📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 10 września 1999 r.Kodeks karny skarbowy
Spis treści
Treść ustawy
Tytuł I - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe
Dział I - Część ogólna
Rozdział 1 - Przepisy wstępne
Rozdział 2 - Zaniechanie ukarania sprawcy
Rozdział 3 - Przestępstwa skarbowe
Rozdział 4 - Wykroczenia skarbowe
Rozdział 5 - Objaśnienie wyrażeń ustawowych
Dział II - Część szczególna
Rozdział 6 - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom
z tytułu dotacji lub subwencji
Rozdział 7 - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom
obrotu z zagranicą towarami i usługami
Rozdział 8 - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obrotowi dewizowemu
Rozdział 9 - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier losowych i
zakładów wzajemnych
Rozdział 10 - Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko prywatyzacji mienia skarbu
państwa
Tytuł II - Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe
Dział I - Przepisy wstępne
Rozdział 11 - Przepisy ogólne
Rozdział 12 - Strony
Rozdział 13 - Zabezpieczenie majątkowe
Rozdział 14 - Właściwość organów dochodzenia
Dział II - Pociągnięcie do odpowiedzialności za zgodą sprawcy
Rozdział 15 - Postępowanie mandatowe
Rozdział 16 - Zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
Dział III - Postępowanie przygotowawcze
Dział IV - Postępowanie przed sądem
Rozdział 17 - Postępowanie przed sądem pierwszej instancji
Rozdział 18 - Postępowanie odwoławcze i nadzwyczajne środki zaskarżenia
Dział V - Postępowanie nakazowe
Dział VI - Postępowanie w stosunku do nieobecnych
Rozdział 19 - Przesłanki
Rozdział 20 - Przebieg postępowania
Tytuł III - Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe
Dział I - Część ogólna
Rozdział 21 - Zakres obowiązywania
Rozdział 22 - Postępowanie
Dział II - Część szczególna
Rozdział 23 - Wykonywanie kar
Rozdział 24 - Wykonywanie środków karnych
Treść ustawy
Tytuł I
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe
Dział I
Część ogólna
Rozdział 1
Przepisy wstępne
Art. 1.
§ 1.
Odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie
skarbowe podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod
groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
§ 2.
Nie jest przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym czyn zabroniony, którego
społeczna szkodliwość jest znikoma.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego sprawca czynu zabronionego,
jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu.
§ 4.
Jeżeli do dokonania przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wymagane jest
nastąpienie określonego w kodeksie skutku, sprawca zaniechania podlega odpowiedzialności
karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe tylko
wtedy, jeżeli ciążył na nim prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi.
Art. 2.
§ 1.
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym nastąpiło zachowanie sprawcy,
chyba że kodeks stanowi inaczej.
§ 2.
Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa
skarbowego lub wykroczenia skarbowego, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować
ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
§ 3.
Niedopuszczalne jest stosowanie w części ustawy nowej i w części ustawy obowiązującej
poprzednio.
§ 4.
Jeżeli według nowej ustawy czyn zabroniony objęty orzeczeniem zagrożony jest karą,
której górna granica jest niższa od kary orzeczonej, wymierzoną karę obniża się do
górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za taki czyn zabroniony w nowej
ustawie; jeżeli nowa ustawa nie przewiduje możliwości zastosowania środka objętego
orzeczeniem, to środka tego nie wykonuje się.
§ 5.
Jeżeli według nowej ustawy czyn zabroniony objęty orzeczeniem nie jest już zagrożony
karą pozbawienia wolności, wymierzoną karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu
zamienia się na karę grzywny, przyjmując jeden dzień kary pozbawienia wolności za
równoważny dwóm stawkom dziennym kary grzywny.
§ 6.
Jeżeli według nowej ustawy czyn zabroniony objęty orzeczeniem nie jest już zabroniony
pod groźbą kary, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa.
Art. 3.
§ 1.
Czyn zabroniony uważa się za popełniony w miejscu, w którym nastąpiło zachowanie sprawcy,
albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru
sprawcy miał nastąpić.
§ 2.
Przepisy kodeksu stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na polskim statku wodnym lub powietrznym, chyba
że kodeks stanowi inaczej.
§ 3.
Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia przestępstwa skarbowego,
przepisy kodeksu stosuje się także do obywatela polskiego oraz cudzoziemca w razie
popełnienia za granicą przestępstwa skarbowego skierowanego przeciwko istotnym interesom
finansowym państwa polskiego.
§ 4.
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe określone w rozdziale 7 działu II tytułu
I są karalne także w razie popełnienia ich za granicą, jeżeli zostały ujawnione w
wyniku czynności kontrolnych przeprowadzanych tam przez polski organ celny lub inny
organ uprawniony na podstawie umów międzynarodowych; przepis stosuje się odpowiednio,
jeżeli wykroczenie skarbowe określone w art. 104 § 1 lub 2 popełnione zostało za granicą.
Art. 4.
§ 1.
Przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie, a także nieumyślnie,
jeżeli kodeks tak stanowi.
§ 2.
Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia,
to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.
§ 3.
Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego
popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych
okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.
Art. 5.
§ 1.
Na zasadach określonych w kodeksie odpowiada ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony
po ukończeniu lat 17, chyba że przepis ustawy stanowi inaczej.
§ 2.
W stosunku do sprawcy, który popełnił przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe
po ukończeniu lat 17, lecz przed ukończeniem lat 18, sąd zamiast kary lub środka karnego
stosuje środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich,
jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki
osobiste za tym przemawiają.
Art. 6.
§ 1.
Ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo skarbowe albo tylko jedno wykroczenie
skarbowe.
§ 2.
Dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; w zakresie czynów zabronionych polegających
na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, za krótki
odstęp czasu uważa się okres kilku miesięcy.
Art. 7.
§ 1.
Jeżeli ten sam czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach kodeksu,
sąd skazuje tylko za jedno przestępstwo skarbowe albo tylko za jedno wykroczenie skarbowe
na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.
§ 2.
W wypadku określonym w § 1 sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego
karę najsurowszą, a jeżeli zbiegające się przepisy przewidują zagrożenia takie same
- na podstawie przepisu, którego znamiona najpełniej charakteryzują czyn sprawcy.
Nie stoi to na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych wymienionych w art. 22 § 2
pkt 2-7 lub w art. 47 § 2 pkt 2 i 3 na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.
Art. 8.
§ 1.
Jeżeli ten sam czyn będący przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym wyczerpuje
zarazem znamiona przestępstwa lub wykroczenia określonego w przepisach karnych innej
ustawy, stosuje się każdy z tych przepisów.
§ 2.
Wykonaniu podlega tylko najsurowsza z kar, co nie stoi na przeszkodzie wykonaniu środków
karnych lub innych środków orzeczonych na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów.
Środki karne i środki zabezpieczające oraz dozór stosuje się, chociażby je orzeczono
tylko na podstawie jednego ze zbiegających się przepisów; w razie orzeczenia za zbiegające
się czyny zabronione zakazów tego samego rodzaju lub pozbawienia praw publicznych,
sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej.
§ 3.
Jeżeli obok kary najsurowszej, która podlega wykonaniu, orzeczono także karę grzywny,
również ta kara podlega łącznemu wykonaniu; w razie orzeczenia obok kary najsurowszej
kilku kar grzywny, łącznemu wykonaniu podlega tylko najsurowsza kara grzywny.
Art. 9.
§ 1.
Odpowiada za sprawstwo nie tylko ten, kto wykonuje czyn zabroniony sam albo wspólnie
i w porozumieniu z inną osobą, ale także ten, kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego
przez inną osobę lub wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, poleca jej
wykonanie takiego czynu.
§ 2.
Każdy ze współsprawców wykonujących czyn zabroniony odpowiada w granicach swej umyślności
lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych sprawców; okoliczność
osobistą, wyłączającą lub łagodzącą albo zaostrzającą odpowiedzialność, która nie
stanowi znamienia czynu zabronionego, uwzględnia się tylko co do sprawcy, którego
ona dotyczy.
§ 3.
Za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada, jak sprawca, także ten,
kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego
wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi osoby fizycznej, osoby prawnej albo
jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.
Art. 10.
§ 1.
Nie popełnia umyślnie czynu zabronionego, kto pozostaje w błędzie co do okoliczności
stanowiącej jego znamię.
§ 2.
Odpowiada na podstawie przepisu przewidującego łagodniejszą odpowiedzialność sprawca,
który dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że
zachodzi okoliczność stanowiąca znamię czynu zabronionego, od której taka łagodniejsza
odpowiedzialność zależy.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się
czynu zabronionego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność
wyłączająca bezprawność.
§ 4.
Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się
czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności.
§ 5.
W wypadku określonym w § 3 lub 4, jeżeli błąd sprawcy jest nieusprawiedliwiony, sąd
może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a jeżeli czyn zabroniony jest wykroczeniem
skarbowym - sąd może odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego wymienionego
w art. 47 § 2 pkt 2 i 3, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art.
29 pkt 4.
Art. 11.
§ 1.
Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto z powodu choroby
psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych
nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem.
§ 2.
Jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego zdolność rozpoznania znaczenia
czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może orzec
karę w wysokości nieprzekraczającej dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia
przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo skarbowe; sąd może zastosować także
nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego
wymienionego w art. 22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów
określonych w art. 29 pkt 4.
§ 3.
Jeżeli w wypadku określonym w § 2 sprawca popełnił wykroczenie skarbowe, sąd może
odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego wymienionego w art. 47 § 2 pkt 2 i
3, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt 4.
§ 4.
Przepisów § 1-3 nie stosuje się, gdy sprawca wprawił się w stan nietrzeźwości lub
inny stan odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał
albo mógł przewidzieć.
Art. 12.
§ 1.
Kary, środki karne oraz inne środki przewidziane w kodeksie stosuje się z uwzględnieniem
zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.
§ 2.
Sąd wymierza karę, środek karny lub inny środek według swego uznania, w granicach
przewidzianych przez kodeks bacząc, aby ich dolegliwość nie przekraczała stopnia winy,
uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze
i wychowawcze, które mają one osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeby w zakresie
kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
§ 3.
Wymierzając karę, środek karny lub inny środek młodocianemu albo nieletniemu, sąd
kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować.
Art. 13.
§ 1.
Wymierzając karę, środek karny lub inny środek, sąd uwzględnia w szczególności rodzaj
i rozmiar ujemnych następstw czynu zabronionego, rodzaj i stopień naruszenia ciążącego
na sprawcy obowiązku finansowego, jego motywację i sposób zachowania się, właściwości
i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem czynu zabronionego i zachowanie
się po jego popełnieniu, a zwłaszcza gdy czynił starania o zapobieżenie uszczupleniu
należności publicznoprawnej lub o jej późniejsze wyrównanie.
§ 2.
Okoliczności wpływające na wymiar kary, środka karnego lub innego środka uwzględnia
się tylko co do osoby, której one dotyczą.
Art. 14.
Jeżeli sąd lub organ dochodzenia określa obowiązek uiszczenia przez sprawcę przestępstwa
skarbowego lub wykroczenia skarbowego uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności
publicznoprawnej lub nakłada na niego obowiązek zapłaty równowartości pieniężnej przedmiotów
podlegających przepadkowi, to przy określeniu terminu jego wykonania powinien wziąć
pod uwagę w szczególności sytuację majątkową sprawcy oraz wysokość uszczuplonej lub
narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej lub równowartości pieniężnej
przedmiotów podlegających przepadkowi.
Art. 15.
§ 1.
Orzeczenie zapadłe w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie
skarbowe nie zwalnia od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej.
§ 2.
W razie orzeczenia przepadku przedmiotów lub ściągnięcia ich równowartości pieniężnej
wygasa obowiązek uiszczenia należności publicznoprawnej dotyczącej tych przedmiotów.
§ 3.
W razie uiszczenia należności publicznoprawnej sąd może orzec przepadek przedmiotów
tylko w warunkach określonych w art. 31 § 3 pkt 2.
§ 4.
W razie potrzeby orzeczenie kończące postępowanie, na mocy którego nie orzeczono przepadku
przedmiotów lub ściągnięcia ich równowartości pieniężnej, powinno zawierać również
rozstrzygnięcie co do przekazania tych przedmiotów właściwemu organowi do odrębnego
postępowania.
Rozdział 2
Zaniechanie ukarania sprawcy
Art. 16.
§ 1.
Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto po popełnieniu
czynu zabronionego zawiadomił o tym organ ścigania, ujawniając istotne okoliczności
tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się tylko wtedy, gdy w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ
sprawca uiści w całości należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie
popełnionym czynem zabronionym. Jeżeli czyn zabroniony nie polega na uszczupleniu
lub na narażeniu na uszczuplenie tej należności, natomiast orzeczenie przepadku przedmiotów
jest obowiązkowe, sprawca powinien złożyć te przedmioty, a w razie niemożności ich
złożenia - uiścić ich równowartość pieniężną; nie nakłada się obowiązku uiszczenia
równowartości pieniężnej, jeżeli przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art.
29 pkt 4.
§ 3.
Jeżeli złożone przez sprawcę przedmioty podlegające przepadkowi mogą ulec szybkiemu
zniszczeniu lub zepsuciu, ich przechowywanie byłoby połączone z niewspółmiernymi kosztami
lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie ich wartości, organ
dochodzenia nakłada na sprawcę obowiązek uiszczenia ich równowartości pieniężnej,
chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt 4.
§ 4.
Zawiadomienie powinno być złożone na piśmie albo przekazane ustnie do protokołu.
§ 5.
Zawiadomienie jest bezskuteczne, jeżeli zostało złożone:
1)
w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu
przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,
2)
po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania,
czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego
lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia
postępowania o ten czyn zabroniony.
§ 6.
Przepisu § 1 nie stosuje się wobec sprawcy, który:
1)
nakłonił inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego
w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony,
2)
zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego
lub popełnianie wykroczeń skarbowych albo taką grupą lub związkiem kierował, chyba
że zawiadomienia, o którym mowa w § 1, dokonał ze wszystkimi członkami grupy lub związku.
Art. 17.
§ 1.
Sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli
wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego
nie budzą wątpliwości, a sprawca:
1)
uiścił należność publicznoprawną, jeżeli czyn zabroniony polega na uszczupleniu lub
narażeniu na uszczuplenie tej należności,
2)
uiścił kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn
zabroniony,
3)
wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek
jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów - uiścił ich równowartość
pieniężną; przepisy art. 16 § 2 zdanie trzecie oraz art. 31 § 3 pkt 2 stosuje się
odpowiednio,
4)
uiścił zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.
§ 2.
Niedopuszczalne jest udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności,
jeżeli:
1)
przestępstwo skarbowe zagrożone jest karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia
wolności,
2)
przestępstwo skarbowe zagrożone tylko karą grzywny popełniono w warunkach określonych
w art. 37 § 1 lub art. 38 § 2,
3)
zgłoszono interwencję co do przedmiotów podlegających przepadkowi, chyba że zostanie
ona wycofana przez interwenienta do czasu wniesienia aktu oskarżenia do sądu.
Art. 18.
§ 1.
Sąd, udzielając zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, orzeka:
1)
tytułem kary grzywny kwotę nie wyższą niż uiszczona przez sprawcę,
2)
przepadek przedmiotów tylko w takich granicach, w jakich sprawca wyraził na to zgodę,
a w razie niemożności ich złożenia - uiścił ich równowartość pieniężną.
§ 2.
Prawomocne postanowienie o zezwoleniu na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
powoduje takie same skutki prawne jak prawomocne orzeczenie kończące postępowanie
w sprawie; postanowienie to nie podlega wpisowi do rejestru karnego.
§ 3.
Uiszczenie określonej kwoty tytułem kary grzywny za przestępstwo skarbowe w drodze
dobrowolnego poddania się odpowiedzialności nie stanowi przesłanki recydywy skarbowej
określonej w art. 37 § 1 pkt 4.
Art. 19.
§ 1.
Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środka
karnego wymienionego w art. 22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6 albo w art. 47 § 2 pkt 2 i 3, jeżeli
zachodzą warunki jego orzeczenia i cele kary zostaną przez ten środek spełnione, w
szczególności w wypadkach przewidzianych w kodeksie, a ponadto:
1)
za przestępstwa skarbowe - zagrożone karą pozbawienia wolności lub karą łagodniejszą,
gdy stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu nie jest znaczny,
2)
za wykroczenia skarbowe - w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, biorąc
pod uwagę charakter i okoliczności popełnienia wykroczenia skarbowego, właściwości
i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie się po popełnieniu tego wykroczenia.
§ 2.
Jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie
lub narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej, sąd może odstąpić od wymierzenia
kary lub środka karnego wymienionego w art. 22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6 albo w art. 47
§ 2 pkt 2 i 3 tylko wtedy, gdy należność ta została w całości uiszczona przed wydaniem
orzeczenia.
§ 3.
Odstępując od wymierzenia kary, sąd może również odstąpić od orzeczenia środka karnego,
chociażby jego orzeczenie było obowiązkowe; przepisu nie stosuje się, jeżeli przepadek
dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt 4.
§ 4.
W postępowaniu w stosunku do nieobecnych orzeczenie co do kary, środka karnego lub
innego środka można ograniczyć do przepadku przedmiotów.
Rozdział 3
Przestępstwa skarbowe
Art. 20.
§ 1.
Do przestępstw skarbowych nie mają zastosowania przepisy części ogólnej Kodeksu karnego, z zastrzeżeniem § 2.
§ 2.
Przepisy art. 18 § 2 i 3, art. 19-20, 21 § 2 i 3, art. 22-24, 27 § 1, art. 40 § 1,
art. 41, 43 § 2, art. 51, 57-58 § 1, art. 60 § 1 i 2, art. 62-63, 65, 66 § 1 i 2,
art. 67-70, 72-78 § 1 i 2, art. 79 § 1, art. 80 § 1 i 2, art. 81-83, 85, 86 § 2 i
3, art. 87, 89 § 1 i 3, art. 90, 92-98, 103 § 1, art. 104 § 1 zdanie pierwsze, art.
106-107 § 1, 2, 4 i 5, art. 108 oraz 114, a także wskazane w innych przepisach niniejszego
rozdziału, przepisy części ogólnej Kodeksu karnego stosuje się odpowiednio do przestępstw skarbowych.
§ 3.
W wypadku określonym w art. 21 § 3 Kodeksu karnego sąd może także odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego wymienionego w art.
22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6 niniejszego kodeksu, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów
określonych w art. 29 pkt 4.
§ 4.
Wymieniona w art. 23 Kodeksu karnego przesłanka „dobrowolności” nie ma zastosowania do przestępstw skarbowych.
§ 5.
W wypadku określonym w art. 27 § 1 Kodeksu karnego dopuszczalny eksperyment dotyczy tylko eksperymentu ekonomicznego lub technicznego.
§ 6.
Wymienione w § 2 oraz w art. 21 § 3, art. 26 § 4, art. 40 § 1 i art. 45 przepisy części
ogólnej Kodeksu karnego stosuje się odpowiednio także do osób wymienionych w art. 53 § 36, które dopuściły się przestępstwa skarbowego, chyba że część wojskowa
Kodeksu karnego zawiera odmienne przepisy ogólne.
Art. 21.
§ 1.
Usiłowanie przestępstwa skarbowego zagrożonego karą nieprzekraczającą roku pozbawienia
wolności lub karą łagodniejszą jest karalne tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi.
§ 2.
Za usiłowanie można wymierzyć karę w wysokości nieprzekraczającej dwóch trzecich górnej
granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa skarbowego.
§ 3.
Do usiłowania stosuje się odpowiednio także przepisy art. 13, 14 § 2 oraz art. 15 Kodeksu karnego; przepis art. 20 § 4 niniejszego kodeksu stosuje się odpowiednio.
Art. 22.
§ 1.
Karami za przestępstwa skarbowe są:
1)
kara grzywny w stawkach dziennych,
2)
kara ograniczenia wolności,
3)
kara pozbawienia wolności.
§ 2.
Środkami karnymi są:
1)
dobrowolne poddanie się odpowiedzialności,
2)
przepadek przedmiotów,
3)
ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów,
4)
przepadek osiągniętych korzyści majątkowych,
5)
zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu
lub zajmowania określonego stanowiska,
6)
podanie wyroku do publicznej wiadomości,
7)
pozbawienie praw publicznych,
8)
środki związane z poddaniem sprawcy próbie:
a)
warunkowe umorzenie postępowania karnego,
b)
warunkowe zawieszenie wykonania kary,
c)
warunkowe zwolnienie.
§ 3.
Środkami zabezpieczającymi są:
1)
umieszczenie w zakładzie zamkniętym,
2)
umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym,
3)
umieszczenie w zakładzie karnym, w którym stosuje się środki lecznicze lub rehabilitacyjne,
4)
umieszczenie w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego,
5)
skierowanie do placówki leczniczo-rehabilitacyjnej,
6)
przepadek przedmiotów,
7)
zakazy wymienione w § 2 pkt 5.
Art. 23.
§ 1.
Wymierzając karę grzywny, sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej;
jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa -
720.
§ 2.
Nakazem karnym można wymierzyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających wysokości
200 stawek dziennych, chyba że kodeks przewiduje karę łagodniejszą.
§ 3.
Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste,
rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa
od jednej trzydziestej części najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie orzekania
w pierwszej instancji ani też przekraczać jej czterystukrotności.
Art. 24.
§ 1.
Za karę grzywny wymierzoną sprawcy przestępstwa skarbowego można uczynić w całości
lub w części odpowiedzialną posiłkowo osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną
niemającą osobowości prawnej, jeżeli sprawcą czynu zabronionego jest zastępca tego
podmiotu prowadzący jego sprawy jako pełnomocnik, zarządca, pracownik lub działający
w jakimkolwiek innym charakterze, a zastępowany podmiot odniósł lub mógł odnieść z
popełnionego przestępstwa jakąkolwiek korzyść majątkową.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku
przedmiotów.
§ 3.
W razie nałożenia odpowiedzialności posiłkowej przy wymiarze kary grzywny stosuje
się odpowiednio art. 23 § 3.
§ 4.
Jeżeli odpowiedzialność, o której mowa w § 1 i 2, nałożono na kilka podmiotów odpowiedzialnych
posiłkowo, odpowiadają oni solidarnie, chyba że ze względu na okoliczności sprawy
sąd określi zakres odpowiedzialności każdego z nich stosownie do osiągniętej korzyści
majątkowej.
§ 5.
Niezależnie od nałożenia odpowiedzialności posiłkowej sąd zobowiązuje podmiot, który
uzyskał korzyść majątkową, do jej zwrotu w całości lub w części na rzecz Skarbu Państwa
lub jednostki samorządu terytorialnego; nie dotyczy to korzyści majątkowej podlegającej
zwrotowi na rzecz innego podmiotu. Przepisy art. 333 § 4 i art. 416 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio, z tym że przez wyrażenie „prokurator” należy rozumieć także
„finansowy organ dochodzenia”.
Art. 25.
§ 1.
Odpowiedzialności posiłkowej nie stosuje się wobec państwowych jednostek budżetowych,
o których mowa w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych
(Dz. U. Nr 155, poz. 1014 oraz z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485 i Nr 70, poz. 778).
§ 2.
Odpowiedzialność posiłkowa nie obciąża spadku.
§ 3.
Odpowiedzialność posiłkowa nie wygasa:
1)
w razie śmierci sprawcy skazanego po uprawomocnieniu się orzeczenia,
2)
jeżeli kary grzywny wobec skazanego nie wykonano z powodu jego nieobecności w kraju.
Art. 26.
§ 1.
Jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone karą pozbawienia wolności, sąd może orzec
zamiast niej karę ograniczenia wolności, w szczególności jeżeli orzeka równocześnie
środek karny wymieniony w art. 22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6, co nie stoi na przeszkodzie
wymierzenia także kary grzywny grożącej za to przestępstwo obok kary pozbawienia wolności.
§ 2.
Wymierzając karę ograniczenia wolności za przestępstwo skarbowe, w związku z którym
nastąpiło uszczuplenie lub narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej i
należności tej nie uiszczono, sąd określa także obowiązek jej uiszczenia przez skazanego
w wyznaczonym terminie.
§ 3.
Przepisu § 1 nie stosuje się do sprawcy umyślnego przestępstwa skarbowego, który był
uprzednio skazany na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 6 miesięcy
bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
§ 4.
Do wymiaru kary ograniczenia wolności stosuje się odpowiednio także art. 34-36 Kodeksu karnego.
Art. 27.
Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, kara pozbawienia wolności trwa najkrócej 5 dni,
najdłużej - 3 lata; wymierza się ją w dniach, miesiącach i latach.
Art. 28.
§ 1.
Jeżeli kodeks przewiduje obniżenie albo nadzwyczajne obostrzenie górnej granicy ustawowego
zagrożenia, w wypadku łącznego zagrożenia karami wymienionymi w art. 22 § 1, obniżenie
albo nadzwyczajne obostrzenie odnosi się do każdej z tych kar.
§ 2.
Kara nadzwyczajnie obostrzona nie może przekroczyć 1080 stawek dziennych kary grzywny,
18 miesięcy kary ograniczenia wolności albo 6 lat kary pozbawienia wolności.
Art. 29.
Przepadek przedmiotów może objąć:
1)
przedmiot pochodzący bezpośrednio z przestępstwa skarbowego,
2)
narzędzie lub inny przedmiot stanowiący mienie ruchome, które służyło lub było przeznaczone
do popełnienia przestępstwa skarbowego,
3)
opakowanie oraz przedmiot połączony z przedmiotem przestępstwa skarbowego w taki sposób,
że nie można dokonać ich rozłączenia bez uszkodzenia któregokolwiek z tych przedmiotów,
4)
przedmiot, którego wytwarzanie, posiadanie, obrót, przewóz, przenoszenie lub przesyłanie
jest zabronione.
Art. 30.
§ 1.
Przepadek przedmiotów można orzec tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie, a orzeka
się, jeżeli kodeks tak stanowi.
§ 2.
W wypadkach określonych w art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1 i 2, art. 58 § 2 i 3, art.
59 § 1 i 2, art. 63 § 1-3, art. 64 § 1, art. 65 § 1 i 3, art. 66 § 1, art. 67 § 1
i 2, art. 68 § 1, art. 69 § 1 i 2, art. 70 § 1, 2 i 4, art. 72 oraz art. 73 § 1 można
orzec przepadek przedmiotów wymienionych w art. 29 pkt 1-3, przy czym podrobiony lub
przerobiony znak urzędowy określony w art. 59 § 1 należy usunąć, chociażby to miało
być połączone ze zniszczeniem przedmiotu.
§ 3.
W wypadkach określonych w art. 86 § 1-3, art. 87 § 1-3, art. 88 § 1 i 2, art. 89 §
1 i 2, art. 90 § 1 oraz art. 91 § 1 i 3 orzeka się przepadek przedmiotów wymienionych
w art. 29 pkt 1 lub 2, a także można orzec przepadek przedmiotów wymienionych w art.
29 pkt 3.
§ 4.
W wypadku określonym w art. 98 § 2 i 3 orzeka się przepadek wartości dewizowych, a
także można orzec przepadek innych przedmiotów wymienionych w art. 29 pkt 1-3.
§ 5.
W wypadkach określonych w art. 107 § 1-3 przepadkowi podlega stanowiący przedmiot
czynu zabronionego dokument lub urządzenie gry losowej lub zakładu wzajemnego oraz
wygrane, które na podstawie tego dokumentu przypadają grającemu, a także środki uzyskane
ze sprzedaży udziału w grze lub wpłaconych stawek. Przepis stosuje się odpowiednio
także w wypadkach określonych w art. 109 i 110.
§ 6.
W wypadkach określonych w § 2-4 orzeka się przepadek przedmiotów, o których mowa w
art. 29 pkt 4.
Art. 31.
§ 1.
Przedmioty stanowiące przedmiot przestępstwa skarbowego podlegają przepadkowi, chociażby
nie były własnością sprawcy.
§ 2.
Przepadku przedmiotów nie orzeka się, jeżeli są własnością osoby trzeciej, a sprawca
uzyskał je w drodze przestępstwa lub wykroczenia.
§ 3.
Przepadku przedmiotów nie orzeka się także, jeżeli:
1)
orzeczenie jego byłoby niewspółmierne do wagi popełnionego przestępstwa skarbowego,
2)
uiszczono należność publicznoprawną dotyczącą przedmiotów zagrożonych przepadkiem,
chyba że należność ta jest niewspółmiernie niska do kwoty równowartości pieniężnej
przepadku przedmiotów albo przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt
4 lub które zostały specjalnie przysposobione do popełnienia czynu zabronionego.
§ 4.
Przedmioty objęte przepadkiem przechodzą na własność Skarbu Państwa z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia.
Art. 32.
§ 1.
W razie niemożności orzeczenia przepadku, o którym mowa w art. 29, gdy przedmiot został
zniszczony, zgubiony lub z innych przyczyn faktycznych lub prawnych nie może być objęty
w posiadanie, orzeka się obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej jego równowartość
pieniężną, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych w art. 29 pkt 4.
§ 2.
Jeżeli równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów nie można określić dokładnie,
oznacza się ją w przybliżeniu.
§ 3.
Jeżeli w popełnieniu przestępstwa skarbowego brało udział kilka osób, odpowiadają
one solidarnie za uiszczenie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów.
Art. 33.
§ 1.
W razie skazania sprawcy, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 lub 5, sąd może orzec
przepadek osiągniętych korzyści majątkowych pochodzących chociażby pośrednio z popełnienia
przestępstwa skarbowego.
§ 2.
Przepis art. 31 § 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 34.
§ 1.
Zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej oraz pozbawienie praw publicznych
można orzec tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi.
§ 2.
Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w wypadkach
określonych w art. 38 § 1 i 2 oraz w razie skazania sprawcy za przestępstwo skarbowe
określone w art. 54 § 1, art. 55 § 1, art. 56 § 1, art. 59 § 1 i 2, art. 63 § 1 i
2, art. 64 § 1, art. 65 § 1, art. 66 § 1, art. 67 § 1 i 2, art. 68 § 1, art. 69 §
1-3, art. 70 § 1, 2 i 4, art. 72-73 § 1, art. 74 § 1-3, art. 76 § 1, art. 77 § 1,
art. 78 § 1, art. 82 § 1, art. 85 § 1 i 2, art. 86 § 1 i 2, art. 87 § 1 i 2, art.
88 § 1 i 2, art. 89 § 1 i 2, art. 90 § 1 i 2, art. 91 § 1, art. 92 § 1, art. 93, 97
§ 1 i 2, art. 98 § 1 i 2, art. 107 § 1-3, art. 110 oraz art. 112 § 1.
§ 3.
Pozbawienie praw publicznych sąd może orzec w wypadkach określonych w art. 38 § 1
i 2 w razie skazania na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.
§ 4.
Zakazy wymienione w art. 22 § 2 pkt 5 oraz pozbawienie praw publicznych orzeka się
w latach, od roku do lat 5.
Art. 35.
W uzasadnionych wypadkach sąd może orzec podanie wyroku do publicznej wiadomości w
sposób przez siebie określony.
Art. 36.
§ 1.
Stosując nadzwyczajne złagodzenie kary, sąd może:
1)
wymierzyć karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone
karą pozbawienia wolności; przepis art. 26 § 2 stosuje się,
2)
odstąpić od wymierzenia kary i orzec środek karny wymieniony w art. 22 § 2 pkt 2,
3, 5 i 6,
3)
odstąpić od wymierzenia środka karnego, chociażby jego orzeczenie było obowiązkowe;
przepis art. 19 § 3 zdanie drugie stosuje się.
§ 2.
Jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym nastąpiło uszczuplenie lub narażenie na
uszczuplenie należności publicznoprawnej i przed wydaniem wyroku należność ta została
w całości uiszczona, nadzwyczajne złagodzenie kary może polegać na orzeczeniu tylko
kary grzywny w wysokości nieprzekraczającej połowy górnej granicy ustawowego zagrożenia
przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu
środków karnych wymienionych w art. 22 § 2 pkt 2, 3, 5 i 6 przewidzianych za to przestępstwo.
§ 3.
Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet może warunkowo zawiesić
jej wykonanie w stosunku do sprawcy współdziałającego z inną osobą w popełnieniu przestępstwa
skarbowego, jeżeli ujawni on wobec organu ścigania informacje dotyczące osób uczestniczących
w popełnieniu przestępstwa skarbowego oraz istotne okoliczności jego popełnienia.
Art. 37.
§ 1.
Sąd może zastosować nadzwyczajne obostrzenie kary, jeżeli sprawca:
1)
popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe powodując uszczuplenie należności publicznoprawnej
dużej wartości albo popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe, a wartość przedmiotu
czynu zabronionego jest duża,
2)
uczynił sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu,
3)
popełnia w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu, dwa albo więcej przestępstw
skarbowych, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek
z nich i każdy z tych czynów wyczerpuje znamiona przestępstwa skarbowego określonego
w tym samym przepisie,
4)
skazany za umyślne przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności lub karę ograniczenia
wolności albo karę grzywny, w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia
wolności lub 6 miesięcy kary ograniczenia wolności albo po uiszczeniu grzywny wynoszącej
co najmniej 120 stawek dziennych popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe tego samego
rodzaju,
5)
popełnia przestępstwo skarbowe działając w zorganizowanej grupie albo w związku mającym
na celu popełnienie przestępstwa skarbowego,
6)
popełnia przestępstwo skarbowe używając przemocy lub grożąc natychmiastowym jej użyciem
albo działając wspólnie z inną osobą, która używa przemocy lub grozi natychmiastowym
jej użyciem,
7)
przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia doprowadza
inną osobę do popełnienia czynu zabronionego będącego przestępstwem skarbowym.
§ 2.
Przepisu § 1 pkt 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym
nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej, a została ona w całości uiszczona
przed zamknięciem przewodu sądowego w pierwszej instancji.
§ 3.
Przepisu § 1 pkt 5 nie stosuje się, jeżeli sprawca odstąpił od udziału w zorganizowanej
grupie lub związku i ujawniając przed organem ścigania istotne okoliczności zamierzonego
przestępstwa skarbowego, zapobiegł jego popełnieniu.
§ 4.
W wypadkach określonych w § 1 pkt 3 sąd orzeka tylko jeden raz karę za wszystkie zbiegające
się przestępstwa skarbowe na podstawie przepisu, którego znamiona każde z nich wyczerpuje,
w granicach określonych w art. 38 § 1 lub 2.
Art. 38.
§ 1.
Stosując nadzwyczajne obostrzenie kary, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności:
1)
do 6 miesięcy albo karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone
tylko karą grzywny do 360 stawek dziennych, co nie wyłącza wymierzenia także kary
grzywny grożącej za to przestępstwo,
2)
do roku albo karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone
tylko karą grzywny przekraczającą 360 stawek dziennych, co nie wyłącza wymierzenia
także kary grzywny grożącej za to przestępstwo,
3)
przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo skarbowe w wysokości do górnej granicy
ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, co nie wyłącza wymierzenia z takim samym
obostrzeniem także kary grzywny grożącej za to przestępstwo obok kary pozbawienia
wolności.
§ 2.
Stosując nadzwyczajne obostrzenie kary, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności
w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego podwójnie, co nie
wyłącza wymierzenia w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego
o połowę także kary grzywny grożącej za to przestępstwo, jeżeli sprawca popełnia ten
czyn zabroniony określony w:
1)
art. 54 § 1, art. 55 § 1, art. 56 § 1, art. 63 § 1 i 2, art. 65 § 1, art. 67 § 1,
art. 70 § 1, 2 i 4, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 86 § 1 i 2, art. 87
§ 1 i 2, art. 90 § 1, art. 91 § 1 oraz art. 92 § 1, a kwota uszczuplonej należności
publicznoprawnej lub wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka,
2)
art. 98 § 2, a wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka.
§ 3.
W wypadku określonym w § 1 pkt 1 lub 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 26 § 2,
a w wypadku określonym w § 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 37 § 2 lub 3.
Art. 39.
Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne
przestępstwa skarbowe do ich sumy, nie przekraczając jednak 1080 stawek dziennych
grzywny, 18 miesięcy ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności.
Art. 40.
§ 1.
Jeżeli sprawca w warunkach określonych w art. 85 Kodeksu karnego popełnia dwa albo więcej ciągów przestępstw skarbowych określonych w art. 37 § 1
pkt 3 albo ciąg przestępstw skarbowych oraz przestępstwo skarbowe, sąd orzeka karę
łączną, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu karnego o zbiegu przestępstw oraz o łączeniu kar i środków karnych.
§ 2.
Jeżeli sprawca został skazany dwoma albo więcej orzeczeniami za przestępstwa skarbowe
należące do ciągu przestępstw skarbowych określonego w art. 37 § 1 pkt 3, orzeczona
w wyroku łącznym kara nie może przekroczyć górnych granic wymiaru określonych w art.
38 § 1 lub 2.
§ 3.
Kara łączna ograniczenia wolności nie może przekraczać 18 miesięcy, a kara łączna
grzywny nie może przekraczać 1080 stawek dziennych. Przy określaniu na nowo stawki
dziennej, sąd kieruje się wskazaniami określonymi w art. 23 § 3.
Art. 41.
§ 1.
Warunkowego umorzenia postępowania karnego nie stosuje się także do sprawcy przestępstwa
skarbowego popełnionego w warunkach określonych w art. 37 § 1 pkt 1-3, 5-7 lub art.
38 § 2.
§ 2.
Umarzając warunkowo postępowanie karne za przestępstwo skarbowe, w związku z którym
nastąpiło uszczuplenie lub narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej i
należności tej nie uiszczono, sąd określa także obowiązek jej uiszczenia przez sprawcę
w wyznaczonym terminie.
§ 3.
Sąd może także podjąć warunkowo umorzone postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie
próby uchyla się od wykonania określonego obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej.
§ 4.
Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio w razie:
1)
warunkowego zawieszenia wykonania kary,
2)
warunkowego zwolnienia.
Art. 42.
Jeżeli sprawca skazany za umyślne przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności
popełnił w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej roku tej kary umyślnie przestępstwo
skarbowe tego samego rodzaju, sąd może go warunkowo zwolnić po odbyciu dwóch trzecich
kary, jednak nie wcześniej niż po 6 miesiącach.
Art. 43.
§ 1.
Przepadek przedmiotów wymieniony w art. 22 § 3 pkt 6 można orzec tytułem środka zabezpieczającego,
jeżeli:
1)
sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności,
2)
społeczna szkodliwość czynu jest znikoma,
3)
zastosowano warunkowe umorzenie postępowania karnego,
4)
zachodzi okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy czynu zabronionego,
5)
zastosowano art. 5 § 2.
§ 2.
Jeżeli sprawca dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności, sąd może
orzec tytułem środka zabezpieczającego także zakaz prowadzenia określonej działalności
gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska,
gdy jest to konieczne ze względu na ochronę porządku prawnego.
§ 3.
Wymienione w § 2 zakazy orzeka się bez wyznaczenia terminu; sąd uchyla zakaz, jeżeli
ustały przyczyny jego orzeczenia.
Art. 44.
§ 1.
Karalność przestępstwa skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło
lat:
1)
3 - gdy przestępstwo skarbowe jest zagrożone karą grzywny lub karą ograniczenia wolności,
2)
5 - gdy przestępstwo skarbowe jest zagrożone karą pozbawienia wolności.
§ 2.
Karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie
należności publicznoprawnej ustaje także wówczas, gdy nastąpiło przedawnienie tej
należności.
§ 3.
W wypadkach przewidzianych w § 1 lub § 2 bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego
polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej
rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności. Jeżeli
sprawca przestępstwa skarbowego dopuścił się uszczuplenia lub narażenia na uszczuplenie
należności celnej, bieg jego przedawnienia rozpoczyna się z dniem, w którym powstał
dług celny; jeżeli nie jest możliwe określenie dnia powstania długu celnego, bieg
przedawnienia przestępstwa skarbowego rozpoczyna się z dniem najwcześniejszym, w którym
istnienie długu celnego zostało ustalone.
§ 4.
W wypadkach przewidzianych w § 1 lub § 2, jeżeli dokonanie przestępstwa skarbowego
zależy od nastąpienia określonego w kodeksie skutku, bieg przedawnienia rozpoczyna
się od czasu, gdy skutek nastąpił.
§ 5.
Jeżeli w okresie przewidzianym w § 1 lub § 2 wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy,
karalność popełnionego przez niego przestępstwa skarbowego ustaje z upływem 5 lat
od zakończenia tego okresu.
§ 6.
W razie uchylenia prawomocnego orzeczenia albo stwierdzenia jego nieważności, przedawnienie
biegnie od dnia wydania orzeczenia w tym przedmiocie.
Art. 45.
§ 1.
Do przedawnienia wykonania środków karnych wymienionych w art. 22 § 2 pkt 2-7 stosuje się odpowiednio art. 103 § 1 pkt 3 Kodeksu karnego.
§ 2.
Do zatarcia skazania w odniesieniu do środków karnych wymienionych w art. 22 § 2 pkt 2-7 stosuje się odpowiednio art. 107 § 6 Kodeksu karnego.
Rozdział 4
Wykroczenia skarbowe
Art. 46.
Do wykroczeń skarbowych nie mają zastosowania przepisy części ogólnej Kodeksu wykroczeń, z zastrzeżeniem art. 186 § 5 niniejszego kodeksu.
Art. 47.
§ 1.
Karą za wykroczenia skarbowe jest kara grzywny określona kwotowo.
§ 2.
Środkami karnymi są:
1)
dobrowolne poddanie się odpowiedzialności,
2)
przepadek przedmiotów,
3)
ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów.
§ 3.
Tytułem środka zabezpieczającego można orzec przepadek przedmiotów wymieniony w §
2 pkt 2; przepisy art. 43 § 1 pkt 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 48.
§ 1.
Kara grzywny może być wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej
wysokości najniższego miesięcznego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej.
§ 2.
Mandatem karnym można wymierzyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających podwójnej
wysokości najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 3.
Nakazem karnym można wymierzyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających dziesięciokrotnej
wysokości najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 4.
Wymierzając karę grzywny, uwzględnia się także dochody sprawcy, jego warunki osobiste,
rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.
§ 5.
W razie zatrzymania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia skarbowego, zgodnie
z art. 244-248 Kodeksu postępowania karnego, na poczet orzeczonej kary grzywny sąd zalicza okres rzeczywistego pozbawienia wolności,
zaokrąglając do pełnego dnia, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności
jest równoważny karze grzywny w wysokości od jednej pięćsetnej do jednej pięćdziesiątej
górnej granicy ustawowego zagrożenia karą grzywny.
Art. 49.
§ 1.
Do przepadku przedmiotów stosuje się odpowiednio przepisy art. 29, 30 § 1 i 6 oraz
art. 31-32, przy czym nie obejmuje on środka przewozowego.
§ 2.
W wypadkach określonych w art. 54 § 3, art. 55 § 3, art. 59 § 3, art. 63 § 4, art.
64 § 2, art. 65 § 4, art. 66 § 2, art. 67 § 4, art. 68 § 2 i 3, art. 70 § 4, art.
73 § 2, art. 86 § 4 i 5, art. 87 § 4, art. 88 § 3, art. 89 § 3, art. 90 § 3 oraz w
art. 107 § 4 można orzec przepadek przedmiotów wymienionych w § 1.
§ 3.
W wypadku określonym w art. 65 § 4 i art. 91 § 4 można orzec przepadek przedmiotów
wymienionych w § 1, jeżeli czyn zabroniony został popełniony umyślnie.
§ 4.
W wypadkach określonych w art. 98 § 4 i art. 103 można orzec przepadek wartości dewizowych,
a także innych przedmiotów wymienionych w § 1.
Art. 50.
Jeżeli jednocześnie orzeka się o ukaraniu za dwa albo więcej wykroczeń skarbowych,
sąd wymierza łącznie karę grzywny w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia
zwiększonego o połowę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych wymienionych
w art. 47 § 2 pkt 2 i 3 za pozostające w zbiegu wykroczenia.
Art. 51.
§ 1.
Karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął
rok. Przepisy art. 44 § 2-4 i 6 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Jeżeli w okresie przewidzianym w § 1 wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność
popełnionego przez niego wykroczenia skarbowego ustaje z upływem 2 lat od czasu jego
popełnienia.
§ 3.
Orzeczona kara lub środek karny wymieniony w art. 47 § 2 pkt 2 i 3 nie podlega wykonaniu,
jeżeli od daty uprawomocnienia się orzeczenia upłynęły 2 lata.
Art. 52.
§ 1.
Orzeczenie kary lub środka karnego wymienionego w art. 47 § 2 pkt 2 i 3 uważa się
za niebyłe z upływem 2 lat od wykonania, darowania albo przedawnienia ich wykonania,
chyba że kodeks stanowi inaczej.
§ 2.
W razie odstąpienia od wymierzenia kary lub środka karnego, zatarcie skazania następuje
z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.
§ 3.
Jeżeli ukarany po rozpoczęciu, lecz przed upływem okresu przewidzianego w § 1 ponownie
popełnił przestępstwo skarbowe, wykroczenie skarbowe, przestępstwo lub wykroczenie,
za które wymierzono mu karę lub środek karny, wymieniony w art. 22 § 2 pkt 2-7 i 8
lit. b) lub w art. 47 § 2 pkt 2 i 3, lub w razie odstąpienia od wymierzenia kary,
dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań.
§ 4.
Wymierzenie kary grzywny w drodze mandatu karnego uważa się za niebyłe z upływem roku
od uiszczenia lub ściągnięcia tej grzywny.
Rozdział 5
Objaśnienie wyrażeń ustawowych
Art. 53.
§ 1.
Czyn zabroniony jest to zachowanie o znamionach określonych w kodeksie, chociażby
nie stanowiło ono przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.
§ 2.
Przestępstwo skarbowe jest to czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny
w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności.
§ 3.
Wykroczenie skarbowe jest to czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny
określonej kwotowo, jeżeli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności
publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości
najniższego miesięcznego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Wykroczeniem skarbowym
jest także inny czyn zabroniony, jeżeli kodeks tak stanowi.
§ 4.
Najniższe miesięczne wynagrodzenie jest to najniższe wynagrodzenie pracowników określone
na podstawie Kodeksu pracy oraz w wydanych na jego podstawie przepisach wykonawczych.
§ 5.
Zagrożenie karne jest to zagrożenie karą przewidziane w odpowiednim przepisie tytułu
I działu II - Część szczególna, określającym dany typ przestępstwa skarbowego lub
wykroczenia skarbowego.
§ 6.
Ustawowy próg, o którym mowa w tytule I w dziale II - Część szczególna, jest to wysokość
kwoty określonej w § 3 zdanie pierwsze.
§ 7.
Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu zabronionego bierze się pod uwagę
rodzaj i charakter zagrożonego lub naruszonego dobra, wagę naruszonego przez sprawcę
obowiązku finansowego, wysokość uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności
publicznoprawnej, sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego, jak również
postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonej reguły ostrożności i stopień
jej naruszenia.
§ 8.
W rozumieniu kodeksu wypadek mniejszej wagi jest to czyn zabroniony jako wykroczenie
skarbowe, które w konkretnej sprawie, ze względu na jej szczególne okoliczności -
zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe - zawiera niski stopień społecznej szkodliwości
czynu, w szczególności gdy uszczuplona lub narażona na uszczuplenie należność publicznoprawna
nie przekracza ustawowego progu z § 6, a sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego
nie wskazują na rażące lekceważenie przez sprawcę porządku finansowoprawnego lub reguł
ostrożności wymaganych w danych okolicznościach, albo sprawca dopuszczający się czynu
zabronionego, którego przedmiot nie przekracza kwoty małej wartości, czyni to z pobudek
zasługujących na uwzględnienie.
§ 9.
W rozumieniu kodeksu zasada terytorialności, o której mowa w art. 3 § 2, obejmuje
również znajdującą się poza morzem terytorialnym wyłączną strefę ekonomiczną, w której
Rzeczpospolita Polska na podstawie prawa wewnętrznego i zgodnie z prawem międzynarodowym
wykonuje prawa odnoszące się do badania i eksploatacji dna morskiego i jego podglebia
oraz ich zasobów naturalnych.
§ 10.
Za statek wodny uważa się także stałą platformę umieszczoną na szelfie kontynentalnym.
§ 11.
Przestępstwo skarbowe skierowane przeciwko istotnym interesom finansowym państwa polskiego,
o którym mowa w art. 3 § 3, jest to takie przestępstwo skarbowe, które zagraża Skarbowi
Państwa powstaniem uszczerbku finansowego w wysokości co najmniej dziesięciokrotności
wielkiej wartości.
§ 12.
Przestępstwa skarbowe tego samego rodzaju są to przestępstwa skarbowe określone w
tym samym rozdziale kodeksu; przestępstwa skarbowe z użyciem przemocy lub groźby jej
użycia uważa się za przestępstwa skarbowe tego samego rodzaju.
§ 13.
Korzyść majątkowa obejmuje zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów majątkowych
dla:
1)
siebie,
2)
innej osoby fizycznej,
3)
osoby prawnej,
4)
jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
5)
zorganizowanej grupy lub związku mającego na celu popełnienie przestępstwa skarbowego,
wykroczenia skarbowego, przestępstwa lub wykroczenia.
§ 14.
Mała wartość jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza
dwustukrotnej wysokości najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 15.
Duża wartość jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza
pięćsetkrotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 16.
Wielka wartość jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza
tysiąckrotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.
§ 17.
Wartość przedmiotu czynu zabronionego oznacza się według przeciętnej jego ceny rynkowej
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem stopnia zużycia, a w razie
braku tych danych - na podstawie oszacowania. O cenie rozstrzyga czas popełnienia
czynu zabronionego, a gdy nie można go ustalić - czas jego ujawnienia.
§ 18.
W rozumieniu kodeksu środek przewozowy jest to przedmiot używany do przewozu osób
lub towarów, w szczególności: pojazd drogowy, szynowy środek transportu, przyczepa,
naczepa, jednostka pływająca oraz statek powietrzny.
§ 19.
Młodociany jest to osoba, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła
21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat.
§ 20.
Dokument jest to każdy przedmiot lub każda informacja utrwalona na nośniku do jej
zapisu w postaci cyfrowej lub na taśmie elektromagnetycznej, jak również na elektronicznym
nośniku danych, z którymi jest związane określone prawo albo które ze względu na zawartą
w nim treść stanowią dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie
prawne.
§ 21.
Księga jest to:
1)
księga rachunkowa,
2)
podatkowa księga przychodów i rozchodów,
3)
ewidencja,
4)
rejestr,
5)
inne podobne urządzenia ewidencyjne, do których prowadzenia zobowiązuje przepis prawa.
§ 22.
Księga nierzetelna jest to księga prowadzona niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
§ 23.
Księga wadliwa jest to księga prowadzona niezgodnie z przepisem prawa.
§ 24.
Wyrób akcyzowy jest to wyrób określony w ustawie z dnia 2 grudnia 1993 r. o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy
(Dz. U. Nr 127, poz. 584 oraz z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770), a także wyrób objęty szczególnym nadzorem podatkowym na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej
(Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572).
§ 25.
Znak akcyzy jest to znak skarbowy akcyzy mający w szczególności postać banderoli,
znaku cechowego lub odcisku pieczęci.
§ 26.
W rozumieniu kodeksu należność publicznoprawna jest to należność państwowa lub samorządowa,
będąca przedmiotem przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego; należnością
państwową jest podatek stanowiący dochód budżetu państwa, należność z tytułu rozliczenia
udzielonej dotacji lub subwencji lub należność celna, a należnością samorządową -
podatek stanowiący dochód jednostki samorządu terytorialnego lub należność z tytułu
rozliczenia udzielonej dotacji lub subwencji.
§ 27.
Należność publicznoprawna uszczuplona czynem zabronionym jest to wyrażona liczbowo
kwota pieniężna, od której uiszczenia lub zadeklarowania uiszczenia w całości lub
w części osoba zobowiązana uchyliła się i w rzeczywistości ten uszczerbek finansowy
nastąpił.
§ 28.
Narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej czynem zabronionym jest to spowodowanie
konkretnego niebezpieczeństwa takiego uszczuplenia - co oznacza, że zaistnienie uszczerbku
finansowego jest wysoce prawdopodobne, choć nie musi nastąpić.
§ 29.
Przepisy § 27 i 28 stosuje się odpowiednio do określenia „bezpodstawny zwrot podatkowej
należności publicznoprawnej” oraz określenia „bezpodstawny zwrot należności celnej
lub umorzenie należności celnej należnej do zapłacenia”.
§ 30.
Użyte w rozdziale 6 kodeksu określenia, a w szczególności: „czynności sprawdzające”,
„deklaracja”, „informacja podatkowa”, „inkasent”, „kontrola podatkowa”, „obowiązek
podatkowy”, „podatek”, „podatnik”, „płatnik”, mają znaczenie nadane im w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 1999 r. Nr 11, poz. 95) oraz w wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych, z tym że określenie „podatek”
oznacza również zaliczkę na podatek, ratę podatku, a także opłaty oraz inne niepodatkowe
należności budżetu państwa o podobnym charakterze daninowym; określenie „podatnik”
oznacza również osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat oraz niepodatkowych należności
budżetu państwa o podobnym charakterze daninowym.
§ 31.
Kontrola skarbowa jest to kontrola określona w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej.
§ 32.
Użyte w rozdziale 7 kodeksu określenia, a w szczególności: „agencja celna”, „dozór
celny”, „kontrola celna”, „magazyn celny”, „odprawa czasowa”, „organ celny”, „pozwolenie”,
„przedstawienie towaru organowi celnemu”, „skład celny”, „skład wolnocłowy”, „stawka
celna”, „wolny obszar celny”, „zamknięcie celne”, „zgłoszenie celne”, mają znaczenie
nadane im w Kodeksie celnym oraz w wydanych na jego podstawie przepisach wykonawczych. Określenie „należność
celna” oznacza odpowiednio „cło” i inną opłatę o podobnym charakterze daninowym, a
w szczególności: „cło antydumpingowe”, „opłatę celną dodatkową” lub „opłatę wyrównawczą”.
§ 33.
Użyte w rozdziale 7 kodeksu określenia, a w szczególności: „obrót z zagranicą towarami
lub usługami”, „przywóz z zagranicy”, „wywóz za granicę”, mają znaczenie nadane im
w ustawie z dnia 11 grudnia 1997 r. o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i
usługami oraz o obrocie specjalnym
(Dz. U. Nr 157, poz. 1026 i z 1999 r. Nr 55, poz. 587) oraz w wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych. Określenie „reglamentacja
pozataryfowa” oznacza odpowiednio „środki polityki handlowej”, takie jak: „ograniczenia”,
„zakazy”, „koncesje” lub inne podobne środki ochrony rynku ustanowione w ramach polityki
gospodarczej państwa.
§ 34.
Użyte w rozdziale 8 kodeksu określenia, a w szczególności: „dewizy”, „działalność
kantorowa”, „inwestycje portfelowe”, „kontrola dewizowa”, „kraj”, „krajowe środki
płatnicze”, „nierezydent”, „obrót dewizowy”, „obrót dewizowy z zagranicą”, „obrót
kapitałowy”, „rezydent”, „transfer”, „wartości dewizowe”, „waluta polska”, „waluta
wymienialna”, „zagraniczne środki płatnicze”, „zezwolenie dewizowe”, mają znaczenie
nadane im w ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe
(Dz. U. Nr 160, poz. 1063) oraz w wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych.
§ 35.
Użyte w rozdziale 9 kodeksu określenia, a w szczególności: „gra bingo fantowe”, „gra
losowa”, „gra w automatach losowych”, „loteria”, „loteria fantowa”, „loteria promocyjna”,
„zakłady wzajemne”, mają znaczenie nadane im w ustawie z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych
(Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650, Nr 145, poz. 946, Nr 155, poz. 1014 i Nr 160, poz. 1061) oraz w wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych.
§ 36.
Żołnierz jest to osoba, która pełni czynną służbę wojskową; przepisy Kodeksu karnego skarbowego dotyczące żołnierzy stosuje się odpowiednio także do żołnierzy sił zbrojnych państw
obcych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków ich personelu
cywilnego, jeżeli ich przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe pozostają w związku
z pełnieniem obowiązków służbowych.
§ 37.
Finansowy organ dochodzenia jest to:
1)
urząd skarbowy,
2)
inspektor kontroli skarbowej,
3)
urząd celny,
4)
funkcjonariusz Inspekcji Celnej.
§ 38.
Niefinansowy organ dochodzenia jest to:
1)
Straż Graniczna,
2)
Policja,
3)
Urząd Ochrony Państwa,
4)
Żandarmeria Wojskowa.
§ 39.
Organ nadrzędny nad finansowym organem doc …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.