi skarbowemu przedstawiono pismo celem wymierzenia opłaty stemplowej
(art. 33, punkt 1) i zachodzi różnica zdań między urzędem a stroną co do wysokości
opłaty, to urząd obowiązany jest przyjąć narazie kwotę, przez stronę obliczoną, a
na przedstawionem piśmie wymienić wysokość należnej opłaty. Jeżeli termin uiszczenia
już upłynął, względnie w razie nieuiszczenia żądanej przez urząd dopłaty przed upływem
terminu, urząd wymierza nadto podwyżkę stemplową (art. 42).
Art. 37.
Przy urzędowem zaświadczeniu zgodności odpisu lub tłumaczenia z pierwopisem, jako
też przy wydawaniu wypisu, względnie wtóropisu
Z akt notarjalnych lub sądowych albo z innych akt urzędowych, organ, dokonywający
zaświadczenia lub wydający wypis (wtóropis), mai zaświadczyć również, że opłata stemplowa
została uiszczona, oraz w jakiej wysokości i w jaki sposób, lub że jej nie uiszczono,
względnie że opłata została odroczona (art. 22 i 177).
Art. 38.
Władze skarbowe celem wykonania nadzoru nad zachowaniem przepisów o opłatach stemplowych
mają prawo i obowiązek badać:
1)
te akta i księgi sądów, notarjuszów oraz innych urzędów państwowych, jako też związków
samorządnych, które wymieni rozporządzenie;
2)
pisma i księgi, znajdujące się u osób, obowiązanych do płacenia państwowego podatku
przemysłowego lub ustawowo zwolnionych od tego podatku, a tyczące się ich przedsiębiorstwa;
przepisu tego nie stosuje się do osób, wymienionych w art. 9 ustawy z dnia 15 lipca
1925 r. o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. Nr. 79 poz. 550), z wyjątkiem
notarjuszów (punkt 1).
Akta i księgi sądów, notarjuszów oraz innych urzędów państwowych, jak również Banku
Polskiego bada izba skarbowa.
Władze skarbowe mają prawo zabierania tych pism, znalezionych przy wykonywaniu nadzoru,
co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie użycia nieprawdziwych znaków stemplowych
(art. 39), celem użycia tych pism jako dowodów rzeczowych. Przepis ten nie tyczy się
pism, przechowywanych u notarjusza, w archiwum notarjalnem lub w zbiorze dokumentów
księgi wieczystej.
Szczegółowe przepisy o wykonywaniu nadzoru poda rozporządzenie.
Osoby, obowiązane do uiszczenia opłaty, są na żądanie władzy skarbowej obowiązane
wyjaśnić okoliczności, których znajomość jest niezbędna do wymierzenia opłaty.
Rozdział siódmy.
Naruszenia przepisów o opłatach stemplowych.
Art. 39.
Winny sprzedawania papieru stemplowego lub znaczków stemplowych po cenie wyższej niż
oznaczona przez władze skarbowe, ulega karze pieniężnej w wysokości do 100 zł. Karę
wymierza urząd skarbowy.
Osoba, która z niedbalstwa:
a)
sporządza pismo, podlegające opłacie stemplowej, na papierze stemplowym, podrobionym
bądź całkowicie, bądź przez przerobienie sumy na wyższą, albo na papierze, który już
był użyty do uiszczenia opłaty stemplowej, po wywabieniu poprzedniego tekstu;
b)
używa znaczka stemplowego podrobionego, przerobionego albo już skasowanego, celem
uiszczenia opłaty od innego pisma;
c)
ofiarowuje na sprzedaż papier stemplowy lub znaczki stemplowe podrobione, przerobione
albo już poprzednio użyte celem uiszczenia opłaty stemplowej - ulega karze pieniężnej
w wysokości od 5 do 10-krotnej kwoty nieuiszczonej (punkty a, b), względnie sumy znaków
stemplowych, na sprzedaż ofiarowanych (punkt c). Karę wymierza urząd skarbowy.
Winny świadomego spełnienia czynów, wymienionych w ustępie drugim, - o ile czyn taki
nie stanowi przestępstwa surowiej karanego - ulega karze pieniężnej w wysokości wyżej
określonej, a nadto karze aresztu do sześciu miesięcy; na obszarze, na którym obowiązuje
niemiecki kodeks karny, zamiast kary aresztu powyżej sześciu tygodni będzie orzeczona
kara więzienia do sześciu miesięcy. Orzecznictwo należy do sądów okręgowych.
Art. 40.
Osoba, obowiązana do uiszczenia opłaty stemplowej, albo jej ustawowy zastępca lub
pełnomocnik, jeżeli-bądź w piśmie, podlegającem opłacie stemplowej, bądź przy udzielaniu
wyjaśnień (art. 38, ustęp ostatni) - poda świadomie stan faktyczny, niezgodny z rzeczywistością,
i przez to spowoduje niepobranie opłaty lub za niski jej wymiar, ulega karze pieniężnej
w wysokości do piętnastokrotnej kwoty nieuiszczonej. Orzecznictwo należy do sądów
okręgowych.
Art. 41.
Kara pieniężna, wymierzona przez sąd (art. 39, ustęp ostatni oraz art. 40), ulega
zamianie na karę pozbawienia wolności według ogólnych przepisów ustaw karnych dzielnicowych,
jednak nie wyżej sześciu miesięcy.
Na obszarze mocy obowiązującej austrjackiej ustawy karnej z 1852 r. przestępstwo,
określone w ustępie ostatnim art. 39 oraz w art. 40, jest występkiem.
Zastosowanie punktów a), b) art. 39, względnie ustępu ostatniego tegoż artykułu, oraz
art. 40 nie uchyla obowiązku uiszczenia opłaty stemplowej, względnie części niedopłaconej.
Art. 42.
Osoba, obowiązana do uiszczenia opłaty stemplowej, jeżeli poza przypadkami, przewidzianemi
w art. 39 i 40, nie uiściła opłaty w należnej sumie, we właściwym terminie i w prawidłowy
sposób, ma zapłacić podwyżkę stemplową w wysokości 5-krotnej kwoty nieuiszczonej,
albo uiszczonej po upływie właściwego terminu lub w sposób nieprawidłowy.
W przypadkach, przewidzianych w artykułach 71, 74, 80, 90, 125, 129 i 138, podwyżkę
stemplową oblicza się w wysokości 25-krotnej.
Izba skarbowa na skutek odwołania (art. 46) obniży podwyżkę lub zarządzi wymierzenie
podwyżki w kwocie zmniejszonej, jeżeli nieuiszczenie opłaty stemplowej albo uiszczenie
niedostateczne lub po upływie właściwego terminu lub w sposób nieprawidłowy widocznie
nie zostało spowodowane zamiarem uchylenia się od uiszczenia opłaty.
Jeżeli dwie lub więcej osób dopuściły się co do jednej i tej samej opłaty naruszenia
ustawy, przewidzianego w niniejszym artykule, to wymierza się jedną podwyżkę stemplową,
do której uiszczenia osoby te obowiązane są solidarnie.
Przepisy art. 34 o przedawnieniu mają zastosowanie również do podwyżek stemplowych.
Podwyżka stemplowa nie może być wymierzona w razie nieuiszczenia w przepisanym terminie
opłaty stemplowej, wymierzonej zapomocą nakazu płatniczego (art. 30, ustęp drugi;
art. 33, ustęp ostatni; art. 61), jak również w razie niedotrzymania terminu, wyznaczonego
w przypadku poszczególnym przy odroczeniu płatności na mocy art. 177. Nie może też
być wymierzona w razie uiszczenia opłaty w przepisanym terminie i w kwocie, ustalonej
przez właściwy organ urzędowy (art. 17). jeżeliby się okazało, że należy się więcej.
Podwyżkę stemplową wymierza urząd skarbowy (art. 33, punkty 1, 3; art. 36), względnie
notarjusz (art. 28, ustęp trzeci).
Przymusowe ściągnięcie podwyżki stemplowej może nastąpić dopiero po uprawomocnieniu
się wymiaru podwyżki w administracyjnym toku instancyj.
Zastosowanie artykułu niniejszego w przypadkach, w których opłaty nie uiszczono wcale
lub uiszczono ją tylko w części, nie uchyla obowiązku uiszczenia opłaty, względnie
części niedopłaconej.
Art. 43.
Winni innego rodzaju naruszeń ustawy lub przepisów wykonawczych, wydanych na jej podstawie
i w jej granicach, ulegają karze pieniężnej w wysokości od 5 do 300 zł., którą wymierza
urząd skarbowy. Kara ta może być powtarzaną.
Przepisy art. 34 o przedawnieniu mają zastosowanie również do kary, przewidzianej
w artykule niniejszym.
Przymusowe ściągnięcie kary może nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia
o wymierzeniu kary (art. 48).
Artykuł niniejszy nie tyczy się organów urzędowych, powołanych do wymierzania opłat
stemplowych (art. 17), Organa te w razie niespełnienia obowiązku, nałożonego na nie
przez ustawę niniejszą lub przepisy wykonawcze, podlegają odpowiedzialności według
przepisów ogólnych.
Art. 44.
Za przyczynienie się do wykrycia naruszeń ustawy o opłatach stemplowych Minister Skarbu
może ustanowić nagrody, oznaczyć ich wysokość i warunki przyznawania nagród.
Rozdział ósmy.
Środki odwoławcze.
Art. 45.
Kwoty, uiszczone tytułem opłaty stemplowej nienależnie, a bez wymiaru urzędowego,
zostaną zwrócone na wniosek, złożony urzędowi skarbowemu; wniosek ten winien być przedstawiony
w ciągu roku od dnia zapłacenia.
Przepisy o wymianie znaczków stemplowych i papieru stemplowego, uszkodzonych lub nieodpowiednio
użytych, wydane będą rozporządzeniem.
Art. 46.
W przypadkach wymierzenia opłaty stemplowej lub podwyżki stemplowej przez właściwy
organ urzędowy (art. 17, ustęp pierwszy; art. 42, ustęp pierwszy) można wnieść odwołanie
w ciągu miesiąca od dnia dokonania wymiaru; w razie zawiadomienia o wymiarze drogą
nakazu płatniczego (art. 30, ustęp drugi; art. 33, ustęp ostatni; art. 61) termin
liczy się od dnia doręczenia nakazu.
Również można wnieść w ciągu miesiąca odwołanie od każdej innej decyzji, wydanej w
zakresie ustawy niniejszej przez władzę skarbową w instancji pierwszej; termin miesięczny
liczy się od dnia doręczenia decyzji.
Prawo odwołania się służy każdej osobie, która jest obowiązana do uiszczenia opłaty
stemplowej (art. 15); związek rewizyjny (art. 68 i 70 ustawy z dnia 29 października
1920 r. Dz. U. R. P. Nr. 111 poz. 733) może wnieść odwołanie w imieniu spółdzielni,
należącej do związku rewizyjnego.
Art. 47.
Odwołanie należy złożyć temu organowi, który wymierzył opłatę lub podwyżkę albo wydał
decyzję; organ ten przedstawia odwołanie wraz ze swoją opinją właściwej władzy skarbowej.
Odwołujący się ma do odwołania załączyć pismo, podlegające opłacie, lub jego odpis
uwierzytelniony, jeżeli owo pismo lub odpis uwierzytelniony nie znajduje się już w
urzędzie skarbowym lub w izbie skarbowej.
Odwołanie rozstrzyga izba skarbowa. Jeżeli jednak decyzję wydała izba skarbowa w pierwszej
instancji, rozstrzyga Minister Skarbu.
Gdy decyzję zaskarżoną wydała władza skarbowa, to może załatwić odwołanie we własnym
zakresie działania, jeżeli uzna, że odwołanie jest całkowicie uzasadnione.
Instancja odwoławcza nie rozpoznaje odwołania, wniesionego po upływie przepisanego
terminu (art. 46). W przypadkach jednak, zasługujących na uwzględnienie, Minister
Skarbu może, mimo uchybienia terminu, zezwolić na rozpoznanie odwołania.
Od decyzji, wydanej na skutek odwołania, niema dalszego środka odwoławczego w administracyjnym
toku instancyj.
Art. 48.
Osoba, skazana przez urząd skarbowy na karę pieniężną, może wnieść odwołanie w terminie,
wskazanym w art. 46, lub w tymże terminie zażądać od urzędu skarbowego przekazania
sprawy właściwemu terytorialnie sądowi powiatowemu (pokoju).
Na obszarze, podległym mocy obowiązującej niemieckiej ustawy postępowania karnego
z dnia 1 lutego 1877 r., stosuje się w tym wypadku §§ 460-469 tejże ustawy.
Art. 49.
Izba skarbowa na wniosek podatnika zarządzi zwrot opłaty stemplowej lub uchyli wymiar
opłaty, jeżeli czynność prawna stwierdzona pismem, od którego opłatę uiszczono lub
wymierzono, była od początku nieważna lub na skutek zdarzenia późniejszego ma być
uważana za nieważną od początku, jak również gdy stało się pewnem, że nie ziści się
warunek zawieszający, od którego uzależniono czynność prawną. Przepis powyższy stosuje
się również do opłaty stemplowej od orzeczenia, uchylonego lub zmienionego późniejszem
prawomocnem orzeczeniem.
Izba skarbowa może orzec według swego uznania, że opłata stemplowa nie należy się
lub ma być pobrana tylko w części, w przypadkach następujących:
a)
jeżeli czynność prawna została w całości lub częściowo odwołana bądź za wzajemną zgodą
stron, bądź na żądanie jednej strony z mocy służącego jej prawa;
b)
gdy ziścił się warunek rozwiązujący.
Wniosek o zwrot opłaty, względnie o uchylenie wymiaru, należy złożyć do izby skarbowej
w ciągu pięciu lat od dnia, w którym opłatę urzędownie wymierzono (art. 46, ustęp
pierwszy) lub uiszczono bez wymiaru urzędowego. Jeżeli wniosek opiera się na orzeczeniu
sądowem, wydanem w postępowaniu, rozpoczętem przed upływem powyższego pięcioletniego
terminu, to należy go złożyć w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się
orzeczenia sądowego.
Od decyzji izby skarbowej w sprawach, objętych artykułem niniejszym, służy odwołanie,
do którego stosuje się postanowienia art. 46 i 47.
Rozdział dziewiąty.
Doręczenia i czasokresy.
Art. 50.
Doręczenie nakazów płatniczych, jako też innych decyzyj, wydanych przez władzę skarbową
w zakresie ustawy niniejszej, uskutecznia się przez pocztę; może być jednak dokonywane
także przez inne organa urzędowe, państwowe lub komunalne.
Odbiór powinien potwierdzić podatnik, ktokolwiek z jego domowników, albo zarządzający
jego majątkiem lub przedsiębiorstwem.
Jeżeli odmówiono przyjęcia, to należy pismo pozostawić na miejscu doręczenia i uczynić
o tem na potwierdzeniu odbioru odpowiednią adnotację, która zastąpi doręczenie.
Kancelarja sądowa doręcza pisma, tyczące się opłat stemplowych, w sposób, przepisany
ustawą postępowania cywilnego dla doręczania pism sądowych.
Art. 51.
Koniec czasokresu, oznaczonego w ustawie niniejszej według tygodni, miesięcy lub lat,
przypada w ostatnim tygodniu, względnie w ostatnim miesiącu czasokresu na ten dzień,
który swą nazwą, względnie swą datą, odpowiada dacie rozpoczęcia czasokresu; jeżeli
w ostatnim miesiącu takiego dnia niema, to koniec czasokresu przypada na ostatni dzień
tego miesiąca.
Koniec czasokresu, przypadający na dzień wolny od zajęć urzędowych, przesuwa się na
najbliższy dzień powszedni.
Część DRUGA.
Postanowienia szczegółowe.
Rozdział dziesiąty.
Pisma, tyczące się przejścia własności rzeczy nieruchomych.
Art. 52.
Opłacie stemplowej według rozdziału niniejszego podlegają:
1)
pisma, stwierdzające umowę o nabycie nieruchomości (art. 12);
2)
pisma, stwierdzające sprzedaż nieruchomości drogą licytacji;
3)
orzeczenia sądowe, na mocy których w toku postępowania egzekucyjnego nieruchomość
dłużnika przechodzi na własność wierzyciela lub zostaje sprzedana z wolnej ręki;
4)
orzeczenia sądowe, zastępujące umowę o przejście własności rzeczy nieruchomej, wymienione
w § 367 austrjackiej ordynacji egzekucyjnej, w § 894 niemieckiej procedury cywilnej,
w art. 1442 i 1443 rosyjskiej ustawy postępowania sądowego cywilnego (wyd. z r. 1914)
i w art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1924 r. (Dz. U. R. P. Nr. 69 poz. 669);
5)
wyroki sądów polubownych, skutkujące przejście własności rzeczy nieruchomej;
6)
akty wywłaszczenia rzeczy nieruchomej ze względów publicznych oraz inne orzeczenia
władz administracyjnych, przenoszące własność rzeczy nieruchomej, lub stanowiące tytuł
prawny takiego przeniesienia;
7)
pisma, stwierdzające wykonanie prawa odkupu, odsprzedaży lub pierwokupu nieruchomości.
W razie stwierdzenia tego samego przejścia tytułu własności kilkoma pismami, wyżej
wymienionemi, stosuje się art. 3.
Jeżeli osoba, która zawarła umowę o nabycie nieruchomości w imieniu własnem lub zaofiarowała
za nieruchomość najwyższą cenę na licytacji, oświadczy następnie, iż działała na rzecz
innej osoby, to pismo, zawierające takie oświadczenie, uważa się za stwierdzenie przelewu
prawa, nabytego drogą umowy, względnie licytacji, i podlega opłacie w myśl rozdziału
niniejszego.
W razie zawarcia umowy, na mocy której jeden z kontrahentów zbywa swoje prawo żądania,
aby nieruchomość, położona na obszarze obowiązywania kodeksu cywilnego austrjackiego,
została mu oddana na własność (art. 12, punkt 4), uważa się za pisemne stwierdzenie
tej umowy również dokument, którym właściciel tabularny zezwala na wpis w księdze
wieczystej celem przeniesienia własności na ostatniego nabywcę.
Pisma, wyżej wymienione, podlegają opłacie według rozdziału niniejszego również wówczas,
gdy tyczą się niewydzielonej (idealnej) części rzeczy nieruchomej.
O ile pisma, wyże; wymienione, mają za przedmiot nieruchomość (art. 12) wraz z przynależnościami,
to postanowienia rozdziału niniejszego tyczą się również przynależności - z tym wyjątkiem,
że do przynależności zamiast stopy 4% (art. 58, ustęp pierwszy) stosuje się stopę
1% (art. 66).
Art. 53.
Nie, podlegają opłacie według rozdziału niniejszego pisma, stwierdzające:
1)
wniesienie do spółki nieruchomości, znajdującej się w Polsce, jako wkładu rzeczowego
(art. 106);
2)
dział majątku wspólnego (art. 131 i 132);
3)
umowę przygotowawczą (art. 134), tyczącą się nieruchomości, jak również przelew prawa,
wynikającego z takiej umowy albo z oferty (art. 66).
Art. 54.
Wolne są od opłaty stemplowej pisma:
1)
stanowiące tytuł przejścia własności, który według przepisów o podatkach spadkowym
i od darowizn bądź podlega jednemu z tych podatków, bądź jest od nich zwolniony;
2)
tyczące się nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub przez Państwowy Bank Rolny
na zasadzie przepisów o reformie rolnej;
3)
mające na celu regulację struktury gospodarstw rolnych, jako to: scalenie gruntów,
likwidację serwitutów, zamianę gruntów, jeżeli podlegają zatwierdzeniu przez władze
ziemskie;
4)
tyczące się przeniesienia własności nieruchomości, przewidzianego w art. 14 i 30 ustawy
z dnia 2 marca 1920 r. o organizacji odbudowy technicznej wsi. miast i miasteczek
(Dz. U. R. P. Nr. 24 poz. 143) oraz w art. 4, 5 i 11 ustawy z dnia 29 kwietnia 1925 r.
o rozbudowie miast (Dz. U. R. P. Nr. 51 poz. 346);
5)
tyczące się nabycia przez gminę - drogą kupna, zamiany lub wywłaszczenia - gruntów,
niezbędnych do wykonania planu regulacji ulic, zatwierdzonego przez właściwą władzę,
albo do budowy szkół i domów ludowych;
6)
tyczące się przeniesienia własności budynku niewykończonego, sporządzone w ciągu lat
ośmiu od dnia rozpoczęcia budowy;
7)
stwierdzające pierwszą po ukończeniu budowy umowę o przeniesienie własności budynku
wykończonego, sporządzone w ciągu lat ośmiu od dnia, w którym zaczęto budynku używać.
Uwolnienie, przewidziane w punktach 6 i 7, tyczy się budynków mieszkalnych oraz budynków,
przeznaczonych do celów przemysłowych i handlowych; obejmuje również grunt, na którym
budynek stoi, oraz podwórze; nie tyczy się nadbudówek i przebudówek. Osoba, powołująca
się na uwolnienie od opłaty, przewidzianej w punkcie 6 lub 7, ma udowodnić warunki
uwolnienia.
Art. 55.
Państwa obce są - z zastrzeżeniem wzajemności - wolne od obowiązku uiszczenia opłaty,
przewidzianej w rozdziale niniejszym, w przypadku nabycia nieruchomości, znajdującej
się w Polsce, dla celów urzędowania przedstawicielstwa dyplomatycznego lub konsularnego.
Kontrahent, zawierający z państwem obcem umowę, przewidzianą w artykule niniejszym,
ma uiścić połowę opłaty, jeżeli sam nie jest zwolniony od obowiązku uiszczenia.
Art. 56.
Za podstawę wymiaru opłaty procentowej (art. 58, ustępy pierwszy do czwartego) bierze
się wartość rzeczy nieruchomej (art. 6-10 oraz 12).
Przy zamianie nieruchomości na inną nieruchomość przyjmuje się za podstawę wymiaru:
a)
gdy zamieniane nieruchomości znajdują się w Polsce - wartość jednej z nich; jeżeli
wartości nie są równe - kwotę wyższą;
b)
w razie zamiany nieruchomości, znajdującej się w Polsce, na nieruchomość zagraniczną
- wartość rzeczy nieruchomej, znajdującej się w Polsce (art. 6-10 oraz 12).
Art. 57.
Na obszarze, na którym obowiązuje austrjacka ordynacja egzekucyjna z dnia 27 maja
1896 r. (Dz. P. P. Nr. 79), uważa się za świadczenie wzajemne (art. 7) w przypadku
zwiększenia ceny, przewidzianego w § 197 powołanej ustawy z 1896 r., kwotę, do której
cenę pierwotną podwyższono (cena zwiększona).
Jeżeli szacunek prawny (art. 12) nie przewyższa ceny zwiększonej, to oprócz opłaty,
obliczonej pierwotnie, należy uiścić opłatę dodatkową według kwoty, o którą cena zwiększona
przewyższa pierwotną podstawę wymiaru; do tej opłaty dodatkowej stosuje się art. 30
i 31, o ile dotyczą sprzedaży licytacyjnej.
Art. 58.
Opłata od pism, wyszczególnionych w art. 52, wynosi i%.
Jeżeli jednak pismo stwierdza sprzedaż niewydzielonej (idealnej) części nieruchomości,
nabytej przez sprzedawcę drogą dziedziczenia, zapisu lub darowizny, - osobie, mającej
udział w tejże nieruchomości z tych samych tytułów, to opłata wynosi 0,5%. Takiej
samej opłacie podlega pismo, stwierdzające oddanie na własność nieruchomości celem
spłacenia długu pieniężnego z tytułu zapisu lub z tytułu obowiązku, przyjętego w akcie
darowizny przez obdarowanego.
Pisma, stanowiące tytuł przejścia własności przy parcelacji, przeprowadzonej na zasadzie
przepisów o reformie rolnej, podlegają opłacie w wysokości 1%. Takiejże opłacie podlegają
pisma, stwierdzające sprzedać karłowatego gospodarstwa celem uzupełnienia innego karłowatego
gospodarstwa, jeżeli przedstawiono zaświadczenie okręgowego urzędu ziemskiego, stwierdzające,
że sprzedawcy przyznano kredyt na zasadzie ustępu 2 art. 74 ustawy z dnia 28 grudnia
1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 Nr. 1 poz. 1).
Przelew prawa, nabytego przez zaofiarowanie najwyższej ceny na licytacji, sporządzony
w ciągu trzech tygodni po licytacji, podlega opłacie w wysokości 0,2%.
Pisma, tyczące się nieruchomości, położonej zagranicą, podlegają opłacie w wysokości
3 zł.
Art. 59.
Opłatę od sprzedaży nieruchomości drogą licytacji (art. 52, punkt 2) należy uiścić
w ciągu trzech tygodni od dnia licytacji.
Opłatę od orzeczenia sądowego, wymienionego w punkcie 3 art. 52, jak również opłatę
dodatkową, przewidzianą w art. 57, należy uiścić w ciągu trzech tygodni od dnia zawiadomienia
nabywcy o decyzji sądu, zawierającej przyjęcie jego wniosku.
Przepisy ustaw postępowania sądowego o skutkach nieuiszczenia ceny nabycia nieruchomości
z licytacji lub z wolnej ręki stosuje się również w razie nieuiszczenia w przepisanym
terminie opłaty stemplowej, przewidzianej w punkcie 2, względnie 3 art. 52.
Na obszarze b. zaboru rosyjskiego w razie uznania licytacji za niedoszłą do skutku,
a na obszarze b. zaboru austrjackiego w razie dokonania relicytacji (§154 oraz § 204,
zdanie ostatnie, ordynacji egzekucyjnej z dnia 27 maja 1896 r., Dz. P. P. Nr. 79),
jak również w razie udzielenia przybicia nadoferentowi (§ 199 powołanej ustawy z 1896 r.)
izba skarbowa zarządzi zwrot opłaty lub uchyli jej wymiar; stosuje się przytem przepisy
art. 49,
W przypadkach, przewidzianych w art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1924 r. Dz. U. R. P.
Nr. 69 poz. 669 (art. 52, punkt 4 ustawy niniejszej), sąd uzależnia wydanie tytułu
wykonawczego od uiszczenia opłaty.
Art. 60.
Opłatę od wyroku sądu polubownego (art. 52, punkt 5) należy uiścić w ciągu sześciu
tygodni od wydania wyroku. Jeżeli jednak przed upływem tego terminu wniesiono skargę
o unieważnienie (uchylenie) wyroku, to termin płatności ulega odroczeniu do upływu
trzech tygodni od daty uprawomocnienia się wyroku, oddalającego skargę o unieważnienie
(uchylenie). W razie zawieszenia (spoczywania) postępowania za wzajemną zgodą stron,
lub w razie odroczenia sprawy bez wyznaczenia nowego terminu, należy uiścić opłatę
w ciągu 4 miesięcy od dnia, w którym postępowanie zostało zawieszone lub sprawa została
odroczona, jeżeli przed upływem tego terminu jedna ze stron nie zażądała wznowienia
lub wyznaczenia terminu. Celem uiszczenia opłaty mają osoby, obowiązane do jej uiszczenia
(art. 15, punkt 2), przedstawić urzędowi skarbowemu oryginał lub odpis wyroku (art.
23, punki b i art. 24, punkt b).
Art. 61.
Opłatę od aktu wywłaszczenia (art. 52, punkt 6) należy uiścić po ustalenia sumy odszkodowania.
Jeżeli to ustalenie następuje drogą umowy, to co do terminu i sposobu uiszczenia opłaty
stosuje się przepisy o opłatach od pism, stwierdzających umowę o nabycie nieruchomości.
W razie ustalenia sumy odszkodowania orzeczeniem sądu lub władzy administracyjnej
ma osoba, na której rzecz następuje wywłaszczenie (art. 15, punkt 2), uiścić opłatę
gotówką, bez wymiaru urzędowego (art. 24, punkt a), w ciąga trzech tygodni od dnia,
w którym orzeczenie o wysokości odszkodowania uprawomocniło się na skutek niewniesienia
środka odwoławczego łab w którym osoba ta została zawiadomiona o decyzji, niepodlegającej
zaskarżeniu.
Opłatę od innego rodzaju orzeczeń, wymienionych w punkcie 6 art. 52, wymierza władza,
która wydała orzeczenie, za pomocą nakazu płatniczego, który doręcza podatnikowi;
opłata ma być uiszczona gotówką w kasie skarbowej przed wydaniem stronie orzeczenia.
Art. 62.
Do uiszczenia opłaty od pisma, stwierdzającego wykonanie prawa odkupu, odsprzedaży,
lub pierwokupu (art. 52, punkt 7), jest obowiązana osoba, która pismo sporządza. Opłata
ma być uiszczona w ciągu trzech tygodni od sporządzenia pisma, o ile nie zachodzą
wypadki współdziałania notarjusza albo sądu (przewidziane w art. 27, 28, 30 i 31)
lub sporządzenia pisma zagranicą (art. 21).
Na poczet opłaty od pisma stwierdzającego wykonanie prawa pierwokupu, zalicza się
opłatę, uiszczoną od pisma, stwierdzającego umowę, która stała się bezskuteczną przez
wykonanie prawa pierwokupu.
Art. 63.
Na obszarze, na którym obowiązuje kodeks cywilny niemiecki:
a)
nie podlega opłacie stemplowej przewłaszczenie (powzdanie; § 925 kodeksu cywilnego)
ani też wyrok, wymieniony w § 894 niemieckiej procedury, cywilnej, mający za przedmiot
przewłaszczenie, jeżeli już uiszczono należną opłatę od pisma, uzasadniającego obowiązek
przewłaszczenia; nie podlega również opłacie przewłaszczenie na mocy darowizny lub
zapisu (§ 2174 kodeksu cywilnego).;
b)
jeżeli po uprzednio dokonanem przewłaszczeniu sporządza się pismo, stwierdzające czynność
prawną, z której wynikł obowiązek przewłaszczenia, to opłatę, niszczoną od przewłaszczenia,
zalicza się na poczet opłaty od owego późniejszego pasata;
c)
jeżeli nabywca nie zawarł umowy, zobowiązującej zbywcę do przewłaszczenia, ale jest
prawonabywcą osoby, która taką umowę zawarła, to opłaty od przewłaszczenia nie pobiera
się (punkt a) lub zalicza się na poczet opłaty od pisma późniejszego (punkt b) tylko
w tym przypadku, gdy zarówno pierwotna umowa jako też wszystkie umowy późniejsze są
stwierdzone pismami i od pism tych uiszczono należne opłaty;
d)
jeżeli po przewłaszczeniu nie zostanie dozwolony wpis do księgi wieczystej, to izba
skarbowa zarządzi zwrot opłaty, uiszczonej od przewłaszczenia; stosuje się przy tem
przepisy art. 49;
e)
art. 40 stosuje się do podatnika, który celem wymiaru opłaty od przewłaszczenia, opartego
na umowie sprzedaży, podał wartość rzeczy nieruchomej (art. 6, ustęp drugi), względnie
wartości rzeczy nieruchomej i przynależności (art. 52, ustęp ostatni) w sumie niższej
od umówionej ceny sprzedaży albo przy określaniu wartości nie uwzględnił świadczeń
wzajemnych, do których zobowiązał się kupujący oprócz ceny sprzedaży.
Przepisy niniejszego artykułu stosuje się odpowiednio do oświadczeń zgody (§ 873 kodeksu
cywilnego), mających na celu przeniesienie własności nieruchomości.
Rozdział jedenasty.
Pisma, tyczące się praw do ciał kopalnych.
Art. 64.
Opłacie stemplowej w myśl rozdziału niniejszego podlegają pisma, stwierdzające umowę:
1)
o ustanowienie lub przelew prawa wydobywania ciał kopalnych, a to zarówno minerałów,
będących przedmiotem nadań górniczych, jak i wszelkich innych ciał kopalnych (np.
żywic ziemnych, kamieni, piasku, gliny, wapna, marglu, gipsu, żwiru, torfu i t. p.),
w szczególności także o przeniesienie kuksów dawnego typu (art. 228 i 229 powszechnej
ustawy górniczej pruskiej);
2)
o ustalenie wysokości odszkodowania należnego właścicielowi gruntu, jeżeli nadanie
prawa wydobywania ciał kopalnych z tego gruntu nastąpiło drogą orzeczenia władzy;
3)
o przelew prawa do liczbowo lub procentowo oznaczonej części wydobytych ciał kopalnych
albo do ich pieniężnej równowartości (do olbory, procentów brutto i t. p.);
4)
pisma, wymienione w punktach 2, 3, 4, 5 i 7 art. 52, o ile tyczą się praw do ciał
kopalnych (punkty 1 i 3 artykułu niniejszego).
Do pism, wymienionych w punkcie 1, względnie 3, zalicza się również pisma, stwierdzające
ustanowienie lub przeniesienie prawa wydobywania ciał kopalnych drogą dzierżawy lub
przelewu tego rodzaju praw dzierżawnych, względnie zezwolenie na wykreślenie w księdze
wieczystej prawa, wymienionego w punkcie 3.
Art. 65.
Podstawę wymiaru opłaty od pism, wymienionych w punktach 1, 3 i 4 art. 64, stanowi
wartość prawa wydobywania ciał kopalnych, względnie prawa do części wydobytych ciał
kopalnych (art. 6 -10 oraz 12); od pism, wymienionych w punkcie 2 art. 64, wymierza
się opłatę według wartości odszkodowania. W przypadkach, wymienionych w punktach 1
i 2 art. 64, oraz co do tych pism, wymienionych w punkcie 4 tegoż artykułu, które
mają za przedmiot prawo wydobywania ciał kopalnych (punkt 1), nie zalicza się do podstawy
wymiaru wynagrodzenia, które nabywca zobowiązał się zapłacić w stosunku do ilości
wydobytych ciał kopalnych (olbory, procentów brutto), jako też wynagrodzenia, uzależnionego
od otwarcia ruchu kopalni lub jego rozmiarów (placowego, szybowego i t. p.).
Przy zamianie nieruchomości w Polsce na prawo do ciał kopalnych, wydobywanych w Polsce,
którego wartość jest wyższa, należy uiścić oprócz opłaty, przewidzianej w rozdziale
dziesiątym, nadto opłatę od różnicy wartości według rozdziału niniejszego.
Opłata wynosi: od pism, mających za przedmiot prawa, wymienione w punktach 1 i 2 art.
64 - 2%; o …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.