Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia – tekst jednolity 2016

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 września 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dział I - Zasady ogólne

Dział II - Sąd

Rozdział 1 - Właściwość i skład sądu

Rozdział 2 - Wyłączenie sędziego

Dział III - Strony, obrońcy i pełnomocnicy

Rozdział 3 - Oskarżyciel publiczny

Rozdział 4 - Obwiniony i jego obrońca

Rozdział 5 - Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy

Dział IV - Czynności procesowe

Dział V - Dowody

Rozdział 6 - Przepisy ogólne

Rozdział 7 - Przeprowadzanie poszczególnych dowodów. Przeszukanie

Dział VI - Środki przymusu

Rozdział 8 - Zatrzymanie

Rozdział 9 - Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów

Rozdział 10 - Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu

Dział VII - Czynności wyjaśniające

Dział VIII - Postępowanie zwyczajne

Rozdział 11 - Wszczęcie postępowania. Orzekanie przed rozprawą

Rozdział 12 - Przygotowanie do rozprawy

Rozdział 13 - Rozprawa

Rozdział 14 - Postępowanie w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych

Dział IX - Postępowania szczególne

Rozdział 15 - Postępowanie przyspieszone

Rozdział 16 - Postępowanie nakazowe

Rozdział 17 - Postępowanie mandatowe

Dział X - Środki odwoławcze

Dział XI - Nadzwyczajne środki zaskarżenia

Rozdział 18 - Kasacja

Rozdział 19 - Wznowienie postępowania

Dział XII - Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia

Rozdział 20 - Odszkodowanie za niesłuszne ukaranie lub zatrzymanie

Dział XIIA - Postępowanie w sprawach ze stosunków międzynarodowych

Rozdział 20a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia

o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 20b - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie grzywny, środków

karnych w postaci nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody lub też orzeczenia zasądzającego koszty postępowania oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o karach o charakterze pieniężnym

Dział XIII - Koszty postępowania

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:

Art. 3

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 27Przepisy ustaw wymienionych w art. 1-26 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej.

Art. 28

Czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Art. 29

W razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe, czy przepisy niniejszej ustawy, stosuje się niniejszą ustawę.

Art. 30

Jeżeli na podstawie niniejszej ustawy nastąpiła zmiana właściwości lub składu sądu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji orzeka sąd dotychczas właściwy lub w dotychczasowym składzie.

Art. 31Niezwłocznie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy właściwy organ procesowy przekazuje

stronom i innym osobom uprawnionym informacje o zmianie zakresu ich obowiązków i uprawnień wynikającej z treści art. 75 § 1, art. 80a, art. 87a, art. 300, art. 321, art. 338, art. 349, art. 386 oraz art. 444 § 2 ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, a także wynikającej z treści art. 36 pkt 4 i 5 niniejszej ustawy.

Art. 32Dochodzenie, śledztwo albo postępowanie sądowe wszczęte lub prowadzone przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy jest prowadzone nadal w dotychczasowej formie lub trybie i mają do niego zastosowanie przepisy szczególne dotyczące tej formy lub trybu postępowania w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem art. 517g § 1 oraz art. 517i § 2 ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 33W postępowaniu w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania wszczętym przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś w każdym przypadku do orzeczeń wydanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 540b § 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym. ”

Art. 35„1. W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożono wniosek

o zastosowanie lub przedłużenie tymczasowego aresztowania albo zastosowanie innego środka zapobiegawczego lub zabezpieczenia majątkowego, sąd, przed jego rozpoznaniem, może wyznaczyć termin na zmianę wniosku uwzględniającą treść art. 249a, art. 250 § 2a, art. 258, art. 259 § 3, art. 260 § 1, art. 263 § 4b, art. 264 § 3, art. 268 § 1a i art. 291 ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2.

Jeżeli po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy brak jest podstaw prawnych do stosowania środka zapobiegawczego lub zabezpieczenia majątkowego, taki środek lub zabezpieczenie należy niezwłocznie uchylić lub zmienić. ” „

Art. 42Jeżeli postępowanie przed sądem w sprawie o wykroczenie rozpoczęło się przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy, do postępowania tego stosuje się przepis art. 39 § 1 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 43Jeżeli zachowanie określone w art. 49 § 1 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej

ustawy, stanowiące podstawę orzeczenia kary porządkowej miało miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, karę porządkową orzeka się w granicach określonych w art. 49 § 1 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 44Przepis art. 36 stosuje się odpowiednio w zakresie, w jakim w postępowaniu w sprawie

o wykroczenie oraz o wykroczenie lub przestępstwo skarbowe mają zastosowanie przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy.

Art. 45Jeżeli postępowanie przyspieszone w sprawie o wykroczenie rozpoczęło się przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy, do postępowania tego stosuje się przepis art. 92 § 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 46Do wyroków doręczonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis

art. 92 § 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Do wyroków ogłoszonych lub doręczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepis art. 92 § 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 47Jeżeli postępowanie przed sądem odwoławczym w sprawie o wykroczenie rozpoczęło się

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, do postępowania tego stosuje się przepisy art. 104, art. 106 § 2 oraz art. 106a ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 48Przepis art. 40 stosuje się odpowiednio do roszczeń związanych z zastosowaniem w postępowaniu

w sprawach o wykroczenie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zabezpieczenia majątkowego w sposób stanowiący podstawę do odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu przepisu art. 114 § 2a ustawy, o której mowa w art. 18 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 49Jeżeli postępowanie przed sądem w sprawie o wykroczenie lub o przestępstwo skarbowe

rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, do postępowania tego stosuje się przepis art. 158 § 2 ustawy, o której mowa w art. 15 niniejszej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 50

1.

Jeżeli według niniejszej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo na karę pozbawienia wolności stanowi wykroczenie, orzeczona kara podlegająca wykonaniu ulega zamianie na karę aresztu w wysokości równej górnej granicy ustawowego zagrożenia za taki czyn, a jeżeli ustawa nie przewiduje za ten czyn kary aresztu, na karę ograniczenia wolności lub grzywny, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie w kwocie od 10 do 250 zł i nie przekraczając górnej granicy tego rodzaju kary przewidzianej za ten czyn.

2.

Jeżeli według niniejszej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo na grzywnę lub karę ograniczenia wolności stanowi wykroczenie, orzeczone kary ulegają zamianie tylko wówczas, gdy kara grzywny lub ograniczenia wolności podlegająca wykonaniu przekroczyłaby górną granicę ustawowego zagrożenia przewidzianą za ten czyn. Wówczas orzeczoną karę grzywny lub ograniczenia wolności zamienia się na karę w wysokości górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianej za dany czyn.

3.

Jeżeli według niniejszej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo stanowi wykroczenie, orzeczone środki karne podlegają wykonaniu na podstawie przepisów dotychczasowych.

4.

Jeżeli według niniejszej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo stanowi wykroczenie, stosuje się do tego czynu przepisy ustawy, o której mowa w art.

2 niniejszej ustawy, dotyczące przedawnienia wykonania kary oraz zatarcia ukarania. ” „

Art. 56Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2015 r., z wyjątkiem:

Art. 11

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 2

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 25

Przepisy art. 148 § 2a-2c i art. 156a ustawy, o której mowa w art. 20 niniejszej ustawy, oraz art. 37 § 13 ustawy, o której mowa w art. 22 niniejszej ustawy, stosuje się do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. ” „

Art. 28

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

20 pkt 18 i 19, które wchodzą w życie z dniem 11 stycznia 2015 r. ” ;

Art. 29Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2015 r., z wyjątkiem:

Art. 2

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2015 r. ” ;

Art. 3

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 73

1.

Postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe wszczęte i niezakończone przez urzędy skarbowe lub urzędy celne jako finansowe organy postępowania przygotowawczego do dnia wejścia w życie ustawy przejmują do prowadzenia odpowiednio właściwi naczelnicy urzędów skarbowych lub naczelnicy urzędów celnych. Wszystkie podjęte czynności w postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe pozostają w mocy.

2.

Zadania izb skarbowych i izb celnych pełniących funkcje organów nadrzędnych nad finansowymi organami postępowania przygotowawczego, w sprawach, o których mowa w ust. 1, z dniem wejścia w życie ustawy przejmują odpowiednio właściwi dyrektorzy izb skarbowych i dyrektorzy izb celnych. ” „

Art. 75

1.

Do spraw związanych z poborem należności wynikających z mandatów karnych, o których mowa w art. 100 ustawy zmienianej w art. 49, nałożonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

2.

Do rozliczania bloczków mandatowych oraz serii i numerów mandatów generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego nabytych lub przydzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. ” „

Art. 77Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem:

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 7

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 6

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

1 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 23 maja 2016 r. ” ;

Art. 63Czynności prokuratorów, asesorów prokuratury w powszechnych i wojskowych jednostkach

organizacyjnych prokuratury, aplikantów prokuratorskich, asystentów prokuratorów, urzędników i innych pracowników jednostek organizacyjnych prokuratury dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są skuteczne. ” „

Art. 75Ustawa wchodzi w życie z dniem 4 marca 2016 r., z wyjątkiem:

Art. 20

Czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Art. 21

W razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe, czy przepisy niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. ” „

Art. 28Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5, 81 i

109, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. ” ;

Art. 42

Ustawa wchodzi w życie z dniem 18 czerwca 2016 r. ” ;

Art. 15Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem:

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Dział I

Zasady ogólne

Art. 1

§ 1

Postępowanie w sprawach o wykroczenia toczy się według przepisów niniejszego kodeksu.

§ 2

W postępowaniu, o którym mowa w § 1, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie, gdy niniejszy kodeks tak stanowi.

Art. 2

§ 1Orzekanie następuje w postępowaniu:

§ 1aOrzekanie w postępowaniu zwyczajnym następuje wówczas, gdy brak jest podstaw do rozpoznania

sprawy w postępowaniu przyspieszonym albo nakazowym.

§ 2W wypadkach wskazanych w ustawie i na zasadach w niej określonych uprawniony organ

może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego.

Art. 3W razie stwierdzenia w toku postępowania istotnego uchybienia w czynnościach instytucji

państwowej, samorządowej lub społecznej, sprzyjającego naruszeniom prawa, sąd, a w toku czynności wyjaśniających organ je prowadzący, zawiadamia o stwierdzonym uchybieniu tę instytucję bądź organ powołany do sprawowania nad nią nadzoru.

Art. 41)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy

§ 1

Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy jednego obrońcy, o czym należy go pouczyć.

§ 2Prawo, o którym mowa w § 1, przysługuje również osobie określonej w art. 54 § 6 z

chwilą przystąpienia do przesłuchania po powiadomieniu jej o treści zarzutów albo z chwilą wezwania jej do złożenia pisemnych wyjaśnień. Osobę tę należy pouczyć o przysługującym jej prawie. Przepisy art. 21-24 stosuje się odpowiednio.

§ 3Pouczenie, o którym mowa w § 2, następuje przed przesłuchaniem albo wraz z wezwaniem

do złożenia pisemnych wyjaśnień. Jeżeli pouczenie następuje wraz z wezwaniem do złożenia pisemnych wyjaśnień, wzmiankę o pouczeniu zamieszcza się w notatce urzędowej, o której mowa w art. 54 § 7.

Art. 5

§ 1Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

§ 2Przepisu § 1 pkt 6 nie stosuje się:

§ 3Przepisu § 1 pkt 6 można nie stosować do obywatela państwa obcego, z którym nie ma

w tym przedmiocie umowy, a państwo to nie zapewnia wzajemności.

§ 4Do chwili otrzymania wymaganego przez ustawę zezwolenia na ściganie lub żądania ścigania

organ prowadzący czynności wyjaśniające może dokonywać czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy żądanie będzie złożone lub zezwolenie będzie wydane.

Art. 6

§ 1W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego występujący z wnioskiem

o ukaranie, jeżeli nie jest nim pokrzywdzony, powinien uzyskać wymagane żądanie od osoby uprawnionej do jego złożenia. Żądanie może być złożone na piśmie albo zgłoszone ustnie do protokołu.

§ 2Żądanie złożone co do niektórych tylko współdziałających w popełnieniu czynu pozostaje

skuteczne także wobec osób niewskazanych w żądaniu, jeżeli nie są to osoby najbliższe dla pokrzywdzonego, o czym należy pouczyć składającego żądanie przed jego przyjęciem.

§ 3Żądanie może być cofnięte. Niedopuszczalne jest cofnięcie żądania wobec niektórych

tylko współdziałających w popełnieniu czynu, chyba że są to osoby najbliższe dla pokrzywdzonego.

Cofnięcie może nastąpić do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie.

W razie cofnięcia żądania ponowne jego złożenie jest niedopuszczalne.

§ 4Jeżeli wniosek o ukaranie pochodzi od pokrzywdzonego, odstąpienie przez niego od popierania

takiego wniosku oznacza także odstąpienie przez niego od popierania żądania ścigania.

Art. 7Policja i inne organy w zakresie postępowania w sprawach o wykroczenia wykonują polecenia

sądu oraz prowadzą w granicach określonych w ustawie czynności wyjaśniające.

Art. 82)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247 oraz z 2015 r. poz. 21 i 396), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r..

W postępowaniu uregulowanym w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, art. 4, art. 5, art. 7-9, art. 13, art. 14, art. 15 § 2 i 3, art. 16, art.

18 § 2, art. 20, art. 23 i art. 23a Kodeksu postępowania karnego.

Dział II

Sąd

Rozdział 1

Właściwość i skład sądu

Art. 9

§ 1W sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, z zastrzeżeniem

spraw określonych w art. 10.

§ 2Sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozpoznaje także środki zaskarżenia w wypadkach

wskazanych w ustawie oraz przeprowadza inne czynności, gdy ustawa to przewiduje.

Art. 10

§ 1W sprawach o wykroczenia popełnione przez:

§ 2

Przepis art. 9 § 2 stosuje się odpowiednio do sądów wojskowych.

Art. 11

§ 1

Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2Sąd okręgowy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu

sądowi równorzędnemu w ramach okręgu tego samego sądu okręgowego, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

§ 3Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu okręgowego, w wypadku, w którym

inicjatywa pochodzi od wojskowego sądu garnizonowego.

Art. 12

§ 1Spory o właściwość między sądami rejonowymi rozstrzyga sąd okręgowy, właściwy dla

okręgu, w którym działa sąd, który pierwszy wszczął spór.

§ 2Spory o właściwość między wojskowymi sądami garnizonowymi rozstrzyga wojskowy sąd

okręgowy, nadrzędny nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

Art. 13

§ 1

Sąd rejonowy orzeka na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wojskowego sądu garnizonowego oraz do sądu

orzekającego w sprawach, o którym mowa w art. 12 § 1 i 2.

Art. 14

§ 1

Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów powszechnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest:

§ 2

Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów wojskowych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest wojskowy sąd okręgowy.

§ 3Sąd okręgowy i wojskowy sąd okręgowy ponadto rozpoznają sprawy przekazane im przez

ustawę.

§ 4W sprawach określonych w § 1 i 2 sądy w nich wskazane orzekają na rozprawie i na posiedzeniu

jednoosobowo.

§ 5W sprawach określonych w § 3 sądy orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej

albo prezes sądu zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

Art. 15

§ 1Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydawanych w pierwszej

instancji przez sąd okręgowy oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 2

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje i inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

§ 3W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy

sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego i Sądu Najwyższego ma Sąd Najwyższy

§ 4Sądy wskazane w § 1-3 orzekają jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo

prezes sądu lub Prezes Sądu Najwyższego zarządzi orzekanie w składzie trzech sędziów.

Rozdział 2

Wyłączenie sędziego

Art. 163)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

§ 1

Do wyłączenia sędziego i referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 40, art. 41 i art. 42 § 1-3 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2O wyłączeniu sędziego rozstrzyga inny równorzędny skład sądu, przed którym sprawa

się toczy. W razie niemożności utworzenia takiego składu o wyłączeniu orzeka sąd wyższego rzędu. O wyłączeniu referendarza sądowego sąd orzeka w składzie jednego sędziego.

Dział III

Strony, obrońcy i pełnomocnicy

Rozdział 3

Oskarżyciel publiczny

Art. 17

§ 1Oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 24)W brzmieniu ustalonym przez art. 35 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu

pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868), która weszła w życie z dniem 18 czerwca 2016 r.; w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 5..

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, 691, 868 i 1265), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

§ 25)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy

o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2017 r..

Wsprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, 691, 868 i 1265), w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868), w sprawach o wykroczenie określone w art. 8e ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 2008 oraz z 2016 r. poz. 1265), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

§ 3Organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli

samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie.

§ 4Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, nadać w sprawach o wykroczenia uprawnienia

oskarżyciela publicznego także innym instytucjom państwowym, samorządowym lub społecznym, określając zakres spraw, w których w ramach swego działania mogą występować z wnioskiem o ukaranie za ujawnione przez siebie wykroczenia, mając na względzie zakres ustawowych uprawnień takich instytucji oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.

§ 5Udział w sprawie organu, który złożył wniosek o ukaranie, wyłącza Policję od udziału

w sprawie.

Art. 18

§ 1W każdej sprawie o wykroczenie wniosek o ukaranie może wnieść prokurator, stając się

oskarżycielem publicznym.

§ 2Prokurator może także wstąpić do postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ukaranie

wniesionego przez innego oskarżyciela.

§ 3W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 udział prokuratora wyłącza udział innego oskarżyciela

publicznego.

Art. 18a6)Dodany przez art. 18 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..

Udział w rozprawie oskarżyciela publicznego, który złożył wniosek o ukaranie, jest obowiązkowy, gdy w sprawie występuje obrońca, o którym mowa w art. 21 § 1.

Art. 19

§ 1

Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4 i 6, § 2 oraz art. 41 i 42 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio do oskarżyciela publicznego.

§ 2

W sprawie wyłączenia orzeka organ bezpośrednio przełożony nad osobą podlegającą wyłączeniu.

Przepis art. 48 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Rozdział 4

Obwiniony i jego obrońca

Art. 20

§ 1

Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.

§ 2Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia

podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem.

§ 37)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Do obwinionego stosuje się odpowiednio art. 72 § 1 i 2, art. 74 § 1 i 2, art. 75, art. 76 i art. 175 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 21

§ 1W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli:

§ 28)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli sąd uznaje za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny.

Sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków.

§ 3W wypadkach, o których mowa w § 1, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a

w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 4Jeżeli w wypadkach, o których mowa w § 1, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza

mu się obrońcę z urzędu.

Art. 22Gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z

wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Przepis art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

Art. 239)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

§ 110)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1186), która weszła w życie z dniem 17 września 2015 r..

Obrońcę z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Na zarządzenie prezesa o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. § 1a11)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..

Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2

Przepis art. 81a Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 24

§ 1

Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat albo radca prawny.

§ 2

Do obrońcy obwinionego stosuje się odpowiednio przepisy art. 83-86 Kodeksu postępowania karnego.

§ 3

Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania karnego stosowanych na podstawie art. 1 § 2 mówi się o obrońcy albo o adwokacie, rozumie się przez to także radcę prawnego.

Rozdział 5

Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy

Art. 25

§ 1Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone

przez wykroczenie.

§ 2W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby

najbliższe.

§ 3

Do pokrzywdzonego stosuje się odpowiednio art. 49 § 3 oraz art. 51 Kodeksu postępowania karnego.

§ 4Pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok

oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

§ 512)Dodany przez art. 4 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks

karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1855), która weszła w życie z dniem 13 lutego 2016 r..

Do pokrzywdzonego, który złożył zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, stosuje się odpowiednio art. 304b Kodeksu postępowania karnego.

Art. 26

§ 1

O przesłaniu wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego, wskazując sąd, do którego wniosek skierowano, i pouczając go o uprawnieniach, o których mowa w § 3.

§ 2(uchylony)

§ 3

Pokrzywdzony może w terminie 7 dni od zawiadomienia, o którym mowa w § 1, oświadczyć, że będzie działać obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy; po upływie tego terminu uprawnienie wygasa.

§ 4(uchylony)

§ 5

Art. 54§ 2 i art. 56 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio

Art. 27

§ 1W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego, pokrzywdzony może samodzielnie

wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy.

§ 2W sprawach o wykroczenia inne niż określone w § 1, pokrzywdzony może samodzielnie

wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w ciągu miesiąca od powiadomienia o wykroczeniu organu uprawnionego do występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie albo otrzyma zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 § 2.

§ 3Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek o ukaranie, pomimo że oskarżyciel publiczny także

złożył taki wniosek, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jako oświadczenie wskazane w art. 26 § 3.

§ 413)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Prezes sądu lub referendarz sądowy zawiadamia o wniesieniu wniosku o ukaranie, o którym mowa w § 1 i 2, właściwego oskarżyciela publicznego. Jeżeli oskarżyciel ten w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia wniesie w sprawie o ten sam czyn tej samej osoby publiczny wniosek o ukaranie, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jak oświadczenie wskazane w art. 26 § 3.

§ 5

Art. 55§ 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się

Art. 28

§ 114)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, od oskarżenia powoduje umorzenie postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

§ 2

Odstąpienie oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 26 § 3, od oskarżenia nie tamuje rozpoznania sprawy. Art. 57 § 1 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 29

§ 1Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionego pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego

na rozprawę lub posiedzenie nie tamuje toku sprawy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2

Niestawiennictwo oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, bez usprawiedliwienia, uważa się za odstąpienie od oskarżenia; w takim przypadku sąd umarza postępowanie.

Art. 30

§ 1

Pokrzywdzony i oskarżyciel posiłkowy może korzystać z pomocy jednego pełnomocnika.

Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, a w wypadku, gdy pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, także pracownik tej instytucji lub jej organu nadrzędnego.

§ 2

Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 i 23 niniejszego kodeksu oraz art. 83, 84, 86 § 2 i art. 89 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 31

§ 115)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 27 § 1 i 2, sąd lub referendarz sądowy zawiesza postępowanie, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego. Jeżeli w terminie zawitym miesiąca od dnia śmierci oskarżyciela osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

§ 2W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, wskazanego w art. 26 § 3, osoby najbliższe

mogą przystąpić do postępowania w każdym jego stadium.

Dział IV

Czynności procesowe

Art. 32

§ 1

Rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych.

§ 2Orzeczenie wydaje się w formie wyroku lub postanowienia. Postanowieniem rozstrzyga

się, gdy ustawa nie wymaga wydania wyroku.

§ 3Postanowienie wydaje sąd, prezes sądu i upoważniony sędzia, a w toku czynności wyjaśniających

również organ prowadzący te czynności. W kwestii niewymagającej postanowienia wydaje się zarządzenie. § 3a16)Dodany przez art. 18 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..

Postanowienia i zarządzenia, o których mowa w § 3, może wydawać także referendarz sądowy, gdy ustawa to przewiduje.

§ 417)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Przepisy

wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 178), który wszedł w życie z dniem 4 kwietnia 2016 r..

W sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych przepis § 3 odnosi się także do prokuratora do spraw wojskowych.

§ 5

Przepisy art. 94, 95 i 97 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 33Strony mogą uczestniczyć w posiedzeniu, jeżeli ustawa to przewiduje albo gdy prezes

sądu lub sąd tak zarządzi.

Art. 34

Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Art. 35

§ 1Wyrok sądu pierwszej instancji uzasadnia się i doręcza stronie wraz z uzasadnieniem

jedynie na jej żądanie zgłoszone w zawitym terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 218)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 579), która weszła w życie z dniem 9 listopada 2014 r..

Wyrok zaoczny doręcza się z urzędu obwinionemu i jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony.

Termin do żądania doręczenia uzasadnienia tego wyroku albo przekładu uzasadnienia wyroku zaocznego przedstawionego wyłącznie w formie ustnej, biegnie od daty doręczenia wyroku.

§ 3Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronie z urzędu, gdy nie uczestniczyła ona

w posiedzeniu; termin do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku biegnie wówczas od daty jego doręczenia.

Art. 36

§ 1Postanowienie i zarządzenie uzasadnia się jedynie, gdy podlega ono zaskarżeniu. Uzasadnienie

sporządza się wówczas z urzędu i doręcza się je wraz z rozstrzygnięciem osobom, którym przysługuje środek odwoławczy, jeżeli nie brały udziału w rozprawie lub posiedzeniu albo nie były obecne przy ogłoszeniu rozstrzygnięcia, chyba że oddaliły się samowolnie.

§ 2

Orzeczenie wydane w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia uzasadnia się z urzędu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 3719)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 18

§ 120)W brzmieniu ustalonym przez art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o

zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 437), która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r..

Protokół sporządza się z każdej czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy, a w szczególności z rozprawy, a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2Z rozprawy sporządza się:

§ 3O utrwalaniu przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz

i dźwięk należy uprzedzić osoby uczestniczące w rozprawie.

§ 4Protokół, o którym mowa w § 2 pkt 1, podpisuje protokolant podpisem elektronicznym

gwarantującym identyfikację osoby protokolanta oraz rozpoznawalność jakiejkolwiek późniejszej zmiany protokołu. Protokół ten nie podlega sprostowaniu.

§ 5Protokół pisemny, o którym mowa w § 2 pkt 2, jest jednobrzmiący z zapisem tekstowym

i jest sporządzany przy użyciu systemu teleinformatycznego służącego do utrwalania przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk oraz powinien zawierać:

§ 6Jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia prawidłowego orzekania w sprawie, prezes

sądu może zarządzić sporządzenie przekładu odpowiedniej części protokołu, o którym mowa w § 2 pkt 1. Przekład stanowi załącznik do protokołu. Przepis § 10 stosuje się odpowiednio.

§ 7Jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia

rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, sporządza się wyłącznie protokół pisemny.

§ 8Protokół rozprawy sporządza pracownik sekretariatu albo inna osoba upoważniona przez

prezesa sądu.

§ 9Przebieg także innych niż rozprawa czynności protokołowanych może być ponadto utrwalony

za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, o czym należy uprzedzić osoby uczestniczące w czynności. Zapis taki i jego przekład, jeżeli został sporządzony, są załącznikami do protokołu.

§ 10Strony i osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu

pisemnego rozprawy lub posiedzenia, wskazując na nieścisłości lub opuszczenia. W przedmiocie sprostowania protokołu rozstrzyga, po wysłuchaniu protokolanta, sędzia, który prowadził czynność. Jeżeli przebieg rozprawy lub posiedzenia został utrwalony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, sędzia przed rozstrzygnięciem w przedmiocie sprostowania zapoznaje się również z odpowiednim fragmentem tego zapisu.

§ 11

Do protokołu pisemnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 144 § 2 i 3, art. 146, art. 149 § 1, art. 150, art. 151, art. 153 § 3 i 4, art.

154 oraz art. 155 Kodeksu postępowania karnego, a w przypadku:

§ 12Czynności, z których nie sporządza się protokołu, a także inne zdarzenia, które mają

znaczenie dla postępowania, utrwala się w aktach w formie notatki urzędowej podpisanej przez osobę, która dokonała tych czynności.

§ 1322)Dodany przez art. 22 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 21; w brzmieniu

ustalonym przez art. 11 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20..

Na wniosek pokrzywdzonego lub świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 148a oraz art. 156a Kodeksu postępowania karnego, chyba że utrudni to postępowanie lub sprzeciwia się temu ważny interes jego uczestnika.

O prawie tym należy pokrzywdzonego i świadka pouczyć.

Art. 37a23)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 18..

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania dźwięku albo obrazu i dźwięku, sposób i tryb sporządzania zapisów dźwięku albo obrazu i dźwięku, identyfikacji osób je sporządzających, sposób użycia systemu teleinformatycznego służącego do utrwalania przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk do sporządzania protokołu pisemnego, o którym mowa w art. 37 § 2 pkt 2, jak również sposób przechowywania tych zapisów oraz warunki i sposób wprowadzenia zmiany wymaganej względami technicznymi lub zakresem czynności, z której sporządza się protokół, mając na uwadze konieczność:

Art. 37b23)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 18..

§ 1Strony, obrońcy, pełnomocnicy i przedstawiciele ustawowi mają prawo do zapoznania

się z zapisem dźwięku albo obrazu i dźwięku z rozprawy w siedzibie sądu, a obwiniony pozbawiony wolności - w administracji odpowiedniego zakładu, oraz do bezpłatnego otrzymania z akt sprawy, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zapisu dźwięku z rozprawy, chyba że został sporządzony wyłącznie protokół pisemny, o którym mowa w art. 37 § 7. Przepis art. 156 § 4 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 2Wydanie na wniosek zapisu dźwięku z rozprawy na informatycznym nośniku danych następuje

odpłatnie.

§ 3Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb udostępniania

stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z rozprawy w siedzibie sądu, a obwinionemu pozbawionemu wolności

Art. 38

§ 124)W brzmieniu ustalonym przez art. 11 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 20

Do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się odpowiednio także przepisy art. 95, art. 100 § 1 i 8, art. 105, art. 107, art. 108, art. 116-134, art. 136-142, art. 143 § 1 pkt 10, art. 156 § 1-5 i 6, art. 157, art. 158, art. 160-166 Kodeksu postępowania karnego, a gdy sąd orzeka jednoosobowo, również przepisy art. 109-115 Kodeksu postępowania karnego. § 1a25)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..

Na odmowę udostępnienia akt osobie, o której mowa w art. 4 § 2, przysługuje zażalenie do sądu.

§ 2Przy pierwszym wysłuchaniu oraz w wypadku, o którym mowa w art. 54 § 7, osoba podejrzana

o popełnienie wykroczenia ma obowiązek wskazać adres dla doręczeń w kraju; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane pod ostatnio znanym adresem w kraju albo jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy, uważa się za doręczone, o czym należy ją pouczyć.

Pouczenie to odnotowuje się w protokole, o którym mowa w art. 54 § 6, lub w notatce wskazanej w art. 54 § 7.

Dział V

Dowody

Rozdział 6

Przepisy ogólne

Art. 39

§ 126)W brzmieniu ustalonym przez art. 11 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 20

Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Przepis art. 168 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 2

Do wniosku dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 i 170 Kodeksu postępowania karnego, a przy przeprowadzaniu dowodu także art. 171-173 Kodeksu postępowania karnego.

§ 327)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 17

Poza rozprawą o dopuszczeniu dowodu lub o jego zabezpieczeniu rozstrzyga prezes sądu, sąd albo organ prowadzący czynności wyjaśniające, a w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także prokurator do spraw wojskowych.

§ 4Dowodu z wyjaśnień lub zeznań nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek

urzędowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 40

§ 1

Na wniosek osoby przesłuchiwanej przyjmuje się od niej oświadczenie na piśmie.

§ 2W wypadku, o którym mowa w § 1, należy umożliwić tej osobie sporządzenie oświadczenia

w warunkach uniemożliwiających porozumienie się z innymi osobami, a następnie przesłuchać ją w celu wyjaśnienia, uzupełnienia lub uściślenia okoliczności zawartych w oświadczeniu pisemnym. Oświadczenie pisemne stanowi załącznik do protokołu.

§ 3Wyjaśnienia lub zeznania, złożone w formie oświadczenia pisemnego w postępowaniu przed

sądem, odczytuje się.

Rozdział 7

Przeprowadzanie poszczególnych dowodów. Przeszukanie

Art. 41

§ 128)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 178, art. 178a, art. 182, art. 183, art. 185-190, art. 191 § 1-2 oraz art. 192 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„tajne” lub „ściśle tajne” mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.

§ 3Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności

„zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie sądu służy zażalenie.

§ 429)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 10 maja 2013 r. o zmianie ustawy

Sąd nie może zwolnić jednak od obowiązku zachowania:

§ 5W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie z wyłączeniem

jawności. Przepisy wydane na podstawie art. 181 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 42

§ 1

Przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 193-201 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2W razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego obwinionego sąd

lub prokurator działający na podstawie art. 56 § 1 powołuje biegłego psychiatrę. Przepis art. 202 § 5 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 3

Do tłumacza i specjalistów stosuje się odpowiednio przepisy art. 204-206 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 43Przy przeprowadzaniu oględzin i eksperymentu procesowego stosuje się odpowiednio przepisy

art. 207, 208, 211 i 212 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 44

§ 1W celu znalezienia i zatrzymania przedmiotów podlegających oględzinom lub mogących

stanowić dowód rzeczowy, Policja, a w toku czynności wyjaśniających również inne organy je prowadzące, mogą dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że przedmioty te lub dowody tam się znajdują.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do przeszukania osoby, jej odzieży lub podręcznych

przedmiotów.

§ 3

Przeszukanie następuje na mocy postanowienia prokuratora lub sądu.

§ 4

W wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie nie mogło być uprzednio wydane, można przeprowadzić przeszukanie bez takiego postanowienia, jednak organ dokonujący tej czynności zobowiązany jest następnie zwrócić się niezwłocznie do prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Na żądanie osoby, u której dokonano przeszukania, doręcza się jej w terminie 14 dni postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania.

O prawie wystąpienia z takim żądaniem należy ją pouczyć.

§ 5Przy przeprowadzaniu przeszukania i zatrzymania przedmiotów stosuje się odpowiednio

przepisy art. 217, 221-234 i 236 Kodeksu postępowania karnego.

Dział VI

Środki przymusu

Rozdział 8

Zatrzymanie

Art. 45

§ 1Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia

lub bezpośrednio potem, jeżeli:

§ 2

Art. 243Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio

Art. 46

§ 1Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących

mu uprawnieniach oraz wysłuchać go.

§ 2

Z zatrzymania sporządza się protokół, którego odpis doręcza się zatrzymanemu za pokwitowaniem.

W protokole należy podać imię i nazwisko oraz funkcję osoby dokonującej zatrzymania, imię i nazwisko zatrzymanego, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - rysopis tej osoby, a ponadto dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z określeniem wykroczenia, w związku z którym została zatrzymana. Należy również zapisać złożone przez zatrzymanego oświadczenia i zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach.

§ 330)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku

2..

Na żądanie zatrzymanego zawiadamia się o zatrzymaniu osobę najbliższą, a także pracodawcę.

O zatrzymaniu osoby wskazanej w art. 10 § 1 zawiadamia się niezwłocznie właściwego dowódcę jednostki wojskowej, nawet gdy zatrzymany tego nie żąda. Przepis art. 612 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 4Zatrzymanemu należy na jego żądanie umożliwić nawiązanie w dostępnej formie kontaktu

z adwokatem albo z radcą prawnym oraz zapewnić możliwość bezpośredniej z nim rozmowy; zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny.

§ 5Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także

z upływem czasu zatrzymania.

§ 6

Czas zatrzymania osoby liczy się od chwili jej ujęcia i nie może przekroczyć 24 godzin, a w wypadkach wskazanych w art. 45 § 1 pkt 1 - 48 godzin.

§ 731)Dodany przez art. 18 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym mowa w § 1, zawierając w nim w szczególności informacje o przysługujących zatrzymanemu uprawnieniach: do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia w przedmiocie zatrzymania, do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, do przeglądania akt w zakresie dotyczącym przyczyn zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, jak również prawach wskazanych w § 1, 3-4 i 6, art. 47 § 1 oraz w art. 612 § 2 Kodeksu postępowania karnego, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika.

Art. 47

§ 1Zatrzymanemu przysługuje zażalenie na zatrzymanie do sądu. W zażaleniu zatrzymany

może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania.

§ 2Zażalenie przekazuje się niezwłocznie sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania, który

również niezwłocznie je rozpoznaje.

§ 3

Przy rozpoznawaniu zażalenia sąd stosuje odpowiednio przepisy art. 246 § 3 i 4 Kodeksu postępowania karnego.

§ 4

W razie uznania zatrzymania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanemu przysługuje odszkodowanie, którego może dochodzić w trybie określonym w dziale XII niniejszego kodeksu.

Rozdział 9

Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów

Art. 48

§ 1Policja i inne organy uprawnione do prowadzenia czynności określonych w dziale VII

mogą dokonać tymczasowego zajęcia przedmiotu, jeżeli w zakresie swego działania dowiedziały się lub ujawniły wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, a zajęcie takie jest niezbędne dla zabezpieczenia wykonania tego przepadku. Z czynności zajęcia sporządza się protokół.

§ 2Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie

wydane postanowienie o zabezpieczeniu albo rozstrzygnięcie orzekające przepadek. Postanowienie o zabezpieczeniu wydaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy; doręcza się je niezwłocznie osobie, u której dokonano zajęcia.

§ 3Zabezpieczenie może nastąpić także na mocy postanowienia sądu po wszczęciu postępowania

w sprawie o wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, jeżeli nie dokonano tymczasowego zajęcia. Postanowienie to wykonuje Policja, stosując odpowiednio przepisy o przeszukaniu i doręczając postanowienie osobie, u której dokonuje zajęcia.

§ 4Na postanowienia, o których mowa w § 2 i 3, przysługuje zażalenie osobie, której prawa

zostały naruszone.

§ 5Przy dokonywaniu czynności, o których mowa w § 1-3, stosuje się odpowiednio przepisy

art. 44.

§ 6Zabezpieczenie majątkowe upada, jeżeli nie zostanie prawomocnie orzeczony przepadek

przedmiotów.

Rozdział 10

Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu

Art. 49

§ 132)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie uprawnionego organu lub bez zezwolenia tego organu samowolnie wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem albo bezpodstawnie odmówił złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty, można nałożyć karę porządkową od 50 do 1000 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania od 100 do 1500 złotych.

§ 2Przepis § 1 stosuje się również do osoby, która będąc obowiązana do okazania albo

wydania przedmiotu oględzin lub dowodu rzeczowego odmówiła jego okazania lub wydania; nie dotyczy to osoby, której przysługuje prawo odmowy zeznań.

§ 3Nałożoną karę należy uchylić, jeżeli osoba ukarana w ciągu 7 dni od daty doręczenia

lub ogłoszenia jej postanowienia o nałożeniu kary porządkowej dostatecznie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo, samowolne oddalenie się, odmowę złożenia zeznań albo wykonania innego obowiązku, o którym mowa w § 1 lub 2.

§ 4W przypadku uchybienia obowiązkom wskazanym w § 1 lub 2 przez żołnierza w czynnej

służbie wojskowej, sąd występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

§ 5Przepis § 4 stosuje się, choćby za uchybienie, którego dopuścił się żołnierz przed

wstąpieniem do wojska, była mu poprzednio wymierzona kara porządkowa, lecz nie została do tego czasu wykonana.

Art. 50

§ 133)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

W razie niestawienia się świadka na wezwanie bez usprawiedliwienia można, niezależnie od nałożenia kary porządkowej, zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie przez Policję. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie może być zarządzone także wobec osoby przesłuchanej w trybie określonym w art. 54 § 6, jeżeli nie stawiła się ona na wezwanie organu prowadzącego czynności wyjaśniające bez usprawiedliwienia. Przepis art. 47 stosuje się wówczas odpowiednio, z tym że zażalenie na zatrzymanie rozpoznaje sąd rejonowy miejsca prowadzenia postępowania lub prowadzenia czynności wyjaśniających, w ramach których zarządzono zatrzymanie w celu przymusowego doprowadzenia. Zatrzymanie może nastąpić na czas konieczny do wykonania zarządzenia o doprowadzeniu.

§ 2W razie nieusprawiedliwionej odmowy okazania albo wydania przedmiotu oględzin lub

dowodu rzeczowego można zarządzić jego odebranie przez Policję.

Art. 51

§ 1Środki przymusu, o których mowa w art. 49 i 50, stosuje sąd właściwy do rozpoznania

sprawy, a w toku czynności wyjaśniających także prokurator, jeżeli prowadzi te czynności.

W toku czynności wyjaśniających, prowadzonych przez organ inny niż prokurator, środki przymusu, o których mowa w art. 50 § 1, stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy na wniosek organu dokonującego tych czynności, a pozostałe środki przymusu - organ dokonujący czynności wyjaśniających.

§ 2Karę porządkową wskazaną w art. 49 § 1 i 2 uchyla odpowiednio sąd lub organ przełożony

nad organem, który daną karę nałożył.

§ 3

Na postanowienie odmawiające uchylenia kary porządkowej przysługuje ukaranemu zażalenie; jeżeli postanowienie wydano w toku czynności wyjaśniających, zażalenie rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

§ 4Kary porządkowe nałożone w toku czynności wyjaśniających ściąga się w trybie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kary te stanowią dochód budżetu państwa.

Art. 52

(uchylony)34)Przez art. 18 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.

Art. 5335)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Jeżeli miejsce pobytu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia nie jest znane, sąd może zarządzić ustalenie miejsca jej pobytu przez Policję. Policja ustala też miejsce pobytu z własnej inicjatywy albo na wniosek organu dokonującego czynności wyjaśniających.

Dział VII

Czynności wyjaśniające

Art. 54

§ 136)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 19 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku

2..

W celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, Policja z urzędu przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia.

§ 236)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 19 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku

2..

Jeżeli czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie, zawiadamia się o tym ujawnionych pokrzywdzonych oraz osobę, o której mowa w art. 56a, wskazując przyczynę niewniesienia wniosku o ukaranie. Zawiadamiając pokrzywdzonego, poucza się go także o prawie, o którym mowa w art. 27 § 2, oraz o możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym uzyskanym w toku czynności wyjaśniających oraz sporządzania odpisów i kopii. Na wniosek pokrzywdzonego lub jego pełnomocnika wydaje się odpłatnie kopie i uwierzytelnione odpisy tych materiałów; do odpłatności za wydawanie kopii i uwierzytelnionych odpisów stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 156 § 6 Kodeksu postępowania karnego.

§ 3Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających

można ograniczyć do sporządzenia notatki urzędowej, zawierającej ustalenia niezbędne do sporządzenia wniosku o ukaranie. Notatka powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności i podpis osoby, która sporządziła notatkę.

§ 437)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 19 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku

2..

Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, dla realizacji celu określonego w § 1 można, z urzędu lub na wniosek pokrzywdzonego albo osoby, o której mowa w § 5 i 6, przeprowadzić odpowiedni dowód. Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu.

§ 5W stosunku do osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 74 § 3 i art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

§ 6Należy niezwłocznie przesłuchać osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa

do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania; przepis § 4 zdanie drugie stosuje się. § 6a38)Dodany przez art. 18 pkt 19 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..

Osoba przesłuchana w trybie określonym w § 6 ma obowiązek informowania organu prowadzącego czynności wyjaśniające o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni oraz stawienia się na wezwanie tego organu pod rygorem zatrzymania i przymusowego doprowadzenia, o czym należy ją pouczyć przy przesłuchaniu, odnotowując to w protokole tej czynności.

§ 7Od przesłuchania osoby, o której mowa w § 6, można odstąpić, jeżeli byłoby ono połączone

ze znacznymi trudnościami; osoba ta może nadesłać wyjaśnienia do właściwego organu w terminie 7 dni od odstąpienia od przesłuchania, o czym należy ją pouczyć. Odstąpienie od przesłuchania oraz pouczenie dokumentuje się notatką urzędową.

§ 8

Przepis art. 213 § 1 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 939)Dodany przez art. 18 pkt 19 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2

W ramach czynności wyjaśniających organ je prowadzący może, z inicjatywy lub za zgodą osoby określonej w § 6 i pokrzywdzonego, skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia mediacji. Przepis art. 23a Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 55

§ 1Czynności wyjaśniające przeprowadza się także w celu uzupełnienia lub sprawdzenia

faktów podanych we wniosku o ukaranie w wypadku wskazanym w art. 60 § 1 pkt 6.

§ 2Czynności wskazane w § 1 należy przeprowadzić w terminie oraz w zakresie określonym

poleceniem sądu, chyba że w toku wykonywania tych czynności wyjdą na jaw okoliczności wymagające utrwalenia dowodu, którego nie będzie można powtórzyć przed sądem, lub znalezienia i zatrzymania przedmiotu.

§ 3W razie przesłuchiwania w ramach czynności, o których mowa w § 1, obwinionego wskazanego

we wniosku o ukaranie, przepisy art. 54 § 6 stosuje się odpowiednio.

Art. 56

§ 1Czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 54, może także przeprowadzić prokurator

lub zlecić je Policji.

§ 2Przepisy art. 54 i 55 stosuje się odpowiednio do organów wskazanych w art. 17 § 2

i 3, w granicach ich właściwości, a także do innych organów, gdy ustawa tak stanowi.

§ 3Instytucje, którym nadano uprawnienia oskarżyciela publicznego w drodze rozporządzenia

określonego w art. 17 § 4, mogą w sprawie, w której ujawniły wykroczenie, zwracać się do Policji o przeprowadzenie czynności wyjaśniających w zakresie niezbędnym do ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz do zebrania danych koniecznych do sporządzenia wniosku o ukaranie.

§ 4Nadzór nad czynnościami wyjaśniającymi sprawuje organ nadrzędny nad organem prowadzącym

te czynności.

Art. 56aJeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 27, osobie, która złożyła zawiadomienie

o popełnieniu wykroczenia, przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego na niewniesienie wniosku o ukaranie.

Dział VIII

Postępowanie zwyczajne

Rozdział 11

Wszczęcie postępowania. Orzekanie przed rozprawą

Art. 57

§ 1Podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek o ukaranie złożony przez organ

uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie, a w wypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 także wniosek złożony przez pokrzywdzonego.

§ 2Wniosek o ukaranie powinien zawierać:

§ 3Wniosek o ukaranie składany przez oskarżyciela publicznego powinien ponadto zawierać

wskazanie:

§ 4Do wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny dołącza materiały czynności wyjaśniających

lub postępowania przygotowawczego, a także, do wiadomości sądu, adresy świadków i pokrzywdzonych oraz po jednym odpisie wniosku dla każdego z obwinionych.

§ 5W razie wniesienia wniosku o ukaranie przez pokrzywdzonego, prezes sądu przesyłając

właściwemu oskarżycielowi publicznemu zawiadomienie, o którym mowa w art. 27 § 4, wzywa go jednocześnie do nadesłania w terminie 7 dni materiału dowodowego w razie niewnoszenia przez niego wniosku o ukaranie, jeżeli w sprawie przeprowadzono czynności wyjaśniające lub dochodzenie, albo do nadesłania oświadczenia o braku takiego materiału.

Art. 58

§ 1Oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku

czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6, umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego.

§ 2Wniosek o skazanie, o którym mowa w § 1, jest możliwy tylko wówczas, gdy w świetle

zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy.

§ 3Obwiniony, jeżeli nie dotyczy go wniosek o skazanie, może po wezwaniu na rozprawę

lub zawiadomieniu o jej terminie wystąpić z wnioskiem o skazanie w określony sposób bez przeprowadzania rozprawy.

Art. 59

§ 1

Jeżeli wniosek o ukaranie nie odpowiada warunkom formalnym wskazanym w art. 57 § 2-4, prezes sądu zwraca wniosek w celu usunięcia braków w terminie 7 dni.

§ 2Jeżeli wniosek o ukaranie odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu, wszczynając postępowanie

zarządzeniem, kieruje sprawę do rozpoznania na rozprawie lub na posiedzeniu albo - w razie stwierdzenia okoliczności wyłączających postępowanie lub wskazanych w art.

61 § 1 - orzekając jednoosobowo, odmawia wszczęcia postępowania. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie osobie, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, ujawnionemu pokrzywdzonemu oraz organowi, który wniósł wniosek o ukaranie.

§ 3W razie złożenia wniosku o ukaranie przez oskarżyciela posiłkowego, w przedmiocie

wszczęcia rozstrzyga się po przekazaniu przez oskarżyciela publicznego materiału dowodowego lub oświadczenia, o którym mowa w art. 57 § 5.

Art. 60

§ 1Prezes sądu, po wszczęciu postępowania, kieruje sprawę na posiedzenie, jeżeli:

§ 2O terminie posiedzenia w wypadkach wskazanych w § 1 pkt 1, 2, 3 i 5 powiadamia się

strony i ich przedstawicieli procesowych. Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionych osób nie tamuje toku postępowania. Udział obrońcy, o którym mowa w art. 21 § 1, jest jednak obowiązkowy w posiedzeniu określonym w § 1 pkt 1 i 2.

§ 3W wypadku wskazanym w § 1 pkt 2 prezes sądu może zarządzić rozpoznanie wniosku obwinionego

na rozprawie, jeżeli przyspieszy to bieg postępowania. Wniosek ten rozpoznaje się wówczas przed rozpoczęciem przewodu sądowego.

§ 4W dalszym postępowaniu sąd nie jest związany oceną faktyczną ani prawną przyjętą za

podstawę rozstrzygnięć wydanych w trybie określonym w § 1-3.

Art. 61

§ 1Można odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć, także wtedy, jeżeli:

§ 2Na postanowienie o umorzeniu postępowania z przyczyn wskazanych w § 1 przysługuje

zażalenie.

§ 3

W sprawie o wykroczenie, w której odmówiono wszczęcia postępowania lub je umorzono, można podjąć postępowanie w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o przestępstwo, jeżeli orzeczeniem tym uniewinniono oskarżonego lub umorzono postępowanie, a nie ustała jeszcze karalność wykroczenia.

Art. 62

§ 1Okoliczności wyłączające orzekanie na podstawie niniejszego kodeksu uwzględnia się

z urzędu w każdym stadium postępowania.

§ 2

W razie stwierdzenia okoliczności wyłączających orzekanie po wszczęciu postępowania, sąd wydaje postanowienie o jego umorzeniu, a jeżeli rozpoczęto już przewód sądowy

§ 3W razie stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 5 § 1 pkt 1 i 2, po rozpoczęciu

przewodu sądowego sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca był w chwili czynu niepoczytalny.

Art. 63

§ 1Uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego, o którym mowa w art. 58 § 1, sąd uznaje

za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie.

§ 2Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie

zmian. Wniosek ze zmianami nie może zostać uwzględniony, jeżeli obwiniony, należycie o zmianach tych powiadomiony, zgłosi wobec nich sprzeciw w terminie określonym przez sąd.

§ 3Wniosek nie może zostać uwzględniony, jeżeli w terminie określonym przez sąd zgłosi

wobec niego sprzeciw pokrzywdzony, który złożył już oświadczenie o przyłączeniu się do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 4

Sąd uwzględniając wniosek skazuje obwinionego wyrokiem.

§ 5Jeżeli sąd uzna, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu

na zasadach ogólnych.

Art. 64

§ 1Przy rozpoznawaniu wniosku obwinionego o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania

rozprawy, zgłoszonego przed jej rozpoczęciem, sąd stosuje odpowiednio art. 63.

§ 2Sąd może uwzględnić wniosek, o którym mowa w § 1, jeżeli nie zgłosił wobec niego sprzeciwu

oskarżyciel publiczny, a także oskarżyciel posiłkowy, gdy występuje w sprawie i jedynie wtedy, gdy okoliczności popełnienia czynu oraz wyjaśnienia obwinionego w świetle ujawnionego materiału dowodowego nie budzą wątpliwości.

§ 3Jeżeli obwiniony nie był przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, sąd przesłuchuje

go na posiedzeniu, chyba że obwiniony bez usprawiedliwienia nie stawił się na posiedzenie albo nadesłał swoje wyjaśnienia na piśmie w trybie określonym w art. 67 § 3.

§ 4Brak stanowiska oskarżyciela w przedmiocie sprzeciwu, o którym mowa w § 2, nie stoi

na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku, jeżeli oskarżyciel prawidłowo powiadomiony o terminie posiedzenia nie stawił się bez usprawiedliwienia.

Rozdział 12

Przygotowanie do rozprawy

Art. 65

§ 1Prezes sądu, kierując sprawę na rozprawę, zarządza zawiadomienie o jej miejscu i terminie

oskarżyciela, pokrzywdzonego i obwinionego oraz obrońcę i pełnomocnika, gdy zostali ustanowieni; zarządza on także wezwanie na rozprawę świadków oraz sprowadzenie innych dowodów.

§ 2Oskarżyciela publicznego zawiadamia się o rozprawie i posiedzeniu przez dostarczenie

mu wykazu spraw, które mają być rozpoznane w danym dniu.

§ 3Jeżeli prezes sądu lub sąd uzna udział obwinionego na rozprawie za niezbędny, zarządzając

zawiadomienie go o jej miejscu i terminie, zarządza jednocześnie wezwanie obwinionego do osobistego stawiennictwa, pod rygorem przymusowego doprowadzenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do posiedzeń.

Art. 66

§ 1Osoby wymienione w art. 5 § 1 pkt 6 lit. a-e nie są obowiązane do składania zeznań

w charakterze świadka lub do występowania w charakterze biegłego, można jednak zwrócić się o wyrażenie przez te osoby zgody na złożenie zeznań lub wystąpienie w charakterze biegłego. W razie wyrażenia zgody, wezwania dla tych osób nie mogą zawierać zagrożenia zastosowania środków przymusu, a w razie niestawiennictwa na wezwanie lub odmowy złożenia zeznań nie można do nich stosować tych środków.

§ 2Do osób wymienionych w art. 5 § 1 pkt 6 lit. f stosuje się odpowiednio § 1, jeżeli

okoliczności, których zeznania lub opinie mają dotyczyć, związane są z wykonywaniem przez te osoby funkcji urzędowych lub służbowych.

§ 3

Do osób, o których mowa w § 1 i 2, przepisy art. 5 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 4

Z osobami, o których mowa w § 1 i 2, organy prowadzące postępowanie porozumiewają się we wszystkich wypadkach, w tym również przy doręczaniu pism procesowych, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości, a ten w razie potrzeby przez Ministra Spraw Zagranicznych 40)Obecnie ministra właściwego do spraw zagranicznych, stosownie do art. 4 ust. 1, art.

5 pkt 27 i art. 32 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543, 749, 1020 i 1250), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.. Przepis art. 613 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

Art. 67

§ 1Zawiadamiając obwinionego o terminie pierwszej rozprawy lub posiedzeniu, o którym

mowa w art. 60 § 1 pkt 1, dołącza się do zawiadomienia odpis wniosku o ukaranie.

§ 2Zawiadomienie obwinionego o terminie pierwszej rozprawy powinno zawierać pouczenie

o tym, że może on sprowadzić na rozprawę świadków i przedstawić inne dowody na swoją obronę lub wskazać je sądowi w takim czasie, aby dowody te mogły być przeprowadzone na rozprawie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia, a także o przysługującym mu prawie do odmowy złożenia wyjaśnień lub udzielenia odpowiedzi na pytanie i do korzystania z pomocy obrońcy oraz o prawie przeglądania akt sprawy, jak również o obowiązku powiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca pobytu lub zamieszkania na okres dłuższy niż 7 dni, a w razie pobytu za granicą - o konieczności wskazania w kraju adresu dla doręczeń i o konsekwencjach uchybienia tym obowiązkom. W zawiadomieniu należy pouczyć obwinionego o przysługującym mu prawie wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 58 § 3. Zawiadomienie lub wezwanie powinno także zawierać pouczenie, iż rozprawa może być prowadzona pod nieobecność obwinionego jako zaoczna oraz pouczenie o możliwości przymusowego doprowadzenia obwinionego na rozprawę.

§ 3Zawiadomienie kierowane do obwinionego, którego obecności na rozprawie nie uznano

za obowiązkową, powinno zawierać pouczenie, że może on nie stawiając się do sądu nadesłać swoje wyjaśnienia. Wyjaśnienia te podlegają odczytaniu na rozprawie. Rozprawa ma wówczas charakter zaoczny.

§ 4W zawiadomieniu kierowanym do oskarżyciela posiłkowego należy pouczyć go o obowiązku

powiadomienia sądu o zmianie miejsca zamieszkania oraz podania adresu dla doręczeń w czasie pobytu za granicą i konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku, a w zawiadomieniu kierowanym do pokrzywdzonego - o uprawnieniach, o których mowa w art. 26 § 3.

§ 5Sąd może, uznając obecność obwinionego na rozprawie za obowiązkową mimo wcześniejszego

uznania jej za nieobowiązkową, wezwać obwinionego, odraczając w tym celu rozprawę.

§ 641)Dodany przez art. 18 pkt 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym mowa w § 2, zawierając w nim informacje dotyczące praw i obowiązków obwinionego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, w tym o uprawnieniach określonych w § 1 oraz w art. 20 § 2 i art. 22, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika.

Art. 68

§ 1Jeżeli obwiniony lub świadek mieszka poza miejscowością, w której ma siedzibę właściwy

sąd, prezes sądu lub sąd może zwrócić się do sądu, na którego terenie działania mieszkają te osoby, o przesłuchanie ich co do wskazanych okoliczności.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do obwinionego lub świadka pozbawionego wolności.

Art. 69

Przy przygotowaniu do rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 348, 349, 350, 352 i 353 Kodeksu postępowania karnego.

Rozdział 13

Rozprawa

Art. 70

§ 1

Rozprawa odbywa się ustnie i jawnie.

§ 2Sąd wyłącza jawność całości lub części rozprawy, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre

obyczaje, wywołać zakłócenie spokoju publicznego lub gdy ważny interes prywatny tego wymaga. Sąd wyłącza jawność w całości lub części rozprawy, także wówczas, gdy ustawa tak stanowi.

§ 3W razie wyłączenia jawności na rozprawie mogą być obecni, poza osobami biorącymi udział

w postępowaniu, po jednej osobie wskazanej przez każdą ze stron, chyba że zachodzi obawa ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.

Sąd może zezwolić poszczególnym osobom na obecność na rozprawie prowadzonej z wyłączeniem jawności.

§ 4Rozstrzygnięcie ogłasza się jawnie. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub

części, ustne podanie motywów rozstrzygnięcia może nastąpić również z wyłączeniem jawności.

§ 5

Przepisy art. 357, 358, 362, 363, 366 i 367 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 71

§ 1Rozprawę rozpoczyna wywołanie sprawy. Następnie sąd sprawdza, czy wszyscy wezwani

i zawiadomieni o terminie rozprawy stawili się oraz czy nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy.

§ 2Jeżeli oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, pokrzywdzony lub obwiniony nie

stawił się na rozprawę i w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia im wezwania lub zawiadomienia, rozprawę odracza się, przy czym sąd może, jeżeli uzna to za celowe, przeprowadzić postępowanie dowodowe, a w szczególności przesłuchać świadków, którzy stawili się na rozprawę. Na następnej rozprawie dowody te przeprowadza się ponownie tylko, jeżeli zażąda tego strona nieobecna na poprzedniej rozprawie, chyba że była o jej terminie prawidłowo powiadomiona.

§ 3Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w razie niestawiennictwa prawidłowo powiadomionego

obrońcy, gdy jego stawiennictwo jest obowiązkowe.

§ 4W razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, któremu doręczono wezwanie

na rozprawę, przeprowadza się rozprawę zaocznie, chociażby nie był on przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, chyba że sąd uzna udział obwinionego za konieczny i rozprawę odroczy, po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności po przesłuchaniu świadków, którzy stawili się na rozprawę. Jeżeli jednak obecność obwinionego jest konieczna, a nie stawił się on bez usprawiedliwienia, sąd może zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie przez Policję.

§ 5

W razie usprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego, któremu doręczono wezwanie, stosuje się odpowiednio § 2.

Art. 72

§ 1

Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania wniosku o ukaranie.

§ 2

Wniosek o ukaranie odczytuje oskarżyciel publiczny, jeżeli bierze udział w rozprawie, a w innym wypadku protokolant.

§ 3

Jeżeli obwiniony przyznaje się do winy, a jego wyjaśnienia nie budzą wątpliwości, można nie przeprowadzać dalszych dowodów, w razie gdy żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia.

Art. 73Do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania na rozprawie obwiniony może złożyć

wniosek o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania postępowania dowodowego.

Przy rozpoznawaniu tego wniosku stosuje się odpowiednio art. 64.

Art. 74

§ 1Jeżeli obwiniony odmawia złożenia wyjaśnień albo wyjaśnia odmiennie niż poprzednio

lub oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno odczytywać w odpowiednim zakresie jego wyjaśnienia złożone poprzednio w trybie art. 54 § 6 lub 7, a także jego wyjaśnienia złożone w charakterze obwinionego albo oskarżonego przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Po odczytaniu protokołu sąd wzywa obecnego obwinionego do wypowiedzenia się co do treści protokołu i do wyjaśnienia zachodzących sprzeczności.

§ 2Na rozprawie zaocznej złożone uprzednio przez obwinionego w tej sprawie wyjaśnienia

podlegają odczytaniu.

Art. 75

§ 1Przepis art. 74 § 1 stosuje się odpowiednio do świadka, który bezpodstawnie odmawia

złożenia zeznań, zeznaje odmiennie niż poprzednio lub oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta.

§ 2Na rozprawie wolno też odczytywać protokoły zeznań świadków, jeżeli bezpośrednie przeprowadzenie

dowodu jest niemożliwe lub utrudnione.

§ 3Protokoły, o których mowa w § 2, można uznać za ujawnione bez odczytywania. Należy

je jednak odczytać, jeżeli którakolwiek z obecnych stron o to wnosi.

§ 4Protokoły zeznań świadków wolno odczytywać również, gdy bezpośrednie przesłuchanie

świadka na rozprawie nie jest niezbędne, jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia; sprzeciw strony, której zeznania nie dotyczą, nie stoi na przeszkodzie odczytaniu protokołów. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 5W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 wolno również odczytywać protokoły wyjaśnień złożonych

poprzednio przez świadka w charakterze obwinionego lub oskarżonego.

Art. 75a42)Dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 18..

Za odczytanie wyjaśnień lub zeznań złożonych na rozprawie uznaje się odtworzenie wyjaśnień lub zeznań utrwalonych na rozprawie za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk.

Art. 76

§ 1Sąd może odczytywać na rozprawie protokoły oględzin, przeszukania, zajęcia, zatrzymania

przedmiotów, opinie, notatki urzędowe, o których mowa w art. 37 § 2, oraz inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub przedkładane przez strony; można je uznać za ujawnione bez odczytywania, jeżeli żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia. Sprzeciw strony, której dowody lub dokumenty nie dotyczą, nie stoi na przeszkodzie ich uznaniu za ujawnione bez odczytywania.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się także do notatek urzędowych, o których mowa w art. 54 § 3, z tym że na żądanie strony sąd przeprowadza na rozprawie czynności dowodowe, których dotyczy notatka, chyba że stwierdza ona okoliczności, którym obwiniony w wyjaśnieniach swych nie zaprzeczał.

Art. 77

Obwinionemu, świadkom i biegłym zarówno sąd, jak i strony zadają pytania bezpośrednio, chyba że sąd zarządzi inaczej. Sąd uchyla pytania nieistotne dla sprawy lub sugerujące treść odpowiedzi albo które z innych powodów uznaje za niestosowne.

Art. 78Jeżeli po rozpoczęciu rozprawy obwiniony lub obrońca wypowiedział stosunek obrończy

w sprawie, w której obwiniony nie musi mieć obrońcy, sąd na uzasadniony wniosek obwinionego zakreśla mu termin do ustanowienia nowego obrońcy i w razie potrzeby rozprawę przerywa lub odracza, podejmując jednocześnie decyzję, czy dotychczasowy obrońca może bez naruszenia prawa obwinionego do obrony pełnić swe obowiązki do czasu podjęcia obrony przez nowego obrońcę. Po bezskutecznym upływie tego terminu rozprawę można prowadzić bez udziału obrońcy. W sprawach, w których obwiniony musi mieć obrońcę lub korzysta z obrońcy z urzędu, art. 378 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 79

§ 1Sąd może zarządzić przerwę w rozprawie w celu doprowadzenia obwinionego, sprowadzenia

dowodu, dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny. Każdorazowa przerwa nie może trwać dłużej niż 21 dni; w razie przekroczenia tego terminu rozprawę uważa się za odroczoną.

§ 2Zarządzając przerwę, oznacza się czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, a osoby obecne

na rozprawie poucza się o obowiązku stawiennictwa bez wezwania oraz o konsekwencjach nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.

§ 3Sąd odracza rozprawę, gdy ustawa tak stanowi, a także gdy zarządzenie przerwy nie

byłoby wystarczające. W razie odroczenia rozprawy na określony termin przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 80Rozprawę przerwaną lub odroczoną prowadzi się w dalszym ciągu, chociażby skład sądu

uległ zmianie, chyba że sąd po wysłuchaniu stron obecnych postanowi inaczej.

Art. 8143)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 21 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Przy przeprowadzaniu rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 369, art. 371, art. 372, art. 374 § 2, art. 375-377, art. 379, art. 384, art.

386, art. 395, art. 396, art. 399, art. 405 i art. 406 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 82

§ 1

Po wysłuchaniu głosów stron sąd sporządza wyrok na piśmie. Przepisy art. 409-411, 413 § 1, art. 418 § 1 i 3, art. 418a, art. 419, 422-424 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 2Wyrok skazujący powinien zawierać także:

§ 3Okres zatrzymania zalicza się na poczet wymierzonej kary aresztu i kary ograniczenia

wolności, przyjmując jeden dzień zatrzymania, z zaokrągleniem do pełnego dnia, za równoważny jednemu dniowi kary aresztu i dwóm dniom kary ograniczenia wolności, a na poczet grzywny - przyjmując za równoważny grzywnie w wysokości 200 zł.

§ 4Jeżeli obwiniony jest osobą czasowo przebywającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

albo nie ma na nim stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, można orzec natychmiastową wykonalność wyroku skazującego, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że jego wykonanie będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Orzeczenie takie podlega wykonaniu z chwilą wydania.

§ 5W wypadku wskazanym w § 4 sąd:

§ 644)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 18

Jeżeli przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, uzasadnienie wyroku może być z urzędu przedstawione wyłącznie w formie ustnej, bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku. Przepisu art. 92 § 1 pkt 5, a także przepisów art. 418 § 3, art. 422 i art. 423 Kodeksu postępowania karnego nie stosuje się. Przed przedstawieniem uzasadnienia wyroku w formie ustnej należy uprzedzić o tym strony.

§ 744)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 18

W wypadku, o którym mowa w § 6, w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku strona może złożyć pisemny wniosek o sporządzenie i doręczenie przekładu uzasadnienia wyroku przedstawionego w formie ustnej. Dla obwinionego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłaszania wyroku lub przedstawiania ustnego uzasadnienia, termin ten biegnie od daty doręczenia mu wyroku. Prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną lub po terminie; na zarządzenie prezesa przysługuje zażalenie. Przepis art. 423 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art. 83W razie niedoręczenia obwinionemu wyroku zaocznego, w terminie 3 miesięcy od dnia

wydania, sąd może umorzyć postępowanie, jeżeli upłynął już termin przedawnienia karalności wykroczenia.

Art. 84

§ 145)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 22 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Jeżeli w wyroku nie rozstrzygnięto lub rozstrzygnięto wadliwie o zaliczeniu na poczet kar lub środków karnych okresów, o których mowa w art. 82 § 2 pkt 2, albo odnośnie do dowodów rzeczowych, sąd rozstrzyga o tym postanowieniem na posiedzeniu.

§ 2

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie. W razie złożenia apelacji, zażalenie to rozpoznaje łącznie z apelacją właściwy sąd odwoławczy.

Rozdział 14

Postępowanie w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych

Art. 85

§ 146)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 17

W postępowaniu przed sądem wojskowym podstawę do wszczęcia postępowania stanowi wniosek o ukaranie sporządzony lub zatwierdzony przez prokuratora do spraw wojskowych.

§ 247)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie

ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r..

Żandarmerii Wojskowej, w stosunku do osoby wskazanej w art. 10 § 1, która popełniła wykroczenie podlegające orzecznictwu sądów wojskowych, przysługują uprawnienia i obowiązki procesowe Policji wynikające z niniejszego kodeksu.

§ 3Prawo zatrzymania osoby wskazanej w art. 10 § 1 przysługuje także wojskowym organom

porządkowym oraz przełożonemu wojskowemu.

§ 448)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 pkt 23 ustawy, o której mowa w odnośniku 2

Przymusowego doprowadzenia osoby, o której mowa w art. 10 § 1, jeżeli zachodzi przypadek wymieniony w art. 50 § 1, art. 53, art. 71 § 4, dokonują właściwe organy wojskowe, chyba że ważne powody stoją temu na przeszkodzie.

Art. 86

§ 149)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 17

O popełnieniu przez osobę wskazaną w art. 10 § 1 wykroczenia podlegającego orzecznictwu sądów wojskowych, w tym także o odmowie przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczeniu w terminie grzywny nałożonej w drodze mandatu zaocznego, zawiadamia się prokuratora do spraw wojskowych.

§ 2O wszczęciu postępowania przeciwko żołnierzowi powiadamia się właściwego dowódcę jednostki

wojskowej.

§ 3

W stosunku do osób, o których mowa w art. 10 § 1 pkt 2, stosuje się odpowiednio art. 649 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 86a

§ 1Ściganie wykroczenia popełnionego przez żołnierza, o którym mowa w art. 10 § 1 pkt

1, następuje na żądanie dowódcy jednostki wojskowej lub kierownika instytucji cywilnej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§ 2W razie odstąpienia od żądania ścigania wykroczenia dowódca jednostki wojskowej lub

kierownik instytucji cywilnej, wszczyna wobec sprawcy tego czynu postępowanie dyscyplinarne albo wydaje polecenie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, bądź występuje z wnioskiem w tej sprawie do innego przełożonego dyscyplinarnego.

§ 3W przypadku popełnienia przez żołnierza wykroczenia, za które można orzec albo orzeka

się środki karne zakazu prowadzenia pojazdów, przepadku przedmiotów lub nawiązki, nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego, a stosuje się przepis art. 86 § 1.

§ 4

W czasie pełnienia służby wojskowej po ogłoszeniu mobilizacji, w stanach nadzwyczajnych, w czasie wojny, a także podczas wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych oraz w przypadku użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych, jak również w warunkach, o których mowa w art. 10 § 1 pkt 1 lit. c, w stosunku do żołnierza, który popełnił wykroczenie, stosuje się wyłącznie § 2.

Art. 87

§ 1Sąd wojskowy może odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć i sprawę przekazać

właściwemu dowódcy z wnioskiem o wymierzenie kary przewidzianej w wojskowych przepisach dyscyplinarnych, jeżeli uzna to za wystarczającą reakcję na wykroczenie.

§ 2

Na postanowienie wskazane w § 1 przysługuje zażalenie.

§ 350)W brzmieniu ustalonym przez art. 13 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 17

Przed złożeniem wniosku o ukaranie uprawnienie do przekazania sprawy, o którym mowa w § 1, przysługuje prokuratorowi do spraw wojskowych. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje wojskowy sąd garnizonowy.

Art. 88Pokrzywdzony może korzystać przed sądem wojskowym z praw oskarżyciela posiłkowego

jedynie w sytuacjach określonych w art. 26 § 3 i art. 27 § 2.

Dział IX

Postępowania szczególne

Rozdział 15

Postępowanie przyspieszone

Art. 89W postępowaniu przyspieszonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli

przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

Art. 90

§ 1Postępowanie przyspieszone stosuje się do osób niemających stałego miejsca zamieszkania

lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 2Postępowanie przyspieszone stosuje się również do osób przebywających jedynie czasowo

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.

§ 3Postępowanie przyspieszone stosuje się także wobec sprawców wykroczeń popełnionych

w związku z imprezą masową, określoną w przepisach o bezpieczeństwie imprez masowych:

§ 4

Postępowanie przyspieszone stosuje się ponadto, gdy ustawa tak stanowi.

§ 5Postępowania przyspieszonego nie stosuje się wobec osób podlegających orzecznictwu

sądów wojskowych.

Art. 91

§ 1W wypadkach, o których mowa w art. 90, w postępowaniu przyspieszonym orzeka się tylko

wówczas, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i niezwłocznie doprowadzono go do sądu.

§ 2Policja lub inny organ, któremu szczególne ustawy powierzają zadania w zakresie ochrony

porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w wypadku schwytania na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem sprawcy wykroczenia, o którym mowa w art. 90, może go zatrzymać i doprowadzić do sądu.

§ 2a

Organ określony w § 2 może odstąpić od przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu, jeżeli zostanie zapewnione uczestniczenie przez sprawcę we wszystkich czynnościach sądowych, w których ma on prawo uczestniczyć, w szczególności możliwość złożenia przez niego wyjaśnień, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tych czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

§ 3Organ określony w § 2 może odstąpić od zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy

do sądu, zobowiązując go do stawienia się w sądzie w wyznaczonym czasie i miejscu ze skutkami wezwania, o których mowa w art. 71 § 4. Wydanego wówczas pod nieobecność obwinionego wyroku nie uważa się za zaoczny.

§ 4W wypadku wskazanym w § 3 Policja i Straż Graniczna mogą zatrzymać sprawcy paszport

lub inny dokument uprawniający do przekroczenia granicy, który wraz z wnioskiem o ukaranie przekazują sądowi. Zwrotu dokumentu dokonuje sąd, nie później niż przy wydaniu orzeczenia albo z chwilą zmiany trybu postępowania.

§ 5Osoba wezwana przez organ, o którym mowa w § 2, do stawienia się w sądzie w charakterze

świadka obowiązana jest stawić się we wskazanym czasie i miejscu; art. 49 i art. 50 § 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 92

§ 1W postępowaniu przyspieszonym, z zastrzeżeniem art. 92a:

§ 2

Sąd sporządza uzasadnienie w terminie 3 dni od daty ogłoszenia wyroku.

§ 3W razie ustalenia, że brak jest warunków uzasadniających prowadzenie sprawy w trybie

przyspieszonym:

57 § 2-4, rozpoznaje się go w postępowaniu zwyczajnym;

Art. 92aW postępowaniu przyspieszonym, toczącym się z zastosowaniem art. 91 § 2a, stosuje

się przepisy niniejszego rozdziału z następującymi zmianami:

Rozdział 16

Postępowanie nakazowe

Art. 93

§ 1Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające

jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Sąd orzeka bez udziału stron.

§ 2Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina

obwinionego nie budzą wątpliwości. Wydając wyrok nakazowy, sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie.

§ 3

Wyrokiem nakazowym można orzec również środek karny.

§ 4Postępowanie nakazowe jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzą okoliczności określone

w art. 21 § 1.

Art. 94

§ 1

Do wyroku nakazowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 504 i 505 z wyłączeniem zdania drugiego, a także art. 506 § 1-3, § 5 i 6 Kodeksu postępowania karnego.

§ 2

Na zarządzenie odmawiające przyjęcia sprzeciwu przysługuje zażalenie.

§ 3Wyrok nakazowy, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub sprzeciw cofnięto, staje się

prawomocny.

Rozdział 17

Postępowanie mandatowe

Art. 95

§ 1Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak

stanowi.

§ 2(uchylony)

§ 3

W sprawach określonych w art. 17 § 2 postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy.

Inspektor pracy może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego także po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, jeżeli uzna, że kara ta będzie wystarczająca.

§ 4Jeżeli uprawnienie dla funkcjonariuszy określonego organu do nakładania grzywien wynika

z innej ustawy, a ustawa ta nie określa wykroczeń, do których stosuje się postępowanie mandatowe, zakres wykroczeń, za które można nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego, określi, w drodze rozporządzenia, właściwy minister, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, mając na względzie konieczność zapewnienia szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia, a także potrzebę należytej ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń. Rozporządzenie to określa jednocześnie warunki i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

§ 5Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony

w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, może nadać, w drodze rozporządzenia, uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego funkcjonariuszom innych organów, określając jednocześnie wykaz wykroczeń, za które funkcjonariusze ci uprawnieni są do nakładania grzywien, oraz zasady i sposób wydawania upoważnień do nakładania grzywien, mając na względzie zakres ustawowych uprawnień takich organów, potrzebę szybkiej reakcji na fakt popełnienia wykroczenia oraz potrzebę ochrony dóbr szczególnie narażonych na naruszenia ze strony sprawców wykroczeń.

§ 6W celu ujednolicenia sposobu reakcji organów uprawnionych do nakładania grzywien w

drodze mandatu karnego za określone wykroczenia Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określi, w drodze rozporządzenia, zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, uwzględniając rodzaj naruszonego lub zagrożonego dobra oraz stopień szkodliwości poszczególnych czynów.

Art. 96

§ 1

W postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 1000 zł.

§ 1aW postępowaniu mandatowym, w sprawach:

W postępowaniu mandatowym, w sprawach o czyny określone w art. 54-56 i art. 57a ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2139 oraz z 2016 r. poz. 1250) można nałożyć grzywnę w wysokości 2000 zł.

§ 1bJeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie przeciwko prawom pracownika określone

w Kodeksie pracy popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w