Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: betoniarz-zbrojarz, fryzj

Dziennik Ustaw Nr 210 Elektronicznie podpisany przez Jarosław Deminet; RCL Data: 2010.11.05 16:19:25 +01'00' — 14886 — Poz. 1383 1383 w. rcl .go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: betoniarz-zbrojarz, fryzjer, kamieniarz, malarz-tapeciarz, ślusarz, technik geolog, technik usług fryzjerskich, technik usług kosmetycznych, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych i zdun Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 1) betoniarz-zbrojarz — symbol cyfrowy 712[01]; § 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374): 4) malarz-tapeciarz — symbol cyfrowy 714[01]; 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. 2) fryzjer — symbol cyfrowy 514[01]; 3) kamieniarz — symbol cyfrowy 711[04]; 5) ślusarz — symbol cyfrowy 722[03]; 6) technik geolog — symbol cyfrowy 311[12]; 7) technik usług wy 514[02]; fryzjerskich — symbol cyfro- 8) technik usług kosmetycznych — symbol cyfrowy 514[03]; 9) technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych — symbol cyfrowy 311[42]; 10) zdun — symbol cyfrowy 712[08]. 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. (poz. 1383) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BETONIARZ-ZBROJARZ SYMBOL CYFROWY 712[01] ww I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 2) określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych oraz oceniać ich przydatność w robotach betoniarskich i zbrojarskich; 3) dobierać materiały i wyroby budowlane, narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót zbrojarskich i betoniarskich; 4) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby budowlane, stal zbrojeniową oraz szkielety zbrojeniowe; 5) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem stosowanym w robotach zbrojarskich i betoniarskich; 6) montować i demontować deskowania oraz formy do robót betoniarskich; 7) montować, użytkować i demontować rusztowania; 8) przygotowywać zbrojenie do konstrukcji żelbetowych; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14887 — 5) wykonywania wyrobów z zapraw, mieszanek betonowych i lastrykowych; w. rcl .go v.p l 9) montować zbrojenie w deskowaniach i w formach; Poz. 1383 10) przygotowywać mieszanki betonowe według określonych receptur; 11) przygotowywać zaprawy i zaczyny budowlane; 12) transportować, układać, zagęszczać oraz pielęgnować mieszankę betonową; 13) wykonywać podstawowe elementy konstrukcji monolitycznych; 14) wykonywać elementy prefabrykowane betonowe i żelbetowe zgodnie z obowiązującymi normami, warunkami technicznymi wykonania i odbioru; 15) wykonywać wyroby z zapraw mieszanych betonowych i lastrykowych; 16) wykonywać konstrukcje betonowe i żelbetowe w określonych technologiach; 17) wykonywać obmiary robót betoniarskich i zbrojarskich oraz pomiary inwentaryzacyjne; 6) wykonywania konserwacji i napraw konstrukcji betonowych i żelbetowych. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy budownictwa; 2) technologia robót betoniarskich i zbrojarskich; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią budowlaną; 18) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu oraz robocizny; 2) rozpoznawać rodzaje i elementy budynków; 19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 3) określać konstrukcje i technologie wykonania budynków; 20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 4) określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych, oceniać ich jakość i przydatność w robotach betoniarskich i zbrojarskich; 21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 5) rozróżniać rodzaje stali oraz określać jej przydatność w robotach betoniarsko-zbrojarskich; 22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 6) stosować zasady organizacji stanowiska pracy oraz terenu budowy; 23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 25) korzystać z różnych źródeł informacji; 26) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. ww 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie betoniarz-zbrojarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) montowania oraz demontowania form i deskowań do wykonywania elementów betonowych i żelbetowych; 2) wykonywania oraz transportu szkieletów zbrojenia; 3) układania siatek i szkieletów zbrojeniowych w miejscu ich wbudowania oraz w formach do produkcji prefabrykatów; 4) przygotowywania, układania, zagęszczania i pielęgnowania mieszanek betonowych; 7) składować i transportować materiały i wyroby budowlane, stal zbrojeniową oraz sprzęt budowlany; 8) montować, użytkować i demontować rusztowania i pomosty robocze; 9) wykonywać pomocnicze roboty murarskie i ciesielskie; 10) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych; 11) wymiarować i opisywać rysunki techniczne; 12) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych; 13) czytać dokumentację techniczną; 14) sporządzać szkice robocze konstrukcji betonowych i żelbetowych; 15) wykonywać rysunki robocze elementów budowlanych; 16) posługiwać się sprzętem kontrolno-pomiarowym; 17) wykonywać przedmiary i obmiary robót betoniarskich i zbrojarskich; 18) wykonywać pomiary i sporządzać rysunki inwentaryzacyjne. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14888 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) 6) montować, demontować i konserwować deskowania oraz formy do robót betoniarskich; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Poz. 1383 1) rodzaje obiektów budowlanych; 2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków; 7) montować szkielety zbrojenia oraz układać zbrojenie w deskowaniach i formach; 8) dobierać domieszki i dodatki do betonów; 3) konstrukcje i technologie wykonania budynków; 9) przygotowywać zaprawy i mieszanki betonowe według określonych receptur; 4) materiały i wyroby budowlane oraz ich właściwości; 10) określać konsystencję mieszanek betonowych i zapraw; 5) klasyfikacja i właściwości stali; 11) transportować, układać, zagęszczać i pielęgnować mieszankę betonową; 6) teren budowy i jego organizacja; 7) magazynowanie, składowanie i transport materiałów i wyrobów budowlanych oraz stali zbrojeniowej; 8) zasady montażu, użytkowania i demontażu rusztowań oraz pomostów roboczych; 9) roboty murarskie i ciesielskie; 10) figury i bryły geometryczne; 12) wykonywać podstawowe elementy konstrukcji monolitycznych oraz prefabrykaty betonowe i żelbetowe zgodnie z normami, warunkami technicznymi wykonania i odbioru; 13) wykonywać zbrojenie i betonowanie elementów konstrukcji monolitycznych w określonych technologiach; 11) rodzaje rysunków technicznych; 14) wykonywać konserwację, naprawę i renowację elementów betonowych i żelbetowych; 12) zasady wymiarowania i opisywania rysunków; 15) rozliczać materiały i zagospodarować odpady; 13) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; 14) rodzaje i elementy dokumentacji; 16) sporządzać kalkulację kosztów wykonania robót betoniarskich i zbrojarskich; 15) czytanie dokumentacji technicznej; 17) oceniać jakość robót betoniarskich i zbrojarskich; 16) rysunki konstrukcyjne elementów betonowych i żelbetowych; 17) rysunek odręczny i schematyczny; 18) rysunki form i deskowań; 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót betoniarsko-zbrojarskich. 19) przedmiary i obmiary robót; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 20) pomiary i rysunki inwentaryzacyjne. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: BLOK: TECHNOLOGIA I ZBROJARSKICH ROBÓT BETONIARSKICH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww 1) organizować, użytkować i likwidować stanowiska robót betoniarskich i zbrojarskich zgodnie z wymaganiami procesu technologicznego, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną podczas wykonywania robót betoniarskich i zbrojarskich; 3) dobierać materiały, maszyny, narzędzia i sprzęt do robót zbrojarskich oraz betoniarskich; 4) posługiwać się narzędziami, sprzętem oraz przyrządami pomiarowymi zgodnie z zasadami eksploatacji oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; 5) przygotowywać stal zbrojeniową do montażu; 1) organizacja betonowni i warsztatu zbrojarskiego oraz zaplecza budowy; 2) posługiwanie się dokumentacją techniczną; 3) materiały, maszyny, narzędzia i sprzęt stosowany do robót betoniarskich i zbrojarskich; 4) zasady zbrojenia konstrukcji żelbetowych; 5) przygotowywanie stali zbrojeniowej do montażu; 6) montaż szkieletów zbrojenia; 7) deskowania i formy do robót betoniarskich; 8) układanie zbrojenia w deskowaniach i formach; 9) zasady wykonywania robót betoniarskich; 10) domieszki i dodatki do betonów; 11) przygotowywanie zaczynów, zapraw i mieszanek betonowych; 12) transport, układanie i zagęszczanie mieszanki betonowej; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14889 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: w. rcl .go v.p l 13) zasady zbrojenia podstawowych elementów żelbetowych; Poz. 1383 14) zbrojenie i betonowanie elementów konstrukcyjnych budynku; 15) zbrojenie i betonowanie ram i konstrukcji inżynierskich; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 16) zasady produkcji prefabrykatów betonowych i żelbetowych; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 17) warunki techniczne wykonania i odbioru robót betoniarskich i zbrojarskich; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 18) gospodarka surowcami i odpadami; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 19) konserwacja, naprawa i renowacja konstrukcji betonowych i żelbetowych; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 20) kalkulowanie kosztów wykonania robót betoniarskich i zbrojarskich; 21) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska obowiązujące podczas wykonywania robót betoniarsko-zbrojarskich. 7) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 8) elementy ergonomii; 9) środki ochrony indywidualnej; 10) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 11) zasady i metody komunikowania się; 1. Cele kształcenia 12) elementy socjologii i psychologii pracy; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 13) formy doskonalenia zawodowego; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 14) źródła informacji zawodowej; 15) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; Podstawy budownictwa 20 Technologia robót betoniarskich i zbrojarskich 50 Podstawy działalności zawodowej 10 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; ww 9) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 10) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. poszkodowanym 11) komunikować się i współpracować w zespole; 12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 13) podejmować decyzje; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 14) doskonalić umiejętności zawodowe; 1) pracownia ogólnobudowlana; 15) korzystać z różnych źródeł informacji; 2) pracownia rysunku technicznego; 16) przestrzegać zasad etyki. 3) warsztaty szkolne. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14890 — 7) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych stosowanych w robotach betoniarskich i zbrojarskich. w. rcl .go v.p l Pr a c ow nia og ó l n o b u d o wl an a p o wi nna by ć w y pos a ż ona w: Poz. 1383 1) próbki materiałów i wyrobów budowlanych; 2) próbki stali zbrojonej oraz modele gotowych wyrobów ze stali; 3) modele i rysunki konstrukcji budowlanych; Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: 1) stanowiska do wykonywania robót betoniarsko-zbrojarskich; 4) instrukcje technologiczne; 2) materiały i wyroby do robót betoniarsko-zbrojarskich; 5) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, aprobaty techniczne; 3) materiały wykończeniowe; 6) prospekty materiałów i wyrobów budowlanych; 4) deskowania systemowe i formy; 5) rusztowania systemowe; 7) publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki czynników produkcji. Pr a c ow nia rysu n ku tech n i cz n eg o p owinna b y ć w y pos a ż on a w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) wzory znormalizowanego pisma technicznego; 6) środki ochrony indywidualnej; 7) instrukcje technologiczne; 8) narzędzia i sprzęt mierniczy; 9) narzędzia i sprzęt do robót betoniarsko-zbrojarskich; 10) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. 3) modele brył i figur geometrycznych; 4) rysunki elementów budowlanych; 5) dokumentacje architektoniczno-budowlane; W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 6) normy dotyczące zasad wykonywania rysunków technicznych; W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE FRYZJER SYMBOL CYFROWY 514[01] I. OPIS ZAWODU 8) wykonywać strzyżenie włosów; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 9) dobierać metody stylizacji fryzur; ww 1) sporządzać szkice i rysunki fryzur; 2) rozpoznawać i określać gatunki, rodzaje oraz stan włosów; 10) modelować fryzury; 11) koloryzować włosy różnymi technikami; 12) wykonywać fryzurę z zastosowaniem dodatków fryzjerskich; 3) rozpoznawać zmiany chorobowe i uszkodzenia włosów; 13) utrwalać fryzurę; 4) dobierać metody i preparaty do pielęgnacji włosów i skóry głowy; 14) wykonywać trwałą ondulację różnymi technikami; 5) posługiwać się narzędziami, przyborami i aparatami fryzjerskimi; 15) modelować i strzyc brodę, bokobrody i wąsy; 6) czyścić, odkażać i konserwować narzędzia i przybory fryzjerskie; 7) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne włosów i skóry głowy; 16) wykonywać fryzury z uwzględnieniem nowości i trendów w modzie fryzjerskiej; 17) przestrzegać przepisów określających wymagania sanitarnohigieniczne i zdrowotne obowiązujące w zakładach fryzjerskich; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14891 — 2) charakteryzować budowę i fizjologię skóry głowy; 3) charakteryzować choroby włosów i skóry głowy; w. rcl .go v.p l 18) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; Poz. 1383 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 21) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 24) korzystać z różnych źródeł informacji; 25) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie fryzjer powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) diagnozowania stanu włosów i skóry głowy; 2) dobierania i stosowania preparatów kosmetycznych do wykonywania zabiegów i pielęgnacji włosów; 3) wykonywania zabiegów i usług fryzjerskich. 3. Zawód fryzjer jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) perukarstwa; 4) określać choroby zawodowe; 5) określać wpływ racjonalnego żywienia na stan włosów i skóry głowy; 6) określać wpływ czynników zewnętrznych na włosy; 7) określać wpływ preparatów i zabiegów fryzjerskich na organizm człowieka; 8) stosować zasady higieny osobistej; 9) określać zabiegi pielęgnacyjne włosów i skóry głowy; 10) planować wyposażenie zakładu fryzjerskiego zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii; 11) przestrzegać przepisów określających wymagania sanitarnohigieniczne i zdrowotne w zakładzie fryzjerskim; 12) stosować zasady przechowywania bielizny ochronnej; 13) dobierać metody i środki dezynfekcji i sterylizacji; 14) przeprowadzać sterylizację narzędzi i przyborów fryzjerskich; 15) podejmować działania związane z profilaktyką chorób zawodowych, chorób włosów i skóry głowy; 16) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy. poszkodowanym 2. Treści kształcenia (działy programowe) 2) fryzjerstwa damskiego; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) fryzjerstwa męskiego; 1) budowa i fizjologia włosa; 4) fryzjerstwa specjalistycznego. 2) budowa i fizjologia skóry głowy; 3) choroby włosów i skóry głowy; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 4) choroby zawodowe; 1) higiena; 6) działanie czynników zewnętrznych na włosy; 2) technologia fryzjerstwa; 3) stylizacja; 7) wpływ preparatów i zabiegów na organizm człowieka; 4) podstawy działalności zawodowej. 8) higiena osobista; BLOK: HIGIENA 9) higiena oraz pielęgnowanie włosów i skóry głowy; ww II. BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia 5) podstawy żywienia; 10) wyposażenie zakładu fryzjerskiego; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 1) charakteryzować budowę i fizjologię włosa; 12) elementy ergonomii; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14892 — 13) przepisy sanitarnohigieniczne; 23) dobierać środki i aparaty do utleniania i odbarwiania włosów; w. rcl .go v.p l 14) przechowywanie bielizny ochronnej; Poz. 1383 15) metody i środki dezynfekcji i sterylizacji; 16) profilaktyka chorób włosów i skóry głowy; 24) wykonywać rozjaśnianie i dekoloryzację włosów; 25) określać rodzaje i właściwości trwałej ondulacji; 17) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy. 26) dobierać metody, środki i aparaty do trwałej ondulacji; BLOK: TECHNOLOGIA FRYZJERSTWA 27) wykonywać trwałą ondulację zgodnie z aktualną modą; 1. Cele kształcenia 28) kontrolować proces trwałej ondulacji; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 29) wykonywać ondulację wodną; 1) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska; 2) posługiwać się terminologią zawodową; 3) określać wpływ substancji pochodzenia naturalnego na włosy; 30) wykonywać ondulację fenową; 31) dobierać preparaty i narzędzia do prostowania włosów; 32) dobierać metody, środki i narzędzia do przedłużania i zagęszczania włosów; 33) dobierać i stosować różne techniki dekorowania włosów; 4) określać wpływ substancji chemicznych na włosy i skórę głowy; 34) czesać i modelować fryzury damskie i męskie; 5) dobierać zabieg do typu i stanu włosów; 35) dobierać i stosować metody oraz techniki suszenia włosów; 6) przeprowadzać wywiad z klientem; 36) wykonywać masaż owłosionej skóry głowy; 7) przestrzegać zasad obsługi klienta; 8) przygotowywać klienta do zabiegu; 37) udzielać porad z zakresu pielęgnacji i stylizacji włosów. 9) charakteryzować preparaty i kosmetyki fryzjerskie; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 10) dobierać metody i środki do pielęgnacji różnych gatunków i rodzajów włosów; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 11) dobierać narzędzia, przybory i aparaty fryzjerskie; 1) organizacja stanowiska pracy; 12) dobierać i wykonywać zabiegi pielęgnacyjne włosów i skóry głowy; 2) terminologia zawodowa; 13) dobierać metody i środki do procesu mycia włosów i skóry głowy; 14) myć włosy i skórę głowy; 15) dobierać metody, techniki i narzędzia do strzyżenia; ww 16) wykonywać strzyżenie włosów damskich i męskich zgodnie z aktualną modą; 17) wykonywać modelowanie i strzyżenie brody, bokobrodów i wąsów; 18) wykonywać strzyżenie i czesanie włosów dziecięcych; 19) dobierać farby do koloryzowania włosów; 20) dobierać metody, środki, narzędzia i aparaty do farbowania włosów; 21) wykonywać farbowanie włosów zgodnie z aktualną modą; 22) kontrolować proces farbowania włosów; 3) substancje pochodzenia naturalnego i chemicznego w preparatach i kosmetykach fryzjerskich; 4) woda i jej zastosowanie we fryzjerstwie; 5) zasady, kwasy, alkohole; 6) obsługa klienta; 7) pielęgnacja włosów; 8) narzędzia, przybory i aparaty fryzjerskie; 9) proces mycia włosów i skóry głowy; 10) metody, rodzaje i techniki strzyżenia; 11) farbowanie włosów; 12) koloryzowanie, rozjaśnianie i dekoloryzacja włosów; 13) ondulacja trwała: preparaty, rodzaje i techniki; 14) ondulacja wodna; 15) zabiegi prostowania, zagęszczania i przedłużania włosów; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14893 — Poz. 1383 4) kompozycje przestrzenne i plastyczne; 17) modelowanie włosów; 5) szkice i rysunki głowy i fryzury; 18) suszenie włosów; 6) rysunek żurnalowy; 19) masaż głowy; 7) rysunek złożeniowy; 20) poradnictwo z zakresu pielęgnacji i stylizacji włosów. 8) stylizacja fryzur i zarostu; w. rcl .go v.p l 16) dekorowanie włosów; BLOK: STYLIZACJA 9) współczesne style fryzur; 10) upiększanie fryzur; 1. Cele kształcenia 11) podstawy kosmetyki; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 12) trendy w kosmetyce i fryzjerstwie. 1) wykorzystywać wiedzę z historii fryzjerstwa; 2) charakteryzować style fryzur minionych epok; 3) wykorzystywać wiedzę o kolorach do stylizacji fryzur; 4) stosować zasady doboru koloru do fryzury i urody; 5) stosować zasady kompozycji przestrzennych i plastycznych do układania fryzur; 6) szkicować z natury głowę człowieka; 7) szkicować fragmenty, całe uczesania i ozdoby fryzur; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) określać funkcje usług w gospodarce rynkowej; 3) określać źródła pozyskiwania kapitału i finansowania działalności przedsiębiorstwa; 4) sporządzać kalkulację kosztów za wykonywane usługi; 5) określać zasady i funkcje marketingu; 8) sporządzać rysunki fryzur z zachowaniem proporcji i światłocienia; 9) odczytywać rysunek żurnalowy; 10) wykonywać rysunek złożeniowy fryzury określonymi technikami; 6) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 7) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 8) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 11) rozróżniać typy budowy głowy i twarzy dzieci oraz osób dorosłych; 9) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 12) projektować i rysować uczesania kobiece i męskie oraz męski zarost; 10) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisy sanitarnohigieniczne; 13) charakteryzować style mody fryzjerskiej; 14) wykonywać upiększanie fryzur; ww 15) określać sposoby stosowania dodatków fryzjerskich; 16) dobierać rodzaj makijażu do urody i fryzury; 17) wykorzystywać informacje dotyczące współczesnych trendów fryzjerskich. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 13) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 14) komunikować się i współpracować w zespole; 15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 16) podejmować decyzje; 1) historia fryzjerstwa; 17) doskonalić umiejętności zawodowe; 2) historyczne style fryzur; 18) korzystać z różnych źródeł informacji; 3) kolorystyka; 19) przestrzegać zasad etyki. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14894 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 1383 Pr a cownia r y sunku te chniczne go po w i n n a by ć wy posa żona w: w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) przybory rysunkowe; 3) tablice: 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

1. a)rodzaje pisma, ornamenty,
2. b)proporcje głowy dziecka, kobiety, mężczyzny, 4) rynek usług; 5) kalkulowanie kosztów za wykonywane usługi; 6) marketing; 7) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 8) bezpieczeństwo i higiena pracy;
3. c)elementy i fragmenty fryzury, formy zarostu męskiego,
4. d)rysunkowe symbole technik formowania elementów fryzury,
5. e)symbole pomocnicze technik ścinania i formowania elementów fryzury; 9) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 4) modele głów dzieci, kobiet i mężczyzn; 10) przepisy sanitarnohigieniczne; 5) żurnale fryzur; 11) elementy ergonomii; 6) zestawy barw. 12) środki ochrony indywidualnej; Pr a cownia kompute r owa wy posa żona w: 13) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; powinna b yć 14) zasady i metody komunikowania się; 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 15) elementy socjologii i psychologii pracy; 2) oprogramowanie użytkowe; 16) formy doskonalenia zawodowego; 17) źródła informacji zawodowej; 3) program dotyczący doboru fryzury do kształtu twarzy; 18) etyka. 4) Internet. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Pr a cownia fr y zje r ska wy posa żona w: Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* b yć 1) stanowiska fryzjerskie; 2) stanowisko do mycia i farbowania włosów; Higiena 10 Technologia fryzjerstwa 45 Stylizacja 15 Podstawy działalności zawodowej 10 6) zestawy narzędzi fryzjerskich; 80** 7) aparaty fryzjerskie; Razem powinna 3) instalację wodociągową; 4) instalację kanalizacyjną; 5) preparaty kosmetyczne; * Podział 8) bieliznę i odzież ochronną; 10) szafki do przechowywania czystej bielizny; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 13) środki oraz urządzenia do dezynfekcji i sterylizacji narzędzi; ww godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego; 2) pracownia komputerowa; 3) pracownia fryzjerska. 9) bieliznę i sprzęt jednorazowego użytku; 11) szafki do przechowywania brudnej bielizny; 12) pojemnik na brudną bieliznę; 14) apteczkę. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14895 — Poz. 1383 Załącznik nr 3 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KAMIENIARZ SYMBOL CYFROWY 711[04] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 2) określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych oraz oceniać ich przydatność w robotach kamieniarskich; 3) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do określonych robót kamieniarskich; 4) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby z kamienia; 5) montować, użytkować oraz demontować rusztowania i pomosty robocze; 6) posługiwać się maszynami, narzędziami oraz sprzętem zgodnie z zasadami ich eksploatacji oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; 7) wykonywać wyroby z kamienia naturalnego i sztucznego; 8) wykonywać okładziny ścienne i podłogowe z kamieni naturalnych i sztucznych; 21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 23) korzystać z różnych źródeł informacji; 24) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kamieniarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania i osadzania elementów z kamienia naturalnego i sztucznego; 2) mocowania okładzin ściennych z płyt kamiennych; 3) wykonywania detali architektonicznych z kamienia naturalnego i sztucznego; 4) wykonywania posadzek kamiennych; 5) wykonywania nagrobków i pomników z kamienia naturalnego i sztucznego; 9) układać nawierzchnie drogowe i chodnikowe z materiałów i wyrobów kamiennych; 6) wykonywania napisów w kamieniu; 10) umacniać skarpy i brzegi rzek kamieniem naturalnym lub elementami prefabrykowanymi; 7) układania nawierzchni drogowych i chodnikowych; 11) wykonywać roboty kamieniarskie zgodnie z obowiązującymi normami, warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót; 8) umacniania skarp, nasypów i wykopów oraz brzegów rzek kamieniem naturalnym i prefabrykatami betonowymi; 12) wykonywać pomocnicze roboty ciesielskie, betoniarskie, murarskie, tynkarskie, ślusarskie i kowalskie; 9) wykonywania konserwacji, napraw i renowacji wyrobów z kamienia naturalnego oraz sztucznego. II. BLOKI PROGRAMOWE 14) oceniać jakość wykonania robót kamieniarskich; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: ww 13) wykonywać konserwacje, naprawy, renowacje i rozbiórkę wyrobów z kamienia; 15) wykonywać obmiary robót oraz pomiary inwentaryzacyjne; 1) podstawy budownictwa; 16) dokonywać rozliczeń materiałów, sprzętu oraz robocizny; 2) technologia robót kamieniarskich; 17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 20) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią budowlaną; 2) rozpoznawać rodzaje i elementy budynków; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14896 — 10) zasady montażu, użytkowania i demontażu rusztowań i pomostów roboczych; w. rcl .go v.p l 3) określać konstrukcje i technologie wykonania budynków; Poz. 1383 4) rozpoznawać rodzaje skał i określać ich przydatność do celów budowlanych; 11) pomocnicze roboty murarskie, ciesielskie, zbrojarskie, betoniarskie, tynkarskie, ślusarskie i kowalskie; 5) określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych oraz oceniać ich jakość; 12) figury i bryły geometryczne; 6) rozróżniać rodzaje gruntów budowlanych; 7) stosować zasady organizacji stanowiska pracy oraz terenu budowy; 8) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby stosowane w robotach kamieniarskich; 13) pismo techniczne; 14) liternictwo, elementy zdobnictwa; 15) zasady wymiarowania rysunków; 16) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; 17) rysunki odręczne; 18) rodzaje i elementy dokumentacji; 9) montować, użytkować i demontować rusztowania i pomosty robocze; 10) wykonywać pomocnicze prace murarskie, ciesielskie, zbrojarskie, betoniarskie, tynkarskie, ślusarskie i kowalskie; 19) czytanie dokumentacji technicznej; 20) przyrządy i sprzęt pomiarowy; 21) przedmiary i obmiary robót; 22) pomiary i rysunki inwentaryzacyjne. 11) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych; BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT KAMIENIARSKICH 12) wymiarować i opisywać rysunki techniczne; 13) rysować elementy ozdobne; 14) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów poziomych i aksonometrycznych; 15) sporządzać szkice robocze; 16) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 17) czytać dokumentację techniczną; 18) posługiwać się przyrządami i sprzętem pomiarowym; 19) wykonywać przedmiary i obmiary robót kamieniarskich; 20) wykonywać pomiary oraz sporządzać rysunki inwentaryzacyjne. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną podczas wykonywania robót kamieniarskich; 3) dobierać oraz przygotowywać surowce i materiały do robót kamieniarskich; 4) dobierać maszyny, narzędzia i sprzęt do określonych robót kamieniarskich; 5) posługiwać się narzędziami i sprzętem do prac kamieniarskich zgodnie z zasadami eksploatacji oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; 6) rozwarstwiać bloki skalne na formaty budowlane; 1) ogólne wiadomości z zakresu budownictwa; 7) montować i demontować deskowania oraz formy do robót betoniarskich; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 2) rodzaje obiektów budowlanych i budynków; 3) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków; 4) technologie wykonania budynków; 5) rodzaje i właściwości skał; 8) przygotowywać zaczyny, zaprawy i mieszanki betonowe; 9) układać w formach, zagęszczać i pielęgnować mieszankę betonową; 6) materiały i wyroby budowlane; 10) wykonywać obróbkę ręczną i mechaniczną kamienia naturalnego i sztucznego; 7) grunty budowlane; 11) wiercić otwory w kamieniu; 8) teren budowy i jego organizacja; 12) osadzać elementy kamienne i betonowe; 9) magazynowanie, składowanie i transport materiałów i wyrobów z kamienia; 13) wykonywać wyroby i sztucznego; z kamienia naturalnego Dziennik Ustaw Nr 210 — 14897 — 15) okładziny ścienne z kamienia; 16) posadzki kamienne; w. rcl .go v.p l 14) wykonywać szablony, napisy i ornamenty w kamieniu; Poz. 1383 15) wykonywać mury z elementów kamiennych; 17) obramowania okien i drzwi; 16) wykonywać okładziny ścienne z płyt kamiennych; 17) wykonywać posadzki z kamienia naturalnego i sztucznego; 18) wykonywać i drzwi; kamienne obramowania okien 18) wykonywanie schodów, słupków, gzymsów i cokołów; 19) elementy małej architektury; 20) wykonywanie nagrobków; 19) wykonywać słupki, gzymsy, cokoły oraz obudowę kominków z kamienia i betonu; 21) nawierzchnie dróg i ulic; 20) wykonywać schody z elementów kamiennych oraz prefabrykatów betonowych; 23) gospodarka surowcami i odpadami; 21) wykonywać elementy małej architektury; 22) wykonywać i montować nagrobki z różnych materiałów i wyrobów kamiennych oraz betonu; 22) odbiór robót kamieniarskich; 24) konserwacja, renowacja i rozbiórka elementów kamiennych; 23) układać nawierzchnie drogowe i chodnikowe z elementów drobnowymiarowych; 25) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót kamieniarskich i pomocniczych. 24) oceniać jakość wykonanych robót kamieniarskich; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 25) rozliczać materiały i zagospodarowywać odpady; 1. Cele kształcenia 26) wykonywać konserwacje, naprawy i rozbiórkę elementów z kamienia naturalnego i betonu; 27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót kamieniarskich i pomocniczych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 1) organizacja stanowiska pracy; 5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane; 2) posługiwanie się dokumentacją techniczną; 3) materiały i surowce stosowane w robotach kamieniarskich; 4) maszyny, narzędzia i sprzęt do obróbki kamienia; 5) metody rozwarstwiania bloków skalnych; 6) deskowania i formy do robót betoniarskich; 7) zaczyny, zaprawy i mieszanki betonowe; ww 8) układanie w formach, zagęszczanie i pielęgnowanie mieszanki betonowej; 6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 9) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 10) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 9) obróbka ręczna i mechaniczna elementów kamiennych; 11) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; 10) zasady wykonywania otworów w kamieniu; 12) komunikować się i współpracować w zespole; 11) osadzanie elementów kamiennych i betonowych; 13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 12) wyroby z kamienia naturalnego i sztucznego; 13) zasady wykonywania szablonów, napisów i ornamentów w kamieniu; 14) zasady wykonywania murów z elementów kamiennych; poszkodowanym 14) podejmować decyzje; 15) doskonalić umiejętności zawodowe; 16) korzystać z różnych źródeł informacji; 17) przestrzegać zasad etyki. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14898 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 1383 Pr a cownia ogólnobudowla na powinn a b yć wy posa żona w: w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 1) modele obiektów budowlanych; 2) próbki materiałów i wyrobów budowlanych; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) próbki materiałów i wyrobów z kamienia naturalnego i sztucznego; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 4) narzędzia, sprzęt i przyrządy kontrolno-pomiarowe do robót kamieniarskich; 4) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych; 5) instrukcje technologiczne; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) dokumentacje architektoniczno-budowlane; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, aprobaty techniczne; 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 8) przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 9) elementy ergonomii; 10) środki ochrony indywidualnej; 11) zasady udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 12) zasady i metody komunikowania się; 8) prospekty materiałów i wyrobów budowlanych; 9) publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki czynników produkcji. Pr a cownia r y sunku te chniczne go po w i n n a by ć wy posa żona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) modele brył i figur geometrycznych; 13) elementy socjologii i psychologii pracy; 3) wzory znormalizowanego pisma technicznego; 14) formy doskonalenia zawodowego; 4) dokumentacje architektoniczno-budowlane; 15) źródła informacji zawodowej; 16) etyka. 5) normy dotyczące zasad wykonywania rysunków technicznych; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 6) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów stosowanych w robotach kamieniarskich. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Podstawy budownictwa 20 1) stanowiska do wykonywania robót kamieniarskich; Technologia robót mieniarskich 50 2) materiały do robót kamieniarskich i pomocniczych; Podstawy działalności zawodowej 10 3) materiały wykończeniowe; Razem 80** ka- 4) deskowania systemowe i tracone; 5) rusztowania systemowe; * Podział ww godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 6) środki ochrony indywidualnej; 7) instrukcje technologiczne; 8) narzędzia i sprzęt pomiarowy; 9) narzędzia i sprzęt do robót kamieniarskich; TREŚCI 10) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych. Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. 1) pracownia ogólnobudowlana; 2) pracownia rysunku technicznego; 3) warsztaty szkolne. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14899 — Poz. 1383 Załącznik nr 4 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MALARZ-TAPECIARZ SYMBOL CYFROWY 714[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych; 2) określać zakres i kolejność wykonania robót malarskich i tapeciarskich; 3) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do określonych robót malarskich i tapeciarskich; 4) dobierać barwy farb, lakierów, emalii oraz wzory tapet; 5) posługiwać się narzędziami, urządzeniami i sprzętem zgodnie z zasadami eksploatacji oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; 6) przygotowywać podłoża oraz materiały do robót malarskich i tapeciarskich; 7) wykonywać powłoki malarskie różnymi technikami zgodnie z warunkami technicznymi wykonania i odbioru; 8) pokrywać tapetami ściany, sufity i inne powierzchnie; 9) wykonywać prace wykończeniowe po malowaniu i tapetowaniu; 10) wykonywać napisy, szyldy i ornamenty; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie malarz-tapeciarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) przygotowywania podłoży do malowania i tapetowania; 2) wykonywania powłok malarskich różnymi technikami i materiałami; 3) tapetowania ścian, sufitów i innych powierzchni; 4) wykonywania zdobień, szyldów, napisów i ornamentów; 5) wykonywania prac renowacyjnych, konserwacyjnych i naprawczych powłok malarskich oraz tapet. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy budownictwa; 2) technologia robót malarskich i tapeciarskich; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA 11) oceniać jakość robót malarskich i tapeciarskich; 12) wykonywać przedmiary i obmiary robót oraz rozliczenia materiałowe; 13) wykonywać konserwacje, naprawy i renowacje powłok malarskich oraz tapet; 14) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; ww 15) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się podstawową terminologią budowlaną; 2) rozpoznawać elementy budynku i określać ich funkcje; 3) rozróżniać konstrukcje i technologie wykonania budynków; 16) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 4) rozróżniać materiały i wyroby budowlane oraz określać ich właściwości; 17) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 5) oceniać jakość materiałów i wyrobów budowlanych oraz ich przydatność do robót malarskich i tapeciarskich; 18) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 20) korzystać z różnych źródeł informacji; 21) prowadzić działalność gospodarczą. 6) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby stosowane do robót malarskich i tapeciarskich; 7) posługiwać się narzędziami i sprzętem zgodnie z zasadami eksploatacji oraz przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14900 — 16) kolorystyka użytkowa; 17) pismo ozdobne; w. rcl .go v.p l 8) rozróżniać rodzaje powłok malarskich i tapet oraz określać ich właściwości; Poz. 1383 9) montować, użytkować i demontować rusztowania oraz pomosty robocze; 10) wykonywać pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie i tynkarskie; 11) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych; 18) wykonywanie ornamentów i napisów; 19) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 20) czytanie dokumentacji budowlanej w zakresie wykonywanych robót malarskich i tapeciarskich; 12) wymiarować i opisywać rysunki techniczne; 21) przedmiary i obmiary robót malarskich i tapeciarskich; 13) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów poziomych i aksonometrycznych; 22) zapotrzebowanie materiałowe; 14) sporządzać szkice robocze i rysunki detali budowlanych; 23) zasady wykonywania pomiarów i rysunków inwentaryzacyjnych. 15) stosować zasady kolorystyki użytkowej; BLOK: TECHNOLOGIA I TAPECIARSKICH 16) wykonywać różnego rodzaju napisy i ornamenty; 17) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej; 18) czytać dokumentację budowlaną; 19) posługiwać się sprzętem pomiarowym; 20) wykonywać przedmiary i obmiary robót; 21) sporządzać zapotrzebowanie materiałów potrzebnych do przygotowania podłoża oraz malowania i tapetowania; 22) wykonywać pomiary i sporządzać rysunki inwentaryzacyjne pomieszczeń oraz obiektów budowlanych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: ROBÓT MALARSKICH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną podczas wykonywania robót malarskich i tapeciarskich; 3) wyznaczać zakres robót malarskich i tapeciarskich oraz określać kolejność ich wykonania; 4) zabezpieczać elementy budowlane i instalacyjne przed uszkodzeniem podczas robót malarskich i tapeciarskich; 1) ogólne wiadomości z zakresu budownictwa; 5) dobierać metody oraz techniki malowania i tapetowania; 2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków; 6) dobierać materiały malarskie, tapeciarskie i pomocnicze; 3) konstrukcje i technologie wykonywania budynków; 7) dobierać składniki oraz barwy farb, lakierów i emalii; 4) materiały i wyroby budowlane; 8) wykonywać powłoki malarskie różnymi technikami; 5) właściwości materiałów do robót malarskich i tapeciarskich; ww 6) magazynowanie, składowanie i transportowanie materiałów stosowanych w robotach malarskich i tapeciarskich; 7) narzędzia i sprzęt do robót malarskich, tapeciarskich i pomocniczych; 8) rodzaje, budowa i właściwości powłok malarskich oraz tapet; 9) rusztowania i pomosty robocze; 10) roboty murarskie, betoniarskie i tynkarskie; 11) figury i bryły geometryczne; 12) wymiarowanie i opisywanie rysunków; 13) przekroje rysunkowe; 14) rzutowanie poziome i aksonometryczne; 15) rysunek odręczny i schematyczny; 9) dobierać rodzaje i wzory tapet; 10) dobierać narzędzia i sprzęt do określonych robót malarskich i tapeciarskich; 11) przygotowywać podłoża wykonane z różnych materiałów do malowania i tapetowania; 12) przygotowywać farby, szpachlówki, kity, gruntowniki, tapety i kleje do określonych robót malarskich i tapeciarskich; 13) malować różnorodne podłoża farbami wapiennymi, cementowymi, klejowymi, emulsyjnymi, kazeinowymi, krzemianowymi, olejnymi oraz farbami lakierniczymi; 14) malować elementy stolarki budowlanej; 15) zabezpieczać elementy metalowe przed korozją; 16) wykonywać roboty tapeciarskie zgodnie z wymaganiami technologicznymi; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14901 — 21) koszty wykonania robót malarskich i tapeciarskich; w. rcl .go v.p l 17) wykonywać zdobienia powłok, napisy oraz ornamenty; Poz. 1383 18) przygotować powierzchnie malowane i tapetowane do odbioru; 19) oceniać jakość robót malarskich i tapeciarskich; 20) kalkulować koszty wykonania robót; 21) dokonywać i sprzętu; rozliczenia materiałów, narzędzi 22) rozpoznawać czynniki wpływające na proces niszczenia materiałów podłoża oraz powłok malarskich i tapeciarskich; 23) wykonywać konserwacje, naprawy i renowacje powłok malarskich i tapeciarskich; 24) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót malarskich i tapeciarskich. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) organizacja stanowiska pracy do robót malarskich i tapeciarskich; 2) zasady posługiwania się dokumentacją techniczną; 3) zakres oraz kolejność wykonania robót malarskich i tapeciarskich; 4) zabezpieczenie i przygotowanie pomieszczeń przed przystąpieniem do malowania i tapetowania; 5) materiały malarskie, tapeciarskie oraz pomocnicze; 6) rodzaje i właściwości farb, lakierów i emalii; 7) składniki farb malarskich; 8) metody i techniki malarskie; 9) rodzaje i właściwości tapet; 22) rozliczenia materiałów, narzędzi i sprzętu; 23) czynniki wpływające na niszczenie podłoży, powłok malarskich oraz tapet; 24) konserwacje, naprawy i renowacje powłok malarskich i tapet; 25) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania robót malarskich i tapeciarskich. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane; 6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 9) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 10) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 10) narzędzia i sprzęt do malowania i tapetowania; 11) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; 11) podłoża i ich przygotowanie do malowania i tapetowania; 12) komunikować się i współpracować w zespole; ww 12) przygotowanie farb, lakierów, klejów i tapet do malowania i tapetowania; 13) technologia wykonywania powłok malarskich na różnych podłożach; poszkodowanym 13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 14) podejmować decyzje; 15) doskonalić umiejętności zawodowe; 14) malowanie stolarki i ślusarki budowlanej; 16) korzystać z różnych źródeł informacji; 15) zabezpieczanie antykorozyjne; 17) przestrzegać zasad etyki. 16) technologia tapetowania; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 17) techniki zdobienia powłok malarskich; 18) napisy i ornamenty; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 19) ocena jakości robót malarskich i tapeciarskich; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 20) odbiór robót malarskich i tapeciarskich; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14902 — 3) próbki farb, tapet oraz materiałów pomocniczych; 4) wzory powłok malarskich i tapeciarskich; w. rcl .go v.p l 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; Poz. 1383 4) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 5) narzędzia i sprzęt do robót malarskich i tapeciarskich; 6) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie, aprobaty techniczne; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) instrukcje technologiczne; 8) przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego; 8) prospekty materiałów i wyrobów budowlanych; 9) elementy ergonomii; 9) publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki czynników produkcji. 10) środki ochrony indywidualnej; 11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; Pr a cownia r y sunku te chniczne go po w i n n a by ć wy posa żona w: 12) zasady i metody komunikowania się; 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 13) elementy socjologii i psychologii pracy; 2) wzory znormalizowanego pisma technicznego; 14) formy doskonalenia zawodowego; 3) wzorniki obrazujące kolorystykę użytkową; 15) źródła informacji zawodowej; 4) wzory ornamentów, napisów i pisma artystycznego; 16) etyka. 5) modele brył i figur geometrycznych; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Podstawy budownictwa 20 Technologia robót malarskich i tapeciarskich 50 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 80** 6) normy dotyczące zasad wykonywania rysunków technicznych; 7) dokumentacje architektoniczno-budowlane; 8) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów stosowanych w robotach malarskich i tapeciarskich. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: 1) stanowiska do wykonywania robót malarskich i tapeciarskich; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 2) narzędzia i przyrządy pomiarowe; w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 3) narzędzia i sprzęt do robót malarskich i tapeciarskich; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 5) instrukcje obsługi maszyn, urządzeń i sprzętu do malowania i tapetowania; TREŚCI ww Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia ogólnobudowlana; 2) pracownia rysunku technicznego; 3) warsztaty szkolne. Pr a c ow nia og ó l n o b u d o wl an a p o wi nna by ć w y pos a ż ona w: 1) modele i makiety budynków; 2) próbki materiałów i wyrobów budowlanych; 4) materiały do przygotowania podłoży przed malowaniem i tapetowaniem; 6) instrukcje technologiczne; 7) środki ochrony indywidualnej; 8) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14903 — Poz. 1383 Załącznik nr 5 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ŚLUSARZ SYMBOL CYFROWY 722[03] I. OPIS ZAWODU 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną oraz normami technicznymi; 2) posługiwać się układem tolerancji i pasowań; 3) wykonywać szkice części maszyn i mechanizmów; 4) ustalać w procesie technologicznym kolejność wykonywania operacji i zabiegów; 5) trasować w zakresie właściwym operacjom ślusarskim; 6) dobierać materiały do wykonywanych prac ślusarskich; 7) użytkować obrabiarki do metalu, narzędzia i przyrządy ślusarskie; 8) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej; 9) wykonywać podstawowe operacje obróbki mechanicznej skrawaniem, obróbki plastycznej, spajania i klejenia; 10) wykonywać operacje montażowe i demontażowe maszyn, urządzeń oraz mechanizmów; 11) wykonywać pomiary warsztatowe; 12) wykonywać pomoce warsztatowe niezbędne do prac ślusarskich; 13) przeprowadzać ocenę stanu technicznego i naprawy maszyn, urządzeń, przyrządów i narzędzi; 14) zabezpieczać gotowe wyroby przed uszkodzeniami mechanicznymi i korozją; 24) korzystać z różnych źródeł informacji; 25) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie ślusarz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania i naprawiania narzędzi, oprzyrządowania technologicznego; 2) wykonywania i naprawiania części maszyn i urządzeń oraz montowania zespołów maszynowych; 3) użytkowania i naprawiania maszyn i urządzeń technologicznych; 4) wykonywania konserwacji i naprawy mechanicznego i niemechanicznego sprzętu powszechnego użytku; 5) wykonywania i naprawiania galanterii metalowej; 6) wykonywania i montowania konstrukcji metalowych. 3. Zawód ślusarz jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) wykonywania i montażu konstrukcji metalowych; 15) rozróżniać materiały eksploatacyjne oraz określać zakres ich stosowania; 2) naprawy sprzętu turystycznego i domowego; 16) kontrolować jakość wykonanych prac; 3) wytwarzania, naprawy i odtwarzania metalowych wyrobów artystycznych; rozliczenia wyrobów 4) wytwarzania i naprawy przyrządów i uchwytów obróbkowych; 18) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 5) wytwarzania i naprawy części maszyn i urządzeń oraz montażu zespołów maszynowych. ww 17) wykonywać i usług; kosztów 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 21) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy ślusarstwa; 2) technologia ślusarstwa; 3) podstawy działalności zawodowej. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14904 — BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ŚLUSARSTWA 25) wyjaśniać procesy technologiczne obróbki cieplnej, plastycznej, maszynowej obróbki wiórowej; w. rcl .go v.p l 1. Cele kształcenia Poz. 1383 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 26) rozróżniać i wyjaśniać metody łączenia materiałów stosowanych w pracach ślusarskich; 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia, prawa i zasady elektrotechniki i elektroniki; 27) użytkować urządzenia komputerowe w zakresie edycji tekstu, arkusza kalkulacyjnego oraz wspomagania projektowania; 2) rozróżniać rodzaje źródeł energii elektrycznej, elementy obwodów prądu stałego i przemiennego; 28) korzystać z norm PN-ISO, ISO, dokumentacji konstrukcyjnej i technologicznej; 3) czytać schematy układów elektrycznych i elektronicznych; 29) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pomiarów. 4) mierzyć i obliczać podstawowe wielkości elektryczne; 5) stosować zasady sporządzania rysunku technicznego maszynowego oraz odpowiednie techniki zapisu podczas wykonywania odwzorowań konstrukcyjnych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 6) wykonywać szkice części maszyn; 1) prąd elektryczny; 7) wyjaśniać oznaczenia stosowane na rysunkach technicznych maszynowych; 2) magnetyzm i elektromagnetyzm; 8) przedstawiać w uproszczeniach rysunkowych części maszyn oraz typowe połączenia; 9) charakteryzować materiały metalowe, niemetalowe i pomocnicze stosowane w pracach ślusarskich; 10) rozróżniać gatunki stopów Fe-C i metali nieżelaznych; 11) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe; 12) rozróżniać elementy maszyn; 13) wyjaśniać budowę i zasady działania maszyn i urządzeń; 14) rozróżniać procesy eksploatacyjne maszyn i urządzeń: użytkowanie, obsługiwanie, zasilanie; 15) określać zależność między tarciem a smarowaniem; 16) charakteryzować proces zużycia; 17) określać czynniki powodujące powstawanie korozji; ww 18) rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania metali i wyrobów metalowych przed korozją; 19) wyjaśniać pojęcia: tolerancja, pasowanie, chropowatość powierzchni; 20) obliczać wymiary graniczne, tolerancje, luzy graniczne pasowania; 21) dobierać przyrządy pomiarowe do pomiaru części maszyn w zależności od kształtu oraz dokładności wykonania; 22) wykonywać pomiary wielkości geometrycznych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) maszyny elektryczne prądu stałego i przemiennego; 4) podstawy miernictwa elektrycznego; 5) podstawy elektroniki; 6) zasady tworzenia rysunku technicznego i wymiarowania; 7) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; 8) zasady wykonywania widoków i przekrojów; 9) uproszczenia rysunkowe; 10) szkicowanie części maszyn oraz połączeń; 11) rysunki wykonawcze i złożeniowe; 12) materiałoznawstwo; 13) podstawy obliczeń wytrzymałościowych; 14) mechanizmy i elementy maszyn; 15) budowa i zasady działania typowych maszyn i urządzeń mechanicznych; 16) podstawowe pojęcia eksploatacji urządzeń technicznych; 17) tarcie i smarowanie; 18) zużycie części maszyn; 19) ochrona przed korozją; 20) tolerancje, pasowania i chropowatość powierzchni; 21) pomiary warsztatowe; 23) opisywać trasowanie na płaszczyźnie i trasowanie przestrzenne; 22) trasowanie; 24) charakteryzować prace z zakresu obróbki ręcznej; 23) obróbka ręczna; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14905 — 24) obróbka cieplna, cieplno-chemiczna; 14) wykonywać operacje montażowe, demontażowe, naprawcze; w. rcl .go v.p l 25) obróbka plastyczna metali; Poz. 1383 26) podstawy obróbki skrawaniem; 15) naprawiać, regulować i konserwować narzędzia, przyrządy oraz sprzęt powszechnego użytku; 27) sposoby obróbki skrawaniem: toczenie, wiercenie, frezowanie, szlifowanie; 16) wykonywać i naprawiać galanterię metalową; 17) wykonywać i naprawiać konstrukcje metalowe; 28) techniki łączenia metali; 18) kontrolować jakość wykonanej pracy; 29) dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne oraz normy PN-ISO, ISO; 19) zabezpieczać gotowe wyroby przed uszkodzeniem mechanicznym; 30) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 20) zabezpieczać gotowe wyroby metalowe przed korozją; BLOK: TECHNOLOGIA ŚLUSARSTWA 21) konserwować narzędzia oraz przyrządy pomiarowe; 1. Cele kształcenia 22) posługiwać się dokumentacją techniczną, dokumentacją montażową, dokumentacją techniczno-ruchową (DTR), normami PN-ISO, ISO, literaturą techniczną; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej i wymaganiami ergonomii; 2) dobierać narzędzia obróbkowe i monterskie oraz przyrządy pomiarowe do wykonywanych prac ślusarskich; 23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) dobierać maszyny, urządzenia, przyrządy i uchwyty obróbkowe do wykonywanych prac ślusarskich; 1) zasady naprawy obiektów technicznych; 4) dobierać technologie i techniki wytwarzania do wykonania i naprawy elementów maszyn, urządzeń i narzędzi; 3) przyrządy i uchwyty do obróbki skrawaniem; 2) narzędzia skrawające; 4) narzędzia i przyrządy do obróbki plastycznej tłoczeniem; 5) użytkować (obsługa operatorska) obrabiarki i pomocnicze urządzenia mechaniczne podczas obróbki, naprawy, demontażu i montażu; 5) przyrządy do przetwórstwa tworzyw sztucznych; 6) określać przeznaczenie i wyjaśniać budowę narzędzi do obróbki ręcznej i mechanicznej metali i ich stopów; 7) trasowanie; ww 7) określać przeznaczenie i wyjaśniać budowę przyrządów i uchwytów do: obróbki skrawaniem, obróbki plastycznej tłoczeniem, przetwarzania tworzyw sztucznych, spawania i zgrzewania; 8) wykonywać trasowanie płaskie i przestrzenne; 9) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej: ścinanie, wycinanie, cięcie, prostowanie, gięcie, wiercenie, rozwiercanie, pogłębianie, gwintowanie, piłowanie, szlifowanie, docieranie, polerowanie; 6) przyrządy i uchwyty do spawania i zgrzewania; 8) obróbka ręczna; 9) obróbka skrawaniem (toczenie, frezowanie, szlifowanie); 10) obróbka plastyczna (cięcie, kształtowanie, łączenie z zastosowaniem odkształceń); 11) połączenia rozłączne; 12) połączenia nierozłączne: spawane, zgrzewane, lutowane i klejone; 13) montaż i demontaż; 10) wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne; 11) wykonywać operacje obróbkowe na uniwersalnych obrabiarkach skrawających; 14) naprawa i wykonanie narzędzi: skrawających, do obróbki plastycznej i do przetwórstwa tworzyw sztucznych; 12) wykonywać operacje obróbki plastycznej; 15) naprawa i wykonanie przyrządów i uchwytów; 13) określać cechy charakterystyczne demontażu, montażu i naprawy; 16) konserwacja i naprawa sprzętu powszechnego użytku; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14906 — Poz. 1383 5) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 18) wykonanie i naprawa konstrukcji metalowych; 6) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; w. rcl .go v.p l 17) wykonanie i naprawa galanterii metalowej; 19) ochrona przed korozją; 20) dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR), normy PN-ISO, ISO; 21) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska. 7) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 8) bezpieczeństwo i higiena pracy; 9) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 10) elementy ergonomii; 11) środki ochrony indywidualnej; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 12) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 13) zasady i metody komunikowania się; 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 15) formy doskonalenia zawodowego; 2) sporządzać i usług; 17) etyka. kalkulację kosztów wytwarzania 3) określać zasady i funkcje marketingu; 4) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 5) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 6) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 7) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 8) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 9) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 10) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 11) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; 13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 14) podejmować decyzje; 15) doskonalić umiejętności zawodowe; ww III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Techniczne ślusarstwa Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podstawy 20 Technologia ślusarstwa 56 Podstawy działalności zawodowej 4 Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. poszkodowanym 12) komunikować się i współpracować w zespole; 16) korzystać z różnych źródeł informacji; 17) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) rachunek kosztów; 3) podstawowe wiadomości o marketingu; 4) metody poszukiwania pracy; 16) źródła informacji zawodowej; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia rysunku technicznego; 2) pracownia elektrotechniki i elektroniki; 3) pracownia komputerowa; 4) pracownia technologii; 5) warsztaty szkolne. Pr a cownia r y sunku te chniczne go pow i n n a by ć wy posa żona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) zestaw modeli wspomagających kształtowanie wyobraźni przestrzennej; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14907 — 3) przykładowe dokumentacje konstrukcyjne; 4) narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej skrawaniem; w. rcl .go v.p l 4) eksponaty i modele części maszyn; Poz. 1383 5) eksponaty lub modele przyrządów, uchwytów; 5) zestaw norm rysunkowych; 6) katalogi typowych części maszyn, podzespołów i zespołów. 6) dokumentacje procesów technologicznych; 7) normy PN-ISO, ISO. Pr a c ow nia el ektro tech n i ki i el ektro niki pow i n na by ć w y po saż o n a w: Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w: 1) podstawowe mierniki wielkości elektrycznych; 1) stanowiska do obróbki ręcznej; 2) typowe elementy i układy elektryczne i elektroniczne; 2) stanowiska do obróbki mechanicznej skrawaniem; 3) podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne; 3) stanowiska do montażu części maszyn; 4) schematy instalacji elektrycznych; 4) stanowiska do wykonywania i naprawy narzędzi, uchwytów i przyrządów; 5) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie. Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w : 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 5) stanowiska do wykonywania i naprawy konstrukcji metalowych; 6) stanowiska do naprawy i konserwacji urządzeń powszechnego użytku; 7) dokumentację warsztatową; 2) drukarki; 3) programy do wspomagania projektowania typu CAD; 8) dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR); 9) katalog narzędzi; 4) oprogramowanie użytkowe. 10) normy PN-ISO, ISO. Pr a c ow nia tech n o l o g i i p o wi n n a b y ć wy p o s a ż ona w : Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 1) próbki materiałów konstrukcyjnych; 2) półwyroby: odkuwki, odlewy, wypraski; 3) przyrządy pomiarowe; W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GEOLOG SYMBOL CYFROWY 311[12] ww I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) wykorzystywać wiedzę z zakresu nauk geologicznych w realizacji zadań zawodowych; 2) odczytywać i sporządzać dokumenty geologiczne: mapy, szkice, przekroje i profile geologiczne; 3) wykorzystywać zdjęcia lotnicze i satelitarne w kartografii geologicznej; 4) prowadzić dokumentację wykonywanych robót, obserwacji geologicznych i kartograficznych; 5) posługiwać się aparaturą kontrolno-pomiarową oraz badawczą, narzędziami geologicznymi i odczynnikami chemicznymi przy wykonywaniu badań i pobieraniu próbek; 6) posługiwać się podstawowym sprzętem geodezyjnym i aparaturą GPS (Global Positioning System) w terenowych pracach kartograficznych; 7) wykonywać elementy dokumentacji geologicznej zasobów złóż kopalin, wód podziemnych i warunków inżyniersko-geologicznych; 8) prowadzić prace przy wykonywaniu sond, zdjęć geologicznych, opróbowania, pomiarów kartograficznych oraz robót ziemnych; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14908 — 8) opracowywania i komputerowego przetwarzania danych terenowych oraz wyników badań laboratoryjnych. w. rcl .go v.p l 9) wykonywać pomiary hydrogeologiczne w studniach, źródłach i ciekach wód powierzchniowych; Poz. 1383 10) wykorzystywać techniki komputerowe w pracy zawodowej; II. BLOKI PROGRAMOWE 11) stosować przepisy prawa geologicznego i górniczego, instrukcje techniczne i normy; Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 12) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 1) podstawy nauk geologicznych; 13) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 2) geologia stosowana; 14) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów ochrony przeciwpożarowej; 4) syntezy i aplikacje geologiczne; 15) przestrzegać przepisów dotyczących ochrony środowiska, zasobów złóż kopalin, wód podziemnych i innych składników środowiska podczas wykonywania prac geologicznych i wydobywania kopalin; BLOK: PODSTAWY NAUK GEOLOGICZNYCH 16) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 17) kierować zespołem pracowników; 18) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 20) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego; 21) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik geolog powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) rejestrowania zaobserwowanych faktów geologicznych w postaci tekstowej, graficznej i fotograficznej; 2) nadzorowania robót i pomiarów terenowych oraz geologicznych prac wiertniczych; ww 3) pobierania próbek geologicznych i przygotowywania do badań laboratoryjnych; 4) wykonywania pomiarów polowych deformacji tektonicznych, powierzchni terenu oraz wstępnej diagnostyki minerałów i skał; 5) wykonywania polowych pomiarów hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich; 6) wykonywania podstawowych pomiarów geodezyjnych określających lokalizację punktów dokumentacyjnych, korzystania z systemu i aparatury GPS (Global Positioning System); 7) opracowywania wyników badań geologicznych z wykorzystaniem treści map topograficznych, geologicznych i materiałów fotogrametrycznych; 3) metodyka i organizacja prac geologicznych; 5) podstawy działalności zawodowej. 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) określać zakres nauk geologicznych; 2) charakteryzować zjawiska zachodzące współcześnie we wszechświecie oraz określać ich wpływ na środowisko; 3) przedstawiać zależności pomiędzy procesami zachodzącymi na powierzchni Ziemi a dynamiką i fizyką kuli ziemskiej; 4) przeprowadzać analizę procesów geologicznych w zależności od czynników, jakie je wywołują; 5) określać wpływ klimatu na rodzaj i nasilenie procesów geologicznych; 6) charakteryzować erozyjną działalność procesów endogenicznych i ich wzajemne uwarunkowania; 7) charakteryzować akumulacyjną działalność procesów endogenicznych i podstawowe formy akumulacji; 8) wyjaśniać związki i zależności pomiędzy procesami mającymi wpływ na denudację; 9) określać związek pomiędzy rodzajem skał, klimatem a nasileniem zjawisk krasowych, krasu powierzchniowego i podziemnego; 10) przeprowadzać analizę zagrożeń związanych z występowaniem powierzchniowych ruchów masowych w skali lokalnej, regionalnej i globalnej; 11) określać tempo i rodzaj sedymentacji osadów w zależności od środowiska sedymentacyjnego; 12) charakteryzować procesy erupcji wulkanicznych i powulkanicznych; 13) przedstawiać graficznie rodzaje zjawisk plutonicznych i określić ich wpływ na budowę geologiczną skorupy ziemskiej; 14) wyjaśniać przebieg i udział metamorfizmu w procesie tworzenia się skał; 15) określać przebieg procesów prowadzących do występowania ruchów górotwórczych w poszczególnych okresach Ziemi; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14909 — Poz. 1383 16) określać związki przyczynowo-skutkowe pomiędzy występowaniem trzęsień Ziemi a budową i zmianami zachodzącymi w skorupie ziemskiej w skali lokalnej, regionalnej i globalnej; 15) elementy geotektoniki i tektoniki płyt; 17) opisywać, mierzyć, rejestrować i interpretować deformacje tektoniczne skał; 17) powstawanie minerałów i charakter procesów mineralizacyjnych; 18) rozpoznawać pospolicie występujące minerały będące składnikami skał oraz określać ich cechy diagnostyczne; 18) elementy krystalografii; 19) określać cechy strukturalno-teksturalne i skład mineralny skał w celu ich identyfikacji i określenia ich genezy; 20) skład chemiczny minerałów i ich klasyfikacja; w. rcl .go v.p l 16) geologia strukturalna — deformacje ciągłe i nieciągłe skorupy ziemskiej; 20) charakteryzować rozwój i znaczenie geologiczne poszczególnych typów roślin i zwierząt, szczególnie form mających znaczenie skałotwórcze, strukturalne oraz przewodnie; 21) identyfikować makroskamieniałości i mikroskamieniałości, a w szczególności ich formy przewodnie i skałotwórcze; 19) właściwości fizyczne minerałów i ich diagnostyka makroskopowa i mikroskopowa; 21) procesy petrogeniczne, powstawanie skał jako zespołu minerałów; 22) geologiczne formy występowania skał i ich klasyfikacja; 23) metody badań i diagnostyki skał; 24) podstawy systematyki świata organicznego; 25) ewolucja świata organicznego; 22) wykorzystywać wiedzę z zakresu biostratygrafii, litostratygrafii, paleogeografii oraz sedymentologii do określania wieku i pozycji geologicznej skał; 26) podstawy biostratygrafii; 23) charakteryzować orogenezy i ich skutki w poszczególnych erach geologicznych; 28) cechy diagnostyczne głównych grup skamieniałości o znaczeniu przewodnim, skałotwórczym i stratygraficznym; 24) wykazywać przyczyny i skutki zmian położenia kontynentów od prekambru do dnia dzisiejszego; 29) podział dziejów Ziemi, czas geologiczny; 27) organizmy skałotwórcze; 25) rejestrować i opisywać fakty geologiczne stwierdzone w terenie, a w szczególności formy występowania, zalegania i zróżnicowania składu mineralnego skał, form geomorfologicznych, elementów tektonicznych. 30) rozwój świata organicznego i skorupy ziemskiej w prekambrze, paleozoiku, mezozoiku i kenozoiku; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 33) dzieje litosfery i zmiany paleogeograficzne powierzchni Ziemi. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: BLOK: GEOLOGIA STOSOWANA 1) zakres nauk geologicznych i ich podział; 1. Cele kształcenia 2) struktura i rozwój wszechświata; 3) Ziemia jako planeta — ruchy Ziemi, fizyka i chemia Ziemi, wiek Ziemi; 4) ogólna charakterystyka zjawisk i procesów geologicznych; ww 5) procesy egzogeniczne — charakter czynników hipergenicznych, geologiczna działalność atmosfery, wód płynących, lodowców, morza i zbiorników wód śródlądowych; 6) zjawiska krasowe; 7) powierzchniowe ruchy masowe; 8) denudacja; 9) sedymentacja i diageneza; 10) procesy magmowe — plutonizm, wulkanizm, procesy pomagmowe; 11) metamorfizm i jego skutki; 12) ruchy górotwórcze; 13) trzęsienia Ziemi; 14) ruchy pionowe skorupy ziemskiej; 31) główne orogenezy i ich skutki; 32) cykle diastroficzne i ich etapy; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) dokonywać podziału złóż ze względu na genezę i formę; 2) rysować i charakteryzować podstawowe formy złóż; 3) charakteryzować procesy, w wyniku których powstają złoża magmowe, pomagmowe, wietrzeniowe, osadowe i metamorficzne; 4) wykazywać związek pomiędzy rodzajem złóż a czynnikami geograficznymi; 5) wskazywać na mapie regiony występowania i eksploatacji podstawowych kopalin w Polsce; 6) określać związki przyczynowo-skutkowe pomiędzy występowaniem złóż kopalin użytecznych a przeszłością geologiczną danego obszaru; 7) opisywać oraz identyfikować w terenie i na podstawie badań laboratoryjnych skład mineralny i cechy strukturalno-teksturalne kopalin pospolitych oraz głównych kopalin podstawowych; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14910 — 3) charakterystyka procesów złożotwórczych oraz głównych typów genetycznych złóż magmowych, pomagmowych, wietrzeniowych, osadowych i metamorficznych; w. rcl .go v.p l 8) określać genezę złoża i jego późniejszych przeobrażeń na podstawie zebranych faktów dotyczących geologicznych warunków występowania złóż, ich budowy geologicznej i wyników badań składu mineralnego; Poz. 1383 9) wykonywać badania i pomiary geologiczno-inżynierskie dla celów budowlanych, górniczych i wiertniczych; 10) wykonywać i interpretować analizę granulometryczną gruntu; 11) opisywać przebieg i zasady wykonywania sondowania geologiczno-inżynierskiego; 12) określać przydatność gruntów do celów budowlanych na podstawie analizy ich parametrów geologiczno-inżynierskich; 13) określać sposoby poprawy mechanicznych i fizycznych właściwości gruntów w zależności od rodzaju gruntów i celów budowlanych; 14) odczytywać mapy geologiczno-inżynierskie w celu określenia rodzaju i przydatności gruntu pod zabudowę; 15) opisywać odkształcenia powierzchni terenu wywołane przyczynami naturalnymi lub antropogenicznymi; 16) wykonywać pomiary i obserwacje hydrogeologiczne naturalnych zbiorników wodnych, cieków powierzchniowych, źródeł, studni gospodarczych i przemysłowych; 17) obliczać przepływ jednostkowy w warunkach swobodnych i naporowych; 4) stan rozpoznania i perspektywy surowcowe poszczególnych regionów geologiczno-złożowych Polski; 5) budowa geologiczna wybranych złóż i obszarów geologiczno-złożowych Polski; 6) podstawowe pojęcia i definicje geologii inżynierskiej; 7) właściwości fizyczne i mechaniczne gruntów oraz zasady ich badania; 8) czynniki geologiczne wpływające na cechy podłoża budowlanego; 9) agresywność podłoża budowlanego; 10) zadania i zakres hydrogeologii; 11) podstawy hydromechaniki; 12) rodzaje i właściwości wód występujących w skorupie ziemskiej; 13) rola wody w przyrodzie oraz w środowiskach i procesach geologicznych; 14) geologiczne warunki występowania wód podziemnych; 15) właściwości hydrogeologiczne skał; 16) podstawowe prawa ruchu wód podziemnych; 17) rodzaje i charakterystyka ujęć wodnych; 18) obliczać wydajność studni; 18) regiony hydrogeologiczne Polski; 19) wykonywać mapę hydrogeologiczną na podstawie pomiarów zwierciadła wody w otworach; 19) ochrona środowiska abiotycznego; 20) określać rodzaje wód i ich warunki występowania w zależności od głębokości i budowy geologicznej danego obszaru; 21) określać rodzaje i znaczenie wód towarzyszących złożom ropy i gazu ziemnego oraz ich wpływ na sposób eksploatacji; 22) lokalizować w terenie punkty dokumentacyjne, odkrywki naturalne i sztuczne, wyrobiska górnicze, stosować zasady ich opisu, profilowania i sporządzania dokumentacji graficznej i fotograficznej; ww 23) przestrzegać przepisów dotyczących ochrony środowiska; 24) stosować zasady zrównoważonego w działalności geologicznej; rozwoju 25) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) geologia złóż, zakres i cel badań; 2) klasyfikacje i formy występowania złóż; 20) zasady zrównoważonego rozwoju w działalności geologicznej; 21) bezpieczeństwo i higiena pracy. BLOK: METODYKA I ORGANIZACJA PRAC GEOLOGICZNYCH 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) obliczać i konstruować podziałkę liniową; 2) określać wysokość względną i bezwzględną punktów; 3) wykonywać profil morfologiczny z mapy poziomicowej; 4) dokonywać podziału map oraz określać ich zastosowanie; 5) rozróżniać mapy i plany oraz określać zakres ich stosowania; 6) wykonywać pomiary geodezyjne lokalizujące punkty dokumentacyjne oraz granice obiektów lub obszarów badań z wykorzystaniem aparatury GPS (Global Positioning System); Dziennik Ustaw Nr 210 — 14911 — 29) rozpoznawać podstawowe narzędzia wiertnicze; 30) oceniać przebieg robót instrumentacyjnych i rodzaj zastosowanych narzędzi w zależności od rodzaju awarii w otworach wiertniczych; w. rcl .go v.p l 7) wykonywać opisy obserwacji geologicznych podczas terenowych prac kartograficznych; Poz. 1383 8) wykonywać dokumentację graficzną i fotograficzną obserwacji i prac terenowych; 9) wykonywać opracowanie graficzne obserwacji terenowych i danych w postaci rysunków, profili, przekrojów i elementów map geologicznych i tematycznych; 10) odczytywać i interpretować treść zdjęć lotniczych i materiałów fotogrametrycznych; 31) dobierać sposób cementowania i likwidacji otworów wiertniczych do rodzaju przewiercanych skał oraz przeznaczenia otworu; 32) określać zadania nadzoru geologicznego prac wiertniczych i geologiczno-inżynierskich; 33) obliczać zasoby kopalin i wód podziemnych; 11) uczestniczyć w wykonywaniu badań geofizycznych, powierzchniowych i wiertniczych; 12) wykonywać czynności związane z dozorem geologicznym podczas wierceń; 13) profilować i opróbowywać rdzenie wiertnicze; 14) pobierać próbki skał z wierceń bezrdzeniowych; 15) wykonywać pomiary hydrogeologiczne i pobierać próbki wody z wierceń bez płuczki; 34) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas prac geologicznych; 35) stosować programy komputerowe w celu archiwizowania, przetwarzania oraz opracowywania danych do projektów badań, map, dokumentacji geologiczno-złożowych, geologiczno-inżynierskich i hydrogeologicznych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 16) kontrolować głębokość otworu wiertniczego oraz zgodność z zatwierdzonym projektem technologii głębienia otworu, wykonywania robót pomocniczych i badań specjalnych w otworze; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 17) wykonywać obserwacje, pomiary i opróbowanie podczas prac poszukiwawczych i rozpoznawczych złóż; 2) rzeźba terenu i sposoby przedstawiania jej na planie i mapie; 18) wykonywać zestawienia tabelaryczne oraz graficzne obserwacji, pomiarów i wyników badań przy dokumentowaniu złóż; 19) wykonywać elementy dokumentacji hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, złóż kopalin oraz opracowań z zakresu ochrony środowiska; 20) wykonywać diagnostykę makroskopową i mikroskopową składu mineralnego kopalin podziemnych oraz warunków inżyniersko-geologicznych; 21) przygotowywać próbki minerałów, skał, kopalin i wód do badań specjalistycznych; 1) terenoznawstwo, przedmiot i zadania; 3) miary powierzchni, długości i kątów oraz ich wykorzystanie w terenoznawstwie; 4) czytanie map, prace na mapach i planach; 5) sposoby orientowania się i wykonywania pomiarów w terenie; 6) szkice marszowe; 7) geodezyjne pomiary liniowe, kątowe, wysokościowe; 8) pomiary sytuacyjno-wysokościowe; 9) metody obliczania powierzchni; 10) zastosowanie fotografii w dokumentacji badań geologicznych; 23) analizować wyniki badań geofizycznych i wyniki profilowań w celu określania warunków złożowych; 11) cele, zadania i podział kartografii geologicznej; 24) określać zastosowanie poszczególnych metod geofizycznych w pracach geologicznych; 13) metodyka prac geologiczno-zdjęciowych; ww 22) stosować przepisy prawa dotyczące prac oraz badań terenowych, kameralnych i laboratoryjnych; 25) określać zastosowanie metod geofizycznych w badaniach cech geologiczno-inżynierskich gruntów; 12) rodzaje zdjęć i map geologicznych; 14) mapy geologiczne; 15) konstrukcje geologiczne na mapach; 26) stosować metody geofizyczne w badaniach hydrogeologicznych; 16) czytanie i analiza map oraz przekrojów geologicznych; 27) charakteryzować wiertnice używane w Polsce i na świecie oraz określać ich przeznaczenie; 17) kameralne opracowanie terenowych materiałów kartograficznych; 28) charakteryzować proces wykonywania wiercenia w zależności od technologii wiercenia i przeznaczenia wierceń; 18) podstawy fotogrametrii; 19) fotointerpretacja geologiczna; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14912 — 20) przedmiot i zakres geofizyki ogólnej i stosowanej; 45) dokumentowanie podłoża budowlanego dla różnych obiektów inżynierskich; w. rcl .go v.p l 21) fizyczne właściwości skał; Poz. 1383 22) badania geoelektryczne i zasady interpretacji wyników; 23) badania grawimetryczne i zasady interpretacji wyników; 46) metodyka sztucznej poprawy właściwości fizycznych i mechanicznych gruntów; 47) mapy geologiczno-inżynierskie i metodyka ich wykonywania; 48) zasoby wód podziemnych; 24) badania magnetyczne i zasady interpretacji wyników; 49) metodyka pomiarów hydrogeologicznych; 25) badania radiometryczne i zasady interpretacji wyników; 50) nadzór nad wierceniami i badaniami hydrogeologicznymi; 26) badania sejsmiczne i zasady interpretacji wyników; 27) badania geofizyczne w otworach wiertniczych i zasady interpretacji wyników; 28) metody geofizyczne stosowane w pracach geologicznych; 29) metody geofizyczne stosowane w badaniach cech geologiczno-inżynierskich gruntów; 30) metody geofizyczne stosowane w badaniach hydrogeologicznych; 51) dokumentacja hydrogeologiczna; 52) metodyka sporządzania map hydrogeologicznych; 53) mapy hydrogeologiczne; 54) bezpieczeństwo i higiena pracy; 55) zastosowanie technik komputerowych do archiwizacji, przetwarzania danych, sporządzania projektów, map, dokumentacji i opracowań. BLOK: SYNTEZY I APLIKACJE GEOLOGICZNE 1. Cele kształcenia 31) wyrobiska górnicze wykorzystywane w geologicznych pracach poszukiwawczych, rozpoznawczych i dokumentacyjnych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 32) wiertnictwo, ogólna klasyfikacja metod wiertniczych; 1) określać powiązania budowy geologicznej Polski z prowincjami geologicznymi Europy oraz wykazywać podobieństwa i różnice pomiędzy poszczególnymi obszarami; 33) wiercenia okrętne i zmechanizowane, przeznaczenie, użytkowane wiertnice i technologia wykonania; 2) określać kryteria podziału Polski na jednostki regionalne; 3) opisywać jednostki regionalne Polski pod względem strukturalnym i tektonicznym; 35) wiercenia obrotowe małośrednicowe, przeznaczenie, użytkowane wiertnice i technologia wykonania; 4) wykonywać przekroje geologiczne obrazujące budowę geologiczną poszczególnych jednostek regionalnych Polski; 36) wiercenia obrotowe normalnośrednicowe, przeznaczenie, użytkowane wiertnice i technologia wykonania; 5) charakteryzować procesy geologiczne zachodzące w określonych jednostkach regionalnych i ich wpływ na wykształcenie litologiczno-facjalne i rozwój paleograficzny; 37) wiercenia obrotowe wielkośrednicowe, przeznaczenie, użytkowane wiertnice i technologia wykonania; 6) analizować środowiska geochemiczne Ziemi i migrację pierwiastków w środowisku geologicznym; 38) roboty instrumentacyjne w otworach wiertniczych; 7) oceniać obserwacje terenowe i wyniki badań laboratoryjnych; 39) metodyka cementowania i likwidacji otworów wiertniczych; 8) wykonywać badania stanu zanieczyszczenia środowiska, rodzaju, wielkości i pochodzenia zanieczyszczeń; ww 34) wiercenia udarowe, przeznaczenie, użytkowane wiertnice i technologia wykonania; 40) metodyka wykonywania otworów studziennych i piezometrycznych; 41) geologiczna obsługa wierceń; 9) podejmować działania zmierzające do ograniczenia i likwidacji negatywnych zmian w środowisku oraz zapobiegania zagrożeniom górniczym; 42) etapy i metody poszukiwania i rozpoznawania złóż; 10) wykonywać badania i prace dotyczące ochrony litosfery i zasobów naturalnych; 43) dokumentowanie złóż i ustalanie ich zasobów; 11) stosować zasady racjonalnej gospodarki zasobami złóż kopalin i wód podziemnych, zagospodarowania kopalin towarzyszących i odpadowych, ochrony gleb, wód, zasobów złóż kopalin i krajobrazu. 44) terenowe badania geologiczno-inżynierskie i zadania nadzoru geologicznego; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14913 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Poz. 1383 1) struktura geologiczna Polski na tle budowy geologicznej Europy; 2) model strukturalny budowy geologicznej Polski i podział na jednostki regionalne; 13) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 14) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 15) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 3) zarys budowy geologicznej jednostek regionalnych Polski, główne elementy strukturalne i tektoniczne, główne orogenezy i ich skutki, magmatyzm, wykształcenie litologiczno-facjalne i stratygrafia utworów, rozwój paleogeograficzny; 16) prowadzić negocjacje; 4) geochemiczna charakterystyka i zróżnicowanie środowisk geochemicznych Ziemi; 19) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego; 5) naturalny stan i migracja pierwiastków w obrębie litosfery, hydrosfery, atmosfery i biosfery; 6) źródła, przyczyny, skutki oraz metody przeciwdziałania zanieczyszczeniom chemicznym środowiska; 7) zagrożenia związane z przemysłowym, rolnym i komunalnym przekształcaniem środowiska; 8) podstawowe problemy ochrony atmosfery oraz zasobów naturalnych litosfery i hydrosfery; 9) gospodarka zasobami kopalin; 10) ochrona wód podziemnych, powierzchniowych i gleb przed skutkami działalności górniczej oraz budownictwa. 17) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 18) podejmować decyzje; 20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 21) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) gospodarka rynkowa; 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 1. Cele kształcenia 6) strategie marketingowe; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 7) metody poszukiwania pracy; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 4) opracowywać plan marketingowy; ww 5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 13) elementy ergonomii; 14) środki ochrony indywidualnej; 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 16) elementy fizjologii i higieny pracy; 17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 18) zasady i metody komunikowania się; 19) elementy socjologii i psychologii pracy; 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 21) formy doskonalenia zawodowego; 22) etyka. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14914 — III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Poz. 1383 Pr a cownia ka r togr a fii ge ologiczne j po w i n na by ć wy posa żona w: Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Podstawy nauk geologicznych 20 Geologia stosowana 10 2) stereoskopy do przeglądu i interpretacji zdjęć lotniczych; Metodyka i organizacja prac geologicznych 30 3) kompasy geologiczne; Syntezy i aplikacje geologiczne 10 4) zestawy map topograficznych i geologicznych oraz zdjęć lotniczych; Podstawy działalności zawodowej 10 w. rcl .go v.p l Nazwa bloku programowego Razem 5) instrukcje wykonywania map geologicznych, wzory i objaśnienia znaków topograficznych i kartograficznych oraz symboli geologicznych i górniczych; 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 1) podstawowe instrumenty i sprzęt geodezyjny stosowany w terenie przy wykonywaniu zdjęcia geologicznego, w tym w aparaturę GPS (Global Positioning System); TREŚCI 6) sondy geologiczno-inżynierskie; 7) zestaw do badania zagęszczania gruntów; 8) przyrządy do badania parametrów gruntu. Pr a cownia ba da ń wód i gr untów o raz ba da ń che miczny ch powinna by ć wy pos aż o na w: 1) stoły laboratoryjne z instalacją wodno-kanalizacyjną i gazową; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 2) wyciągi wentylacyjne; 1) pracownia mineralogiczno-petrograficzna; 3) sprzęt i zestawy odczynników chemicznych do badania jakości wody; 2) pracownia kartografii geologicznej; 4) sprzęt do badania filtracji gruntów; 3) pracownia badań wód i gruntów oraz badań chemicznych; 5) sprzęt i odczynniki chemiczne do badania parametrów fizyczno-mechanicznych i chemicznych gruntów; 4) pracownia komputerowa. Pr a c ow nia m i n eral o g i cz n o -p etro g ra ficzna p o w inna by ć wyp o saż o n a w: 1) sprzęt optyczny do badań minerałów i skał:
6. a)mikroskopy polaryzacyjne do światła przechodzącego,
7. b)mikroskopy polaryzacyjne uniwersalne światła przechodzącego i odbitego, do ww
8. c)binokulary,
9. d)lupy ręczne; 2) zestawy minerałów i skał; 3) tablice do diagnostyki minerałów i skał; 6) sprzęt i odczynniki chemiczne do rozdzielania frakcji minerałów ciężkich; 7) normy oraz instrukcje dotyczące badania parametrów jakościowych wód, gruntów i płuczek wiertniczych. Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) oprogramowanie użytkowe; 3) drukarki; 4) skanery; 5) ploter; 4) zestaw podstawowych narzędzi terenowych: młotki, dłuta, szpachle; 6) programy specjalistyczne. 5) torby płócienne, torebki i słoiczki plastikowe; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. 6) aparat fotograficzny. Dla mikroskopów i binokularów powinny być zorganizowane stałe stanowiska pracy. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14915 — Poz. 1383 w. rcl .go v.p l Załącznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK USŁUG FRYZJERSKICH SYMBOL CYFROWY 514[02] I. OPIS ZAWODU 21) kierować zespołem pracowników; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 1) organizować i wyposażać zakład fryzjerski; 23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 2) stosować metody kosmetycznych; oceny jakości środków 3) dobierać, obsługiwać i konserwować urządzenia i narzędzia fryzjerskie; 4) dobierać zabiegi pielęgnacyjne do rodzaju włosów i skóry głowy; 5) wykonywać w pełnym zakresie usługi fryzjerskie; 6) kontrolować przebieg zabiegów fryzjerskich; 7) stosować nowoczesne techniki fryzjerskie zgodnie z modą; 8) dobierać fryzury zgodnie z zasadami antropometrii; 9) stosować zasady kolorystyki w procesach stylizacji; 10) dobierać barwy odpowiednio do makijażu i typu urody; 11) dobierać peruki, treski, dopinki, tupety; 12) udzielać porad w zakresie zapobiegania chorobom włosów i skóry głowy; 13) wykorzystywać techniki komputerowe w pracy zawodowej; 14) wykorzystywać wiedzę z zakresu najnowszych osiągnięć fryzjerstwa oraz światowych tendencji w stylizacji fryzur; 15) prowadzić działalność promocyjną i marketingową; ww 16) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 18) przestrzegać przepisów określających wymagania sanitarnohigieniczne i zdrowotne obowiązujące w zakładach fryzjerskich; 19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 24) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 25) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik usług fryzjerskich powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) projektowania fryzur; 2) prowadzenia doradztwa z zakresu stylizacji fryzur; 3) świadczenia usług fryzjerskich; 4) prowadzenia promocji i marketingu usług fryzjerskich; 5) zarządzania zakładem fryzjerskim. 3. Zawód technik usług fryzjerskich jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) fryzjerstwa damskiego; 2) fryzjerstwa męskiego; 3) perukarstwa; 4) fryzjerstwa specjalistycznego. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące bloki programowe: 1) higiena; 2) technologia fryzjerstwa; 3) stylizacja; 4) podstawy działalności zawodowej. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14916 — 6) choroby włosów i skóry głowy; 1. Cele kształcenia 7) choroby zawodowe i zakaźne; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 8) profilaktyka chorób zakaźnych i zakażeń; w. rcl .go v.p l BLOK: HIGIENA Poz. 1383 1) określać budowę, funkcję, gatunki i rodzaje włosów; 2) charakteryzować budowę i funkcje skóry głowy; 3) określać wpływ żywienia na stan włosów i skóry głowy; 9) higiena i pielęgnowanie włosów; 10) bielizna i odzież ochronna — sposób przechowywania; 11) zasady przechowywania związków chemicznych; 12) sterylizacja i dezynfekcja w zakładzie fryzjerskim; 4) określać wpływ czynników zewnętrznych na włosy; 13) zasady sterylizacji, dezynfekcji i przechowywania narzędzi fryzjerskich; 5) określać działanie preparatów i zabiegów chemicznych na organizm człowieka; 14) wymagania sanitarne zakładów fryzjerskich; 6) charakteryzować choroby włosów i skóry głowy; 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 7) określać przyczyny powstawania chorób zawodowych i zakaźnych; 8) określać choroby zakaźne; 16) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska obowiązujące w zakładach fryzjerskich. 9) podejmować działania z zakresu profilaktyki chorób zakaźnych i zakażeń; BLOK: TECHNOLOGIA FRYZJERSTWA 10) określać zabiegi pielęgnacyjne włosów; 1. Cele kształcenia 11) dobierać i przechowywać bieliznę ochronną; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 12) stosować zasady przechowywania związków chemicznych w zakładach fryzjerskich; 13) stosować metody i środki do dezynfekcji i sterylizacji; 14) stosować zasady sterylizacji, dezynfekcji i przechowywania narzędzi fryzjerskich; 15) przestrzegać wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie; 16) wyposażać apteczkę w środki niezbędne przy udzielaniu pierwszej pomocy; 17) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 1) organizować i wyposażać stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej, przepisami sanitarnohigienicznymi i wymaganiami ergonomii; 2) posługiwać się terminologią zawodową; 3) charakteryzować właściwości fizyczne i chemiczne preparatów stosowanych w zabiegach fryzjerskich; 4) charakteryzować związki pochodzenia naturalnego zawarte w preparatach fryzjerskich; 5) dobierać określone preparaty kosmetyczne; 6) dobierać narzędzia, przybory i aparaty fryzjerskie; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 8) diagnozować stan włosów; ww 18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska w zakładzie fryzjerskim. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) budowa i fizjologia włosa; 2) budowa i fizjologia skóry głowy; 7) przechowywać i konserwować narzędzia, przybory i aparaty fryzjerskie; 9) udzielać konsultacji klientom; 10) przygotowywać klienta do zabiegu; 11) dobierać i wykonywać zabiegi pielęgnacyjne i regenerujące włosy; 3) podstawy dietetyki; 12) dobierać metody i preparaty do procesu mycia głowy; 4) wpływ czynników zewnętrznych na włosy; 13) dobierać metody i techniki strzyżenia; 5) wpływ preparatów kosmetycznych i zabiegów chemicznych na organizm człowieka; 14) dobierać narzędzia do określonych rodzajów strzyżenia; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14917 — 7) właściwości fizyczne i chemiczne preparatów kosmetycznych; w. rcl .go v.p l 15) wykonywać strzyżenie włosów krótkich, półdługich i długich; Poz. 1383 16) wykonywać strzyżenie damskie w określonej linii uczesania zgodnie z aktualną modą; 8) związki pochodzenia naturalnego w preparatach fryzjerskich; 17) wykonywać strzyżenie męskie pełne włosów długich i krótkich oraz strzyżenie specjalne; 9) preparaty do pielęgnacji, regeneracji i relaksacji włosów; 18) wykonywać strzyżenie brody, bokobrodów i wąsów; 10) narzędzia, przybory i aparaty fryzjerskie; 19) wykonywać strzyżenie i czesanie dzieci zgodnie z aktualną modą; 11) ocena stanu włosów; 20) dobierać metody, preparaty i urządzenia do farbowania włosów; 13) zabiegi pielęgnacyjne i regenerujące włosy; 21) wykonywać farbowanie włosów zgodnie z aktualną modą; 22) dobierać preparaty do utleniania i odbarwiania włosów; 23) wykonywać rozjaśnianie i dekoloryzację włosów; 24) określać rodzaje i właściwości trwałej ondulacji; 25) dobierać metody, środki i urządzenia do trwałej ondulacji; 26) wykonywać trwałą ondulację zgodnie z aktualną modą; 27) wykonywać ondulację wodną; 28) dobierać preparaty i przyrządy do prostowania włosów; 29) dobierać metody, preparaty i urządzenia do przedłużania i zagęszczania włosów; 12) przygotowanie do zabiegu; 14) proces mycia głowy; 15) metody i techniki strzyżeń; 16) strzyżenie brody, bokobrodów i wąsów; 17) strzyżenie i czesanie dzieci; 18) farbowanie włosów; 19) rozjaśnianie i dekoloryzacja włosów; 20) ondulacja trwała; 21) ondulacja wodna; 22) prostowanie włosów; 23) przedłużanie i zagęszczanie włosów; 24) dekorowanie włosów; 25) modelowanie fryzur; 26) ondulacja fenowa; 30) wykonywać prostowanie, przedłużanie i zagęszczanie włosów; 31) charakteryzować i stosować różne techniki dekorowania włosów; 32) modelować fryzury damskie i męskie; 33) wykonywać ondulację fenową; 27) suszenie włosów; 28) wyroby z włosów. BLOK: STYLIZACJA 1. Cele kształcenia 34) stosować różne metody i środki do suszenia włosów; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 35) charakteryzować wyroby z włosów. 1) charakteryzować style fryzur minionych epok; 2) charakteryzować współczesne style i rodzaje fryzur; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 3) rozróżniać typy budowy głowy i twarzy dzieci oraz osób dorosłych; ww 2. Treści kształcenia (działy programowe) 1) organizacja stanowiska pracy; 2) terminologia zawodowa; 3) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy; 4) przepisy ochrony przeciwpożarowej; 5) przepisy sanitarnohigieniczne; 6) wymagania ergonomii; 4) stosować różne rodzaje pisma i układy liternicze; 5) stosować zasady kompozycji plastycznych płaskich i przestrzennych; 6) skalować fragmenty, całe uczesania i ozdoby fryzur; 7) szkicować fryzury i światłocienia; z zachowaniem proporcji Dziennik Ustaw Nr 210 — 14918 — 12) podstawy kolorystyki; 9) wykonywać rysunek złożeniowy różnymi technikami; 13) narzędzia i preparaty do stylizacji; w. rcl .go v.p l 8) szkicować z natury głowę człowieka; Poz. 1383 10) odczytywać rysunek żurnalowy; 11) wykorzystywać wiedzę z historii fryzjerstwa do projektowania fryzur; 12) projektować uczesania kobiece i męskie oraz męski zarost; 13) dobierać metody i preparaty do stylizacji oraz pielęgnacji różnych gatunków i rodzajów włosów; 14) wykorzystywać wiedzę o kolorach do stylizacji fryzur; 15) stosować zasady doboru koloru do fryzury; 16) charakteryzować barwniki do włosów; 17) zestawiać barwy, uwzględniając fakturę i teksturę fryzury; 18) stosować nowoczesne narzędzia i preparaty kosmetyczne podczas komponowania fryzury; 14) stylizacja fryzur; 15) współczesne style fryzur; 16) metody, rodzaje i techniki strzyżenia; 17) dekorowanie włosów; 18) podstawy kosmetyki; 19) poradnictwo dotyczące pielęgnacji włosów i stylizacji fryzur. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się pojęciami z zakresu psychologii i pedagogiki; 19) stosować zasady doboru fryzury do typu urody; 2) określać rolę narządów zmysłów w procesie odbioru informacji; 20) określać metody, rodzaje i techniki strzyżenia; 3) określać cechy dojrzałości psychicznej człowieka; 21) określać aktualne trendy mody fryzjerskiej; 4) identyfikować rodzaje zachowań; 22) określać sposoby upiększania fryzur; 5) określać sposoby porozumiewania się; 23) wykorzystywać dodatki fryzjerskie do rodzaju fryzury; 6) rozpoznawać błędy występujące w komunikacji; 7) charakteryzować postawy i cechy klienta; 24) charakteryzować różne style makijażu; 8) określać zakres oddziaływań pedagogicznych; 25) dobierać makijaż do urody i fryzury; 9) charakteryzować strategie uczenia się i samokształcenia; 26) udzielać porady z zakresu pielęgnacji włosów i stylizacji fryzur. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 10) charakteryzować proces kształcenia zawodowego, w tym praktycznej nauki zawodu; 11) określać cele kształcenia; 12) opracowywać rozkład materiału nauczania; 1) historyczne style fryzur; 13) określać środki dydaktyczne; 2) współczesne style i rodzaje fryzur; 14) oceniać umiejętności uczniów; 3) typy budowy głowy i twarzy dzieci i dorosłych; 15) określać związki psychologii z marketingiem i ekonomią; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) rodzaje pisma, układy liternicze; 5) kompozycje plastyczne płaskie i przestrzenne; 6) konstrukcje kreślarskie; 16) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 17) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 7) szkicowanie; 8) rysunek złożeniowy i żurnalowy; 18) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 9) historia fryzjerstwa; 19) przestrzegać zasad gospodarki materiałowej; 10) projektowanie fryzur i męskiego zarostu; 20) opracowywać plan marketingowy; 11) metody stylizacji; 21) określać funkcje i techniki zarządzania; Dziennik Ustaw Nr 210 — 14919 — 5) proces komunikacji; 23) wyjaśniać funkcje i rodzaje reklamy; 6) profil i typy klientów; 24) charakteryzować środki reklamy; 7) specyfika kulturowa klientów; 25) charakteryzować środki promocji; 8) podstawy pedagogiki; 26) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 9) podstawy dydaktyki; w. rcl .go v.p l 22) określać istotę strategii marketingowej; Poz. 1383 27) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 28) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 29) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 30) stosować przepisy określające wymagania sanitarnohigieniczne i zdrowotne obowiązujące w zakładach fryzjerskich; 31) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 32) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 33) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 34) stosować środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 10) metody kształcenia; 11) cele kształcenia; 12) modele treści kształcenia; 13) środki dydaktyczne; 14) ocena i sprawdzanie osiągnięć edukacyjnych; 15) związek psychologii z marketingiem i ekonomią; 16) gospodarka rynkowa; 17) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 18) struktura budżetu; 19) gospodarka materiałowa; 20) analiza ekonomiczna przedsiębiorstwa; 21) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 22) strategie marketingowe; 23) funkcje i techniki zarządzania; 35) udzielać pierwszej pomocy w wypadkach przy pracy; poszkodowanym 36) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 37) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 38) prowadzić negocjacje; 24) funkcje i rodzaje reklamy; 25) promocja usług; 26) metody poszukiwania pracy; 27) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 28) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 29) przepisy sanitarnohigieniczne i zdrowotne; 40) podejmować decyzje; 30) bezpieczeństwo i higiena pracy; 41) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego; 31) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 42) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 33) środki ochrony indywidualnej; ww 39) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 43) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia z zakresu psychologii i pedagogiki; 32) elementy ergonomii; 34) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 35) elementy fizjologii i higieny w pracy; 36) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 37) zasady i metody komunikowania się; 38) elementy socjologii i psychologii pracy; 2) narządy zmysłów; 39) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 3) dojrzałość psychiczna; 40) formy doskonalenia zawodowego; 4) rodzaje zachowań; 41) etyka. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14920 — Poz. 1383 III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE w. rcl .go v.p l Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Nazwa bloku programowego Podbudowa programowa: Podbudowa programowa: Podbudowa programowa: gimnazjum zasadnicza szkoła zawodowa liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, technikum, uzupełniające liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające zawód: fryzjer Higiena 15 10 15 Technologia fryzjerstwa 35 30 35 Stylizacja 15 25 15 Podstawy działalności zawodowej 15 15 15 80** 80** 80** Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI 2) stanowisko do mycia i farbowania włosów; 3) instalację wodociągową; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 4) instalację kanalizacyjną; 1) pracownia rysunku technicznego; 6) zestawy narzędzi fryzjerskich; 2) pracownia fryzjerska; 7) aparaty fryzjerskie; 3) pracownia komputerowa. 8) materiały i sprzęt jednorazowego użytku; Pr a c ow nia rysu n ku tech n i cz n eg o p owinna b y ć w y pos a ż on a w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) przybory rysunkowe; 3) tablice:
10. a)rodzaje pisma, ornamenty, 5) preparaty fryzjerskie; 9) bieliznę i odzież ochronną; 10) szafy do przechowywania czystej bielizny; 11) szafy i pojemniki na brudną bieliznę; 12) pojemniki na odpady; 13) środki i aparaturę do sterylizacji i dezynfekcji; 14) mikroskopy; 15) apteczkę.
11. b)proporcje głowy dziecka, kobiety, mężczyzny, ww
12. c)elementy i fragmenty fryzury, formy zarostu męskiego, Pr a cownia kompute r owa powinna być w yposa żona w:
13. d)rysunkowe symbole technik formowania elementów fryzury, 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
14. e)symbole pomocnicze technik ścinania i formowania elementów fryzury; 2) oprogramowanie użytkowe; 3) drukarki; 4) żurnale fryzur; 5) zestawy barw; 6) manekiny głów kobiety, mężczyzny i dziecka. Pr a c ow nia fryz j erska p o wi n n a b yć wy pos aż ona w : 1) stanowiska fryzjerskie; 4) Internet. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Dziennik Ustaw Nr 210 — 14921 — Poz. 1383 Załącznik nr 8 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK USŁUG KOSMETYCZNYCH SYMBOL CYFROWY 514[03] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią w kosmetyce i kosmetologii; stosowaną 2) organizować i wyposażać gabinety kosmetyczne; 3) określać metody i środki dezynfekcji i sterylizacji; 4) rozpoznawać i charakteryzować rodzaj skóry; 5) diagnozować stan skóry oraz przydatków skórnych; 6) sporządzać i stosować preparaty niezbędne do wykonywania zabiegów kosmetycznych; 7) określać wpływ preparatów kosmetycznych na skórę i organizm człowieka; 8) ustalać rodzaj zabiegu kosmetycznego na podstawie rozpoznania; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie d