Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego.

~ 3 grudnia \t ·ł1NIKBSJ . RZECZYPOSPOLITEJ · POLSKIEJ NQ 83. Rok 1930. T R E Ś Ć: ROZPORZI\DZENIl\ PREZYDENTl\ RZECZYPOSPOLITEJ: Poz.: 651-z dnia 29 listopada 1930 r. Kodeks Postępowania Cywilnego • • • • • • • • 652-zdnia 29 listopada 1930 r. PrzepIsy wprowadzające Kodeks Postępowania Cywilnego 651. • ROZPORZĄDZENIE . PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ 'z dnia 29 :JiJs,t oipada1930 r. Kodeks Postępowania Cywilhego. Na podstawie art. 44 ust. 5 Konstytucji post:anaWliam co na.<stępl1lie: TYTUŁ WSTĘPNY. Przepisy ogólne. Art. 1. Kodeks postępowania cywilnego normuje właściwość sądów powszechnych i postępowa­ nie przed temi sądami w sprawach cywilnych, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Art. 2. Sądy p~wszechne rozstrzygają spory o prawa 'prywatne, chyba że spory te z mocy ustaw szcze'gólnych są przekazane innym sądom lub wła­ dzom. Art. 3. Każdy może poszukiwać ochrony są­ dowej nieŁyliko wówczas, gdy jego prawo ·zosŁało narUSlZone, ale ,j wtedy, gdy, zapoh;egając naruszellliu swego prawa, ma mnteres prawny w ustale.niu 'Sit 0sunku pra,w nego IUJb w ustaleniu prawa. Art. 4. Każdy przebywający w Polsce . może być pozwany przed sąd. Z pośród osób, przebywają­ cych w,innem państwie, obywatele polscy mogą być pozwam ip1"zed są,d o prawa stanu, o roszczenia zaś majątkowe zarówno obywatele, jak cudzoziemcy, jeżeli w Polsce znajduje się ich majątek lub przedmiot sporu, a także, gdy chodzi o spadek otwarty w Polsce lub o zobowiązania, które na jej obszarze powstały lub ma:ją być wykonane. Art. 5. § 1. Pod warunkiem~zajemności nie mogą oye pozyv.-ani przed sąd: 1) uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych; 2) personel dyplomatyczny przedstawicielstwa; • • • • • 1079 1111 3) członkowie rodzin osób wymienionych pod liczbami 1) i 2); 4) personel kancelaryjny przedstawicielstwa; 5} służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo tego samego, co oni, państwa; 6) inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych. § 2. Jednak osoby wyżej wymienione podlegają sądowi: 1) jeżeli poddadzą mu się dobrowolnie; sprawacih, dotyczących icll przedsię­ biorstw, znajdujących się w Polsce; 3) w sprawach o prawa, dotyczące nieruchomości znajdujących się w Polsce, z wyjątkiem spraw o czynsz za pomieszczenia o przeznaczeniu urzędo· wem lub nawet prywatnem. Art. 6. Powództwo o roszczenie. wynikające z ,Przestępstwa, m.oże być wytoczone przed sąd cyWIlny albo, zgodme z przepIsami kodeksu postępo­ wania karnego, prfed sąd karny. Art. 7. Ustalenia prawomocnego wyroku karnego co do spełnieuia lub niespełnienia przestęp- ' stwa obowiązują sąd cywilny, o ile w postępowaniu przed tym sądem nie zostały obalone. Art. 8. Sprawy cywilne mogą być rozstrzygane także przez sądy polubowne na zasadach , określonych w niniejszym kodeksie. • 2) w KSIĘGA PIERWSZA. Sąd. D z i a ł I. Właściwość sądu. . Rozdział I. Właściwość rzeczowa. Oddział I. Podstawy właściwości. Art. 9. Sprawy cywilne rozpoznają w pierwszej instancji: Dziennik Ustaw. Po~. 651. 1080 sądy ~rodzkie oraz sędziowie pokoju i sądy okręgowe. Art. 10. Do wła&c.iwości sądów grodzkich na- leżą: 1) sprawy majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie przenosi tysiąca złotych; 2) sprawy działowe, jeżeli wartość przedmiotu działu nie przekracza pięćdziesięciu tysięcy złotych; 3; bez wZlg'; ,ędu na warto~c przedmiotu Eiporu : a) sprawy o ojcostwo nieś!ubne, jak również o rosżczenia maj <\ tkowe, pozostające w zwi ązku z ojcostwem :n:i eśluhnem; b) sprawy o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy ' najmu, o roszczenia pieniężne z n,ajmu wY!lJi;kające oraz spra wy o wydanie lub odebranie przedmiotu najmu i o zatrzymanie rzeczy, wn iesionych przez lokatora do przedmiotu najmu; c) sprawy o ochronę zakłóconego ll.Jb przywrócenie utracone!!o posiadania. Art. 11. § 1. Z pośród spraw, należących do właściwQści sądów grodzkich. sęJ ~ ia pokoju rozpoznaje sprawy majątkowe m ! ędzv osobami maiC\cemi zamieszkanie lub siedlibę w ie~o okręgu. jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przenosi trzystu złotych, z wyjątkiem spraw: l) w których wartość rlie wpływa na właści­ wość sądu: 2) z weksli, czeków. akcvi, ob1i~acvi. listów zastawnych,dowcidów składowych i tym podobnych papierów wartościowych; 3) O prawa r'zeCZOW0 na Aieruchomościach i prawa do nieruchomości: 4) w których DQZWany j est Skarb Państwa lub inna osoba prawna prawa publicznego . § 2. Sprawy, przewidziane w artykule niniejszym, mo~ą wytaczać Drzed sędzią pokoju przeciwko pozwanym, maja cvm zami eszkanie lub siedzibę w ieRo okręgl.J, równięż powodQwie z poza jego okręgu. § 3. przed sę(;h:ią pol<oiu strony mo~ą zą­ wrzeć ul!odę w sprawach ma ja lkowych. ie~eli war. tość przedmiotu snoru nie przęnosi t ysi ,lC;: a złotych. Przedmiot em ugod'y nie mOQ q być jednak prawa rZeczowe na nieruchomościach lub prawa do nieruchomości oraz takie prawa. do Idórych powsta nia ustawa wymaga formy aktu notarjalnego lub sądo­ W11:20. Art. 12. § 1. Powództwo, wytoczonę przed g:rodzki w sprawie . należ o c e j do sędz i e<J,o pokoju, sąd grodzki prz e każe sędziemu pokoju przed pierwszem posiedzeniem sądowem . § 2. Niema środka odwobwczeó,o od orzeczenia sądu ~r!Jdzkie~o z tej .przyczvny, że sprawa należy do rozpoznania sędziego pokoju. sąd Art. 13. § 1. Do właściw o ś<;i s ą dów okręgo­ wych nal e ża sprawy, dla których nie są właściwe sądy g:rodzkie. § 2. Bez wz tfl ę du na wartość przedmiotu sporu należą do właściwos,<;i s ądów okręgowych sprawy następujące: Nr. 83. 1) sprawy o prawa niem<1jątkowe i łącznie z niemi poszukiwane roszczenia majątkowej 2) sprawy o wynagrodzenie szkody, jaką: wyr~ądz i łv obywatelowi organy wł::dzy państwowej lub s amorządow e j przez działalność urzędową, niezgodną z prawem lub obowi ą zkami służby; 3) sprawy ze stosunków, dotyczących ochrony prawa a u tor s,k ~ e g oj 4) sprawy ze stosunków , dotyczących używa­ nia firmy lub nabycia praedsi ę b : orstwa handlowe~oi 5) sprawy między zare j e s trowaną spół,ką handlową , a iej uczestnikami. zarzą d cami lub innemi organami; między samymi uczestnikami w tym ich charakterze oraz mi ędzy nimi a zarządcami lub likwidatorami; \ 6) sprawy z czynności giełdowych; z ochrony patentów, wzorów i znaków towarowych; z q;ynów nieuczciwei konkurencji; wr eszcie ze stosunku ubezpiec.~enia, z wyjątkiem sporów o zapłatę premji, Art. 14. § 1. Z posród spraw, . należących do właściwości sądów okręgowych, sąd okrę~owy, w którym jest utworzony wydział handlowy, rozpoznaje w tvm wydziale Sf' rawy wvm:enione wartykule poprzedza j ą~ym pod liczbami 4 - 6, ja)w też sprawy z czynuo ś ci, mający<;h charakter handlowy dla obu stron. § 2. Jeżeli spór wynikł z czynności, która tylko po stronie pozwane!.!o jest handlowa, wniesienie sprawy przed wydział handlowy zale~y od uznania powoda. . O d d z i a ł 2. Wartość p ...zedmiotu sporu. Art. 15. § 1. W spraw;Łch o roszczenie pieniężne , zgłoszone choćby wz amian innego przedmio- tu. podana kwota pieniężna stanowi warto&ć pr~ed­ mio tu sporu. § 2. W innych sprawach majątkowych pQ.wód obowiązany jest ozn a czyć w pozwie kwotą pieniężną wartość przedmiotu sporu z uwzględnieniem przepisów, z:lwartych w artykułach poniższych .. Art. 16. Do wartości przedmiotu sp'o ru nie wlicza się odsetek. pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Art. 17. Jeżeli pozew obejmuje kilka J;O~ szc~eń . należy zliczyć razem ich warlość. Art. 18. W sprawa ch o prawo do świadczeń powtarz ających się wartość przedmiotu sporu $tanowi: przy świadczeniach, nieograniczonych co do C2!a. su lub dOżywotnich . suma świadczeń za lal dziesięć,. a przy świadczeniach ograniczonych co do da$.1.l-, suma świadczeń za cały czas ich trwania. lecz niewięcej niż za la t dziesięć; przy świadczeniach wszakże należnych z tytułu obowiązków rodzinnych. nie wyłączaiac stosunków nieślubnych, su,ma świad­ czeń za jeden rok.. Art" 19. W sprawach o istnienie . unieważnie­ nie albo rozwiazanie umowy najmu lub dzierżawy, o wydan-ie lub odebranię przedmao-tu nąjmu lub dzierżawy. wartość przedmiolll sporu stanowi suma czynszu za jed,en rok, chyba Że cbodz~ Q kl:óŁszy czas sporny. Nr. 83. Art. 20. 1081 Dziennik Ustaw. Poz 651. W sprawach o zabezpieczenie lub o prawo zastawu albo hipotekę, wartość przedmiotu sporu stanowi wysokość wierzytelności. Jeżeli przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą wartość niż wierzytelnośc, rozstrzyga wartosć mniejsza. Art. 21. W sprawach działowych wartość przedmiotu dziatu stanowi o wartości przedmiotu sporu. Art. 22. ~i 1. Sąd w razie wątpliwości może sprawdzić wartość przedmiotu sporu, oznaczoną przez powoda i w tym celu mocen jest zarządzić dochodzenie. . § 2. Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedvnie na zarzut pozwanego. zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. § 3. Do koszlów sprawdzenia slosują się przepisy o kosztach procesu. § 4. Od orzeczenia co do wartości przedmiotu sporu niema środka odwoławczego. § 1. Jeżeli sąd, w wyniku sprawdzetLia wartości przedmio,t u sporu, uZl!la si,ę n; ewłasd­ wym, na wniosek powoda przekaże sprawę sądowi przezeń wskazanemu, chyba że sąd ten jest oczywiArt. 23. ście niewłaściwy. § 2. Od postanowień w tych przedmiotach niema zażalenie .. § 3. Sąd , do którego skierowano pozew, nie bada ponownie wartości przedmiotu sporu. R o z d z i a ł II. Właściwość miejscowa. Oddział Wlaściwość 1. ogólna. Art. 24. § 1. Powództwo wytacza się przed pierwszej in$tancji. w którego okręgu pozwany ma zamieszkanie. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w kt'Jrej pozwany przebywa z zamiarem stałego pobytu. § 2. Jeż ,~1i pozwany ma zamieszkanie w kilku miejscach, powód może wytoczyć powództwo według klóregc,kolwtiek z tych miejsc. sąd Art. 25. Gdy pozwany nie ma mieisca zamieszkania, powództwo wytacza się według miejsca jego pobytu w Polsce; gdy to miejsce nie jest znane, powództwo wytacza się według ostatniego miejsca zamies:!kania pozwanego w Polsce. Art. 26. Powództwo przeciwko funkcjonariuszowi państwowemu cywlnemu albo przeciwko wojskowemu, maiącym sciedzóbę zagran:cą, wytacza się według miejsca ostatniego zamieszkania w Polsce, a w braku tak lego miejsca - przed sąd w Warszawie. Art. 27. Powództwo przE'c;wko meżatce . nierozł~czonej sądownie, wytacza się przed ~ąd właści­ wy dla męża. Art. 28. Powództwo przeciwko dzieciom, aż do uzy:;kania przez nie zdolności procesowej wytacza s : ę prz ed ~ą:l wła ś c : wy dla ojca, matki lub opiekuna, w zaie:żności od tego, pod czyją władzą dziecko pozostaje. Art. 29. Powództwo:z tytułu roszczeń przeciwko osob ie zma.rłej , wytacza się, dopóki dziedzice spadku prawnie nie obięli, przed sąd, ktory był dla niej właściwy W chwili śmierci. Art. 30.. § 1. Powództwo przeciwko. Skarbowi Paootwa wytacza się weaług siedz iby utzędu Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, powołanego do zastępstwa Skarbu przed sądem. § 2. Według tej siedziby wytacza się też powódzhyo przeciwko ' przeds i ębiorstwom państwo­ wym, które zastępuje Prokuratorja Generalna. Art. 31. Powództwo przeciwko spółce handlowej, stowarzvszeniu, gwarectwu, zakładowi, związkowi komunalnemu. kościołowi, fundacji lub innemu podmiotowi, nie będącemu osobą fizyczną, wytacza s :ę według miej sca ich siedziby; S . ed.l ;bą w braku innych danych, jest miejscowość, w której znajduje się, zarząd. O d d z i a ł 2. Właściwość pn.ernicDDL Art. 32. Powództwo w sprawach, objętych przepisami oddziału niniejszego, wytaczać mO,żna bądź według przep is ów o właściwości ogólnej bądź przed sąd, oznaczony w przepisach- następujących. Art. 33. Powództwo przec-1 wko mężatce, stale przebywajCl,cej poza miejscem 7:amieszkania męża, wytoczyć można przed sąd miejsca jej pobytu. ° Art. 34. § 1. Powództwo roszczenie mająt­ kowe wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu znajduje się organ pozwanego, powołany do sprawowania jego interesów, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z czynnościami sprawowania interesów przez tenże o:-~an. § 2. Powództwo O roszczenie majątkowe, dotyczące przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego gospodarstwa ro};,ego lub leśnego albo kopalni, wyloczyć można przed sąd, w którego okręgu znajduje się prze dsi,ęb-.io I1Stwo, gospodar.:;two lub ko'pal,nia. § 3. Przepisy tego artykułu nie odnoszą się do spraw przeciwko Skarbowi Państwa i przeciwko przedsiębiorstwom państwowym, które zastępuje Prokuratoria Generalna. Art. 35. § l. Powództwo o ustalen.ie istn.ieni·a umowy, o wykonanie. rozwiązanie lub unieważnie­ nie umowy, jako też o odszkodowanie z powodu jej niewykonania lub nienależvtego wykonania, wytoczyć można przed sąd miejsca wykonania umowy. § 2. M,ie j,s ce wY'kon.ania urnowy naJeży stWlierdZlić do,ku.mentem, dołączonym do pozwu. Art. 36. Powództwo o roszczE'nie z Czynu niedozwolo:1 ego wytoczyć motna przed sąd, w którego okręgu czyn został soełniony. Art. 37. Powództwo o zapłatę należności za prowadze:1ie sprawy pełnomocnik procesowy wytoczyć może przed sąd miejsca, gdzie sprawę prowadził. Art. 38. Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko osobie, która w Polsce ni", ma zamiesz~a­ Ola albo siedz.by, wytoczyć można przed sąd, w któ- ~ '.l. .., ' 1082 DzienIlik Ustaw .. Poz. 651. . rego okręgu znaiduje się przedmiot sporu lub mają­ tek teij o.soby. JeżeLi majątkiem ięst wierzytelność, właściwy jest sąd, w którego okręgu ma zamieszkanie dłużnik pozwanego, a gdy wierzytelność jest zabezpieczona na rzeczy, sąd miejsca, gdzie rzecz się znajduje. '. , Art. 39. Powództwo ze stosunku najmu lub dzierżawy nieruchomości wytoczyć można ·przed sąd miejsca położenia nieruchomości. O d d z i a ł 3. Właściwość wyłączna. Art. 40. § t. Powództwo o prawo rzeczowe, nieruchomości, o zwolnienie od tego prawa, o rozgraniczenie, o ochronę zakłóconego lub przywrócenie utraconego po~iadania nieruchomości, o dział nieruchomości, jako też o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, wytoczyć należy wyłącznie przed sąd miejsca poło.żenia nieruchomości. Gdy chodztt osłużebno·ść lub " Qięża,rgruntowy, właści­ wość oznacza śię według położenianierlichomośc( obciążonej. . . .' . ' _ § 2. Właściwość według położenia nieruchQmości pozostaje, chociażby z roszczeniem przeciwko pozwanemu o prawo rzeczowe lub o zwolnienie od tego prawa połączone było roszczenie . osobiste o świadczenie lub o zwolnienie od długu, 2;wiązane­ go z prawem rzeczowem. Art. 41. § t. Powództwo o prawo do spadku jCliko teź o roszozeIllia z rozporzą,dzeń na przypadek śmierci, należy wytoczyć, dopóki dziedzice prawnie nie objęJ,i spadku, wyłącznd:e wedługmiejscaotwar­ cia spadku. § 2. Powództwo o działy spadkowe wytoczyć należy wyłącznie według miejsca otwarcia spadku. § 3. Przepisy te obowiązują również, jeżeli powództwo dotyczy nieruchomości spadkowej . . Art. 42. Powództwo ze stosunku spółki 'bądź innego zwiazku wytoczyć należy wyłącZnie " według miejsca siedziby spółki, bądź związku. ' . . . Da Art. 43. Powództwo ze stosunku qtałień.stwa, jeżeli przynajmniej jedna ze stron ma obywatelstwo Nr. 83 . § 2. Gdy jednak między współpozwanymi są dłużnicy główni i uboczni. powództwo wytacza się przed sąd właściwy dla któregolwiwiek z dłużników .' . głównych . Art. 46. § 1. Powództwo przeciwko zobowią­ zanemu ż wekslu lub czeku wytoczyć można bądź przed sąd 'właściwy według przepisów o właściwOści ogólnej, bądź przed sąd miejsca płatności. . § 2. KilLku .zo.bowią<zanych z we·kslu lub cz,e ku można łącznie zapozwać bądż przed są,d miejsca płatności, bądź według przepisów o właściwości ogólnej ·dla rukcerpifanta albo wystawlc y rwe1kslu własnego ~ub czeku. . Art. 47. · · J.eżeli w mie'jscu, według którego oznac'z a się właściwość "'ądu, jest kilka sądów gr"odlzkich, a na podstawie prz,erpisów o·właściwości miejscowej nie da się u~talić właściwości jednego z nich, natenczas wybór między temi sądami należy ,do powoda. '· . ' . Art. 4ą. ' J eż~li właściwość sądu oznacza si.ę według mi,efs;C,a. 'gd:de zmijduje się nieruchomość lub inna. ~żecz, aizeczy ' te zna,jdują się w o.kręgu kilik u sądów, wybór międzyŁ,emi sądami należy : dopo­ woda. Art. 49. § 1. Jeżeli sąd właściwy nie może z powodu pr.zesZikodywykonać swego obowiązku, wówczas są,dbezpośred'oi,o nad nim przełóżony .wyznaczy na pOlsledze'n iu niejawnem inny sąd, pHed który należy wytoczyć powódz,two. § 2. Od . w)'lznaczenia Isądu niema ś'rodkci. od- woławczego. Art. 50. . J~ż·eHw myśl przepisów kod,e.ksu nie mO'żna na podstawie ok o,licz,noś ci sprawy ustalić . właściwoscimLej.scowej, wówczas na wnios.eik s-trony, Sąd Najwyiszy na posiedzeniu ni'e jawnemoznaczy sClid, p11Zed Móry należy wytoczyć powództwo. R o zd z i ał lIT. Przepisy łączne o właściwości rzeczowej '. i miejscowej. .Art. 5.1. . Sąd właściwy w chwili wYloC,z.e nia powód'Z:twa -p;ó iostaje właści,wym aż do ukqńczlenia !P Gstępo,wania', choćby podsta:wy włó.~ci:woŚci 7.mi~niły się w iOI)'(u sprawy. ' ., polskie, wytoczyć należy według miejsca ostatniego wspólnego zatpieszkania w Polsce, gdy choć. , jedno z małżonków w tem miejscu stale przebywą; w bra~ ku zaŚ tych podstaw do zapozwani~ powództwOVfY~ Art. 52. § 1. Strony mogą umówić się na pi~mic toczyć należy według miejsca pobytu strony pozwao poddanie sądowi pierw.szej ,instancji, k~óry w~dlt;g nej, a gdy niema i tej podstawy-- według miejsca ustawy nie jest włatciwy, sporu już wynikłe,go lub sporów, w przys.złości wyniknąć mogących zoznazamieszk.ania powoda. czo.nego · stosunku prawnego. Sąd l~n będzie wówArt. 44. Powództwo ze stosunku IlliędZy roez.as wyłącz.niewłaśCiiJwy, jeżeJ~ strony me postan'odzicami a dziećmi, wytoczyć należy wyłącznie wewiły inacze;j.Dokument, stwierdzający umowęowładług miejsca zamieszkania powoda, jeżeli choćby ściwość, ' należy dołączyć do pozwu.· ' , jedna ze stron ma obywatelstwo pol!!l<ie ijężeli .brak , § 2. Stronom nie wolno jednak zmienić ,Wła:­ podstaw do zapozwania według Q..rzepisów owłaści- . śdwMd wyłacz.nej ani rteż zmieruilć właśc.iwośd rźe­ wości ogólriej. czowej, z wyjątkiem po.ddanńa sądow~ Rrodzikdemu O d d z i a ł 4. spraw, które ze wz.g)lędu na wartość przedmiotu spoPrzepisy szczeg6lne. ru nale.żą do :są.du o,kręgowego. . . Art. 45. § t. Jeżeli powództw() wytacza. się łącznie przeciwko kilku 'osobom, dla których wmyśl przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, wybór między temi sądami należy do -powoda. - Art.53~':: § 'L Spory o'Właśdwość między sąda­ mi równorz.ę-dnemi r01:.strzyga os1ateclz.ni.e . sąd w to~ ku. in.stanlC:yj bezpośrednio _przełoIżony n~ad sądem, który pierwszy wydał orżecolenie co do właś.c,iwo·ści. 1083 Dziennik Ustaw. Poz. 651. Nr. 83. § 2. Orz.ec,zE:nie sądu wyższ,ego w prze.dmiode właściwości 'wiąż ,~ sąd niższy, nawe,t należący do inne·g o Oikręgu. § 3. Sąd wy:_:szy ,o'r zeka na posiedzeniu niejawnem, jednak może zażąldać od stron lub od władz wyjaś.n,ień o:r az pr:;::eprowadz.ić potrzebne dochodzenie. . § 4 . . Od Ol'1zeczeni.a sądu wyżs,zego, rozstrzygająceg,o spór o właściwość między sądami, niema środka odwoławc2: ego. D z i a ł II. WyłączeJ?-ie sędziego. Art. 54. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy: 1) 'w sprawadl, w ,kitórych jest stroną, albo poZlostruje z ,jedną ze st,r on w takim stosunku prawnym, że wynrk sprawy oddziaływa na jeg'o p.rawa lub obowiązki; 2} w sprawach 's wego mał.żonka, krewnych lub powinOlwatyc·h w p'l'oste'j linji , krewnych bocznych aż do czwan:ego stopnia, powinowatych bocznyah do 's topnia dmg'i ego; 3) w spra'w ach ,osób, zwią;z. anych z -nim z tytułu przy,s posobienia, opieki lub kurateli; 4) w s'Prawach, w których był lub jest jes!zcze pełnomocn~k[em je dnej ze stron; 5) w sp'r awa ,;h, w któiych w instancji niżs'z'ej brał ' UJdział w w)1'daniu z.askarżonego orzle czenia, ja.k o też w sprawa,clh o ważność aktu prawnego, z j1ego udziałem zawarte.g o lub prz.ezeń rO'Z'Poznanego. Art. 55. § 1. Niezależnie od przyczyn, wyroieni,o.nyoh w artykulE: poprz,edzającym, sąd wyłącza sę­ dz-iego na wniosek ;;,t rony, jeżeli pomi.ędzy sędzią a j'e dną ze stroil, ,je~ ustawowym zast.ępcą luh pełnomoc­ nikiem zachcidzi stosun.ek 'o sobisty t'e go rodzaju, że mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronnoścli sędzaego. § 2. Jeż,eli pomimo to, strona przystąpiła do roz:prawy, może żądać wyłączenia tyllko wtedy, gdy uprawdopodobni, i;e przyczyna wyląc,zenia ,d opiero późni,ej powstała ,t ub stała się jej znaną. Art. 60. .od postanowien.ia, wyłącza iącego sę­ dziego, niema środka odwoławczego. Art. 61. Zgłaszającego w złej wierze \.".ni0sek o wyłączenie ,sędziego, sąd, odrzuc[LJą·: wniosek. skaże n.a grzywnę do wysokości pięciuset złotycłl. Art. 62. Przepisy niniejs'zeg.J działu stosuje się o·dpowiedni.o do wylącze~ia prolmratora oraz innych organów sądowych. W' niosE:~ O wyłączenie sąd przekazuje ich władzy przełożonej. Od wyda. nych zarządzeń niema środka odwoławczego. KSIĘGA DRUGA. Proces. Tytuł L Strony. Dział L Zdol11)OŚĆ procesowa. Art. 63. § 1. Zdolność prooesową bądź zupeł.. ną bądź O'graniczo' uą posiada każdy stosownie do swej z,dolno.ści 'Zobowiązywania SIę prz'e z umowę . § 2. Kto względem prze,dmioiu sporu może zo·· bow'ią7.ywać Isię prz.ez umowę nie inaczej jak w a,sy" s't encji osoby, dodanej mu w myśl przepisów prawa cywilnego, ten może działać 'w pro:cesie tylko w asy-' Sit e nClji taki'ej osoby. . Art. 64. Ustawo!wy zastępca ,s trony, nie mają­ ceJ lidolno'ści pro-cesow'e.j , powinien przy pie:r wszej c'zynn.oi ści procesowIej wykaz.ać swe upraw:n ieniei dotyczy to rlównież osoby asysŁujące:j w myśl artykułu poprzedz3Jjącego. . Art. 65. Są;d wka,żdym stanie :sprawy bierze z UI'iZiędu po,d r·oZiwa.gę, czy nie zachodz:i brak zdoIllio'śd procesoweq, brak us,tawowego zastępstwa lub asys!te-najiallbo brak upoważdenia do prowadzenia sprawy. lub do podjęcia posz.czególnej czynności procesoweJ_ Ar.t: 66. § 1. Jeżeli bralki powyższedadZią się uZlulP'ełruc, Isąd wy,znaczy w tym celu odpowi.edni termin. . § .2. J?la zabezpieczenia wS1zakże praw osoby, § 1. Wniosek o wyłącz'eni.e strona lub ustnie do pwtokółu w <Są,dz,ie, ~I~. ffi3J)ące) z:d?l-?ości proce~owe,j, sąd możedopu­ w którym :sprawa się toczy, upraw.dopodobniając SC1C do ·czynn.OS1Cl procesoweJ stronę, zastępcę usta. wOiwe.g o lub osohęasystUJjącą nawet przed upływem prz:yc'z yny wyłączenia. § 2. Aż do rozs,trzygnięcia wniosku o wyłą­ wy~z~aczolli~go 'term~nu: Ważność dokonanej czynczenie sędz.ia mOlże spełniać tylko czynnuści n:e- nOSCl za:lezna będz.1e Jednak od uzupełnienia braIk ów w termin.ie. CJierpi'l1ce ~włoM. Art. 57. Sędzia, który ma podstawę do wyłąArt. 67. J,e,żeH braki powyższe niledadzą się czenia się, zawiadamia o ,t ern sąd li wshzymuje s.ię od uzupełnić lub w 'te'r mini,e wyznaczonym nie zostały udziału w sprawie. uzu'Pełn~one, sąd z,nliesie pos-tępowanie w tym zakresie, w ja:kim bra,k z,aclhodzi. . Art. 58. O wyłączeniu sędzie~o w sqdzie grodzIk im rOlzstqy~:a sąd okr,ęgowy, o wyłą..:.zcniu Art. 68. § 1. Strona, !podejmując niecierpiąc' ą zwłoki c:zynność procesową [p rzed'wko ,s tronie, któz.aś sęci'Ziiego w ,in.nyc h sąd.a ch - sąd, w Móry,m s·p rad b d ra nie ma zdolnośd procesowej i nie ma iZastęp stwa ~:~~i!i!~~:Y~ ap~~YoJu S~ył~c~e~i: ~~~t;;~rifc:b; ustawowego lub asystencJi, może żą, dać od sądu, sędz-iów _ sąJd w to.k u ins-tanc"; pr'lzelo,żony.. w którym sprawa .się toczy, UJstanowieni,a dla tej J' strony kurarl:ora. Art. 59. Sąd może przeprowadzić uochodzc- / § 2. Koszty, połąlClzone z UJStanowrien:iem nie celem wyświetlenia okoliczności przytoczonych i z czynnośdarni .kuratora, pono,s i początkowo strowe wniosku o wyłącz,enie. lIla, nak!tórej wniols ek ,k urat.or z,osta1 ustanowiony. Art. 56. zgłasza na piśmie 1084 Dziennik Ustaw. poz, 651. D z i a ł II. Spółuczestnictwo w sporze. Art. 69. Kilka osób może w jednej ISprą.wie występ olWać w ch ar a kter ze powodó w lub pozwanych, ież.eli przedmiot sporu stanowią: 1) prawa lub 'obow i ązki im wspól n e albo oparte na t e j samej ];.-Odstawie faktycznej i prawnej ; 2) r os zc zenia lub zobowiąz a nia jednego r·odzafu, oparte na jedna k owej podstaw ie faktycznej i pra,w ne;, je ż e li nadto wła ś ciwość s ą du uzasadniona jest dla każde go z p ozwanych wsobna, jako też ze wzg·1ęd'U na ogólną w a rtość .docho.dz onych . ro szczell. Art. 70. § 1. Każdy ze spółuczestników sporu dZiiała w :il11.i eniu własn e m ; jego czynno.ści proc esowe nie m o,gą przynieść korzyści ani szkodzić in nym s pó łuc z estn ik om. § 2. W przypadkach jednak, gd y z i,s t o,t y spornego dos,unku prawne go lu b z przepisu ustawy wyrok dotyczyć m a ni2p odzieln :e wszystkich spół­ uczestn ików ( sp 6ł u c z estn idw :J j'c dnolite ), czynn ości pnGoesowe s półuczestn ików d ziała'jąc ych skut eczne są wohec n i e d zli a.łając y ch. Do za warc.ia ugo d y , zrzeczenia sii~ ~ uz nania potr zeba z,g ody wszyrs tkich spółuczestników . § 3 . JeżE·li w przyp adku spółuazeshnictwa j'ednolite,go oś wi adc zenia bk,tyczne spółuc.z esiników p o zostają z ,so bą w sp.rzeczno Ślci, sąd ore eJii mo c i znaczenie Łych :oświadc zeń dla Uis,t alenia faktó·w. Art. 71. Każ dy ze spółuczestniikó.w sporu ma prawo samodzielnie popierać s prawę. Na posiedzeni'a sądowe wzywa s i ę wszystkich tych sp ół ­ t.;. c ze Sltn,ilk ów, co ,do kt órych sprawa nie jes'i za,koń­ cz ona. D z i a ł nI. Interwencja główna i uboczna. Art. 72. Kto wystę puj e z ro szlc zeniem o r;zecz lub prawo., o k tóre sprawa {oc,z y s~ę m :'ęd.zy innemi osobami, może aż do zamknięc.iJa rozprawy w drugiej ins.b ancji wytoczyć p owództwo O< t o r os zczeni'e przec1wko obu stronom priz.e d sąd pierwszej instancji, w k!tórym ,tOc.zy się lub toczyła sprawa (r:,u terwencja główna). Art. 73. Kto ma interes prawny w tern, aby sprawa, t ocz<l!ca się m i ędzy innemi nsobami, 'zosta ła r oz.sŁrzygn:i, ęta na korzyść jedme·j z nich, może w ka~­ dym IsŁanie sprawy aż ,do zamkn ~ęc ia rozprawy wdrug:iej insta ncji p rzys1ąpić do tej sh·:ony (interwencja UJboczna). Art. 74, § 1. Wst ąp i eui e swe ·do ,sprawy interwenjent uboczny powri n,ien z.gło,si ć w piśmie, w którem p oda, jaki ma inter'e s prawny w tern wstąpie­ niu i do której z,e stron p rzyst,ępuje. Pismo to n ależy doręczyć obu stronom. . § 2. Inter wen,jent m oże z ws1:ą piienli em do sprawy połą.czyć dokonanie innej c zynnoś ci procesowej. Art. 75. § 1. Każda strona może 'z,gbsić opo,zycję p rrze c.irwrko WisŁą,pienriu Jnterwenjenta ubocznego, jednak nie późn i ej jak przy rozpoczę ciu najbliż­ sze j r oziprawy. § 2. Sąd oddaii opo zycj ę po przeprowadzeniu co ·do niCii r oztprawy, ,jeż e1i ril1iterwenje'tllt Uipr;awido- NF.83. podobni,że ma in>Łere.s prawny we w!Stąpieniu do sprawy. Od t ego post.anowienia ni ema śro:dka odwo- ławc zego. § 3. Opozycja nie wlS trzymu~ e biegu sprawy, a init erwen,jent m o że nadal dz i,ałać, dopó.k~ opozyc~a nie będzie prawomocnie uwzględniona . Art. 76. Interwenjent uboczny uprawn;iony jest do w szystkich czy.nnośd p~oces owych, dolPugz.czalnych wedh"g :stanu ,s prawy; nie mOigą one jednak pozostawać w sprzle,czn o ści z czynnościami ł ośw~a.dC'zeniaillu strony, do kt.órerj ,~nterwenjent pr zystąp ilI. Art. 77. Interwenjentowli ubo'c znemu należy od! chwili. je;go wstąpie nia do sprawy doręczać, ta.k jak stro nie, zawia,domienia o terrminaoh i posie,dzeni,a ch sądow)'lch, jako Łeż orzeczenia <s ądu . Art. 78. Jeżeli z isrŁoty spornego stosunku lUlb z p nzepisu usta wy wyrok w sprawie .ma o·dnieść bezpośredni skutek prawny w sto/sunku między interwenjentem a przeciwnriikli em shony. do które~ riJnrŁer­ w enj-enŁ przys,tąpił, WÓWlCzas do jego stanowiska w pa:-ocesi,e maaą old lpowiednj'e Zl,lsrŁos.owanie pt1zepisy o spółu.czestniotwie je.dnoHtem. Art. 79. Za zgodą obu stron ~!nterwenient uboczny może węjść na miejsce strony. do której prz)'lstąp~ł. D zia ł IV. Przypozwanie. Art. 80. § 1. Dla iz achowania skutków prawnych w stosunku ,do osoby rŁrzecie.j strona może ją za wiadomić o toC ZąlCwn się procesie i wezwać d,o wzuęcia 'w nim udziału. § 2. W ,t)'lm cdu Sitrana wQosi do sC\ldu priJsmo procesowe, obejmUlj ąice przyczynę wezwan;ia ~ s,t an sprawy. gi,SJffio todnręclza lSi'ę ,mezwłocZlll,ie OiSo,ooe trzeciej" kJtóra mO'że ligłos:ić swe przystąp~en,ie do SJtrony jark o interwetlijenrt uboczny. D Z i a ł V. WskCl1:anie poprz~dnika. Art. 81. J'eżeli w myśl przepisów .pra.Wil cywiJnego pozwany chce wskazać !Swego pOp'l'z:e,qnik a • W którego imi,e ni ll posia.qa rzec;z lub praWO, hę, d'l!ce p rzedmiotem sporu, powi.nien to uczynić w piśmie procesowem wnie sionęm przed ro'z prawą. Art. 82. § 1. Pismo, zawiera.jące Wls:kazanie popTZednika, -cloręcz,a się temuż z jedno.czesnem wezwaniem go n a rozprawę. § 2. J eżel1 ws.kazany pO'p11Zlednik nie przy:hę­ d~ie 'n a rozprawę lub na rozprawlje nie zło,ży ośwria,d­ czenia o rs wym stosunku do p nz,edmiotu spo.m albo zaprze'c zy okolicz:nościom, przy:toc·z onym przez po,- ' zwanego, pozwany mo·cen jesit uczynić zadość żąda­ niom zawadym w pOlZwie. Treść tego przepisu należy podać ws katzanemu poprzed.n:ilkowi w we'z waniu na rozprawę. Art. 83. Jeżeli poprzedniik uzna oświadczenie p ozwanego za uzc:s,adnione, moźe za zgodą powoda ws,tąpić d o spraw y na miejs.c e p ozwanego, który wówClz:as będzie o/d UJdJziału w ,s prawie zwolniony. Ilziennik Ustaw. Poz. 6tH. Nr. 83. Dział VI. Zastępstwo strop przez pełQ.omol=pików. Art. 84. Strony i ich zastępcy uSltawowi mogą dziaŁać przed sądem albo osohiścię, alho prZJez peł­ nomocników. 1Q85 3) do udzielenia dalsz,e,go pełnOlmocnictwa pro,e e,s owe:g o ald wa.katowii , 4) ,da 'z awar,cia ugady, ;z:r:zeczeni.a się albo uznania, a ile czynnaści te nie .zost,ały wyląc,zane w samem pełnomocnictwie i 5) do adbioru kosztów procesu od shony przeciwne~. Art. 85. Pełnomocnikąmi mogą hyć a~wo,kctci, a z pośród nieadwokatów tylko, SpÓhlc~~stn~~y sporu oraz osoby, StprawująJce zal'1ząd ma,jątku hl;p teresów stron, w,r e,siz de ich rodzic~, mał~onle,k, r,o '~ dzeńs,ilwo lub dzieci. m- Art. 86. § 1. Zastęps,two stmn przez aąwolk ,a­ tów obow.iązuje ' w postępowaniu przzd Sądem Najwyższym, są:dami apelacyjnemi i \Sądami ok'ręgowe­ mi jako pierw:szą instanqjąi w 's prawach wszczętych ppze,d sądami gradzkiemi zas,tępstwo przez adwokatów obowiązuje, ,p o czyna~ąc ald załażenia środka odwoławczego ,do Sądu Najwyższego.. § 2. Obowiązlkawe zastępstwa adwa,kac,~.ie 11-le ma zas,t asowania przed ,sę.dziąwyznac.zonym i sądem weZlwanym araz w sekretar;jade sądowym. Art. 87. Zastępstwo adwokąc,kienie obawią­ zuje nast·ęplłIjących osób, gdy działają C1.Y to ,jfl.lko strany, czy tei j,a ko ich zasJępcy: adwo,h,t,ów"s~­ dziów, prok'urątorów, profesorów i docent,ó w prą~ wa po~skich szkółalkademilck~ch, a,a.k równ:tei stałych url zędTIl~ków T,eferenclarslkich Prpku.:ra·tor,ii Gen~ra;lnej .i ma,jącydl IkW'alif, ~kacJe sę~b:iowskie lUlb adwokaClk<ie notarjuszów. Art. 88. Pełnomocnictwo moiŻe być albo procesowe, ICzy to ogólne, czy do prowadzenia paszcze~ólnych ,s praw, albo do niektórych tyLko , czynnaści procesowyc,h. Art. 89. § 1. Pełn,amocn~k obowiąz,any jeSlt pr'zy pierwsz:eij swei IC'zynn,ośd proces,OIwejdo,łączyć do aklt .sprawy pełnamocnictwo z podpisem moco. dawcy, aLbo 'Wierzytelny odpis tegoż pełllO'lIlOcn~.c­ twa. Adwo,kat nlOlże sam uw~e.rzy'telnlić odpńls udzii'e · lonego mu pełnamocnictwa. Są;d może w raz:i~ wąt­ pl:iwaści za.żądać ,są;dOlwego lub notarUaJlnego uwielfZytelnien~a podpISU strony. § 2, W Ito1kuSlprąwy pełnomocn:iclwo Qlo~e być udzielane ustnie na pasiędz.eni'll sądu pr~,~~ oświad­ czenie, 'Wcią:gnięte do pratpkółu. . Art. 90. Za stronę, Móra nie u.mie lub ,nie mapodpilsa~, padp:isz~ pełnomp'c1lJictwo O'lloha, pr'z ez nią upawążniona, z wyl1llienienieIJl pr~y'Ci':yny, d1a 'kt,611ej strana sama sJę .n ie podpisała. ' . że Slię Art. 91. § 1. P,ełnomoenictwo p~o~e,sowe upawa:źnLa IZ samej ustawy: 1) ,do Wiszystkic.hze Isprąwą łącząęycth się czynnaiŚ!ci pll"oceSQwY'cbi oPęim~e Qnot~~' powędz­ t'Wo wza,j:emne, s:kall"lgę o wznowienie pos,tęp()warua. i postępowanie, wywoł~n.e i1ęh lWllię s,i e !lJięm , jiłKo tez wniesieniem tpo'zwq irułerwencViinego :przęciwk<> mo,codawcYi 2) tdo WlsZte~kic,h czynności, dotyczących 'z abezpielc zenia i egzeikulCj~j § 2. W sprawach z obowiązkowem zastęp­ stwem adwoka'c kiem pełno:macnictwo procesowe nie mOl że być ograniczone poza przypa.dkami, o·z,naczonemi w pkt. 4. A.rt. 92. Strana ma pmwo sama - bez udz,iału pelnomocniika - 2aWl'IZeĆ ugodę, zrze.c .się swego raszczenia albo uznać żądanie prz:e c iwni,k a , cho.ciaż­ by nje wyłączyła <tych czynllości z zakresu pelna- \ mocniJctwa pra,cesawego. Art. 93. Co. Id o p e.łnomoc nidw,a , ahejmujące: go szer1szyzalkre.s, niż przew iIdziany dla pełnamoc­ nic~wa praoes<owęgo, ja~ również CO do pełnamac­ ą:ictwa ,d o pas!zpzegó.Iny;ch q!:ynna, śd procesowych, zakres ic,h, ,cząs ttrwani;:t i .s kut,ki a>ceniać nal~ży wedlług treści pelnamoc,n ic1wa oraz przepisów prawa prywa,t nego. Ąrt. 94. Czynnaści procesowe pełnamocTliJka obowiązują mocodawcę w <toczą,cej .się sprawie, c:hyba że chadzi o plrzyznan~e lub ~nne aś'wiadc;;::e,p1e faktty>czne pełnomo.cni:k~, iktó;r e macodawca ijedno,c :~eś­ nie 'stawający niezwłocznie sprostował lub adwoł.ał. . A.rt. 95. § 1. W sprawach z obowiązkowem zastęps,twem ądwokackiem, odwałanie przez SitrOu,ę lub wyppwi<e,dze.nie przez ad:wOlkalta pełnorna.cnńcłwa Pfolc esowego u'Zys1kuje W stOtSunkll do prz.eciwni1ka ma,c pr,awną z chwillą, ,g dy tenże zastał zawiadamia'ny Iza pa,śrlednktwem sądu o ustanowieniu nowego a dWQlk alt a , W innych sprawach adw ołanie lub wypow~e,~enie pełnamocnictw.a adnasi skutek z chwilą zawia;dom~enia przeciwnilka owygaśni,ęciu pelnomacnie twa . . § 2. W raZli'e wypawiedzte nia pełtnamocnk~;wa, adwolkat ,je:srŁ obowń\ązany z,astępowaćtShonę jesz.c ze pnzez dwa tygadni,e. Każdy inny pełnamocu,i,k powi,nilen, mimo wypowiedzenia, prze:z ten sam ezas dJziałać z,a mocadaWtCę, jeżeli ta jle st kon~ecznedo uahronienia go od niekorzystnych skutków prawnych. Ąrt. 96, W raZJie śmierci ,s hany lub utnty pil'Zez nią Z1doln:a,śd pracesawej pełnama,cnik procesawy 'działa docz,asu zawi'esz\e nia pastępawania. Ąfł. 97. § 1. Po w/Iliesieniu pozwu, sąd lTwże dopuścić fymt<;'zaspwo do po,q:jęciap,ą,glącej ' czynna'śc,i PfQ9'esorwej 9§obę, nię mogącą narazi~ przedstawię p'ęł.p,OImo~ni'Ctwa.. Zal"ząd~l;mie ,t o $ląd rnoie lJz.a Ieżmć od zabezpieczenia ,kasztłów. § 2. S~q wyznaczy równocześnie tęrmip, w cią­ gy.~t9ręgp o'~aba, działająca bez pełnamoctll,ictwa, pQ!WIi!n~~ ~ezłOiŻyć at\;>o przedstaWii;ć za't wi,e rdzenie swych czYnna'ści pI"Zez stronę. J'eżeli Łe:r:min upłynął b ezsk'llt e cZlnie , sąd pominie czy;nnaGCl p~oceso;we tej osoby. W przypadku tym przel::iwni,k może żą­ dać o.d działa,ją;cego bez umocawania (Zwrotu kosztó .... ,SlpowoGowanych tymczasowern dopuszcz,enilem. 1086 Dziennik ·Ustaw.· Poz. 651. Tytuł II. Koszty Procesu~ D ,z fa; ł I. Przepisy ogólne• . Ań: 98. W·e wszystkicli przwa,d kach, ~lktó­ rych w myśl pizepii,sów ,k odeksu stron.ile n.adeży sIę odprzedwn.ika ZWlrot kosztów proc'elSU, sąd pl1zyzn.a jej koszty, l11iezhędne do c,e low'ego d'Ochodźeniapraw lub celoweJj obrony. .. Art. 99. § 1. Do ,niez:będnych ,k osztów procesu zali;cz.a .s~ę na,lieżnościi w)'idat,ki 'jedne,go ,ad'wdkata~ § 2. Osoby, których nie obowiązuje zastęp­ stwo adwokackie, gdy występują jako strony lub za~tępcy, zrównane są co do kosztówz. adwokatami. To Sllmo .d otyczy Prokwr,ator;jli G e ner.a In e,j Rzeczypospolitej Polskiej. . Art. 100. . Strona może tylko wówczas 'żą-dać zwrotu kosztów podróży i wynagrod~ enia za utratę zarobku, spow o dowaną osobisfem staw1:en;niciŁwem, gdy są:d za,wezwał ją dO" takiego stawje'llih,i:ctwiL ' Art. lOt. Strona, przegrywająca sprawę,oho­ Wliąż.a-na je,śtna żądamie przeciwn,i ka zwrócić mu koszty procesu. .. Art. 102. W razie częściowego tylko uwzglę­ dnienia żądań koszty będą wzajemn.iezniesione lub stosunkowo rozdzielone. I w tym jednak przypadku sąd może włożyć na jedną ze stron o.bowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania, albo Rdy zasądzenie należnej mu ·s umy zależało od wzaiemnego obrachunku lub od oceny sądu. . Art. 103. Zwrot,kosztów należy się pozwanemu, jeżeli nie dał on powodu do wytoczenia sprawy i uzn~ł przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Art. 104. § -1. Niezależnie od wyniku sprawy sąd , na żądanie przeciwnika, włoży ·na stronę obowiązekżwl'otu tych koszlów, które strona ta wywołała ·Swem niesumiennem lub oczywiście niewłaści­ wem postęp6waniern. " . §. 2, Dotyczy to zwłaszcza kosztów,powstałych wskutek spóźnionego przytoczenia okoliczności faktycznych lub spóźnionego powołania środków dowodowych . .. jeżeli przez to nastąpiła zwłoka vi rozstrzygnięciu sprawy. Art. 105. Świadek, biegły lub zastępca strony mogą być skazani przez sąd na zwrot kosztów, wywołanych rażącą ich winą . Postanowienie sądu zapada na wniosek strony, bądź w toku samej sprawy, bądź oddzielnie po wysłuchaniu osoby, którejzarzucono winę. Art. 106. Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli co do nich. nie zapą.dło jUż wcześniej . prawomocne orzeczeme, albo jeżeli strony nie postanowiły inacz'ej. Art. 107.§ 1, Spółucz ,eąŁnicy sporu ... zwracają koszit y proce,s u według ~lo.ścigłów. Jei~nak w ra-cie znac'zneJj różnky w ich srpółuc'z eslnictwi e s~ Nr. 83. O'znacZY~:Wrotkoslzt.ó'w odpo~iednio. do ~p'ółuczest11lictwa. . .. § 2. Na 'Spółucze.stnvków sporu, odpowiadaJą­ cych solidarnie do istofy sprawy, sąd włoży solidarny ohowiązekzwrotukosztów. Za koszty, wynikłe z czynnO'śd pro-cesowych poszczególnyoh spół­ UJczes'truilków, inni spółuczestnicy nie odpowiadają. Art 108. Interweilóent uboczny, do którego nie m/llją 'zastosowan~a prz,e pi's y o srpółuczestnidw'ie jednolitem, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił i jednak sąd może przyznać koszty interwencji od przeciwnika, obowiązane~o do zwrotu kosztów. ' Art. 109. § 1. W każdemorzeczeniu, ko.ń~zą­ cem sprawę w instancji, sądrozstrzygriie równi~ż o kosztach. Wysokość kosztów można też oznaczyć dopiero przy sporządz.eniu na piśmie orzeczenia z uzasadnieniem. . § 2. W innych orzeczeniach sąd rozstrzygnąć może o zwrocie kosztów tylko wówczas, gdy obo· wiązek ten nie zależy od wyniku sprawy. .. § 3. . Przyznając zwrot kosztów, sąd oznaczy ich wysokość włączając opłaty sądowe. Art~ 110. Strona, żądająca zwrotu kosztów, powinna pod rygorem utraty tego roszczenia,przed za.mknięciem rozprawy, bezpośrednio poprzedzają­ cej wydanie or:zeczenńa, złO'żyć sądowi spi,s kosztów aUbo z;gło·s.ić wniosek o przyznanie jej kosz!t·ó w według norm przepisanych. Art. 111. JeżeH skona nie zakła,da apelaciji co do istoty sprawy, może od rozstrzygnięcia o kosztach wnieść za.żalenie . co D z ia ł U. Prawo ubogich. Art. 112. Przyznania !praWa ubogich doma- gać się może osoba fizyczna lub prawna, która wykaże na podstawie zaświadczenia władzy adminisŁracyjne{ państwowej lub samorządowej, zwierzc,hno, ści służbowej J.UJb sądu opiekuńczego, że nie posIada dostatecznych środków na koszty procesu. Zaświadczenie powinno obejmować dokładne dane o stanie rodzinnym. majątku i dochodach. Art. 113. § 1. Wniosek o przyznanie prawa ubogich zgłosić należy w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona albo już się toczy. § 2. Strona, która nie ma zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie pra,w a ub og,ich, jako też wlIl.i osek o ustanowienie dIa n~ej ,a dwokata, w sądz.ie grodz/kium miejsca swego zamieszkania. Sąd gro'dzki prześle bez zwło­ k,i te wlliios·ki właśctiwemu sądowli. § 3. Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa ubogich w postępowaniu przed Sądem Najwyż­ szym, gdy strona z tego prawa jeszcze nie korzystała, należy do sądu drugiej instancji. Art. 114. § 1. Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli z okoliczności sprawy lub oświad­ czeń strony przeciwnej poweźmie wątpliwość co do istotnego , stanu majątkowego strony, domagającej się prawa ubogich lub z niego korzystającej. Nr. 83. 1087 Dziennik Ustaw. ..Poz. 651. , § 2. Sąd odmówi prawa ubogich stronie w -razie oczywistej bezzasadności jej pow6dztwa lub obrony. Art. 115. Cudzoziemcom przvznajesięprawo ubogich tylko pod warunkiem wzajemności. Art. 116. Strona, ,któreJ przyz.na.ne zostało prawo ubo:g,ic:h : , 1) nie wnosi na rzeoz Skarbu opłai .sądQwych, ani nie uiszcza kosztów postępowania, które za nią wykłada Skarb Państwa; 2) , jeżeli w sprawie nie obowiązuje zastępstwo adwokackie, ma prawo zgłosić powództwo usŁnie do protokółu w sądzie grodzkim miejsca swego za:mieszkania, chociaż inny sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy; sąd grodzki prześle niezwłocznie protokół s?..dowi właściwemu; 3} ma prawo żądać, ,ażeby dla niej w sprawie z obowią;z,kowem 'zastępistwem adwokaekiem usrtanowiono adwokata; w innych s.prawaCih na jej wniosek sąd ro!zstrzygnie, czy poŁrz'eha 'UstanoW1ićadwo­ kata, i ,e wz!gl,ędu na zamie,szkanile stron,y poza siedZLbą :sądu l,u b inne ważne okolicznośd; owyz,nac'z enie adwokata sąd ZWlJ:lÓci się ,do właściwe,j Rady Adw okCllc:k iej. ' Art. 117. UsŁanowiende adwokata dla ' s!tr,ony ooo,giej ma znaczenie pełnomocni,c,twa pil"oceso'w ego. Art. 118. Prawo ubogi'c h wygasa ze śmierdą strony 'u bogiej. Je,d,na-kże na zasadzie tego , prawa adwokat srtlwny ubogiej podejmi1e czynno,Śici pr'ooeso~e niederpń.ące zwłoki. Art. 119. § 1. Sąd cofnie prawo ub o,gich" s:k oro ,silę ok aże, że okoli:cznośd, na których podstawie je przyznano, bądż nie istniały wcale, bądź prz.estały już istnieć. W ,obu przypadkach strona obowią­ zCllna jest uiścić wSlzys,tkire opłaty p.r'zep~sane; jednak w drugilm przypaoclku ,s'ą,d może włożyć na stronę ohowiąze-kc z'ęściowe.j tyLko zapłaty, ,s tosownie do zmiany, zaszłej w jej stosunkachmajątkówY'ch , § 2. Stronę, która p,rawo UJbogiiCIh uzyskała na podstawie po.dania świadomi,e nieprawdzJwych oko!i.c z.n.o,ś ci , sąd skaże na grzywnę do pięciuset złotych, nieza].eż, nie od jei obowi' ąziku 1,::SZic zenia wszY'st,kich prżepisanych opłat. Art. 120. § 1. Przyznanie stronie prawa ubogich nie zwalnia jej od cbowuązkuzwrócenhi koszrtów przeciwn,1kowi. ' § 2. W razie włożenia 'kosz,tów procesu n~a przeciwnika w całości lub w części, należy- od ni'e go w tym samym stosunku ścią.g,nąć z ul1Z,ędu opłaty i kOS'Zity postępolwania, o,d ,których strona uboga była uwolniona. " , § 3. W razie częściowego rtylko uwzgI.ędn.ie­ nia żC\Jda,nia pOZiWU strony u.bogiej, opłaty i ,koszty postępo, wania, przez stro: nę uhogąnieuiszczone, a kitbrych 'zapla't a nie została włożona na przedwnika strony ubo,giej, ciążą na roszczeniu od ni'e go przysądzonem z pierwszeństwem przed wszysttlkiemi ii11nemi wierzytelnościami. Art. 121. § 1. Adwoka,t strony ubo,giej ma prawo z wyłączeniem strony ściągnąć sumę, należh,ą mu tytułem wynagrodzenia izwro.fu !Wydatków, z kosZJtów, za:sądzonych na t"zle cz strony ubogiej od prZleciwnilka. Przeciwnik żadnych inmyc,h potrą~:eń czynić niie może opróc'z kOlsz,tlÓw nawzajem mu od str,ony ubogiej przyznanych. § 2. Na kOlsZ1tach, przypa,dających od prz'e dwnilka st.rony ubogiej, n,ależności a,dwokata służy pierwslZeństwo przed roszczeniami osób trzeckh. Art. 122. Orz:ecZie'lliie o ,przyznaniu i coJn~~,du prawa u.bo,gic:h, tudzież , o włożeniu na str/onę , obowiązku częściowej zapłaty, sC\Jd mo'że wydać bez roz:pra'wy. ' Art., 123. W czynr..OiŚcia,ch dokonywanyc/h na pods:tawietego ,dzUału, .ni.e wymaga się zastępstwa adwokackiego. Nie dotyczy to postępowania pl1Z,ed SC\Jdem N a~wyższym. Art. 124. Przeciwko. pozwanemu, :k tóry po doręczeniu mu pozwu złożył hez zwłoki wniosek o przyznanie p'ra'w a ubogich; wyrok zaoczny nie mo~ że zapaść IZ powodu stawien.nictwa bez 'a,dwokata, do'pók:i sąd nie roz.strzygnął wniosków pozwane,go o przyznanie mu pra,wa ubogkh i o us,t anowienie adwo,kat.a. ' , Art. 125. Niema środka odwoław1cz,ego od postanowienia, Mór.em są.d prawo ubo,g ich przyznał aJlboo,dmówid: ję>go cofnięcia lub , ll'ał,o,żenva dodatkoWielj zapłCllty. D z i a łIII. 'Zabezpieczenie kosztów procesu. .' Art. 126., Powód - cudzoziemiec jest ohowią­ zany na żądanie pozwanego 'złożyć kaucję na zabezpieczeniekosztów procesu. ." Art. :P 7., ' Obowiązku ta,kiego nie ma powódcudzoziemiec VI następującyc,h przypadka,ch: ' 1) ,jeżeli w pańslwi,e, do Mórego powód na.]dy, obywa6elepols,.cy nie mają taki.e,oo obowiazku· 2) jeżeli ·powód ma w Polsc~ m:ej,s ce - żan~ie, s z­ kania lubmająte'k, wystarczający na zabezpiećzenie kosz:t,ów; 3} jeżeli uzyskał prawo ubogich; 4} w sprawach małżeńskich niema,jątkowych, w spra~aoh,,:,sZ!czętych wnas,tępstwie sąd owego wezWaDl;t publIcznego, w postępowaniu z powództwa wzajemnego i w pos'tępowanju nakazowem. , Art. 128. § 1. Pozwany możez,ółosić ża,danie za~e~piebiEmia~osztów tylko prźypi:r:Wszej 'czynnOSCl procesowe); , , , § 2. " PózIliej,szezgłoslZenie żądania dopuszczalne jest jedynie w następujących przypadkach: , - 1) gdy dopiero wtnku sprawy pozwany dowie,dział ,się, że powód. j,e st cudzozi'e mcem; 2} gdy powód w toku sprawy utracił obywatelstwo polskie; " 3}gdy na miej,s:c e powoda - obywatela polSikiego - w,stąpi:ł bez zgo,dy pozwanego , cudzozie'IIli1ec i " . , ' 4) .g dyw ,lOlku s,prawy usŁala podslawapX(iwna do uwoliiiięnia powOoda 'o d obowiąz:kuzło~en,iakaucii. § 3. W przypadkach ,tych po'z wany nie ', ma jedna,k prawa domag~ć si'ędoż,enia kaucji, g,dy uznanap;rzezeń część żądania, powoda wystarlcza na zabez1p ieczenie kosZitQw. ,Dziennik Ustaw. Poź. 651. 1088 Art. 129. § 1. Sąd oznaczy wysokość kaucJi, ma,jąc na wzg),ędzie prawdoiPodohną sumę kosz~tów Nr. 83. 4) po,dp.is strony lub jej zas'tępcy , a w sprawach z obowiązkowem zaslępstwem adwokaC'kiem~ podpis adwokata; 5) wymienienie załączników. § 2. Do pisma powin.no być dołączone pełno·­ mocn:ctwo, j,eźeli pi~illlO wnosi peł.nomolcll'iik, który pozwanego, jedna k bez włącz,enia kosztów poS!Łępo­ wania z powódz:twa wzaJjemnego. § 2. Jeżeli w toku sprawy okaże się, iż .kaucja n:ie wystal'cza, pozwa~y mo,że żądać dodatkowe.go zabezlpl,elc zenia. pr~edtem n:iezłożył pełnomo'cnic,twa. § 3. Za r,.hon'ę, która nie umie lub nie może Art. 130. Ka'llC1a po,w inna być dożona w gosię podpisać, podpilsz:e pismo ols o,ba przez nią upotowiźnie lub w papiera,c h war,tościolwyc.h, U'Zlnanych wa~niona, z wym~enieni'em pI1zycz)'!lly, dla krt:órej przelz sąd za odpowiednie. strona sama się nie podp:isała . Art. 131. § 1. Zgłasz.a ,jąc w prZlepitSanym Art. 138. W pismach, mających na celu przyczasie wnio,s'e 'k o zabezpieczeni.e kosztów, pozwany go'towanie rozpra,w y (pisma przy.gotowawcze); n.an:ie ma obowiąlJku w!dawać s.ię w ,s pór przed iJ'O'Zlezy pod~ć zwięźle ,stan sp.ra \vy, wypowiedzlieć się sh'zy!gnłęciem tego wniosku. <:0 dobwlerdzeń strony pr,zeciwnelj i dowodów przez § 2. Sąd wyznaczy powo,dowi termin do zło­ ·nią powołanych, wr·esz.cie r,al.eży wskazać dowo,dy, żenia kaucii. § 3. Po bez.s kut,e c:zrnym upływie terminu, s<\Jd które ma,ją być przedstawione na ro'z prawie , lub je na wniose·k pozwBinlego odrzuci pozew lub środek od- załlą!czyć. Wywody prawne, wyłuszczone w piśmie, . winny być treściwe. woławczy, O'rz~kalj<\Jc o koszbch, jalk w przypadku cofni,ęcia pozwu. . ~rt. 139 •. ~o p isma dołączyć należy odp:sy Art. 132. § 1. W raz.ie o.ddalle nia wnio,s ku p~sma 1 załączmkow dla uczestn~czących w spraw~e o 'złolżenie ,k auciji, ,sąd może zarlZ'lldzić da,l sze postę­ OlS ó.b , a nadJto,jeżeH w sąiCLzie nie złolżo,no załącZln~~ powanie, nie ,c'ze!ka~ąlc .na uprawomocnieni.e się od- ków w oryginale, po. ,jedn)'lIll odpli sie każde,go .załącz­ n~'ka do akt .sądowych. mOWlnego posŁanow:ienia. § 2. Od zarządz.enia dalszego POS't,ę'polwan,ia Art. 140. Strona, rpowo.tuj'llca się w p'lSmle na niema środka odwoławczego. dokument, obo.wrąz.ana j.est na żądani,e p.rzeciwn~ka Art. 133. J,eżeli w toku sprawy ustanie przy- z~olżyć oryginał tego. dok'Ut11lentu w sądzie je,s zcze czyna zabezpieczenia, ' sąd na wniols ek powoda, po przed roZlprawą. wy, słuchaniu pOZlwanego, ,z wolni powoda od obo- , Art. 141. § 1. Jeżeli pismo. ,n ie mOiże otrzywiązku zabezpile czenia kosztów lub zanądzi zwrot mać prawidłowego biegu wskutek niez.achowania zł aż olnle jk a u cjlL warunków, wskazanych w ar'tykuła.ch poprzedzają­ Art.' 134. § 1. Sąd na wniotS,e,k pozwane,go za- cych lub nie jest n.ależycie opłacone, przew odni,Cizą­ cy W'1;ywa stronę pod rygo,r em zwr·ócenia pi,s ma do rządzi zasiPokoijenie z kaucji przyznan"Y'ch kosztów. § 2. Wnio~e,k ten powinien być z.głos'zony g,tosownego poprawi:euia lub uzupeł:ni enia w teliilliw cicvgu mi,esl,ąca o,d uprawomOCnieJTia si,ę orzecze- nie tygodniowym. Od tych zaifZ<\Jdzeń niema zaża­ nia; jeżelń wniosku nie z,głoszono. sąd po upływie lenia. § 2. Po bez.s:kutecz.nym ~ływi,e terminu przetego termi:nu zarządzi wydanie kaucji powodowi na wodn'IClzą,cy zwróci p :lsmo s,tronie. jego żądanie. § 3. DaŁa wni,esienia pi,s ma P o,z o sŁBJj e w mo§ 3. S<\Jd zarządzi również wydanie powodo'cy, jeżeli w .fermiJn ie braki na.1eżyde ,zostały poprawi kaucji. natychmiast po upra,womocDlie'll~u się OHewione lUlb uzupełn:iJone. czenia, jeżeli pozwanemu ' kosztów ni.e przyznał. Art. 135. Na kaucji, złożonej przez powoda cudzoz.iemca, służy pozwanemu pie,rwszeńshvo przed wszysf,kimi innymi wderzycie'l ami powoda. Tytuł III. Postępowanie. Art. 142. Za UJbliżenie w .piśmie powadz.e są~ d'U lub użycie wyrażeń ohraźliwych są,d może skazać winnegO' na grzywnę do wyso,kości pcięciuset Zlło­ tych, niezależnie od odpowiedzialności prz e wiildzi anej inną ustawą. • R D zdd a ł n. Dział I. Przepisy ogólne. Rozdział I. Pisma proces()we. Pisma proc'esowe obejmu~ąWlnio,stk'i s,tron, składane poza rozprawą. Art. 137. § 1. Każde p~smo powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, dok.tór,e go jest skierowan,e, imię i nazwi,s'ko., zawód i mietjlsce zamieszkania shon '1 pełnomocników; 2) oznaczenie rod.zaju pisma przedmiotu Siprawy; 3) Osrt1!Owę wni'o sku lub oświadczenia oraz dowody na iPopaI1cie prz"Y'toclzony.::h o,kolicznośdj Art. 136. ośw,ia.dczenia Doręczenia. Art. 143. § 1. Sąd .dolkonywa dDręc~zeń przez woźnych, komorników lub pocz.tę; w mioejtSco.wościa,cih za, ś , w których nie jest wpr owa.dzo.ne st a łe dostarczanie koresjpondenc&i pocztowej , także przez organa gminne. § 2. Mi,ni:ster Sprawi,ed1iwo.ści może wydać w porozum~enńu z właśdwymi mi,nis-lrami ,TlOZiPor'Z,ą­ dZ'e,ni'e, k,tór,e;glO mocą ta!k:ż,e inne ,o'ligana państwo we lub samoI1ządowe oboWliązane będ.ą dokonywać do,ręc'zeń są,dowych. Art. 144. § 1. Pisma procesowe do.ręcza się w wyp,isie. w odpi'sie, orż,ecz~niazaś - Nr. 83. Dziennik Ustaw. Poz. 651. § 2. Doręczenia d o,konywa si'ę rs twnie lub jej ustawowemu za:stępcy, a gdy rei ustano w Ui pełno­ mocnJ~ka procesowego lub o,sobę upoważn:ioną do odhiOTU p~sm sądOiwyclh ~ doręczenia dokonywa sję tym osobom. § 3. POidi11r~o,to,th prawnym, które zas tępt1!ie Plr o.kurator,ja G€ueralna Rze,czy:po,s pollirt ej Polskiej, doręczenia ,d okonywa ISr~ę we właści,wy:m urzęrdzie Plc okurator,ji. § L W postępo'walDiu prlZed sąda­ ,j ark o 'pierw:slzą ins,tancją i apelacY1jnemi sMarna, zarmile,szlkała poza s,iedzilbą sądu, jest obnwiązana ohraćsob ie zamies,z kanie dla doręczeń w ,siedz,~bie sąldu, chyba że przewodmiczący zw oluli ją od rt ego obowiązlkti iZ Uiwa,gil , że doc' ęClzanie pism sądowych w rzeczywLstem zarmie:szikaniu nie naS'trę­ cza rtroWlOiści i nie pnwolduje zwłoki. § 2. W ,r azie nieohraln ia prz:ez istro'nę zamiesrz kania dla ,dnręczeń, prze'z,n aczone dJla niej pisma są­ dowe będą dołączane do akt .sprawy zre skUrtki em dnI'ęr czenia. Ni,e dotyczy to. wyr,olków zaocznych, kltóre będą dOrr'ęczane trybem przewidzianym dla doręcze' n :ia ipOIZWU. Art. 146. § 1. Pełnomocnilkowi pro'c esowemu kiJLku os,ó b ,doręcza si'ę jeden e,gizemplartz pi.sma i załączniikrÓ,w. . § 2. Upoważnionemu przez kilku spółuczre­ stników sporu dlo odbioru p is m sądo'\'Vych doręc za się po jednym egzemplarzu dla każd'ego spółuczestnika. Art. 147. § 1. Strony i ich zastępcy mają obnwiązek zawiadomilć !Sąd o 'kaŻide.j zmiani'e swego llamie8lzkania. §2. W raZliezaniedbwnia tego oborwiązku dOrręczenlie pilsma r sądowego w 'poprzedniem zami,esz:k an~u ma moc prawną. Att. 148. Dorę,czenira dokonywa się w mieISlJkani:u, w biulrze, w lokalu przemysłowym lub handlowym, a 'W rich hr,aku - Itam, ,gid zie adresata sirę zastanie. Art. 149. Doręcz.enlia ISlz ere:g owym w Ic zynnej słuŻlb:ie wo,jSlkowe~, policai państwowej ~ straży gmniczn!e,j rclokonywa się rprz.e z władzę bezpnśrednio Art. 145. miokręgowemi przdożoną. Art. 150. § 1. W dni nierd zielne i u stawowo uznanez:a świlęta pOWlszechne, jako też w porze no,cnej doręczać można rŁY'Lko w wy:jąttikowych przypadkach, !Za upl1zednriem zarz:ądzeniem kie.rOwlDlllka sadu. § 2. Za por'ę nocną uważa ,si'ę czas od gOrdz~­ ny dz:i:ewrątej wieczOrrem dO' gorclzii ny s iódmej ranOr. Art. 151. § 1. J e.że:li :doręcza.jący niezastanie a,dresata rw ,d omu, może .d orę czyć p 1smo sądowe dOTnsłemudomownliJkowrr" a gdyby go nie było s ąls,i,adowi luh ao.z orcy domu, jeżeli osoby te nie są prz' ecłWlni:kami a,dresata rw spraw~e i pord~ęły się oddania mu pisma. § 2. Dla aid res ait a , kt,órego rclorręrczający nie zasta:n~e w :lO'kalu bóurowym, pnemysłowym IUlb handlowym, ,doręc:zyć można pismo ,osobie itamże ~a­ trudnionej . Art. 152. Doręczenia korporacjorm, Is't o,w arzys.z,eJUom, spółikom i za:kładO'm doikon:ylwa ,się w Jo- 1089 kalu bi urowym do rąik ·k:t órejikohviek z o·s ób upraw nio:nYrC'hdo przyjm m,.vania p i:sm , w ra zie zaś nieza·, Sitalllia takiej osoby, IkomUilwlwiek z pers o.n elu biu .. r owIego. Art 153. § 1. \'II raz'ie niem o żno·ści doręcze ·· nia w .f.po s,ób, pr ze wid:ziany artykułami popr:z:edzają ­ ccmi, n ależy zł o,żyć piJsmo w urz'ędzie pocztowym lub gminny m, a zawiadomienie o tem przyhi,ć na drzwiach miesz:kania, hiura, lokalu przemysłolwe'g,;) tub handlowego adresata. § 2. \Y/ razie o,clmowy przyję cia pisma prz:e z adre.sata lub . j.e godomo,wni!ka, p ozostawia się je w mie;:scu doręczenia, a ,g dyby to było niemożl]we, sldada slię je - uprzredz.ając o tem - w urz'ę,dz,ie POCZ!to'wym lub gminnym. Art. 154. Doręc zenia urzędom pańlstwowy;m lub samo-rz· ądowym dOikonywa ,się .do rąk ustanowionego cio odbio,r u pism funkcjonarjusza lub pnzeło­ ż0nego urzędu. Art. 155. Odbierający pi!smo S!twierdza odbiJór :i ,j ego datę podp ilsem wJa.snoręcznym. Jeżel;~ te'g o Uic:zynilć llIie mo~e lub nie chce, :d o ręczający sam oznacza datę :doręcz. enia O'raz przy;czY'nę braku podpilsu. . Art. 156. Adresat może odebrać pilsrmo heZip<r. Ślrednio w sekreŁarjade s ądu. Art. 157. § 1. Je żeli stll'oni1e nieznanej !Z mire jsca pobyltu ma być ,doręc zony pozew lub inne 'pirsmD wyma,gające dOIkonania cZ)'lnnośd proce,sowe,j, doręcziellli'e mo'że nalsltąp:irć tylrk o do rąlk kurato:ra ustanowionego do zaJs,fępowania nieobecne:g oj ohowiąlzuje to aż do c:hwiill z;głoszenia sirę strony Iuh osoby uprawnionej do jej zastępowania. § 2. Przewodni c z ący us,t anowi kura:Łora na wniosek rs,trony o,raz oglosri o tern prze,z orbwli e,s zic zenie pUlblirczne w 'budYlllku sądowym i urzędz i e gminn ym, rW spralwaJch zaś wll'ę,kszlej wagi nadto w Dzienn iJk u U l1zęrdowym Minislt eris twa Spra wi erdliirW o Ś ci. a wedłUig uZlnan:ia także w gazebch. § 3. Z chwvlą dorę czenia kumtorowi" dorę­ czenire uważa się zadoik onane. Sąd może ~,ed:nak skuteClzność doręczenia uzale ż, ni,ć o·d ulPływu oznaczone,g o termiin uod ,daty wYWlie,szen:ia o,brwies,z cze[lia w rbudyn1kusądowym. § 4. Koszty połąozo'll'e z rOgrłoszeniem oraz z 1ts'tanO'W1llerDrierm ,i ,'czY'l1!1Jośdamikurat,ora ponosi nara'z;~e stlrOrna, któna rt:€jgrOzaiŻąrdał,a. § 5.. Prz,ep~s artykułu uini e jslz ego Srt:.oiSuje -5[lę r,ównrie: ż ,do korpora:cyj, (;towar z) szeń, spółek i za- . kł adów, ,k!tóre in1e mają prz:e ds,t a wicieh albo których p rzerdSltawiciele Iniez,n ani są z miej.s:c a pobytu. Art. 158. § 1. W pinzY!P'lr:!rk a ch, w których kuratora w myś,J a rrtykułu poprzedzającego nie jest wyma,g ane, pLsmo .doręcza ,S~ę shonie ITieznanr~j z miejsca pobytu rprtz.ez w)'lwieszenie w budyruku sądolwym (obwiels zc zenie p ubliczne). § 2. Z upływem mies iąc a od wyw.iJesze!l1/r a uważa s~,ę doręczenń e za {Io,ko:nane. usła;nowlienie Art. 159. Strona, żąda,jąrca doręrcrzenia rpisma przez wywieszenie w bUldynku s'!!uowym lub d~. TCitk Dziennik Ustaw. Poz. 651. 1090 kura{o,r a, obowiązana jeSlt upra wdopodobn~ć, mie.js'c e pobytu pr.zedwn~ka j,e st nie,zmane. że Art. 160. Gdy si,ę oka,j.e, że żą:da,nie ustano,'WIieniia kuratora lub wywveszenia pisma było nj'e uzasadnione, .sąd zarządzi doręczenie :p~sma w sposób właściwy, a w mi:arę poh'zeby zniesie na WIIl.10'sek sitrony inte resowanej p o s:tępowalnie , prrzeprowadzone z udziałem kuratora. Art. 161; W toku sprawy a"dwo;k aci mogą ,dosobie naWlza.jem p'1sma bezpo,średnio za potw iel1dz,eniem odbioru ,i oznaczeniem da,ty. ręczać Art. 162. Spo,sóbdoręczeni.a pi,s m sądowych osobom, zamiesz,kałym za,gr,alnicą, oralz osobom, pozostającym w służbie ,dyplomatycznej państw obcych, tudz.ieżo,sotb om u nii.ch mieszkającym, 0,k r'eśH rozpol1ządzelllie Minis,brów Sprawiedliwości i Spraw Za gran~cznych. Art. 163. Od zarz,ądzeń w pl'lzedmiocie dorę­ czenia niema z,ażalenia. R 'o z d Z1 a ł III. PO'siedzenia sądO'we. § 1. Posiedzenie sądo'Wle wyznacZla rrzewo,d, n~,czący na W'niosek shony ilIltereso,wanej lub z ul'lzędu, a o dac:i:e posiedzenia z,a wiadamua s:trony prz,ez wezwanie lub o:gł clSzen i,e podczas 'r ozprawy. § 2. Stronlie, na posj·e dzeniu nieobecn,ej, należy w każdym 'raz.i:e do, rę, czyć wezwanie na pOls,ie,dJzenie nas1tępne. Wezwanie powinno być doręczo­ ne pt"lzynajmntiei na tydzień przed p os:: edzellJ:,em i , w przypadkach pilnych termin, ten może być s/k róeony. Art. 164. Art. 165. § 1. W wezwaniu ..na posieodzen'ie ' oznacza s,i'ę: 1) Ilm1'ę, nazwis:ko ~ zamiesz:kanl:,e wezwanego; 2) sąd, mi'e,j:s ce i czas pOISliedzeniaj 3} s't rony oi przedmiot ,s,p ra,wYj 4) cel po,sli edzeniai 5) skut,k ij nie <; taw~ennioC'twa. § 2. W oSIprawach :z obow,j lą,z:kowem zastęp­ stwem adwokackiem należy w p.ierW/szem wezwaniu zamie §cić tr eść przep:,s ó'w o obowiąz,kawem zastępstwie oj a skutkach .niezastolsowa,nia się do tych pl1'lzepisów. Art. 166. P asiedzen,La sądQwe o,dbywają się w budynku sądowym, a w POsz,cz!ególnych przypadIkaoh i poza tym budynikiem, jeże.li tO' ułatwia pl1z,eprowadzenie sprawy lub przyczynia slię znacznie dO' zaoszc~ęcIJzenia koszoiów. Art. 167. § 1. POIs iedzenia wyzmacz 01ne na TOIZp raw y są jawne. § 2. W st ęp na s.alę sądową mają osoby d orosłe i ,n ieuzh ro,jQne, ,chyba że nosze'lloie bronli wynika z obow~ląziku lS!łużbawe g o. Art. 168. §' 1. Sąd z ur,zęd:u uchyli ja'w!I1 ość cał, ego posiedzen.ia luh ;j ego c1zęśc,j i odbędz,:e je przy drzwiach zamkniętych, jeż'eli jawn o ść z,R graża porz ąd,kO'wi pub.lt:C'znemu lub dohrym obyc zajom . § 2, Sąd rr.oże lwh;rlić ja wnaść równ: eż na wnioselk stro!1Y, ie i e1>i podane przez nią przy c.zyny uZlna za uJza.sac n;olne, lub też jeżeli rQzs trząsa,ne być imają szcze g,óły życiia rodzinnego. Nr. , B3 . Art. 169. Rozprawa dotycząca wn1ios:ku c uchyJ,en:iJe j,awno:::c,i ,o,dbywa si ę przy drziw';'a ch zamkńię­ tych. P ostanow:,e nie swe sąd ogłasza publicznie, Od po,s taJnowierua tego ,niema zażalenia. Art. 170. § 1. Po,dczas roziprawy, odbywają­ cej ,sli'ę przy drzwiach zamkn:'ętych, mo gą być obecne na 's ali strony, ilc h pełnomoc,nr; cy or.alz osoby zaufania, po dwie ,z ,każd~j Sltrony. § 2. O głoszenie wyrOtku odbywa się publicznie. Art. 171. § 1. Przewo,cLu,i.czący otwiera, prowadzi ,i zamY1ka posiledzenie, udzl:,ela głosu, zadaje st.r'OlllJOm, śWlLa,dkom i bi e głym p Yt a,ni,a , upoważnia do zadawania pytań i ogłasza orzeczenia są,du. § 2. Pl1ze w odni,czący m o'że odebrać głos strQnom, jeżeH gO' nadużywają, jak rÓW1nr.eŻ uchy1i,ć pytania, za dawane s.t:ronom, świadlkom lub biegłym, jeżeli je u:waża za nicwłaściwe lub zbyteczne. ' Art. 172. Sąd nawet mimo z.g odnego wniosku stron mo'że adroczyć po,si!edzenie tylko z waŻinei przyczyny. Art. 173. nd wyznaczeni.a i odroczenia posie' azeUiia nilema środka odwoławClzegOl. Art. 174. § 1. Na każdem p Ols iedzeui:u sądo­ w~m .plfoto,kól~nt pod kierurukiem przewodniczącego splSlliJe pro,tokot . . § 2. ;l1ŻY wydawaniilu wyroków. za oczny,c h , zamIast p-ro' lokołu., wystar,czy zazln aczeme w aktach. że pOlzlwany nie s:tawiił s'j'ę na posiedzenie nie żądał . rozprawy w Siwej n,ieobecności ' prz eprowa d zema ani też n.ie dożył żadnyc.h wyjaśn.ień. Art. 175. § 1. Pr …