Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 1950 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.

Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 363 i 364 pokrycia opłat nie C1ązy na innych osobach lub instytucj ach z mocy szczególnych przepisów prawnych. § 7. 1. Prezydium gminnej rady narodowej miejs ca zamieszkania kobiety rodzącej, która korzystała z pomocy położniczej położnej gminnej, a w razie nieust ~lenia jego prezydium gminnej rady narodowej . <Jstatniego pobytu tej osoby - usiala istnienie okoliczności , uzasadniających zastosowanie zwolnień lub ulg od opłat, określonych w §§ 2 i 3. 2. Należenie do spółdzielni rolniczo-produkcyjnych l§ 2 pkt 3) powinno być stwierdzone przez zarząd s.półdzielni. § 8. 1. Zaległe opłaty za pomoc położniczą , udzieprzez położne gminne, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie ,przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń . pieniężnych, z wyjątki em należności Qd rodzeństwa kobiety, której udzielono p omocy położloną niczej; takie należności mogą być dochodzone tylko na drodze sądowej. 2. Podstc.wą do wykonywania egzekucji admini~ stracyjnej jest wykaz zaległych opłat ustalony przez o środe k zdrowia. 3. Za zaległe opłaty uważa się opłaty nie uiszczone w terminie 14-tu dni po dniu doręcze nia wezwania do ich uiszczenia. § 9. Opłaty poło ż ne gminne, za pomoc położniczą, udzielo ną przez w trybie wskazanym w § 8, podlegcją w całości umorzeniu na podstawie uchwały właściwej powiatowej rady narodowej . § 10. ogłoszenia. nie ściąga lne Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem Minister Zdrowia: w z. B. Kożusznik OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2 września 1950 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu Na podstawie art. 21 u stawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przeplsow postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348) ogłaszam w załączniku do oh w ieszczenia n iniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego z dnia 19 marca 1928 r . (Dz. U. R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243) z uwzględnieniem zmian, wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu, i z zastosowaniem nowej, ciągłej numeracj i artykułów. Podany w załączniku do obwieszczenia ' niniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego nie obejmuje przepisu art. 562 w brzmieniu jednolitego postępowania karnego. tekstu (Dz. U . R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243), który stanowi: "Art. 562. Rozporządzenie niniej sze wchodzi w ży­ cie równocz eśnie z przepisami w pro w3:dz aj ący mi kodeks postępowania karnego z dnien l lipca 1929 roku" , Podany w załączniku do obwieszczenia tekst jednolity obowiązuje od dnia wej ś cia w życie u stawy .z dnia 20 lipca 1950 r. o zmian' z przep,sow postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348). Minister Sprawiedliwości: w z. T. Rek Załacznik do obwieszcz~mia Minisira' Spr "wiedEwo ~ci z dnia 2 września 1950 r. (poz. 364). KODEKS POSTĘPOWANIA Prze'p isy ogólne. KARNEGO. W razie nieujęcia oskarżoneg o lub jego w kraju, choroby psychicznej albo innej ciężkiej choroby uniemo ż liwiając e j prowadZenie sprav.'Y, po stępowa nie zawiesza się n a okres trwania przeszkody. W miarę potrzeby n ależy zebrać i zab ezpieczyć dowody. Art. 4. dłu ższe j ni eobecności Art. 1. Postępowanie w sprawach o prz estępstwa, do właściwości ' sądów powszechnych, odbywa się według przepi sów niniejszego k odeksu. Art. 2. § 1. Sąd wszczyna postępow anie na żądanie uprawnionego oskarży c i ela. § 2. Oskarżyciel p owinien wyjednać zezwolenie n a śc i gan ie o kreślo:1ej osoby, jeże li takiego zezwolenia wymaga szczególny p rzepi s ustawy. Art. 3. Nie w szczyna się postępowania, a wszczE;te umar7.a się, w razie: a ) bra ku znamion przestęp5iwa w czynie; zarzucanym oskarżonemu; b) śmierci oskarżonego lub c) innej okoliczności wyłączającej śdganie. należące Art. 5. § 1. O wszcz ęciu jak ró wnie ż o ukończe­ niu postępowania przeciv,,'ko osobom, pod l egającym publicznej wład zy dyscyplinarnej, a t Ll !;: ż e przeciwko u czniom i s ł u chaczem szk ó ł i zakł adów n aukowych, zawi adamia się wła ściwą wła dzę. § 2. P rzepis § 1 stosuje się równi e ż do ·wszystkich osób, zatrudnionych w. pań!;;twowych wł adz a c h, urzę­ dach, instytucjach i przedsiębi orstwach , w organizacjach i prz edsiębiorstwach spółdzielczych oraz .o rganizacjach społecznych. -49"ł Dziennik -Ustaw Nr 40 Art. 6. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne, wynikające w toku postępowania, i nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu. Art. 7. § 1. Władze państwowe, cywilne i wojskowe jako też przedsiębiorstwa państwowe i spółdzielcze oraz organizacje społeczne obowiązane są do udzielania pomocy sądowi i prokuraturze. § 2. W szczególności Milicja Obywatelska wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu i prokuratora. § 3. Sąd lub prokurator może bezpośrednio zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną. Art. 8. Wszystkie władze, powołańe do udziału w dochodzeniu i ściganiu przestępstw , mają obowiązek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających za oskarżonym, jak i przeciw niemu. Art. 9. ' Sędziowie orzekają na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie dowodów. KSIĘGA I. Sądy. Rozdział I. Zakres działania sądów. Art. 10. § 1. Sąd z urzędu rozstrzyga o swojej wła­ ściwości. § 2: Uznając swoją niewłaściwość sąd przekazuje sprawę komu należy. § 3. Na postanowienie w przedmiocie właściwości służy zażalenie. Art. 11. Orzeczenie wydane przez sąd powszecimy osoby, która w danej sprawie nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych, jest z mocy pra,,',ra względem nieważne. Art. 12. § 1. Orzeczenie, wydane przez sąd niższego z obrazą przepisów o właściwości rzeczowej, jest z mocy prawa nieważne; nie dotyczy ' to jednak orzec zeń w sprawach, dla których sąd wyższego rzędu stał się właściwym z mocy art. 24 § 2. § 2. Orzeczenie sądu wyższego rzędu, wydane w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego powodu nieważne. rzędu Art. 13. § 1. W wypadkach, przewidzianych wart. 11 i 12, nieważność stwierdza postanowieniem sąd bezpośrednio wyższy nad sądem, który wydał nieważne orzeczenie. § 2 .. Orzeczenie o nieważności sąd wydaje z własnej inicjatywy albo na wniosek stron. Art. 14. § L Stwierdzenie dopiero na rozprawie sprawa należy do właściwości sądu niższe­ go rzędu, nie wstrzymuje dalszego toku rozprawy. §' 2. Jeżeli jednak zajdzie potrzeba odroczenia rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać sprawę głównej, że właściwemu sądowi. ~ Art. 15. Sąd powiatowy orze ~m we wszystkich sprawach w pierwszej instancji, jeżeli nie są one przepisem szczególnym przekazane innemu sądowi. Art. 16. Sąd powiatowy orzeka w składzie jednego i dwóch ławników, chyba że przepis szcz ~g61ny stanowi inaczej. sędzieg o Poz. 364 Art. 17. § 1. Sąd wojewódzki rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy: l) o przestępstwa umyślne, określone w rozdziałnch XVII-:--XIX i XXXIII oraz wart. 125 165-167 kodeksu karnego; 2) o przestępstwa, określone w rozdziale II oraz wart. 39 i 41 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o pr zestępstwach . szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa; 3) o zbrodnie, określone w dekrecie z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znę­ cania się nad ludno ścią cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego; 4) o zbrodnie, określone w dekrecie z dnia 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześnio. wą i faszyzację życia państwowego; 5) a) o przestępstwa na szkodę Skarbu Państwa , instytucji praw a publicznego lub spółdzielni oraz na szkodę przedsiębiorstw, stanowiących wła­ sność bądź pozos tających pod zarząd em Pań­ stwa, instytucji prawa publicznego lub spół­ dzielni oraz b) o inne przestępstwa jeżeli interesy gospodarcze Polski Ludowej zostały narażone na znaczną szkodę; 6) o inne przestępstwa, jeżeli prokurator ze względu na szczególne okoliczności sprawy wniesie akt oskarżenia do sądu wojewódzkiego; 7) o przestępstwa, które z mocy przepisu szczególneg o należą do właściwości sądu wojewódzkiego. § 2. Sąd wojewódzki może j ednak na wniosek prokuratora przekazać do rozpoznania sądowi powiatowemu sprawę o przestępstwo, wymienione w § 1, jeżeli u zna to za wskazane ze względu na okoliczności sprawy. § 3. Sąd wojewódzki rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów powiatowych oraz orzeka w innych wypadkach przewidzianych w ustawie. Art. 18. § 1. Sąd wojewódzki orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 2. Sąd wojewódzki rozpoznaj~ środki odwolawc7:e w składzie trzech sędziów. Art. -19. § 1. Sąd Najwyższy rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów wojewódzkich, wydanych w pierwszej instancji, oraz orzeka w innych wypadkach, przewidzianych w ustawie. § 2. Sąd Najwyższy orzeka w składzie trzech sę­ dziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Art. 20. § 1. Właściwy miejscowo jest przede wszystkim sąd, w którego okręgu przestępstwo popeł­ niono. § 2. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy ' jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie. § ' 3. Przestępstwo uważa się za popełnione w tym mieJSCU, gdzie wykonano działanie przestępne albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według ,zamiaru sprawcy miał nas tąpić. Art. 21. § 1. Jeżeli w chwili wszczęcia post ępowania można ustalić miejsca popełnienia przes tępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu : a) przestępstwo wyszło na jaw; '-',: b) ujęto osobę podejrzaną; nie 'c) csoba podejrzana ri11eszl':'l znlc:i,nie cd t ego, w k tórym z t ych są,dów 498 n ajpi erw wszczęt o postępowani e . § 2. Jeżeli zachc dzą t rudności v.; p rzeprowc:dzen iu miejsca pope1nienia przestępstwa, właśchvy j est są d, w którego okrę g u osoba podejrzana p rzeb ywa. § 3. Przepis § 1 ma odpDwiednie za stosowanie, j eżeli przestępstwo, podlegają ce orzecznictw u sądów polskich, popełniono za granic ą . p ost ępow an ia przed s ąd em Art. 22. Jeżeli w chwili ws zcz ęcia sprawy nie moż ­ w myśl art. 20 i 21, Sąd Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpozna- na ustalić właściwości sądu wać. Art. 2.3 . Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa jest również właśc i wy dla podże ga czy, pomocn ików oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy, jeż eli postępowanie przeciw nim toczy s i ę jednocześnie. Art. 24. § 1. Jeże li tę samą osobę oskarżono o kilka a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którym n ajpierw wszczęto postępowanie. § 2. J eżeli sprawy należą do właśc i wości sądów różn ego rz ę du , sprawę rozpoznaje sąd wyższeg o rzędu. przestępstw, Art. 25. § 1. Sąd właś ci wy w myśl art. 23 lub 24 d anego o skarżonego lub danego przest ępstwa, j eżeli uzna, że odrębne jej r ozpoznanie przyczyni się do uPI'oszczenia lub przy.tpieszenia postępowan ia . § 2. Vvylączo na sprawa przechodzi do sądu wła­ l:ciwezo w e dłu g zasad ogólnych. może wyłączyć sprawę wzglę d e m Art. 20. § 1. Je że liprz e cl "vko tej samej osobie z powodu kilku pr ze st ęp stw z apa dły prawon~ocne wyr oki skazujące w r óżnyc h s ą dach, a w pierwszej instancji rozpoz na wały sprawy s ądy tego samego rzędu, n a tenczas ten z t ych sądów , który" wyd'ł ł ostatni wyr e!: skazu jący , wydaje wyrok orzekający ka rę łączną. § 2. Przy zbie~u wyroków sądó "v r óżnego rzędu o karze ł ą cznej orzeka s ą d wyżs z ego rzędu. § 13. W razie zbiegu wyroków sF!du powszechnego i wojskowego, o k arze łącznej orzeka ten z tych' sądów, który wymierzył karę surowszą. Art. 27. § 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają: al uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych; b) personel dyplomatyczny przed.,tawicielstwa; c) członkowie rodzin osób, wymienionych pod lit. a) i b) ; d) personel kancelaryjny przedstawicielstwa; e) służba przedstawicieli, pos i adająca obywatel- stwo tego samego, co oni , państwa; f) inne osoby, korzystaj ące ~ prawa z akrajowośó na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych. § 2. Przepis § l nie ma zastosowania do obywateli polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji. § 3. Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionymi w § l, za pośr ednictwem Ministr a Sprawiedll. ' wości . Art. 28. § l. O niewłaściwości miejscowej sąd może orzec z urzęd,u lub na wniosek strony do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego w pierwszej instancji. Poz. 364 § 2. Późniejsze podniesienie kwestii niewłaściwości m iejscowej sądu jest n iewa ż ne . Art. 29. § 1. Spory o w łaściwo ść m i ęd z y s ądami równorzędnymi rozstrzyga ost,{tecznie s ąd b ezpośre dni o przełożony n ad sąd em; któ ry pi erwszy w sz czął spór. § 2. Orzeczenie sqclu wyższ 2 g o w p rzedmiocie wła ­ ś ciwości wiąże sąd niższy , naw et należą cy d o innego okręgu . Art. 30. Jeżeli sąd wojskowy przekaż e sp rawę są­ dowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy p r zekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje s ą d powszechny w zakresie prawa karnego powSzechnego. Ar t. 31. W toku sporu o właściwość każdy z sądów spór wiodących jest obowiązany spełniać w swoim zakresie działania wszelkie czynności nie cierpiąl.'e zwłoki. Art. 32. Jeżeli większość świadków, których należy na rozprawę, mieszka poza okręg ie m sądu, w którym sprawa się toczy, a przy tym w znacznej odległości od tego s ądu, to sąd bezpośrednio przełożo­ ny nad sądem, w którym sprawa srę toczy, może przekazać sprawę sądowi, w którego okręgu mieszka więk­ wezwać szość świadków. Art. 33. Sąd Najwyższy moż e na wniosek prokuratora lub z inicjatywy sądu właściwego przeka zać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, j eżeli ze względu na z abe zpiecz ~ nie prawidłowego wymiaru sprąwiedli­ WOS Cl zachodzi potrzeba wyjęcia spra'Ny spod rozpoznania sądu m iej scowo dla niej właściw e go. R o z d z i a ł II. Wyłączenie sędziego. Art. 34. § 1. Sędzia nie może b rać u działu w prow adzeniu sprawy: a) jeże li sprawa dotyczy go bezpośrednio; b) jeŻe li j est m a łżonki em osk arżyciela, pokrzywdzon ego, oskarżonego albo ich pełnomocnika lub ODror.Cy; w c) jeżeli' jest krewnym lub powinowatym linii prostej b ez ograniczenia, a w linii b ocznej aż do stopnia między dziećmi rodzeństw a osób wymienionych pod lit b) , albo jeżeli jest związany z jedną z tych osób z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; d) jeżeli w tej samej sprawie był pr zesłuchany jako świadek lub bie gły albo jeżeli był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy; , e) jeżeli brał udział w .tej samej sprawie jako prokurator, obrońca albo jako pełnomocnik oskarżyciela lub powoda cywilnego; f) jeż eli w tej samej&-prawie prowadził śledztwo; g) jeżeli w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia; , h) w razie uchylenia wyroku, jeżeli brał udział w jego wydaniu, o ile ustawa inaczej nie stanowi. § at Powody wyłączenia trwają nawet po ustaniu uzasadni aj ącego je mał żeństwa, przysposobienia, opieki lub ku rateli. Art. 35. § 1. O przyczynie wyłączenia sędzia zawiad amia właściwy sąd i wstrzymuje się od udzia łu w sprawie, z wyjątki e m czynności nie cierp iących zwł ok i. § 2. Każda ze stron moż~ zawiadomić sąd o przyczynie wyłączającej sędziego. 499 Dziennik Ustaw Nr 40 -------------------------- Art. 36. O wyłąc zeniu sędziego rozstrzyga sąd, przed którym sprawa się toczy. Art. 37. Niezależnie od przyczyn wymienionych wart. 34, sąd właściwy w myśl art. 36 wyłącza sęd zie­ go na własne jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli pomi ędzy n im a j e dną ze st ron zachodzi stosunek osobisty t ego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość CO do jego b ezstronn ości. Art. 38. Wniosek strony o wyłączenie w myśl art. :) 7 należy zgłosić najpóźniej do chwili rozpoczęcia przewodu sądowego. Późniejsze zgłoszenie ' wniosku jest bezskuteczne, Art. 39. W razie wyłączenia całego sądu sąd bezpośredn i<;l wyższy przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędne mu. R o z d z i a ł III. Orzeczenia i zarządzenia. Art. 40. § L Sąd wydaje orzeczenia w postaci wyroków lub p o stanow ie ń , Orzeczenie, którego ustawa nie nazyvJ'a wyrQkiem, j est p ostanowieniem. § 2. W kwestiach, n ie wymagaj ą cych orzeczenia ~:ądu, prezes sądu wyd::lje zarząd zenia . W sądach, pod zielonych n a wy dz iały, zarządzen i a wydaje przewodnicząc y wy d zi ału. Art. 41. Wyrok mo że z apaś ć tylko na rozprawie. Art. 42. § 1. Postanowienia zapadają albo na rozprawie, alb o na posiedzeniu niejawnym. § 2. Postanowienia na rozprawie zapadają po wysłuchaniu obecnych stron. § 3. Postanowienia poza rozprawą zapadają po wysłuchaniu u stnego lub odczytaniu pisemnego wniosku prokuratora. Niezłożenie wniosku przed posiedzeniem nie wstrzymuje postępow a nia w sprawie. . Art. 43. Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okolic zności faktycznych w celu wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym, s ą d może delegowa ć sędzie ­ gp tegoż sądu albo zwrócić się do miejscowo wła ściwe ­ go sądu powiatowego o wyznaczenie sędziego do przeprowadzenia odpowiednich czynno ści; od śVviadka lub biegł eg o moż na edebrać przyr zeczenie. Art. 44. § L Sąd nie ma obowi ązk u uzasadnienia postanowienia: a) za rządza jącego przeprowadzenie dowodu lub w ezwanie kogoś do sądu; b) uwzgl ęd niającego w niosek s trony, k tóremu się inna st l'Olia n ie spr ze ciwiła . § 2. Inne I)rzcczenia są d povv·inien uz asadni ać , z wyj ątkiem w ypadków, w których u stawa wyraźnie go od t ego zwalnia. Art. 45. O ile p r zepis szczególny nie stanowi ina czej, sąd oznajm ia s\voje orzeczenia, zapadłe na r ozp rawie, przez ogłoszenie ustne, za p adłe Z3.Ś poza 1'ozpn wą b ądź przez o;;loszenie ustne, bądź przez d on;czenie odpisu. Ar t. 4S. § 1. Oczywiste omyłk i pisarskie w orzeczen iu kh zarządzen iu rr,oźna ka ż deg o czas u spros tować . § 2. P osbi'lowienie sprostowania podpisnje ' si:ę VI t en sam sposób , j ak akt 'ci l ega j ąc:y sprostowaniu. § 3. Na post anowien ic z arządzające sprostowanie służ y zaólenic. Poz. 384 ------------------------------------ -----K S I Ę G A II. Strony, obrońcy i pein om ocn! cy Rozdział O ska rżycie l I. publiczny. O s karżycie l publiczny w zakresie ściganIa jest przedstawicielem władzy państwowej. Art. 48. § 1. Oskarżyci e l publiczny jest obowiązany wnosić oskarżenie w sprawach o przestępstwa ścigane z urz ę du. § 2. Udział prokuratora na rozprawie w sądzie woj ewódzkim jako pierwszej instancji jest obowiązko­ wy. Art. 49. § 1. P rokurator może umor zyć śledztwo, jeżeli wniesienie oskar żenia do sądu byłoby niecelowe ze w zględu na znikome niebe zpieczeńs two społeczne czynu. § 2. Po wniesieniu aktu oskarżenia po s t ępowanie mo ż e b yć przez sąd umorzone na w n iosek prokuratora z przyczyny, w skazanej w § 1. Art. 50. Prz es t ępstw a, których dochodzenie i ściga­ nie są zal~żne od wniosku pokrzyvv'dzcmego. stają się z chw i l ą złożenia wniosk u pr zestępstwa mi ścigany mi z urzędu . Art. 47. przest ę pst w Art. 51. O;;:karż ycie l e m p ublicznym przed w szystkimi s ą dami j~st prokurator. Art. 52. § 1. Os kar życie l publiczny, co do któ rego zachodzi jedn a z okolicznoś ci, "vskazanych w art. 34 pod lit. a), b) , c) , d) , lub który brał ud zi ał w sprawie jako sędz i a lub obrol1ca , powinien się wyłączyć i zawiadomić o tym swego be z po śre dnie go zwierzchnika. § 2. O przyczynie wyłączaj ącej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadomić j ego bezpośredn i ego 'zwier zchnika, który, skoto uzna, że przyczyna taka za chodzi, w yznacza innego os ka rżyciela . § 3. Czynn ość dokol1ana p rzez oskarżyciela publicznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest z tego powodu n ie wa żn a. Art. 53. § 1. Oskarż yciel publ iczny może już w toku śl e dzt w a złożyć wniosek o zab ezpieczenie grożącej oskarżone mu kary p i eniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanymi w kodeks.ie po stęp o wa ni a cywilnego dla zabezpieczenia powództwa. § 2. Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie do zabezpieczenia na m ieniu osób odpowiedzialnych mająt kowo za oskarżone g o . § 3. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyg'l na posiedzeniu niej awnym są d k arny, do którego właści­ woś ci sprawa nal eży . § 4. Na postanowienie w ' tym przedmiocie służy z ażalenie. Ar t. 54. Odstąpienie oskari.yci<:::a pub licznego od po wniesieriiu aktu o skarżenia nie wiąże osk arżenia sądu. R o z d z i a ł II. P okrzywdzony. Art. 55. Za pokrzy wdzonego u' vaża się osob ę, któQ rej dobro prawne z ostało bezpoś rednio naruszone lub zagro żone , Art. 56. Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lat 17 lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają: (ljciec, matka, opiekun lub osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony' pozostaje. Art. 57. Jeżeli pokrzywdzony jest niepełnoletni powyżej lat 17, to prawa jego na równi z nim mog ą wy. konywać osoby, wymienione VJ art. 56, o ile niepełnoletni t emu się nie sprzeciwi. . . Art. 58. Jeżeli pokrzywdzoną jest oS'Oba prawna, to pr:lwa o::;oby tej wykonywa jej ustawowy przedstawic:el. Art. 59. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa jego wyk onywają: małżonek, r odzice, dzieci i wnuki. Rozdział Oskarżyciel Poz. 364 500 Dziennik Ustaw Nr 40 III. prywatny. Art. 60. § 1. W sprawach o przestępstwa, sClgane z oskarżenia prywatnego, p okrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarży ciel prywatny. § 2. Przepisy art. 56-59 mają tu odpowiednie zastosowanie. Art. 61. Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek (lskarżenia, wniesionego przez jednego lub kilku pokrzywdzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym czynem, mogą się do tego postępowania przył ącz yć aż do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upły­ nął termin zastrzeżony do wniesienia oskarżenia. . Art. 62. Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła po wniesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzon ego służą osobom, wymienionym wart. 59, o ile przyst ąpią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięcznym (ld daty śmierci pokrzywdzonego. Art. 63. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od Qskarżenia przed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania . a) małżonek, rodzice, dzieci i wnuki pokrzywdzonego; b) inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawowego pożostawały na utrzymaniu pokrzywdzonego. Art. 67. Sąd karny pozostawia bez rozpoznania powództwo cywilne: a) jeżeli wyjdzie na jaw, że proces o te same roszczenia już się toczy w postępowaniu cywilnym lub został rozstrzygnięty w tym postępowaniu; b) jeżeli ro~:czenia nie mają bezpośredniego związ­ ku z przedmiotem oskarżenia. Art. 68. Powód cywilny ~a prawo dowodzenja tych tylko okoliczności, na kt-óryc!l opiera swoje roszczenia. Art. 69. § 1. Powód cywilny już w toku śledztwa może żr,dać zabezp iedzenia powództwa sposobami wskazanymi w kodeksie postępowania cywilnego. § 2. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści ­ wości sprawa nale ż y. § 3. Na postanowienie w tym przedmiocie służy zażalenie. Art. 70. § 1. Powód cywilny zamieszkały poza siesądu, w którym sprawa się toczy, poW1l11en wskazać osobę zamieszkałą w siedzibie sądu, której mają być doręczone pisma dla niego przeznaczone. Sąd może go Od tego obowiązku zwolnić. § 2. W razie nieodnalezienid pod wskazanym adresem powoda cywilnego lub osoby, której mają być dorę­ czane pIsma, albo w razie niewskazania tej osoby, pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone. dzibą R o z d z i a ł V. Oskarżony. Art. 71. § 1. Ten, przeciwko komu toczy się nazywa się pcdejrzanym, a ten, przeciw komu wszczęto postępow a nie są dowe oskarżonym. . Art. 64. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po § 2. Gdy kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogóirozpoczęciu rozprawy głównej, a przed uprawomocnienym wyrazu "oskarżony", odnośne przepisy mają zaniem się wyroku, powoduje umorzenie postępowa nia stosowanie także do podejrzanego. tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą oskarżonego lub Art. 72. Podejrzany już w toku śledztwa może żądać, na rozprawie zaocznej. aby mu wyjaśniono, jakie przestępst~1O mu zarzucono Art. 65. § 1. W sprawie z oskarżenia prywatnego i jakie dowody przeciw niemu zebrano. prokurator może objąć osk arżen i e, jeżeli uzna, że tego Art. 73. Osk a rżony może nie odpowiadać na zadawymaga interes publiczny. wane mu pytania. § 2. Post!;powanie . toczy się wówczas z urzęd u, lecz Art. 74. Co do każdego oskarżonego zbiera się dane, oskarżyciel prywatny zachowuje prawo popierani<!dotyczące jego t ożsamoś ci, wieku, pochodzenia społecz ­ oskarżenia. nego i przynależn oś ci społecznej, zawodu, stosunkow § 3. Vi razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy rodzinnych i majątkow ych oraz wzmianek o nim w resię z oskarżenia prywatnego. jestrach karnych. Art. 75. § 1. Oskarżony, pozostający na wolności, R o z d z i a ł IV. jest obowiązany stawić się na każde wezwanie . sądu lub prowadzącego śledztwo i zawiadom ić o każdej zmianie Powód cywilny' miejsca zamieszkania. §2. W razie n ie usprawiedliwionego ' n iestawienArt. 66. § 1. Pokrzywdzony może nie poZJ1l€] mz nictwa oskarżonego, można go sprowadzić przymusowo. przy rozpoczęciu rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem doch odzenia w drodze procesu karnego Rozdział VI. roszcz eń majątkowych wynikaj ąc ych z przestępstwa. 9 2. W razje _ śmier ci pokrzywdzonego powództwo Obrońcy i pełn Gmocnh:y. cywilne o roszczenie majątkowe, wynik a jące dla nich Art. 76. § 1. OY:'l,a rż·ony ma prawo korzvstać z poz przestępf.t wa, mogą wyw<:zyć w termi nj e, przewIdzianym w § 1; mocy obrońcy. śledztwo, Dńennik Ustaw Nr 40 § 2. Poz.164 ----------------------------------------------------------------- Oskarżony może mieć nie więcej niż trzech obrońców. oskarżony jest niepełnoletni lub prawo wybrania dl~ń obrońcy służy również jego ojcu, matce, opiekunowi i osobie, pod której stalą pieczą pozostaje. Art. 78. Obrollcą w sprawach karnych może być , tylko osoba, up ravmiona do występowania przed sądem na podsta'Nie prze,Jisów prawa o ustroju adwokatury. Art. 79. § 1. P r zed \vszystkimi sądami oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli: a) nie Uk0l1CZył lat siedemnastu, b) jest głuchy lub niemy, c) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego po- Art. 77. Jeżeli ubezwła3nO\vGl;1~ony, czytalności. § 2. Ponadto każdy oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem wojewódzkim jako pierw- Art. 89. Świadka, nie moźe się można przesłuchać stawić Art. 90. W razie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej s ,:d zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miejsca i czasu przesłuchania. Art. 91. Nie wolno przesłuchiwać jako świadka: a) duchownego - co do faktów, o których dowiedział się na spowiedzi; b) obrońcy oskarżonego - co do faktów, o których się od niego dowiedział przy udzielaniu porady prawnej lub prowadzeniu sprawy. Art. 92. § 1. Poza wypadkami, wskazanymi w ar t. 91, sąd lub prokurator może przesłuchać świadka, który odmawia zeznań z powodu tajemnicy zawodowej, tylko wtedy, jeżeli nle uzna za możliwe zwolnić go od zeznań. § 2. Przesłuchanie zamkniętych. szą instancją. który z powoctu choroby lub kalectwa, w jego mieszkaniu. odbywa się przy drzwiach Art. 80. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wybo:u, prezes sądu wyznacza mu obrońcę z urzędu: Art. 93. § 1. Urzędników publicznych i wojskoa) w wypadkach wskazanych wart. 79; wych, chociażby już nie pozostawali w czynnej służbie, b) na prośbę oskarżonego, który z powodu ubóstwa wolno słuchać jako świadków co do okoliczności, na nie może ponieść kosztów obrony. które rozciąga się ich obo\viązek zachowania tajemnicy Art. 81. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obecnej lub oskarżyciela lub powoda cywilnego może nastąpić . ostatnio przełożonej władzy służbowej. § 2. Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy, w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilgdyby złożenie zeznania wyrządzić miało poważną nego. Art. 82. Jednego obrońcę dla kilku współoskarżo­ szkodę Państwu. § 3. Sąd lub prokurator może zwrócić się o zwolnych można wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednenienie urzędnika lub wojskowego z obowiązku tajemgo z nich nie jest w sprzeczności z obroną drugiego. nicy do władzy naczelnej odnośnego działu zarządu Art. 83. § 1. Do obrony z urzędu wyznacza się państwowego. adwokata zamieszkałego w miejscowości, w której odArt. 94. § 1. Mają prawo odmówić zeznań: bywa się rozprawa albo toczy si ę śledztv,o. a) małżonek oskarż onego; . § 2. Gdyby powierzenie obrony z urzędu ad"vvckab) krewny i powinowaty oskarżonego w linii prot,owi natrafiało na szczególne trudności, do obrony -stej; z urzędu w-yznaczyć można każdego nieposzlakowanego c) krewny oskarżonego w linii bocznej aż do stopobywatela. nia między dziećmi rodzellstwa; Art. 84. Z oskar żonym aresztowanym obrońca do d) brat i siostra małżonka oskarżonego; czasu wniesienia aktu oskarżenia maże po ro zumiewać e) osoba związana z osk ar ~onym z tytułu przysię tylko za zgo dą i w obecności prokuratora; po wniesposobienia. sieniu zaś aktu oskarżenia wolno porozumiewać się § 2. Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaz nim sam na sam. niu małżeńst""a lub przysposobienia. Art. 85. § 1. Pełnomocnildem oskarżyciela prywat§.3. O prawie cdmowy zeznall należy osoby te nego lub powoda cywilnego może być osoba wymie- uprzedzić. niona wart. 78. Art. 95. Jeżeli osoba, wymieniona wart. 94, zło­ § 2. Przepis art. 76 § 2 ma odpowiednie zastoso- żyła zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na wanie do pełnomocników. przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczy , że Art. 86. Strony mogą udzielać pełnomocnictwa chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej zezn:abądź na piśmie, bqdż ustnie wobec sądu. nie nie może służyć za dowód i nie może być odczytane Art. 87. Pełnomocnictwo upoważnia do prowadze- ani odtworzone. nia sprawy we wszystkich instancjach, o ile nie zawiera Art. S6. Świadek ma prawo nie odpowiadać na pod tym względem wyraźnego ograniczenia. pytania co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby naraZlC na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego lub osobę pozostającą z nim w stosunku K S I Ę G A III. wskazanym wart. 94. Dowody. Art. 97. Swiadka, po uprzedzeniu go o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania, należy przede Rozdział I. wszystkim zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do stron. Świadkowie. Art. 88. Każda osoba, wezwana na świadl-:a, stawić się powinna w miejscu, dniu i godzinie, wskazanych w wezwaniu i pozostać aż do zwolnienia. Art. 98. Sąd na rozprawie głównej odbiera od. przyrzeczenie według przepisanej roty, chyba że strony zwolnią świadka od przyrzeczenia, a sąd nie uzna, że złożenie przyrzeczenia jest konieczne. świadka Dziennik Ustaw Nr 40 . . Poz. 364 Art. 99. Nie składają przyrzeczenia: al nieletni do lat czternastu; b) osoby, które z powodu choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie zdają sobie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia; c) pod ejrzani o udział w czynie, będącym przedm iotem postępowania, lub o działalność przestępną, pozostaj ą cą w ści słym związku z działaniem oskarionego. AI·t. 100. Świadek składa przyrzeczenie według naroty: "Świadomy wagi mych słów i . odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczenI pr aw dę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome" . stępuj ą cej Art. 101. § 1. Świadek składa przyrzeczenie, lub odczytując na głos jego ro tę, przy czym wszyscy, nie wypowtarzając za odbierającym ~rzyrzeczenie Art. 107. § 1. Jeżeli czynu, określonego wart. 105 i 106, dopuścił się żołnierz w czynnej służbie wojskowej, sąd zwraca się do przełożonej władzy wojskowej, która stosuje środki, przewidziane w przepisach wojskowych. § 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracowników i funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa publicznego. Art. 108. Jeżeli rozpra wę odroczol16 z powodu niestawiennictwa albo odmowy zeznań lub przyrzecze.., n ia przez kilka osób, ",'szyscy, których nie usprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarn ą za zwrot związanych z tym kosztów, o ile sąd inaczej nie postanow i. Art. 109. Na postanowienia odmowne, wydane w myśl art. 105 § 3, oraz na postanowienia , wydane w my ś l art. 106 i 108, służy zażalenie . łączaj ą c sędziów, stoją. R o z d z i a ł § 2. Niemi piśmienni składają przyrzeczenie przez podpisanie jego roty. Niemi niepiśmienni i głusi niepi:'i mienni przyrzekają przy pomocy biegłego. § 3. Prze d odebraniem przyrzeczenia odbierający przyrzeczenie uprzedza świadka o znaczeniu t ego aktu i o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie. Art. 102. Ś Vłiadkom , którzy w danej sprawie skła­ dali przyrzeczenie, przypomina si ę je przy ponownym przesłuchaniu, chyba że sąd uzna, iż kon ieczne jest ponowne odebranie przyrzeczenia. Art. 103. Prze sł uchanie co do samej spr awy zaczyna się od wezwania świadka, aby opowi e dział w szystko, co mu wiadomo w sprawie, po czym sąd , a nast ęp nie strony mogą zadawać mu pytania. Art. 104. dą Jeżeli między sprzeczności, mOżna zeznaniami świadków zajzarządzić stawienie ich sobie do oczu. Oględziny, biegli i II. tłumacze. Art. 110. W ra zie potrzeby dokonywa się oględzin miejsca, rzeczy lub ciała. Art. 111. W wypadkach, wymag ających wiadomości specjalnych, wzywa się biegłych. Art. 112. § 1. Do ,pełnienia czynn oś ci biegłego obowiązany jest n ie tylko biegły sądowy, lecz taJó.e każdy, kto up raw;a zawód stw ier dza jący jego wiedzę VI danej dzi edzinie. § 2. Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w ~anej sprawie, n ie wyłącza przesłuchania go jako biegłego. Art. 113. § 1. Nie mogą być biegłymi osoby, który ch w myśl art. 91 nie wolno przesłuchiwać jako świadków lub które w myśl art. 94 mają prawo odmó wić zeznań. § 2. Jeżeli strona przytoczy ważne powody, osJaArt. 105. § 1. W razie n i e usmawied1iwi onego bi ając e zaufanie do danego b i egłego, wzywa się w jego n iestawiennictwa świadka s ąd lub p r~kurator naldud a m iej::ce i:1l1ego. n a świadka grzywnę do 25.000 złotych; ponadto w ra zie Art. 114. Do oględzin zwłok zawsze w zywa się fJdroczenia rozpl'awy sąd nakłada na świadka obowiązek lekarza, w miarę możności biegł eg o sądowego. zwrotu k osztów, wywolanych odroczeni em ro zprawy Art. 115. § 1. . Gdy zachodzi podejrzenie zadania z powodu jego n iestawiennictwa. Grz ywnę, w razie gwaJtownej śmierci, zarządza się otwarcie zwłok przez ni e mo ż ności jej ści ągnięcia, zamienia się na areszt do l ek arza. dwóch tygodni. . § 2. Do otwarcia zwłok należ y, w mi arę możności, § 2. Ponadto s ą d lub prokurator, w razie potrzeby, p rócz bitigłego zawezwać również lekarz:!, który ostatzarz2dza przymusowe ~ p rovJ<: dzen i e świadka. n io udz ie l:] ł pomocy zmarłem u. § 3. Sąd lub prokurator zwalnia świadka od nałoż onych środków przymusu i zwrotu kosztów, j e żeli Art. 116. § 1. Gdy zachodzi podej rzenie śmierci świadek w ći ~',eu dwóch tygodni od zawiadomien ia go z otrucia, nale ż y przez chemika lub odpowiedni urząd u d Qwodni, że niestawienn ictw o Jego było usprawiedli- . albo zakład dokon ać badan ia wnętrzności i innych wione. p rzec1mio::ów, mogących mi e ć zwi ąze:( z otruciem. § 2. Do badania należy w razie potrzeby zawezwać Art. 106. § 1. Skutki wymienione wart. 105 ffi Dr ó wilież lekarza. ją również zastosowanie w razie nie usprawiedliwionej odmowy złożenia zeznali lub przyrzeczer:ia, p rzy czym, w razie ponownej oemowy, sąd lub prokurator może na łożyć na świadka ponownie grzywnę do 50.000 złotych z zamianą, w r azie niemożności ściągniE:cia, na areszt 00 jednego mie si ąca. 2. Niezależnie od powyż szy ch środków sąd lub prokurator mO że naka za ć n i 8z\vłoc z ne aresztowanie :';·.viadka, odmawiaj ą ceg o zeznalI lub przy rzeczenia, na c zas nie pr ze kraczający jedne~~o miesi ą ca. Areszt u chyla s :E:, je żeli św iadek zło,~y zcm ania, w zgl ędnie pl'zyrzeczenie, lub jeżeli :ip l' awę w d a ll(~j instancj i UkOJ1CZono. o Art. 117. § 1. Jeże li zachodzi potrzeba zbadania stanu psychicznego oskar żo nego, sąd lub prokurator w zywa przyna jmnie j dwóch lek a rzy, w m ia rę możnDści psy chia t.rów. § 2. B ic2Ii mo g ą żąda(~ oddania osk a rżon e go pod obserwacje VI zakładz ie leczniczym. § 3. P o tr ze bę, czas trwania oraz miejsce obserwacji ol, r e śla s,:d lub prokura tor. Ob,:;<:'rwacja powinna trw 2.ć n ie cHu;'.e j ni ż sze ść t ygodni. W wypadkach wyją+l:owych rc: d lub prclml'a tor na wn'osek bief!lych może r:::zecllu;:;yć t ell ter min na cz[ts ściś le o~reślony. Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 364 § 4. Na postanowienie, llakazujące zakładzie zażalenie. obserwację Art. 128, § 1. Art. 88, 97, 98, 101 §§ 1 i 3 i art. 102 109 mają odpowiednie zastosow anie' do biegłych § 5. Jeżeli karalność czynu oskarżonego zależy od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzywdzonego. Art. 118. Ogl ędzin połączonych z obnażeniem ciała dokonywa się, w miarę możności, przez bie głego tej samej płci. Jeżeli sędzia lub prcwad zący śledztwo jest innej płci , niż osoba poddawana oględzinom , może być przy tym obecny tylko w razie konieczności. Art. 119. Biegły składa ustnie lub pisemnie dokł ad n e sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń o~az opartą na nich opinię. Art. 120. § 1. Biegły składa przyrzeczenie według następuj ącej roty: "Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obow iąz ki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezst ronnością". § 2. Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko przy obj ęci u stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powołuje się na nie. i tłumaczów. § 2. Przymusowe sprowadzenie biegłych i tłuma­ czów należy stosować tylko · w wypadkach wyjątko­ wych. w leczniczym, służy za zgodą sądu lub prowaakta sprawy w cal"ości lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne . do ustalenia opinii. Art. 122. Sąd lub prowadzący śl e dztwo kieruje badani em dokonywanym przez bi egłych, a jeżeli warunki badania tego wymagają, mo że wyznaczyć biegłym termin do złożenia opinii oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegaj ące badaniu. Art. 121. B iegli mogą dzącego śledztwo przegląd ać Art. 123. Jeżeli przedmiot badania mo że ulec zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, nal eży, w miarę możności, po zostawić cz ęść tego przedmiotu w przechowaniu sądow ym . Art. 121. Jeżeli opinia biegłych j est niejasna lub sprzeczna, sąd lub prowad zący śled z two może zarządzić ponowne prz esłuc han ie tych s,a mych biegłych lub wezwać innych. Art. 125. Zamiast wzywania biegły ch lub niezale żnie od ich wezwania s ąd lub prowad zą cy śledztwo może z asięgnąć opinii odpowiedniego urzęd u lub zakładu . § 1. W sprawach o podrabianie polskich lub prowadzący śledztwo zasięga opinii urzędu lub zakładu, powołanego do drukowania banknotów lub bicia m onet. § 2. W sprawach o podrabianie pi eniędzy obcych s ąd lub prowadzący śledztwo w r azie potrzeby zasięga za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości lub Generalnego Prokuratora RzeczYPosp0lite j opinii właściwego urzędu lub zakładu zagranicznego. Art. 126. pieniędzy sąd R o z d z i a ł III. Rewizja i zatrzymanie rzeczy. Art. 129. § 1. U osób podejrz,anych o popełnie­ nie przestępstwa wolno dokonywać rewizji osobistej lub domowe j celem ich ujęci a, wykrycia dowodów winy albo przedmiotów uzyskanych przez przestępstwo lub ulegających konfiskacie. § 2. U innych osób lub w innych miejscach wolno dokonywać rewizji tylko wtedy, j eżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba podejrzana o przestępstwo albo przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, u zyskane przez przestępstwo lub ulegaj ące konfiskacie. Art. 130. Rewizji osobistej nale ży dokonywać VI miarę możności za poś rednictwem osoby t ejże płci. Art. 131. W porze nocnej wolno dokonywać rewizji domowej tylko w wypadkach nie cierpiących zwłoki. Art. 132. § 1. Za porę nocną uważa się czas od godziny dziewiąt ej wieczorem do siódmej rano. § 2. R ewi zj ę rozpoczętą za dnia można prowaqzić nadal mimo nastania pory nocnej. Art. 133. Rewizji w pomieszczeniu urz ędu państwo­ wego lub samorz~dow e go dokonywa się po zawiadomieniu prz e łożonego lub jego zastępcy. Art. 134. R ewizji w pomieszczeniu zajęty m prze~ wojsko dokonywa się w obecności b e zpośredniego przełożon ego lub wyznaczonego pr z ezeń zas tęp cy. Art. 135. R ewizji w biurze lub m ieszkaniu osób wymienionych wart. 27 wolno dokonywać tylko za zgodą właściwego przeds tawiciela dyplomatycznego. Art. 136. § 1. Osobę, u której r.ewizja ma się odbyć , zawiadamia się o celu rewi zji i w zywa się do obecno ści przy niej. § 2. Jeżeli gospodarza lokalu n ie ma na miejscu, wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego dorcsłego domownika lub sąsiada. Art. 137. § 1. J eżeli rewizji dokonywa Milicja Obywatelska, powinna okazać osobie, u której rewizja ma się odbyć, polecenie prokuratora, a po wniesieniu aktu oskarżenia - polecenie sądu. § 2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli polecenie nie mogło być wydane prze d rewizją, należy okazać n akaz kierownika właściwej jednostki milicyj. Art. 127. § 1. Sąd lub prowadzący . śledztwo n ej lub l egi tyma cję służbową , a n as tępnie zwrócić się w zywa odpowiedniego tłumacza, j eżeli zachodzi po- do prokuratora o zatwierdzenie r ewizji; na żądani e osoby, u której przeprowadzono rewiz ję, należy dorę­ trzeba: czyć j ej postanowienie o zatwierdzeni u rewizji w ciągu a) prz esłuchania głuchego lub niemego, z którym siedmiu dni od zgłoszenia żądania. sąd lub prowadzący śledztwo nie mOże porozuArt. 138. Przedmioty zabrane przy rewizji należy mieć się bezp ośrednio; b) przesłuchania osoby, nie mówiącej j ęzykiem spisać, a na żądanie osoby, od której je odebrano, wydać jej pokwitowanie. z rozumiałym dla sądu lub prowadzącego śledz­ two; Art. 139. § 1. t>rzedmioty, mogące służyć do ustalec) przekładu pisma sporządzonego w obcym języku " nia istoty czynu lub do wykrycia sprawcy, nal-e ży, po § 2. Do tłumaczów mają odpowiednie zastosowa- dokonaniu oględ zin i sporząd zeni u dokładn ego opIsu, nie przepisy dotyczące biegłych. albo dołączyć ' do ~kt sprawy, albo oddać na przecho- Dzie~ni.k Ustaw Nr 40 'I 504 - Poz. 364 ----------------------------------- "\IVanie / właścicielowi lub innej osobie godnej zaufania przedstawienia ich na każde żądanie :'lądu lub prowadzącego śledztwo i z zakazem ich zbycia lub przeksźtalcenia. § 2. Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować. Art. 140. § 1. Jeżeli osoba, mająca u siebie przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, uzyskane przez przestępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich wydania, można zarządzić ich odebranie. § 2. Jeżeli przedmioty odebrał"" Milicja Obywatelska, należy o zatwierdzenie odebrania zvaócić się niezwłocznie do prokuratora, a po wnieSIeniu aktu oskarżenia do sądu. Art. 141. § 1. Osobę, która odmówiła wydania rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje na grzywnę do 25.000 złotych z zamianą, w razie niemoż­ ności ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni. § 2. Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada u siebie przedmioty wymienione wart. 140, odmówi.ła ich wydania, a drogą rewizji nie można ich odnależć, to sąd może skazać tę osobę na grzywnę do 25.000 zło­ tych- z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na " areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponownej odmowy na ' grzywnę do 50.000 złotych, z zamianą, w razie niemożności jej ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca. § 3. Niezależnie od pmvyższych kar, sąd może w wypadku, wskazanym w § 2, nakazać niezwłoczne aresztowanie osoby, odmawiającej wydania, na czas nie przekraczający jednego miesiąca . Areszt uchyla się, jeżeli przedmioty wydano albo jeżeli sprawę w danej instancji UkOllczono. § 4. Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do tego, kto bądź sam jest podejrzany o dane przestępstwo, bądź może zwolnić się od skład~nia z obowiązlr.iem zeznań. § 5. Uprawnienia, służące z macy niniejszego artyposiada również prokurator. § 6. Na postanowienie, wydane na zasadzie niniejszego artykułu, służy zażalenie. J § 7. Przepis art. 107 stosuje się odpowiednio. .~ Art. 142. § 1. Jeżeli urząd, od którego zażądano 'dokumentu, odmawia wydania go, można zwrócić się do władzy naczelnej odnośnego zarządu państwowego o polecenie wydania dokumentu. § 2. Wydania wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby )ljawnienie dokumentu wyrządzić miało poważną szkodę kułu sądowi, Państwu. Art. 143. § 1. Korespondencję i inne papiery, znalezione przy rewi~ji, można przeglądać bez zgody osoby, u której je znaleziono. § 2. Jeżeli u osoby nie podejrzanej o popełnienie przestępstwa (art. 129 § 2) dokonywa rewizji nie sędzia i nie prokurator, a zachodzi potrzeba przejrzenia takiej korespondencji lub papierów mimo sprzeciwu osoby, u której je znaleziono, nale;::y nie przegląd a j ąc op i eczę­ to -w ać je i przesłać do sądu lub do prokuratora. Osob'!, od której papiery odebrano, może je opieczętować wła­ sną pieczęcią. Art. 14<1. Do obecności przy rozpieczętowaniu i przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się w miarę możności osobę, od której je odebrano. Ad, 145,§ 1. Urzędy pocztowe, telekon:nm ikp.cyjne, kolejowe i celne oraz instytucje żeglugi wodnej i po- wietrznej są obowiązane wydawać sądowi lub prokuratorowi na ich żądanie korespondencję i przesyłki, maIjące znaczenie dla toczącego się postępowania; tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać. § 2. Na postanowienie w tym ' przedmiocie służy zażalenie. Art. 146. Przedmioty uzyskane za_ pomocą przestęp­ stwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty przestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu. Art. 147. § 1. .Jeżeli zachodzi wątpliwcść co do osoby lub praw właściciela przedmiotów odebranych od oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia sądowego na przechowanie sądowe lub osobie godnej zaufania, pod warunkami przewidzianymi wart, 139 § 1. § 2. Przedmioty, ulegające szybkiemu zepsuciu lub zniszczeniu, sprzedaje się z przetargu publicznego przez Milicję Obywatelską albo bez przetargu przez placówki handlu uspołecznionego, a uzysk:me pieniądze składa się do sądu. \ -K S I Ę G\ A IV. Z'lpoęieganie uchylaniu się od s~du. Rozdział Stosowanie r. środków zal)obiegających n~hylaniu się cd sądu. Art. 148. Środki 'zapobiegające uchylaniu się od sądu może tylko sędzia lub prokurator w razie istnienia dostatecznych poszlak przeciwko oskarżonemu. Art. 149. Nadzór ned przestrzeganiem przepisów o zatrzymaniu i stosowaniu środków zapobiegających uchylaniu się od sądu należy do sądu i prokuratora. Art. 150. Na postanowienie w przedmiecie środka zapob:egającego uchylaniu się 00 sądu służy za 'i:alenie. stosO\vać R o z d z i a ł II. Tymczasowe ares~towanie . Art. 151. § 1. i Tymczasowe aresztowanie może natylko na mocy postanowienia sądu lub prokuratora. § 2. Prokurator może stosov,-ać tymczasowe aresztowanie tylko w toku śledztwa . Art. 152. § 1. Tymczas<;l\ve are:::ztowanie stosuje się: a) w sprawach ' określpnych wart. 17 § 1 pkt l), 3), 4) i 5), ! b) w razie wydania \V p ierwsze j instancji wyroku skazuj2,cego na karę pozbawienia w o lno ś ci po\ wyiej dwóch lat albo w razie skazania recydywisty. § 2. S ą d lub pl'okuratcr może w wypadka ch, określonych w § l, odstąpić od stosowania tymczasowego aresztowania jedynie wówczas, gd y ze wz g l ę du na szczególne okoliczności sprawy zast 'J sowanie tymczasowego aresztowania uzna za niew slcazane. § 3. W innych wypadkach tymcz<1sowe a r esztowanie stąpić moż e na s tą pić, jeżeli: a) zachodzi uzasadniona Oba"N::!, ż e oskar;;;ony będzie .się ukrywał, nakłaniał do f 2,lSZy',ovych zeznaIi a lb o w inny bezprawny sposób będzie się starał utrudnić postępowanie karne; Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 364 b) gdy oskarżony nie ma w kraju stałego miejsca za mieszkania określonego źródła utrzymania lub gdy nie ~ożna ustalić jego tożsamości, albo c) gdy oskarżony jest recydywistą· Art. 153. § 1. Schwytanego na g orącym uczynku lub bezpośrednio potem w czasie pościgu każdy ma prawo zatrzymać nawet bez postanowienia prokurator a , jeżeli zachodzi obawa ucieczki schwytanego lub jeżeli nie można ustal i ć jego tożsamości. § 2. Schwytanego należy natychmiast oddać w ręce Milicji Obywatelskiej, organów bezpieczeństwa publicz. nego lub prokuratora. Art. 154. Milicji Obywatelskiej lub organom bezpieczeńs twa publicznego służy w k aż d ej chwili prawo za trzymania podejrzanego, gdy zachodzą warunki niezbędne do w ydania postanowienia o aresztowaniu, a zwłoka mogłaby spowodować uci e czkę podejrzanego lub zatarcie śladów przest ępstwa. Art. 155. Zebrane przeciwko zatrzymanemu poszla. ki nal e ży natychmiast przedstawić prokuratorowi, który bądź zarządza aresztowanie podejrzanego, bądź wypuszcza go na wolność. Art. 156. Jeżeli w ciągu czterdziestu ośmiu godzin od chwili zatrzymania przez władzę nie doręczono p o· dejrzanemu odpisu postanowienia o aresztowaniu, należy zatrzy manego wypu ś cić na wolność. Art. 157. § 1. Aresztowanego tymczasowo nale ż y natychmiast wypuścić na wolność, j eż eli ustaną przyczy ny, dla których aresztowanie nastąpiło. § 2. Zatrzymanego m Oż e zwolnić organ bezpieczeń· stwa publicznego lub Milicja Obywatelska. Art. 158. § 1. Aresztowanie podejrzanego może trwać w toku śledztwa najwyżej trzy miesiące. Nale ż y to uwidocznić w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. § 2. Prokurator wojewódzki może przedłużyć areszt do sześciu mi e sięcy. § 3. Generalny Prokurator Rzeczypospolitej może ud zi.elić dalszego przedłużenia aresztu na czas oznaczony, jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy śl e dztwa n ie mOżna było ukończyć w terminie wskazanym w § 2. R o z d z i a ł Kaucja i nI. poręczenie. Art. 159. Sąd lub prokurator może od aresztowania odstąpić lub już aresztowanego zwolnić pod warunkiem złożenia kaucji lub poręczen i a w określ onej sumie pienlęzllej, przy której wyznaczeniu uwzględni a s i ę stopieil zamożności oskarż onego i skł a­ d ające go kau cję lub poręczyciela, wysok o ść wyrządzo­ nej szkod y i grożącą karę. Art. 160. Zamiast zaż ą dania kaucji lub por ę cz e nia od wojskowego w służb i e czynnej można poprzest ać na dozorze jego władzy przełożonej. o skarż onego Art. Hil. Kaucję mo ż e złożyć albo sam oskarżon y. albo inna osoba. Art. 162. Kaucję składać należy w gotowiźnie lub w papierach wartościowych, przyjmowanych za kau cję przez wydzi ały finansowe prezydiów rad narodowych. Art. 163. Wpis hipoteczny moż e zastąpić złoż e nie gotowizny lub papierów wartościowych tylko wówczas, jeżeli jednocześnie złożono dowód, że wartość obciążo. nej nieruchomości, po potrąceniu hipotek mających pierwszeństwo, dostatecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji. Art. 164. § 1. Poręczenie składać może tylko osoba, mająca stałe zamieszkanie w kraju i przedstawiająca dostateczne dow ody, że jej majątek wystarcza na pokrycie p o ręc z enia . § 2. Można nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba poręczyciela nie budzi zaufania: Art. 165. § 1. Składającego kaucję lub po r ęczenie uprzedza się, że w razie ucieczki oskarżonego lub nie usprawiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu lub prokuratora kaucja ulegnie przepadkowi, a od poręczyciela ściągnięta będzie suma poręczenia. § 2. Do składaj ą cego kaucję lub poręczenie mają zastosowanie przepisy art. 70. Art. 166. Z przyjęcia kaucji lub poręcze nia należy sporz ądzić protokół, który podpisują składający oraz przyjmujący kaucję lub poręczenie. W protokole tym zaznaczyć należy zachowanie przepisu art. 165. Art. 167. § 1. O przepadku kaucji lub ó ściągnięciu sumy poręczenia rozstrzyga: w toku śledztwa ~ prokurator, w innych ' wypadkach - sąd, do którego wła­ ściwości sprawa należy. § 2. Przed wydaniem postanowienia nale ży osobę, która złożyła kaucję lub poręcz en i e, wezwać do złoże­ nia wyj aśnień. § 3. Na postanowienia w tym przedmiocie służy zażalenie. Art. 168. Kwotę przepadłej kaucji lub 'Ciągniętego przelewa się do Skarbu Państwa, wszakże pokrzywdzony ma pierwszeństwo do zaspokoj enia z tej kwoty roszczeń o odszkodowanie za wyrządzoną prze~ przestępstwo krzywdę , o ile odszkodowania tego nie może u zys kać z maj ą tku sprawcy lub osoby za jego czyn odpowiedzialnej. Art. 169. Osobę, która złożyła kaucję lub poręcze­ nie, zawiadamia się o terminach wyznaczonych do sta· wiennictwa oskarżonego. Art. 170. Sąd lub prokurator może nakazać aresztowanie oskarż onego wypuszczonego na wol n oś ć za kaucją lub poręczeni em, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności wymagające aresztowania. Art. 171. § 1. W razie cofnięcia kaucji lub poręcze­ nia należy oskarżone go niezwł o czn i e aEesztować . § 2. Odpowiedzialność osoby, która cofnęła kaucję lub poręczenie, ustaje -dopiero z chwilą aresztowania os karżonego albo złożenia nowej kaucji lub p oręcze· nia. Art. .1 72. § 1. Z chwilą aresztowania oskarżonego, umorzenia postępowania lub wydania wyroku uniewinniającego , poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się osobie , która ją złożyła, § 2-. Przepis § 1 nie dotyczy kaucji lub p o ręcze­ nia, co do których już zapadło postanowienie o ich przepadku lub ścią g ni ęciu. poręczenia ; R o z d z i a ł IV. Z a kaz wydalania się, dozór Milicji Obywatelskiej. Art. 173. § 1. Uznając potrzebę zastosowania środ­ ka za pob iegającego uchylaniu się od sądu, sąd . lub . prokurator może zakazać oskaN;onemu wydalema su: ze - Dziennik Ustaw Nr 40 506 stałego mIeJsca zamieszkania albo odd ać go pod dozór Milicji Obywatelskiej, przewodniczącego prezydium gminnej rady narodowej lub sołtysa albo pod dozór innej władzy, która tego się podejmie, jeżeli środki te są w d anym wypadku wystarczające. § 2. W razie zakazu wydalania się nie wolno oskarzonemu opuszczać stałego mIejSCa zamieszkania bez zezwolenia sądu, a w tok u śledztwa - bez zezwolenia prokuratora. § 3. Oddany pod dozór ma nadto obowiązek zgła­ szania się do władzy dozorującej w odstępach czasu, określonych w postanowieniu sądu lub prokurator'a , który prócz tego zobowiązać może oskarżonego do innych ograniczeń jego swobody, ułatwiają cych wykonywanie dozoru. § 4. Jeżeli oskarżony nie stosuje się do zarządzeń wydanych na zasadzie niniejszego artykułu, sąd lub prokurator władny jest zastosować skuteczniejszy środek zapobiegający uchylaniu się od sądu. ~ R o z d z i a ł List~· gończe V. i żelazne. Art. 174. § L Jeżeli miejsce pobytu oskarżonego jest nie znane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez Milicję Obywatelską. § 2. W tok u śledztwa zarządzenia takie ' wydaje prokurator, a przy wykonaniu wyroku - władza wykonywaj ąca ,wyrok. Art. 175. § L Jeżeli oskarżony , względem którego zapadło postanowienie o aresztowaniu, ukrywa się, sąd lub prokurator może zarządzić rozesłanie listów goń­ czych. § 2. Rozesłanie listów gończych za skazanym, który się ukrywa, zarząd za władza wykonywająca wyrok. Art. 176. W listach gończy ch wymienia się: a) władzę, która je rozsyła; b) imię i nazwisko, a w miarę możności - dokład­ ny rysopis oskar żon ego z dołączeniem jego podobizny; c) zarzucane mu przestępstwo; d) ostatnie znane miejsce zamieszkania gminę, do której oskarżony należy; e) postanowienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący; 4<, f) wezwanie każdego, kto zna miej sce pobytu oskarżonego, do z'a wiadomienia o nim najbliższej władzy sądowej lub milicyjnej i do zatrzymania oskarżonego w miarę możności. Art. 177. Sposób rozpowszechniania listów goń­ czych, wybór pism, w których mają być ogłoszone, oraz m iejscowości, w których mają być plakatowane, zależy od uznania władzy, która rozsyła listy gończe. Art. 178. Jeżeli oskarżony przebywający za granicą złoży oświadczenie, że stawi się do sądu w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy, sąd może mu wydać list żelazny. Art. 179. List żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do zapadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskarżony: , a) stawi się w oznaczonym przez sąd terminie; b) nie będzie się wydalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju; ""-' Poz. 364 c) nie będzie zeznań na.kłaniał świadków do fałs zywych lub starał się w inny sposób usuwać do- wodów przestępstwa. Art. 180. § 1. Sąd może wydanie listu żelaznego uzależn ić od zł-ożenia kaucji lub porę czenia . § 2. W takim razie niedotrzymanie warunków wymienionych wart. 179 pociąga nie tylko aresztowanie oskarżonego, lecz także prZepadek kaucji lub ściągnię­ cie .sumy poręczenra. K S l Ę G A V. Przepisy porządkowe. R o z d z i a ł l. Doręczanie wezwań i innych pism sądowych. Art. 181. Wezwanie wysyłane przez sąd powinno być opatrzone podpisem sędziego lub sekretarza, a wysyłane przez prokuratora podpisem prokuratora lub sekretarza. Art. 182. W wezwaniu należy wskazać: a) imię, nazwisko i adres wezwanego; b) w jakim charakterze i w jakiej sprawie się go wzywa; c) miejsce, dzień i godzinę stawiennictwą; d) nazwę i dokładny adres wzywającego sądu lub urzędu prokuratorskiego; e) skutki niestawiennictwa. Art. 183. § 1. Pisma sądowe doręcza się pocztą w listach z pokwitowaniem zwrotnym lub przez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom pozostającym w więzieniu także przez funkcjonariuszy zarządu więziennego. § 2. Adresat może odebrać pismo bezpośrednIo w sekretariacie sądu. Art. 184. Pisma adresowane do miejscowo ści, w których nie ma urzędu pocztowego ani n ie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej, doręcza się za pośrednictwem władz gminnych. Art. 185. Milicja Obywatelska doręcza pisma sądo­ we, jeżeli doręC?eme pozostaje w związku z czynnością poleconą milicji przez sąd lub prokuratora. Art. 186. Wezwania i inne pisma sądowe przesyła dla doręczenia wojskowym w służbie czynnej ich bezpośredniemu dowództwu. się Art. 187. O wezwaniu osoby, będącej w służbie kolei albo żeglugi wodnej lub powietrznej, zawiadamia się jednocześnie bezpośrednią zwierzchność osoby wezwanej. Art. w 188. Pisma sądowe doręcza do rąk własnych. się adresatom, miarę możności, Art. 189. § 1. Jeżeli z powodu n\eobecności adresata nie można doręczyć mu pisma do rąk własnych, doręcza się je dorosłemu domownikowi, a w jego braku - sąsiadowi lub dozorcy domu. § 2. Jeżeli się nikt nie znajdzie, kto by pismo chciał przyjąć, zost~w ia się je bądż w prezydium gminnej raliy narodowej, bądź w urzędzie pocztowym. § 3. W razie doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy domu albo pozostawienia go w prezydium gminnej rady narodowej lub w ur2E;idzie pocztowym, przybija 507 Dziennik Ustaw Nr 40 się na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono. Art. 190. Pismo, przeznaczone dla korporacji, spół­ ki, stowarzyszenia, zakładu lub związku albo dla obrOllcy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism, do ręczyć także zastępczo do rąk każdej osoby, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osóbdozorcy domu, gdzie biuro się znajduje. Art. 191. Jeżeli strona, której doręczono wezwanie na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym sądu, to wezwania i inne pisma sądowe, wysłane jej pod ostatnim znanym adresem, uważa się za doręczone. Art. 192. § 1. Odbierający pismo stwierdza jego doręczenie podpisem własnorę cznym ze wskazaniem daty doręczenia, jeż2li zaś jest niepiśmienn y lub odmawia podpisu, to doręczający sam oznacza datę ' do rę­ czenia oraz przyczynę braku podpisu. § 2. Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyłającej pismo. Art. 193. Jeśli ze \vzgI ędu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczegóJn,e u trudnione, św ia dkó\v lub b;egłych można wzy wać t elegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedniejszy ze względu na okoliczności. Art. 194. Niestawiennictwo osób wezwanych w myśl art. 193 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, o ile nie ma wątpliwości, że wezwanie doszło zawczasu do wiadomości wezwanego. Art. 195. Niezachowanie przepisów ar:L 181--193 nie powoduje ni eważności doręczenia, jeżeli osoba, dla której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, o śvy'iadczy, że wezwanie to lub pisrrio otrzymała. Art. 196. § 1. Osoba, mająca przymusowo sproli,'awezwanego do sądu lub prokuratora, okczuje w ezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się z nią udał na miejsce wskazane w nakazie. § 2. W nakazie dostawienia należy wymie nić szc zegóły w skazane wart. 182. Art 197. W razie oporu sprowadzający ma prawo użyć s iły, a w miarę potrze~ zwra,ca się o pomoc do Milicji Obywatelskiej, a nawet do osób p rywatnych, które zgoclzą się udz i elić pomocy. d zić R o z d z i a ł …