Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego

Czego dotyczy ten akt?

Niniejsze obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości ogłasza jednolity tekst Kodeksu Postępowania Karnego z 1928 roku, uwzględniając zmiany wprowadzone różnymi dekretami i ustawami. Określa zasady prowadzenia spraw karnych przed sądami powszechnymi.

Kogo dotyczy: Osoby oskarżone o przestępstwa podlegające właściwości sądów powszechnych; Sądy powszechne (grodzkie, okręgowe, apelacyjne, Sąd Najwyższy), prokuratorzy oraz władze państwowe i samorządowe.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo karne
Artykuły
487
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Zasady wszczynania i umarzania postępowania karnego.
  • Właściwość rzeczową i miejscową sądów (grodzkich, okręgowych, apelacyjnych, Najwyższego).
  • Skład orzekający sądów w różnych instancjach i rodzajach spraw.
  • Zasady rozstrzygania sporów o właściwość między sądami.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Osoby oskarżone o przestępstwa podlegające właściwości sądów powszechnych.
  • Sądy powszechne (grodzkie, okręgowe, apelacyjne, Sąd Najwyższy), prokuratorzy oraz władze państwowe i samorządowe.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Postępowanie w sprawach o przestępstwa należące do właściwości sądów powszechnych odbywa się według przepisów tego kodeksu (Art. 1).
  • Sąd wszczyna postępowanie na żądanie uprawnionego oskarżyciela (Art. 2 § 1).
  • Sąd grodzki rozpoznaje sprawy o przestępstwa, za które ustawa przepisuje karę pozbawienia wolności do dwóch lat lub grzywnę albo obie te kary łącznie (Art. 16 § 1).
  • Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają m.in. przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych i ich personel, a także inne osoby korzystające z prawa zakrajowości (Art. 32 § 1).

Prawo karne

8
PL:legislativa:DU/2026/661
Ustawa z dnia 27 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego
Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity 2018
Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity 2016
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób…
Ustawa o żegludze śródlądowej – tekst jednolity 2020
Prawo wodne – tekst jednolity 2015
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych……

Prawo karne

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (487)
  1. Art. 1
  2. Art. 2
  3. § 2
  4. Art. 3
  5. Art. 4
  6. Art. 5
  7. Art. 6
  8. Art. 8
  9. § 3
  10. Art. 9
  11. § 1
  12. Art. 12
  13. Art. 14
  14. Art. 15
  15. Art. 17
  16. Art. 18
  17. Art. 19
  18. Art. 11
  19. Art. 22
  20. Art. 16
  21. Art. 23
  22. Art. 24
  23. Art. 25
  24. Art. 26
  25. Art. 27
  26. Art. 28
  27. Art. 29
  28. Art. 30
  29. Art. 31
  30. Art. 32
  31. Art. 33
  32. Art. 34
  33. Art. 35
  34. Art. 36
  35. Art. 37
  36. Art. 38
  37. Art. 44
  38. Art. 39
  39. Art. 40
  40. Art. 41
  41. Art. 42
  42. Art. 43
  43. Art. 45
  44. Art. 46
  45. Art. 47
  46. Art. 48
  47. Art. 49
  48. Art. 50
  49. Art. 51
  50. Art. 61
  51. Art. 62
  52. Art. 53
  53. Art. 52
  54. Art. 54
  55. Art. 55
  56. Art. 56
  57. Art. 57
  58. Art. 58
  59. Art. 59
  60. § 4
  61. Art. 60
  62. Art. 63
  63. Art. 64
  64. Art. 65
  65. Art. 66
  66. Art. 67
  67. Art. 68
  68. Art. 69
  69. Art. 70
  70. Art. 72
  71. Art. 73
  72. Art. 74
  73. Art. 75
  74. Art. 76
  75. Art. 77
  76. Art. 78
  77. Art. 79
  78. Art. 80
  79. Art. 81
  80. Art. 82
  81. Art. 83
  82. Art. 84
  83. Art. 85
  84. Art. 86
  85. Art. 87
  86. Art. 88
  87. Art. 89
  88. Art. 90
  89. Art. 91
  90. Art. 92
  91. Art. 93
  92. Art. 94
  93. Art. 95
  94. Art. 96
  95. Art. 98
  96. Art. 99
  97. Art. 100
  98. Art. 101
  99. Art. 102
  100. Art. 103
  101. Art. 104
  102. Art. 105
  103. Art. 106
  104. Art. 107
  105. Art. 108
  106. Art. 109
  107. Art. 110
  108. Art. 112
  109. Art. 113
  110. Art. 114
  111. Art. 115
  112. Art. 116
  113. Art. 117
  114. Art. 119
  115. Art. 120
  116. Art. 121
  117. Art. 122
  118. Art. 123
  119. Art. 124
  120. Art. 125
  121. § 5
  122. Art. 126
  123. Art. 127
  124. Art. 128
  125. §2
  126. Art. 129
  127. Art. 131
  128. Art. 132
  129. Art. 133
  130. Art. 134
  131. Art. 137
  132. Art. 139
  133. Art. 140
  134. Art. 141
  135. Art. 142
  136. Art. 143
  137. Art. 145
  138. Art. 146
  139. Art. 149
  140. § 6
  141. Art. 150
  142. Art. 151
  143. Art. 153
  144. Art. 154
  145. Art. 155
  146. Art. 156
  147. Art. 157
  148. Art. 158
  149. Art. 159
  150. Art. 160
  151. Art. 161
  152. Art. 162
  153. Art. 163
  154. Art. 168
  155. Art. 169
  156. Art. 170
  157. Art. 171
  158. Art. 173
  159. Art. 174
  160. Art. 164
  161. Art. 165
  162. Art. 166
  163. Art. 167
  164. Art. 175
  165. Art. 177
  166. Art. 178
  167. Art. 179
  168. Art. 180
  169. Art. 181
  170. Art. 185
  171. Art. 186
  172. Art. 183
  173. Art. 187
  174. Art. 188
  175. Art. 190
  176. Art. 191
  177. Art. 192
  178. Art. 193
  179. Art. 194
  180. Art. 196
  181. Art. 197
  182. Art. 198
  183. Art. 199
  184. Art. 200
  185. Art. 201
  186. Art. 202
  187. Art. 203
  188. Art. 204
  189. Art. 205
  190. Art. 207
  191. Art. 208
  192. Art. 209
  193. Art. 210
  194. Art. 211
  195. Art. 212
  196. Art. 213
  197. Art. 214
  198. Art. 215
  199. Art. 216
  200. Art. 217
  201. Art. 218
  202. Art. 219
  203. Art. 220
  204. Art. 221
  205. Art. 228
  206. Art. 223
  207. Art. 225
  208. Art. 226
  209. Art. 227
  210. Art. 231
  211. Art. 233
  212. Art. 234
  213. Art. 235
  214. Art. 236
  215. Art. 237
  216. Art. 240
  217. Art. 241
  218. Art. 242
  219. Art. 243
  220. Art. 244
  221. Art. 245
  222. Art. 239
  223. Art. 248
  224. Art. 249
  225. Art. 250
  226. Art. 251
  227. Art. 252
  228. Art. 253
  229. Art. 254
  230. Art. 255
  231. Art. 256
  232. Art. 257
  233. Art. 258
  234. Art. 259
  235. Art. 261
  236. Art. 271
  237. Art. 272
  238. Art. 264
  239. Art. 262
  240. Art. 265
  241. Art. 266
  242. Art. 268
  243. Art. 269
  244. Art. 273
  245. Art. 274
  246. Art. 275
  247. Art. 276
  248. Art. 277
  249. Art. 278
  250. Art. 280
  251. Art. 293
  252. Art. 281
  253. Art. 282
  254. Art. 283
  255. Art. 284
  256. Art. 285
  257. Art. 286
  258. Art. 287
  259. Art. 288
  260. Art. 289
  261. Art. 290
  262. Art. 291
  263. Art. 292
  264. Art. 294
  265. Art. 295
  266. Art. 296
  267. Art. 297
  268. Art. 298
  269. Art. 299
  270. Art. 300
  271. Art. 301
  272. Art. 302
  273. Art. 303
  274. Art. 304
  275. Art. 305
  276. Art. 306
  277. Art. 307
  278. Art. 311
  279. Art. 312
  280. Art. 313
  281. Art. 314
  282. Art. 308
  283. Art. 309
  284. Art. 318
  285. Art. 315
  286. Art. 316
  287. Art. 317
  288. Art. 320
  289. Art. 322
  290. Art. 323
  291. Art. 327
  292. Art. 328
  293. Art. 330
  294. Art. 331
  295. Art. 333
  296. Art. 334
  297. Art. 335
  298. Art. 336
  299. Art. 337
  300. Art. 338
  301. Art. 339
  302. Art. 340
  303. Art. 341
  304. Art. 342
  305. Art. 343
  306. Art. 344
  307. Art. 345
  308. Art. 346
  309. Art. 347
  310. Art. 351
  311. Art. 352
  312. Art. 353
  313. Art. 354
  314. Art. 348
  315. Art. 349
  316. Art. 355
  317. Art. 350
  318. Art. 358
  319. Art. 359
  320. Art. 360
  321. Art. 361
  322. Art. 363
  323. Art. 364
  324. Art. 366
  325. Art. 367
  326. Art. 368
  327. Art. 319
  328. Art. 371
  329. Art. 373
  330. Art. 374
  331. Art. 375
  332. Art. 376
  333. Art. 377
  334. Art. 378
  335. Art. 379
  336. Art. 381
  337. Art. 382
  338. Art. 385
  339. Art. 387
  340. Art. 388
  341. Art. 389
  342. Art. 390
  343. Art. 391
  344. Art. 392
  345. Art. 393
  346. Art. 394
  347. Art. 395
  348. Art. 396
  349. Art. 397
  350. Art. 398
  351. Art. 399
  352. Art. 400
  353. Art. 401
  354. Art. 403
  355. Art. 404
  356. Art. 40e
  357. Art. 407
  358. Art. 410
  359. Art. 411
  360. Art. 412
  361. Art. 414
  362. Art. 415
  363. Art. 4.08
  364. Art. 419
  365. Art. 420
  366. Art. 432
  367. Art. 422
  368. Art. 431
  369. Art. 423
  370. Art. 433
  371. Art. 424
  372. Art. 425
  373. Art. 426
  374. Art. 427
  375. Art. 428
  376. Art. 429
  377. Art. 434
  378. Art. 435
  379. Art. 436
  380. Art. 437
  381. Art. 438
  382. Art. 439
  383. Art. 440
  384. Art. 441
  385. Art. 443
  386. Art. 444
  387. Art. 445
  388. Art. 446
  389. Art. 447
  390. Art. 448
  391. Art. 449
  392. Art. 450
  393. Art. 451
  394. Art. 452
  395. Art. 453
  396. Art. 454
  397. Art. 455
  398. Art. 457
  399. Art. 459
  400. Art 458
  401. Art. 460
  402. Art. 461
  403. Art. 462
  404. Art. 463
  405. Art. 465
  406. Art. 466
  407. Art. 467
  408. Art. 468
  409. Art. 469
  410. Art. 471
  411. Art. 472
  412. Art. 473
  413. Art. 474
  414. Art. 475
  415. Art. 476
  416. Art. 477
  417. Art. 478
  418. Art. 479
  419. Art. 480
  420. Art. 481
  421. Art. 482
  422. Art. 483
  423. Art. 484
  424. Art. 485
  425. Art. 486
  426. Art. 487
  427. Art. 488
  428. Art. 489
  429. Art. 490
  430. Art. 491
  431. Art. 492
  432. Art. 493
  433. Art. 494
  434. Art. 495
  435. Art. 505
  436. Art. 497
  437. Art. 506
  438. Art. 499
  439. Art. 500
  440. Art. 501
  441. Art. 502
  442. Art. 503
  443. Art. 507
  444. Art. 508
  445. Art. 509
  446. Art. 510
  447. Art. 511
  448. Art. 512
  449. Art. 514
  450. Art. 516
  451. Art. 517
  452. Art. 518
  453. Art. 519
  454. Art. 520
  455. Art. 521
  456. Art. 522
  457. Art. 524
  458. Art. 525
  459. Art. 528
  460. Art. 530
  461. Art. 531
  462. Art. 532
  463. Art. 526
  464. Art. 533
  465. Art. 527
  466. Art. 534
  467. Art. 535
  468. Art. 537
  469. Art. 545
  470. Art. 539
  471. Art. 538
  472. Art. 54i
  473. Art. 541
  474. Art. 542
  475. Art. 543
  476. Art. 544
  477. Art. 551
  478. Art. 552
  479. Art. 553
  480. Art. 554
  481. Art. 555
  482. Art. 557
  483. Art. 558
  484. Art. 559
  485. Art. 556
  486. Art. 561
  487. Art. 562

DZIENNIK USTAW RZ E C Z YP O SP OL I TEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 maja 1949 r.

Nr 33 TREŚC:

OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOSCI Poz.:

2~3 - 244 - z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu dekretu o postępowania karnego 731 763 postępowaniu doraźnym OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 18 maja 1949 r. () ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego. • Na podstawie art. 22 ustawy z dnia 27 kwietnia poz. 249), dekretu z dnia 23 stycznia 194f r. o opłatach 1949 r. o zmianie przeplsow postępowania karsądowych w sprawach karnych (Dz. U. R. P. Nr ' 19, nego (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 238) ogłaszam w zapoz. 73), z prawa karnego skarbowego (Dz. U. R. P. łączniku do obwieszczenia niniejszego jednolity tekst · z 1947 r. Nr 32, poz. 140), dekretu z dnia 3 kwietnia kodeksu postępowania karnego z dnia . 19 marca 1928 r.

1948·-r.o zmianie kwot pieniężnych w p~zepisach ko(Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 8, poz. 44) z uwzględnieniem deksu postępbwania karnego (Dz. U. R. :p. Nr 20, zmian, wynikających z prawa o ustrojrt Sądów Wojpoz. 136)·i z dekretu z dnia 26 kwietnia 1948 r. o podskowych i Prokuratury Wojskovrej (Dz. U. R. P. wyższeniu grzywien, kar pieniężnych, kar porządko­ z 1944 r. Nr 6, poz. 29), dekretu z dnia 1 grudnia 1944 r. wych i nawiązek (Dz. U. R. P. Nr 24, poz. 161) oraz o częściowej zmianie kodeksu postępowania karnego z ustawy z dnia 27 kwietnia 1949 r. o zmianie przepi(Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 70), dekretu z dnia 6 czerwca sów postępowania karnego i z zastosowaniem ciągłej 1945 r. o zmianie przepisów kodeksu postępowania numeracji artykułów. karnego (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 148), dekretu z dnia 19 sierpnia 1946 r. o zm i.::. ,je niektórych przeplSOW Minister Sprawiedliwości: H , S'wiqtkowski kodeksu postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 43, Załącznik do wiedliwości z KODEKS POSTĘPOWANIA Przepisy ogólne.

Art. 1

Postępowanie w sprawach o przestępstwa , do właściwości sądów powszechnych, odbywa się w e dług przepisów niniejszego kodeksu. należące

Art. 2§ 1. Sąd wszczyna postępowanie na żą­

danie uprawnionego oskarżyciela.

§ 2Oskarżyciel powinien wyjednać zezwolenie

na ściganie określonej osoby, jeżeli takiego zezwolenia . wymaga szczególny przepis ustawy.

Art. 3Sąd nie wszczyna postępowania, a wszczę­

te umarza, w razie śmierci oskarżonego, przedawnie. nia lub innej. okoliczności wyłączającej ściganie.

Art. 4Sąd może za zgodą oskarżyciela umorzyć

postępowanie, jeżeli naj wyższa kara grożąca oskarżo""

KARNEGO. obwieszczenia Ministra Spradnia 18 maja 1949 r. (poz. 243). • nemu nie przekracza jednego roku pozbawienia wolności i musiałaby z mocy ustawy ulec pochłoni ęciu przez k a rę już prawomocnie wyrze czoną ..

Art. 5W razie nieujęcia oskarżonego lub jego

choroby psychicznej postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. W miarę potrzeby należy zebrać i zabezpieczyć dowody.

Art. 6O wszczęciu tudzież o ukończeniu postę­

powania karnego przeciwko osobom, podlegającym publicznej władzy dyscyplinarnej, oraz wychowańcom zakładów naukowych zawiadamia się właściwą władzę.

Art • .,. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne, wynikające w toku postęPo­ wania, i !lie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urz~du. .

Daienn.ik. Ustaw Nr 33.

Poz. 243

Art. 8§ 1. Władze państwowe cywi:tne i woj'skowe jako też władze samorządowe są obowiązane

do udzielanią PQInocy sądom i prokuratorom.

§ 2W szczególności milicja obywatelska wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu

i prokuratora.

§ 3Sąd lub prokurator może bezpeśreclnio· zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną

Art. 9Wszystkie władze, powołane do udziału

w dochodzeniu i ściganiu przestępstw, mają obowią­ zek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających za oskarżonym, jak i przeciw niemu.

Ad. 10.

Sędziowie (\)rzekają i1.a mocy przekon'alllia ~Jllartego na swoIDodnej. ecen,ie dowodów.

KSIĘGA

§ 1Sąd

I.

Uznając niewłaściwość, sąd przeka- zuje sprawę komt; nal e ży.

§ 3Na postanowienie w przedmiocie właściwości

sŁuży zażalenie ..

Art. 12Orzeezen.ne wydane pJlzez sąd powszechny względem 050hy, kUma w danej. spraw!e- nie :f)odlega: oczeezn.ictwu sącWw powszec:b.n,ych.,. j,ęst z ~(i!Jf

"'i Ari. U. § 1. Oł'aeezerue, wyllla1JIe przez - sąd wsz-egQ rzędu z obł'azą' przerri-sól\illl o wla'ŚeL'W(i)śei :rze:cz-o,.. wej, jest z mocy pra.wa nieważDe; nie. dotycy to jednak Oł'zeezeiI. w . sp17Rwach,. dla których sąd wyżs2ega.

17Zędu r stał się właściwym. z mocy art. 2;9, § 2-.

§ 2Orzeczenie sądu wyżs2ego r~du, wydaI'le

w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego powodu nieważrre.

Art. 14§ 1. W

wypadkach, przewidzianych wart. 12 i 13, nieważność stwierdza postanowieniem sąd bezpośrednio wyższy nad sądem, który wydał nie'WaŹne orzeczenie'.

§ 2Orzeczenie o nieważności sąd wydaje ź' włas­

nej inicjatywy albo na wniosek stron. § 'l. Stwierdzenie dopiero na rozprawie sprawa należy dQ właściwości sądu niż­ szego rzędu, nie wstrzymuje dalszego toku rozprawy.

§ 2Jeżeli joed.t1ak zajdzie potneba. odroczenia

rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać

Art. 15

Art. 17Do właściwości sądów grodzkich nie nasprawy o przestępstwa, wymienione w kodeksie

karnym. 1932 r .. wart.. 151 §. 2, 164 § 1, 215§. 2, 216 § 2, 217 § 2, 243 § 2 i wart. 255, 256, jeżeli zniewagę popełniono treścią druku, oraz o przestępstwa, które ustawy szczególne przekazują do właściwości sądów leżą okręgowycn.

Art. 18Sąd grodzki wykonywa zlecone mu czynw sprawach naLeżących do właściwoś,d .innych

ności instancji wszystkie innych właściwości sądów; z urzędu rozstrzyga o swojej swoją dowość' lub nawyknienie grozi:la przestępcy kara wyż­ sza, niż przewidziana w § 1! lub w przepisach, wymienionych w § 2.

b)rozp9znaje śrud,1di odwoławcze od orzeczeń są­ właści wości.

§ 2

grod2:ki nie przestaje być, właściwym,

Art. 19Sąd okręgowy

a)rozpoznaje W pierwszej sprawy nie należące do Zakres działania, sądów.

Art. 11Sąd

sąd.ów . ł.

SĄDY.

Rozdział

§ 3choćby ze względu na powrót do przestęilstwal zawo-

dów grodzkich;

c)orzeka w innych w ustawie. wypadkach wskazanych

Art. 2&. § l. Sąd Okręg0wy orzeka w składzie

jednego sędziego i dwóch ławników,' jeżeli przepis S2t:z1l!glilbny nie stanowi iJila\i:Zej.

§ 2'. Sąd okręgowy r<'lZp071I1aje w siHadlzie trzech

sędziów środki odwom'WCz-e od (')1'zeczeń sąd6w grod'z'ltich.

§ 3'. Prezes sądu okręgowego ' może zarząd'ziĆ'

rozpoznanie s.(lrawy, nuleżącej d'o właściwości sądu okręgowego, jCl'ko pierwszej' instancj'i;' w skfadzie trzech sę,dziów, ieżeli uzna to za wskazane ze względu' na szczególną zawiłość sprawy. §, 1. W sąd.a'!i!n ok.ręgowyCi:h" w który<:h oso1!lm.e wydziały d1a lIlie]etrhldr (iSąd1y ci!ra nieletnich}, sprarwy l'titrleimcn z wyjątkiem 5J.illI!aw. wskazal!l:yeh wart. 5114 §. 2, rozp<DI1:naje się w tych wy;dziiała€h bez. względu na. ogi>ł.ae JjllTZepisy o , włól6eiwo­ ści rzeczowej.

§ 2Sąd okręgowy rozpoznaje sprawy nielejnich

w składzi~ jednego sęd ziego i dwóch ławników.

§ 3Prezes sądu okręgowego może zarządzić rozpoznanie tych spraw w składzie jednego sędziego

Przepisur ant. 20 § 3 nie stosuje się.

Ad.:n. usta:ntDwi'OłTO'

Art. 22§ 1. Sąd apelacyjny rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy~

1)o przestępstwa umyślne określone w rozdziałach :XVII - XIX i XXXIII oraz wart. 12'5 i: 165-167 kodeksu karnego; s}'lłlawę właściwemu- sądC!>wi.
2)o przestępstwa oltreśhme- w rozdZiale rr ~raz wart.

Art. 16~ 1. Sąd grodzki rozpoznaje sprawy

39, i 41 dekretu z dnia. 13. czerwca 1946 Ir. o przeo przestępstwa, za które ustawa przepisuje karę postępstwach szczególnie niebezpie€z.nych w okresie zbawienia wolności do dwóch lat' lub grzywnę albo ' odbudowy Państwa; obie te kary łącznie, ni~zależnie od kar clodatkElwych

3)o zbrodnie określone w dekreeie z dnia 31 sierpnia i środków za.boezpiecz~j:ących.

1944 r. o wymiarze kary dra faszystowsko-hitle§ 2. Sądy grl!l(j}zkie- EIlIzp10znają nadvC!> ~awy rowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęca­ ma się mad l~o:ścią ~óJ i j;emcami oraz dla o Bl11zestęps.twa T wynmi;eni~t! w: koc1eksie karnym 119:3l2: Ir.~

a)wart. 1.29, 130, 131, 133 i 200;

ZWra:jiC" NaOOu Pmliskieg~

4)o :ał:mD:dme &kreśhlme' w ~ z: dni,Q 2'2 styc:rbJ wart. 16'0', 257, ~62 § 1: i 2', 2'6'4, 2"67, 2'68' r 2'69~ nia 1946. r. Q odpowiedzialności za klę.skę wrześnio­ ". jeżeli. wartość mienia nie przenosi s.tu tysi~cy , Wfl: i faszpacfę życia państwowęgo; z~clr. głównej, że Dziennik Ustaw Nr 33 733 na szkodę Skarbu Państwa, sainstytucji prawa publicznego lub spółdzielni oraz na szkodę przedsiębiorstw, stanowiących własność bądź pozostających pod zarządem Państwa, samorządu, instytucji prawa publicznego lub spółdzielni oraz
b)o inne przestępstwa jeżeli interesy gospodarcze Polski Ludowej zostały narażone na znaczną szkodę;
6)o inne przestępstwa, jeżeli prokurator ze względu na szczególne okoliczności sprawy wniesie akt oskarżenia do sądu apelacyjnego.

§ 2Sąd apelacyjny może · jednak na wniosek

prokuratora przekazać do rozpoznania sądowi ok~ę~o­ wemu sprawę o przestępstwo, wymienione w § 1, Jezeli uzna to za wskazane ze względu na okoliczności sprawy.

§ 3Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów okręgowych oraz orzeka

w innych wypadkach przewidzianych w ustawie.

5)a) o przestępstwa morządu,

Art. 23§ 1. Sąd apelacyjny orzeka w składzie

jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 2Przepis art. 20 § 3 stosuje się odpowiednio

§ 3Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoław­

cze w składzie trzech sędziów.

Art. 24Sąd Najwyższy rozpoznaje środki odwood orzeczeń sądów apelacyjnych oraz orzeka

w innych wypadkach przewidzianych w ustawie. ławcze

Art. 25§ 1. Właściwy miejscowo jest przede

wszystkim sąd, w którego okręgu przestępstwo popełniono.

§ 2Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu

kilku sądów, właściwy jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie.

§ 3Przestępstwo uważa się za popełnione w tym

miejscu, gdzie wykonano działanie przestępne albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić.

Art. 26§ 1. Jeżeli w chwili wszczęcia postępo­

wania nie można ustalić miejsca popełnienia przestęp­ stwa, właśchvy jest sąd, w którego okręgu:

a)przestępstwo wyszło na jaw;
b)ujęto osobę podejrzaną;
c)osoba ·podejrzana mieszka zależnie od tego, w którym z tych sądów najpierw wszczęto postępowanie.

§ 2jeżeli

Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie, podlegaj ące orzecznictwu sądów za granicą. przestępstwo, polskich, popełniono

Art. 27Jeżeli

w chwili wszczęcia sprawy nie można ustalić właściwości sądu w myśl art. 25 i 26, Sąd- Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpoznawać.

Art. 28Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa

jest również właściwy dla podżegaczy, pomocników oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem s,Prawcy, jeżeli postępowanie przeciw nim toczy się jednocześnie.

Art. 29§ 1. J eże!i tę samą osobę oskarżono

o., kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którym najpierw wszczęto postępowanie.

Poz. 243 --

§ 2Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów

różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Art. 30§ 1. Sąd właściwy w myśl art. 28 lub

29 może wyłączyć sprawę względem danego oskarżonego lub danego przestępstwa, jeżeli uzna, że odrębne jej rozpoznanie przyczyni się do uproszczenia lub przyśpieszenia postępowan ~a.

Wyłączona sprawa przechodzi ściwego według zasad ogólnych.

§ 2do

sądu wła­

Art. 31§ l. Jeżeli przeciwko tej samej osobie

z powodu kilku przestępstw zapadły prawomocne wyroki skazujące w różnych sądach, a w pierwszej instancji rozpoznawały sprawy sądy tego samego rzędu, natenczas ten z tych sądów, który wydał ostatni wyrok skazujący, wydaje wyrok orzekający karę łączną.

§ 2Przy zbiegu wyroków sądów różnego rzędu

o karze łącznej orzeka sąd wyższego rzędu.

§ 3W razie zbiegu wyroków sądu powszechnego

i wojskowego, o karze łącznej orzeka ten z tych są­ dów, który wymierzył karę sllrowszą.

Art. 32§ 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają

a)uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych;
b)personel dyplomatyczny przedstawicielstwa;
c)członkowie rodzin osób, wymienionych pod lit. a) i b);
d)personel kancelaryjny przedstawicielstwa;
e)służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo tego samego, co oni, państwa;
f)inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych .

§ 2Przep·is § 1 nie ma zastosowania do obywateli

polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji.

§ 3Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionymi w.§ 1, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości

Art. 33§ .1. O niewłaściwości mIeJscowej sąd

może orzec z urzędu lub na wniosek strony do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego w pierwszej instancji.

§ 2Późniejsze podniesienie kwestii niewłaści­

wości miejscowej sądu jest nieważne.

Art. 34§ 1. Spory o właściwość między sądami

równorzędnymi rozstrzyga ostatecznie sąd bezpośrednio przełożony nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

§ 2Orzeczenie

sądu wyższego w przedmiocie właściwości wiąże sąd niższy, nawet nafeżący do innego okręgu.

Art. 35Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę

sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny w zakresie prawa karnego powszechnego.

Art. 36W toku sporu o właściwość każdy z są­

dów spór wiodących jest Clibowiązany spełniać w swoim zakresie działania wszelkie czynności nie cierpiące zwłoki.

Art. 37

Jeżeli większość świ3.dków, których na- leży wezwać na rcrjlrawę, mieszka poza okręgiem są­ du, w który m sprawa .;ię toczy, a przy tym w znacznej odległości od tego sądu, to sąd bezpośrednio przełożony Dziennik Ustaw Nr ~ Poz. 243 734 . nad sądem, w którym sprawa się toczy, może przekazać sprawę sądowi, w którego okręgu mieszka więk- wniosek o wyłączenie najpóźniej przy rozpoczęcIu roz.. prawy głównE!j. sześć świadków.

§ 3

Art. 38Sąd Najwyższy władny j€st na wniosek

pierv.;:;zego prokuratora lub z inicjatywy sądu właści­ wego przekazać sprawę innem" ' sądowi równorzędne­ mu, jeżeli ze względu na zabezpieczenie prawidłowego wymiaru sprawiedliwości zachódzi potrzeba wyjęcia sprawy spod rozpoznania sądu miej scowo dla niej Późniejsze zgłoszenie

Art. 44

wniosku jest nieważne.

W razie wyłączenia całego sądu, sąd przekazuje sprawę innemu sądowi bezpośrednio wyższy równorzędnemu.

Rozdział właściwego.

III.

Orzeczenia i zarządzenia.

R o z d z i a ł II.

Wyłączenie sędziego.

Art. 39§ 1. Sędzia nie może brać udziału w prowadzeniu spraw y

a)jeżeli sprawa d{)tyczy go bezpośrednio;
b)jeżeli jest małżonkiem oskarżyciela, pokrzywdzonego, oskarżonego albo ich pełnomocnika lub obrońcy;
c)jeżeli jest krewnym lub powinowatym w linii prostej b ez ograniczenia, a w linii bocznej aż do stopnia między dziećmi rodzeństwa osób wymienionych pod lit. b), albo jeżeli jest związany z jedną z tych osób z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
d)jeżeli w t ej samej sprawie był przesłuchany jako świadek lub biegły albo jeżeli był świad­ kiem czynu, o który sprawa się toczy;
e)jeżeli brał udział w tej samej sprawie jako prokurator, obrońca albo jako pełnomocnik oskarżyciela lub powoda cywilnego;
f)jeżeli w tej samej sprawie prowadził śledztwo;
g)jeżeli w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia;
h)w razie uchylenia wyroku, jeż eli br ał udzi ał w jego wydaniu, o ile ustawa inaczej nie stanowi.

§ 2Powody wyłączenia trwają nawet po ustaniu

uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli<

Art. 40§ 1. O przyczynie wyłączenia sędzia zawiadamia właściwy sąd i wstrzymuje się od udziału

w sprawie, z wyjątkiem czynności nie cierpiących zwłoki.

§ 2Każda ze stron może zawiadomić sąd o przyczynie wyłączającej sędziego

Art. 41

O ' wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdy chodzi o sędziego grodzkiego - sąd okręgowy.

Art. 42Niezależnie od przyczyn wymienionych

wart. 39, sąd właściwy w myśl art. 41 wyłącza sę­ dziego na własne jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli pomiędzy nim a jedną ze stronżachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. * o wyłączenie "

Art. 43§ 1. Wniosek stróny

w myśl

Art. 45§ 1. Sąd wydaje orzeczenia w postaci

wyroków lub postanowień. Orzeczenie, którego ustawa nie nazywa wyrokiem jest postanowieniem.

§ 2W kwestiach, nie wymagających orzeczenia

sądu, prezes sądu wydaje zarządzenia.

W sądach, podzielonych na wydziały, zarządzenia wydaje przewodniczący wydziału.

§ 3rządzenia

W sądzie grodzkim wszystkie orzeczenia i zawydaje sędzia grodzki.

Art. 46Wyrok

mo że zapaść tylko na rozprawie.

Art. 47§ 1. Postan owienia zapad a ją albq na

rozpl'awie, albo na posiedzeniu niejawnym.

§ 2Postanowienia na rozprawie zapadają po wy_

słuchaniu obecnych stron.

§ 3Postanowienia poza rozprawą zapadają po

wysłuchaniu ustnego lub odczytaniu pisemnego wniosku prokuratora. Postanowienia sądu grodzkiego zapadają bez wysłuchania prokuratora, chyba że kodeks nini~jszy inaczej stanowi lub prokurator wniosek swój złożył.

Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia faktycznych celem wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym, sąd może delegować sę­ dziego tegoż sądu albo miejscowo właściwego sędziego grodzkiego d o przeprowadzenia odpowiednich czyn.., ności; od świadka lub biegłeg o można odebrać przy" rzeczenie.

Art. 48okoliczności

Art. 49§ 1. Sąd nie ma obowiązku uzasadnienia

postanowienia:

a)zarządzającego p rzeprowadzenie dowodu lub wezwanie kogoś do sądu;
b)uwzględniającego wniosek strony, któremu się inna strona nie sprz eciwiła.

§ 2Inne orzeczenia

sąd powmlen uzasadniać, z wyjątkiem wypadków, w których ustawa wyraźnie go od tego zwalnia.

Art. 50

O ile przepis szczególny nie stanowi ina.., czej, sąd oznajmia swoje orzeczenia, zapadłe na roz .. prawie, przez ogłoszenie ustne, zapadłe zaś poza roz .. prawą bądź przez ogłoszenie ustne, bądź przez doręczenie odpisu.

Art. 51§ 1. Oczywiste omyłki pisarskie worze"

czeniu lub zarządzeniu moma każdego czasu sprostować. art. 42 należy zgłosić najpóźniej na trzy dni przed ter§ 2. Postanowienie sprostowania podpisuje się minem wyznaczonym do rozprawy głównej. w ten sam sposób, jak akt ulegający spr<lStowaniu.

§ 2W sądzie grodzkim, jeżeli strony zawiadomiono o terminie rozprawy tak późno, że termin wska

§ 3Na postanowienie zarządzające sprostowanie

zany w § l nie może być zachowany, należy złożyć służy zażalenie. - Dziennik Ustaw Nr 33 KSIĘGA 735 Poz. 243 R o z d z i a ł II.

II.

Pokrzywdzony.

STRONY, OBROŃCY i PEŁNOMOCNICY.

Oskariyciel publiczny.

Art. 61

Za pokrzywdzonego uważa się osobę, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone. publiczny w zakresie , ściga­ jest przedstawicielem władzy pań.,

Art. 62Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lat 17

lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają: ojciec, matka, opiekun lub osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.

Art. 53Oskarżyciel publiCzny fest obowiązany

i popierać oskarżenie w sprawach o przestęp­ stwa ścigane z urzędu. powyżej lat 17, to prawa jego na równi z ' nim mogą Rozdz

Art. 52ał

I.

Oskarżyciel nia przestępstw stwowej. wnosić

Art. 54Prokurator może jednak umorzyć śledz­

two, jeżeli wniesienie oskarżenia do sądu byłoby niecelowe ze względu na znikomą szkodliwość społecZną czynu.

Art. 55Przestępstwa, których dochodzenie i ści­

ganie są zależne od wniosku pokrzywdzonego, stają się z chwilą złożenia wniosku przestępstwami ściganymi z urzędu.

Art. 56kim~ sądami

Oskarżycielem publicznym przed wszyst- jest prokurator.

Art. 57§ 1. Oskarżycielami publicznymi przed

grodzkimi są:

a)milicja obywatelska;
b)ponadto inne organa administracji - w granicach, zakreślonych przez poszczególne ustawy. sądami .

§ 2Przepis powyższy nie ma zastosowania, o ile

prokurator sam działa.

Art. 58• § 1. Oskarżyciel publiczny, co do którego . zachodzi jedna z okoliczności, wskazanych

wart. 39 pod lit. a), b), c), d), lub który brat udział w sprawie jako sędzia lub obrońca, powinien się wyłączyć i zawiadomić o tym swego bezpośredniego zwierzchnika.

§ 2

O przyczynie wyłączającej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadomić jego bezpośredniego zwierzchnika, który, skoro uzna, że przyczyna taka zachodzi, wyznacza innego oskarżyciela

§ 3Czynność dokonana przez oskarżyciela pubncznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest

z tego powodu nieważna.

Art. 59§ 1. Oskarżyciel publiczny może już

w toku śledztwa złożyć wniosek o zabezpieczenie grozącej oskarżonemu kary pieniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanymi w ustawie postępowania cywilnego dla zabezpieczenia powództwa.

§ 2Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie do

zabezpieczenia na mieniu osób odpowiedzialnych mająt­ kowo za oskarżonego.

§ 3W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na

posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści­ wości sprawa należy.

§ 4Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 60oskarżenia

sądu.

Odstąpienie po wniesieniu oskarżyciela aktu publicznego od nie wiąże oskarżenia

Art. 63Jeżeli

pokrzywdzony jest niepełnoletni wykonywać pełnoletni osoby, wymienione wart. 62, o ile nietemu się nie sprzeciwi.

Art. 64

Jeżeli pokrzywdzoną jest osoba prawna, to prawa osoby tej wykonywa jej ustawowy przedstawiciel.

Art. 65W razie śmierci pokrzywdzonego prawa

jego wykonywa: m a łżonek, rodzice, dzieci i wnuki.

Art. 66§ 1. W sprawach o przestępstwa, ściga­

ne z urzędu, a należące . do właściwości sądów grodzkich, pokrzywdzony ma prawa strony, a zwłaszcza może wnosić i popierać oskarżenie zamiast lub obok ~ oskarżyciela publicznego. Przepis art. 60 ma tu odpo-·· wiednie zastosowanie.

§ 2Prawa strony służą pokrzywdzonemu, jeżeli

wniósł samodzielnie do sądu akt oskarżenia albo jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji oświadczył, że popiera oskarżenie wniesione przez oskarżyciela publicznego .

§ 3Jeżeli śledztwo zostało prawomocnie umorzone, pokrzywdzony może wnieść akt oskarżenia tylko

w razie wykazania, że po umorzeniu ujaWIiiły się nowe okoliczności uzasadniające oskarżenie.

Gdy akt oskarżenia nie przytacza nowych okoliczności albo gdy przytoczone okoliczności nie mają znaczenia dla sprawy lub po sprawdzeniu nie potwierdziły się - sąd grodzki odmawia wszczęcia postępowania sądowego.

Na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowa­ nia służy pokrzywdzonemu .zażalenie do sądu okrę­ gowego.

Rozdział Oskarżyciel III. prywatny.

Art. 67§ 1. W sprawach o przestępstwa, ścigane

z oskarżenia prywatnego, pokrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarżyciel prywatny.

§ 2Przepisy art. 62-65 mają tu odpowiednie

zastosowanie.

Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek wniesionego przez jednego lub kilku pokrzywdzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym czynem,rrlog ą się do tego postępowania przyłączyć aż do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upły­ nął termin zastrzeżony do wniesienia oskarżenia.

Art. 68

oskarżenia,

Art. 69Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła

pó wniesieniu przezeń oskarżenia, to' prawa pokrzywdzonego służą osobom, wymienionym wart. 65, o ile przystąpią do sprawy w terminie zavvitym trzymiesięcznym od daty śmierci pokrzywdzonego.

Poz. 243 736 Dziennik Ustaw Nr 33 R o z d z i a ł

Art. 70Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od

przed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania. ()skarżenia Art; 71. - Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po rozprawy głównej, a przed uprawomocnieniem się wyroku, powoduje umorzenie postępowania tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą oskarżonego lub na rozprawie zaocznej . rozpoczęciu

Art. 72§ 1. W sprawie, już wszczętej na żąda­

nie oskarżyciela prywat nego, prokurator może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że tego wymaga interes publiczny.

§ 2Postępowanie toczy się w dalszym ciągu

z urzędu, lecz oskarżyciel prywatny zachowuję prawo popierania oskarżenia.

§ 3W razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego

R o z d z i CI ł IV.

Powód cywilny.

Art. 73§ 1. Pokrzywdzony może nie później mz

przy rozpoczęciu rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem dochodzenia w drodze procesu karnego roszcz eń majątkowych wynikających z przestępstwa.

§ 2W razie śmierci pokrzywdzonego powództwo

cywilne o roszczenie majątkowe, wynikające dla nich z przestępstwa, mogą wytoczyć w terminie, przewidzianym w § 1:

a)małżonek, rodzice; dzieci i wnuki pokrzywdzonego;
b)inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawowego pozostaw a ły na utrzymaniu pokrzywdzonego.

Art. 74Sąd karny pozostawia bez rozpoznania

powództwo cywilne:

a)jeżeli wyjdzie na jaw, że proces o te same roszczenia już się toczy w postępowaniu cywilnym lub został rozstrzygnięty w tym postępowaniu;
b)jeżeli roszczenia nie mają bezpośredniego związ­ ku z przedmiotem oskarżenia.

Art. 75Powód cywilny ma prawo dowodzenia

tych tylko okoliczności, na których opiera swoje roszczenia.

Art. 76§ 1. Powód' cywilny JUZ w toku śledz­

twa może żądać zabezpieczenia powództwa sposobami wskazanymi w ustawie postępowania cywilnego.

§ 2W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na

posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści­ wości sprawa należy.

§ 3Na postanowienie.<w tym przedmiocie służy

zażal eni e.

§ 1Powód cywilny zamieszkały poza

w którym sprawa się toczy, powinien wskazać osobę zamieszkałą w siedzibie sądu, której mają być doręczane pisma dla niego przeznaczone.

Sąd może go od tego obowiązku zwolnić. .

§ 2W razie nieodnalezienia pod wskazanym

adresem powoda cywilnego lub osoby, której mają być doręczane pisma, albo w razie niewskazania t ej osoby, pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone.

Art. 77siedzibą

sądu, V.

Oskarżony.

Art. 78§ 1. Ten, przeciwko komu toczy się

nazywa się podejrzanym, a ten, przeciw komu wszczęto postępowanie sądowe - oskarżonym.

§ 2Gdy kodeks mmeJszy używa w znaczeniu

ogólnym wyrazu "oskarżony", odnośne przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego. śledztwo,

Art. 79Podejrz~ny już w toku śledztwa może

aby mu' wyjasniono, jakie przestępstwo mu za-o rzucono i jakie dowody przeciw niemu zebrano. żądać,

Art. 80Oskarżony

dawane mu pytania. może nie odpowiadać na za-

Art. 81Co do każdego oskarżonego zbiera się

dane, dotyczące jego tożsamości, wieku, pochodzenia społecznego i przynależności społecznej, zawodu, stosunków rodzinnych i majątkowych oraz wzmianek o nim w rejestrach karnych.

Art. 82

§ 1. Oskarżony, pozostający na wolności, jest obowiązany stawić się na każde wezwanie sądu lub prowadzącego śledztwo i zawiadomić o każdej zmianie miejsca zamieszkania:

§ 2W razie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego, można go sprowadzić przymusowo

Rozdział Obrońcy

Art. 83§ 1

z pomocy obrońcy.

§ 2

VI. pełnomocnicy.

Oskarżony, ma Oskarżony może mieć nie prawo korzystac więcej niż trzech . obrońców. jest niepełnoletni lub prawo wybrania dlań obrońcy służy również jego ojcu, matce, opiekunowi i osobie, pod której stałą pieczą pozostaje.

Art. 84Jeżeli

oskarżony ubezwłasnowolniony,

Art. 85Obrońcą w sprawach karnych przed

wszystkimi sądami w granicach Polski może być tylko:

a)osoba wpisana w Polsce na listę adwokatów;
b)profesor lub docent prawa polskiej szkoły ak a .. demickiej państwowej lub przez Państwo uzna .. nej.

Art. 86§ l. Przed wszystkimi sądami oskar

musi mieć obrońcę:

a)jeżeli nie ukończył lat siedemnastu, a nie staje przed sądem dla nieletnich;
b)jeżeli jest głuchy albo niemy;
c)jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

§ 2Ponadto każdy oskar żony musi mieć obrońcę

w postępowaniu przed sąd em apelacyjnym jako pierwszą instancją oraz dla wniesienia wywodu rewizji . od wyroku tegoż sądu. żony

Art. 87Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, prezes sądu wyznacza mu obrońcę z urzędu

a)w wypadkach wskazanych wart. 86;
b)na pro śbę oskarż onego, który z powodu ubóstwa nie może ponieść kosztów obrony. .......

Dziennik Ustaw Nr 33 Wyznaczenie pełiIomocnika z urzędu dla lub powoda cywilnego może nastąpić w sposób wskazany w ustawie postępowania cywilnego.

Art. 88oskarżyciela

Art. 89Jednego obrońcę dla kilku współoskarżo­

nych można wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednego z nich nIe jest w sprzeczności z obroną drugiego.

Art. 90§ 1

Do obrony z urzędu wyznacza się adwokata zamieszkałego w mieJscowoSCI, w której odbywa się rozprawa albo toczy się śledztwo.

§ 2Gdyby powierzenie obrony z urzędu adwokatowi natrafiało na szczególne trudności, do obrony

z urzędu wyznacza się asesora, aplikanta lub urzęd­ nika sekretariatu sądowego, w sprawach zaś nieletnich - także kuratora nieletnich lub członka patronatu nad nieletnimi.

Art. 91Z oskarżonym aresztowanym obrońca do

czasu wniesienia aktu oskarżenia może porozumiewać się tylko za zgodą i w obecności prokuratora; po wniesieniu zaś aktu oskarżenia wolno mu porozumiewać się z nim sam na sam.

Art. 92§ 1. Pełnomocnikiem oskarżyciela prywatnego, pokrzywdzonego (~rt. 66) lub powoda cywilnego może być osoba wymieniona w arŁ 85, a powoda

cywilnego - nadto osoba, mająca prawo prowadzenia w danym sądzie spraw cywilnych.

§ 2• Przepis art. 83 § 2 ma odpowiednie zastosowanie do pełnomocników

Art. 93Strony mogą udzielać pełnomocnictwa

na piśmie, bądź ustnie wobec sądu. bądź

Art. 94Pełnomocnictwo upoważnia do prowadzenia sprawy we w szystkich instancjach, o ile nie zawiera pod tym względem wyraźnego ograniczenia

KSIĘGA HI.

DOWODY.

Rozdział 1.

ŚV'li:.Hlkowi~.

Art. 95Ka ż da osoba, wezwana na świadka, stapowinna w m iejscu, dniu i godzinie, wskazanych w wezwaniu, i pozostać aż do zwolnienia

Art. 96Świadka, który nie może się stawić z powodu choroby lub kalectwa, można przesłuchać w jego

mieszkaniu.

Art. 9'1. VI r azie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej sąd zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miej sca i czasu prz esłuchania

Art. 98Nie wolno przeshichiwać jako świadka

a)duchownego co do faktów, . o których dowiedział się na spowiedzi;
b)obrońcy oskarżonego - co do faktów, o których się od niego dowiedział przy udzielaniu porady prawnej lub prowadzeniu sprawy.

Art. 99§ 1. Poza wypadkami, wskazanymi wart

98, sąd lub prokurator może przesłuchać świad­ ka, który odmawia zeznań z powodu taj emnicy zawodowej, tylko wtedy, jeżeli nie uzna za możliwe zwolnić go od zezn a ń.

§ 2Przesłuchanie

odbywa

Art. 100§ 1. Urzęfiników publicznych i wojskowych, chociażby jut, nie pozostawali w czynnej

służbie, wolno słuchać jako świadków Co do okolicz" ności, na które rozciąga się ich obowiązek zachowania tajemnicy urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obec- . nej lub ostatnio przełożonej władzy służbowej. § 2. Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby złożenie zeznania wyrządzić miało poważną szkodę Państwu.

§ 3Sąd lub prokurator może zwrOCiC się o zwolnienie urzędnika lub wojskowego z obowiązku tajemnicy do władzy naczelnej odnośnego działu zarządu

państwowego . .

Art. 101§ 1. Mają prawo odmówić zeznań

a)małżonek oskarżonego;
b)krewny i powinowaty oskarżonego w linii prostej;
c)krewny oskarżonego w linii bocznej aż do stoQnia między dziećmi rodzeństwa;
d)brat i siostra małżonka oskarżonego;
e)osoba związana z oskarżonym z tytułu przysposobienia.

§ 2Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaniu małżeństwa lub przysposobienia

§ 3O prawie odmowy zeznań należy osoby te

uprzedzić.

Art. 102

Jeżeli osoba, wymieniona wart. 101, zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na przewodzie sądowym pierwszej instancji oświad­ czy, ze chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej zeznanie nie może służyć za dowód i nie może być odczytane ani odtworzone. złożyła

Art. 103Świadek ma prawo nie odpowiadać na

pytania Co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby nar azi ć na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego lub osobę pozostającą z nim w stosunku wskazanym wart. 101.

Art. 104Świadka, po uprzedzeniu go o odpowie

za nieprawdziwe zeznania, należy przede wszystkim zapytać , o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do stron. dzia lności wić się zamkniętych•. ; Poz. 24~' 737 się przy drzwiach

Art. 105Sąd ne>. rozprawie · głównej odbiera od

przyrzeczenie, według przepisanej roty, chyba że strony zwolnią świadka od przyrzeczenia, a sąd nie uzna, że złożenie przyrzeczenia jest konieczne. świadka

Art. 106Nie składają przyrzeczenia

a)nieletni do lat czternastu;
b)osoby, które z powodu choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynno ści psychicznych nie zdają sobie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;
c)podejrz:mi o udział w czynie, będącym przedmiotem postępowania, lub o działalność przestępną, pozostającą w ścisłym związku z dzia.., laniem osk arżone go .

Świadek składa przyrzeczenie ,według roty: " Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome".

Art. 107następuj ąć:ej

Art. 108powtarz aj ąc

§ 1

Świadek składa przyrzeczenie, za odbierającym przyrzeczenie lub odczy.., - Dziennik Ustaw Nr 33 tując Poz. 243 738 R o z d z i a ł na głos jego rotę, przy czym wszyscy, nie wy- łączając sędziów, stoją· Oględziny,

§ 2Niemi plsmwnni składają przyrzeczenie

przez podpisanie jego roty. Niemi niepiśmienni i głusi .ni epiśmienni przyrzekają przy pomocy biegłego.

§ 3Przed odebraniem przyrzeczenia odbierający

przyrzeczenie uprzedza świadka o znaczeniu tego aktu i o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie.

Art. 109Świa dkom, którzy w danej sprawie

przyrzeczenie, przypomina się je przy ponownym przesłuchaniu, chyba że sąd uzna, iż konieczne jest ponowne odebranie przyrzeczenia. skład ali

Art. 110Prz esłuchanie co do samej sprawy zaczyna się od wezwania świadka, aby opowiedział

wszystko, co mu wiadomo w sprawie, po czym sąd, a następnie strony mogą zadawać mu pytania. , Art. 111. dą Jeżeli między sprzeczności, można zeznaniami świadków zajzarządzić stawienie ich sobie do oczu.

Art. 112§ 1. Za nie usprawiedliwione niestawiennictwo sąd lub prokurator skazuje świadka na

grzywnę do dWudziestu pięciu tysięcy złotych oraz na zapłacenie kosztów, wywołanych odroczeniem rozprawy z powodu jego niestawiennictwa. Grzywnę, w razie niemożności jej ściągnięcia, zamienia się na areszt do dwóch tygodni.

§ 2Ponadto sąd lub prokurator w razie potrzeby

zarządza przymusowe sprowadzenie świadka.

Art. 113

§ 1Skutki wymieIlione wart. 112

mają również zastosowanie w razie nie usprawiedlivvionej . odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy czym w razie ponownej odmowy sąd lub prokurator mocen jest skazać świadka ponownie na grzywnę do pięćdziesięciu tysięcy złotych, z zamianą w razie niemożności ściągnięcia na areszt do jednego miesiąca.

§ 2Niezależnie od powyższych kar, sąd lub prokurator może nakazać niezwłoczne aresztowanie świad­

ka, odmaWIając ego zeznań lub przyrzeczenia, na czas nie przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli świadek złoży zeznania, względnie przyrzeczenie lub jeżeli sprawę w danej instancji ukończono.

Art. 114

O przymusowe sprowadzenie lub o ukaranie osoby, podlegającej sądownictwu wojskowemu, io zastosowanie względem niej środka, przewidzianego wart. 113 § 2, sąd lub prokurator zwraca się do wła­ dzy wojskowej.

Art. 115Jeżeli rozprawę odroczono z powodu

niestawiennictwa albo odmowy zeznań lub przyrzeczenia przez kilka osób, wszyscy, których nieusprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rOzprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarną za zwrot związanych z tym kosztów, o ile sąd . inaczej nie postanowi.

Art. 116Sąd lub prokurator zwalnia świadka od

kary, zwrotu kosztów i przymusowego sprowadzenia, jezeli świadek w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.

Art. 117Na postanowienia, wydane

art. 112, 113, 115 i 116, służy zażalenie. w myśl biegli i II. tłumacze.

A:rt. 118. W razie potrzeby dokonywa się oględzin . miejsca, rzeczy lub ciała.

Art. 119W wypadka.::h, wymagających wiadospecjalnych, wzywa się biegłych

mości

Art. 120§ 1. Do pełnienia czynności biegłego

jest nie tylko biegły sądowy, lecz także każdy, kto uprawia zawód stwierdzający jego wiedzę wdanej dziedzinie. ,

§ 2Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w d anej

sprawie, nie wyłącz.a przesłuchania go jako biegłego. obowiązany

Art. 121

§ 1. Nie mogą być biegłymi osoby, których w myśl art. 98 nie wolno przesłuchiwać jako świadków, lub które w myśl art. 101 mają prawo od~ mówić zeznań.

§ 2Jeżeli strona przytoczy ważne powody, osła­

zaufanie do danego biegłego, wzywa się w jego miejsce innego. biające

Art. 122Do oględzin zwłok zawsze wzywa

lekarza, w miarę możności biegłego sądowego.

Art. 123

§ 1się

Gdy zachodzi podejrzenie zadania otwarcie zwłok przez gwałtownej śmierci, zarządza , się lekarza.

§ 2

Do otwarcia zwłok należy, w miarę możności, prócz biegłego zawezwać również lekarza, który ostatnio udzielał pomocy zmarłemu.

Art. 124§ 1. Gdy zachodzi podejrzenie śmierci

z otrucia, należy przez chemika lub odpowiedni urząd albo zakład dokonać badania wnętrzności i innych przedmiotów, mogących mieć związek z otruciem.

§ 2Do badania należy w razie potrzeby zawezwać róvvnież lekarza

Art. 125§ 1. Jeżeli zachodzi potrzeba zbadania

stanu psychicznego oskarżonego, sąd lub prokurator wzywa przynajmniej dwóch lekarzy, w miarę możności psychiatrów. , § 2. Biegli mogą żądać oddania oskarżonego pod obserwację w zakładzie leczniczym . .

§ 3Potrzebę, czas trwania oraz mIeJsce obserwacji określa sąd lub prokurator. Obserwacja powinna trwać nie dłużej niż sześć tygodni. W wypadkach

wyjątkowych sąd lub prokurator na wniosek biegłych może przedłużyć ten termin na czas ściśle ·określony.

§ 4Na postanowienie, nakazujące obserwację

w zakładzie leczniczym, służy zażalenie.

§ 5Jeżeli karalnośĆ czynu oskarżonego zależy

od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzywdzonego.

Art. 126Oględzin połączonych z obnażeniem ciała

dokonywa się, w miarę możności, przez biegłego tej samej płci. Jeżeli sędzia lub prowadzący śledztwo jest innej płci, niż osoba poddawana oględzinom, może być przy tym obecny tylko w razie konieczności.

Art. 127Biegły składa ustnie lub pisemnie do~

sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń oraz opartą na nich opinię. kładne

Art. 128następującej

§ 1, roty:

Biegły składa przyrzeczeni~ według 73łJ - D.ziennik Ustaw Nr 33 "Świadomy wa-g i mych saów i @dlpIDwiedzia:lnClŚci przed prawem, .p~rzek<łm uroczyście,. że powier.zone mi obowiązki biegłego wykol'lam z .całą sumiennością i bezstronnością"·

§2Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko

przy objęciu stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powolujesię na nie.

Art. 129Biegli mogą za zgodą sądu :lub prowa-

.dzącego śledztwo przeglądać .a kta sprawy w .całości lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne do ustalenia opin ii.

Art. no. Sąd 1ub [prowadzący śledztwo kieruje badaniem dokonywanym przez bieglych, a jeżeli warunki badania tego wymagają, może wyznaczyć biegłym termin do złożenia opinii .oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegające badaniu.

Art. 131Jeżeli przedmiot badania mo~ ulec

zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, najeży, w miarę możności, pozostawić część tego przedmiotu w przechowaniu sądow ym.

Art. 132Jeżeli opinia biegłych jest niejasna lub

sprzeczna, sąd lub prowadzący śledztwo może zarzą­ dzić ponowne przesłuchanie tych samych biegłych lub wezwać innych.

Art. 133Zamiast wzywania

biegłych lub nieza- leżnie od ich wezwania sąd ~lub prowadzący śledztwo może zasięgnąć opinii odpowiedniego urzędu lub zakła- du. .

Art. 134§ 1. W sprawach o podrabianie polskich pieniędzy sąd lub- prowadzący śledztwo zasi ęga

opinii urzędu ' lub zakładu, pow olanego do drukowania banknotów lub bicia monet. .

§ 2W .sprawach o podrabianie pieniędzy obcych

sąd lub prowadzący . śl.edztwo w razie potrzeby zasięga za pośr.e.dnictwem Ministra Sprawiedliwości opinii właściwego urzędu lub zakładu zagranicznego.

Art. 133§ 1. Sąd lub · prowadzący śledztwo

wzywa odpowiedniego tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba:

a)przesłuchania głuchego l ub niemego, z którym sąd lub prowadzący śledztwo nie może porozumieć się bezpośrednio;
b)przesłuchania zrozumiałym osoby, nie mówiąc ej językiem dla sądu lub prowadzącego śledz­ two; . S) przekładu .pisma zyku. · sporządzonego w obcym ję- .

§ 2Do tłurnaczó'w mają odpowIednie zastosowanie przepisy dotyczące biegłych

Art. i36, § L Art. 95, 104, 105, 108 § 1 i 3 i art. 109 - 117 mają odpowiednie zastosowanie do biegłych i tłumaczów.

§ 2Przymusowe ~rowadzenie biegłych i tłuma­

czów należy stosować tylko w wypadkach wyjątko­ wych.

R o z d z i a ł III.

Rewizja i zatrzymanie ·r~ecZ'y.

Art. 137przestępstwa

§ 1U 6sób podejrzanycq o popełnienie

wolne dak-Qllywać rewizji osobistej lub domowej celem ich ujęcia, wykry:cia d0wodów winy .Poz. 243 - albo przedmiotów uzyska~ych przez przest ępstwoJub ulegaj ących konfiskacie.

§ 2U innych oS0b lub w innych miejscach wolnO

dokonywać rewizji tylko wteqy, jeże li zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba podejrzana o , przestępstwo albo przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, u zyskane prwz przestępstwo lub ulegające konfIskacie.

ATt. 138. Rewizji osobistej należy d o konywać w miarę m02;ności za pośrednictwem osoby tejże płci.

Art. 139Rewizjid@m0wej w porze nocnej dokowolno tylko

a)w wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli chodzi o przestępstwo, za które ustawa przepisuje karę pozbawienia wolności do sześciu miesięcy lub karę cięższą;
b)w lokalach otwartych w tej porze dla publicz- nywać ności; 'które służą za miejsce schadzek albo do przechowywania rzeczy pochodzących z przestępstwa, albo do zawododego upr a\\'iania nierządu lub gier hazardowych.
c)w lokalach, przestępców

Art. 140§ 1. Za porę nocną uważa się czas od

godziny dziewiątej wieczorem do siódmej rano.

§ 2Rewizję r-o-zpoczętą za dnia można prowadzić

nadal mimo nastania pory nocnej.

Art. 141Rewizji w pomieszczeniu urzędu pań­

stwowego lub ' samorządowego dokonywa się po zawiadomieniu przełożonego lub jego zastępcy.

Art. 142Rewizji w pomies.zczeniu zajęty m przez

. wojsko dokonywa się w obecności bezp ośre dniego przełożonego lub wyznaczonego przezeń zastępcy.

Art. 143Rewizji w biurze lub mieszkaniu osób

wymienionych wart. 32 wolno dokonyw a ć tylko za zgodą właściwego przedstawiciela dyplomatycznego.

Al·t. 144. § 1. Osobę, u któr ej r ewizja ma się zawiadamia się o celu rewizji i w zywa się do ::;becności przy niej .

§ 2

Jeżeli gospodarza lokalu nie ma na miejscu, wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego dorosłego domownika lub są siada . odbyć,

Art. 145§ 1. Jeżeli r ewizji dokonywa milicja

obywatelska, to winna okaz ać osobie , ukt6re j rewizja ma się odbyć, polecenie sędziego lub prokuratora .

§ 2W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli

polecenie nie mogło być wydane przed rewizj ą, należy okazać nakaz kierownika . wł aściw ej j ednost k i milicyjnej lub l egitymację służbową, a nast ę pnie zwrócić się do sądu .luh prokuratora o zatwierdzenie rewizji; na. żądanie osoby, li której przeprowadzon o rewizję, należy doręczyć jej postanowienie o zatwIerdzeniu rewizji w ciągu '] dni od zgłoszenia . żądania.

Art. 146Przedmioty zabrane przy rewizji należy

na żądanie osoby, od której je odebrano, wy~ dać jej pokwitowanie. spisać, ił , Art; 147. § 1. Przedmioty, mogące słlizyć do usta_ lenia istoty czynu łub do wykrycia sprawcy, należy~ po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładnego opisu, albo ,dołączy~ do akt sprawy, albo oddać na przechowanie właścicielQw.i ,. luQ innej osobie godnej ·z aufania· z obowiązkiem . pr!2leós<tawi~ia ich na ikai.de.ż'ldanię Dziennik Ustaw Nr 33 .- 740 są du lub prowadzącego śledztwo i z zakazem ich zbycia lub przekształcenia.

§ 2Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować

Art: 148. § 1. Jeżeli osoba, mająca u siebie przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, uZ'yskane przez przestępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich wydania, można zarządzić ich odebranie.

§ 2J eżeli przedmioty odebrała milicja obywatelska, należy zwrócić się niezwłocznie · do sądu lub

prokuratora o zatwierdzenie odebrania.

Art. 149§ 1. Osobę, która odmówiła wydania

rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje .na grzy"vnę do dwudziestu pięciu tysięcy złotych z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni.

§ 2Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada

u siebie przedmioty wymienione wart. 148, odmówiła ich wydania; a drogą rewizji nie można ich odnaleźć, to sąd może skazać tę osobę na grzywnę do dwudziestu pięciu tysięcy złotych z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponownej odmowy - na grzywnę do pięćdziesięciu tysięcy złotych, z zamianą, w ·r azie niemożnoscl JeJ ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca.

§ 3Niezależnie od powyższych, kar, sąd może

w wypadku, wskazanym w § 2, nakazać niezwłoczne aresztowanie osoby, odmawiającej wydania, na czas nie .przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się, jeżeli przedmioty wydano albo jeżeli sprawę w danej instancji ukończono.

§ 4Przepisy nini ejszego artykułu nie mają zastosowania do tego, kto bądź sam jest podejrzany

o dane przestępstwo, bądź może zwolnić się od skła­ dania zeznall.

§ 5Uprawnienia, służące z mocy niniejszego

artykułu sądowi, posiada również prokurator.

§ 6Na postanowienie, wydane na zasadzie niniejszego artykułu, służy zażalenie

Art. 150§ 1. Jeż eli urząd, od którego zażądano

dokumentu, odmawia wydania go, można zwrócić się do władzy naczelnej odnośnego zarządu państwowego o polecenie wydania dokumentu.

§ 2

Wydania wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby ujawnienie dokumentu wyrządzić miało poważną szkodę Państwu.

Art. 151

§ 1. Korespondencję i inne papiery, znalezione przy rewizji, można przeglądać bez zgody osoby, u której je znaleziono.

§ 2Jeżeli u osoby ni.e podejrzanej o popełnienie

przestępstwa (art. 137 § 2) dokonywa rewizji nie sę­ dzia i nie prokurator, a zachodzi potrzeba przejrzenia takiej korespondencji lub papierów mimo sprzeciwu osoby, u której je znaleziono, należy nie przeglądając opieczętować je i przesłać do sądu lub do prokuratora.

Osoba, od której papiery odebrano, może je opieczęto­ wać własną pieczęcią.

Ad. 152. Do obecności przy rozpieczętowaniu przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się w miarę możności osobę, od której je odebrano. i

Art. 153§ 1. Urzędy pocztowe, telekomunikacyjne, kolejowe i celne oraz instytucje żeglugi wodnej

Poz. 243 i powietrznej są obowiązane wydawać sądowi lub prokuratorowi na ich żądani.e korespondencję i przesyłki, mające znaczenie dla toczącego się postępowania; tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać.

§ 2Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie .

Art. 154P rzedmioty uzyskane za pomocą przestępstwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty

przestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu.

Art. 155§ 1. Jeżeli zachodzi wątpliw ość co do

osoby lub praw właściciela przedmiotów odebranych od oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia sądowego na przechowanie sądowe lub osobie godnej zaufania, pod warunkami przewidzianymi w art . . 147 § 1.

§ 2Przedmioty ulegające szybkiemu zepsuciu

i zniszczeniu sprzedaje się w tym wypadku z przetargu publicznego przez zarząd gminny lub milicję, a osiąg­ nięte pieniądze składa się do sądu.

K S I Ę G A IV.

ZAPOBIEGANIE UCHYLANIU Rozdział SIĘ OD SĄDU.

I.

Stosowanie środków zapobiegających uchylaniu się od sądu • Srodki zapobiegające uchylaniu się od tylko sędzia lub prokurator w razie istnienia dostat~cznych poszlak przeciwko oskarżo­ nemu.

Art. 156sądu stosować może

Art. 157· .Nadzór nad przestrzeganiem przeplsow

o zatrzymaniu i stosowaniu środków zapobiegających uchylaniu się od s ądu należy do sądu i prokuratora.

Art. 158Na postanowienie w przedmiocie środka

zapobiegającego uchylańiu się od sądu służy zażalenie.

R o z d z i, a ł II.

Tymczasowe aresztowanie.

Art. 159§ 1

Tymczasowe aresztowanie może tylko na mocy postanowienia sądu lub prokuratora.

§ 2Prokurator może stosować tymczasowe aresztowanie tylko w toku śledztwa

nastąpić

Art. 160_§ 1

się :

Tymczasowe aresztowanie stosuje

a)w sprawach określonych wart. 22 f 1 · pkt 1),
3), 4) i 5),
b)w razie wydania w pierwszej instancji wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności powyżej 2 lat albo w razie skazania przestępcy zawodowego lub recydywisty.

§ 2

Sąd lub prokurator może w w ypad'{ach, określonych w § 1, odstąpić od stosowania tymczasowego aresztowania jedynie wówczas, gdy ze wzgl ędu na szczegÓlne okoliczności sprawy zastosowąnie tymczasowego aresztowania uzna za niewskazane.

§ 3W innych wypadkach tymczasowe aresztowanie może nastąpić, jeżeli

741 Dziennik: tjstaw Nr 33

a)żachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony bę­ d zie się ukrywał, nakłaniał do fałszywych zeznań albo w inny b ezprawny sposób będzie się starał utrudnić postępowanie k arne;
b)gdy oska rżony nie ma w kraju stałego miejsca zamieszkania, określonego źródła utrzymania l ub gdy nie można ustalić jego tożsa mości, albo
c)gdy oskarżony jest przestępcą zawodowY,m lub rec ydywistą · § 1. Sch\"lytanego na gorącym uczynk u lub be zpośrednio po tym w czasie pościgu każdy m~ prawo zatrzym ać nawet ·bez postanowienia sądu lub prokuratora, j eżeli zachodzi obawa u cieczki schwytan ego lub jeżeli nie można ustalić j ego tożsamości.

Art. 161

§ 2Schwytanego n al eży natychmiast oddać w r ę­

ce milicji obywatelskiej, organów b ezpieczeńshva publicznego, prokuratora lub sądu grodzkiego.

Art. 162Milicji obywatelskiej lub organom bezpublicznego służy w każd ej chwili prawo

zatrzymania podejrzanego, gdy zachodzą wa.r unki n iezbędne do wydania p ostanowienia o aresztowaniu, a zwłoka mogłaby spowodować uci eczkę podejrzanego lub zatarcie śladów prz estępstwa. pieczeństwa

Art. 163P odejrzan ego zatrzymanego należy spronatychmiast do n ajbliższego prokuratora lub

sądu grodzkiego, który prz esłuchuje zatrzymanego i po zapoznaniu się z zebranymi poszlakami bądź zarz ądza aresztowanie pod,=jrzanego, b ą dź wypuszcza go na wolwadzić ność.

Poz. 243

Art. 168Zamiast zażądania kaucji lub poręcze­

nia od wojskowego w służbie czynnej można poprzestać na dozorze jego władzy prz e ł ożonej.

Art. 169

Kau cję może złożyć. albo sam oskarżony, albo inna osoba . .

Art. 170Kaucj,,: składać należy "IN gotowiźnie lu b

w papierach wartościowych, przyjmowanych za kaucje przez u rzędy skarbowe.

Art. 171Wpis hipoteczny m oże zastąpić zł ożenie

g otowizny lub papierów. wartościow yc h tylko wówczas, jeż eli j ednoc ześnie złoż ono dow ód, że wartość obcią­ żanej ni e ruchomo ści, po potrąceniu hipotek maj ą cych pierwszeńs two, dostatecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji.

Art.. 172. § 1. Poręczenie składać mo że tylko osoba, m ając a st a łe zamieszkanie w kraju i przedstawiająca dostateczne dowody, że j ej majątek wystarcza na pokrycie poręczenia.

§ 2Można nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba

poręczyci ela nie budzi zaufania.

Art. 173§ 1. Składającego kaucję lub poręcze­

nie uprzedza się, że w r<l.zie ucieczki oskarżonego lub nie usprawiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu lub prokuratora kaucja ulegnie przepadkowi, a od poręczyci e l a ściągnięta b ędzie suma poręczenia.

§ 2Do składając ego kaucj ę lub poręczenie mają

zastosowanie przepisy art. 77.

Z przyjęcia kaucji lub po rę czenia nal eż y który podpisuj ą składaj ą cy oraz przyjmuj ący kau cję lub por<;:czenie.

VI protokole -tym zaznacz yć należy zachowanie przepisu art. 173.

Art. 174

sporz ądzić protok6ł,

Art. 164Je żeli w ciągu czterdziestu ośmiu god zin

od chwili za trzymania przez władzę nie doręczono p odejrzanemu odpisu postanowienia o aresztowaniu, nal eży zatrzymanego wypuści ć na wolność.

Art. 165§ 1. Aresztowanego tymczasowo na leży

natychmiast wypuścić na wolność, jeżeli ustaną przyczyny, dla których aresztowanie nastąpiło.

§ 2Zatrzymanego może zwolnić organ bezpiecz eńs twa publicz1\.ego lub milicja obywatelska

Art. 166§ 1. A resztowanie podejrzanego może

w toku śledztwa n ajw yżej trzy miesiące. N:ależy to uwidocz nić w p ostanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.

§ 2Prok urator sądu apelacyjnęgo może przedłu­

żyć areszt do sześciu miesięcy. trwać

§ 3Sąd właściwy do rozpoznania sprawy może

na wniosek prokuratora udzielić dalszego przedłużenia aresztu na czas oznaczony, j eżeli ze względu na szczególne 6koliczności sprawy, śledztwa nie można było ukończyć w t erminie wskazanym w § 2.

R o z d z i a ł Kaucja i III. poręczenie.

Art. 167S ą d lub prokurator może od aresztowania oskarżonego odstąpić lub ju ż ·aresztowanego

zwolnić pod warunkiem zlożenia kaucji lub poręcz e nia w określ one j sumie pien iężne j , przy której wyzna czeniu uwzględnia się sto p ień zamożności oskar ż onego i _składającego kaucję lub poręcz yciela, wysokość wyrządzonej szkody i grożąc ą kar~.

Art. 175§ 1. O przepadku kaucji lub o SCląg ­

sumy poręczen ia rozstrzyga: w toku śledztwa prok u rator, w innych wypadkach - sąd, do którego właściwości sprawa należy.

§ 2

Przed wydaniem postanowienia nale ży ·' osobę, która złożyła kau cję lub poręcz enie, wezwać do zł9że ­ nia wyjaśn ień.

§ 3Na postanowienia w tym przedmiocie służy

ni ęci u zażal enie . przepadłej kaucji lub ściągn ię­ przelewa się do Skarbu Pańs twa, wszakże pokrzywdzony ma pierwszeństwo do zaspokojenia z tej kwoty rosz czeń o odszkodowanie za wyrząd zoną przez prz estęp stwo krzywdę, o ile odszkodowania tego nie może uzyskać z majątku sprawcy lub osoby za jego czyn odpowiedzialnej.

Art. 17G

tego Kwot ę poręczenia

Art. 177Os obę , która zło żyła kaucję lub porę­

czenie, zawiadamia się o terminach wyznaczonych do stawiennictwa oskar żonego.

Art. 178Sąd lub prokurator może na kazać aresztowanie os karżon ego wyp uszczonego na woln oś ć za

kau cj ą lub poręcz enie m, j eżeli wyjdą na jaw n m,v e okoliczności wymagaj ące aresztowania.

Art. 179§ 1. W razie cofni ęcia kaucji lub porę­

czenia należy os karżonego niezwłocz nie aresztować.

§ 2Odpowiedzialność osoby, która cofn ęła kauc ję

lub poręcz enie, u staje dopiero z chwilą aresztowania o :oI>;: :trżonego albo złożenia n owej kaucji lub po n~cz e­ nia.

Art. 180§ 1. Z chwilą aresztowania oskarzonego, umorzenia post.;powania lub wydania wyroku uniewinmaJącego, poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się

osobie, która ją złożyła.

§ 2Przepis § 1 nie dotyczy kaucji lub poręcze­

nia, co do których już zapadło postanowienie o ich p rzepadku lub ściągnięciu .

R o zd zi ał IV.

Zah.az w ydalani.:! się, dozór milicji obywatelskiej.

Art. 181§ 1. Uznając potrzebę zastosowania

środka zapobiegawczego, sąd lub prokurator może zakazać oskarżonemu wydalania się ze stałego miejsca zamieszkania albo oddać go pod dozór milicji obywatelskiej, wójta lub sołtysa albo pod dozór innej wła­ dzy, która tego się podejmie, jeżeli środki te są w danym wypa<iku wystarczające.

§ 2iN razie zakazu wydahnia się nie wolno

oskarż onemu opuszczać stałego miejsca zamieszkania bez zezwolenia sądu, a w toku śledz twa - bez zezwolenia prokuratora.

§ 3Oddany pod dozór ma nadto obowiązek zgła­

szania się do \vladzy dozorujące j VI odstępach czasu, określonych w postanowieniu sądu lub prokuratora, który prócz tego· zobowiązać może oskarżonego do innych ograniczeń jego swobody, ulCl.twiajr.cych wykonywanie dozoru.

§ 4J eżeli oskarżony nie stosuje się do zarzą­

dzeń wydany ch na zasadzie nmLeJ ~JZegb artykułu, sąd lub prokurator władny jest zastosować skuteczniejszy środ ek zapobiegawczy.

R o z d z i a ł V.

Art. 185Sposób rozpovvszec:ll1i~nia listów 'goń:'

c:iych, w ybór pism, w któr ych maj ą być ogłoszone, oraz miejscowości, w których mają być plakatowane, zależy od uznania wł ad zy , która roz syła listy gończe . przebywający za grast awi się do sądu w ozna ... czonym t erminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy, sQd moż e mu wydać list żęlazny.

Art. 186

§ 1Jeżeli oskarżony, wzg~dem którego zapadło postanowienie o aresztowaniu,. ukrywa

się, sąd lub prokurator może zarządzić rozesłanie . listów gończych.

§ 2Rozesłanie listów gOi1.czych za skazanym, który się ukrywa, zarządza władza wykonywająca wyrok

Art. 183Art;. 184. iN listach gończych wymienia się:

a)władzę, która je rozsyła;
b)imię i nazwisko, a w miarę mo ż ności - dokładny rysopis oskarżon eg o z d ołączeniem jego podobizny;
c)zarzucane mu przestęp stwo ;
d)ostatnie znane miejsce zamieszkania i gminę, do której oskarżony nale ży ;
e)postanow ienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący;
f)wezwanie każdego , kto zna miejsce pobytu oskarżonego, do zaw iadomienia o nim najbliższej wład zy sądowej lub milicyjnej i do zatrzymania oskarżonego w miarę możności. oskarżony

Art. 187List żelazny zapewnia osk arżonemu

pozostawanie na wolności aż do z apadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskadony:

a)stawi się w oznaczonym pnez sąd t erminie;
b)nie będzie się wy dalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju;
c)nie będzie nakłaniał świadków do f ałszywych zeznań lub starał się w inny sposób usuwać d owodów prze stęp s twa.

Art. 188§ 1. Sąd moż e wydanie listu żelaznego

od złożenia kau cj i lub. poręczenia.

§ 2'V takim r azie nie dotrzymanie warunków

wymienionych wart. 187 p ociąga nie tylko aresztowanie oskarżo n ego , lecz ta l:że pi'zepadek kaucji lub ściągnięcie sumy poręczenia. uzależnić KSIĘGA V.

PRZEPISY PDRZ.c\DKOWE.

Rozdział Do ręczanie wezwall I. i innych pism sądowych. ....

Art. 18·9 . Wezwanie w ysyłane przez sąd powinno

opatrzone podpisem sędzi eg o lub sekretarza, a wysyłane przez prokuratora podpisem prokuratora lub sekretarza. być Listy gończe i żelazne.

A r t. 182. § 1. Jeż e li m iejsce' pobytu oskarżonego j·e st nie znane, sąd z wIasrrej inicjatywy lub na wniosek _ oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez milicję o1::-ywatel ską·

§ 2iN toku śledztwa zarządzenia takie wydaje

prokurator, a przy wykonaniu wyroku władza wykonywająca wyrok. .Jeżeli nic ą złoży oświadczenie, że

Art. 190iN wezwaniu należy wskazać

a)imię, nazwisko i adres ·w ezwanego;
b)w jakim charakterze i w jakiej sprawie się go wzywa;
c)miejsce, . dzierl i godzinę stawiennictwa;
d)nazwę i d o kładny aclres wzywającego , sądu lub urzędu prokuratorskiego; ·e) skutki niestawiennictwa.

Art. 191§ 1. Pism a sądowe doręcza się pocztą

w listach z pokwitowaniem zwrotnym lub · przez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom pozostającym w wi ęzi~ni u tak że prżez funkcjop~5ill,:- . szów zarządu wię zienn ego. .

§ 2Adresat może odebrać pismo bezpośrednio

w sekretariacie sądu.

Art. 192

Pisma adresowane do mIejSCOWOSCI, w których nie ma urzę du pocztowego ani nie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej, doręcza się za pośr ednictw em \vładz gminnych.

Art. 193Milicja obywatelsk a , doręcza pisma są­

dowe, je żeli doręcz enie pozostaje w związku z czynnością, pol econą milic) przez sąd lub prokuratora.

Art. 194iNeEwania i inne pisma sądowe przesyła

dla doręczenia wojskc;,vym w słu żbie czynnej ich bezpośredniemu dowództwu. się AJ."t. 195. O \vezwaniu osoby, będącej w służbie kolei albo żeglu~ i wodnej luh pClw:2trzn" j , zawiadamia się jednocześnie b ezpośredni ~ :zwierzchność osbby wezwanej.

743 DziennIK Ustaw Nr 3:J

Art. 196

Pisma sądowe doręcza się adresatom, w miarę możności, do rąk własnych.

Art. 197§ 1. Jeżeli z powodu n ieobe cności adresata nie można doręczyć mu pisma do rąk własnych, dorę­

cza się je dorosłemu domownikowi, a w jego braku sąsiadowi lub dozorcy domu.

§ 2Jeżeli się nikt nie znajdzie, kto by pism'o chciał

przyjąć, zostawia się je bądź w miejscowym urz ę dzie gminnym, bądź w urzędzie pocztowym.

§ 3W razie doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy

domu albo pozostawienia go w urzędzie gminnym lub pocztowym, przybija się na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono.

Art. 198Pi~mo, przeznaczone dla korporacji, spół­

ki, stowarzyszenia, zakładu lub zwią?:ku albo dla obroń­ cy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism, doręczyć także zastępczo do rąk każdej osobie, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osób .:...- dozorcy domu, gdzie biuro się znajduje.

Art. 199Jeżeli strona, której doręczono wezwanie na rozprawę główną, zmieniła na stępnie miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym są du , to wezwania

i inne pisma sądowe, wysłane jej pod ostatnim znanym adresem, uważa się za doręczone.

Art. 200§ 1. Odbi erają cy pismo stwierdza jego doręczenie podpisem własnoręcznym ze wskazaniem daty

doręczenia, jeżeli zaś j est niepiśmienny lub odmawia podpisu, to doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczynę braku podpisu.

§ 2Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyła­

jącej pismo.

Art. 201

Jeśli ze względu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczególnie utrudnione, świadków lub biegłych można wzywać telegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedn~ej­ szy ze względu na okoliczności.

Art. 202Niestawiennictwo osób wezwanych w

myśl art. 201 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, o ile nie ma wątpliwości, że wezwanie doszło zawczasu do wiadomości wezwanego.

Art. 203Niezachowanie przepisów art. 189 - 201

nie powoduje nieważności doręczenia, j eśli osoba, dla której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, oświadczy, że wezwanie to lub pismo otrzymała.

Art. 204§ 1. Osoba, mająca przymusowo sprowadzić wezwanego do sądu lub prokuratora, okazuje wezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się z nią

udał na miejsce wskazane w nakazie.

§ 2W nakazie dostawienia n a leży wymienić szczegóły wskazane w art. 190

Art. 205W razie oporu sprowadzający ma prawo

użyć siły, a w miarę potrzeby zwraca się ó pomoc do mIlicji obywatelskiej, a nawet do osób prywatnych, które zgodzą się udzielić pomocy.

Rozdzi ał Przeglądanie akt i II. otrzymywanie odpisów. , ~rt. 206. § 1. Strony oraz ich obrońcy, pełnomoc­ mcy l ustawowi przedstawiciele mają prawo w kancelarii sądu przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy.

Poz. 243

§ 2Uwierzytelnione odpisy z akt sprawy można

razie uzasadnionej, potrzeby tylko za zezwoleniem przewodniczą ceg o lub sądu, po ukończeniu zaś postępowania także za zezwoleniem kierownika sądu. otrzymywać w

Art. 207

W toku śledztwa zezwolenie stronom, ich obrońcom, pełnomocnikom lub ustuvvowym przedstawicielom na przeglądanie akt i robienie odDisów oraz otrzymywanie odpisów uwierzytelnionychzal~ży od prowadzącego śledztwo.

Art. 208oskarżonemu

Nie można odmówić lub jego obrońcy po przejrzenia akt wniesieniu aktu oskarżenia.

Art. 209Prokurator ma prawo przeglądać akta

w każ dym czasie, nawet jeżeli nie jest stroną w danej sprawie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie tamuje biegu postępowania.

Art. 210Przesłanie akt innym \v:tRdzom, prócz są­

dowych i prokuratorskich, zależy oef uznania sądu. Po ukończeniu postępowania przesłanie akt może zarzadzić także kierownik sądu. .

Art. 211Oskarżony ma zawsze prawo otrzymać

bezpłatnie jeden odpis ka ż dego postanowienia i wyroku.

Rozdział III.

łI· Terminy.

Art. 212Do biegu t erminu nie wlicza się dnia, od

którego ustawa liczy dany termin.

Art. 213Koniec terminu, który by miał upłynąć

w niedzielę lub inny dzień ustawowo uznany za święto powszechne, przypada na następny dzień powszedni.

Art. 214Termin uważa się za zachowany, j eżeli

przed jego upływem pismo zostało nadane w polskim urzędzie pocztowym lub telegraficznym, a . przez osobę uwięzioną złożone w zarządzie więzienia.

Art. 215§ 1. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyraźnie za takie uznaje

§ 2Czynność, spełniona po upływie t erminu zawitego, jest nieważna

Art. 216§ 1. Termin do zażaleń i sprzeciwów wynosi siedem dni i jest zawity

§ 2Zażalenia na niesłuszne aresztowanie można p:>dawać w każdym stadium sprawy, niezależnie od jakich

kolwiek terminów.

Art. 217Termin do zażalenia liczy się od daty

ogłoszenia postanowienia, a jeśli ustawa nakazuje dorę­ czenie odpisu postanowienia - od daty dor ęczenia .

Art. 218

T ermin do sprzeciwu liczy się od daty dozaocznego. ręczenia odpisu wyroku

Art. 219§ 1. Termin do zapowiedzenia rewizji wynosi siedem dni, liczy się od daty ogłoszenia orzeczenia

i jest zawity.

§ 2Co do wyroków zaocznych, liczy się ten termin

. cd daty doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Art. 220Termin do wywodu r ewizji wynosi siedem dni, liczy się od daty doręczenia odpisu orzeczenia

z uzasadnieniem i jest zawity.

Art. 221§ 1. Jeżeli uchybienie terminu zawitego

z przyczyn od s.trony niezależnych, strona W. ąiędmiQdniQwy:m tę!.l11iDi~ z~witym od daty ustania nastąpiło .,..

Dziennik Ustaw Nr 33 ----------------------- 744 przeszkody może zgłosić do sądu , w którym sprawa się toczy, wniosek o przyvvrócenie terminu .•

§ 2Jednocześnie należy dopełnić czynności, która

miała być w t erminie wykonana.

§ 1O przywróceniu terminu, dotyczące­

go środka odwoławczego, rozstrzyga na posiedzeniu niejawnym sąd, w którym środek n3.12Ż2J o złożyć. Na postanow:enie odmowne slu~y zaż,,-lcnie, które rozstrzyga ostatecznie sąd, właściwy do l'ozpozn,,-nia środka odwoArt. 222. ła\vc zeg o.

§ 2O przywróceniu terrnibu w wypadkach, nie

p rzewidzianych w § 1, rozstrzyga sąd, do którego vmios ek zgłoszon o. Na postanowienie odmowne sąd·u pierwszej instancji służy zażalenie.

Poz. 243 godną po odebraniu od meJ przyrzcczei1ia, że sumiennie wykona obowiązki protokolanta. Przepis § 2 ma odpowiednie zastosowanie.

§ 4Do przepisó·w §§ 2 i 3 stosuje się odpowiednio

art. 103 §§ 1 i 3 oraz 8.rt. 123.

§ 5J eiel i osoba wskazana w § 1 posiada biegle zna

stenografii, może sama s p isać protokół pismem stencgro.ficznyIn i niezwłocznie po zakończeniu czynności przeiożyć stenogram na zwy ide pismo, czyniąc adnotację, j aki mp::du giwała się systemem stenografii.

§ 6N a wniosek strony, sąd może przybrać stenografa na jej k oszt, stosując przepisy § 2 oraz art. 233

§ 4jomoś ć

Art. 228Do protokolanta maj ą ~dpowiednie zasto

Art. 223Wniosek o przywrócenie terminu nie

sowanie art. 39-43, a wszelkie wątpliwości i spory roz ... wstrzymuje wykonania · zaskarżonego orzeczenia, lecz . strzyg a ostatecznie osoba, która prowadzi czynności prosąd, który wydał orzeczenie, lub sąd odwoławczy może tokolowane. w strz ymać wy.o~anie . Odmowa wstrzymania nie wyArt. 229. Do p r otokołu wciąga się: _ maga uzasadniema.

a)dokładne oznaczenie m ieJsca i czasu dokonanej R ozd zi a ł czynności;

IV.

b)imiona i nazw·iska osób bionlcych w niej udział;
c)przebing ca ł ej czynności;
d)vvnioski i oświadCZEnia s t.:=". on;
e)zapadłe postanov:.le;--lia i Drządzenia .

Protokoły.

Art. 2;4. Z p rzebiegu rozprawy sądowej, przesłu­

chania o skarżonego, świadka lu b biegłego, z prze~iegu cZ;lędzin, rewizji i odebrania rzeczy ·Ol'az zatrzymania korespondencji lub przesyłki należy .sp~sać protokół. Spisywania protokołu z przebiegu innych czynności śled­ czych m ożna zan~eCha 2, stwierdzając ich d okonanie odpowiednią notatką in formacyjną .

Art. 225Z przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż­

szym tudzież z przebiegu posiedzenia meJawnego we wszystkich sądach może być s porządzony wspólny prot ok6ł dla w szystl.:::ich spraw w tymże dniu rozpoznawan ych. Odpisy zawartych w takim protokole postanowień załącza się do akt danej sprawy.

Art. 226PTo;;okól sporządża się rówluez, jeżeli

strona zgłasza ustnie wniosek nie wymaga:ący podpisu adwokata, a w szczególności - w razie zgłoszenia aktu o skarżenia w sądzie grodzkim, sprzeciwu przeciw wyrokmui zaocznemu, wniosku o ·przyw rócenie terminu lub wskazania dowodćw.

Art. 227§ 1. Spisać protokół może

a)s ędzia lub prokurator, choćby wykonywał czynność protokołowane;;
b)aplikant s ądow y;
c)urzędnik sekretariatu sądowego lub prokurator... skiego; ~
d)funkcjonariusz milicji obywatelskiej lub bezpieczeńst\va publicznego, choćby wykonywał czynność protokołoY'laną. ""

§ 2

Obok osób wskazanych w § 1 może spisać protokół pismem stenograficznym stenograf sądowy. W braku stenografa sądowe go można powolać wiarogodną osobę biegłą w piśmie stenograficznym, po odebraniu od niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki pro.., tokolanta. Niezwłocznie po zakończeniu czynności ste'" nograf przełoży stenogram na zwykłe pismo, czyniąc adnotację, jakim posłu giwał się systemem stenografii.

W razie potrzeby można powołać kilku stenografów. \f: 3. W braku osób wymienionych w § 1 można powołać w charakterze protoj{olanta każdą osobę wiaro- Art: . 230. Zeznania i oŚ"liaC.c z snia osoby przesłu­ ch iwanej wciąga si ę do p r oblwlll z możliw ą dokładno­ ścią · Osoby biorqce u dz iał w czynnoscl mogą do pr Gto ~::JfU v,cszystkiego, co dotyczy ich p r aw lub interesóvv.

Art. 231żądać wciągnięcia

A.rt. 232. Protokół stano'Ni w .il~czny dowód zachowania form postępowania, chyb9 że udowodniono świa­ domy fałsz.

Art. 233§ 1. Protokół rozprawy sądowej oraz po

siedzenia niejaw nego po dpisują przewod niczący i prOtokolant.

§ 2Każdy inny pro tokół podpisują wszystkie osoby

bio rące udział w danej cz ynnośc i.

Paed podpisaniem,. protokołu n ależy go odczytać i zaL'nacz.yć to w protokole.

§ 3psoba mająca pOG':Jisać protokół może zgłosić

zarzuty co do jego tr eści . Zm'z:lty t akie wciąga się do prot oh:ołu .

§ 4Protok ół spisany pismem stenograficznym pod

pisuje stenograf, a przekład protokolu na zwykłe pismo podpisują: przewodniczący lub osoba ·wykonywająca czynność protok ołowa ną, protokolant i stenograf oraz w miarę możności inne osoby bi orąc e udzia~ w danej czynności. Do przekładu stosuje się przepis § 3.

Art. 234

Wszelkiego rodzaju poprawki i uzupeł.., nienia należy umieścić w końcu protokołu przed podpi.. saniem lub w osobno podpisanym do [)isku.

Art. 235§ 1. Dopóki sąd, w k tó rym protokół roz

prawy sporządzono, nie prZestał akt d·) wyższej instancji, strony ma ją pra--"vo żądać sprostGw :mia protokołu, Vo'Ska.. zując na nieścisłości lub opuszczE·nia.

§ 2Jeżeli przewodn icz~ey i protokolant przychylą

się do żądania strony, to prZeWO (b~ Cz.ący zarządza sprostowanie protokołu; w przeciwnym razie żądanie sprostowania protokołu r07:pOZl1,,-jc n" posiedzeniu niejaw- nym sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłuchaniu protokolan ta.

745 Dziennik Ustaw Nr 31 KSIĘGA POSTĘPOWANIE VI.

PRZYGOTOWAWCZE.

Rozdział Poz. 243

§ 2Do zakresu śledztwa należy w szczególności

przesłuchanie świadków, biegłych i podejrzanych oraz przeprowadzenie rewizyj i oględzin.

I.

Śledztwo.

Art. 236§ 1. Każdy ma prawo, dowiedziawszy się

o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawi:;tdomić o tym prokuratora, organa bezpieczeńsLwa publicznego, milicję obyw atelską, wójta lub sołtysa .

§ 2Każdy urząd, przedsiębiorstwo państwovvle lub

samorządowe, instytucja prawa publicznego, organizacja wykonywająca zlecone ' czynności w zakresie zarządu państwowego lub sam.orządowego, a także spółdzielnie mają obowiązek, dowiedziaV':szy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawiadomić o tym niezwłocznie prokur ato ra, organa bezpieczeństwa publicz.. nego lub milicję o bywatelską.

Art. 237§ 1. l'vElicja obywatelska, dowiedziawszy

o przestępstwie ściganym z u rzędu , przedsiębierze wszystko co potrzeba, aby zabezpieczyć jego ślady i elowody, oraz zawiad:nnia natychmiast właściwego oskarży­ ciela publicznego o przestępstwie i o przedsięwziętych się czynnościach.

2.Jeżeli o prz estęps twie ściganym z urzędu dowie się wójt lub soltys - zawiadomi natychmiast milicję obywatelską, a do czasu jej przybycia przedsię­ bierze ws~ystko co potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dowody. §

§ 1Prokurator, dO'Niedziawszy się o poz urzędu, wydaje postanowienie o wszczęciu śledztwa, wskazując czyn będą­

cy jego przedmiotem, kwalifikację prawną tego czynu, a w miarę wykrycia sprawców osoby podejrzane o jego dokonanie oraz przeprowadza śledztwo bezpośrednio lub za pośrednictwem milicji obywatelskiej.

§ 2W spr~wach . o przestępstwa należące do wła­

ściwości sądu grodzkiego jeżeli prokurator nie zarządzi inaczej śledztwo prowadzi milicja obywatelska.

§ 3~ W sprawach o przestępstwa, należące ' do wła­

ściwości sądu grodzkwgo, bez osobnego zarządzenia prokuratora nie jest konieczne:

a)zawiadamianie prokuratora o ujawnionych przeArt. 238. pełnieniu przestępstwa, ściganego stępstwach;

Art. 240Prowadzący śledztwo ma prawo wzywać

świadków i biegłych do stawienia się z oznajmieniem skutków, przewidzianych wart. 112, a w razie ich niestawiennictwa może zarządzić przymusowe sprowadzenie.

Art. 241Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna że wyniki śledztwa dały dostateczną podstawę do prz~prowa

dzenia rozprawy głównej, wnosi akt oskarżenia. Może również wnieść akt oskarżenia na podstawie otrzymaneg? zawiadomienia o przestępstwie oraz załączonych do mego danych wyjaśnia'ących, lecz Wówczas obowiązany jest dopełnić czynności śledczej, przepisanej przez art. 252.

Art. 242§ 1. Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna, że

okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie dają podstawy do przeprowadzenia śledztwa lub że wyni;d śledz­ twa nie uzasadniają wszczęcia postępowania sądO"Nego, odmawia ścigania lub umarza śl edztwo.

§ 2O odmowie ścigania lub umorzeniu śle dztwa zawiadamia się pokrzywdzonego oraz osobę, któq prze~

słuchano jako pod e jrzaną.

§ 3Na postanowienie powyższe pokrzywdzonemu

służy zażalenie z wyjątkiem wypadku, przewidziariego wart. 54.

Art. 243§ 1. Oskarżyciel publiczny, nie będą cy

prokuratorem, sam śledztwa nie umarza, lecz przesyła je w tym celu stosownie do właściwości sądowi grodzkiemu lub prokuratorowi.

§ 2

Sąd grodzki, odmawiaj ąc umorzenia śledztwa, przesyła sprawę prokuratorowi.

Art. 244§ 1. W razie umorzenia śledztwa, sąd

grodzki lub prokurator zarządza, co potrzeba w przedmiocie dowodów rzeczowych.

§ 2Na te zarządzenia służy zażalenie

Art. 245§ 1. W razie umorzenia śledztwa sąd, do

którego właściwości sprawa należy, na posiedzeniu niejawnym, po wysłuchaniu podejrzanego lub jego obroń­ cy, wydaje w wypadkach przez prawo przewidzianych postanowienie co do zastosowania względem podejrzanego środków wychowawczych lub zabezpieczających.

§ 2Na te postanowienia służy zażalenie

o wszczęciu śledztwa, podejrzanego i wydanie

Art. 245V1znowienie umorzonego śledztwa może

nastąpić tylko wtedy, gdy prokur ator uzna, że ujawnio~ postanowienia 6 zamknięciu śledztwa;

c)przedstawianie do zatwierdzenia prokuratorowi aktu oskarżenia lub wniosku o umorzenie śledz­ twa. no nowe, istotne okoliczności, nie znane w poprzednim postępowaniu. Jednakże i w tym wypadku łączny czas pozbawienia pode jr zanego wolności nie ·może przekraczać okresów wskazanych wart. 166.

Art. 239§ 1. Zadaniem śledztwa jest

a)ustalenie, czy istotnie popełniono przestępstwo;
b)wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawc6w Art. 247; § 1. W sprawach o przest ępstwa zoskarżenia prywatnego milicja obywatelska na żądanie oskar-
b)wydanie postanowienia końcowe przesłuchanie przestępstwa;
c)wszechstronne wYJasmenie okoliczności sprawy dr og ą zebrania potrzebnych wiadomości, śladów i dowodów;
d)utrwalenie dla sądu wyrokującegó dowodów, które inaczej mogłyby zaginąć;
e)zebranie danych o podejrzanym, a zwłaszcza o jego stosunku do pokrzywdzonego, stopniu rozwoju umysłowego, charakterze, dotychczasowym życiu i zachowaniu się po spełnieniu przestępstwa oraz O innych okolicznościach określonych wart. 81. życiela przyjmuje j ego skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody, po czym przesyła sprawę do właściwego sądu.

§ 2W sprawach należących do właściwości sądów

grodzkich oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego sąd po wniesieniu a~tu oskarżenia może zarządzić, aby milicja obywatels~a przeprowadziła śledztwo.

Art. 248Jeżeli

w toku śledztwa powstaną wątpli­ wości co do poczytalności podejrzanego, prokurator może przeprowadzić zbadanie przez pieglych stanu psychicznego . podejrzanego.

Dziennik Ustaw Nr. 33 Poz. 243

Art. 249Sąd grodzki dokona z urzędu nawet przed

'Wszczęciem śledztwa czynności śledczych nie cierpiących zwłoki, jeżeli prokuratora nie ma na miejscu.

Art. 250§ 1. Dopuszczenie podejrzanego i jego

obrońcy oraz pokrzywdzonego i jego pełnomocnika do obecności przy czynnościach śledczych zależne jest od uznania przeprowadzaj ącego daną czynność. Osoby dopuszczone do obecności przy tych czynnościach mają prawo zadawania pytań osobom przesłuchiwanym oraz zgłaszania do protokołów wniosków i uwag.

§ 2Pokrzywdzony i jego pełnomocnik oraz podej

rzany i jego obrońca mogą składać wnioski o dokonanie czynności śledczych ze wskazaniem okoliczności, które m ają być ustalone. Pr owa dzący śledztwo nie może odmówić dokonania czynności, mającej istotne znaczenie dla sprawy; w razie cdmow'y sporządza postanowienie z uzas adnieniem.

Art. 251W sprawach, należących do właściwości

s ądu okręgowego i apelacyjnego, śledztwo mogą prowadzić organa b ezpieczel'lstwa publicznego, jeżeli nie zostaio ono wszczęte przez prokUi'atora. Oficerom śledczym bezpieczeństwa publicznego służą wówczas wszelkie uprawnienia pl"zewidziane w przepisach niniej szego k odeksu dla organów prowadzących śledztwo z następu­ j ącymi ogi"aniczeniami:

l)ó wszczęciu śledztwa zawiadamia się prokuratora; \ 2) prokurator sprawuje nadzór nad śledztwem;
3)oficerowie śledczy bezpieczeństwa publicznego nie mają prawa wydawać postanowień o zastosowaniu środków zapobiegania uchylaniu się od sądu, o przedłu żeniu aresztu, przepadku kaucji lub ściągnięciu sumy poręc~enia oraz o wymierzeniu grzywny nie stawajqcym świadkom i bi egłym ;
4)postanowienia oficerów śledczy~h bezpieczeństwa " publicznego o umorzeniu śledztwa oraz o uchyleniu lub złagodzeniu środka zapobiegającego uchylaniu ( się od sądu wym.agają zatwierdzenia przez prokuratora;
5)akty oskarżenia, sporządzone przez oficerów śled­ czych bezpieczeństwa publicznego, przedstawia się do zatwierdzenia prokuratorowi, który wnosi je do sądu lub sporządza sam akty oskarżenia.

Art. 252§ 1. Jeżeli prowadzący śledztwo uzna, że

dostarczy ło już ono podstawy do rozprawy główne;, przesłuchuje raź jeszcze podejrzanego, wyjaśnia, jakie _ przest ępstwo mu zarzucono i zaznajamia go z treścią zebranych do·w odów, po czym, jeżeli wobec wyjaśnień podejrzanego nie zajdzie potrzeba uzupełnienia śledztwa, wydaje postanowienie zamykające śledztwo.

§ 2Czynności wymienionych w § 1 można zaniechać w sprawach o przes tę pstwa należące do właściwo­

ści sądów grodzkich.

Art. 253Na czynności prowadzącego śledztwo słu­

osobom, których prawa zostały przez te zażalenie czynno ści obrażone. zy R ozdzi a ł II.

Akt oskarżen.i.a.

Art. 254' § 1. Prokurator obowiązany jest wmesc

w ciągu dwóch tygodni od daty otrzymania akt zamknię­ t ego śledztwa albo od daty zamknięcia prowadzonego przez siebie śledztwa akt oskarżenia do sądu bądż pow'ziąć postanowienie o u morzeniu śledztwa lub też zarzą­ dzić uzupełnienie śledztwa.

§ 2Jeżeli podejrzany jest aresztowany, termin dla

czynności wymienionych w § l wynosi siedem dni-

Art. 255Akt oskarżenia powinien zawierać

a)imię, n azwisko oskarżonego oraz inne szczegóły niezb ędne do ustalenia jego tożsamości;
b)dokładne określenie zarzucanego czynu ze wska ... zaniem czasu, miejsca i innych okoliczności jego popełnienia;
c)wskazanie przepisu ustawy karnej, pod któryza-; rzucany czyn podpadćl.;
d)wskazanie s ą du , przed którym ma się odbyć roz .. prawa główna;
e)u zasadnienie oskarżenia.

Art. 256W sądzie grodzkim wystarcza, jeżeli akt

zawiera oznaczenie osoby oskarżonego i zarzucanego mu czynu. oskarżenia

Art. 257§ 1. Do aktu o skarżenia dołącza się wy

kaz osób, których wezwania oskarżyciel żąda, ze wskazarliem ich adresów, oraz wskazuje się inne dowody, których przeprowa dzenie na rozprawie głównej osk arży ciel uważa za ni ezbędne . § 2, Do wykazu ' prokurator może dołączyć wniosek o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie zez .. nań świadków, zamieszkałych za granicą albo mających stwierdzić okolicznoś ci, którym oskarżony w wyjaśnie­ niach swych nie zaprzeczył.

§ 3Wraz z aktem osk arżenia przesyła: się sądowi

akta śledztwa oraz inne załączniki sprawy. ~ KS IĘGA POSTĘPOWANIE PRZED VII.

SĄDEM PIERWSZEJ INSTANCJI.

DZIAŁ L POSTĘPOWANI E PRZED SĄDElVI OKRĘGOWYM I APELACYJNYM.

Rozdział I.

.Przygotowanie do rozprawy głównej.

Art. 258§ 1. Jeżeli akt os ką{żenia nie odpowiada

warunkom formalnym, przepisanym wart. 255 i 257, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu uzupełnie­ nia braków w terminie siedmiodniowym.

§ 2Termin ten dla oskarżyciela prywatnego jest zawity

Art. 259Prezes zarządza doręczenie oskarżonemu

odpisu aktu oskarżenia wraz z listą osób, które ma się wezwać do sądu, i wykazem do.wodów, wskazanych przez oskarżyciela.

A.rt. 250. § 1: Prezes nie zarządzaj ąc doręczenia od... pi su aktu oskarżenia wnosi sprawę na posiedzenie n ie" jawne, j eżeli zachodzi jeden z następujących wypadków~

a)brak znamion przestępstwa w czynie, zarzucan y m oskarżonemu;
b)złoż enie aktu oskarżenia przez nieuprawnionego oskarżyciela; .
c)istnienie okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania w myśl art. 3;
•d) niewł aściwość sądu;
e)konieczność uzu pełnienia śled ztwa lub wydania in "lego zarządze;ia przekraczaj ącego władzę prezesa.

I ,DzIennik: Ustaw Nr 33' Poz. 24'a -- 747 """" . {i :2. Na posiedzeniu niejawnym sąd umarza .postę?~ wanie w całości lub w części bądź uznając mewła sCl­ wość sądu przekazuje sprawę komu należy, b ądź wydajeinne stosowne p ostanowienie.

Art. 261Niezwłocznie po doręczeniu aktu oskarże­

nia prezes sądu:

a)wyznacza termin rozprawy głównej i zarządza wysłanie w e zwań z u względni eniem czasu, potrzebnego stronom na przygotowanie się do 0brony;
b)zawiadamia powoda cywilnego o wpłynięciu a k tu Art. -270. § 1. W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przepisuje jako najwyższe kary grzywnę lub pozbawienia wolności do dwóch lat albo obie te kary łącz­ nie, niez ależnie od kar dodatkowych, tudzi eż w sprawach, dotycżących tylko wydania łącznego wyroku osobiste stawiennictwo oska rż onego jest obowiązkowe wtedy t ylko, gdy sąd wyraźnie uzna je za niezbędne , co n ależy zaznaczyć w w'ezwaniu.

§ 2We wszystkich innych sprawach oskarżony j2st

obowi ązany stawić się do sądu o sobi śc ie. oskarżonemu

§ 1Pomiędzy doręczeniem wezwania

a t erminem rozprawy powinno upłyn ą ć przynajmniej siedem dni.

§ 2W razie n iezachowania tego t erminu - oskarżony może żądać odroczenia rozprawy

Art. 271§ 1. Oskarżonego, osadzonego tymczasowo

w areszcie w siedzibie s ą du, sprowadza się w każslym razie na rozprawę główną .

§ 2W sprawach, w których stawien nictwo oskarżo­

nego nie jest obowi ązkowe , a oskarżony jest osadzony w areszcie w innym okręgu sądowym, sprowadza się go na' rozprawę vtedy tylko, gdy sąd uzna to za niezbędne.

Ad. 263. Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocnika lub p rzedstawiciela u stawowego, należy ich również zawiadomić o terminie.

Art. 272,Oddalenie jClkiegokolwiek wniosku przed

nie tamuje podniesienia tego wniosku na rozprawie, choćby się nie ujawniły nowe okolic zności.

Art. 264Prokuratora zawiadamia się o terminie

przez doręczenie mu listy wyznaczonych spraw.

R o z d z i a ł II. o sk arż eni a.

Art. 262

Art. 265§ 1. Oskar żony ma prClwo wnosić w terminie siedmiodniowym od daty doręczenia odpisu aktu

oskarżenia o w ezwanie innych osób oraz sprowadzenie innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie, załączo­ nym do aktu oskarżenia, o czym należy uprzedzić oskarżoneg o przy doręczeniu odpisu aktu oskarżenia .

§ 2Wskazując nowe osoby lub inne dowody, strona

powinna podać okoUczności, k tóre w t en sposób chce stwierdzić .

§ 3W terminie, okr eślonym w § 1, służy oskarżo­

nemu prawo złożenia uzasadnionego wniosku o wezwanie na . rozprawę świadków , co do których prokurator wnosił o odczytanie ich zeznań na rozprawie (art.

257 § 2).

§ 4Dla powoda cywilnego termin siedmiodniowy

liczy się od daty otrzymania przezeń zawiadomienia o wpłynięci u do sądu aktu oskarżenia.

Art. 266Wezwanie świadków ,i biegłych Qraz .sprowadzenie dowodów, wskazanych prżez stronę, ~arz ądza

prezes, sądu, a: wykaz ich dor ęcza się niezwłocznie stronie przeciwnej.

Att. 267.

§ 1Prezes

sądu zarządza wezwanie świadków, co do których strona złożyła w terminie wnio- sek, przewidziany wart. 265 § 3.

§ 2Wnioski stron o wezwanie nowych osób i 'Sprowadzenie innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie załączonym d o ,a ktu oskarżenia, kieruje prezes sądu

na posiedzenie niejawne, jeżeli uznaje, że okoliczności, które strona chce stwierdzi ć, nie mogą mieć wpływu na treść wyroku.

§ 3

Jeż eli wniosek złożono po terminie, prezes kieruje go na niejawne posiedzenie sądu, który może p owziąć postanowienie odmowne, j eżeli zachodzą warunki, przewidziane wart. 301.

§ 4Przepisy powyższe nie dotyczą prokuratora

Art. 268Strona, której w myśl art. 267 odmówiono

wezwania świadków lub biegłych, może sama sprowadzić ich do sądu.

Art. 269Niezależnie od żą dania stron, prezes sądu

ma prawo wzywać świadków i bi egły ch oraz sprowadzać inne dowody. rozpr awą główną Ogólny porządek rozprawy głównej.

Art. 273Przewodniczący kieruje ro zprawą i czuwa nad jej pravvi dłowym tokiem, bacząc, aby, o ile szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie,dowody

na poparcie os karżenia były przedstawione przed dowodami służącymi do obrony.

Art. 274§ l. Oskarżonemu, świadkom i biegłym

zarówno sędziowie jak strony zadają pytania bezpośred­ ' nio, o ile przewodniczący inaczej nie zarządzi.

§ 2Prz ewodni czący uchyla ' pytania, które uznaje

za niestosowne.

Art. 275§ 1. Przewodniczący daje stronom możność

wypowiedzenia się co do wszystkich przedmiotów ulegających r ozstrz ygnięc iu.

§ 2Jeżeli w jakiejkolw.iek kwestii jedna ze stron

zabiera głos, prawo głosu służy również wszystkim innym stronom, w każdym jednak razie · oskarżonemulub jego obrońcy służy głos ostatni.

Art. 276Prz ewodniczący Tozstrzyga ostatecznie

o przychylny m załatwieniu każdego wniosku strony, j eżeli inna stroniJ. się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie musi zapaść postanowienie sądu. '

Art. 277Przewodniczący wydaje wszelkie zarzą­

dzenia ,niezbędne do utrzymania w sali sądowej spokoju i porządku.

Art. 278Przewodniczący może wydać ,zarz ą dż enia

ce1em uniemożliwi enia oskarżonemu wydalan ia się z są­ du przed ukończeniem rozprawy.

Art. 219

§ 1. Jeżeli oskarżony, pomimo u p omnienia przez przewodnicząceg o, zachowuje się n adal w sposób zakłócający porz ą dek rozp r awy lub ubliżaj ą cy powadze sądu, przewodniczący może wydalić go czasowo z sali s ądowej.

§ 2Po powrocie osl<;:arżonego do sali, przewodniczą­

cy zawiadamia go o wszystkim, co się odbywało w jego nieobecności, i daj'€IDu możność złożenia w tej mierze wyj a śnień.

Art. 280

Jeże li obrońca lub pełnomocnik strony, mim() upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje 748 DZ~J?~ik Ustaw Nr 33 się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub ubliżający 'powadze sądu, przewodniczący odbiera mu głos, a sąd może usunąć go od udziału w sprawie.

Poz. 243

Art. 293

Świadek, który nie ukończył lat siedemnastu, może być obecny na sali sądowej wtedy tylko, gdy obecność jego jest dla sądu niezbędn~.

Art. 281§ 1. Jeżeli usunięto obrońcę, przewodniczący na żądanie oskarżonego, a gdy obrona jest z mocy

ustawy niezbędna - to z urzędu, wyznacza mu nowego R o z d z i a ł III. obrońcę·

§ 2Jeżeli vvyznaczony obrońca nie może objąć niezwłocznie obrony, należy rozprawę przerwać lub odroczyć

Art. 282§ 1. O ile art. 278 - 281 nie stanowią inaczej, mają zastosowanie przepisy art. 60 - 64 ustroju

sądów powszechn ych.

§ 2Względem oskarżonego areszto'.vanego stosuje

się VI wypadku art. 61 ustr oju sądów powszechnych zamknięcie odosobnione na czas do dwóch tygodni.

Art. 283Od zarządzenia przewodniczącego służy

odwołanie do sądu.

Art. 284§ 1. Przy wejściu sądu na salę wszyscy

obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich miejsc. §. 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd się zwraca lub która do sądu przemawia.

Art. 285Rozprawa odbywa

się ustnie i jawnie.

Wyjątki od tej zasady wskazuje ustawa.

Art. 286Sąd zarządza prowadzenie przy drzwiach

zamkniętych całej rozprawy iub jej części, jeżeli jawność postępowania mogłaby obrażać dobre obyczaje, wywołać niepokój publiczny, albo ujawnić okoliczności, których zachowanie w tajemni'cy jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo Państwa lub inny ważny interes publiczny.

Art. 287Sąd może zarządzić prowadzenie przy

drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub jej części, jeżeli choćby jeden z osl{arżonych nie ukończył lat siedemnastu.

Art. 288W sprawie o zniesławienie rozprawa jest

jawna wtedy tylko, gdy oskarżyciel tego zażąda.

Art. 289§ 1. Podczas rozpoznawania sprawy przy

drzwiach zamkniętych, oprócz osób biorących udział w sprawie, mogą być obecne po dwie osoby wskazane przez oskarżyciela i oskarżonego.

§ 2

Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarżonych, ka:~dy z nich może żądać pozostawienia na sali jednej osob:-? ~ 3. Ponadto sąd może, bez wysł~chania stron, zezwolić poszczególnym osobom na obecność przy rozprawie.

§ 4W razie prowadzenia rozprawy przy drzwiach

zamkniętych ze względu na bezpieczeństwo Państwa, sąd może odmówić żądaniu, zgłoszonemu na zasadzie § 1 i 2, jeżeli uzna to za potrzebne celem ścisłego zachowania tajemnicy.

Art. 290

jawnie.

Ogłoszenie wyroku odbywa się zawsze

Art. 291§ 1. Podczas jawnej rozprawy, oprócz

osób biorących udział w sprawie, mogą być obecne tylko osoby . pełnoletnie, nie uzbrojone.

§ 2Przepis § 1 co do uzbroienia nie dotyczy osób

obowiązanych do noszenia broni. .

Art. 292Niepełnoletni słuchacze zakładów naukowych mogą być obecni podczas jawnej rozpraviy za zezwoleniem przewodniczącego

./ Rozpoczęcie rozprawy głównej.

Art. 294Rozprawę główną rozpoczyna wywoła­

nie sprawy, po czym przewodniczący sprawdza, czy wszyscy wezwani są obecni.

Art. 295Jeżeli nie stawił się oskarżony, którego

jest niezbędna, sąd bądź zarządza jego natychmiastowe dostawienie, bądź odracza rozprawę· obecność

Art. 296Jeżeli oskarżony pozostający na wolności

samowolnie przed ukończeniem rozprawy, sąd może dokończyć rozprawę w jego nieobecności, o ile go już przesłuchał i nie uznaje dalszej jego obecności za niezbędną; wyroku w tym wypadku nie uważa się za zaoczny. wydalił się

Art. 297Nie usprawiedliwione niestawiennictwo

się za odstąpienie od oskarżyciela prywatnego uważa oskarżenia.

Art. 298W razie niestawiennictwa powoda cywilnego w chwili rozpoczęcia rozprawy sąd pozostawia bez

rozpoznania powództwo cywilne, chyba że powód wnosił o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności.

Art. 299W razie

niestawiennictwa świadka lub biegłego, sąd, jeżeli uzna jego przesłuchanie za niezbędne, a zarządzenia zastosowane w celu spowodowania jego stawiennictwa pozostaną beż skutku, przerywa lub odracza rozprawę. •

Art. 300§ 1. Przed rozpoczęciem przewodu sądo­

wego przewodniczący zarządza usunięcie świadków do osobnego pokoju.

§ 2Biegli pozostaJą na sali, o ile sąd uzna to za potrzebne

§ 3Oskarżyciel prywatny oraz powód cywilny pozostają na ~ali, choćby mieli składać zeznania jako świadkowie

.

Art. 301§ 1. Sąd uwzględni zgłoszony na rozpra~

wie wniosek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie innych dowodów wtedy tylko, jeżeli okoliczności, na których stwierdzenie dowód wskazano mogą mieć wpływ na treść wyroku. . ,

§ 2Sąd może odrzucić na rozprawie nie zgłoszony

w terminie, przewidzianym wart. 265, wniosek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie innych dowo<:lów:

a)jeżeli dowód dotyczy jedynie okoliczności, mogą­ cych mieć wpływ na treść orzeczenia o karze lub o środkach zabezpieczających;
b)jeźeli dowód, który dotyczy okoliczności, mogą­ cych mieć wpływ na treść orzeczenia o winie, znany był stronie· tak wcześnie, że mogła go zgło­ sić w terminie.

§ 3Sąd postanawia według swego uznania o nie

zgłoszonym w terminie wniosku strony co do wezwania na rozprawę świadków, zamiast odczytania ich zeznań (art. "265 § 3) • Dziennik Ustaw Nr 3a R o z d z i a ł IV.

Przewód sądowy.

Art. 302

Przewód sądowy rozpoczyna si ę od odczy., tania aktu oskar żeni a . .

Art. 303Następnie przewo dniczący zap ytuje oskarżonego, czy przyznaj e się do zarzuconego mu czynu i jakie wyjaśni e nia chce zł ożyć są do wi

Po wysłuchaniu oska rż onego przewodnipo stę po w ani e dow odow e oraz poucza oskarżonego , że w olno mu czynić uwagi i skł a da ć wyj aś­ nienia co d o każ deg o dowodu.

Art. 304cz ący

Poz. 243 749 z arz ą d za

Art. 305Je żeli wyj a śnieni a osk arżon eg o przy zna ją­

cego się do winy nie budz ą wątp l i wo ści, sąd moż e za zg odą stron nie przeprow adza ć p ostępowania dowodow ego lub prz eprowadzić je tyl k o częściowo.

Art. 306§ 1. O sk arż c ny ma prawo być obecny przy

wszystkich czynności a ch postępowania dowodowego.

§ 2Tylko w yjątkowo, jeż eli należy si ę obawiać, że

obecność oskarżonego oddziaływać by mogła krępująco na wYJasmenia współoskarżonego albo na zeznania świadka lub biegłego, prz ewodniczący może zarządzić, aby na czas przesłuchania danej osoby oskarżony wydalił się Z sali sądowej . Przepis art. 279 § 2 ma zastosowanie.

Art. 307Każdego świadka wzywą. się na salę osobno i przesłuchuje się w nieobecności tych świadków, któ!zy jeszcze nie zeznawali

2)protokoły oględzin i rewizji, sporządzone w śledz­ twie lub przez sąd;
3)orzeczenia karne już poprzednio przeciwko oskarżonemu zapadłe ;
4)zaświadczenia leka rskie ;
5)opinie bieglych, złożone wobec sądu lub w §ledztwie;
6)inne złożone do akt dokumenty urz ę dowe lub prywatne.

§ 2Przepis art. 308 § 6 m a tu od powiednie zastosowanie

Al·t. 310. Zł oż on e w t oku r ozprawy dokumenty, o ile m a ją znaczenie dla sprawy, s ą d okazu je str onom, doł ącza do akt i odczytuje w c a łości lub cz ęś ciowo.

Art. 311In ne d owody r zeczow e, o ile t emu nie

n a przeszkodzie rozm iary lub wła ś ciwości przedmiotu, wnosi się n a salę i okazuje s ęd ziom i stronom . stają

Art. 312Ś w ia dkom i bi egłym okazuje się dowody

rzeczowe dotyczące ich zezn ań.

Art. 313Po przeprowadzeniu każ dego dowodu

strony mają prawo zabierać głos w celu złożenia wyjaś­ nień.

Art. 314§ L Jeżeli na rozprawie 9każe się , że zaistotne braki w przeprowadzeniu śledztwa, których na rozprawie uzupełnić nie można, sąd zwraca akta

oskarżycielowi publicznemu celem uzupełnienia śledztwa, wskazując zarazem, w jakim kierunku winno być ono chodzą uzupełnione.

§ 2Po uzupełnieniu śledztwa oskarżyciel publicznowy akt oskarżenia, bądż umarza

Art. 308§ 1. Wolno odczytywać na !,ozprawie protokoły przesłuchania świadków, sporządzone w śledztwie

lub na rozprawie, jeżeli świadkowi nie można było doręczyć · w ezwania albo jeżeli świadek nie stawił się z powodu przeszkód, nie dających się usunąć albo zbyt trudnych do usunięcia, albo z pow odu znacznej odległości o'liejsca poby tu, bądź też stawiwszy się JIleznał inaczej niż w po s tępowaniu poprzednim albo odmówił zeznań, albo oświadczył, że pewnych szcz egółów nie pamięta.

§ 2\Volno również odczytywać na r ozpra',vie protokoły prz esłuchania świadków, sporządzone w śl e dztwie

lub na rozprawie w innej $prawie, je ż eli świadkowie byli badani w danej sprawie, a z a chodzą warunki, przewidziane w § 1.

I

§ 3Wolno o dczytywać na rozprawie protokoły przesłuchania świadków w śl edz twie lub p r zed sąd em, j eżeli

prokurator o to wnosił w akcie oskarż enia, a strona nie_ złożyła w t erminie okr e ślony m wart. 265 wniosku o wezwanieich na rozprawę.

§ 4Wolno o d cz ytywać na rozprawie protok oły przesłuchania oskarżonego, sporządzone w śledztwi e lub na

rozprawie w tej lub innej sprawie, j eżeli oskarżony, ' którego stawiennictwo nie jest obowiązkowe, nie stawił się osobiście na rozprawę, albo jeżeli oskarżony, stawiwszy się na rozprawę, bądź złożył Wyjaśnienia inne niż w postępowaniu poprzednim, bądź odmówił wyjaśni e ń, bądź oświadczył, że pe\vnych szczegółów nie pamięta.

§ 5Poza t ym wolno odczytywać za zgodą stron wszelkie protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych

sporządzone w śledztwie lub przez sąd oraz opinie biegłych złożone poza sądem lub śledztwem.

§ 6Sąd może zaniechać za zgodą stron odczytywania

protokołów i opinii biegłych i zaliczyć je w poczet dowopó-w: ujawnionych na rozprawie. ny

Art. 309§ 1. Wolno również odczytywać

1)zawiadomienia pokrzywdz9nych o przestępstwie;

Art. 318§ 1. Rozprawę przerwaną prowadzi si~ po

przerwie w dalszym ciągu. bądź składa sprawę·

Art. 315Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oglę­

dzin na miejscu, sąd dokonywa ich w całym składzie lub wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków lub innego sędziego. Art. 316 § 2 ma odpowiednie zastosowa- '. '~' n::.~.

Art. 316

§ 1. Jeżeli świadek, który nie może się stalub którego stawiennictwo jest utrudnione z powodów, wymienionych wart. 308, nie· złożył już p oprzednio w śl e dztwie lub na rozpra w ie zeznania co do okoliczności, której stwierdzenie sąd uzna za ni e zbędne, sąd przerywa lub odracza rozprawę i poleca przesłuchanie świadka jednemu ze swoich członków lub sądowi grodzkiemu, w którego okręgu świade k przebywa.

§ 2O terminie czynności sądowych sąd zawiadamia w miarę możnoś ci oskarż yci e la or az osk a rżon ego

i jego obrońcę. P odejrzanego aresztowanego sprow adza się tylko wtedy, gdy sąd uzna to za ni ezbędne. Strony, jeżeli się stawią , maj ą prawo być obecne przy czynnościach i zadaw a ć pytania, Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności. wić

§ 1Przewodniczący może przerwać rozdla wypoczynku, b e zzwłocznego sprowadzenia dowodów lub inny.ch ważnych przyczyn

§ 2Przerwa rozprawy może trwać najwyż ej czterdzieści dwa dni

. § 3. Jeżeli przewodnicz ą cy, zarządzaj ą c przerwę, oznaczy jednocześnie czas i m iejsce, w których odbędzie się dalszy ciąg rozpr awy, wówczas osoby obecne na przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania. Przepis art. 112 ma tu odpowiednie zastosowanie.

Art. 317prawę główną

§ 2Jednakże należy ją przeprowadzić od początku

a)jeżeli sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek stron uzna to za potrzebne;
b)jeżeli skład sądu uległ zmianie.

Al·t. 319. § 1. o.droczenie rozpoczętej rozprawy mo~e nastąpić tylko na mocy pośtanowienia sądu.

§ 2W razie odroczenia rozprawy prowadzi się ją

w nowym terminie od początku.

Po Z&k Ol'lczeniu postępowania dowodowego prze7/odn icz ący zapytuj e strony, czy nie życzą sobie uzupełnienia przewodu s ądowego, a w razie odpowiedzi odmownej ogł asz a, . że przewód sądowy jest zamknięty.

Art. 320Ad. 121. Przewód sądowy można vnnowić tylko na

mocy p C0t&Ilo',vieTIia sądu~

Art. 322J eźeli na podstawie okoliczności, które

wvszly n~ js.w yJ t oku rozprawy, oskarżyciel zarzucił o sk a rżan emu inr,y czy n prócz tego, który akt oskarżenia wskazll}:C, !:ćl d może przystąpi ć do natychmiastoweg o rozp oznania n c;>wego oska rżenia tylko za zg odą osk arży ci e la i oskarżo n eg o .

W· r azie

Art. 323odroczenia

rozprawy w m yś l art. 322 oskarżycie l w nosi nO"'ly .akt · o skarżenia.

R ozdzi a ł V.

Gksy shan.

Po z amknięciu przewodu s ą dowego p rze- P,,"d. :':'4. w od~:i cz~cy t:dziela gł os u stronom, które "Vn astC;;Juj ący m pOt'Z::,;dku : oskarżyciel vJ'atny, po\v~d cywilny, obr ońca przemawI aJ ą publiczny, pryoskarżonego i oskar- żony . ..

Fu·t. 3:;::;. O sk arżon e mu, z którym sąd porozumi ewał , . się przez tłumacza, nal eż y przed udzieleniem głosu przet łumaczyć z głosów st ron przyn3.j mniej ostateczne wnioski osk. arżyciela, powoda cywilnego i obrońcy.

Art. 32G. J eżeTi oskarżyciel htb powód cywilny pon ownie zabi er aj.ą głos, należy w kolejności przemó\vi eń

u dzielić o:JI' ońcy i oskarzonemu głos u ostatni.e""J. .R o z d z i ał VI.

Wyrokowanie.

Art. 327P o wysłuchaniu głosów stron sąd przystę­

puje niezwlocznie do narady.

Art. 328N arana i gł osowanie sędziów są tajne

Prócz s ędziów na1e żący ch do składu sądzącego może być przy nich obecny tylko protokolant.

Art. 3 2:ł. P od s tawę orzeczenia stanowi całokszt ał t oko licznoś ci ujawnionych w toku przewodu sądow ego.

Art. 330§ 1. Narada i -głoso\vanie .odbywają się

z osobna co do winy oraz co do kary i środków zabezpiecz ają cych. .

§ 2Narada i głosowanie co do winy obe~mują

rówmez okoIiczno·ś ci, które według ustawy wyłącz.ają, zmniejszają lub zwiększają prz e stępność czynu.

Art. 331pCJ omówieniu ·s prawy przewodniczący

zbiera :głosy sędziów, począwszy od najmłodsz:ego. Przewodnicz ą cy głosuje ostatni.

Pat. 332. szością głosów.

Poz. 243 750 Dziemiik Ustaw Nr 33

§ 1Orz.ecz21,'1e ,zapada bezwzględną więk­

§ 2Jeżeli przy, rozstrzyganiu innego pylania, prócz

pytania ·: co do winy, 2dania tak się podzie lą, że żadne z nich nie uzyska bezwzględnej większości, zdanie najmniej przychylne dla oskarżone:;o przyłącza się do zdania n:ótjbardziej d o ń zbli żon e go.

§ 3Sędzia , który g łosow ał ZOl u Eiewinnieniem, może

się wstrzymó:ć od głosowani a co do k ary, ale wtedy g~os jego przyłącza się do zdania naj przych yln i e js~ eg o dla oskarżoneg o.

Art. 333§ 1. Jeżeli przy n aradzie u jawni się" po­

trzeba uzupełn Ienia mf\te riału dowodo1ivego, s ą d tfroże wznowić pr:aewód sądowy, przer w ać lub odr oczyć rozprawę i z"-rządzić zebranie materi a łu dowodowego, choć­ by strony tego nie ż ądał y.

§ 2J eżeli na p odstawie okolicz~1 0ści, k tóre wyszły

na jaw w toku rozpra wy, s ą d stwierdzi możn ość zakwalifikowania czynu, zarzucanego oskarżo n e mu, pod S~­ rowszy przepis karny, to wzna\via p rzewód sąd o wy i uprzedza o tym strony.

Art. 334Po Ukoc1czeniu głosowani~ jeden z sędziów

lub protokolant pisze sentencję w y roku, którą wszyscy s ę dziow ie podpisują, .nie wyłącz ając prz egł o sowanego.

Art. 335Sędzia przegłos owany ma prawo złożyć

na piśmie u zasadnienie swego odrębn eg o zdania przed upływem termin Cl do uzas.adnienia v/yroku.

Art. 336Vl spr awie zawiłej sąd może odroczyć

wydanie senhmcji n a jwyż e j na trzy dni. D zie ń i godzin ę. ogłoszenia sentencji nal eży niezwłoczn ie obwie ścić w sali sqdowej .

Art. 337K aż da

sentencja wyroku p owinna za- ~lli erać::

2.) oznaczenie sąd u, który go wydał; bl n azwiska sędzi ów, prokuratora i protokolanta;

e)datę i ~ ie jsce rozpoznawania sprawy i wydania wyroku;
d)imię i n azwisko oraz inne dane ustalające tożsa­ mo ś ć osk arżon ego ;
e)dokładne określenie zarz'.lcanego oskarżonemu .czy nu z p odaniem czas.u miejsca jego popełnienia.

Art. 338Sentencja wyroku skazuj ą cego pow inna

p(imadto Z2wierać :

a)ust2Jenie .crynu przypisanego o ska rż onemu;
b)wskaz2.nie przepisuzastosDwanej tlSt2:",VY karnej; cl karę, ·na j akąo sk.a rżonego skazano.

Art. 339Prócz danych wskazanych w c.rt. 337

i 338 sentencja wyroku zawiera VI miarę potrzeby orZ2czenie co środków wychowawczych lub zabezpieczających, do warunkowego zawieszenia wykonania kary, u~\Volnienia od kary, umorzenia postępowania, co do kosztów sądovvych, powództwa cywilnego, .d owodów rzeczowych i innych kwestii, rozstrzygniętych przez sąd ..

Art. 340VI razie umorzenia postępowania lub wyds.nia wyroku uniewinniającego oraz w razie uznania, że

rtlateriał zebrany w sprawie karnej nie wystarcza do rozstrzygnięci a !Dowództwa cywilnego, sąd pozostawia powództwo bez rozpoznania w całości lub w cz ęści.

Art. 341§ 1. Rzeczy ulegające wydaniu s ą d wydaje osobie uprawnionej

§ 2Jeżeli wyniknie spór o pl'ilWO własności do rzeczy ulegających wydaniu, a nie ma das.tatecznych d.anych

do natychmiastowego ro zstrzygnięcia, sąd odsyła strony na dl'{9gę procesu ·cywiłnego.

751 DzienniK Ustaw Nr 33"

Art. 342Po podpisaniu sentencji wyroku przewod-

niczący ogłasza ją publicznie, a obecni, z wyjątkiem " du, wysłuchują jej stojąc.

Art. 343wodniczący

I są-

§ 1Zaraz po ogłoszeniu sentencji przeprzytacza ustnie najważniejsze powody

wyroku.

§ 2Sąd może zaniechać przytoczenia powodów wyroku w sprawie, w której cała rozprawa odbyła się przy

drzwiach zamkniętych.

Art. 344W razie uniewinnienia oskarżonego aresztowanego przewodniczący zarządza natychmiastowe wypuszczenie go na wolność

Art. 345Po ogłoszeniu sentencji przev"odniczący

wskazuje stronom sposób i termin odwołania się od wyroku.

Art. 346§ 1. Sąd sporządza na piśmie wyrok z uzasadnieniem wtedy tylko, gdy strona w terminie zapowiedziała odwołanie się od wyroku

§ 2Wyrok z uzasadnieniem należy sporządzić w cią­

gu tygodnia od daty zapowiedzenia i odpis wyroku doręczyć stronie, która zgłosiła zapowiedzenie.

§ 3Jeżeli zapowiedzenie zgłosił obrońca lub jeżeli

sąd na żądanie oskarżonego wyznaczył obrońcę z urzędu, odpis wyroku doręcza się obrońcy.

Art. 347§ 1. Uzasadnienie każdego wyroku powinno zawierać

a)dokładne ustalenie jego podstawy faktycznej przez wskazani.e, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych;
b)wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem zastosowanych przepisów ustawy.

§ 2Uzasadnienie wyroku skazującego powinno nadto zawierać przytoczenie okoliczności, które sąd miał na

względzie przy wymiarze kary i stosowaniu środków wychowawczych lub zabezpieczających.

Poz. 243

Art. 351Zazalimia na postanowienia, wydane

przez sędziego poza rozprawą, rozpoznaje sąd okręgowy w "składzie trzech sędziów.

Art. 352Poza wyjątkami, wymienionymi w poprzednich artykułach, do postępowania przed sądem

jednoosobowym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ogólne, dotyczące postępowania przed sądem okręgo­ wym, wyrokującym w pierwszej instancji.

Rozdział VIII.

Stosowanie środków wychowawczych i zabezpieczających.

Art. 353O zastosowaniu środków zabezpieczają­

cych orzeka sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy, z wyjątkiem wypadków przewidzianych wart. 515 i 516.

Art. 354§ 1. Orzeczenia co do

a)skazania nieletniego na umieszczenie w zakładzie poprawczym;
b)zastosowania środków wychowawczych zamiast umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym;
c)wymierzenia kary nieletniemu, przeciw któremu wszczęto postępowanie karne po. ukończeniu 17 roku życia - w wypadku uznania za niecelowe umieszczenia go w zakładzie poprawczym;
d)zastosowania środków wychowawczych wzglę­ dem nieletnich, nie ulegających karze;
e)oddania skazanego pod dozór ochronny na czas warunkowego zawieszenia wykonania kary;
f)umieszczenia sprawcy w zakładzie leczniczym;
g)umieszczenia przestępcy w domu pracy przymuso~ wej lub w zakładzie dla niepoprawnych sąd zamieszcza w wyro~u (art. 339).

§ 2Orzeczenia co do

a)zastosowania środków wychowawczych (§ 1 lit. d);
b)umieszczenia niepoczytalnego sprawcy w zakła­ dzie leczniczym;

Art. 348Wyrok z uzasadnieniem podpisują sędzio

c)umieszczenia w zakładzie leczniczym sprawcy wie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli który czynu, pozostającego w związku z nadużywaniem z sędziów nie może podpisać, prezes sądu zaznacza przynapojów ~yskokowych lub innych środków oduczynę tego na wyroku. ' rzających, oraz ewentualnego odbycia przezeń wymierzonej kary;
d)oznaczenia osoby lub instytucji, której sąd poR o z d z i a ł VII. wierza wykonanie dozoru ochronnego sąd zamieszcza w postanowieniu, jeżeli nie uczyniono tePostępowanie przed sądem jednoosobowym. go w wyroku.

§ 3W wypadkach, przewidzianych w § 2 pod lit. b)

Art. 349W postępowaniu przed sądem jednoosoboc), sąd stosuje przepisy art. 245 § 1

wym sędzia ma prawa i obovviązki przewodniczącego oraz składu sądzącego, w szczególności należy do niego

Art. 355Orzeczenia co do

powzięcie wszystkich postanowień poza rozprawą głów­

a)wykop.ania zawieszonej kary; ną, do których powołany jest sąd okręgowy, o ile rozbl ewentualnego wykonania kary po zwolnieniu . dział niniejszy nie zawiera postanowień odmiennych. przestępcy z zakładu leczniczego;
c)zwolnienia z zakładu leczniczego, z domu pracy

Art. 350§ 1. Jeżeli w toku czynnoscl przygotoprzymusowej i z zakładu dla niepoprawnych;

wawczych do rozprawy głównej sędzia z własnej inicjad) zastosowania środków zabezpieczających w wytywy lub na wniosek prokuratora uzna, że postępowa­ padku umorzenia sprawy; nie przed sądem jednoosobowym jest bądź niedopuszczale) umieszczenia nieletniego w więzieniu zamiast ne, . bądź niewskazane z uwagi na zawiłe okoliczności w zakładzie poprawczym sprawy, to wnosi sprawę na posiedzenie niejawne sądu okręgowego w składzie trzech sędziów. wydaje sąd pierwszej instancji w postaci postanowienia.

§ 2Jeżeli okoliczności, wskazane w § 1, wyjdą na

jaw w toku rozprawy głównej, to sędzia odracza rozprawę i sam przekazuje sprawę pod rozpoznanie sądu kolegialnego. - ~rt. 356. Przed wydaniem postanowienia o zwo1meniu skazanego z zakładu leczniczego, z domu pracy przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera wiadomości od zarząd?w wymienionych zakładów za- Dziennik Ustaw Nr 33 --~.~---------------- bezp ie czających co do stanu zdrowia skaz.~71, p'-<' () . zachowania się Art. a51. § 1. W wypadkach, przewidzianych w ustawie, sąd pierwszej Instancji, który orzekł umieszczenie n .iele-tniego w zakładzie Poprawczym, może na wniosek tego Z'd..lth.d u łub z: własnej inicjatywy, po zebraniu wi<ł­ com o ści z zakładu,. wydać na posiedzeniu niej.awn~lm p ost:lp.owienic co do warunkowego zwolnienia wychow a ńca i odd:mia go pod dozór wyznacznego w tym celu kurs.tora . ." 2. Również na posiedzeniu niejawnym sąd postan C'.WLa odwołanie zwolnienia w wypa d kach, p ru'wem przewidzia nych.

Art. 358Na postanowienia, wymienione wart. 354

§ 2, 355, 337 służy zażalenie .

R o z d zi a ł IX. \Vyrok zaoczny.

Art. 359§ 1. Jeżeli oskarżony, któremu wezwani,~

nie stawil się na rozpr awę główną ,a ni też VI jego imieniu nie stawił S].ę obrońca, a sprawa me w y m s.,ga osobistego stawie:..nnictwa oskarżonego, sąd albo przeprowadza r\}zpraw~ i wydaje wyrok zaoczny, albo odr acza rozpraw ę i nakazuje os.karżom~m1:l stawiĆ' się osoc oręczono, bi ście.

§ 2Przy zaocznym roztXF12:waniu sprnwy sąd. odwyja;nienia oskarżonego poprzednio przez mego

czyt~ ,j e z';:o źon e .

§ 3\Vyrokiem, zaocznymni e 'moŻlla orzec umieszczenia w domu pracy przymusowej lub w zakładzie· dla niepoprawnych

Art. 360Odpis sentencji wyroku zaocznego dorę­

C2:a się osk arżonemu, zawiadamiaj ą c go równocześ..'lie, że termin do zapowiedzenia środka odwoławczego lub wnies ienia sp:rzeciwu liczy się od daty doręc~~mia tego odpisu.

§ 1Os karżony może b ą dź zapowiedzi e ć

od wyroku, bądź wnieść sprzeciw z prośbą o zarządzenie nowej rozprawy w sądzie pierwszej instancji. W sprzeciwie oskarżony obowiązany jest usprawie dliwić swe niestawiennictwo oraz uzasadnić, dlaczego nie mógł o przyczynie niestawiennictw a zawiadom ić sąd u przed wydaniem wyroku.

Art. 361środek odwoławczy

. ~ 2. W ybór jedneg o ze środk6w obrony powoduje drugiego, chyba że oskarżony połączy ze sprzec iwem , na wypadek j ego odrzucenia, zapowiedzenie utr atę środ k~ odwoławczego.

Ad. 362. Sąd na posiedzeniu niejawnym rozpa truje sprzeciw i, jeżeli uzna niestaw ien..nictw o oskarż on 2 1 0 i nieza'wiadomienie sądu o przyczynie niestawiennictwa za usr:~-awiedliv"ione, zarządza ponowną rozprawę.

Art. 363

§ 1. Wyrok zaDcżny traci moc z chwilą, gdy oskarżony lub jego obro ńca stawi się na rozpr awę w t erminie pono\vnym. o 2. VI razie nie usprawiedliwionego n iestawien!1ictwa OS~{a.i·ż.onego lub jeg o obrońcy na rozpravrę ponowną, wyrok zaoczny pozostaje w mocy. __-'--_ _ _ _-,-_ _ _ _ _ _ _-.:.._ _ Poz. 243

Art. 364Niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na rozprawę ponowną niJe tamuje rozpoznania sprawy

DZIAL l i POSTĘPOWANIE PRZED Si\DE1Vr GRODZKIM.

Art. 3G5. Przepisy art, 2fil, 263-282, 284--348

i 353--364 stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem grodzkim ze zmianami i uzupełnieniami wskazanymi w niniejszym dziale.

§ 1

Sąd grodzki może także i przed rozwarunki, 'Wskazane wart. 260 § 1 łit. a}, b), c), lub w razie oczywistej bezzasadnoś ci oskarżenia.

Art. 366prawą umorzyć post ępowanie, jeżeli zachodzą

§ 2Wnioski, przewidziane- wart. 2'65, składać mo~­

na n~ pierwszej rozprawie główllej. Do wl1ios~ców, zgło­ s zonych po t y m t erminie, ma zastosowanie przepis art. 301 § 2.

Art. 367

Niestawiennictwo oskarżyciela p u blicznego lub pokrzywdzonego, mającego prawa st rony (art. 66), nie t amuje rozpoznania sprawy.

Art. 368Jeżeli świadek mieszka w okręgu innego

s Cldu grodzkiego, sąd m o":e zwrócić się o jego przesłucha ­ n ie do miejscowego sądu grodzkiego. I-"rzeprs art. 316 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. l6~. § L P:rzepis art. :l00 § 3 ma zastosowanie i do. ';)OkrzY'vdzonego. jako strony.

§ 2Pokrzywdzony. jako strona (art. 66), ma prawo

głosu po oskarżycielu publicznym.

Art. 319§ 1. Jeżeli oskarżony, któremu doręczono

wezwanie na rozprawę, :nie stawił się, a stawiennictwo j ego jest obawrązkowe (art" 270 § 2), sąd odracza rozprawę i zarządza jego przymusowe sprowadzenie.

§ 2Gdyby przymusowe sprQwadzenie oskarżonego

mia ło być połączone z nlewsp6łmiernymi tn1:dnościami i kosztami, a według okoliczności danego wypadku moż­ na przewi dywać, że wymierzona będzie t ylko kara g rzywny lub pozbawienia wolności nle ponad rok albo obie te kary łącznie, niezależnie od kar dodatkowych to sąd może rozprawę przerwać lub odro czyć i zwrócić się o przesluchanie os karżoneg o do miejscowego s ądu grodzkiego. Vlyja śnienia os l{arżonego w tym trybie zlożone n ależy odczytać na rozprawie .

§ 3Przepis § 2 nie ma zastosowania w wypadkach

po\vrotu do przestępstwa oraz do przestępców zawodowych lub z nawyImienia (art. 60 kodeksu. karn ego).'

§ 4

Je ż eli sąd na podstaw ie wyników rozprawy, przeprow adzonej w ni e obecn o ści os k2 rżonego p r zesluch,,:nego w drodze pomocy s ;;,dowe j, uzn a, że należy . wyr.l:.i~~l" z y Ć · k a rę w yższą niż vV3~~ aZ9.::!. a V\T § 2 a l bo zarz ądzi ć u mieszczenie oskar';;onego \"1 u;:r,nu pracy pnyi"ilUSowej lub w zakładzie' dla n iepopra w n y ch -- n atenczas przer y vva lub odracza rozp !' 3w ę i zarz3,dza przymusowe Sl)rO\vadzerrie o s ka r żon e go .

§ 1Wyroom wyda.nego w nieobecności

który przes l uchany był w drodze pomocy sądowej, n ie uwa ża się za zaoCzny.

§ 2

Oskarż onemu, l;:tóry nie był obecny na rozprawie i nIe miał na niej o~) rońcy, da ręcza się odpis sentenc ji wyroku, zavviacbmi r:]"lc go r 6VJ;laCz23:ue, ż 'e termi n 00 za::awi edzenia r e WIzji liczy siq od daty doręczenia tEego odpisu.

Art. 371

oskarżonego, Dziennik Ustaw Nr 33 • ------------------------ KSIĘGA 753 VIII.

ŚRODKI ODWOŁAWCZE.

Rozdział I.

Za ża l enia.

PHt. 372. § 1. Na postanowien ie sądu lub p rok urator2, zamykająC? dr ogę do wydania wyroku, służy zaż a­ lenie.

§ 2N a inne postanowienie sądu lub prokuratora

zażalenie służy tylko w wypadkach określonych w u stawie.

§ 3Z ażalenie służy tylko da jedne j instancji

Art. 373§ 1. Zażal enie na dokol').ane W śledztwie

czynności milicji obywatelskiej rozstrzyga prokur~tor sądu oĘręgowego, i!. ni!. czynności dokonane przez oficer ów śledczych bezpieczeństwa publicznego - prokurator .s ądu apelacy jnego.

§ 2Z ażal en i = na p ostanowienie, wydane przez prokuratora s ądu okręgowego, rozstr~ga prokurator s ądu

a pelacyjnego, na postanowienie zaś w y dane przez pi"oku·· ratora sądu a pelacyjnego - pr'' Jkurator S ądu Najwyż­ s zego~

§ 3Zażal eni(~ na p osta nowienie prokurator a s ą du

wydane w przedmiocie tymcziCsowego aresztowania lub n3 zasadzie art. 112, 113, 116, 149 § 3, r ozstrzyga s ąd apelacyjny, a na p ostano\'.'ienie p rokuratora sądu apelacyjnego - Sftd Najwyższy .

§ 4W r azie u ch yl enia postanowienia prokuratora

o odmowie ściganla lub o umorzeniu śl edztw a prokurator rozstrzygaj 2,cy za~:alenie p oleci!. sporządzenie aktu oskarż enia, określając przy t ym czyn zarzucany oskarżone mu, b ądź n akazuje uzupełn ienie śledztwa w okre ślon ym kierunku. okręgowego,

Art. 374§ 1. Do za żal enia na postanO\vienie sądu

grodzkiego lub prokuratora co do odmowy ścigania lub UlilOrzenia śledztwa w sprawie o przestęps two, nal eżące do właściwości s ąd u grodzkiego, pokr'zywdzony powinien d ołą cz yć akt OSkaTŻ€Ilia (art. 65), bez czego zażaleni a nie przyjmuje się .

§ 2Uchylając postan o'.:vienie o odmowie ścig ani a

lub umorzeniu śl edztwa , sąd okręgowy zwraca akta są­ dowi grodzkiemu i nakazuje b ą dź wyznaczenie rozprawy głównej na p od.c.:t'iwie aktu oskarżenia, złożonego przez pokrzy"vdzonego, bądź wszczęcie lub uzupełni enie śled z twa.

Art. 375§ 1. Zażalenie wnosi się do sądu lub prokuratora, który wydał zaskarżone postanowienie

§ 2Prezes s ą du l ub prokurator odmawia przyjęcia

z ażalenia, któ re nie odpowiada przepisanym warun...1w m for malnym. Na zarządzen ie o odmow ie przyjęcia służy zażal enie do władzy. ,właściwej do rozpoznania nie przyjętego zażal en ia.

§ 3Z ażalenie na nieshlszne aresztowanie oraz na

lub pisma odwoławczego ' m ożna wnosić t akże b ezpośre dnio do sądu odwoławczego . o dmowę przyjęci a sprz€ ciwu

§ 1J€żeli sąd lub prokurator, któn,mu

uzna je za zasadne, to sam się do n ieg o przychyla, a w przeciwnym razie przesyła j e wraz z odpisem zaskarżoneg o postanowieni:a do insta.'1cji odwoławczej w ciągu h'zech dn i, a gdy zażalenie dotyczy aresztowania, to w ciągu doby.

Art. 376

złożono za żal enie, Poz. 243

§ 2

Akta sprawy przesyła się instanc ji odwoławczej, o ile to nie powoduje zwłoki w postępowaniu. Instancja odwoławcza może zażądać przesłania akt, o ile u zna to za n i ezbędn e.

Art. 377Zażalenie samo przez się nie w strzymuje

wykonania zaskarżonego postanowienia, lecz sąd l ub pr o kllrator, który wyd ał postanowienie, lub instan cja odwoławc za m oj:e wstrzyma ć wykonanie . Odmowa wstrzym ania nie wymaga uzasadnienia.

Art. 378Sąd odwoławczy r ozpoznaje zażalenie na

posiedzeniu niejawnym . '

Art. 379P rzepisy art. 372, 375-378 stosuje się odpow'lednio do zażal.eń n a zarządzenia prezesa s ądu

•R oz d zi a ł II.

Rewizja.

A rt. 380. Strony m ogą zak ładać r eWiZje od w y danych w pierwszej instan cji wyroków s,ą dów grodzkich, okręg ow ych i apelacyjnych.

Art. 381

Strona, zamierzająca zaskarżyć wyrok, pow inna z apowi edzieć to n a piśmie w t erminie zawitym, 'wskazanym war t . 219.

Art. 382R ewizję n a kor zyść oskarżonego mo że zaprokurator, a w razie n iepeł nolc~no ści lub

ubezwhsnowolnienia oskarżonego - także jego oJCieC, m a tka, m ałżon .:=k, opiekun, kurator lub osoba, pod której opieką oskCl.rżony faktycznie p ozostaje. łożyć tak że A rt. 333.

§ 1R ewizj ę na

ni ekorzyść oskarżon e go może zał ożyć tylko oskarż yciel.

§ 2W s p rawach o przeStępstwa, n ':'tl eżą ce do właś ci­

woś ci sądów grodzkich, a ścigane z oskarżenia publicznego, pokrzywdzony, który brał udzi ał .w sprawie w cha'rakterze strony, może założyć rew izję tylko co do orze- czenia o winie.

§ 3VV razie śmi erci oskarżyciela prywatnego lub pokrzywdzonego, m ająe€go pra wa strony, przed u pływ.e m

termin u do zapowiedzenia. r ewizji albo też po jej zapowiedzeniu, lecz przed upływem ter m inu d o je j w ywodu - małżonkO-Ni zma rłego, dzieciom i w n.ukoffi w terminie zawitym jednego miesiąca od dnia śmierci służy prawo do zgł oszeni a, iż wst ępują VI p rawa strony. Os oby te mogą pono wić zapowiedzenie i żądać dOTl~czenia sobie wyroku z u zasadnieniem, w celu wniesienia wywodu rewizji, chociazby zmarłemu wyrok t aki już do r ęczono .

Art. ~84.

§ 1Oskarżony mo że c ofnąć rewIzj ę, zało ­

to nie służy jednak o skarżonym, wymienionym w art. 86.

§ 2Do cO:L71 ięci a rewizji, zał ożonej przez osoby, wymienion e wart. 382, lub na korzyść oskarżcnego przez

prokuratori!., k on ieczna jest zgoda oskarżon ego. żoną przez siebie lub przez swego obroń c ę; prawo

Art. 385§ 1. Powód cywilny mo że założyć re wizję

tylko wtedy, gdy oskarzyciel lub oskarżony zap owiedział założenie r ,e wizji.

§ 2Jeż eli osk a rżyciel lub oska rżony, który zapowiedz~ał rewizję, nie wniósł jej wywodu lub rewizję

cofn ął , sąd pozostawia b ez rożp oznania r ew izj ę powoda cywiln ego i zwra,c a mu wniesioną z tytułu rewizji opł a tę.

Art. 38G. PowódcywHny, któremu nie służy prawo

rewizji z przyczyn, wskazanych wart. 385, m oże wytoczyć sprawę przed sądem cywilny m roszczenie, k tórego mu w postępowaniu karnym nie zasądzono. ° ~~~~_ 1J"st~w Nr 3:...:3~____________ -

Art. 387Poz. 243

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.