Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego

Czego dotyczy ten akt?

Niniejsze rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 1930 roku ustanawia Kodeks Postępowania Cywilnego, który reguluje właściwość sądów powszechnych i postępowanie przed nimi w sprawach cywilnych. Określa zasady rozstrzygania sporów o prawa prywatne oraz zasady ustalania właściwości sądów.

Kogo dotyczy: Każdego, kto poszukuje ochrony sądowej w Polsce; Obywateli polskich i cudzoziemców w sprawach cywilnych, jeśli mają majątek lub przedmiot sporu w Polsce, lub gdy spadek otwarty jest w Polsce, albo zobowiązania powstały lub mają być wykonane w Polsce.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo procesowe
Artykuły
466
Orzeczenia sądów
2
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Właściwość sądów powszechnych w sprawach cywilnych.
  • Postępowanie przed sądami powszechnymi w sprawach cywilnych.
  • Rozstrzyganie sporów o prawa prywatne.
  • Zasady ustalania wartości przedmiotu sporu.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Każdego, kto poszukuje ochrony sądowej w Polsce.
  • Obywateli polskich i cudzoziemców w sprawach cywilnych, jeśli mają majątek lub przedmiot sporu w Polsce, lub gdy spadek otwarty jest w Polsce, albo zobowiązania powstały lub mają być wykonane w Polsce.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Sądy powszechne rozstrzygają spory o prawa prywatne, chyba że ustawy szczególne przekazują je innym sądom lub władzom.
  • Każdy może poszukiwać ochrony sądowej, gdy jego prawo zostało naruszone, lub gdy ma interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa, aby zapobiec naruszeniu.
  • Wartość przedmiotu sporu w sprawach majątkowych decyduje o właściwości sądu (np. sądy grodzkie do 1000 złotych, sędziowie pokoju do 300 złotych).
  • Niektóre osoby, jak przedstawiciele dyplomatyczni, nie mogą być pozywani przed sąd, chyba że dobrowolnie się poddadzą, w sprawach dotyczących ich przedsiębiorstw w Polsce, lub nieruchomości w Polsce (z wyjątkiem czynszu za pomieszczenia).

Orzecznictwo do tego przepisu

2
Orzeczenie, sygn. akt I ACa 228/22
§/Art. 1930/651
Orzeczenie, sygn. akt III Ca 317/14
§/Art. 1930/651

Prawo procesowe

8
PL:legislativa:DU/2026/672
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania środków…
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 5 czerwca 2026 r. w sprawie postępowania w zakresie obejmowania…
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3…
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy… – tekst jednolity 2024
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii – tekst jednolity 2019

Prawo procesowe

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (466)
  1. Art. 1
  2. Art. 2
  3. Art. 3
  4. Art. 4
  5. Art. 5
  6. § 2
  7. Art. 6
  8. Art. 7
  9. Art. 8
  10. Art. 9
  11. Art. 10
  12. Art. 11
  13. § 1
  14. § 3
  15. Art. 12
  16. Art. 13
  17. Art. 14
  18. Art. 15
  19. Art. 16
  20. Art. 17
  21. Art. 18
  22. Art. 20
  23. Art. 21
  24. Art. 22
  25. § 4
  26. Art. 24
  27. Art. 25
  28. Art. 26
  29. Art. 27
  30. Art. 28
  31. Art. 29
  32. Art. 30
  33. Art. 31
  34. Art. 32
  35. Art. 33
  36. Art. 34
  37. Art. 35
  38. Art. 36
  39. Art. 37
  40. Art. 38
  41. Art. 39
  42. Art. 40
  43. Art. 41
  44. Art. 42
  45. Art. 43
  46. Art. 46
  47. Art. 47
  48. Art. 49
  49. Art. 50
  50. Art. 52
  51. Art. 45
  52. Art. 54
  53. Art. 55
  54. Art. 60
  55. Art. 61
  56. Art. 62
  57. Art. 63
  58. Art. 65
  59. Art. 57
  60. Art. 58
  61. Art. 68
  62. Art. 59
  63. Art. 56
  64. Art. 69
  65. Art. 70
  66. Art. 71
  67. Art. 72
  68. Art. 73
  69. Art. 75
  70. Art. 76
  71. Art. 77
  72. Art. 78
  73. Art. 79
  74. Art. 80
  75. Art. 81
  76. Art. 82
  77. Art. 83
  78. Art. 84
  79. Art. 85
  80. Art. 86
  81. Art. 87
  82. Art. 88
  83. Art. 89
  84. Art. 90
  85. Art. 91
  86. Art. 93
  87. Art. 99
  88. Art. 102
  89. Art. 103
  90. Art. 104
  91. Art. 105
  92. Art. 106
  93. Art. 107
  94. Art 108
  95. Art. 109
  96. Art. 111
  97. Art. 112
  98. Art. 113
  99. Art. 114
  100. Art. 115
  101. Art. 116
  102. Art. 117
  103. Art. 118
  104. Art. 119
  105. Art. 120
  106. Art. 121
  107. Art. 122
  108. Art. 124
  109. Art. 125
  110. Art. 129
  111. Art. 130
  112. Art. 131
  113. Art. 138
  114. Art. 132
  115. Art. 140
  116. Art. 133
  117. Art. 141
  118. Art. 135
  119. Art. 142
  120. Art. 137
  121. Art. 136
  122. Art. 143
  123. Art. 144
  124. Art. 146
  125. Art. 147
  126. §2
  127. Art. 149
  128. Art. 145
  129. Art. 150
  130. Art. 151
  131. Art. 152
  132. Art 153
  133. Art. 154
  134. Art. 155
  135. Art. 156
  136. Art. 157
  137. § 5
  138. Art. 158
  139. Art. 159
  140. Art. 160
  141. Art. 162
  142. Art. 163
  143. Art. 164
  144. Art. 165
  145. Art. 166
  146. Art. 167
  147. Art. 168
  148. Art. 169
  149. Art. 170
  150. Art. 171
  151. Art. 172
  152. Art. 173
  153. Art. 174
  154. Art. 175
  155. Art. 176
  156. Art. 177
  157. Art. 178
  158. Art. 179
  159. Art. 180
  160. Art. 181
  161. Art. 182
  162. Art. 183
  163. Art. 184
  164. Art. 185
  165. Art. 186
  166. Art. 187
  167. Art. 188
  168. Art. 189
  169. Art. 190
  170. Art. 191
  171. Art. 192
  172. Art. 193
  173. Art. 194
  174. Art. 195
  175. Art. 196
  176. Art. 197
  177. Art. 198
  178. Art. 199
  179. Art. 200
  180. Art. 201
  181. Art. 202
  182. Art. 203
  183. Art. 204
  184. Art. 205
  185. Art. 206
  186. Art. 207
  187. Art. 208
  188. Art. 209
  189. Art. 210
  190. Art. 211
  191. Art. 212
  192. Art. 213
  193. Art. 214
  194. Art. 215
  195. Art. 216
  196. Art. 217
  197. Art. 218
  198. Art. 219
  199. Art. 220
  200. Art. 221
  201. Art. 222
  202. Art. 223
  203. Art. 224
  204. Art. 225
  205. Art. 228
  206. Art. 229
  207. Art. 232
  208. Art. 233
  209. Art. 234
  210. Art. 235
  211. Art. 236
  212. Art. 237
  213. Art. 238
  214. Art. 239
  215. Art. 247
  216. Art. 248
  217. Art. 249
  218. Art. 240
  219. Art. 241
  220. Art. 242
  221. Art. 243
  222. Art. 244
  223. Art. 246
  224. Art. 250
  225. Art. 251
  226. Art. 252
  227. Art. 253
  228. Art. 254
  229. Art. 257
  230. Art. 258
  231. Art. 259
  232. Art. 260
  233. Art. 261
  234. Art. 263
  235. Art. 264
  236. Art. 265
  237. Art. 266
  238. Art. 267
  239. Art. 268
  240. Art. 269
  241. Art. 270
  242. Art. 272
  243. Art. 273
  244. Art. 274
  245. Art. 275
  246. Art. 276
  247. Art. 277
  248. Art. 278
  249. Art. 279
  250. Art. 280
  251. Art. 281
  252. Art. 282
  253. Art. 283
  254. Art. 284
  255. Art. 285
  256. Art. 286
  257. Art. 287
  258. Art. 288
  259. Art. 289
  260. Art. 290
  261. Art. 291
  262. Art. 292
  263. Art. 293
  264. Art. 294
  265. Art. 295
  266. Art. 296
  267. Art. 297
  268. Art. 299
  269. Art. 298
  270. Art. 300
  271. Art. 301
  272. Art. 303
  273. Art. 304
  274. Art. 305
  275. Art. 306
  276. Art. 302
  277. Art. 307
  278. Art. 308
  279. Art. 309
  280. Art. 310
  281. Art. 311
  282. Art. 312
  283. Art. 313
  284. Art. 314
  285. Art. 315
  286. Art. 316
  287. Art. 317
  288. Art. 318
  289. Art. 319
  290. Art. 320
  291. Art. 321
  292. Art. 322
  293. Art. 324
  294. Art. 325
  295. Art. 326
  296. Art. 327
  297. Art. 328
  298. Art. 329
  299. Art. 330
  300. Art. 331
  301. Art. 332
  302. Art. 333
  303. Art. 335
  304. Art. 336
  305. Art. 337
  306. Art. 338
  307. Art. 339
  308. Art. 340
  309. Art. 341
  310. Art. 343
  311. Art. 344
  312. Art. 345
  313. Art. 347
  314. Art. 346
  315. Art. 348
  316. Art. 349
  317. Art. 350
  318. Art. 351
  319. Art. 352
  320. Art. 354
  321. Art. 355
  322. Art. 356
  323. Art. 357
  324. Art. 358
  325. Art. 359
  326. Art. 360
  327. Art. 361
  328. Art. 362
  329. Art. 363
  330. Art. 364
  331. Art. 365
  332. Art. 366
  333. Art. 368
  334. Art. 369
  335. Art. 370
  336. Art. 371
  337. Art. 372
  338. Art. 373
  339. Art. 374
  340. Art. 375
  341. Art. 376
  342. Art. 377
  343. Art. 378
  344. Art. 380
  345. Art. 381
  346. Art. 382
  347. Art. 383
  348. Art. 384
  349. Art. 385
  350. Art. 386
  351. Art. 387
  352. Art. 388
  353. Art. 389
  354. Art. 390
  355. Art. 391
  356. Art. 392
  357. Art. 393
  358. Art. 394
  359. Art. 395
  360. Art. 396
  361. Art. 397
  362. Art. 398
  363. Art. 399
  364. Art. 400
  365. Art. 401
  366. Art. 492
  367. Art. 403
  368. Art. 4115
  369. Art. 4116
  370. Art. 407
  371. Art. 408
  372. Art. 409
  373. Art. 410
  374. Art. 411
  375. Art. 412
  376. Art. 414
  377. Art. 415
  378. Art. 416
  379. Art. 421
  380. Art. 422
  381. Art. 424
  382. Art. 425
  383. Art. 418
  384. Art. 419
  385. Art. 420
  386. Art. 426
  387. Art.427
  388. Art. 428
  389. Art. 429
  390. Art. 430
  391. Art. 431
  392. Art. 432
  393. Art. 433
  394. Art. 434
  395. Art. 435
  396. Art. 436
  397. Art. 437
  398. Art. 438
  399. Art. 439
  400. Art. 440
  401. Art. 441
  402. Art. 442
  403. Art. 443
  404. Art. 444
  405. Art. 445
  406. Art. 447
  407. Art. 448
  408. Art. 449
  409. Art. 450
  410. Art. 451
  411. Art. 452
  412. Art. 453
  413. Art. 454
  414. Art. 456
  415. Art. 457
  416. Art. 458
  417. Art. 459
  418. Art. 460
  419. Art. 461
  420. Art. 462
  421. Art. 463
  422. Art. 464
  423. Art. 465
  424. Art. 466
  425. Art. 467
  426. Art. 468
  427. Art. 469
  428. Art. 470
  429. Art. 471
  430. Art. 472
  431. Art. 473
  432. Art. 474
  433. Art. 475
  434. Art. 476
  435. Art. 417
  436. Art. 478
  437. Art. 479
  438. Art. 480
  439. Art. 481
  440. Art. 482
  441. Art. 483
  442. Art. 484
  443. Art. 487
  444. Art. 489
  445. Art. 490
  446. Art. 491
  447. Art. 493
  448. Art. 494
  449. Art. 495
  450. Art. 496
  451. Art. 499
  452. Art. 500
  453. Art. 502
  454. Art. 503
  455. Art. 504
  456. Art. 505
  457. Art. 506
  458. Art. 507
  459. Art. 508
  460. Art. 509
  461. Art. 510
  462. Art. 511
  463. Art. 512
  464. Art. 514
  465. Art. 513
  466. Art. 515

~ 3 grudnia \t ·ł1NIKBSJ .

RZECZYPOSPOLITEJ · POLSKIEJ NQ 83.

Rok 1930.

T R E Ś Ć:

ROZPORZI\DZENIl\ PREZYDENTl\ RZECZYPOSPOLITEJ:

Poz.: 651-z dnia 29 listopada 1930 r. Kodeks Postępowania Cywilnego

•• • • • • • • 652-zdnia 29 listopada 1930 r. PrzepIsy wprowadzające Kodeks Postępowania Cywilnego 651. • ROZPORZĄDZENIE .

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ 'z dnia 29 :JiJs,t oipada1930 r.

Kodeks Postępowania Cywilhego.

Na podstawie art. 44 ust. 5 Konstytucji post:anaWliam co na.<stępl1lie:

TYTUŁ WSTĘPNY.

Przepisy ogólne.

Art. 1Kodeks postępowania cywilnego normuje właściwość sądów powszechnych i postępowa­

nie przed temi sądami w sprawach cywilnych, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

Art. 2Sądy p~wszechne rozstrzygają spory

o prawa 'prywatne, chyba że spory te z mocy ustaw szcze'gólnych są przekazane innym sądom lub wła­ dzom.

Art. 3Każdy może poszukiwać ochrony są­

dowej nieŁyliko wówczas, gdy jego prawo ·zosŁało narUSlZone, ale ,j wtedy, gdy, zapoh;egając naruszellliu swego prawa, ma mnteres prawny w ustale.niu 'Sit 0sunku pra,w nego IUJb w ustaleniu prawa.

Art. 4Każdy przebywający w Polsce . może

być pozwany przed sąd. Z pośród osób, przebywają­ cych w,innem państwie, obywatele polscy mogą być pozwam ip1"zed są,d o prawa stanu, o roszczenia zaś majątkowe zarówno obywatele, jak cudzoziemcy, jeżeli w Polsce znajduje się ich majątek lub przedmiot sporu, a także, gdy chodzi o spadek otwarty w Polsce lub o zobowiązania, które na jej obszarze powstały lub ma:ją być wykonane.

Art. 5§ 1. Pod warunkiem~zajemności nie

mogą oye pozyv.-ani przed sąd:

1)uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych;
2)personel dyplomatyczny przedstawicielstwa;
•• •
•• 1079 1111
3)członkowie rodzin osób wymienionych pod liczbami 1) i 2);
4)personel kancelaryjny przedstawicielstwa;

5} służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo tego samego, co oni, państwa;

6)inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych.

§ 2Jednak osoby wyżej wymienione podlegają sądowi

1)jeżeli poddadzą mu się dobrowolnie; sprawacih, dotyczących icll przedsię­ biorstw, znajdujących się w Polsce;
3)w sprawach o prawa, dotyczące nieruchomości znajdujących się w Polsce, z wyjątkiem spraw o czynsz za pomieszczenia o przeznaczeniu urzędo· wem lub nawet prywatnem.

Art. 6Powództwo o roszczenie. wynikające

z ,Przestępstwa, m.oże być wytoczone przed sąd cyWIlny albo, zgodme z przepIsami kodeksu postępo­ wania karnego, prfed sąd karny.

Art. 7Ustalenia prawomocnego wyroku karnego co do spełnieuia lub niespełnienia przestęp- '

stwa obowiązują sąd cywilny, o ile w postępowaniu przed tym sądem nie zostały obalone.

Art. 8Sprawy cywilne mogą być rozstrzygane także przez sądy polubowne na zasadach

, określonych w niniejszym kodeksie. •

2)w KSIĘGA PIERWSZA.

Sąd.

D z i a ł I.

Właściwość sądu. . Rozdział I.

Właściwość rzeczowa.

Oddział I.

Podstawy właściwości.

Art. 9Sprawy cywilne rozpoznają w pierwszej instancji

Dziennik Ustaw. Po~. 651.

1080 sądy ~rodzkie oraz sędziowie pokoju i sądy okręgowe.

Art. 10Do wła&c.iwości sądów grodzkich na-

leżą:

1)sprawy majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie przenosi tysiąca złotych;
2)sprawy działowe, jeżeli wartość przedmiotu działu nie przekracza pięćdziesięciu tysięcy złotych;

3; bez wZlg'; ,ędu na warto~c przedmiotu Eiporu :

a)sprawy o ojcostwo nieś!ubne, jak również o rosżczenia maj <\ tkowe, pozostające w zwi ązku z ojcostwem :n:i eśluhnem;
b)sprawy o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy ' najmu, o roszczenia pieniężne z n,ajmu wY!lJi;kające oraz spra wy o wydanie lub odebranie przedmiotu najmu i o zatrzymanie rzeczy, wn iesionych przez lokatora do przedmiotu najmu;
c)sprawy o ochronę zakłóconego ll.Jb przywrócenie utracone!!o posiadania.

Art. 11

§ 1Z pośród spraw, należących do

właściwQści sądów grodzkich. sęJ ~ ia pokoju rozpoznaje sprawy majątkowe m ! ędzv osobami maiC\cemi zamieszkanie lub siedlibę w ie~o okręgu. jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przenosi trzystu złotych, z wyjątkiem spraw:

l)w których wartość rlie wpływa na właści­ wość sądu:
2)z weksli, czeków. akcvi, ob1i~acvi. listów zastawnych,dowcidów składowych i tym podobnych papierów wartościowych;
3)O prawa r'zeCZOW0 na Aieruchomościach i prawa do nieruchomości:
4)w których DQZWany j est Skarb Państwa lub inna osoba prawna prawa publicznego .

§ 2Sprawy, przewidziane w artykule niniejszym, mo~ą wytaczać Drzed sędzią pokoju przeciwko pozwanym, maja cvm zami eszkanie lub siedzibę

w ieRo okręgl.J, równięż powodQwie z poza jego okręgu.

§ 3przed sę(;h:ią pol<oiu strony mo~ą zą­

wrzeć ul!odę w sprawach ma ja lkowych. ie~eli war. tość przedmiotu snoru nie przęnosi t ysi ,lC;: a złotych.

Przedmiot em ugod'y nie mOQ q być jednak prawa rZeczowe na nieruchomościach lub prawa do nieruchomości oraz takie prawa. do Idórych powsta nia ustawa wymaga formy aktu notarjalnego lub sądo­ W11:20.

Art. 12§ 1. Powództwo, wytoczonę przed

g:rodzki w sprawie . należ o c e j do sędz i e<J,o pokoju, sąd grodzki prz e każe sędziemu pokoju przed pierwszem posiedzeniem sądowem .

§ 2Niema środka odwobwczeó,o od orzeczenia sądu ~r!Jdzkie~o z tej .przyczvny, że sprawa

należy do rozpoznania sędziego pokoju. sąd

Art. 13§ 1. Do właściw o ś<;i s ą dów okręgo­

wych nal e ża sprawy, dla których nie są właściwe sądy g:rodzkie.

§ 2Bez wz tfl ę du na wartość przedmiotu

sporu należą do właściwos,<;i s ądów okręgowych sprawy następujące:

Nr. 83.

1)sprawy o prawa niem<1jątkowe i łącznie z niemi poszukiwane roszczenia majątkowej
2)sprawy o wynagrodzenie szkody, jaką: wyr~ądz i łv obywatelowi organy wł::dzy państwowej lub s amorządow e j przez działalność urzędową, niezgodną z prawem lub obowi ą zkami służby;
3)sprawy ze stosunków, dotyczących ochrony prawa a u tor s,k ~ e g oj
4)sprawy ze stosunków , dotyczących używa­ nia firmy lub nabycia praedsi ę b : orstwa handlowe~oi
5)sprawy między zare j e s trowaną spół,ką handlową , a iej uczestnikami. zarzą d cami lub innemi organami; między samymi uczestnikami w tym ich charakterze oraz mi ędzy nimi a zarządcami lub likwidatorami; \
6)sprawy z czynności giełdowych; z ochrony patentów, wzorów i znaków towarowych; z q;ynów nieuczciwei konkurencji; wr eszcie ze stosunku ubezpiec.~enia, z wyjątkiem sporów o zapłatę premji,

Art. 14§ 1. Z posród spraw, . należących do

właściwości sądów okręgowych, sąd okrę~owy, w którym jest utworzony wydział handlowy, rozpoznaje w tvm wydziale Sf' rawy wvm:enione wartykule poprzedza j ą~ym pod liczbami 4 - 6, ja)w też sprawy z czynuo ś ci, mający<;h charakter handlowy dla obu stron.

§ 2Jeżeli spór wynikł z czynności, która

tylko po stronie pozwane!.!o jest handlowa, wniesienie sprawy przed wydział handlowy zale~y od uznania powoda. .

O d d z i a ł 2.

Wartość p ...zedmiotu sporu.

Art. 15§ 1. W spraw;Łch o roszczenie pieniężne , zgłoszone choćby wz amian innego przedmio

tu. podana kwota pieniężna stanowi warto&ć pr~ed­ mio tu sporu.

§ 2W innych sprawach majątkowych pQ.wód obowiązany jest ozn a czyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu z uwzględnieniem

przepisów, z:lwartych w artykułach poniższych ..

Art. 16Do wartości przedmiotu sp'o ru nie

wlicza się odsetek. pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.

Art. 17Jeżeli pozew obejmuje kilka J;O~

szc~eń . należy zliczyć razem ich warlość.

Art. 18W sprawa ch o prawo do świadczeń

powtarz ających się wartość przedmiotu sporu $tanowi: przy świadczeniach, nieograniczonych co do C2!a. su lub dOżywotnich . suma świadczeń za lal dziesięć,. a przy świadczeniach ograniczonych co do da$.1.l-, suma świadczeń za cały czas ich trwania. lecz niewięcej niż za la t dziesięć; przy świadczeniach wszakże należnych z tytułu obowiązków rodzinnych. nie wyłączaiac stosunków nieślubnych, su,ma świad­ czeń za jeden rok..

Art" 19. W sprawach o istnienie . unieważnie­ nie albo rozwiazanie umowy najmu lub dzierżawy, o wydan-ie lub odebranię przedmao-tu nąjmu lub dzierżawy. wartość przedmiolll sporu stanowi suma czynszu za jed,en rok, chyba Że cbodz~ Q kl:óŁszy czas sporny.

Nr. 83.

Art. 201081

Dziennik Ustaw. Poz 651.

W sprawach o zabezpieczenie lub o prawo zastawu albo hipotekę, wartość przedmiotu sporu stanowi wysokość wierzytelności. Jeżeli przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą wartość niż wierzytelnośc, rozstrzyga wartosć mniejsza.

Art. 21W sprawach działowych wartość

przedmiotu dziatu stanowi o wartości przedmiotu sporu.

Art. 22~i 1. Sąd w razie wątpliwości może

sprawdzić wartość przedmiotu sporu, oznaczoną przez powoda i w tym celu mocen jest zarządzić dochodzenie. .

§ 2Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedvnie na zarzut pozwanego. zgłoszony

przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

§ 3Do koszlów sprawdzenia slosują się

przepisy o kosztach procesu.

§ 4Od orzeczenia co do wartości przedmiotu sporu niema środka odwoławczego

§ 1Jeżeli sąd, w wyniku sprawdzetLia wartości przedmio,t u sporu, uZl!la si,ę n; ewłasd­

wym, na wniosek powoda przekaże sprawę sądowi przezeń wskazanemu, chyba że sąd ten jest oczywiArt. 23. ście niewłaściwy.

§ 2Od postanowień

w tych przedmiotach niema zażalenie ..

§ 3Sąd , do którego skierowano pozew, nie

bada ponownie wartości przedmiotu sporu.

R o z d z i a ł II.

Właściwość miejscowa.

Oddział Wlaściwość 1. ogólna.

Art. 24§ 1. Powództwo wytacza się przed

pierwszej in$tancji. w którego okręgu pozwany ma zamieszkanie. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w kt'Jrej pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu.

§ 2Jeż ,~1i pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo

według klóregc,kolwtiek z tych miejsc. sąd

Art. 25Gdy pozwany nie ma mieisca zamieszkania, powództwo wytacza się według miejsca jego pobytu w Polsce; gdy to miejsce nie jest

znane, powództwo wytacza się według ostatniego miejsca zamies:!kania pozwanego w Polsce.

Art. 26Powództwo przeciwko funkcjonariuszowi państwowemu cywlnemu albo przeciwko wojskowemu, maiącym sciedzóbę zagran:cą, wytacza się

według miejsca ostatniego zamieszkania w Polsce, a w braku tak lego miejsca - przed sąd w Warszawie.

Art. 27Powództwo przE'c;wko meżatce . nierozł~czonej sądownie, wytacza się przed ~ąd właści­

wy dla męża.

Art. 28Powództwo przeciwko dzieciom, aż

do uzy:;kania przez nie zdolności procesowej wytacza s : ę prz ed ~ą:l wła ś c : wy dla ojca, matki lub opiekuna, w zaie:żności od tego, pod czyją władzą dziecko pozostaje.

Art. 29Powództwo:z tytułu roszczeń przeciwko osob ie zma.rłej , wytacza się, dopóki dziedzice

spadku prawnie nie obięli, przed sąd, ktory był dla niej właściwy W chwili śmierci.

Art. 30§ 1. Powództwo przeciwko. Skarbowi Paootwa wytacza się weaług siedz iby utzędu

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, powołanego do zastępstwa Skarbu przed sądem.

§ 2Według tej siedziby wytacza się też powódzhyo przeciwko ' przeds i ębiorstwom państwo­

wym, które zastępuje Prokuratorja Generalna.

Art. 31

Powództwo przeciwko spółce handlowej, stowarzvszeniu, gwarectwu, zakładowi, związkowi komunalnemu. kościołowi, fundacji lub innemu podmiotowi, nie będącemu osobą fizyczną, wytacza s :ę według miej sca ich siedziby; S . ed.l ;bą w braku innych danych, jest miejscowość, w której znajduje się, zarząd.

O d d z i a ł 2.

Właściwość pn.ernicDDL

Art. 32Powództwo w sprawach, objętych

przepisami oddziału niniejszego, wytaczać mO,żna bądź według przep is ów o właściwości ogólnej bądź przed sąd, oznaczony w przepisach- następujących.

Art. 33

Powództwo przec-1 wko mężatce, stale przebywajCl,cej poza miejscem 7:amieszkania męża, wytoczyć można przed sąd miejsca jej pobytu. °

Art. 34§ 1. Powództwo

roszczenie mająt­ kowe wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu znajduje się organ pozwanego, powołany do sprawowania jego interesów, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z czynnościami sprawowania interesów przez tenże o:-~an.

§ 2

Powództwo O roszczenie majątkowe, dotyczące przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego gospodarstwa ro};,ego lub leśnego albo kopalni, wyloczyć można przed sąd, w którego okręgu znajduje się prze dsi,ęb-.io I1Stwo, gospodar.:;two lub ko'pal,nia.

§ 3Przepisy tego artykułu nie odnoszą się

do spraw przeciwko Skarbowi Państwa i przeciwko przedsiębiorstwom państwowym, które zastępuje Prokuratoria Generalna.

Art. 35§ l. Powództwo o ustalen.ie istn.ieni·a

umowy, o wykonanie. rozwiązanie lub unieważnie­ nie umowy, jako też o odszkodowanie z powodu jej niewykonania lub nienależvtego wykonania, wytoczyć można przed sąd miejsca wykonania umowy.

§ 2M,ie j,s ce wY'kon.ania urnowy naJeży stWlierdZlić do,ku.mentem, dołączonym do pozwu

Art. 36Powództwo o roszczE'nie z Czynu

niedozwolo:1 ego wytoczyć motna przed sąd, w którego okręgu czyn został soełniony.

Art. 37Powództwo o zapłatę należności za

prowadze:1ie sprawy pełnomocnik procesowy wytoczyć może przed sąd miejsca, gdzie sprawę prowadził.

Art. 38Powództwo o roszczenie majątkowe

przeciwko osobie, która w Polsce ni", ma zamiesz~a­ Ola albo siedz.by, wytoczyć można przed sąd, w któ- ~ '.l. .., ' 1082 DzienIlik Ustaw .. Poz. 651. . rego okręgu znaiduje się przedmiot sporu lub mają­ tek teij o.soby. JeżeLi majątkiem ięst wierzytelność, właściwy jest sąd, w którego okręgu ma zamieszkanie dłużnik pozwanego, a gdy wierzytelność jest zabezpieczona na rzeczy, sąd miejsca, gdzie rzecz się znajduje. '. ,

Art. 39Powództwo ze stosunku najmu lub

dzierżawy nieruchomości wytoczyć można ·przed sąd miejsca położenia nieruchomości.

O d d z i a ł 3.

Właściwość wyłączna.

Art. 40

§ t. Powództwo o prawo rzeczowe, nieruchomości, o zwolnienie od tego prawa, o rozgraniczenie, o ochronę zakłóconego lub przywrócenie utraconego po~iadania nieruchomości, o dział nieruchomości, jako też o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, wytoczyć należy wyłącznie przed sąd miejsca poło.żenia nieruchomości.

Gdy chodztt osłużebno·ść lub " Qięża,rgruntowy, właści­ wość oznacza śię według położenianierlichomośc( obciążonej. . . .' . ' _

§ 2Właściwość według położenia nieruchQmości pozostaje, chociażby z roszczeniem przeciwko

pozwanemu o prawo rzeczowe lub o zwolnienie od tego prawa połączone było roszczenie . osobiste o świadczenie lub o zwolnienie od długu, 2;wiązane­ go z prawem rzeczowem.

Art. 41§ t. Powództwo o prawo do spadku

jCliko teź o roszozeIllia z rozporzą,dzeń na przypadek śmierci, należy wytoczyć, dopóki dziedzice prawnie nie objęJ,i spadku, wyłącznd:e wedługmiejscaotwar­ cia spadku.

§ 2Powództwo o działy spadkowe wytoczyć

należy wyłącznie według miejsca otwarcia spadku.

§ 3Przepisy te obowiązują również, jeżeli

powództwo dotyczy nieruchomości spadkowej . .

Art. 42Powództwo ze stosunku spółki 'bądź

innego zwiazku wytoczyć należy wyłącZnie " według miejsca siedziby spółki, bądź związku. ' . . .

Da

Art. 43

Powództwo ze stosunku qtałień.stwa, jeżeli przynajmniej jedna ze stron ma obywatelstwo Nr. 83 .

§ 2Gdy jednak między współpozwanymi są

dłużnicy główni i uboczni. powództwo wytacza się przed sąd właściwy dla któregolwiwiek z dłużników .' . głównych .

Art. 46§ 1. Powództwo przeciwko zobowią­

zanemu ż wekslu lub czeku wytoczyć można bądź przed sąd 'właściwy według przepisów o właściwOści ogólnej, bądź przed sąd miejsca płatności. .

§ 2KilLku .zo.bowią<zanych z we·kslu lub cz,e ku

można łącznie zapozwać bądż przed są,d miejsca płatności, bądź według przepisów o właściwości ogólnej ·dla rukcerpifanta albo wystawlc y rwe1kslu własnego ~ub czeku. .

Art. 47· · J.eżeli w mie'jscu, według którego

oznac'z a się właściwość "'ądu, jest kilka sądów gr"odlzkich, a na podstawie prz,erpisów o·właściwości miejscowej nie da się u~talić właściwości jednego z nich, natenczas wybór między temi sądami należy ,do powoda. '· . ' .

Art. 4ą. ' J eż~li właściwość sądu oznacza si.ę według mi,efs;C,a. 'gd:de zmijduje się nieruchomość lub inna. ~żecz, aizeczy ' te zna,jdują się w o.kręgu kilik u sądów, wybór międzyŁ,emi sądami należy : dopo­ woda.

Art. 49§ 1. Jeżeli sąd właściwy nie może

z powodu pr.zesZikodywykonać swego obowiązku, wówczas są,dbezpośred'oi,o nad nim przełóżony .wyznaczy na pOlsledze'n iu niejawnem inny sąd, pHed który należy wytoczyć powódz,two.

§ 2Od . w)'lznaczenia Isądu niema ś'rodkci. od

woławczego.

Art. 50J~ż·eHw myśl przepisów kod,e.ksu nie

mO'żna na podstawie ok o,licz,noś ci sprawy ustalić . właściwoscimLej.scowej, wówczas na wnios.eik s-trony, Sąd Najwyiszy na posiedzeniu ni'e jawnemoznaczy sClid, p11Zed Móry należy wytoczyć powództwo.

R o zd z i ał lIT.

Przepisy łączne o właściwości rzeczowej '. i miejscowej. .Art. 5.1. . Sąd właściwy w chwili wYloC,z.e nia powód'Z:twa -p;ó iostaje właści,wym aż do ukqńczlenia !P Gstępo,wania', choćby podsta:wy włó.~ci:woŚci 7.mi~niły się w iOI)'(u sprawy. ' ., polskie, wytoczyć należy według miejsca ostatniego wspólnego zatpieszkania w Polsce, gdy choć. , jedno z małżonków w tem miejscu stale przebywą; w bra~ ku zaŚ tych podstaw do zapozwani~ powództwOVfY~

Art. 52§ 1. Strony mogą umówić się na pi~mic

toczyć należy według miejsca pobytu strony pozwao poddanie sądowi pierw.szej ,instancji, k~óry w~dlt;g nej, a gdy niema i tej podstawy-- według miejsca ustawy nie jest włatciwy, sporu już wynikłe,go lub sporów, w przys.złości wyniknąć mogących zoznazamieszk.ania powoda. czo.nego · stosunku prawnego. Sąd l~n będzie wówArt. 44. Powództwo ze stosunku IlliędZy roez.as wyłącz.niewłaśCiiJwy, jeżeJ~ strony me postan'odzicami a dziećmi, wytoczyć należy wyłącznie wewiły inacze;j.Dokument, stwierdzający umowęowładług miejsca zamieszkania powoda, jeżeli choćby ściwość, ' należy dołączyć do pozwu.· ' , jedna ze stron ma obywatelstwo pol!!l<ie ijężeli .brak ,

§ 2Stronom nie wolno jednak zmienić ,Wła:­

podstaw do zapozwania według Q..rzepisów owłaści- . śdwMd wyłacz.nej ani rteż zmieruilć właśc.iwośd rźe­ wości ogólriej. czowej, z wyjątkiem po.ddanńa sądow~ Rrodzikdemu O d d z i a ł 4. spraw, które ze wz.g)lędu na wartość przedmiotu spoPrzepisy szczeg6lne. ru nale.żą do :są.du o,kręgowego. . .

Art. 45§ t. Jeżeli powództw() wytacza. się

łącznie przeciwko kilku 'osobom, dla których wmyśl przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, wybór między temi sądami należy do -powoda.

-Art.53~':: § 'L Spory o'Właśdwość między sąda­ mi równorz.ę-dnemi r01:.strzyga os1ateclz.ni.e . sąd w to~ ku. in.stanlC:yj bezpośrednio _przełoIżony n~ad sądem, który pierwszy wydał orżecolenie co do właś.c,iwo·ści.

1083 Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Nr. 83.

§ 2Orz.ec,zE:nie sądu wyższ,ego w prze.dmiode

właściwości 'wiąż ,~ sąd niższy, nawe,t należący do inne·g o Oikręgu.

§ 3Sąd wy:_:szy ,o'r zeka na posiedzeniu niejawnem, jednak może zażąldać od stron lub od władz

wyjaś.n,ień o:r az pr:;::eprowadz.ić potrzebne dochodzenie. . § 4 . . Od Ol'1zeczeni.a sądu wyżs,zego, rozstrzygająceg,o spór o właściwość między sądami, niema środka odwoławc2: ego.

D z i a ł II.

WyłączeJ?-ie sędziego.

Art. 54Sędzia jest wyłączony z mocy samej

ustawy:

1)'w sprawadl, w ,kitórych jest stroną, albo poZlostruje z ,jedną ze st,r on w takim stosunku prawnym, że wynrk sprawy oddziaływa na jeg'o p.rawa lub obowiązki;

2} w sprawach 's wego mał.żonka, krewnych lub powinOlwatyc·h w p'l'oste'j linji , krewnych bocznych aż do czwan:ego stopnia, powinowatych bocznyah do 's topnia dmg'i ego;

3)w spra'w ach ,osób, zwią;z. anych z -nim z tytułu przy,s posobienia, opieki lub kurateli;
4)w s'Prawach, w których był lub jest jes!zcze pełnomocn~k[em je dnej ze stron;
5)w sp'r awa ,;h, w któiych w instancji niżs'z'ej brał ' UJdział w w)1'daniu z.askarżonego orzle czenia, ja.k o też w sprawa,clh o ważność aktu prawnego, z j1ego udziałem zawarte.g o lub prz.ezeń rO'Z'Poznanego.

Art. 55§ 1. Niezależnie od przyczyn, wyroieni,o.nyoh w artykulE: poprz,edzającym, sąd wyłącza sę­

dz-iego na wniosek ;;,t rony, jeżeli pomi.ędzy sędzią a j'e dną ze stroil, ,je~ ustawowym zast.ępcą luh pełnomoc­ nikiem zachcidzi stosun.ek 'o sobisty t'e go rodzaju, że mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronnoścli sędzaego.

§ 2Jeż,eli pomimo to, strona przystąpiła do

roz:prawy, może żądać wyłączenia tyllko wtedy, gdy uprawdopodobni, i;e przyczyna wyląc,zenia ,d opiero późni,ej powstała ,t ub stała się jej znaną.

Art. 60od postanowien.ia, wyłącza iącego sę­

dziego, niema środka odwoławczego.

Art. 61Zgłaszającego w złej wierze \.".ni0sek

o wyłączenie ,sędziego, sąd, odrzuc[LJą·: wniosek. skaże n.a grzywnę do wysokości pięciuset złotycłl.

Art. 62Przepisy niniejs'zeg.J działu stosuje

się o·dpowiedni.o do wylącze~ia prolmratora oraz innych organów sądowych. W' niosE:~ O wyłączenie sąd przekazuje ich władzy przełożonej.

Od wyda. nych zarządzeń niema środka odwoławczego.

KSIĘGA DRUGA.

Proces.

Tytuł L Strony.

Dział L Zdol11)OŚĆ procesowa.

Art. 63§ 1. Zdolność prooesową bądź zupeł

ną bądź O'graniczo' uą posiada każdy stosownie do swej z,dolno.ści 'Zobowiązywania SIę prz'e z umowę .

§ 2Kto względem prze,dmioiu sporu może zo··

bow'ią7.ywać Isię prz.ez umowę nie inaczej jak w a,sy" s't encji osoby, dodanej mu w myśl przepisów prawa cywilnego, ten może działać 'w pro:cesie tylko w asy-' Sit e nClji taki'ej osoby. . Art. 64. Ustawo!wy zastępca ,s trony, nie mają­ ceJ lidolno'ści pro-cesow'e.j , powinien przy pie:r wszej c'zynn.oi ści procesowIej wykaz.ać swe upraw:n ieniei dotyczy to rlównież osoby asysŁujące:j w myśl artykułu poprzedz3Jjącego. .

Art. 65Są;d wka,żdym stanie :sprawy bierze

z UI'iZiędu po,d r·oZiwa.gę, czy nie zachodz:i brak zdoIllio'śd procesoweq, brak us,tawowego zastępstwa lub asys!te-najiallbo brak upoważdenia do prowadzenia sprawy. lub do podjęcia posz.czególnej czynności procesoweJ_ Ar.t: 66. § 1. Jeżeli bralki powyższedadZią się uZlulP'ełruc, Isąd wy,znaczy w tym celu odpowi.edni termin. . § .2. J?la zabezpieczenia wS1zakże praw osoby,

§ 1Wniosek o wyłącz'eni.e strona

lub ustnie do pwtokółu w <Są,dz,ie, ~I~. ffi3J)ące) z:d?l-?ości proce~owe,j, sąd możedopu­ w którym :sprawa się toczy, upraw.dopodobniając SC1C do ·czynn.OS1Cl procesoweJ stronę, zastępcę usta. wOiwe.g o lub osohęasystUJjącą nawet przed upływem prz:yc'z yny wyłączenia.

§ 2

Aż do rozs,trzygnięcia wniosku o wyłą­ wy~z~aczolli~go 'term~nu: Ważność dokonanej czynczenie sędz.ia mOlże spełniać tylko czynnuści n:e- nOSCl za:lezna będz.1e Jednak od uzupełnienia braIk ów w termin.ie CJierpi'l1ce ~włoM.

Art. 57Sędzia, który ma podstawę do wyłąArt. 67. J,e,żeH braki powyższe niledadzą się

czenia się, zawiadamia o ,t ern sąd li wshzymuje s.ię od uzupełnić lub w 'te'r mini,e wyznaczonym nie zostały udziału w sprawie. uzu'Pełn~one, sąd z,nliesie pos-tępowanie w tym zakresie, w ja:kim bra,k z,aclhodzi. .

Art. 58O wyłączeniu sędzie~o w sqdzie

grodzIk im rOlzstqy~:a sąd okr,ęgowy, o wyłą..:.zcniu

Art. 68§ 1. Strona, !podejmując niecierpiąc' ą

zwłoki c:zynność procesową [p rzed'wko ,s tronie, któz.aś sęci'Ziiego w ,in.nyc h sąd.a ch - sąd, w Móry,m s·p rad b d ra nie ma zdolnośd procesowej i nie ma iZastęp stwa ~:~~i!i!~~:Y~ ap~~YoJu S~ył~c~e~i: ~~~t;;~rifc:b; ustawowego lub asystencJi, może żą, dać od sądu, sędz-iów _ sąJd w to.k u ins-tanc"; pr'lzelo,żony.. w którym sprawa .się toczy, UJstanowieni,a dla tej J' strony kurarl:ora.

Art. 59Sąd może przeprowadzić uochodzc- /

§ 2Koszty, połąlClzone z UJStanowrien:iem

nie celem wyświetlenia okoliczności przytoczonych i z czynnośdarni .kuratora, pono,s i początkowo strowe wniosku o wyłącz,enie. lIla, nak!tórej wniols ek ,k urat.or z,osta1 ustanowiony.

Art. 56zgłasza na piśmie

1084 Dziennik Ustaw. poz, 651.

D z i a ł II.

Spółuczestnictwo w sporze.

Art. 69Kilka osób może w jednej ISprą.wie

występ olWać w ch ar a kter ze powodó w lub pozwanych, ież.eli przedmiot sporu stanowią:

1)prawa lub 'obow i ązki im wspól n e albo oparte na t e j samej ];.-Odstawie faktycznej i prawnej ;
2)r os zc zenia lub zobowiąz a nia jednego r·odzafu, oparte na jedna k owej podstaw ie faktycznej i pra,w ne;, je ż e li nadto wła ś ciwość s ą du uzasadniona jest dla każde go z p ozwanych wsobna, jako też ze wzg·1ęd'U na ogólną w a rtość .docho.dz onych . ro szczell.

Art. 70§ 1. Każdy ze spółuczestników sporu dZiiała w :il11.i eniu własn e m ; jego czynno.ści proc esowe nie m o,gą przynieść korzyści ani szkodzić

in nym s pó łuc z estn ik om.

§ 2W przypadkach jednak, gd y z i,s t o,t y spornego dos,unku prawne go lu b z przepisu ustawy wyrok dotyczyć m a ni2p odzieln :e wszystkich spół­

uczestn ików ( sp 6ł u c z estn idw :J j'c dnolite ), czynn ości pnGoesowe s półuczestn ików d ziała'jąc ych skut eczne są wohec n i e d zli a.łając y ch. Do za warc.ia ugo d y , zrzeczenia sii~ ~ uz nania potr zeba z,g ody wszyrs tkich spółuczestników .

§ 3JeżE·li w przyp adku spółuazeshnictwa j'ednolite,go oś wi adc zenia bk,tyczne spółuc.z esiników

p o zostają z ,so bą w sp.rzeczno Ślci, sąd ore eJii mo c i znaczenie Łych :oświadc zeń dla Uis,t alenia faktó·w.

Art. 71Każ dy ze spółuczestniikó.w sporu

ma prawo samodzielnie popierać s prawę. Na posiedzeni'a sądowe wzywa s i ę wszystkich tych sp ół ­ t.;. c ze Sltn,ilk ów, co ,do kt órych sprawa nie jes'i za,koń­ cz ona.

D z i a ł nI.

Interwencja główna i uboczna.

Art. 72Kto wystę puj e z ro szlc zeniem o r;zecz

lub prawo., o k tóre sprawa {oc,z y s~ę m :'ęd.zy innemi osobami, może aż do zamknięc.iJa rozprawy w drugiej ins.b ancji wytoczyć p owództwo O< t o r os zczeni'e przec1wko obu stronom priz.e d sąd pierwszej instancji, w k!tórym ,tOc.zy się lub toczyła sprawa (r:,u terwencja główna).

Art. 73Kto ma interes prawny w tern, aby

sprawa, t ocz<l!ca się m i ędzy innemi nsobami, 'zosta ła r oz.sŁrzygn:i, ęta na korzyść jedme·j z nich, może w ka~­ dym IsŁanie sprawy aż ,do zamkn ~ęc ia rozprawy wdrug:iej insta ncji p rzys1ąpić do tej sh·:ony (interwencja UJboczna).

Art. 74, § 1. Wst ąp i eui e swe ·do ,sprawy interwenjent uboczny powri n,ien z.gło,si ć w piśmie, w którem p oda, jaki ma inter'e s prawny w tern wstąpie­ niu i do której z,e stron p rzyst,ępuje. Pismo to n ależy doręczyć obu stronom. .

§ 2Inter wen,jent m oże z ws1:ą piienli em do sprawy połą.czyć dokonanie innej c zynnoś ci procesowej

Art. 75§ 1. Każda strona może 'z,gbsić opo,zycję p rrze c.irwrko WisŁą,pienriu Jnterwenjenta ubocznego, jednak nie późn i ej jak przy rozpoczę ciu najbliż­

sze j r oziprawy.

§ 2Sąd oddaii opo zycj ę po przeprowadzeniu

co ·do niCii r oztprawy, ,jeż e1i ril1iterwenje'tllt Uipr;awido- NF.83. podobni,że ma in>Łere.s prawny we w!Stąpieniu do sprawy. Od t ego post.anowienia ni ema śro:dka odwo- ławc zego.

§ 3

Opozycja nie wlS trzymu~ e biegu sprawy, a init erwen,jent m o że nadal dz i,ałać, dopó.k~ opozyc~a nie będzie prawomocnie uwzględniona .

Art. 76Interwenjent uboczny uprawn;iony

jest do w szystkich czy.nnośd p~oces owych, dolPugz.czalnych wedh"g :stanu ,s prawy; nie mOigą one jednak pozostawać w sprzle,czn o ści z czynnościami ł ośw~a.dC'zeniaillu strony, do kt.órerj ,~nterwenjent pr zystąp ilI.

Art. 77Interwenjentowli ubo'c znemu należy od!

chwili. je;go wstąpie nia do sprawy doręczać, ta.k jak stro nie, zawia,domienia o terrminaoh i posie,dzeni,a ch sądow)'lch, jako Łeż orzeczenia <s ądu .

Art. 78Jeżeli z isrŁoty spornego stosunku lUlb

z p nzepisu usta wy wyrok w sprawie .ma o·dnieść bezpośredni skutek prawny w sto/sunku między interwenjentem a przeciwnriikli em shony. do które~ riJnrŁer­ w enj-enŁ przys,tąpił, WÓWlCzas do jego stanowiska w pa:-ocesi,e maaą old lpowiednj'e Zl,lsrŁos.owanie pt1zepisy o spółu.czestniotwie je.dnoHtem.

Art. 79Za zgodą obu stron ~!nterwenient

uboczny może węjść na miejsce strony. do której prz)'lstąp~ł.

D zia ł IV.

Przypozwanie.

Art. 80§ 1. Dla iz achowania skutków prawnych w stosunku ,do osoby rŁrzecie.j strona może ją

za wiadomić o toC ZąlCwn się procesie i wezwać d,o wzuęcia 'w nim udziału.

§ 2W ,t)'lm cdu Sitrana wQosi do sC\ldu priJsmo

procesowe, obejmUlj ąice przyczynę wezwan;ia ~ s,t an sprawy. gi,SJffio todnręclza lSi'ę ,mezwłocZlll,ie OiSo,ooe trzeciej" kJtóra mO'że ligłos:ić swe przystąp~en,ie do SJtrony jark o interwetlijenrt uboczny.

D Z i a ł V.

WskCl1:anie poprz~dnika.

Art. 81J'eżeli w myśl przepisów .pra.Wil cywiJnego pozwany chce wskazać !Swego pOp'l'z:e,qnik a •

W którego imi,e ni ll posia.qa rzec;z lub praWO, hę, d'l!ce p rzedmiotem sporu, powi.nien to uczynić w piśmie procesowem wnie sionęm przed ro'z prawą.

Art. 82§ 1. Pismo, zawiera.jące Wls:kazanie

popTZednika, -cloręcz,a się temuż z jedno.czesnem wezwaniem go n a rozprawę.

§ 2J eżel1 ws.kazany pO'p11Zlednik nie przy:hę­

d~ie 'n a rozprawę lub na rozprawlje nie zło,ży ośwria,d­ czenia o rs wym stosunku do p nz,edmiotu spo.m albo zaprze'c zy okolicz:nościom, przy:toc·z onym przez po,- ' zwanego, pozwany mo·cen jesit uczynić zadość żąda­ niom zawadym w pOlZwie. Treść tego przepisu należy podać ws katzanemu poprzed.n:ilkowi w we'z waniu na rozprawę.

Art. 83Jeżeli poprzedniik uzna oświadczenie

p ozwanego za uzc:s,adnione, moźe za zgodą powoda ws,tąpić d o spraw y na miejs.c e p ozwanego, który wówClz:as będzie o/d UJdJziału w ,s prawie zwolniony.

Ilziennik Ustaw. Poz. 6tH.

Nr. 83.

Dział VI.

Zastępstwo strop przez pełQ.omol=pików.

Art. 84Strony i ich zastępcy uSltawowi mogą

dziaŁać przed sądem albo osohiścię, alho prZJez peł­ nomocników.

1Q85

3)do udzielenia dalsz,e,go pełnOlmocnictwa pro,e e,s owe:g o ald wa.katowii ,
4),da 'z awar,cia ugady, ;z:r:zeczeni.a się albo uznania, a ile czynnaści te nie .zost,ały wyląc,zane w samem pełnomocnictwie i
5)do adbioru kosztów procesu od shony przeciwne~.

Art. 85

Pełnomocnikąmi mogą hyć a~wo,kctci, a z pośród nieadwokatów tylko, SpÓhlc~~stn~~y sporu oraz osoby, StprawująJce zal'1ząd ma,jątku hl;p teresów stron, w,r e,siz de ich rodzic~, mał~onle,k, r,o '~ dzeńs,ilwo lub dzieci. m-

Art. 86§ 1. Zastęps,two stmn przez aąwolk ,a­

tów obow.iązuje ' w postępowaniu przzd Sądem Najwyższym, są:dami apelacyjnemi i \Sądami ok'ręgowe­ mi jako pierw:szą instanqjąi w 's prawach wszczętych ppze,d sądami gradzkiemi zas,tępstwo przez adwokatów obowiązuje, ,p o czyna~ąc ald załażenia środka odwoławczego ,do Sądu Najwyższego..

§ 2Obowiązlkawe zastępstwa adwa,kac,~.ie 11-le

ma zas,t asowania przed ,sę.dziąwyznac.zonym i sądem weZlwanym araz w sekretar;jade sądowym.

Art. 87Zastępstwo adwokąc,kienie obawią­

zuje nast·ęplłIjących osób, gdy działają C1.Y to ,jfl.lko strany, czy tei j,a ko ich zasJępcy: adwo,h,t,ów"s~­ dziów, prok'urątorów, profesorów i docent,ó w prą~ wa po~skich szkółalkademilck~ch, a,a.k równ:tei stałych url zędTIl~ków T,eferenclarslkich Prpku.:ra·tor,ii Gen~ra;lnej .i ma,jącydl IkW'alif, ~kacJe sę~b:iowskie lUlb adwokaClk<ie notarjuszów.

Art. 88Pełnomocnictwo moiŻe być albo procesowe, ICzy to ogólne, czy do prowadzenia paszcze~ólnych ,s praw, albo do niektórych tyLko , czynnaści

procesowyc,h.

Art. 89§ 1. Pełn,amocn~k obowiąz,any jeSlt

pr'zy pierwsz:eij swei IC'zynn,ośd proces,OIwejdo,łączyć do aklt .sprawy pełnamocnictwo z podpisem moco. dawcy, aLbo 'Wierzytelny odpis tegoż pełllO'lIlOcn~.c­ twa. Adwo,kat nlOlże sam uw~e.rzy'telnlić odpńls udzii'e · lonego mu pełnamocnictwa. Są;d może w raz:i~ wąt­ pl:iwaści za.żądać ,są;dOlwego lub notarUaJlnego uwielfZytelnien~a podpISU strony. § 2, W Ito1kuSlprąwy pełnomocn:iclwo Qlo~e być udzielane ustnie na pasiędz.eni'll sądu pr~,~~ oświad­ czenie, 'Wcią:gnięte do pratpkółu. .

Art. 90

Za stronę, Móra nie u.mie lub ,nie mapodpilsa~, padp:isz~ pełnomp'c1lJictwo O'lloha, pr'z ez nią upawążniona, z wyl1llienienieIJl pr~y'Ci':yny, d1a 'kt,611ej strana sama sJę .n ie podpisała. ' . że Slię

Art. 91§ 1. P,ełnomoenictwo p~o~e,sowe upawa:źnLa IZ samej ustawy

1),do Wiszystkic.hze Isprąwą łącząęycth się czynnaiŚ!ci pll"oceSQwY'cbi oPęim~e Qnot~~' powędz­ t'Wo wza,j:emne, s:kall"lgę o wznowienie pos,tęp()warua. i postępowanie, wywoł~n.e i1ęh lWllię s,i e !lJięm , jiłKo tez wniesieniem tpo'zwq irułerwencViinego :przęciwk<> mo,codawcYi
2)tdo WlsZte~kic,h czynności, dotyczących 'z abezpielc zenia i egzeikulCj~j

§ 2W sprawach z obowiązkowem zastęp­

stwem adwoka'c kiem pełno:macnictwo procesowe nie mOl że być ograniczone poza przypa.dkami, o·z,naczonemi w pkt. 4.

A.rt. 92. Strana ma pmwo sama - bez udz,iału pelnomocniika - 2aWl'IZeĆ ugodę, zrze.c .się swego raszczenia albo uznać żądanie prz:e c iwni,k a , cho.ciaż­ by nje wyłączyła <tych czynllości z zakresu pelna- \ mocniJctwa pra,cesawego.

Art. 93Co. Id o p e.łnomoc nidw,a , ahejmujące

go szer1szyzalkre.s, niż przew iIdziany dla pełnamoc­ nic~wa praoes<owęgo, ja~ również CO do pełnamac­ ą:ictwa ,d o pas!zpzegó.Iny;ch q!:ynna, śd procesowych, zakres ic,h, ,cząs ttrwani;:t i .s kut,ki a>ceniać nal~ży wedlług treści pelnamoc,n ic1wa oraz przepisów prawa prywa,t nego.

Ąrt. 94. Czynnaści procesowe pełnamocTliJka obowiązują mocodawcę w <toczą,cej .się sprawie, c:hyba że chadzi o plrzyznan~e lub ~nne aś'wiadc;;::e,p1e faktty>czne pełnomo.cni:k~, iktó;r e macodawca ijedno,c :~eś­ nie 'stawający niezwłocznie sprostował lub adwoł.ał. . A.rt. 95. § 1. W sprawach z obowiązkowem zastęps,twem ądwokackiem, odwałanie przez SitrOu,ę lub wyppwi<e,dze.nie przez ad:wOlkalta pełnorna.cnńcłwa Pfolc esowego u'Zys1kuje W stOtSunkll do prz.eciwni1ka ma,c pr,awną z chwillą, ,g dy tenże zastał zawiadamia'ny Iza pa,śrlednktwem sądu o ustanowieniu nowego a dWQlk alt a , W innych sprawach adw ołanie lub wypow~e,~enie pełnamocnictw.a adnasi skutek z chwilą zawia;dom~enia przeciwnilka owygaśni,ęciu pelnomacnie twa . .

§ 2

W raZli'e wypawiedzte nia pełtnamocnk~;wa, adwolkat ,je:srŁ obowń\ązany z,astępowaćtShonę jesz.c ze pnzez dwa tygadni,e. Każdy inny pełnamocu,i,k powi,nilen, mimo wypowiedzenia, prze:z ten sam ezas dJziałać z,a mocadaWtCę, jeżeli ta jle st kon~ecznedo uahronienia go od niekorzystnych skutków prawnych.

Ąrt. 96, W raZJie śmierci ,s hany lub utnty pil'Zez nią Z1doln:a,śd pracesawej pełnama,cnik procesawy 'działa docz,asu zawi'esz\e nia pastępawania.

Ąfł. 97. § 1. Po w/Iliesieniu pozwu, sąd lTwże dopuścić fymt<;'zaspwo do po,q:jęciap,ą,glącej ' czynna'śc,i PfQ9'esorwej 9§obę, nię mogącą narazi~ przedstawię p'ęł.p,OImo~ni'Ctwa.. Zal"ząd~l;mie ,t o $ląd rnoie lJz.a Ieżmć od zabezpieczenia ,kasztłów.

§ 2S~q wyznaczy równocześnie tęrmip, w cią­

gy.~t9ręgp o'~aba, działająca bez pełnamoctll,ictwa, pQ!WIi!n~~ ~ezłOiŻyć at\;>o przedstaWii;ć za't wi,e rdzenie swych czYnna'ści pI"Zez stronę. J'eżeli Łe:r:min upłynął b ezsk'llt e cZlnie , sąd pominie czy;nnaGCl p~oceso;we tej osoby. W przypadku tym przel::iwni,k może żą­ dać o.d działa,ją;cego bez umocawania (Zwrotu kosztó .... ,SlpowoGowanych tymczasowern dopuszcz,enilem.

1086 Dziennik ·Ustaw.· Poz. 651.

Tytuł II.

Koszty Procesu~ D ,z fa; ł I.

Przepisy ogólne• .

Ań: 98. W·e wszystkicli przwa,d kach, ~lktó­ rych w myśl pizepii,sów ,k odeksu stron.ile n.adeży sIę odprzedwn.ika ZWlrot kosztów proc'elSU, sąd pl1zyzn.a jej koszty, l11iezhędne do c,e low'ego d'Ochodźeniapraw lub celoweJj obrony. ..

Art. 99§ 1. Do ,niez:będnych ,k osztów procesu zali;cz.a .s~ę na,lieżnościi w)'idat,ki 'jedne,go ,ad'wdkata~

§ 2Osoby, których nie obowiązuje zastęp­

stwo adwokackie, gdy występują jako strony lub za~tępcy, zrównane są co do kosztówz. adwokatami.

To Sllmo .d otyczy Prokwr,ator;jli G e ner.a In e,j Rzeczypospolitej Polskiej. . Art. 100. . Strona może tylko wówczas 'żą-dać zwrotu kosztów podróży i wynagrod~ enia za utratę zarobku, spow o dowaną osobisfem staw1:en;niciŁwem, gdy są:d za,wezwał ją dO" takiego stawje'llih,i:ctwiL ' Art. lOt. Strona, przegrywająca sprawę,oho­ Wliąż.a-na je,śtna żądamie przeciwn,i ka zwrócić mu koszty procesu. ..

Art. 102W razie częściowego tylko uwzglę­

dnienia żądań koszty będą wzajemn.iezniesione lub stosunkowo rozdzielone. I w tym jednak przypadku sąd może włożyć na jedną ze stron o.bowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania, albo Rdy zasądzenie należnej mu ·s umy zależało od wzaiemnego obrachunku lub od oceny sądu. .

Art. 103Zwrot,kosztów należy się pozwanemu, jeżeli nie dał on powodu do wytoczenia sprawy

i uzn~ł przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.

Art. 104§ -1. Niezależnie od wyniku sprawy

sąd , na żądanie przeciwnika, włoży ·na stronę obowiązekżwl'otu tych koszlów, które strona ta wywołała ·Swem niesumiennem lub oczywiście niewłaści­ wem postęp6waniern. " . §. 2, Dotyczy to zwłaszcza kosztów,powstałych wskutek spóźnionego przytoczenia okoliczności faktycznych lub spóźnionego powołania środków dowodowych . .. jeżeli przez to nastąpiła zwłoka vi rozstrzygnięciu sprawy.

Art. 105Świadek, biegły lub zastępca strony

mogą być skazani przez sąd na zwrot kosztów, wywołanych rażącą ich winą . Postanowienie sądu zapada na wniosek strony, bądź w toku samej sprawy, bądź oddzielnie po wysłuchaniu osoby, którejzarzucono winę.

Art. 106Koszty procesu, w którym zawarto

ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli co do nich. nie zapą.dło jUż wcześniej . prawomocne orzeczeme, albo jeżeli strony nie postanowiły inacz'ej.

Art. 107§ 1, Spółucz ,eąŁnicy sporu ... zwracają koszit y proce,s u według ~lo.ścigłów. Jei~nak w ra-cie znac'zneJj różnky w ich srpółuc'z eslnictwi e s~

Nr. 83.

O'znacZY~:Wrotkoslzt.ó'w odpo~iednio. do ~p'ółuczest11lictwa. . ..

§ 2Na 'Spółucze.stnvków sporu, odpowiadaJą­

cych solidarnie do istofy sprawy, sąd włoży solidarny ohowiązekzwrotukosztów. Za koszty, wynikłe z czynnO'śd pro-cesowych poszczególnyoh spół­ UJczes'truilków, inni spółuczestnicy nie odpowiadają.

Art 108Interweilóent uboczny, do którego

nie m/llją 'zastosowan~a prz,e pi's y o srpółuczestnidw'ie jednolitem, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił i jednak sąd może przyznać koszty interwencji od przeciwnika, obowiązane~o do zwrotu kosztów. '

Art. 109§ 1. W każdemorzeczeniu, ko.ń~zą­

cem sprawę w instancji, sądrozstrzygriie równi~ż o kosztach. Wysokość kosztów można też oznaczyć dopiero przy sporządz.eniu na piśmie orzeczenia z uzasadnieniem. .

§ 2W innych orzeczeniach sąd rozstrzygnąć

może o zwrocie kosztów tylko wówczas, gdy obo· wiązek ten nie zależy od wyniku sprawy. ..

§ 3Przyznając zwrot kosztów, sąd oznaczy

ich wysokość włączając opłaty sądowe.

Art~ 110. Strona, żądająca zwrotu kosztów, powinna pod rygorem utraty tego roszczenia,przed za.mknięciem rozprawy, bezpośrednio poprzedzają­ cej wydanie or:zeczenńa, złO'żyć sądowi spi,s kosztów aUbo z;gło·s.ić wniosek o przyznanie jej kosz!t·ó w według norm przepisanych.

Art. 111JeżeH skona nie zakła,da apelaciji

co do istoty sprawy, może od rozstrzygnięcia o kosztach wnieść za.żalenie . co D z ia ł U.

Prawo ubogich.

Art. 112Przyznania !praWa ubogich doma-

gać się może osoba fizyczna lub prawna, która wykaże na podstawie zaświadczenia władzy adminisŁracyjne{ państwowej lub samorządowej, zwierzc,hno, ści służbowej J.UJb sądu opiekuńczego, że nie posIada dostatecznych środków na koszty procesu. Zaświadczenie powinno obejmować dokładne dane o stanie rodzinnym. majątku i dochodach.

Art. 113§ 1. Wniosek o przyznanie prawa

ubogich zgłosić należy w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy.

§ 2Strona, która nie ma zamieszkania

w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie pra,w a ub og,ich, jako też wlIl.i osek o ustanowienie dIa n~ej ,a dwokata, w sądz.ie grodz/kium miejsca swego zamieszkania. Sąd gro'dzki prześle bez zwło­ k,i te wlliios·ki właśctiwemu sądowli.

§ 3Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa ubogich w postępowaniu przed Sądem Najwyż­

szym, gdy strona z tego prawa jeszcze nie korzystała, należy do sądu drugiej instancji.

Art. 114§ 1. Sąd może zarządzić stosowne

dochodzenie, jeżeli z okoliczności sprawy lub oświad­ czeń strony przeciwnej poweźmie wątpliwość co do istotnego , stanu majątkowego strony, domagającej się prawa ubogich lub z niego korzystającej.

Nr. 83.

1087 Dziennik Ustaw. ..Poz. 651. ,

§ 2Sąd odmówi prawa ubogich stronie

w -razie oczywistej bezzasadności jej pow6dztwa lub obrony.

Art. 115Cudzoziemcom przvznajesięprawo

ubogich tylko pod warunkiem wzajemności.

Art. 116Strona, ,któreJ przyz.na.ne zostało

prawo ubo:g,ic:h : , 1) nie wnosi na rzeoz Skarbu opłai .sądQwych, ani nie uiszcza kosztów postępowania, które za nią wykłada Skarb Państwa;

2), jeżeli w sprawie nie obowiązuje zastępstwo adwokackie, ma prawo zgłosić powództwo usŁnie do protokółu w sądzie grodzkim miejsca swego za:mieszkania, chociaż inny sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy; sąd grodzki prześle niezwłocznie protokół s?..dowi właściwemu;

3} ma prawo żądać, ,ażeby dla niej w sprawie z obowią;z,kowem 'zastępistwem adwokaekiem usrtanowiono adwokata; w innych s.prawaCih na jej wniosek sąd ro!zstrzygnie, czy poŁrz'eha 'UstanoW1ićadwo­ kata, i ,e wz!gl,ędu na zamie,szkanile stron,y poza siedZLbą :sądu l,u b inne ważne okolicznośd; owyz,nac'z enie adwokata sąd ZWlJ:lÓci się ,do właściwe,j Rady Adw okCllc:k iej. '

Art. 117UsŁanowiende adwokata dla ' s!tr,ony

ooo,giej ma znaczenie pełnomocni,c,twa pil"oceso'w ego.

Art. 118Prawo ubogi'c h wygasa ze śmierdą

strony 'u bogiej. Je,d,na-kże na zasadzie tego , prawa adwokat srtlwny ubogiej podejmi1e czynno,Śici pr'ooeso~e niederpń.ące zwłoki.

Art. 119§ 1. Sąd cofnie prawo ub o,gich" s:k oro ,silę ok aże, że okoli:cznośd, na których podstawie

je przyznano, bądż nie istniały wcale, bądź prz.estały już istnieć. W ,obu przypadkach strona obowią­ zCllna jest uiścić wSlzys,tkire opłaty p.r'zep~sane; jednak w drugilm przypaoclku ,s'ą,d może włożyć na stronę ohowiąze-kc z'ęściowe.j tyLko zapłaty, ,s tosownie do zmiany, zaszłej w jej stosunkachmajątkówY'ch ,

§ 2Stronę, która p,rawo UJbogiiCIh uzyskała na

podstawie po.dania świadomi,e nieprawdzJwych oko!i.c z.n.o,ś ci , sąd skaże na grzywnę do pięciuset złotych, nieza].eż, nie od jei obowi' ąziku 1,::SZic zenia wszY'st,kich prżepisanych opłat.

Art. 120§ 1. Przyznanie stronie prawa ubogich nie zwalnia jej od cbowuązkuzwrócenhi koszrtów przeciwn,1kowi. '

§ 2W razie włożenia 'kosz,tów procesu n~a

przeciwnika w całości lub w części, należy- od ni'e go w tym samym stosunku ścią.g,nąć z ul1Z,ędu opłaty i kOS'Zity postępolwania, o,d ,których strona uboga była uwolniona. " ,

§ 3W razie częściowego rtylko uwzgI.ędn.ie­

nia żC\Jda,nia pOZiWU strony u.bogiej, opłaty i ,koszty postępo, wania, przez stro: nę uhogąnieuiszczone, a kitbrych 'zapla't a nie została włożona na przedwnika strony ubo,giej, ciążą na roszczeniu od ni'e go przysądzonem z pierwszeństwem przed wszysttlkiemi ii11nemi wierzytelnościami.

Art. 121§ 1. Adwoka,t strony ubo,giej ma

prawo z wyłączeniem strony ściągnąć sumę, należh,ą mu tytułem wynagrodzenia izwro.fu !Wydatków, z kosZJtów, za:sądzonych na t"zle cz strony ubogiej od prZleciwnilka. Przeciwnik żadnych inmyc,h potrą~:eń czynić niie może opróc'z kOlsz,tlÓw nawzajem mu od str,ony ubogiej przyznanych.

§ 2Na kOlsZ1tach, przypa,dających od prz'e dwnilka st.rony ubogiej, n,ależności a,dwokata służy

pierwslZeństwo przed roszczeniami osób trzeckh.

Art. 122Orz:ecZie'lliie o ,przyznaniu i coJn~~,du

prawa u.bo,gic:h, tudzież , o włożeniu na str/onę , obowiązku częściowej zapłaty, sC\Jd mo'że wydać bez roz:pra'wy. ' Art., 123. W czynr..OiŚcia,ch dokonywanyc/h na pods:tawietego ,dzUału, .ni.e wymaga się zastępstwa adwokackiego. Nie dotyczy to postępowania pl1Z,ed SC\Jdem N a~wyższym.

Art. 124Przeciwko. pozwanemu, :k tóry po

doręczeniu mu pozwu złożył hez zwłoki wniosek o przyznanie p'ra'w a ubogich; wyrok zaoczny nie mo~ że zapaść IZ powodu stawien.nictwa bez 'a,dwokata, do'pók:i sąd nie roz.strzygnął wniosków pozwane,go o przyznanie mu pra,wa ubogkh i o us,t anowienie adwo,kat.a. ' ,

Art. 125Niema środka odwoław1cz,ego od postanowienia, Mór.em są.d prawo ubo,g ich przyznał

aJlboo,dmówid: ję>go cofnięcia lub , ll'ał,o,żenva dodatkoWielj zapłCllty.

D z i a łIII. 'Zabezpieczenie kosztów procesu. .' Art. 126., Powód - cudzoziemiec jest ohowią­ zany na żądanie pozwanego 'złożyć kaucję na zabezpieczeniekosztów procesu. ." Art. :P 7., ' Obowiązku ta,kiego nie ma powódcudzoziemiec VI następującyc,h przypadka,ch: '

1),jeżeli w pańslwi,e, do Mórego powód na.]dy, obywa6elepols,.cy nie mają taki.e,oo obowiazku·
2)jeżeli ·powód ma w Polsc~ m:ej,s ce - żan~ie, s z­ kania lubmająte'k, wystarczający na zabezpiećzenie kosz:t,ów;

3} jeżeli uzyskał prawo ubogich;

4} w sprawach małżeńskich niema,jątkowych, w spra~aoh,,:,sZ!czętych wnas,tępstwie sąd owego wezWaDl;t publIcznego, w postępowaniu z powództwa wzajemnego i w pos'tępowanju nakazowem. , Art. 128. § 1. Pozwany możez,ółosić ża,danie za~e~piebiEmia~osztów tylko prźypi:r:Wszej 'czynnOSCl procesowe); , , ,

§ 2" PózIliej,szezgłoslZenie żądania dopuszczalne jest jedynie w następujących przypadkach

, - 1) gdy dopiero wtnku sprawy pozwany dowie,dział ,się, że powód. j,e st cudzozi'e mcem;

2} gdy powód w toku sprawy utracił obywatelstwo polskie; "

3}gdy na miej,s:c e powoda - obywatela polSikiego - w,stąpi:ł bez zgo,dy pozwanego , cudzozie'IIli1ec i " . , ' 4) .g dyw ,lOlku s,prawy usŁala podslawapX(iwna do uwoliiiięnia powOoda 'o d obowiąz:kuzło~en,iakaucii.

§ 3W przypadkach ,tych po'z wany nie ', ma

jedna,k prawa domag~ć si'ędoż,enia kaucji, g,dy uznanap;rzezeń część żądania, powoda wystarlcza na zabez1p ieczenie kosZitQw. ,Dziennik Ustaw. Poź. 651.

1088

Art. 129

§ 1

Sąd oznaczy wysokość kaucJi, ma,jąc na wzg),ędzie prawdoiPodohną sumę kosz~tów Nr. 83.

4)po,dp.is strony lub jej zas'tępcy , a w sprawach z obowiązkowem zaslępstwem adwokaC'kiem~ podpis adwokata;
5)wymienienie załączników.

§ 2Do pisma powin.no być dołączone pełno·­

mocn:ctwo, j,eźeli pi~illlO wnosi peł.nomolcll'iik, który pozwanego, jedna k bez włącz,enia kosztów poS!Łępo­ wania z powódz:twa wzaJjemnego.

§ 2Jeżeli w toku sprawy okaże się, iż .kaucja

n:ie wystal'cza, pozwa~y mo,że żądać dodatkowe.go zabezlpl,elc zenia. pr~edtem n:iezłożył pełnomo'cnic,twa.

§ 3Za r,.hon'ę, która nie umie lub nie może

Art. 130Ka'llC1a po,w inna być dożona w gosię podpisać, podpilsz:e pismo ols o,ba przez nią upotowiźnie lub w papiera,c h war,tościolwyc.h, U'Zlnanych

wa~niona, z wym~enieni'em pI1zycz)'!lly, dla krt:órej przelz sąd za odpowiednie. strona sama się nie podp:isała .

Art. 131§ 1. Zgłasz.a ,jąc w prZlepitSanym

Art. 138W pismach, mających na celu przyczasie wnio,s'e 'k o zabezpieczeni.e kosztów, pozwany

go'towanie rozpra,w y (pisma przy.gotowawcze); n.an:ie ma obowiąlJku w!dawać s.ię w ,s pór przed iJ'O'Zlezy pod~ć zwięźle ,stan sp.ra \vy, wypowiedzlieć się sh'zy!gnłęciem tego wniosku. <:0 dobwlerdzeń strony pr,zeciwnelj i dowodów przez

§ 2Sąd wyznaczy powo,dowi termin do zło­

·nią powołanych, wr·esz.cie r,al.eży wskazać dowo,dy, żenia kaucii.

§ 3Po bez.s kut,e c:zrnym upływie terminu, s<\Jd które ma,ją być przedstawione na ro'z prawie , lub je

na wniose·k pozwBinlego odrzuci pozew lub środek od- załlą!czyć. Wywody prawne, wyłuszczone w piśmie, . winny być treściwe. woławczy, O'rz~kalj<\Jc o koszbch, jalk w przypadku cofni,ęcia pozwu. . ~rt. 139 •. ~o p isma dołączyć należy odp:sy

Art. 132§ 1. W raz.ie o.ddalle nia wnio,s ku p~sma 1 załączmkow dla uczestn~czących w spraw~e

o 'złolżenie ,k auciji, ,sąd może zarlZ'lldzić da,l sze postę­ OlS ó.b , a nadJto,jeżeH w sąiCLzie nie złolżo,no załącZln~~ powanie, nie ,c'ze!ka~ąlc .na uprawomocnieni.e się od- ków w oryginale, po. ,jedn)'lIll odpli sie każde,go .załącz­ n~'ka do akt .sądowych. mOWlnego posŁanow:ienia.

§ 2Od zarządz.enia dalszego POS't,ę'polwan,ia

Art. 140Strona, rpowo.tuj'llca się w p'lSmle na

niema środka odwoławczego. dokument, obo.wrąz.ana j.est na żądani,e p.rzeciwn~ka

Art. 133J,eżeli w toku sprawy ustanie przy- z~olżyć oryginał tego. dok'Ut11lentu w sądzie je,s zcze

czyna zabezpieczenia, ' sąd na wniols ek powoda, po przed roZlprawą. wy, słuchaniu pOZlwanego, ,z wolni powoda od obo- ,

Art. 141§ 1. Jeżeli pismo. ,n ie mOiże otrzywiązku zabezpile czenia kosztów lub zanądzi zwrot

mać prawidłowego biegu wskutek niez.achowania zł aż olnle jk a u cjlL warunków, wskazanych w ar'tykuła.ch poprzedzają­ Art.' 134. § 1. Sąd na wniotS,e,k pozwane,go za- cych lub nie jest n.ależycie opłacone, przew odni,Cizą­ cy W'1;ywa stronę pod rygo,r em zwr·ócenia pi,s ma do rządzi zasiPokoijenie z kaucji przyznan"Y'ch kosztów.

§ 2

Wnio~e,k ten powinien być z.głos'zony g,tosownego poprawi:euia lub uzupeł:ni enia w teliilliw cicvgu mi,esl,ąca o,d uprawomOCnieJTia si,ę orzecze- nie tygodniowym. Od tych zaifZ<\Jdzeń niema zaża­ nia; jeżelń wniosku nie z,głoszono. sąd po upływie lenia.

§ 2Po bez.s:kutecz.nym ~ływi,e terminu przetego termi:nu zarządzi wydanie kaucji powodowi na

wodn'IClzą,cy zwróci p :lsmo s,tronie. jego żądanie.

§ 3

DaŁa wni,esienia pi,s ma P o,z o sŁBJj e w mo§ 3. S<\Jd zarządzi również wydanie powodo'cy, jeżeli w .fermiJn ie braki na.1eżyde ,zostały poprawi kaucji. natychmiast po upra,womocDlie'll~u się OHewione lUlb uzupełn:iJone. czenia, jeżeli pozwanemu ' kosztów ni.e przyznał.

Art. 135Na kaucji, złożonej przez powoda cudzoz.iemca, służy pozwanemu pie,rwszeńshvo przed

wszysf,kimi innymi wderzycie'l ami powoda.

Tytuł III.

Postępowanie.

Art. 142Za UJbliżenie w .piśmie powadz.e są~

d'U lub użycie wyrażeń ohraźliwych są,d może skazać winnegO' na grzywnę do wyso,kości pcięciuset Zlło­ tych, niezależnie od odpowiedzialności prz e wiildzi anej inną ustawą. • R D zdd a ł n.

Dział I.

Przepisy ogólne.

Rozdział I.

Pisma proces()we.

Pisma proc'esowe obejmu~ąWlnio,stk'i s,tron, składane poza rozprawą.

Art. 137§ 1. Każde p~smo powinno zawierać

1)oznaczenie sądu, dok.tór,e go jest skierowan,e, imię i nazwi,s'ko., zawód i mietjlsce zamieszkania shon '1 pełnomocników;
2)oznaczenie rod.zaju pisma przedmiotu Siprawy;
3)Osrt1!Owę wni'o sku lub oświadczenia oraz dowody na iPopaI1cie prz"Y'toclzony.::h o,kolicznośdj

Art. 136ośw,ia.dczenia

Doręczenia.

Art. 143§ 1. Sąd .dolkonywa dDręc~zeń przez

woźnych, komorników lub pocz.tę; w mioejtSco.wościa,cih za, ś , w których nie jest wpr owa.dzo.ne st a łe dostarczanie koresjpondenc&i pocztowej , także przez organa gminne.

§ 2Mi,ni:ster Sprawi,ed1iwo.ści może wydać

w porozum~enńu z właśdwymi mi,nis-lrami ,TlOZiPor'Z,ą­ dZ'e,ni'e, k,tór,e;glO mocą ta!k:ż,e inne ,o'ligana państwo we lub samoI1ządowe oboWliązane będ.ą dokonywać do,ręc'zeń są,dowych.

Art. 144

§ 1Pisma procesowe do.ręcza się

w wyp,isie. w odpi'sie, orż,ecz~niazaś - Nr. 83.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

§ 2Doręczenia d o,konywa si'ę rs twnie lub jej

ustawowemu za:stępcy, a gdy rei ustano w Ui pełno­ mocnJ~ka procesowego lub o,sobę upoważn:ioną do odhiOTU p~sm sądOiwyclh ~ doręczenia dokonywa sję tym osobom.

§ 3POidi11r~o,to,th prawnym, które zas tępt1!ie

Plr o.kurator,ja G€ueralna Rze,czy:po,s pollirt ej Polskiej, doręczenia ,d okonywa ISr~ę we właści,wy:m urzęrdzie Plc okurator,ji. § L W postępo'walDiu prlZed sąda­ ,j ark o 'pierw:slzą ins,tancją i apelacY1jnemi sMarna, zarmile,szlkała poza s,iedzilbą sądu, jest obnwiązana ohraćsob ie zamies,z kanie dla doręczeń w ,siedz,~bie sąldu, chyba że przewodmiczący zw oluli ją od rt ego obowiązlkti iZ Uiwa,gil , że doc' ęClzanie pism sądowych w rzeczywLstem zarmie:szikaniu nie naS'trę­ cza rtroWlOiści i nie pnwolduje zwłoki.

§ 2W ,r azie nieohraln ia prz:ez istro'nę zamiesrz kania dla ,dnręczeń, prze'z,n aczone dJla niej pisma są­

dowe będą dołączane do akt .sprawy zre skUrtki em dnI'ęr czenia.

Ni,e dotyczy to. wyr,olków zaocznych, kltóre będą dOrr'ęczane trybem przewidzianym dla doręcze' n :ia ipOIZWU.

Art. 146§ 1. Pełnomocnilkowi pro'c esowemu

kiJLku os,ó b ,doręcza si'ę jeden e,gizemplartz pi.sma i załączniikrÓ,w. .

§ 2Upoważnionemu przez kilku spółuczre­

stników sporu dlo odbioru p is m sądo'\'Vych doręc za się po jednym egzemplarzu dla każd'ego spółuczestnika.

Art. 147§ 1. Strony i ich zastępcy mają

obnwiązek zawiadomilć !Sąd o 'kaŻide.j zmiani'e swego llamie8lzkania.

§2W raZliezaniedbwnia tego oborwiązku dOrręczenlie pilsma r sądowego w 'poprzedniem zami,esz:k an~u ma moc prawną

Att. 148. Dorę,czenira dokonywa się w mieISlJkani:u, w biulrze, w lokalu przemysłowym lub handlowym, a 'W rich hr,aku - Itam, ,gid zie adresata sirę zastanie.

Art. 149Doręcz.enlia ISlz ere:g owym w Ic zynnej

słuŻlb:ie wo,jSlkowe~, policai państwowej ~ straży gmniczn!e,j rclokonywa się rprz.e z władzę bezpnśrednio

Art. 145miokręgowemi

przdożoną.

Art. 150§ 1. W dni nierd zielne i u stawowo

uznanez:a świlęta pOWlszechne, jako też w porze no,cnej doręczać można rŁY'Lko w wy:jąttikowych przypadkach, !Za upl1zednriem zarz:ądzeniem kie.rOwlDlllka sadu.

§ 2Za por'ę nocną uważa ,si'ę czas od gOrdz~­

ny dz:i:ewrątej wieczOrrem dO' gorclzii ny s iódmej ranOr.

Art. 151§ 1. J e.że:li :doręcza.jący niezastanie a,dresata rw ,d omu, może .d orę czyć p 1smo sądowe

dOTnsłemudomownliJkowrr" a gdyby go nie było s ąls,i,adowi luh ao.z orcy domu, jeżeli osoby te nie są prz' ecłWlni:kami a,dresata rw spraw~e i pord~ęły się oddania mu pisma.

§ 2Dla aid res ait a , kt,órego rclorręrczający nie

zasta:n~e w :lO'kalu bóurowym, pnemysłowym IUlb handlowym, ,doręc:zyć można pismo ,osobie itamże ~a­ trudnionej .

Art. 152Doręczenia korporacjorm, Is't o,w arzys.z,eJUom, spółikom i za:kładO'm doikon:ylwa ,się w Jo

1089 kalu bi urowym do rąik ·k:t órejikohviek z o·s ób upraw nio:nYrC'hdo przyjm m,.vania p i:sm , w ra zie zaś nieza·, Sitalllia takiej osoby, IkomUilwlwiek z pers o.n elu biu .. r owIego.

Art 153§ 1. \'II raz'ie niem o żno·ści doręcze ··

nia w .f.po s,ób, pr ze wid:ziany artykułami popr:z:edzają ­ ccmi, n ależy zł o,żyć piJsmo w urz'ędzie pocztowym lub gminny m, a zawiadomienie o tem przyhi,ć na drzwiach miesz:kania, hiura, lokalu przemysłolwe'g,;) tub handlowego adresata.

§ 2\Y/ razie o,clmowy przyję cia pisma prz:e z

adre.sata lub . j.e godomo,wni!ka, p ozostawia się je w mie;:scu doręczenia, a ,g dyby to było niemożl]we, sldada slię je - uprzredz.ając o tem - w urz'ę,dz,ie POCZ!to'wym lub gminnym.

Art. 154Doręc zenia urzędom pańlstwowy;m

lub samo-rz· ądowym dOikonywa ,się .do rąk ustanowionego cio odbio,r u pism funkcjonarjusza lub pnzeło­ ż0nego urzędu.

Art. 155Odbierający pi!smo S!twierdza odbiJór :i ,j ego datę podp ilsem wJa.snoręcznym. Jeżel;~

te'g o Uic:zynilć llIie mo~e lub nie chce, :d o ręczający sam oznacza datę :doręcz. enia O'raz przy;czY'nę braku podpilsu. .

Art. 156Adresat może odebrać pilsrmo heZip<r

Ślrednio w sekreŁarjade s ądu.

Art. 157

§ 1. Je żeli stll'oni1e nieznanej !Z mire jsca pobyltu ma być ,doręc zony pozew lub inne 'pirsmD wyma,gające dOIkonania cZ)'lnnośd proce,sowe,j, doręcziellli'e mo'że nalsltąp:irć tylrk o do rąlk kurato:ra ustanowionego do zaJs,fępowania nieobecne:g oj ohowiąlzuje to aż do c:hwiill z;głoszenia sirę strony Iuh osoby uprawnionej do jej zastępowania.

§ 2Przewodni c z ący us,t anowi kura:Łora na

wniosek rs,trony o,raz oglosri o tern prze,z orbwli e,s zic zenie pUlblirczne w 'budYlllku sądowym i urzędz i e gminn ym, rW spralwaJch zaś wll'ę,kszlej wagi nadto w Dzienn iJk u U l1zęrdowym Minislt eris twa Spra wi erdliirW o Ś ci. a wedłUig uZlnan:ia także w gazebch.

§ 3Z chwvlą dorę czenia kumtorowi" dorę­

czenire uważa się zadoik onane. Sąd może ~,ed:nak skuteClzność doręczenia uzale ż, ni,ć o·d ulPływu oznaczone,g o termiin uod ,daty wYWlie,szen:ia o,brwies,z cze[lia w rbudyn1kusądowym.

§ 4Koszty połąozo'll'e z rOgrłoszeniem oraz

z 1ts'tanO'W1llerDrierm ,i ,'czY'l1!1Jośdamikurat,ora ponosi nara'z;~e stlrOrna, któna rt:€jgrOzaiŻąrdał,a.

§ 5Prz,ep~s artykułu uini e jslz ego Srt:.oiSuje -5[lę

r,ównrie: ż ,do korpora:cyj, (;towar z) szeń, spółek i za- . kł adów, ,k!tóre in1e mają prz:e ds,t a wicieh albo których p rzerdSltawiciele Iniez,n ani są z miej.s:c a pobytu.

Art. 158§ 1. W pinzY!P'lr:!rk a ch, w których

kuratora w myś,J a rrtykułu poprzedzającego nie jest wyma,g ane, pLsmo .doręcza ,S~ę shonie ITieznanr~j z miejsca pobytu rprtz.ez w)'lwieszenie w budyruku sądolwym (obwiels zc zenie p ubliczne).

§ 2Z upływem mies iąc a od wyw.iJesze!l1/r a

uważa s~,ę doręczenń e za {Io,ko:nane. usła;nowlienie

Art. 159Strona, żąda,jąrca doręrcrzenia rpisma

przez wywieszenie w bUldynku s'!!uowym lub d~. TCitk Dziennik Ustaw. Poz. 651.

1090 kura{o,r a, obowiązana jeSlt upra wdopodobn~ć, mie.js'c e pobytu pr.zedwn~ka j,e st nie,zmane. że

Art. 160

Gdy si,ę oka,j.e, że żą:da,nie ustano,'WIieniia kuratora lub wywveszenia pisma było nj'e uzasadnione, .sąd zarządzi doręczenie :p~sma w sposób właściwy, a w mi:arę poh'zeby zniesie na WIIl.10'sek sitrony inte resowanej p o s:tępowalnie , prrzeprowadzone z udziałem kuratora Art. 161; W toku sprawy a"dwo;k aci mogą ,dosobie naWlza.jem p'1sma bezpo,średnio za potw iel1dz,eniem odbioru ,i oznaczeniem da,ty. ręczać

Art. 162Spo,sóbdoręczeni.a pi,s m sądowych

osobom, zamiesz,kałym za,gr,alnicą, oralz osobom, pozostającym w służbie ,dyplomatycznej państw obcych, tudz.ieżo,sotb om u nii.ch mieszkającym, 0,k r'eśH rozpol1ządzelllie Minis,brów Sprawiedliwości i Spraw Za gran~cznych.

Art. 163Od zarz,ądzeń w pl'lzedmiocie dorę­

czenia niema z,ażalenia.

R 'o z d Z1 a ł III.

PO'siedzenia sądO'we.

§ 1Posiedzenie sądo'Wle wyznacZla

rrzewo,d, n~,czący na W'niosek shony ilIltereso,wanej lub z ul'lzędu, a o dac:i:e posiedzenia z,a wiadamua s:trony prz,ez wezwanie lub o:gł clSzen i,e podczas 'r ozprawy.

§ 2Stronlie, na posj·e dzeniu nieobecn,ej, należy w każdym 'raz.i:e do, rę, czyć wezwanie na pOls,ie,dJzenie nas1tępne. Wezwanie powinno być doręczo­

ne pt"lzynajmntiei na tydzień przed p os:: edzellJ:,em i , w przypadkach pilnych termin, ten może być s/k róeony.

Art. 164

Art. 165§ 1. W wezwaniu ..na posieodzen'ie

' oznacza s,i'ę: 1) Ilm1'ę, nazwis:ko ~ zamiesz:kanl:,e wezwanego; 2) sąd, mi'e,j:s ce i czas pOISliedzeniaj 3} s't rony oi przedmiot ,s,p ra,wYj 4) cel po,sli edzeniai 5) skut,k ij nie <; taw~ennioC'twa.

§ 2W oSIprawach :z obow,j lą,z:kowem zastęp­

stwem adwokackiem należy w p.ierW/szem wezwaniu zamie §cić tr eść przep:,s ó'w o obowiąz,kawem zastępstwie oj a skutkach .niezastolsowa,nia się do tych pl1'lzepisów.

Art. 166P asiedzen,La sądQwe o,dbywają się

w budynku sądowym, a w POsz,cz!ególnych przypadIkaoh i poza tym budynikiem, jeże.li tO' ułatwia pl1z,eprowadzenie sprawy lub przyczynia slię znacznie dO' zaoszc~ęcIJzenia koszoiów.

Art. 167§ 1. POIs iedzenia wyzmacz 01ne na

TOIZp raw y są jawne.

§ 2W st ęp na s.alę sądową mają osoby d orosłe i ,n ieuzh ro,jQne, ,chyba że nosze'lloie bronli wynika z obow~ląziku lS!łużbawe g o

Art. 168§' 1. Sąd z ur,zęd:u uchyli ja'w!I1 ość

cał, ego posiedzen.ia luh ;j ego c1zęśc,j i odbędz,:e je przy drzwiach zamkniętych, jeż'eli jawn o ść z,R graża porz ąd,kO'wi pub.lt:C'znemu lub dohrym obyc zajom . § 2, Sąd rr.oże lwh;rlić ja wnaść równ: eż na wnioselk stro!1Y, ie i e1>i podane przez nią przy c.zyny uZlna za uJza.sac n;olne, lub też jeżeli rQzs trząsa,ne być imają szcze g,óły życiia rodzinnego.

Nr. , B3 .

Art. 169Rozprawa dotycząca wn1ios:ku c uchyJ,en:iJe j,awno:::c,i ,o,dbywa si ę przy drziw';'a ch zamkńię­

tych. P ostanow:,e nie swe sąd ogłasza publicznie, Od po,s taJnowierua tego ,niema zażalenia.

Art. 170§ 1. Po,dczas roziprawy, odbywają­

cej ,sli'ę przy drzwiach zamkn:'ętych, mo gą być obecne na 's ali strony, ilc h pełnomoc,nr; cy or.alz osoby zaufania, po dwie ,z ,każd~j Sltrony.

§ 2O głoszenie wyrOtku odbywa się publicznie

Art. 171§ 1. Przewo,cLu,i.czący otwiera, prowadzi ,i zamY1ka posiledzenie, udzl:,ela głosu, zadaje

st.r'OlllJOm, śWlLa,dkom i bi e głym p Yt a,ni,a , upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia są,du.

§ 2

Pl1ze w odni,czący m o'że odebrać głos strQnom, jeżeH gO' nadużywają, jak rÓW1nr.eŻ uchy1i,ć pytania, za dawane s.t:ronom, świadlkom lub biegłym, jeżeli je u:waża za nicwłaściwe lub zbyteczne. '

Art. 172Sąd nawet mimo z.g odnego wniosku

stron mo'że adroczyć po,si!edzenie tylko z waŻinei przyczyny.

Art. 173nd wyznaczeni.a i odroczenia posie' azeUiia nilema środka odwoławClzegOl

Art. 174§ 1. Na każdem p Ols iedzeui:u sądo­

w~m .plfoto,kól~nt pod kierurukiem przewodniczącego splSlliJe pro,tokot . . § 2. ;l1ŻY wydawaniilu wyroków. za oczny,c h , zamIast p-ro' lokołu., wystar,czy zazln aczeme w aktach. że pOlzlwany nie s:tawiił s'j'ę na posiedzenie nie żądał . rozprawy w Siwej n,ieobecności ' prz eprowa d zema ani też n.ie dożył żadnyc.h wyjaśn.ień.

Art. 175§ 1. Prot o kół powi,ni.en zawierać

.1) Qzna,c-~:nje sądu, mie,js,ca i daty posiedlZen~ a, naizwllslka sędzlOw, protbokólanta, prolkulfa tora, jeżeli us,t~wa je~o Qbecnlośd wymaga, srtmn i obecnych na po?:~dzen ,l': zastępców .oraz oz:n a,c:z,en:ie sprawy, tudz,lez wzmla:nkę co dO' la,w no,ści rozprawy'

2)przebieg pOls~ iedze' nia, a w s'zc~ególno,śc'i faktyc~n'e twfe'rlclze r.ia i wnioski stron, wy.ll'ilki po!Stę~ p'owanil a ,do,wodowe'g o ora1z wymienienie -za1'1ządzeń I} or.z'er.ze,n, og ł?s70ny~:h n.a rozplfawie; zamiaslt . poda~rul~ tw,le1'1~Zen ') wnlO!skow, pro,tokół moee powołac Sl'ę na plif im.a pI'lZygoto'w awcze;
3)akal i czności, wpływające na umorzenie lub rozstr~ygni,,:ci.c ~prawy (ugoda, zrzeczenie się lub uzname , COlmęCIe, zmIana, razszerzenie lub ograniczenie żądania pozwu). § 2, Protokół podpisują przewodniczący i prO'tokólant.

Art. 176

Na wniosek strony sąd mOŻe przybrać na jej koszt przyd ęgłeg o stenografa, kt.óry niezwłocznie po z ak ończeniu rozprawy przełoży steno, gram na zwykł? pismo. Przewcdniczący włączy stenogram i prze kład dO' protokółu

Art. 177Strony magą żądaćsprosŁawania

lub uzupełnienia protokółu , przyczem od zarządze­ nia przewod ni cząc e go mcżna odwo ł a ć się dO' sądu. od którego postanowienia niema zażalenia .

Art. 178Stronom wolno aświadczenia, wnio8ki, uzupełnienia i sprostawania zamieścić w załacz­

niku do Drotokółu. Gdy stronę zastępuje adwakat, prz ewodn: czący moż~ zażądać takiego załącznika, ' Dziennik T.Jstaw. Poz. 65-=.1.:....._ _ _~_ Nr. 83. ' _ _ _ _ __ __ 1091' ~------------ .----------

Art. 179Stron y mogą w toku posiedzenia

wytk'pąć obrazę przepisów P !) s tę~owania, żąd ~j ąc Wpisania odpowiedni ego z astrz e ż e ma do protokołu.

Stronie, która za3l . zei enia nie zgłc sila , nie :służy prawo czynienia w tym wz ? lędzi e zarzutów, chyba że pogwałcone zostały istot ne przepisy postępo­ wania.

R o z d z i a ł IV.

Terminy.

Art. 180Bieg terminu, wyznaczonego przez

lub przewodnicz ą cego (term;nu s ąd ow e go), r~z­ poczyna się od doręczenia po:;tanm'/ienia strome, a jeżeli postanowienie nie ma być do ręczone - od jego ogłoszenia.

Art. 181§ 1. Przy obliczaniu terminu ustawowego lub sądowego, wyznaczonego na dni, nie

wlicza się dnia, od którego bieg terminu się rozpoczyna. .

§ 2Terminy, o'z,oaczone na tygo~nie, . mlle lSIiące lub Lata, kończą slię w dniu, oldlp owl radai)ącym

nazwą lub datą początkowemu dniowi te rminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie byh! w ostatnim dniu tegoż miesiąca.

§ 3Koniec terminu, któryby miał upłyn~ć

w nie'dz,ielę lub w dz'ień ustawowo uznany za SWlę­ to powszechne, przypada na następny dzień powszedni.

§ 4Oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go. do sądu

Art. 182Przewodniczącv może z ważnej

przyczyny przedłużyć lub skrócić termin ~ądowy na . wniosek, zQłoszony przed upływem termmu, nawet bez wysłuchania strony przeciwnej. Dalsze przedłużenie terminu nastąpić może tylko przez sąd po wysłuchaniu strony przeciwnej.

Art. 183Niema środka odwoławczego od od. mowy skrócenia, od pierwszego przedłużenia i odmowy dalszego przedłużenia terminu

Art. 184§ 1. Terminy nie biegną podczas

feryj sądowych.

§ 2Terminy, których początek przypadałby

w okresie feryj, rozpocżynają się z pierwszym dniem po feriach, pozaŁem, jeżeli część terminu przypadałaby w okresie feryj, to całą tę część obliczoną według dni przenosi się na czas po{eryjny. .

§ 3Przepisy paragrafów poprzedzających me

mają zastosowania do terminów rocznych i dłuż­ szych. Jeżeli jednak , koniec takie20 terminu przypadałby w okresie feryj, wówczas termin kończy się z upłY'wem milesi<\,c,a po ferr;'a ch. sąd

Art. 185F erje sądowe nie mają wpływu na

bieg spraw, w których wartość przedmiotu spo~u nie przenosi trzystu złotych, spraw z postęp?wama na,ka'z owego, ' ze stosunków pracy, o abmenty, ;0 ochronę zakMconego lub przywróce?ie utrac~ne­ go 'Posiadania [ o wydanie lub od~br:all!e p~zedmlOtu na1mu; w rnnycn zaś sprawach, o ~lę ch~dz,l o zab~'z. p~ecz,elllie powództw,a lub zatbezpleczeme dowodowo

Art. 186

Sąd może na wniosek strony uznać, na posiedzeniu niejawnem każdą sprawę za pilną i nie sto sować do niej przepi sów o ferjach są dowych.

Od takiego posta nowi enia niema środk a o dw o ław' czegc.

Art. 187W czasie feryj s ą do w ych r ozpr awy

odbywają się tylko w sprawach, na które ferje ą ą ­ dowe nie mają wpływu.

Art. 188Ferje s ądowe trwają od 1 lipca d,)

31 sierpnia włćl czn ie.

R o z d z i a ł V.

Omieszkanie i przywrócenie terminu.

Art. 189§ 1. Cz yn n o ść procesowa, po d j ę Ła

przez śtronę po upływie terminu, nie ma mocy prawnej.

§ 2Skutek omieszkania następuj e sa m przez

s ilę, chyba żle w pOls zlczegó,.lllyclh przypadka c:l za.J,e :i:y od wniosku strony. W tych prz ypadk ach mo żna dokonać omieszk anej , czynności, dopóki strona prz '~­ ciwna nie zgłosil a odpowiedni ego wn iosku , a w razie z gło sz 2 nia go, dopóki s ą d nie zamknął co do t,zgo wniosku rozprawy.

Art. 190§ 1. Jeżeli

strona omieszkała c zynności procesowej bez swej winy, s ą d na jej wniosek postanowi przywrócenie termin u.

§ 2Przywrócenie nie jest dopuszczalne. jeżeli omieszkanie nie poc i ąg a za sobą ujemnych dla

strony skutków procesowych.

Art. 191

§ 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu powinno być w niesione do sC) clu, w którym omieszkana czynno ś ć miała być doko nana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny omieszkania.

§ 2W pi,śmi'e tern należy upr,a,wdopodohn:ić

okoliczności, uzasadni a jące wniosek.

§ 3Równoc ześ nie z wnioskiem strona powinna wykonać omieszkaną czynno ść procesową

Art. 192§ 1. Spóźniony lub z ustawy niedopus,zcz a.\ny wniOtselk o przywró cenie ter,rn:nu :; ąd

odrzuci bez rozprawy. Wn iosek nieodrzucony s ą d rozstrzygnie po przeprowadzen iu r ozprawy. W razie uwzględnienia wniosku, sąd może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy.

§ 2Od przywrócenia terminu mema zaża­

lenia.

Art. 193§ 1. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie nie wstrzymuje postępow a nia w same)

sprawie, ani wykonania orzeczenia, chyba że sąd, stosownie do okoliczności, uzna wstrzymanie za konieczne.

§ 2Od postanowienia sądu niema środka od

woławczego.

Art. 194Strona, żądająca przywrócenia, ' ponosi koszty postępowania w p rzedmiocie prżywrócenia

R o z d z i a ł VI.

Zawieszenie postępowania.

Art. 195§ 1. Sąd zawiesza postępowanie

1)w razie śmierci strony lub zastę1;>cy ustawowego, w razie utraty przez nich zdoln ości procę­ sowej, jak również w razie utraty przez zash, pcę ustawowego tego przymiotu;

1092

2)w sprawie, w której obowiązuje zastępstwo adwo~ackie - w razie śmierci adwoka ta, '~ędącego pełnomocnikiem procesowym, albo utraty przezeń zdolności procesowej lub us t ąpienia z adwokatury;
3)w razie zaprzestania czynnos cl przez sąd wslmlJtelk w Oljny lub z innych przesZlkód,

§ 2Zawieszenie ma moc prawną od chwili

powyższych z darzeń.

Art. 196Zdarzenia, wskazane w punktach 1

i 2 artykułu poprzedzaj ą c (:go, n ie wstrzymują wydania orzeczenia, j e żeli zaszły po zamknię ciu rozprawy.

Art. 197§ 1. W razie śmierci strony, strona przeciwn.a lub spółuczestnik sp c'ru żądać mo,gą

'WIezw:a/nia wskaza nych przez siehie osób, jako następców prawnych zmarłego, trybem dla doręczenia pozwu przewidzianym Po wezwaniu ty ch osób na rozprawę , s ą d postanowi podjęcie dalszego postęno­ wania, je ż eli ich przymiot następców prawnych bę­ dzie udowodniony.

§ 2J eileli j'e dnak ten ich przymiot ni'e bę­

dzie udo wodniony, sąd na w'n iosek ' strony intereso wanej ustano w i k uratora, poczempo wysłuc haniu go poweźmie , stosownie dp okoli c zno ści , postanowienie co do podjęcia dalszego postępowania.

Art. 198,W razie utraty zdolności procesowe,j pr:Zlez s,tro nę lub za,st ę pc ę u stawowe,go, tudzi'eż

w razie jego śmierci lub utraty przez e ń tego przymi'otu, strona przeciwna lub spółuc,z,estn ik Sp OTU mogą żądać we wła~ci:we j cllfo,Jz,e usta n o'w i en.ia z,astępcy uS'tawo1 weig'o dla s/trony i wezwania go kyhem, przewidzianym dla doręczenia pozwu, poczem na posiedzeniu niejawnem sąd wydaje postanowienie o podjęciu dalszego postępowan ia.

Art. 199

§ 1W przypadkach zawieszenia

na osobę adwokata sąd ustanowienia innego adwokata, a po be zskutecznym upływie terminu postanowi na _Do3iedzeniu niejawnem podjęcie dalszego postęp owan i a. .

§ 2

VI sprawie, w której nie obowiązuje za:, stępstwo adwokackie, postępowanie w razie śmier­ ci pełnomocnika procesowego może toczyć się dale j dopiero po w ezwaniu strony nie stawającej, _trybem przewidzianym dla doręczenia pozwu, postępow ania ze względu zakreśli stronie termin do Sćld zawiesi postępowanie , gdy stroogłoszon9 up adłość, a spór dotyczy przedmiotu,

Art. 200nie

Nr. 83.

D:!iennik Ustaw. Poz. 651. należącego do masy, Postępowanie może być podjęlte ,dop:lero po wezwa,niu za'rządcy ma sy upa.dło,ści

Art. 201

Sąd zawiesi również postępowanie, jeżeli strona iub jej z as tępca ustawowy pełni służ­ bę wojskową w czasie wojny lub t e ż znajduje się w miejs'c o wości, pozbawionej wskutek nadzwycza.jnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu.

Art. 202§ 1, Sąd mOlże równi,eżz,awi.esić postępowanie w następujących przypadkach

1)ie ?:eli rozstrzygnięcie sp rawy z a leży od wyniku innego p rocesu ;
2)jeżeli osoba trze cia . zapozwała obie strony o ten sam przedmiot sporu (interwencja I!łówna);
3)jeżeli' rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego orzeczenia władzy administracyjnej j
4)j eżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć ~pływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.

§ 2Od odmowy zawieszenia niema zażalenia

Art. 203§ 1. W przypadkach artykułu poprzedzając ego zawieszenie postępowania trwa aż do

czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Sąd może jednak i przedtem stosownie do okoliczności podjąć dalsze postę­ powanie.

§ 2

Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a ,jego r1o:zpolczęcieZlalleży OId wn.i'osku stroln y, sąd Z1akreśl i jej termin do wszczęcia postępowania, a w innych przypadkach może zwrócić się o to do wła­ ściwej władzy ,

Art. 204Sąd

postanowi podjęcie dalszego pos.fępOlwani:a, gid y us;taTI'łle przyczyna za'Wueszen:ia.

Art. 205We wszystkich wyżej przewidzianych przypadkach zawieszenia terminy nie biegną

i zac zy n ają biec od początku dopiero z podjęciem postę powa nia. Terminy sądowe w miarę potrzeby będą wyznaczone na nowo.

Art. 206§ 1. S'tId 'zawtiles.z.a równ~e;ż pOlStę­

powanie na zgodny wniosek obu stron. W tym przypadku dalsze postępowanie może być na wniosek którejkolwiek ze stron podjęte dopiero po upływie czasu przez nie oznaczonego, nie wcześniej jednak jak z upływem trzech miesięcy od chwili zgłoszenia wniosku o zawieszenie.

§ 2Za;wli,eszrcnie _:z t:ruk/im samym ,skllJtkiem

następuje w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, o ile kodeks w przypadkach szczególnych inaczej nie stanowi, jak również w przypadku niestawiennictwa powoda, który nie żądał rozpoznania sprawy w swej nieobecności, pozwany zaś nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy.

Art. 207Zawieszenie, przewidziane w artykule poprzedzającym, wstrzymuje bieg terminów są­

dowych, które dopiero z podjęciem postępowania biegną dalej. Bieg terminów ustawowych nie ulega wstrzymaniu.

Art. 208

§ 1. Sąd umorzy postępowanie, zawieszone na zg odny wniosek ,s tron lub wskutek ich niestawiennictWla, jeżeJi wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu lat trzech od daty postanowienia o zawieszeniu.

§ 2Umorzenie postępowania w pierwsze;

instancji nie pozbawia powoda prawa wytoczenia ponownego powództwa, jednak poprzedni pozew nie prz'erywa przedawnienia. Umorzenie postępowania w instancji apelacyjnej powoduje uprawomocnienie się wyroku pierwszej instancji.

§ 3Z umorzeniem postępowania umarzają

się także koszty obu stron w danej instancji. .

Art. 209

§ 1

Postanowienie o zawieszeniu. podjęciu i umorzeniu postępowania może zapaść bez rozprawy.

Nr. 83.

§ 2Od postanowienia o podjęciu

dą.lszego postępowania niema zażalenia.

Dzia ł II.

Postępowanie przed sądem okręgowym.

Rozdział I.

Pożew. dość 1093 Dziennik Ustaw. Poz. 651.

Art. 210§ 1. Pozew pOWlUlen czynić zawarunkom pisma procesowego, a nadto za

wierać:

1)dokładnie określone żąda.nie, a w sprawach o roszczenia majątkowe także oznaczenie wartości prZledmiJotu sporu;
2)przytoczenie okoliczności faktycznych, uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby, uzasadniających również właściwość sądu.

§ 2Ponadto pozew może zawierać

wnioski o zabezpieczenie powództwa, o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności,o przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powodp., O wydanie wyroku zaocznego i o rozpoznanie sprawy przez wydział handlowy.

Art. 211W pozwie można również zgłosić

wnioski:

1)o zawezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych;
2)o polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę będącego w jego posiadaniu a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, dokumentu lub przedmiotu oględzin j
3)o zażądanie na rozprawę dowodów, znajdujących się u władz, w urzędach i u osób trzecich.

Art. 212

Powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samelnu pozwanemu, jeżeli nadają się do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze wzglę­ du na ogólną wartość roszczeń, a nadto gdy roszczenia są różnego rodzaju, o tyle tylko, o ile sąd nie jest niewłaściwy dla któregokolwiek z tych rpszczeń w myśl przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Art. 213Pozew o wydanie lub odebranie

przedmiotu dzierżawy w termin~e, w którym dzierzClJwa wygasa, można wnieść do> sądu jeszcze przed tym terminem.

Art. 214Z chwi:lą doręczenia pozwu, porwstają następujące skutki procesowe

.

1)powód nie może wytoczyć w toku sprawy powództwa przeciwko pozwanemu o to samo roszczenie w tym samym lub w innym sądzie;
2)pozwany może wytoczyć powództwo wzajemne przeciwko powodowi w odpowiedzi na pozew, a jeżeli odpowiedzi nie wniósł - nj~ później j ak na pierwszej rozprawie albo w sprzeciwie od wyroku zaocznego;
3)zbycie w toku sprawy rzeczy lub roszczenia, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; jednak nabywca nie może wejść na miejsce zbywcy bez zezwolenia strony przeciwnej.

Art. 215§ 1. Zmiana powództwa j~st dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość, a n~d

to, po doręczeniu p'ozwu wtedy tylko, gdy pozwany na nią się zgodzi lub gdy bez zastrzeżeń podejmie obronę w za)uesie zmiJenionego powództwa, alho gdy sąd uzna, że żrp.iana nie uŁrudnil poz.wanemu obrony.

§ 2Gdy powód występuje w toku spraw y

z nowem roszczeniem, skutki, przewidziane artyk-ilem poprzedzającym, rozpoczynają się z chwilą, w której roszczenie to powód zgłosił podczas r.ozprawy w obecności pozwanego.

Art. 216Nie stanowi zmiany powództwa . je-

żeli, nie zmieniając jego podstawy, powód żądanie bądź ogranicza, bądź w zakresie właściwości S " du rozszerza, lub gdy zamiast pierwotnego pr~edmiotu sporu skutkiem zmienionych okoliczności żąda jego wartości.

Art. 217

§ 1Sąd

odrzuci pozew w razie rapozwu wynika, że sprawa już się toczy między temi samemi stronami o to samo roszczenie, lub że została osądzona; w braku zaś zdolności procesowej powoda, braku ustawowego jego zastępstwa lub upoważ­ nienia zastępcy do prowadzenia sprawy - wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami niniejszeeo kodeksu.

§ 2Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnem

niedopuszczalności drogi procesu cywilnego, w zi'e niewłaściwości sądu, tudzi eż, gdy z treści

Art. 218W razie odrzucenia pozwu z powodu niewłaściwości sądu, powód może wnieść pozew

odrzucony do sądu właściwego w ciągu tygodnia od uprawomocnienia się postanowienia odrzucającego .

Wówczas skutki poprzedniego wniesienia pozostają w mocy.

Art. 219§ 1. Pozew może być cofnięty bez

zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie: srę roszczenia - aż do wydania wyroku.

§ 2Pozew cofnięty uważa się za niebyły;

jednak powód zwróci pozwanemu na jego żądanie koszty, o ile sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku uiszczenia ich przez pozwanego. W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą, przewodniczący odwoła wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadomi pozwanego, który może w ter:11inie dwutygodniowym złożyć_ sądowi spis kosztów.

Art. 220§ 1. Powództwo wzajemne jest dopuszczalne. jeżeli roszczenie wzajemne pozwan q~o

jest w związku z roszczeniem powoda lub nadaje się do potrącenia.

§ 2Pozew wzajemny wnosi się do sedu pozwu głównego, choćby sąd okręgowy nie był dla powództwa wzajemnego' właściwy. Oba powództwa

ulegają łącznemu rozpoznaniu.

§ 3Przepisy dotybące pozwu stosuje SIę

i do l?,.ozwu wzajemnego.

R o z d z i a ł II. t Zabezpieczenie powództwa.

Art. 221§ 1. Na wniosek powoda sąd może

dozwolić zab~zipieczenia powództwa przy samem i ego wytoczelliu, jeżeli uzna, że powództwo jest wia- 1094 Dziennik Ustaw. Poz. 651. rogodne, a niezabezpleczerite mogfoby . pozbawićpówoda zaspokojenia. '.

§ 2' Zabezpieczenie powództwa 'W;,sprawach

o roszczenia pieniężne przeciwko Skarbowi Państwa. iprze.dsiębiorstwom paristwowym nie jest dopus'z~ czalne. . . .

Art. 222'. § 1. Powództwo zabezpiecza ·. się

jednym ze sposobów, wskazanych w ustawIe o egz,e kucji.

§ 2Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnem

Art. 223§ 1. Powód mote zgł o~ić . wni()sek

o .zabezpieczenie powództwa i w dalszym, toku spra. ,. . wy. .

§ 2Sąd, . zawieszając postępowanie, . może

również. na' wniosek powoda zarządzić ząbezpie~ze­ nie powództwa. ~ , "

Rozdział III.

Sprawy handlowe.

Art. 224§ 1. Pozew, wniesiony do sądu

okręgowego. kieruje się do wydziału handlowego, jeżeli powód tak oznaczy w pozwie. •

§ 2Jeżeli jednak przewodn.bc:zący wydziału

handlowe go uzna, że sprawą . nie je.s t handlowa, skieruje ją do wydz : ału cywilnego.

§ 3Przekazanie może nastąpić równie'ż na

mocy p "'shnowi enia wydóału handlowego w. toku sprawy. aż do ż Ci mknięcia ro-zprawy.

Art. 225Pozwany może zgłosić ' wniosek o

przekazanie wydziałowi handlowemu ' sprawy wniesionej lub skierowanej do wydziału eywilnego.

Wniosek taki pozwany może zgłos i ć w odpowiedzi na pOzew, a je żeli cdp ::;w:edzi n ie wn i ósł - ni'e póź­ niej jak na p ierwszej rozprawie albo w sprzeciwie od wyroku z9-0cznego. ~ . . . , Art. 226. W wydziale, któremu sprawa postanowieniem sądu zosŁała przekazana do rozPOZnania. nie można żądać powrotnego jej przekazama Innemu wydziałowi.

Art. 227,. Przepisy niniejszego rozdziału mają odpowiednie zasŁosowanie do powództwa wzajemnego.

R o z d z ia ł IV.

Rozprawa.

Art. 228§ 1. Przewodniczący wyznaczy termin rozprawY równocześnie z zarządzeniem dorę­

czenia pozwu i' stosownie do potrzeby wyznaczy sę­ dziego sprawozdawcę. § 2, Termin powinien ' być tak wyznaczony, aby między doręczeniem wezwania a .d niem rozprawy upłynął przynajmniej tydzień. a w sprawach han·· dlowych - przynajmniej dni trzy. '

Art. 229§ 1. Pozwany może . przed pierwszą rozprawa wmesc odpowiedź na pozew. '

§ 2W sprawach żawiłych' i w sprawach rozrachunko'\Alych przewodniczący może przed roz'p!':!wą zarząqzjć wniesienie odpowiedzi na' pozew lub

także wymianę przez strony dalszych' pismprzygotowawczych. przyczem oznaczy porządekśkładania pism, okres._ w ciągu którego pisma złożyć należy .

Nr~ 83; i okoliczności, które mają być wYlasmone.. W toku rożprawy wymidlię pism może zarządzić sąd, Art •. 230. § 1. . Przewodniczący może, stosownie do okoliczności, . przed rozprawą wydać na podstawie pozwu i pism przygotowawczych nastę­ pujące zarządzenia:

1') wezwaĆ' strony do· stawienia się na rozprawę osobiście lub przez pełn0mocnika, polecić przed- staw:enie dokumentów, przedmiotów oględzin, ksiąg, planów i t. d.; . 2) zażądać na rozprawę od władz, urzędów i osób zaufan;apublicznego , znajdujących się u niCh dowodów, jeżeli strona sama dowodów tych otrzymać nie może; .

3)wezwac : ri'a rozprawę wska.zanych przez sŁronyświadków i zażąd~ć od nich dostarczenia dokumentow,potrżebnych do wyjaśnienia zeznań; ,
4)wezwać na rozprawę osoby, powołane zgoąnie przez strony na biegłych.
-§ 2. Przewodniczący może ponadto, w razie koniecznej potrzeby, zarządzić oględziI~y jeszcze przed rożprawą. . Ą.rt. 231. Każda ze stron może w piśmie procesowem żądać przeprowadzenia rozprawy w jej nieobecności.

Art. 232§ 1. Rozprawa odbywa się w ten

sposób,. że po wywołaniu sprawy strony - naprzód powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski. przedstawiają okolicznośCi faktyczne i dow.ody na ich papucie, jako też zasa.dy prawne.

§ 2Ponadto rozprawa obejmUJe - stosownie do okoliczności - wyjaśnienia stron st'lwających

osobiście. postępowanie dowodowe i rozstrząsame jego wyników. . '. ~.

Art. 233Gdy zachodzi potrzeba przedstawienia stanu sprawy na podstawie akt, uczyni' to przewodniczący lub wyznaczony sędzia sprawoz.dawca

Art. 234Przewodniczący, nie dopuszczając

do rozwlekłości i zbaczania od przedmiotu. powinien dążyć do teQo, ażeby rozprawa wszechstronnie wyświetliła punkty sporne i aby, w miarę możności, mogła być ukończona bez odroczenia.

Art. 235Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli

sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu stroriie wezwania. tudzież jeżeli nieobecność strony jest wywołana wydarzeniem żywiołowe m lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

Art. 236Jeżeli powód w nieobecności pozwanego rozszerza lub zinienia żądanie pozwu albo

zamiast pierwotnego przedmiotu sporu żąda jego wartości, winien uczynić to na piśmie, a wówczas rozprawa ulegnie odroczeniu i pismo będzie dorę­ czone pozwanemu.

Art. 237Sąd może celem dokładn:ejszego

wyjaśnienia przedstawionego stanu sprawy zarzą­ dzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika.

Art. 238§ 1. Strona może aż do zamknięcia

rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowo- Nr. 83. -- - - ---- - _ ..... .. .. dy na uzasadnienIe swych wniosków lub dla odparcia twierdzeń i wniosków strony przeciwnej, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, jakie według przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć zpowodu działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu.

Sąd odrzuci środki dowodowe, jeżeli okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione lub jeżeli strona powołuje dowody jedynie dla zwłoki.

§ 2

Art. 239§ 1. Sąd może zarządzić oddzielną

rozprawę co do pozwu głównego i wzajemnego, jako też co do jednego lub , kilku roszczeń, połączonych w jednym pozwie, czy to głównym, czy wzajemnym.

§ 2Sąd może również

1095 Dziennik Ustaw. Poz. 651. _- _-- zarządzić oddzielną prawy i stWierdzona podpisami stron, a w razie nie-przez sąd. m.ożności podpisania -

Art. 247§ 1. Przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaŚnioną

§ 2Można zamknąć rozprawę rówmez w

przypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcże dowód przez sędziego wyznaczonego lub przez inny sąd, albo też, gdy ma być przeprowadzony dowód z aktów lub wyjaśn,iteń władz, a roz.prawę co do tych , dowodów uzna za zbyteczną.

Art. 248Sąd może zamkniętą rozprawę

na nowo, jeżeli potrzebne są jeszcze dodatkowe wyjaśnienia stron lub dodatkowe dowody. otworzyć co do roszczenia, jakie pozwany przeciwstawia do potrącenia, jeżeli nie ma ono związku z roszczeniem pozwu głównego.

Art. 249Od zarządzeń prze~odniczącego

w toku rożprawy strony mogą odwołać się do sądu, od którego postanowienia niema zażalenia.

Art. 240Sąd może zarządzić łączną rozprawę i wydać łączne orzeczenie w toczących się przed

nim sprawach, jeżeli są one z sobą w związku lub D z i a ł III. roZprawę Dowody, mogły być objęte jednym pozwem.

Rozdział

Art. 241Sąd może ograniczyć rozprawę

przedewszystkiem do zarzutów formalnych lub pytań wstępnych.

Zarzut niewłaściwości sądu i zarzut, że rozstrzygnięcie sprawy należy do sądu polubownego, pozwany pow~n : en zgło's : ć i' należycie UZlasadnić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy; pod utratą prawa korzystania z tych _zarzutów w dalszem postępowaniu.

Art. 242

Art. 243W każdym stanie sprawy sąd bierze z urzędu pod rozwagę: niedopuszczalnośc drogi

procesu cywilnego; niewła ś ciwość sądu, opierającą się na tern, iż sąd nie mógłby być właściwy nawet na podstawie umowy stron'; brak zdolności procesowej i należytego zastępstwa lub upoważ,nienia do ' prowadzenia sprawy; istnienie sporu sądowego -o to samo roszczenie między temi samemi stronami; powagę rzeczy osądzonej .

Art. 244Pozwany nie może odmówić wdania się w spór co do istoty sprawy, chociaż wniósł

zarzuty formalne . Odrzucając zarzuty niedopuszczalności drogi procesu cywilnego, ·niewłaściwości sądu albo z,a rzut, że rozstrzygn i·ęcie sprawy należy do sądu polubownego, sąd wyda oddzielne postanowienie i może wstrzymać dalsze rozpozną.niesprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia tych zarzutów.

W razie odrzucenia innych zarzutów formalnych sąd przystąpi do rozpoznania istoty sprawy " i roz. strzygnięcie co d o nich zamieści w wyroku.

Jeżeli sąd uzna swoją niewłaści­ wość, przekaże sprawę na, wniosek powoda sądowi przezeń wskazanemu, chyba że sąd tenjesŁ:oczywi­ $cie n~ewłaściwy. .' Art. 245.

Art. 246Przewodniczący powinien ' wewła­

chWili, jeżeli to uważa za możliwe , skłaniać strony do pojednania. Osnowa ugody, zawartle.j. pned sądem, p9winna być wciągnięta do protokółu raz. ściwej I.

O dowodzie w ogólności,

Art. 250' Przedniiotem dowodu są fakty sporne, mające dla sprawy istotne znaczenie

Art. 251Sąd może dopuścić dowód nawet

niepowołany przez strony, jeżeli o nim powziął wiadom ość z - . ,oświadczeń stron lub z akt sprawy i jeżeli w szczególnych przypadkach kodeks nie zawiera .odmiennego postanowienia.

Art. 252' § 1. Fakty powszechnie znane nie

dowodu. Sąd bierze je pod uwagę nawet bez powołania się stron_

§ 2To samo dotyczy faktów, znanych sądo­

wi" urzędownie, wszakże sąd powinien przy rozprawie zwrócić na nie uwagę stron. wymagają

Art. 253§ 1. Nie wymagają równie? dowodu

filkty, przyznane w przewodzie sądowym prze:z stronę . przeciwn-ą na piśmie lub ustnre. ,

§ 2

Gdy strona nie wypowie się co do faktów przytoczonych przez stronę przeciwną, sąd, uwzględniając wyniki całej rozprawy, może uznać fakty te za przyznane. . .:;- '

Art. 254Jeżeli _ p~zyznanię połączone jest

z zastrzeżeniami l~b z twierdzeniami ' dodatkowemi albo zostało odwołane, sąd ocenia jego znaczenie z uwzględnieniem okoliczności danego przypadku. '.' . ' Art, 255. pózasądowe!o Sąd ocenia znaczenie przyżnania w "związku z całością stanu faktycz- nego sprawy. :"~ Ar(:)56; c ·Ustci.le"riia -faktyczne mogą być opąr­ te . takżę na " ókólicznościach bezspornych lub "uaowodrifónych; g~y okoliczności te, wzięte poj€~dy~cf:o lu);> - r~.c.in,,~e, . usprawied1iWiają wriiosek o prawdziW9ścLpewnego, istotnego dla sprawy faktu (dó~nieIJlanie, faktyczne), . ., Dziennik Ustaw. Poz. 651.

1096

Art. 257§ 1. Sąd wedłu2 własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważania zebranego materiału ocenia wiarogodność i moc . dowodów

§ 2Sąd oceni na le'j samej podstawie, jaki!e

nadać znaczenie odmowie przedstawienia dowodu lub przeszkodom, stawianym w je,go przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu.

Art. 258Przepis artykułu poprzedzającego

nie ma zastosowania do domniernań ustanowionych przez prawo (domniemań prawnych). jędnak zachowuje moc przy ocenie dowodu przeciwnego. ilekroć prawo dowodu takiego nie wyłą(;7, a.

R o z d z i al II.

Postępowanie dowodowe.

Oddział 1.

Przepisy ogólne.

Art. 259§ 1. Postępowanie dowodowe odbyw,a się w zasadzie przed są.dzm orzekającym. Gdyby

to nie było możliwe z powodu natury dowodu, bądź gdyby to było połączone z poważnemi niedogodnoś­ ciami, lub też spowodowało znaczne koszty w stosunku do przedmiotu spnru - sąd orzekający zleci przeprowadzenie dowodu jednemu ze swych sę­ dziów (sędzia wyznaczony), lub sądowi grodzkiemu (sąd wezwany).

§ 2Przeprowadzenie

dowodu zagranicą, możliw.ie z zachowaniem przepisów niniejuego kodeksu, sąd orzekający zarządzi w drodze właściwej.

Art. 260§ 1. W postanowieniu o przeprowadzeniu dowodu. sąd oznaczy fakty podlegające

stwierdzeniu, środek dowodowy i - stosownie do okoliczności - sędziego lub sąd, prze;z; który dowód ma być przeprowadzony, a nadto, o ile to jest możli­ we. ozas i miejsce przeprowadzenia dowodu. Wyznaczając sędziego, sąd może mu pozostawić oznaczenie terminu.

§ 2Od dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia dowodu niema zażalenia

Art. 261§ 1. Jeżeli czas i miejsce przeprowadzenia dowodu nie są wskazane w postanowieniu, strony będą o nich osobno zawiadomione

§ 2Nieprzybycie stron na termin, wyznaczony do przeprowadzenia dowodu, nie wstrzymuje

czynności są.dowej, chyba że obecność stron lub jednej z nioh okaŻie się. stosownie do okoliczności', konieczną.

Art. ~62.

§ 1Protokół, zawierający przebieg

p o stępowania dowodowego, podpisują oprócz sę­ dziego i protokólanta ' także osoby przesłuchane i strony obecne.

§ 2Odmowę lub niemożność podpisania

stwierdza się w protokóle.

Art. 263§ 1. Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają w zakresie postępowania dowodowego

prawa pr~ewodniczącego i prawa sąąu or~ekają­ l;egO.

§ 2Nieprąwidłowo~ci w ich czynnościach

strony mo,gą wytknąć nie późIli,ę i, jak na najbliższej rozprawie przed sądem orzekającym.

Art. 264wtórzenie lub

wego.

Nr. 83.

Sąd orzekający może zarz ą dzić uzupełnienie postępowania podowodo-

Art. 265§ 1. N a koszty przeprowadzenia dowodu obowiązana jest początkowo złożyć zaliczkę

strona, która powołała się na dowód; jeżeli zaś obie powołały ten sam dowód. lub sąd z urzędu dowód zarządził. wówczas należną kwotę powinny złożyć obie strony w równych częściach lub w innym stosunku według uzn a nia sądu .

§ 2Sąd oznaczy zaliczkę i termin jej złożenia

Art. 266§ 1. Sąd nie jest związany swem

postanowieniem dowodowem. Może je stosownie do okoliczności uchylić, uzupełnić lub zmienić.

§ 2Sąd może bez rozprawy zmienić lub uzupełnić swe postanowienie, o ile chodzi o nowe fakty - za zgodą stron, o ile zaś chodzi o przesłucha­

nie nowych świadków - na wniosek choćby jednej strony.

§ 3Sędzia wyznaczony i sąd wezwany mogą

uzupełnić na wniosek strony postanowienie sądu orzekającego przez przesłuchanie nowych świadków na fakty, wskazane w tern postanowieniu.

Art. 267

§ 1. Jeżeli przeprowadzenie dowodu napotyka przeszkody, mogące trwać czas nieokreślony, albo jeżeli dowód ma być przeprowadzony zagranicą, sąd może na wniosek jednej ze stron oznaczyć termin do przeprowadzenia dowodu. Jeże­ li w terminie dowodu nie przeprowadzono, sprawa toczyć się będzie dalej bez tego dowodu.

§ 2Po upływie zakreślonego terminu, dowód ten może być jeszcze przeprowadzony tylko

wówczas, jeżeli postępowanie przez to się nie przeciągnie.

Art. 268

Zachowanie- szczegółowych przepisów: o postęoowaniu dowodowem nie jest konieczne, ilekroQ ustawy przewidują uprawdopodobnienie zamiast dowodu. .

O dddał 2.

Dokumenty.

Art. 269Dokumenty, sporządzone przez wła­

dze, urzędy i osoby zaufani'a pubHcznego w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co uczestniczące w czynności osohy oświadczyły lub co zostało urzę­ downie z,a,świ1a,clczone.

Art. 270Dukumenty publiczne, sporządzone

przez władze lub urzędy państw obcych, powinny być w razię sporu co do ich autentyczności uwierzytelnione przez właściwego posła lub konsula polskiego zagranicą albo przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, o ile traktaty nie stanowią inaczej.

Art, 271. Dokument prywatny stanowi dowód tegQ, że ~awarte w nim oświadczenie pochodzi od osoby, która go podpisała.

Dowód orzeciwny co 00 oświad­ w dokumenc ie publicznym lub prywatnym nie jest wyłączony, jednak pomiędzy uc;>;estpikami czynności stwierdzoąei dokumentem dowód

Art. 272C:ień, 1;łożonych

Nr. S3.

1097 Dziennik Ustaw. Poz, 651. ze świadków nie będzie dopuszczony przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu.

Art. 273Dowód z dokumentu nie może być

dopus~zony, jeżeli obie strony. temu się sprzeciwiają.

Art. 274Dokument, prz,e dslawi,o ny prz·ę:z jedną z-ę .tTOn, może służyć jako ,dowód n a k crzyś ć

przeciwnika, choćby strona, która dokument przedstawiła, zrzekła się go następnie.

Art. 275

§ 1. Strona, powołująca się na dokument, po>winna go złnżyć sądo'w l. w oryginale, chyba że strona przeciwna poprzestanie na odpisie, a sąd nie zażąda oryginału.

§ 2Jeżeli tylko cz.ęść dokumentu ma zwią­

zek ze sprawą, sąd po przejrzeniu go, może okazać stronie przeciwnęj tylko odpowiednie ustępy z dokumentu.

Art. 276§ 1. Każda strona na żądanie drugiej lub sądu, obowiązana jest przedstawić znajdują­

cy się w jej posiadaniu dokument, stanowiący dowód okoliczności spornej między stronami.

§ 2Stronie wolno odmówić przedstawienia

dokumentu, jeżeli ujawnienie jego treści może narazić ją samą lub jej bliskich, wskazanych w przepisie Q prawie świadka do odmowy zeznań, na odpowiedzialność karną lub hańbę, albo pociągnąć za sobą wykroczenie_ przeciwko tajemnicy urzędowej lub istotnej tajemnicy ,zawodowej. Wszelako i w tych przypadkach stronie nie wolno odmówić przedstawienia dokumentu, jeżeli obowiązana jest do tego z mocy prawa cywilnego lub gdy dokument wystawiony jest We wspólnym intere sie obu stron.

Art. 277

Sąd może - stosownie do okoliczności uznać twierdzenie strony co do treści dokumentu za prawdziwe, jeżeli strona przeciwna bezpodstawnie odmawia przedstawienia dokumentu, kltóry znajduje się w jej posiadaniu, llU!b który w myśl przepisów prawa p osiadać ,p owi:n na., albo gdy' dokument został przez nią ukryty lub zniszczony.

Art. 278§ 1. Jeżeli dokument znajduje się

w aktach władzy, urzędu lub osoby zaufania publicznego, wystarczy przedstawierrie uwierzytelnionego przez nie odpisu lub wyciągu z dokumentu. ~ 2. Gdy sąd uzna za konieczne przejrzenłe oryginału dokumentu, może zarządzić dostarczenie tegoż na rozprawę albo przejrzenie go na miejscu ,p rzez sędziego lub przez cały skład sądu. .

Art. 279

Osoba trzecia, na wniosek strony, ma obowiązek przedstawić w oznaczonym przez sąd terminie znajdujący się w j,ej posiadaniu dokument na dowód okoliczności spornej m i ędzy stronami., · j eżeli dokument ten należy ,do stron lub należy do jednej z nich i osoby trzeciej ,albo> stanowi korespondencję, będącą :w związku z działalnośdą tej osoby w charakterze pełnomocnika, komisanta, agenta lub pośrednika w stosunku do którejkolwiek ZJe stron..

Art. 280Sąd stosownie do okoliczności, po

wysłuchaniu osoby trzeciej, postanowi albo oddalić wniosek strony, albo nakazać osobie tr~eciej przedstawienie dokumentu, albo wyznaczyć stronie termin do wytoczenia przeciwko osobie . trieciej ,skargi o wydanie dokumentu, gdy orzeczenie o· obowiązku wydania zależy od uprzedniego ustalenia spornych okoliczności. W ostatnim przypadku sąd może za wiesić postępowanie.

Art. 281Strona, żądająca od przeciwnika

lub od osoby trzeciej przedstawienia dokumentu, powinna szczegółow o oz naczyć ten dokument i w razie potrzeby upraw dop odobnić, że dokument znajduje się w ich posiadaniu.

Art. 282§ 1. W sprawach, dotyc zącyc h

przedsiębiorstwa handlowego lub przemysłowego, w razie powołan i a się jednej ze stron na ks:ęgi i dokumenty przedsięb io rstwa, księgi te i dokumenty powinny być przedstawione sądowi, jeżeli sąd uzna wyciąg z nich za niewystarczający.

§ 2Gdy zachodzi istotna trudność w dostarczeniu ksiąg do sądu, sąd może przejrzeć je na mi i~j­

SoGu lub zlecić sędziemu rch przejrz.enie i p oczynienie n iJe'Zbędnych wyciągów.

Art. 283Jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu, pr.z edstawionego przez stronę

drugą albo zarzuca niezgodność z prawdą urzędo­ wych zaświadczeń zawartych 'W dokumencie publkznym; obowiązana jest fałsz udowodnić. Jeżeli jednak spór dotyczy prawdziwości dokumelltu prywa tnego, pochodzącego od innej osoby, a nie od strony zaprzeczającej, prawdziwość dokumentu udowodnić powinna strona, która chce z niego skorzystać.

Art. 284F ałszu dowodzić można wszelkiemi

środkami dowodowemi. W szczególności badanie pra~dziwości dokumentu odbywa się przez porówname z ud ziałem lub bez udziału biegłych charakteru pisma na zakwestjonowanym dokumencie z charakterem pisma tej same j osoby na innych dokumentach, niewątpliwie prawdzivvych; w razie potrzE~by, sąd może też wziąć pod u wagę charakter pisma strony, ustalony w cbecności sądu przez podyktowanie jej szeregu wyrazów.

Art. 285Strona, ,która fałsz lekkomyślnie

zarzuciła, ulegnie karze grzywny do tysiąca złotych.

Grzywna może b y ć zw i ększona do wysokości l /lO cz' ę . śd warto, ś ci neczy lub sumy poszukiwanej z dokumentu, jeż eli wartość lub suma przewyższa tysiąc złotych, a są d uzna, że zarzut był uczyniony w złej wierze. Wymierzając grzywnę sąd orzeknie równocześnie, na przypadek Iliemożności jej 1; cią­ gnięcia, karę zastępczego aresztu według swego uznania, jednak nie ponad dwa miesiące.

Art. 286Sąd może zażądać,aby dokument

w języku obcym był przełożony przez tłumacza przysięgłego.

Art. 287S'l'd oc.eni na ' podstawi:e okoliczno-

ści poszcz,e,g ólne'g o przypadku, czy i' o ile dokument zachowuje moc dowodową pomimo . przekreśleń, podskrobań lub innych uszkodzeń. o d d z i a ł 3.

Zeznania świadków.

Art. 288Dowód z·e świadków może by(; d opuszczony tylko wówczas, jeżeli strona dokł adni e

oznaczyła fakty, które mają być zeznaniami stwierdzone i wskazała świa,dków tak, aby welwanie ich do sądu było możliwe.

1098 Dziennik Ustaw. Poż . 651.

Nr. . 83.

Art. 289Dowód ze świadków nie moze być

dopuszczony, jeżeli obie strony temu się sprzeci- dek nie będzie usunięty lub zwolniony od zeznawania, p rzewodniczący lub jeden z sędziów odbierze od wiają · świadka przysięgę.

Art. 290Dowód ze świadków jest dopuszczalny nawet w przypadkach, gdy prawo wymaga

do,wodu na pi śmie, jeżeli dokument został zagubiony, zniszc zony lub zabrany posiadaczowi, albo z poW (:<" 1 ok o liczno' ści szcz,e gólnych nie mógł być sporzą­ dzotly.

Art. 291Świadkami nie mogą być

1)osoby, niezdolne do spostrzegania lub do komunikowania swych spostrzeżeń j
2)duchowni co do faktów, powierzonych im na spowiedzi lub pod tajemnicą duchowną; .
3)wojskowi i urzędnicy publiczni, nie zwolnieni od zachowania tajemnicy urzędowej, o ileby zeznanie ich miało być połączone z jej naruszeniem.

Art. 292§ 1. Nikt nie ma prawa odmówić

zeznań w charakterze świadka, z wyj ątkiem mał­ : żonków stron, ich wstępnych, zstępnych i rodzeń­ stwa, powinowatych w tym samym stopniu oraz osób, pozostających ~ Ef stronami w stosunku przysposobienia, chyba że chodzi o udowodnienie praw stanu. Prawo odmowy zeznań ze strony małżonków i powinowatych trwa i po ustaniu małżeństwa. '

§ 2Świadek może . odmówić odpowiedzi na

zadane mu pytania, gdyby zeznanie mogło narazić go lub jego bliskich, wymienionych w paragrafie poprzedzającym , na odp owie,dz i alność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią sZKodę ' majątkową, albo gdyby zeznanie miało być połączone z pogwałce ­ ' n ~em istotnej tajie mni'c y zawodowej.

Art. 293Sąd. wzywając świadka, wymieni

w wezwaniu imię, nazwisko i zamieszkanie wezwanego, miej,s ce i czas przeslu'chania, naz,w iska stron i przedmiot sprawy oraz zwięzłą osnowę przepisów o karach za pogwałcenie obowiązków świadka i o wynagrodzeniu za stawiennictwo w sądzie.

Art. 294W razie potrzeby przesłuchania

Prezydenta Rzeczypospolitej sąd zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miejsca i czasu orzesłuchania.

Art. 295Przesłuchanie osób, dotknięty<::h

chorobą lub kalectwem, odbywa się w ich mieszkaniu, jeżeli opuś cić go nie mogą.

Art. 296Kolejność przesłuchania świadków

oznacza przewodniczący. Świadkowie, którzy nie z;łożyl i jeszcze zeznań, nie m e,gą być obecni przy przesłuch a n i u inn ych ś wi'adk Ów.

Art. 297§ 1. Do przesłuch ania świadka, nie

władaj ą cego dosta tecznie językiem polskim, s ą d mo-

Art. 299§ 1. Świadek składa . przysięgę według roty następującej

"Przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu jI Wszechwiedzącemu, że bę d ę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukryw a jąc z t ego, co mi jest wi.adomem. Tak mi, Panie Boże, dopomóż". .

§ 2Osoby wyznające religję chrześcijańską

że przyb ra ć tłumacza .

§ 2Do tłumaczów mają odpowiednie zastosowanie przepisy o bie głych . Aplikant lub urzędnik

sądowy może pełnić obo wi ą zki tłumacza bez sldadania osobnej pr zy się gi , lecz z powołaniem się na przysięgę służbową .

Art. 298Przed p rzesłuchaniem zadaje się

świ a dkowi pytani a, dotyczące jego osoby (imię, nazwiskc, wiek , wy znanie, zaj ę cie), oraz stosunku do stron, tudzież u przedza się go o prawie odmowy ze znań i o karalności zeznań fałszywych. Jeżeli . świ a - przysięgają przed krzyżem.

§ 3

Os oby wyznające religję mOJzeszową, trzymają prawą r.ękę na torze - 2 ks. Mojżesza . 20 rozdz. 7 wiersz.

Art. 300§ 1. Do form zapewnienia przez

świadków, należących do wyznań niewymienionych w artykule poprzedzającym, że zeznają prawdę, niczego nie ukrywając, mają zastosowanie przepisy obowiązujące w postępowaniu karnem.

§ 2Przepisy, dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych mają odpowiednie zastosowanie do

zapewn :'en!a zastępującego przysięgę.

Art. 301Nie składają przysięgi, ani zapewnienia, świadkowie za zgodą obu stron, jako też

małoletni do lat czternastu oraz osoby, skazane wyrokiem prawomocnym za fałszywe zeznanie lub krzywoprzysięst wo.

§ 1

Świadek składa przysięgę, pona głos jej rotę, przyczem wszyscy, nie wyłączaiac sędziów, ' stoją.

§ 2Niemi piśmienni składają przysięgę przez

podpisanie roty. Niemi' niepiśm~enni i głusi niepiśmienni przysię g ają przy pomocy biegł-e, go .

§ 3Przed odebraniem przys i ęgi sąd uprze'dza świadka o zn aczeniu tego aktu i odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie

Art. 303W razie powtórnego przesłuchania

świadka, przyppmina mu się poprzednio złożoną przysięgę lub zapewnienie ją zastępujące. .

Art. 304§ 1. Świadek składa zeznanie ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytanie przewodniczącego co i z jakiego źrodła jest mu wiadome

o przedmiocie przesłuchania, poczem sędziowie i strony mogą w tymże przedmiocie zadawać pytania .

§ 2Głusi oraz niemi składają zeznania przy

zastosowaniu sposobu, \vskazanego dla złożenia przez nich przysięgi .

Art. 305Świadkowie , których zeznania przecz ą sobie nawzajem, mogą być konfrontowani

Art. 306§ 1. Zeznanie świadka , po zapisaniu

do protokółu, będzie mu odczytane i, stosownie do o koliczn o ś ci , na podstawie jego uwag uzupełnione lub sprostowane.

§ 2Świadek może oddalić się z sądu niE;

wcześn iej , jak po uzyskaniu na to zezwolenia prze ~

Art. 302wtarzając za sędzią lub odczytując

wodniczącego .

Art. 307§ 1. Na wniosek strony, sąd może

nakazać świadkowi przedstawienie dokumentu, znajdującego się w jego posiadaniu i mającego związek z iego zezrianiem. · Nr.S3.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

§ 2Świadek może odmówić przedstawienia

·.dokumentu z tych samych pcwodów, z jakich świad­ kowi wolno odmówić zeznania, a nadto z tego po- ~o~u, . iż posiada dokument w imieniu osoby trzeCIe).

Art. 308§ 1. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd skaże świadka na grzywnę d Cl dwustu złotych, poczem wezwie go powtórnie, a w razie

ponownego niestawiennictwa, skaże go na grzywnę do p i ęciuset złotych : może 'zarządzić przymusowe sprowadzenie. '

§ 2Świadek w ciągu tygodnia od daty dorę­

.czenia mu postanowienia, skazującego go na grzywnę, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo; za okoliczność, usprawiedliwiaj ą cą niestawiennictwo, ,'poczytuje się w każdym razie zamieszkiwanie świad­ ka poza" okręgiem sądu wzywaj ąc e,go , O' ile odl egło ść •odsiedziby tegoż sądu przenosi pięćdziesiąt kilometrów. W przypadku usrprawiedhwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i od przymusowego sprowadzenia.

Art. 309§ 1. Za nieitzasadnioną odmowę zeznań, przysięgi lub zapewnienia, albo przedstawienia

dokumentu s:;,d, po wysłuchaniu obecnych stron co do zasad/ności odmowy, skaże świ'a,dka na grzywnę do pięciuset złotych.

§ 2Niezależnie od powyższej

grzywny, sąd razie odmowy zeznań, przysięgi lub zapewnienia, nakazać aresztowanie świadka na czas nieprzekraczający tygodnia. Sąd uchyli areszt, jeże­ li świadek zł e'ży zeznania, przys ięgę lub zapewnie!lie, albo jeżeli sprawę w danej instancji ukończono.

Art. 310§ 1. Świadek ma prawo żądać zwrotu wydatków koniecznych, związanych ze stawiennictwem do sądu" a nadto wynagrodzenia za stratę

zarobku. Pod rygorem utraty należn oś -::i powinien zgłosić żądanie to niezwłocznie po wykonaniu swego obowiązku. Przewodniczący może przyznać swiadkowi zaliczkę na koszty podróży i na utrzymanie w miejscu przesłuchania.

§ 2Od postanowień w tym przedmiocie niema zazalenia

d d z i a ł 4. może, w o Opinia biegłych.

Art. 311§ 1. W przypadkach, wymaga.i.ących

specjalnych , sąd, po wy"łuchan i u wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru, może wezwać jednego lub kilku biegłych , celem zasię­ gnięcia ich opinji.

§ 2Sąd orzekający może sędziemu wyznaczonemu lub sądowi wezwanemu pozostawić prawo

wyboru biegłych.

§ 3Sąd oznaczy, czy opinja ma być przedstawiona ustnie, czy na piśmie

Art. 312§ 1. Osoba, wyznaczona na biegł e ­

go, może nie przyjąć włożonego na nią obowiąz ku z przyczyn, jakie uprawniają świadka do odmowy zeznań, a ,nadto z powodu przeszkody, która jej uniemożliwia wydanie opinji.

§ 2Stronie wolno zażądać wyłączenia biegłego z przyczyn, z jakich można żądać wyłączenia

wiadomości sędżiego.

1099

§ 3

Po rozpoczęciu czynności' biegłego, strona może aż do ich ukończenia żądać wyłączenia biegłego tylko wtedy, jeżzli upra.wdopodobn" że przyczyna wyłączenia nie była jej przedtem znana lub dopiero później powstała.

Art. 313§ 1. Biegły składa przed rozpoczę­

ciem czynności przysięgę według roty następującej: "Przysięgam Panu Bogu Wszec.hm o gącemu i Wszechwiedzącemu, że powierzone mi obowiązki biegłego wykonam z cał ą sumiennością i bezstronnoscią. Tak mi : Panie Boże, dopomóż " .

§ 2Osohy wyznające religję chrześcijańską

przysięgają przed krzyżem .

§ 3Osoby wyznające religję mOIzeszową

trzymają prawą rękę na torze - .2 ks. Mojżesza 20 ro.zdz. 7 wiers'z.

§ 4Pozatem mają odpowiednie zastosowanie przepisy co do odbierania przysięgi od świadków

Art. 314§ 1. Do 'form' "zapewnienia przez

biegłych, należących do wyznań niewymienionych w artykule popn,edzającym, że obowiązki b ieg łego wykonają z całą sumiennością i bezstronnością, mają ' zastosowanie przepisy obowiązujące w postępo­ waniu karnem.

§ 2Przepisy, dotyczące przysięgi i jej skutków prawnych, mają odpowiednie zastosowanie do

zapewnienia zastępującego przysięgę . ,

Art. 315§ 1. Biegły nie składa przysięgi lub

zapewnienia ją zastępującego, gdy obie strony wyrażą na to swą zgodę.

§ 2Biegły sądowy stały składa przysięgę lub

zapewnienie tylko przy ob ję ciu stanowiska. W poszczególnych sprawach przypomina mu ~ię złożoną przysięgę lub zapewnienie.

Art. 316Sąd może okazać biegłem\! akta

sprawy i przedmiot o g lę dzin oraz zarządzić, ażeby brał udział w przesłuchaniu świadków .

Art. 317• . § 1. Opinja biegłych powinna być

op atrzona uzasadnieniem, ch yha że istota r l ecz y tego nie wymaga.

§ 2Biegli mogą złożyć opinję łączną

§ 3Jeżeli bie~ły nie może r.a razie udzieli";

wyczerpującej opinji, ' sąd wyznacza termin doja tkowy do przedstawienia opinji .

Art. 318§ 1. Gdy sąd uzna opinję wydaną

na piś m ie za niewysia rczaj ącą, może zażądać od biegłych wyj aśnień ustn ych.

§ 2W razie potrzeby sąd może zażądać dodatkowej opinji od tych samych lub od innych biegłych

Art. 319Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, za odmowę złożenia przysięgi lub zapewnienia ją zastępuj ącego alba odmowę złoż,enia, bądź

opóźnienie w złożen i u OP!'ll i i. sąd skaże bi' egłegc; na grzywnę do pięciuset złotych.

Art. 320§ 1. Biegły ma prawo żądać wyna.g rodzenia za sta wien n'dwo do sądu i wykonaną

pracę. Pod rygorem utraty należności, powinien żąc danie . to zgłosić przed zamknięciem rozprawy, bezpośrednio poprzedzającej rozstrzygnięcie sprawy.

§ 2Przewodnicz ą cy może przyznać biegłe­

mu zaliczkę na pokrycie wydatków.

Dziennik Ustaw. Poz. 651.

1100

Art. 321Do wezwania i przesłuchania bie-

gł ych m ają zastosowanie odpowiednie pq;episy o świ a dkach, jeżeli przepisy niniejszego oddziału nie st anowią inaczej, wszakże przepis o przymusowem sprowadzeniu nie będzie względem biegłego 8Ło&0- wany. o d d z i a ł 5. oględziny.

Art. 322Sąd może zarządzić oględziny, bez

udziału lub z udziałem biegłych, a stosownie do okoliczno ś ci i w połączeniu z przesłuchaniem świadków.

A rt. 323. Przepisy o obowiązku przedstawienia dokumentu, znajdującego się u przeciwnika, mają odpowiednie zaslosowanie do przedstawienia: przedmiotu oględzin.

Art. 324§ 1

Jeżeli przedmiot oględzin zn a jduje się w posiadaniu osoby trzeciej, a oględzi­ ny mają być dokomt ne w miejscu, gdzie się przedmiot znajduje, osoba ta powinna być wezwana na termin oględzin i obowiązana jest uł atwić dostęp do przedmiotu.

§ 2Gdy osoba ta wezwana jest nadto w charakterze świadka, sąd może ją zobowiązać do przyniesienia przedmiotu, jeżeli natura przedmiotu na to

pozwala i nie jest to połączone ze znacznemi kosztami.

Art. 325§ 1. Osoba trzecia w ciągu dni

trzech od doręczenia jej wezwania może z ważnych przyczyn żądać od sądu wzywającego zaniechania oględzin.

§ 2Przed rozpoznaniem żądania osoby trzeciej. sąd nie przystCllPi do oględzin

Art. 326Osoba trzecia wezwana na termin

oględzin ma prawo żądać · wynagrodzenia narówni ze świadkiem, a nadto zwrotu wydatków połączą­ nych z dostarczeniem przedmiotu o l~lędzin.

Art. 327

Za wyikroC'zlenae przec.iw:ko nak:a zom, ski'el"owanym do osoby trzeciej, sąd może ją skazać na grzywnę do pięciuset złotych, a oględziny mogą być dok onane przymusowo.

Art. 328Og!tędzj~ny osoby odbyć ,s,i'ę mo~ą tylko za jej zgodą

Art. 329Do prmoJkółu 'o,gl,ędz.iln mogą być

dołączone plany, !ysunki lub fotograf je.

Odd 'ział 6.

Przesłuchanie stron. ,

Art. 330§ 1. Jeżeli po wyc~erpaniu środków dow'O~ow:yoh ,l ub w ich brćlJku, poz os,tały. ni'ewyj,aśnio nemi faJkty sporne, 1stot'l1 e dla rozs,trzygnięda

sprawy, sąd może dla wyświ'etlenia tyoh faktów zarządzić dowód: z przesłuchania stron, z wyjątkiem przypadków, w których dowód ze ś,wiadków n1e jest dopuszc.zalny.

§ 2Stlron.a może być przCls.łuchan,a, clhocilaż­

by .8ltwIlia '~ruga iI1lie stawńtla ,się na P Olsie dz erule , wy'Znaczone ,do PTJZeSlł'Ulcha:nrua, IUJb oc1mówHa zezn,ań. .

§ 3

Przed pr~stąpiile:11Ii.em do ipf'~e,słu.chalO.ia, sąd uprzed~i!!trony, że p owinny zaznać prawdę i że, S1t'o's ow'l1i!e do ok ohc zności , m o,że być na,kaza11le sbwJierdzen!i e iCih zeznań pl'zy;s'ię,ią.

Nr. 83.

Art. 331W spra,w ac,h osób, ~najduóąC)71ch się

pod 'oipJie1ką, !kurat elą lub m!adlzo.rem ,S',\!dowy,m, ja,k o też w .sprawaic h ,c:Nuin~ków upadłych, od uz:na:nia Sll\Idu zależy przesłuchanń e bądź Is ame~ ,srtrO'~y" bą.dź jej zastępcy ustawowego, kuratora, nadzorcy sądo­ we,go, lub zarządcy upadła.ści b<\ldź obojga.

W S!pniw ach slpółek 'z o's ohi!stą odpow~edzialnośdą Wlspólnrków można prlzesłuchać ij ednego lub kcrwku wspÓi1Iliilków, osobiśC'i:e oldpow,ie,dZlialIDy;ch.

Art. 332J eż elń 'z przycz)'ln n:a tury faokty;c!z n.e,j lub prawnej na oJk oHczności slP0a-ne przesłuchać

mo' ż;na jedruą tylko .stronę, .sąd oce:n!i, czy mimo, to należy prz elsłu ohać tę shonę, ozy dowód ten pom~­ nąć w Z'U[)ełnoś c~.

Art. 333§ L J eż,eli przesłucha'l1rne SitrOill ni'e

dało dostatecZID,elg o wyIlJ~ku pod wz,g.lę,dem wyświe­ . 'tJlie,nń.a fa'kbu Sipomego, S1'lid mo,źe prze'8łu.ahać pod pn:y;sńęg ą wedłtl1g siwego wyboru jedmą Ize stfroiIll. która był!a prze s łuchana hez p:nz Y1S1i,ę gi.

§ 2" Przesłuchani e ,j,e,dnejze s tron pod przysli:ęg ą ,c o do '!pewnego f,ruktu, nie wyklUJc.za ta.k,ieg()li;

przel słUichania drug:ie'j sh'oniY co do i~IlinegQ faikit u spo.rnego.

A rt. 334. OdpolwieodJn10 do fakotu,kitóry ma ,być wyŚlwlie ebny, przesliuchanń e s!j;ro:n y pod przY1silęgą mOŻle być o,gran1ozo'Oie ,do poslz czególnych twi' e.rc1zeń sltrony, wyJdzti'e,lol!lych z jej ' niiez. aprZ)'isiężonycih ze~nań.

Art. 335Zez:nal!lia, Zł oiżo'ue przez sltrony, 'CihQlć­

bypo,d przys,j,ę g ą , s ą.d ocen i we,dł u.g swe g o ipr~ekODoa­ mia na ,podiS'taw:i e WIS Ze,c hs.trunneg o rOlzważe[lJia 'z ebr.ane go ma.ter.jału.

Art. 336Do prz,e słuch anJiJa , przysi'ę g i stron

~ uprz.edzenda o 'k a r aLnoś ci fa łs, zYTWych ' zeznań pod prz)11s:ię, g ą, ma,ją za S'tos owa'naeodpo wiednie pr:ziepisy o śwliJa dkach, ws;z,a kże przepisy ośr odkach przymusowych nie będą wZlgl ę.dem stron ,~to,sowa'lJJe.

R o z ,d z' ~ a ł III.

Zabe~pieczenie dowodów.

Art. 337W oJno prz e siłuch ać świadk,ów ,i clo!kOlnać ogl,ę.d zin bez ud z,i a łu lub 'z u działem bie,gły,c1h

I!liawet pl"zed wyto,czenń,em pow6dzihva w celu zabeZlp'iecze'O~ a dowodu w nas,t'ę'P'ują cych przYIPacLkach:

1),g dy z aochOIdzi obawa, że przeprbwadzentte dowo,dów ;stalnie 1S'~ę nli e,w ykQnalnlem lub 'z byt utruddnionem;
2)gidy za,c hodzi pOIŁ.rzeba U1Srt:ale.ni'a w,a,d albo wogoÓle właśc.i.wO'ści t'!zeczy lub TOIbót.

Art. 338Poocla!l1Jie o zabezlP'ieczenrue dowodu

wllio~i . ~ ię do są;du ,grodzkli ego, 'W ,które,g'Ookręgu znajduje sliJę 'p;r'z,e,dmiot ,oględzliln ,lub miesizlkają ś,wia.d­ okowie.

Art. 339J eŻ2li pOltrzebazabez.pieczeDlva dowodu z:ac.hodzli VI teku .sp r,a w y , podan:ie o zabezpieo,zen~e pOWiimlno być sk:ilerowane Id o .sądu, 'w Ik tórym

slprawa 's ię ,t o:czy; atoLi w przyp·adkach nie,oierplią­ cychzwłoki m oż e być JSk[ero,w ane ,d o IWlłaściwe' go s<\Idu ,grocLzlki'ego.

Art. 340Po,daIliie po:wiln.no zawierać

1)o'Zillia,c zenli e prz,e dwDlitka, jeżeli ,j es,t 'Zll,a'l1y;
2)wska zanlie fąktów, -na k,t óre dowód ma być przeprowadzony, wymieni!enie świadkóworaoz prz0dmiotu .oględzin, a w razie potrzeby i: hiegłychj DZiennik Ustaw. Poz. 651.

Nr. 83.

3} pr.zyc zyny, usp raw,ieÓll'i:wiające żą,danie z·abezpiieczenlia elo'wodu.

Art. 341Za bezpiiJec'zelnńe dowo,du m o'że być

bez wezlW'a,n.iaprzediwln'i,ka ,dopuSZtCZoin e tyLko w Ip r,zY1pad'ka,C'h szczególnie n:iecierp'i,ąc Y'oh z,wło'k i, tud z·ież gdy pflzec.i:w,r~i'k lnie może być ,w,s.k a zany lub jes't nieznany z miej sc a pobyt u.

Arf. 342. Od poS'Łanow,ieruia Isądu , dop usz,c zającego zabezpieczen ie dowodu, niema zażalenia.

Art. 343§ 1. Sąd wzywa ,in't.eresolW'anych nla

termin, wyZlnacZ!oln y do przepro'W,a dze:n:ia do w odu; j:ednak w przypa dkach szczeg.ól111ie niederpiącyc h 2'Jwłoki, przeprowadzen.ie d owodu mOiże b yć r'O iZipOiczę>le nawet p nzed do, ręcz enie m we z,w ania prz.ecitWlnik o w,i.

§ 2P O'z:a tem, do postępowarnria w prz edmiod!e

pr,zeprowadze.lliia dowodu, mają z,asto,sowalnie przepisy o prze.słuchau,i,u śW1adJków, o glę d z,inach ~ opinJ~ biIe głych.

Art. 344§ 1. Strony mają pr.awo ws,ka'lywać

W' toku iSlpr.awy przed s'1!dem nr zekającym uchyb:ienia, popeł n:ione pr,zy zabez:piecz,enl'u dowodu.

§ 2Sąd oil."ze,kający mo·że i z urz,ę du '!laka'zać

uzupeł:~ie,U\ie lub p owtórz,enli'e p oprlze,dn.ile go pOSltę­ powama,

Art. 345Źądający 'zla hezp.i e c:z.e ntt'a ponosli po-

czątkowo kOisizit y po, s ltępowania w p rz edmiocie zabezpiecze~,ia .dowo.du, co ni e przesą dza późniejszego rozstrzygU!ęc~a o kosz,t ach prze z są,d orzekający.

D z~ a ł IV.

Or.z,e czenia sądowe.

R 'o z ,d z i ał L Wyroki. zamk,n lięciu roz,pr.a.wy s!ąd UIZlna, że sp.rawa jest dOiS:tateCZlD'i'e wyjaśntio:n.a ,do sbnowe'ze'g o rozslh'zY0n.ięc ia stosunku :sporneg,o, wydaje wyrok. Zasąd z.eruj,u ros zczel1lia nie sŁoi na przes z,kodzie o,ko:libc zlność, że sŁa ło sięo:u,o wyma gaIue m w toku slpr,awy.

Art. 347§ 1. Na wlll'iols ek pow oda, iSąd może

wydać w yrok częściowy , jeżeli .dostatecznń e wyjaś­ niona jeslt do , r,oz.strzygIUii'ę cia Lyllko CiZęŚĆ żąda nia lub Dliektór:e z żądań pOZiWU; to 'samo dotyczy powództwa wZla jemnego.

§ 2Na tej samej podstawll,e sąd może wydać

wyro'k częśdowy, ro zstrzygają c co do c ałości żąd a ­ nlia pozwu głównego lub wza jemnego,.

Art. 346Gdy po

Art. 348§ 1. S ąd, uzna i ąc r oszczenie za usprawred:l'iw ione 'w ·zals a.dz,i e, mo,że wyd a ć wyrok wstę p­

ny tytllw co d o .samej z a.s.a dy, c o do sporne j zaś wysokoś ci żądan'i'a zarządzić bądź dalszą r o.zpr awę, bą# ,jej o-clroczeillii'e.

§ 2

W ra ziie ,za,f/Ządze n:ia d als.zej r Olzpr,awy, wyro,k co do wyso,koiśC!i żądwl1Jia, ja,k równie ż rozstrzygnięciecodok oszLów może Iz apa ść dopier o po up r aw omo1cni en1i'U ' si'ę w yro·ku ws tęipneg'o. § 3 , Od zarz,ądzenia dals'z,ej rozipr'a wy lub odrOClzeni'a ni.ema środka odwo ławcZ'ego .

Art. 349Sądruie ma p rawa wyrokować co do

r.zeczy, ,która n ie był,a przedmiotem żądania, ani za~ sąd z ać pOinad żądanie.

1101

Art. 350Jeże li w spraw:i(:o szk00y i s:traty lub o doc.hody sąd UiZln a, że ś ci:słe udowotdnl;:enie

wys()lko,~.cli żądania jeSit Illlem olżli.w e lub n-a,der ut rudn/io:ne, wówczas m 01ż'e w wyroku z asądzli!Ć odpowiedn.ią sumę 'W.edług siwej o,c'.my,oparrt:e;j In a ,ro'z ,waż e­ ni,u w szys:tkicholw1ic z,no'ś C!i sprawy.

Art. 351W rprzypadikac.h prawem p r z.ewid,z:ianych Isąd s' losuje nomny p rawazwyczlajowego skutkiem :p owola'll,ia slię ,s trony, 'o He n o,rmy te s ą s:ąrdo­

wi znane .lub izostały W' toku posl1:ę poiwa:nlia s/tw!~eI'J­ dz on e .

Art. 352§ 1. Jeżeli zacho'dzi potrzeba sto_o

s Olwania prawa obcegoI' sąd z,asię g n:i e 'op~nj;i Mi n/j·· s'ura Sprawii ecLlii,wo śC'i, o iil e prawo to :nlje jest sąd ow< znane , albo ,n ie ,zostało Is,twierdzo\n e 'W t o,ku p ostę .. powania.

§ 2To samo id oty1c zy srLw'ierldz,eiTIii.a wzaj.emno"

ści 'W ,s t'osu<nlku do ohcego pań stw a. .Art. 353. Wyrok moż,e być 'wYldany jedynri,~: przez '~Jędlz iów, przed któ,r ymi odbyła si,ę rOZlp rawa poprzedz'aj a,ca bezpośrednii-o 'Wy.dan~e wyroku.

Art. 354§ 1. Wymk wydany będz'ie po niejawlnej nar.adizli e sę dÓów. Nara da obe.jmujedy.Sikusi'ę oraz Ig łos'o,wan,ie nadmająClem zapaść o~ze cz e ­

niem sądu.

§ 2Przew odnliczący 'zhieragłosy s·ędzi:ów wcdług [ch st:anszeńs:tw,a siłużbowe go , poczyn,a jąc od

[JIajmł od:sz.ego, s.amZ:aś gło.suje ostatni. Spraw ozda wca, jeżeli jest wy,zna cz'o:uy, głosuj,e pierw.szy. Wyrok zapada więks,zością .głosÓlw; w braku wlilększośd', przeważa zdanie Fzewodniczącego. S ędzia, który pr zy gło sowaniu rnie zlg odzi\ł się z wli,ęks zo:ścńą , moż,,~ zło żyć swoje zdanie ·odrębne z Ulza.s,adnieln'i em. § 3, Se:ntenqję wy.r'oku podpilsuóą wszyscy s'ę­ d Zli ow'ie ,

Art. 355

SenltenCija wyroku pow,inlna zawii,erać wY'mien1ienlie sądu; na.z.wislk a s'ę,dzi6w, prGto/k ólanta i prokur,atom, jeże,M brał udział w Is pr,aw,i:e; datę i miejs'ce rozpozn.aniasprawy li wyda,n ia wyroku; wymien'i.e nli e ,Sltron 1 oznaczenie przedmio,t u sprawy, wreszcie r o zs ttzyg!nięde s,ądu o żądaniach stron .

Art. 356§ 1. PrzewodJniczący o,głasza sente'n,cję wyroku publiczn ie przez jej odczytan.ie. Ogł o ­

szeni'a nie W'strzY1muje nieobecność s1ron. § 2 , Wyr ok z uzasadnieniem powirnien być w C,j:ąigU dwóch tygo dni sporządzony na pliśmiIE!.

Spo' rządzenie uza s adnienia na leży do s:ę dziego spraW'o'z,dawcy, a gdyby nie był wyznaczolny - do sę­ dzie go , ,k ,tóremu przewodniczący rozprawy to poruczy,

Art. 357§ 1. W sprawiJe z,awiłej, .sąd może

odr o.czyć wydan,ie wyroku na czas do dwóch tygodni, co przewodni'czący ogłas,za publliczlnie.

§ 2W tym przypadku nie nas'tąpii oig ło s z e niie

sente,u,c,jti, lecz wydan.y będz/ie wyrok z uzasa.dll'il~:­ niem na piśmie.

Art. 358

Wyrok ·z uzasadnieniem po nad ,t o, co obejmuje sentencja, zawiera powody ro'Z.st rzyg'llIi(;cia, a mianowicie ustalenie jego podstawy faktyc znej przez wskazanie faktów, które sąd uznał za udow odni<Jne, i, dowodów, n~ jakich się oparł , oraz wyj aśni e­ ni'e po dstawy pr,a wnej wyroku z przytoczen iem p rze pisów prawa.

1102 ..- - -- _ . _ ._ ..

Art. 359Wyrok POdPlisuj ą s'ędlzio,wie, M,o r,z y

brali udz:iiał w jego wydaniu. Gdyby kt.óryk olwiek z sę.dz,iów · nie mó gł podpisać wy,r oku, prlzewod~li'" czący lub n.a,j s tanszy .służbą sę.dzcia za zmacza na wywku pnzyCZ)'1I1ę braku podp:lsu.

Art. 360Wyrok obow'i ąz.u~e ,sąd nd tC'h wi!M

ogłoszenia s,entenc,j,i, a gdy o-głoslzen,ia nie było, OId ohwruLi podpi sania wyroku z uz'a sadnli enaern.

Art. 361§ 1. Wyp~s wywku z uzasadn.iend'em

z urz,ędu do-ręczony stronom.

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.