Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 1950 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego

Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 363 i 364 pokrycia opłat nie C1ązy na innych osobach lub instytucj ach z mocy szczególnych przepisów prawnych.

§ 71. Prezydium gminnej rady narodowej

miejs ca zamieszkania kobiety rodzącej, która korzystała z pomocy położniczej położnej gminnej, a w razie nieust ~lenia jego prezydium gminnej rady narodowej . <Jstatniego pobytu tej osoby - usiala istnienie okoliczności , uzasadniających zastosowanie zwolnień lub ulg od opłat, określonych w §§ 2 i 3.

§ 81. Zaległe opłaty za pomoc położniczą , udzieprzez położne gminne, podlegają przymusowemu

ściągnięciu w trybie ,przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń . pieniężnych, z wyjątki em należności Qd rodzeństwa kobiety, której udzielono p omocy położloną niczej; takie należności mogą być dochodzone tylko na drodze sądowej.

§ 9Opłaty

poło ż ne gminne, za pomoc położniczą, udzielo ną przez w trybie wskazanym w § 8, podlegcją w całości umorzeniu na podstawie uchwały właściwej powiatowej rady narodowej .

§ 10

ogłoszenia. nie ściąga lne Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem Minister Zdrowia: w z. B. Kożusznik OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 2 września 1950 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu Na podstawie art. 21 u stawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przeplsow postępowania karnego (Dz.

U. R. P. Nr 38, poz. 348) ogłaszam w załączniku do oh w ieszczenia n iniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego z dnia 19 marca 1928 r . (Dz. U.

R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243) z uwzględnieniem zmian, wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu, i z zastosowaniem nowej, ciągłej numeracj i artykułów.

Podany w załączniku do obwieszczenia ' niniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego nie obejmuje przepisu art. 562 w brzmieniu jednolitego postępowania karnego. tekstu (Dz. U . R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243), który stanowi: "Art. 562. Rozporządzenie niniej sze wchodzi w ży­ cie równocz eśnie z przepisami w pro w3:dz aj ący mi kodeks postępowania karnego z dnien l lipca 1929 roku" , Podany w załączniku do obwieszczenia tekst jednolity obowiązuje od dnia wej ś cia w życie u stawy .z dnia 20 lipca 1950 r. o zmian' z przep,sow postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348).

Minister Sprawiedliwości: w z. T. Rek Załacznik do obwieszcz~mia Minisira' Spr "wiedEwo ~ci z dnia 2 września 1950 r. (poz. 364).

KODEKS POSTĘPOWANIA Prze'p isy ogólne.

KARNEGO.

W razie nieujęcia oskarżoneg o lub jego w kraju, choroby psychicznej albo innej ciężkiej choroby uniemo ż liwiając e j prowadZenie sprav.'Y, po stępowa nie zawiesza się n a okres trwania przeszkody. W miarę potrzeby n ależy zebrać i zab ezpieczyć dowody.

Art. 4dłu ższe j ni eobecności

Art. 1

Postępowanie w sprawach o prz estępstwa, do właściwości ' sądów powszechnych, odbywa się według przepi sów niniejszego k odeksu.

Art. 2§ 1. Sąd wszczyna postępow anie na żądanie

uprawnionego oskarży c i ela.

§ 2Oskarżyciel p owinien wyjednać zezwolenie

n a śc i gan ie o kreślo:1ej osoby, jeże li takiego zezwolenia wymaga szczególny p rzepi s ustawy.

Art. 3Nie w szczyna się postępowania, a wszczE;te

umar7.a się, w razie: a ) bra ku znamion przestęp5iwa w czynie; zarzucanym oskarżonemu;

Art. 5§ 1. O wszcz ęciu jak ró wnie ż o ukończe­

niu postępowania przeciv,,'ko osobom, pod l egającym publicznej wład zy dyscyplinarnej, a t Ll !;: ż e przeciwko u czniom i s ł u chaczem szk ó ł i zakł adów n aukowych, zawi adamia się wła ściwą wła dzę.

§ 2P rzepis § 1 stosuje się równi e ż do ·wszystkich

osób, zatrudnionych w. pań!;;twowych wł adz a c h, urzę­ dach, instytucjach i przedsiębi orstwach , w organizacjach i prz edsiębiorstwach spółdzielczych oraz .o rganizacjach społecznych. -49"ł Dziennik -Ustaw Nr 40

Art. 6Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie

zagadnienia prawne, wynikające w toku postępowania, i nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu.

Art. 7§ 1. Władze państwowe, cywilne i wojskowe jako też przedsiębiorstwa państwowe i spółdzielcze

oraz organizacje społeczne obowiązane są do udzielania pomocy sądowi i prokuraturze.

§ 2W szczególności Milicja Obywatelska wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu

i prokuratora.

§ 3Sąd lub prokurator może bezpośrednio zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną

Art. 8Wszystkie władze, powołańe do udziału

w dochodzeniu i ściganiu przestępstw , mają obowiązek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających za oskarżonym, jak i przeciw niemu.

Art. 9' Sędziowie orzekają na mocy przekonania

opartego na swobodnej ocenie dowodów.

KSIĘGA I.

Sądy.

Rozdział I.

Zakres działania sądów.

Art. 10§ 1. Sąd z urzędu rozstrzyga o swojej wła­

ściwości. § 2: Uznając swoją niewłaściwość sąd przekazuje sprawę komu należy.

§ 3Na postanowienie w przedmiocie

właściwości służy zażalenie.

Art. 11Orzeczenie wydane przez sąd powszecimy

osoby, która w danej sprawie nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych, jest z mocy pra,,',ra względem nieważne.

Art. 12§ 1. Orzeczenie, wydane przez sąd niższego

z obrazą przepisów o właściwości rzeczowej, jest z mocy prawa nieważne; nie dotyczy ' to jednak orzec zeń w sprawach, dla których sąd wyższego rzędu stał się właściwym z mocy art. 24 § 2.

§ 2Orzeczenie sądu wyższego rzędu, wydane

w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego powodu nieważne. rzędu

Art. 13§ 1. W wypadkach, przewidzianych

wart. 11 i 12, nieważność stwierdza postanowieniem sąd bezpośrednio wyższy nad sądem, który wydał nieważne orzeczenie.

§ 2Orzeczenie o nieważności sąd wydaje z własnej

inicjatywy albo na wniosek stron.

Art. 14§ L Stwierdzenie dopiero na rozprawie

sprawa należy do właściwości sądu niższe­ go rzędu, nie wstrzymuje dalszego toku rozprawy. §' 2. Jeżeli jednak zajdzie potrzeba odroczenia rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać sprawę głównej, że właściwemu sądowi. ~

Art. 15Sąd powiatowy orze ~m we wszystkich

sprawach w pierwszej instancji, jeżeli nie są one przepisem szczególnym przekazane innemu sądowi.

Art. 16Sąd powiatowy orzeka w składzie jednego

i dwóch ławników, chyba że przepis szcz ~g61ny stanowi inaczej. sędzieg o Poz. 364

Art. 17§ 1. Sąd wojewódzki rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy

§ 2Sąd wojewódzki może j ednak na wniosek

prokuratora przekazać do rozpoznania sądowi powiatowemu sprawę o przestępstwo, wymienione w § 1, jeżeli u zna to za wskazane ze względu na okoliczności sprawy.

§ 3Sąd wojewódzki rozpoznaje środki odwoławcze

od orzeczeń sądów powiatowych oraz orzeka w innych wypadkach przewidzianych w ustawie.

Art. 18§ 1. Sąd wojewódzki orzeka w składzie

jednego sędziego i dwóch ławników, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 2Sąd wojewódzki rozpoznaj~ środki odwolawc7:e

w składzie trzech sędziów.

Art. -19. § 1. Sąd Najwyższy rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów wojewódzkich, wydanych w pierwszej instancji, oraz orzeka w innych wypadkach, przewidzianych w ustawie.

§ 2Sąd Najwyższy orzeka w składzie trzech sę­

dziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 20§ 1. Właściwy miejscowo jest przede

wszystkim sąd, w którego okręgu przestępstwo popeł­ niono.

§ 2Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy ' jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie

§ ' 3. Przestępstwo uważa się za popełnione w tym mieJSCU, gdzie wykonano działanie przestępne albo gdzie skutek przestępny nastąpił lub według ,zamiaru sprawcy miał nas tąpić.

Art. 21§ 1. Jeżeli w chwili wszczęcia post ępowania

można ustalić miejsca popełnienia przes tępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu :

§ 2Jeżeli

zachc dzą t rudności v.; p rzeprowc:dzen iu miejsca pope1nienia przestępstwa, właśchvy j est są d, w którego okrę g u osoba podejrzana p rzeb ywa.

§ 3

Przepis § 1 ma odpDwiednie za stosowanie, j eżeli przestępstwo, podlegają ce orzecznictw u sądów polskich, popełniono za granic ą . p ost ępow an ia przed s ąd em

Art. 22Jeżeli w chwili ws zcz ęcia sprawy nie moż ­

w myśl art. 20 i 21, Sąd Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpozna- na ustalić właściwości sądu wać.

Art. 2.3Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa

jest również właśc i wy dla podże ga czy, pomocn ików oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy, jeż eli postępowanie przeciw nim toczy s i ę jednocześnie.

Art. 24§ 1. Jeże li tę samą osobę oskarżono o kilka

a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którym n ajpierw wszczęto postępowanie.

§ 2J eżeli sprawy należą do właśc i wości sądów

różn ego rz ę du , sprawę rozpoznaje sąd wyższeg o rzędu. przestępstw,

Art. 25§ 1. Sąd właś ci wy w

myśl art. 23 lub 24 d anego o skarżonego lub danego przest ępstwa, j eżeli uzna, że odrębne jej r ozpoznanie przyczyni się do uPI'oszczenia lub przy.tpieszenia postępowan ia .

§ 2Vvylączo na sprawa przechodzi do sądu wła­

l:ciwezo w e dłu g zasad ogólnych. może wyłączyć sprawę wzglę d e m

Art. 20§ 1. Je że liprz e cl "vko tej samej osobie

z powodu kilku pr ze st ęp stw z apa dły prawon~ocne wyr oki skazujące w r óżnyc h s ą dach, a w pierwszej instancji rozpoz na wały sprawy s ądy tego samego rzędu, n a tenczas ten z t ych sądów , który" wyd'ł ł ostatni wyr e!: skazu jący , wydaje wyrok orzekający ka rę łączną.

§ 2Przy zbie~u wyroków sądó "v r óżnego rzędu

o karze ł ą cznej orzeka s ą d wyżs z ego rzędu.

§ 13W razie zbiegu wyroków sF!du powszechnego

i wojskowego, o k arze łącznej orzeka ten z tych' sądów, który wymierzył karę surowszą.

Art. 27§ 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych

nie podlegają: al uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych;

§ 2Przepis § l nie ma zastosowania do obywateli

polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji.

§ 3Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionymi w § l, za pośr ednictwem Ministr a Sprawiedll. ' wości

Art. 28§ l. O niewłaściwości miejscowej sąd może

orzec z urzęd,u lub na wniosek strony do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego w pierwszej instancji.

Poz. 364

§ 2Późniejsze podniesienie kwestii niewłaściwości

m iejscowej sądu jest n iewa ż ne .

Art. 29§ 1. Spory o w łaściwo ść m i ęd z y s ądami

równorzędnymi rozstrzyga ost,{tecznie s ąd b ezpośre dni o przełożony n ad sąd em; któ ry pi erwszy w sz czął spór.

§ 2Orzeczenie sqclu wyższ 2 g o w p rzedmiocie wła ­

ś ciwości wiąże sąd niższy , naw et należą cy d o innego okręgu .

Art. 30Jeżeli sąd wojskowy przekaż e sp rawę są­

dowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy p r zekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje s ą d powszechny w zakresie prawa karnego powSzechnego.

Ar t. 31. W toku sporu o właściwość każdy z sądów spór wiodących jest obowiązany spełniać w swoim zakresie działania wszelkie czynności nie cierpiąl.'e zwłoki.

Art. 32Jeżeli większość świadków, których należy

na rozprawę, mieszka poza okręg ie m sądu, w którym sprawa się toczy, a przy tym w znacznej odległości od tego s ądu, to sąd bezpośrednio przełożo­ ny nad sądem, w którym sprawa srę toczy, może przekazać sprawę sądowi, w którego okręgu mieszka więk­ wezwać szość świadków.

Art. 33Sąd Najwyższy moż e na wniosek prokuratora lub z inicjatywy sądu właściwego przeka zać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, j eżeli ze względu

na z abe zpiecz ~ nie prawidłowego wymiaru sprąwiedli­ WOS Cl zachodzi potrzeba wyjęcia spra'Ny spod rozpoznania sądu m iej scowo dla niej właściw e go.

R o z d z i a ł II.

Wyłączenie sędziego.

Art. 34§ 1. Sędzia nie może b rać u działu w prow adzeniu sprawy

Art. 35§ 1. O przyczynie wyłączenia sędzia zawiad amia właściwy sąd i wstrzymuje się od udzia łu w sprawie, z wyjątki e m czynności nie cierp iących zwł ok i

§ 2Każda ze stron moż~ zawiadomić sąd o przyczynie wyłączającej sędziego

499 Dziennik Ustaw Nr 40 --------------------------

Art. 36O wyłąc zeniu sędziego rozstrzyga sąd, przed

którym sprawa się toczy.

Art. 37Niezależnie od przyczyn wymienionych

wart. 34, sąd właściwy w myśl art. 36 wyłącza sęd zie­ go na własne jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli pomi ędzy n im a j e dną ze st ron zachodzi stosunek osobisty t ego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość CO do jego b ezstronn ości.

Art. 38Wniosek strony o wyłączenie w myśl art. :) 7

należy zgłosić najpóźniej do chwili rozpoczęcia przewodu sądowego. Późniejsze zgłoszenie ' wniosku jest bezskuteczne,

Art. 39W razie wyłączenia całego sądu sąd bezpośredn i<;l wyższy przekazuje sprawę innemu sądowi

równorzędne mu.

R o z d z i a ł III.

Orzeczenia i zarządzenia.

Art. 40§ L Sąd wydaje orzeczenia w postaci wyroków lub p o stanow ie ń , Orzeczenie, którego ustawa nie

nazyvJ'a wyrQkiem, j est p ostanowieniem.

§ 2W kwestiach, n ie wymagaj ą cych orzeczenia

~:ądu, prezes sądu wyd::lje zarząd zenia . W sądach, pod zielonych n a wy dz iały, zarządzen i a wydaje przewodnicząc y wy d zi ału.

Art. 41Wyrok mo że z apaś ć tylko na rozprawie

Art. 42§ 1. Postanowienia zapadają albo na rozprawie, alb o na posiedzeniu niejawnym

§ 2Postanowienia na rozprawie zapadają po wysłuchaniu obecnych stron

§ 3Postanowienia poza rozprawą zapadają po wysłuchaniu u stnego lub odczytaniu pisemnego wniosku

prokuratora. Niezłożenie wniosku przed posiedzeniem nie wstrzymuje postępow a nia w sprawie. . Art. 43. Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okolic zności faktycznych w celu wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym, s ą d może delegowa ć sędzie ­ gp tegoż sądu albo zwrócić się do miejscowo wła ściwe ­ go sądu powiatowego o wyznaczenie sędziego do przeprowadzenia odpowiednich czynno ści; od śVviadka lub biegł eg o moż na edebrać przyr zeczenie.

Art. 44§ L Sąd nie ma obowi ązk u uzasadnienia

postanowienia:

§ 2Inne I)rzcczenia są d povv·inien uz asadni ać , z wyj ątkiem w ypadków, w których u stawa wyraźnie go od

t ego zwalnia.

Art. 45

O ile p r zepis szczególny nie stanowi ina czej, sąd oznajm ia s\voje orzeczenia, zapadłe na r ozp rawie, przez ogłoszenie ustne, za p adłe Z3.Ś poza 1'ozpn wą b ądź przez o;;loszenie ustne, bądź przez d on;czenie odpisu Ar t. 4S. § 1. Oczywiste omyłk i pisarskie w orzeczen iu kh zarządzen iu rr,oźna ka ż deg o czas u spros tować .

§ 2P osbi'lowienie sprostowania podpisnje ' si:ę

VI t en sam sposób , j ak akt 'ci l ega j ąc:y sprostowaniu.

§ 3Na post anowien ic z arządzające sprostowanie

służ y zaólenic.

Poz. 384 ------------------------------------ -----K S I Ę G A II.

Strony, obrońcy i pein om ocn! cy Rozdział O ska rżycie l I. publiczny.

O s karżycie l publiczny w zakresie ściganIa jest przedstawicielem władzy państwowej.

Art. 48§ 1. Oskarżyci e l publiczny jest obowiązany

wnosić oskarżenie w sprawach o przestępstwa ścigane z urz ę du.

§ 2Udział prokuratora na rozprawie w sądzie

woj ewódzkim jako pierwszej instancji jest obowiązko­ wy.

Art. 49

§ 1. P rokurator może umor zyć śledztwo, jeżeli wniesienie oskar żenia do sądu byłoby niecelowe ze w zględu na znikome niebe zpieczeńs two społeczne czynu.

§ 2Po wniesieniu aktu oskarżenia po s t ępowanie

mo ż e b yć przez sąd umorzone na w n iosek prokuratora z przyczyny, w skazanej w § 1.

Art. 50Prz es t ępstw a, których dochodzenie i ściga­

nie są zal~żne od wniosku pokrzyvv'dzcmego. stają się z chw i l ą złożenia wniosk u pr zestępstwa mi ścigany mi z urzędu .

Art. 47przest ę pst w

Art. 51O;;:karż ycie l e m p ublicznym przed w szystkimi s ą dami j~st prokurator

Art. 52§ 1. Os kar życie l publiczny, co do któ rego

zachodzi jedn a z okolicznoś ci, "vskazanych w art. 34 pod lit. a), b) , c) , d) , lub który brał ud zi ał w sprawie jako sędz i a lub obrol1ca , powinien się wyłączyć i zawiadomić o tym swego be z po śre dnie go zwierzchnika.

§ 2O przyczynie wyłączaj ącej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadomić j ego bezpośredn i ego 'zwier zchnika, który, skoto uzna, że przyczyna

taka za chodzi, w yznacza innego os ka rżyciela .

§ 3Czynn ość dokol1ana p rzez oskarżyciela publicznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest

z tego powodu n ie wa żn a.

Art. 53§ 1. Oskarż yciel publ iczny może już w toku śl e dzt w a złożyć wniosek o zab ezpieczenie grożącej

oskarżone mu kary p i eniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanymi w kodeks.ie po stęp o wa ni a cywilnego dla zabezpieczenia powództwa.

§ 2Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie do

zabezpieczenia na m ieniu osób odpowiedzialnych mająt kowo za oskarżone g o .

§ 3W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyg'l na

posiedzeniu niej awnym są d k arny, do którego właści­ woś ci sprawa nal eży .

§ 4Na postanowienie w ' tym przedmiocie służy

z ażalenie.

Ar t. 54. Odstąpienie oskari.yci<:::a pub licznego od po wniesieriiu aktu o skarżenia nie wiąże osk arżenia sądu.

R o z d z i a ł II.

P okrzywdzony.

Art. 55Za pokrzy wdzonego u' vaża się osob ę, któQ

rej dobro prawne z ostało bezpoś rednio naruszone lub zagro żone ,

Art. 56Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lat 17

lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają: (ljciec, matka, opiekun lub osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony' pozostaje.

Art. 57

Jeżeli pokrzywdzony jest niepełnoletni powyżej lat 17, to prawa jego na równi z nim mog ą wy. konywać osoby, wymienione VJ art. 56, o ile niepełnoletni t emu się nie sprzeciwi . .

Art. 58Jeżeli pokrzywdzoną jest oS'Oba prawna, to

pr:lwa o::;oby tej wykonywa jej ustawowy przedstawic:el.

Art. 59W razie śmierci pokrzywdzonego prawa

jego wyk onywają: małżonek, r odzice, dzieci i wnuki.

Rozdział Oskarżyciel Poz. 364 500 Dziennik Ustaw Nr 40 III. prywatny.

Art. 60§ 1. W sprawach o przestępstwa, sClgane

z oskarżenia prywatnego, p okrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarży ciel prywatny.

§ 2Przepisy art. 56-59 mają tu odpowiednie zastosowanie

Art. 61Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek

(lskarżenia, wniesionego przez jednego lub kilku pokrzywdzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym czynem, mogą się do tego postępowania przył ącz yć aż do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upły­ nął termin zastrzeżony do wniesienia oskarżenia. .

Art. 62Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła

po wniesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzon ego służą osobom, wymienionym wart. 59, o ile przyst ąpią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięcznym (ld daty śmierci pokrzywdzonego.

Art. 63Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od

Qskarżenia przed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania .

Art. 67Sąd karny pozostawia bez rozpoznania powództwo cywilne

Art. 68Powód cywilny ~a prawo dowodzenja tych

tylko okoliczności, na kt-óryc!l opiera swoje roszczenia.

Art. 69§ 1. Powód cywilny już w toku śledztwa

może żr,dać zabezp iedzenia powództwa sposobami wskazanymi w kodeksie postępowania cywilnego.

§ 2W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na

posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści ­ wości sprawa nale ż y.

§ 3Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 70

§ 1. Powód cywilny zamieszkały poza siesądu, w którym sprawa się toczy, poW1l11en wskazać osobę zamieszkałą w siedzibie sądu, której mają być doręczone pisma dla niego przeznaczone. Sąd może go Od tego obowiązku zwolnić.

§ 2W razie nieodnalezienid pod wskazanym adresem powoda cywilnego lub osoby, której mają być dorę­

czane pIsma, albo w razie niewskazania tej osoby, pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone. dzibą R o z d z i a ł V.

Oskarżony.

Art. 71§ 1. Ten, przeciwko komu toczy się

nazywa się pcdejrzanym, a ten, przeciw komu wszczęto postępow a nie są dowe oskarżonym. .

Art. 64Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po

§ 2

Gdy kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogóirozpoczęciu rozprawy głównej, a przed uprawomocnienym wyrazu "oskarżony", odnośne przepisy mają zaniem się wyroku, powoduje umorzenie postępowa nia stosowanie także do podejrzanego tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą oskarżonego lub

Art. 72

Podejrzany już w toku śledztwa może żądać, na rozprawie zaocznej. aby mu wyjaśniono, jakie przestępst~1O mu zarzucono

Art. 65§ 1. W sprawie z oskarżenia prywatnego i jakie dowody przeciw niemu zebrano

prokurator może objąć osk arżen i e, jeżeli uzna, że tego

Art. 73Osk a rżony może nie odpowiadać na zadawymaga interes publiczny

wane mu pytania.

§ 2Post!;powanie . toczy się wówczas z urzęd u, lecz

Art. 74

Co do każdego oskarżonego zbiera się dane, oskarżyciel prywatny zachowuje prawo popierani<!dotyczące jego t ożsamoś ci, wieku, pochodzenia społecz ­ oskarżenia. nego i przynależn oś ci społecznej, zawodu, stosunkow

§ 3Vi razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy

rodzinnych i majątkow ych oraz wzmianek o nim w resię z oskarżenia prywatnego. jestrach karnych.

Art. 75

§ 1. Oskarżony, pozostający na wolności, R o z d z i a ł IV. jest obowiązany stawić się na każde wezwanie . sądu lub prowadzącego śledztwo i zawiadom ić o każdej zmianie Powód cywilny' miejsca zamieszkania.

§2W razie n ie usprawiedliwionego ' n iestawienArt. 66. § 1. Pokrzywdzony może nie poZJ1l€] mz

nictwa oskarżonego, można go sprowadzić przymusowo. przy rozpoczęciu rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem doch odzenia w drodze procesu karnego

Rozdział VI.

roszcz eń majątkowych wynikaj ąc ych z przestępstwa.

9 2. W razje _ śmier ci pokrzywdzonego powództwo Obrońcy i pełn Gmocnh:y. cywilne o roszczenie majątkowe, wynik a jące dla nich

Art. 76§ 1. OY:'l,a rż·ony ma prawo korzvstać z poz przestępf.t wa, mogą wyw<:zyć w termi nj e, przewIdzianym w § 1;

mocy obrońcy. śledztwo, Dńennik Ustaw Nr 40

§ 2Poz.164

Art. 78Obrollcą w sprawach karnych może być

, tylko osoba, up ravmiona do występowania przed sądem na podsta'Nie prze,Jisów prawa o ustroju adwokatury.

Art. 79§ 1. P r zed \vszystkimi sądami oskarżony

musi mieć obrońcę, jeżeli:

Art. 77Jeżeli

ubezwła3nO\vGl;1~ony, czytalności.

§ 2Ponadto każdy oskarżony musi mieć obrońcę

w postępowaniu przed sądem wojewódzkim jako pierw-

Art. 89

Świadka, nie moźe się można przesłuchać stawić

Art. 90W razie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej s ,:d zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miejsca i czasu przesłuchania

Art. 91Nie wolno przesłuchiwać jako świadka

Art. 92§ 1. Poza wypadkami, wskazanymi w

ar t. 91, sąd lub prokurator może przesłuchać świadka, który odmawia zeznań z powodu tajemnicy zawodowej, tylko wtedy, jeżeli nle uzna za możliwe zwolnić go od zeznań.

§ 2Przesłuchanie

zamkniętych. szą instancją. który z powoctu choroby lub kalectwa, w jego mieszkaniu. odbywa się przy drzwiach

Art. 80Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wybo:u, prezes sądu wyznacza mu obrońcę z urzędu

Art. 93§ 1. Urzędników publicznych i wojskoa) w wypadkach wskazanych wart. 79;

wych, chociażby już nie pozostawali w czynnej służbie,

Art. 81Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obecnej lub

oskarżyciela lub powoda cywilnego może nastąpić . ostatnio przełożonej władzy służbowej.

§ 2

Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy, w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilgdyby złożenie zeznania wyrządzić miało poważną nego.

Art. 82Jednego obrońcę dla kilku współoskarżo­ szkodę Państwu

§ 3Sąd lub prokurator może zwrócić się o zwolnych można wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednenienie

urzędnika lub wojskowego z obowiązku tajemgo z nich nie jest w sprzeczności z obroną drugiego. nicy do władzy naczelnej odnośnego działu zarządu

Art. 83§ 1. Do obrony z urzędu wyznacza się

państwowego. adwokata zamieszkałego w miejscowości, w której odArt. 94. § 1. Mają prawo odmówić zeznań: bywa się rozprawa albo toczy si ę śledztv,o.

§ 2Gdyby powierzenie obrony z urzędu ad"vvckab) krewny i powinowaty oskarżonego w linii prot,owi natrafiało na szczególne trudności, do obrony

Art. 84Z oskar żonym aresztowanym obrońca do

§ 2Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaz nim sam na sam

niu małżeńst""a lub przysposobienia.

Art. 85§ 1. Pełnomocnildem oskarżyciela prywat§.3. O prawie cdmowy zeznall należy osoby te

nego lub powoda cywilnego może być osoba wymie- uprzedzić. niona wart. 78.

Art. 95Jeżeli osoba, wymieniona wart. 94, zło­

§ 2Przepis art. 76 § 2 ma odpowiednie zastoso- żyła zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na

wanie do pełnomocników. przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczy , że

Art. 86Strony mogą udzielać pełnomocnictwa chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej zezn:abądź na piśmie, bqdż ustnie wobec sądu

nie nie może służyć za dowód i nie może być odczytane

Art. 87Pełnomocnictwo upoważnia do prowadze- ani odtworzone

nia sprawy we wszystkich instancjach, o ile nie zawiera Art. S6. Świadek ma prawo nie odpowiadać na pod tym względem wyraźnego ograniczenia. pytania co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby naraZlC na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego lub osobę pozostającą z nim w stosunku K S I Ę G A III. wskazanym wart. 94.

Dowody.

Art. 97

Swiadka, po uprzedzeniu go o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania, należy przede

Rozdział I.

wszystkim zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania i stosunek do stron.

Świadkowie.

Art. 88Każda osoba, wezwana na świadl-:a, stawić się powinna w miejscu, dniu i godzinie, wskazanych

w wezwaniu i pozostać aż do zwolnienia.

Art. 98Sąd na rozprawie głównej odbiera od

przyrzeczenie według przepisanej roty, chyba że strony zwolnią świadka od przyrzeczenia, a sąd nie uzna, że złożenie przyrzeczenia jest konieczne. świadka Dziennik Ustaw Nr 40 . . Poz. 364

Art. 99Nie składają przyrzeczenia

al nieletni do lat czternastu;

AI·t. 100. Świadek składa przyrzeczenie według naroty: "Świadomy wagi mych słów i . odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczenI pr aw dę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome" . stępuj ą cej

Art. 101

§ 1Świadek

składa przyrzeczenie, lub odczytując na głos jego ro tę, przy czym wszyscy, nie wypowtarzając za odbierającym ~rzyrzeczenie

Art. 107§ 1. Jeżeli czynu, określonego wart. 105

i 106, dopuścił się żołnierz w czynnej służbie wojskowej, sąd zwraca się do przełożonej władzy wojskowej, która stosuje środki, przewidziane w przepisach wojskowych.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracowników i funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa

publicznego.

Art. 108Jeżeli rozpra wę odroczol16 z powodu

niestawiennictwa albo odmowy zeznań lub przyrzecze.., n ia przez kilka osób, ",'szyscy, których nie usprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarn ą za zwrot związanych z tym kosztów, o ile sąd inaczej nie postanow i.

Art. 109Na postanowienia odmowne, wydane

w myśl art. 105 § 3, oraz na postanowienia , wydane w my ś l art. 106 i 108, służy zażalenie . łączaj ą c sędziów, stoją.

R o z d z i a ł

§ 2Niemi piśmienni składają przyrzeczenie przez

podpisanie jego roty. Niemi niepiśmienni i głusi niepi:'i mienni przyrzekają przy pomocy biegłego.

§ 3Prze d odebraniem przyrzeczenia odbierający

przyrzeczenie uprzedza świadka o znaczeniu t ego aktu i o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie.

Art. 102Ś Vłiadkom , którzy w danej sprawie skła­

dali przyrzeczenie, przypomina si ę je przy ponownym przesłuchaniu, chyba że sąd uzna, iż kon ieczne jest ponowne odebranie przyrzeczenia.

Art. 103Prze sł uchanie co do samej spr awy zaczyna się od wezwania

świadka, aby opowi e dział w szystko, co mu wiadomo w sprawie, po czym sąd , a nast ęp nie strony mogą zadawać mu pytania.

Art. 104dą

Jeżeli między sprzeczności, mOżna zeznaniami świadków zajzarządzić stawienie ich sobie do oczu.

Oględziny, biegli i II. tłumacze.

Art. 110W ra zie potrzeby dokonywa się oględzin

miejsca, rzeczy lub ciała.

Art. 111W wypadkach, wymag ających wiadomości specjalnych, wzywa się biegłych

Art. 112§ 1. Do ,pełnienia czynn oś ci biegłego

obowiązany jest n ie tylko biegły sądowy, lecz taJó.e każdy, kto up raw;a zawód stw ier dza jący jego wiedzę VI danej dzi edzinie.

§ 2Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w ~anej

sprawie, n ie wyłącza przesłuchania go jako biegłego.

Art. 113

§ 1. Nie mogą być biegłymi osoby, który ch w myśl art. 91 nie wolno przesłuchiwać jako świadków lub które w myśl art. 94 mają prawo odmó wić zeznań.

§ 2Jeżeli strona przytoczy ważne powody, osJaArt. 105. § 1. W razie n i e usmawied1iwi onego

bi ając e zaufanie do danego b i egłego, wzywa się w jego n iestawiennictwa świadka s ąd lub p r~kurator naldud a m iej::ce i:1l1ego. n a świadka grzywnę do 25.000 złotych; ponadto w ra zie

Art. 114Do oględzin zwłok zawsze w zywa się

fJdroczenia rozpl'awy sąd nakłada na świadka obowiązek lekarza, w miarę możności biegł eg o sądowego. zwrotu k osztów, wywolanych odroczeni em ro zprawy

Art. 115§ 1. . Gdy zachodzi podejrzenie zadania

z powodu jego n iestawiennictwa.

Grz ywnę, w razie gwaJtownej śmierci, zarządza się otwarcie zwłok przez ni e mo ż ności jej ści ągnięcia, zamienia się na areszt do l ek arza. dwóch tygodni. .

§ 2

Do otwarcia zwłok należ y, w mi arę możności,

§ 2

Ponadto s ą d lub prokurator, w razie potrzeby, p rócz bitigłego zawezwać również lekarz:!, który ostatzarz2dza przymusowe ~ p rovJ<: dzen i e świadka. n io udz ie l:] ł pomocy zmarłem u.

§ 3Sąd lub prokurator zwalnia świadka od nałoż onych środków przymusu i zwrotu kosztów, j e żeli

Art. 116§ 1. Gdy zachodzi podej rzenie śmierci

świadek w ći ~',eu dwóch tygodni od zawiadomien ia go z otrucia, nale ż y przez chemika lub odpowiedni urząd u d Qwodni, że niestawienn ictw o Jego było usprawiedli- . albo zakład dokon ać badan ia wnętrzności i innych wione. p rzec1mio::ów, mogących mi e ć zwi ąze:( z otruciem.

§ 2Do badania należy w razie potrzeby zawezwać

Art. 106§ 1. Skutki wymienione wart. 105 ffi Dr ó wilież lekarza

ją również zastosowanie w razie nie usprawiedliwionej odmowy złożenia zeznali lub przyrzeczer:ia, p rzy czym, w razie ponownej oemowy, sąd lub prokurator może na łożyć na świadka ponownie grzywnę do 50.000 złotych z zamianą, w r azie niemożności ściągniE:cia, na areszt 00 jednego mie si ąca.

Art. 117§ 1. Jeże li zachodzi potrzeba zbadania

stanu psychicznego oskar żo nego, sąd lub prokurator w zywa przyna jmnie j dwóch lek a rzy, w m ia rę możnDści psy chia t.rów.

§ 2B ic2Ii mo g ą żąda(~ oddania osk a rżon e go pod

obserwacje VI zakładz ie leczniczym.

§ 3P o tr ze bę, czas trwania oraz miejsce obserwacji ol, r e śla s,:d lub prokura tor. Ob,:;<:'rwacja powinna

trw 2.ć n ie cHu;'.e j ni ż sze ść t ygodni. W wypadkach wyją+l:owych rc: d lub prclml'a tor na wn'osek bief!lych może r:::zecllu;:;yć t ell ter min na cz[ts ściś le o~reślony.

Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 364

§ 4

Na postanowienie, llakazujące zakładzie zażalenie. obserwację Art. 128, § 1. Art. 88, 97, 98, 101 §§ 1 i 3 i art. 102 109 mają odpowiednie zastosow anie' do biegłych

§ 5Jeżeli karalność czynu oskarżonego zależy od

ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzywdzonego.

Art. 118Ogl ędzin połączonych z obnażeniem ciała dokonywa się, w miarę możności, przez bie głego tej

samej płci. Jeżeli sędzia lub prcwad zący śledztwo jest innej płci , niż osoba poddawana oględzinom , może być przy tym obecny tylko w razie konieczności.

Art. 119Biegły składa ustnie lub pisemnie dokł ad n e sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń o~az opartą

na nich opinię.

Art. 120§ 1. Biegły składa przyrzeczenie według

następuj ącej roty: "Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obow iąz ki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezst ronnością".

§ 2Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko

przy obj ęci u stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powołuje się na nie. i tłumaczów.

§ 2Przymusowe sprowadzenie biegłych i tłuma­

czów należy stosować tylko · w wypadkach wyjątko­ wych. w leczniczym, służy za zgodą sądu lub prowaakta sprawy w cal"ości lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne . do ustalenia opinii.

Art. 122Sąd lub prowadzący śl e dztwo kieruje

badani em dokonywanym przez bi egłych, a jeżeli warunki badania tego wymagają, mo że wyznaczyć biegłym termin do złożenia opinii oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegaj ące badaniu.

Art. 121B iegli

mogą dzącego śledztwo przegląd ać

Art. 123Jeżeli przedmiot badania mo że ulec

zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, nal eży, w miarę możności, po zostawić cz ęść tego przedmiotu w przechowaniu sądow ym .

Art. 121Jeżeli opinia biegłych j est niejasna lub

sprzeczna, sąd lub prowad zący śled z two może zarządzić ponowne prz esłuc han ie tych s,a mych biegłych lub wezwać innych.

Art. 125Zamiast wzywania biegły ch lub niezale żnie od ich wezwania s ąd lub prowad zą cy śledztwo

może z asięgnąć opinii odpowiedniego urzęd u lub zakładu .

§ 1W sprawach o podrabianie polskich

lub prowadzący śledztwo zasięga opinii urzędu lub zakładu, powołanego do drukowania banknotów lub bicia m onet.

§ 2W sprawach o podrabianie pi eniędzy obcych

s ąd lub prowadzący śledztwo w r azie potrzeby zasięga za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości lub Generalnego Prokuratora RzeczYPosp0lite j opinii właściwego urzędu lub zakładu zagranicznego.

Art. 126pieniędzy sąd

R o z d z i a ł III.

Rewizja i zatrzymanie rzeczy.

Art. 129§ 1. U osób podejrz,anych o popełnie­

nie przestępstwa wolno dokonywać rewizji osobistej lub domowe j celem ich ujęci a, wykrycia dowodów winy albo przedmiotów uzyskanych przez przestępstwo lub ulegających konfiskacie.

§ 2U innych osób lub w innych miejscach wolno

dokonywać rewizji tylko wtedy, j eżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba podejrzana o przestępstwo albo przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, u zyskane przez przestępstwo lub ulegaj ące konfiskacie.

Art. 130Rewizji osobistej nale ży dokonywać

VI miarę możności za poś rednictwem osoby t ejże płci.

Art. 131W porze nocnej wolno dokonywać rewizji

domowej tylko w wypadkach nie cierpiących zwłoki.

Art. 132§ 1. Za porę nocną uważa się czas od

godziny dziewiąt ej wieczorem do siódmej rano.

§ 2R ewi zj ę rozpoczętą za dnia można prowaqzić

nadal mimo nastania pory nocnej.

Art. 133Rewizji w pomieszczeniu urz ędu państwo­

wego lub samorz~dow e go dokonywa się po zawiadomieniu prz e łożonego lub jego zastępcy.

Art. 134R ewizji w pomieszczeniu zajęty m prze~

wojsko dokonywa się w obecności b e zpośredniego przełożon ego lub wyznaczonego pr z ezeń zas tęp cy.

Art. 135R ewizji w biurze lub m ieszkaniu osób wymienionych wart. 27 wolno dokonywać tylko za zgodą

właściwego przeds tawiciela dyplomatycznego.

Art. 136§ 1. Osobę, u której r.ewizja ma się odbyć , zawiadamia się o celu rewi zji i w zywa się do obecno ści przy niej

§ 2

Jeżeli gospodarza lokalu n ie ma na miejscu, wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego dorcsłego domownika lub sąsiada.

Art. 137§ 1. J eżeli rewizji dokonywa Milicja

Obywatelska, powinna okazać osobie, u której rewizja ma się odbyć, polecenie prokuratora, a po wniesieniu aktu oskarżenia - polecenie sądu.

§ 2W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli

polecenie nie mogło być wydane prze d rewizją, należy okazać n akaz kierownika właściwej jednostki milicyj.

Art. 127§ 1. Sąd lub prowadzący . śledztwo n ej lub l egi tyma cję służbową , a n as tępnie zwrócić się

w zywa odpowiedniego tłumacza, j eżeli zachodzi po- do prokuratora o zatwierdzenie r ewizji; na żądani e osoby, u której przeprowadzono rewiz ję, należy dorę­ trzeba: czyć j ej postanowienie o zatwierdzeni u rewizji w ciągu

Art. 139§ 1. t>rzedmioty, mogące służyć do ustalec) przekładu pisma sporządzonego w obcym języku " nia istoty czynu lub do wykrycia sprawcy, nal-e ży, po

§ 2

Do tłumaczów mają odpowiednie zastosowa- dokonaniu oględ zin i sporząd zeni u dokładn ego opIsu, nie przepisy dotyczące biegłych. albo dołączyć ' do ~kt sprawy, albo oddać na przecho- Dzie~ni.k Ustaw Nr 40 'I 504 - Poz. 364 ----------------------------------- "\IVanie / właścicielowi lub innej osobie godnej zaufania przedstawienia ich na każde żądanie :'lądu lub prowadzącego śledztwo i z zakazem ich zbycia lub przeksźtalcenia.

§ 2Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować

Art. 140§ 1. Jeżeli osoba, mająca u siebie przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, uzyskane przez

przestępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich wydania, można zarządzić ich odebranie.

§ 2

Jeżeli przedmioty odebrał"" Milicja Obywatelska, należy o zatwierdzenie odebrania zvaócić się niezwłocznie do prokuratora, a po wnieSIeniu aktu oskarżenia do sądu

Art. 141§ 1. Osobę, która odmówiła wydania rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje na

grzywnę do 25.000 złotych z zamianą, w razie niemoż­ ności ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni.

§ 2Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada

u siebie przedmioty wymienione wart. 140, odmówi.ła ich wydania, a drogą rewizji nie można ich odnależć, to sąd może skazać tę osobę na grzywnę do 25.000 zło­ tych- z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na " areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponownej odmowy na ' grzywnę do 50.000 złotych, z zamianą, w razie niemożności jej ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca.

§ 3Niezależnie od pmvyższych kar, sąd może

w wypadku, wskazanym w § 2, nakazać niezwłoczne aresztowanie osoby, odmawiającej wydania, na czas nie przekraczający jednego miesiąca . Areszt uchyla się, jeżeli przedmioty wydano albo jeżeli sprawę w danej instancji UkOllczono.

§ 4Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do tego, kto bądź sam jest podejrzany o dane

przestępstwo, bądź może zwolnić się od skład~nia z obowiązlr.iem zeznań.

§ 5Uprawnienia, służące z macy niniejszego artyposiada również prokurator

§ 6Na postanowienie, wydane na zasadzie niniejszego artykułu, służy zażalenie

J

§ 7Przepis art. 107 stosuje się odpowiednio

.~

Art. 142§ 1. Jeżeli urząd, od którego zażądano

'dokumentu, odmawia wydania go, można zwrócić się do władzy naczelnej odnośnego zarządu państwowego o polecenie wydania dokumentu.

§ 2Wydania wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby

)ljawnienie dokumentu wyrządzić miało poważną szkodę kułu sądowi, Państwu.

Art. 143§ 1. Korespondencję i inne papiery, znalezione przy rewi~ji, można przeglądać bez zgody osoby, u której je znaleziono

§ 2Jeżeli u osoby nie podejrzanej o popełnienie

przestępstwa (art. 129 § 2) dokonywa rewizji nie sędzia i nie prokurator, a zachodzi potrzeba przejrzenia takiej korespondencji lub papierów mimo sprzeciwu osoby, u której je znaleziono, nale;::y nie przegląd a j ąc op i eczę­ to -w ać je i przesłać do sądu lub do prokuratora. Osob'!, od której papiery odebrano, może je opieczętować wła­ sną pieczęcią.

Art. 14<1. Do obecności przy rozpieczętowaniu

i przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się w miarę możności osobę, od której je odebrano.

Ad, 145,§ 1. Urzędy pocztowe, telekon:nm ikp.cyjne, kolejowe i celne oraz instytucje żeglugi wodnej i po- wietrznej są obowiązane wydawać sądowi lub prokuratorowi na ich żądanie korespondencję i przesyłki, maIjące znaczenie dla toczącego się postępowania; tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać.

§ 2Na postanowienie w tym ' przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 146Przedmioty uzyskane za_ pomocą przestęp­

stwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty przestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu.

Art. 147§ 1. .Jeżeli zachodzi wątpliwcść co do osoby lub praw właściciela przedmiotów odebranych od

oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia sądowego na przechowanie sądowe lub osobie godnej zaufania, pod warunkami przewidzianymi wart, 139 § 1.

§ 2Przedmioty, ulegające szybkiemu zepsuciu lub

zniszczeniu, sprzedaje się z przetargu publicznego przez Milicję Obywatelską albo bez przetargu przez placówki handlu uspołecznionego, a uzysk:me pieniądze składa się do sądu. \ -K S I Ę G\ A IV.

Z'lpoęieganie uchylaniu się od s~du.

Rozdział Stosowanie r. środków zal)obiegających n~hylaniu się cd sądu.

Art. 148Środki 'zapobiegające uchylaniu się od sądu

może tylko sędzia lub prokurator w razie istnienia dostatecznych poszlak przeciwko oskarżonemu.

Art. 149Nadzór ned przestrzeganiem przepisów

o zatrzymaniu i stosowaniu środków zapobiegających uchylaniu się od sądu należy do sądu i prokuratora.

Art. 150Na postanowienie w przedmiecie środka

zapob:egającego uchylaniu się 00 sądu służy za 'i:alenie. stosO\vać R o z d z i a ł II.

Tymczasowe ares~towanie .

Art. 151§ 1. i Tymczasowe aresztowanie może natylko na mocy postanowienia sądu lub prokuratora

§ 2Prokurator może stosov,-ać tymczasowe aresztowanie tylko w toku śledztwa

Art. 152§ 1. Tymczas<;l\ve are:::ztowanie stosuje się

§ 2S ą d lub pl'okuratcr może w wypadka ch, określonych w § l, odstąpić od stosowania tymczasowego

aresztowania jedynie wówczas, gd y ze wz g l ę du na szczególne okoliczności sprawy zast 'J sowanie tymczasowego aresztowania uzna za niew slcazane.

§ 3W innych wypadkach tymcz<1sowe a r esztowanie

stąpić moż e na s tą pić, jeżeli:

Dziennik Ustaw Nr 40 Poz. 364

Art. 153§ 1. Schwytanego na g orącym uczynku

lub bezpośrednio potem w czasie pościgu każdy ma prawo zatrzymać nawet bez postanowienia prokurator a , jeżeli zachodzi obawa ucieczki schwytanego lub jeżeli nie można ustal i ć jego tożsamości.

§ 2Schwytanego należy natychmiast oddać w ręce

Milicji Obywatelskiej, organów bezpieczeństwa publicz. nego lub prokuratora.

Art. 154Milicji Obywatelskiej lub organom bezpieczeńs twa publicznego służy w k aż d ej chwili prawo

za trzymania podejrzanego, gdy zachodzą warunki niezbędne do w ydania postanowienia o aresztowaniu, a zwłoka mogłaby spowodować uci e czkę podejrzanego lub zatarcie śladów przest ępstwa.

Art. 155Zebrane przeciwko zatrzymanemu poszla

ki nal e ży natychmiast przedstawić prokuratorowi, który bądź zarządza aresztowanie podejrzanego, bądź wypuszcza go na wolność.

Art. 156Jeżeli w ciągu czterdziestu ośmiu godzin

od chwili zatrzymania przez władzę nie doręczono p o· dejrzanemu odpisu postanowienia o aresztowaniu, należy zatrzy manego wypu ś cić na wolność.

Art. 157§ 1. Aresztowanego tymczasowo nale ż y

natychmiast wypuścić na wolność, j eż eli ustaną przyczy ny, dla których aresztowanie nastąpiło.

§ 2Zatrzymanego m Oż e zwolnić organ bezpieczeń·

stwa publicznego lub Milicja Obywatelska.

Art. 158§ 1. Aresztowanie podejrzanego może

trwać w toku śledztwa najwyżej trzy miesiące. Nale ż y to uwidocznić w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.

§ 2Prokurator wojewódzki może przedłużyć areszt

do sześciu mi e sięcy.

§ 3Generalny Prokurator Rzeczypospolitej może

ud zi.elić dalszego przedłużenia aresztu na czas oznaczony, jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy śl e dztwa n ie mOżna było ukończyć w terminie wskazanym w § 2.

R o z d z i a ł Kaucja i nI. poręczenie.

Art. 159Sąd lub prokurator może od aresztowania

odstąpić lub już aresztowanego zwolnić pod warunkiem złożenia kaucji lub poręczen i a w określ onej sumie pienlęzllej, przy której wyznaczeniu uwzględni a s i ę stopieil zamożności oskarż onego i skł a­ d ające go kau cję lub poręczyciela, wysok o ść wyrządzo­ nej szkod y i grożącą karę.

Art. 160Zamiast zaż ą dania kaucji lub por ę cz e nia

od wojskowego w służb i e czynnej można poprzest ać na dozorze jego władzy przełożonej. o skarż onego Art. Hil. Kaucję mo ż e złożyć albo sam oskarżon y. albo inna osoba.

Art. 162Kaucję składać należy w gotowiźnie lub

w papierach wartościowych, przyjmowanych za kau cję przez wydzi ały finansowe prezydiów rad narodowych.

Art. 163Wpis hipoteczny moż e zastąpić złoż e nie

gotowizny lub papierów wartościowych tylko wówczas, jeżeli jednocześnie złożono dowód, że wartość obciążo. nej nieruchomości, po potrąceniu hipotek mających pierwszeństwo, dostatecznie zabezpiecza wyznaczoną sumę kaucji.

Art. 164

§ 1. Poręczenie składać może tylko osoba, mająca stałe zamieszkanie w kraju i przedstawiająca dostateczne dow ody, że jej majątek wystarcza na pokrycie p o ręc z enia .

§ 2Można nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba

poręczyciela nie budzi zaufania:

Art. 165§ 1. Składającego kaucję lub po r ęczenie

uprzedza się, że w razie ucieczki oskarżonego lub nie usprawiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu lub prokuratora kaucja ulegnie przepadkowi, a od poręczyciela ściągnięta będzie suma poręczenia.

§ 2Do składaj ą cego kaucję lub poręczenie mają

zastosowanie przepisy art. 70.

Art. 166Z przyjęcia kaucji lub poręcze nia należy

sporz ądzić protokół, który podpisują składający oraz przyjmujący kaucję lub poręczenie. W protokole tym zaznaczyć należy zachowanie przepisu art. 165.

Art. 167§ 1. O przepadku kaucji lub ó ściągnięciu

sumy poręczenia rozstrzyga: w toku śledztwa ~ prokurator, w innych ' wypadkach - sąd, do którego wła­ ściwości sprawa należy.

§ 2

Przed wydaniem postanowienia nale ży osobę, która złożyła kaucję lub poręcz en i e, wezwać do złoże­ nia wyj aśnień.

§ 3Na postanowienia w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 168Kwotę przepadłej kaucji lub 'Ciągniętego

przelewa się do Skarbu Państwa, wszakże pokrzywdzony ma pierwszeństwo do zaspokoj enia z tej kwoty roszczeń o odszkodowanie za wyrządzoną prze~ przestępstwo krzywdę , o ile odszkodowania tego nie może u zys kać z maj ą tku sprawcy lub osoby za jego czyn odpowiedzialnej.

Art. 169Osobę, która złożyła kaucję lub poręcze­

nie, zawiadamia się o terminach wyznaczonych do sta· wiennictwa oskarżonego.

Art. 170Sąd lub prokurator może nakazać aresztowanie oskarż onego wypuszczonego na wol n oś ć za

kaucją lub poręczeni em, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności wymagające aresztowania.

Art. 171§ 1. W razie cofnięcia kaucji lub poręcze­

nia należy oskarżone go niezwł o czn i e aEesztować .

§ 2Odpowiedzialność osoby, która cofnęła kaucję

lub poręczenie, ustaje -dopiero z chwilą aresztowania os karżonego albo złożenia nowej kaucji lub p oręcze· nia.

Art. .1 72. § 1. Z chwilą aresztowania oskarżonego, umorzenia postępowania lub wydania wyroku uniewinniającego , poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się osobie , która ją złożyła,

§ 2Przepis § 1 nie dotyczy kaucji lub p o ręcze­

nia, co do których już zapadło postanowienie o ich przepadku lub ścią g ni ęciu. poręczenia ; R o z d z i a ł IV.

Z a kaz wydalania się, dozór Milicji Obywatelskiej.

Art. 173§ 1. Uznając potrzebę zastosowania środ­

ka za pob iegającego uchylaniu się od sądu, sąd . lub . prokurator może zakazać oskaN;onemu wydalema su: ze - Dziennik Ustaw Nr 40 506 stałego mIeJsca zamieszkania albo odd ać go pod dozór Milicji Obywatelskiej, przewodniczącego prezydium gminnej rady narodowej lub sołtysa albo pod dozór innej władzy, która tego się podejmie, jeżeli środki te są w d anym wypadku wystarczające.

§ 2W razie zakazu wydalania się nie wolno oskarzonemu opuszczać stałego mIejSCa zamieszkania bez

zezwolenia sądu, a w tok u śledztwa - bez zezwolenia prokuratora.

§ 3Oddany pod dozór ma nadto obowiązek zgła­

szania się do władzy dozorującej w odstępach czasu, określonych w postanowieniu sądu lub prokurator'a , który prócz tego zobowiązać może oskarżonego do innych ograniczeń jego swobody, ułatwiają cych wykonywanie dozoru.

§ 4Jeżeli oskarżony nie stosuje się do zarządzeń

wydanych na zasadzie niniejszego artykułu, sąd lub prokurator władny jest zastosować skuteczniejszy środek zapobiegający uchylaniu się od sądu. ~ R o z d z i a ł List~· gończe V. i żelazne.

Art. 174§ L Jeżeli miejsce pobytu oskarżonego

jest nie znane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez Milicję Obywatelską.

§ 2W tok u śledztwa zarządzenia takie ' wydaje

prokurator, a przy wykonaniu wyroku - władza wykonywaj ąca ,wyrok.

Art. 175§ L Jeżeli oskarżony , względem którego

zapadło postanowienie o aresztowaniu, ukrywa się, sąd lub prokurator może zarządzić rozesłanie listów goń­ czych.

§ 2Rozesłanie listów gończych za skazanym, który

się ukrywa, zarząd za władza wykonywająca wyrok.

Art. 176W listach gończy ch wymienia się

Art. 177Sposób rozpowszechniania listów goń­

czych, wybór pism, w których mają być ogłoszone, oraz m iejscowości, w których mają być plakatowane, zależy od uznania władzy, która rozsyła listy gończe.

Art. 178Jeżeli oskarżony przebywający za granicą

złoży oświadczenie, że stawi się do sądu w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy, sąd może mu wydać list żelazny.

Art. 179List żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do zapadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskarżony

, a) stawi się w oznaczonym przez sąd terminie;

Art. 180§ 1. Sąd może wydanie listu żelaznego

uzależn ić od zł-ożenia kaucji lub porę czenia .

§ 2W takim razie niedotrzymanie warunków wymienionych wart. 179 pociąga nie tylko aresztowanie

oskarżonego, lecz także prZepadek kaucji lub ściągnię­ cie .sumy poręczenra.

K S l Ę G A V.

Przepisy porządkowe.

R o z d z i a ł l.

Doręczanie wezwań i innych pism sądowych.

Art. 181Wezwanie wysyłane przez sąd powinno być

opatrzone podpisem sędziego lub sekretarza, a wysyłane przez prokuratora podpisem prokuratora lub sekretarza.

Art. 182W wezwaniu należy wskazać

Art. 183§ 1. Pisma sądowe doręcza się pocztą

w listach z pokwitowaniem zwrotnym lub przez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom pozostającym w więzieniu także przez funkcjonariuszy zarządu więziennego.

§ 2Adresat może odebrać pismo bezpośrednIo

w sekretariacie sądu.

Art. 184

Pisma adresowane do miejscowo ści, w których nie ma urzędu pocztowego ani n ie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej, doręcza się za pośrednictwem władz gminnych

Art. 185Milicja Obywatelska doręcza pisma sądo­

we, jeżeli doręC?eme pozostaje w związku z czynnością poleconą milicji przez sąd lub prokuratora.

Art. 186Wezwania i inne pisma sądowe przesyła

dla doręczenia wojskowym w służbie czynnej ich bezpośredniemu dowództwu. się

Art. 187O wezwaniu osoby, będącej w służbie

kolei albo żeglugi wodnej lub powietrznej, zawiadamia się jednocześnie bezpośrednią zwierzchność osoby wezwanej.

Art. w 188. Pisma sądowe doręcza do rąk własnych. się adresatom, miarę możności,

Art. 189

§ 1. Jeżeli z powodu n\eobecności adresata nie można doręczyć mu pisma do rąk własnych, doręcza się je dorosłemu domownikowi, a w jego braku - sąsiadowi lub dozorcy domu.

§ 2Jeżeli się nikt nie znajdzie, kto by pismo

chciał przyjąć, zost~w ia się je bądż w prezydium gminnej raliy narodowej, bądź w urzędzie pocztowym.

§ 3W razie doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy domu albo pozostawienia go w prezydium gminnej rady narodowej lub w ur2E;idzie pocztowym, przybija

507 Dziennik Ustaw Nr 40 się na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono.

Art. 190Pismo, przeznaczone dla korporacji, spół­

ki, stowarzyszenia, zakładu lub związku albo dla obrOllcy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism, do ręczyć także zastępczo do rąk każdej osoby, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osóbdozorcy domu, gdzie biuro się znajduje.

Art. 191Jeżeli strona, której doręczono wezwanie

na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym sądu, to wezwania i inne pisma sądowe, wysłane jej pod ostatnim znanym adresem, uważa się za doręczone.

Art. 192§ 1. Odbierający pismo stwierdza jego

doręczenie podpisem własnorę cznym ze wskazaniem daty doręczenia, jeż2li zaś jest niepiśmienn y lub odmawia podpisu, to doręczający sam oznacza datę ' do rę­ czenia oraz przyczynę braku podpisu.

§ 2Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyłającej pismo

Art. 193Jeśli ze \vzgI ędu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczegóJn,e

u trudnione, św ia dkó\v lub b;egłych można wzy wać t elegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedniejszy ze względu na okoliczności.

Art. 194Niestawiennictwo

osób wezwanych w myśl art. 193 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, o ile nie ma wątpliwości, że wezwanie doszło zawczasu do wiadomości wezwanego.

Art. 195Niezachowanie przepisów ar:L 181--193

nie powoduje ni eważności doręczenia, jeżeli osoba, dla której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, o śvy'iadczy, że wezwanie to lub pisrrio otrzymała.

Art. 196§ 1. Osoba, mająca przymusowo sproli,'awezwanego do sądu lub prokuratora, okczuje

w ezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się z nią udał na miejsce wskazane w nakazie.

§ 2W nakazie dostawienia należy wymie nić

szc zegóły w skazane wart. 182.

Art 197W razie oporu sprowadzający ma prawo

użyć s iły, a w miarę potrze~ zwra,ca się o pomoc do Milicji Obywatelskiej, a nawet do osób p rywatnych, które zgoclzą się udz i elić pomocy. d zić R o z d z i a ł Przeglądanie II. akt i otrzymywanie odpisów.

Art. 198§ 1. Strony oraz ich obrońcy, pełnomoc­

nicy i ustawowi przedstawiciele mają p!'awo w kancelarii sądu przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy.

§ 2Uwier zytelnione odpisy z akt sprawy można

otrzymy wać w razie uzasadnionej potrzeby tylko za zezwoleniem przevy'odniczącego lub sądu, po ukończe­ n iu zaś postępowania - także za zezwoleniE'm prezesa s ądu.

Art. 1lol9. W toku śledztwa zezwolenie stronom, ich obrm'lcom, pełnomocnikom l ub ust aw ow~im przedstawicielom na przeglądanie akt i i'obienie odpisów Poz. 364 oraz otrzymywanie odpisów uwierzytelnionych zależy od prowadzącego śledztwo.

Art. 200Nie można odmówić przejrzenia akt

oskarżonemu lub jego obrońcy po wniesieniu aktu oskarż enia.

Art. 201Prokurator ma prawo przegl ądać akta

w każdym czasie, nawet jeżeli nie jest stroną w danej sprawie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie tamuje biegu postępowania.

Art. 202Przesłanie akt innym władzom, prócz

prokuratorskich, zależy od uznania sądu.

Po ukończeniu postępowania przesłanie akt może zarządzić także prezes sądu. sądowych i

Art. 203Oskarżony ma zawsze prawo otrzymać

jeden odpis każdego postanowienia i wyroku. ' bezpłatnie R o z d z i a ł III.

Terminy.

Art. 20't Do biegu terminu nie wlicza

od którego ustawa liczy dany t ermin. się dnia,

Art. 205_ Koniec terminu, który by miał upłynąć

w niedzielę lub inny dzień ustawowo uznany za święto powszechne, przypada na nas tę pny dzień powszedni.

Art. 206Termin uważa się za zachowany, jeżeli

przed jego upływem pismo zostało nadane w polskim urzędzie pocztowy m lub telegraficznym, a przez osobę uwięzi oną złożone w zarządz ie więzienia_

Art. 207§ 1. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyrażnie za takie uznaje

§ 2Czynność, spełniona po upływie terminu zawitego, jest nieważna

ł

Art. 208§ 1. T ermin do zażaleń i sprzeciwów wynosi siedem dni i jest zawity

§ 2Zażalenia na niesłuszne aresztowanie można

podawać w każdym stadium sprawy, niezależnie od jakichkolwiek terminów.

Art. 209Termin do zażalenia liczy się od daty

ogł-oszen i a postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczeni e odpisu postanowienia od daty doręczenia.

Art. 210Termin do sprzeciwu liczy się od daty

doręczenia odpisu wyroku zaocznego.

Art. 211§ l. Termin do zapowiedzenia rewizji wynosi siedem dni, liczy s i ę od daty ogłoszen ia orzeczenia i jest zawity

§ 2Co do wyrokÓ\N zaocznych liczy się t en termin

od daty doręczenia odpisu semencji w yroku.

Art. 212Termin do wywodu revy'izji wynosi siedem

dni, liczy się od daty doręczenia odpisu orzeczeni.a z uzasadnieniem i jest zawity.

Art. 213§ 1. Jeżeli uchybienie terminu zawitego

nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w siedmiodniowym terminie zawitym od daty ustania przeszkody może zgło3ić do sądu, w którym sprawa się toczy, wniosek o Pl'Zywl'ócenie terminu.

§ 2J eo.nocześnie należ y dopełnić czynności, któ ra

miała być v.., t erminie w y kon::ma.

Art. 214_ § 1. O przywróceniu terminu, dotyczące ­

go środka odwolawczego, ro zst rzyga na posiedzeniu niejawny m sąd , w którym ś r odek należało złożyć. Na postanowienie odmowne s łuży zażalenie, które rozstrzyga I -- Dziennik Ustaw Nr 40 508 ostatecznie sąd, właściwy do rozpoznania środka odwoławczego.

§ 2O przywróceniu terminu w wypadkach, nie

przewidzianych w § 1, rozstrzyga sąd, do którego wnio~ek zgłoszono. Na postanowienie odmowne sądu pierwszej instancji służy zażalenie.

Art. 215Wniosek o przywrócenie terminu nie

wstrzymuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, lecz sąd, który wydał orzeczenie, lub sąd odwoławczy może wstrzymać wykonanie. Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Rozdzi ał IV.

Poz. 364 o-.;

Art. -220. Do protokolanta mają odpowiednie zastosowanie art. 34-38, a wszelkie wątpliwości i spory rozstrzyga ostatecznie osoba, która prowadzi cżynności protokołowane.

Art. 221Do prolokołu wciąga się

Art. 222Zeznania i oświadczenia osoby przesłu­

chiwanej wciąga się do protokołu z możliwą dokład­ ej nością· Protokoły.

Art. 216Z przebiegu ro~prawy sądowej, przesłu­

ch:mia oskarżonego, świadka lub biegłego, z przebiegu oględzin, rewizji i odebrania rzeczy oraz zatrzymania korespondencji lub przesyłki należy spisać protokół. ­ Spisywania protokołu z przebiegu innych czynnoscl ~ledczych można zaniechać, stwierdzając ich dokonanie odpowiednią notatką informacyjną.

Art. 217Z przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż­

szym tudzież z przebiegu posiedzenia niejawnego we wszystkich sądach może być sporządzony wspólny protokół dla wszystkich spraw w tymże dniu rozpoznaVlanych. Odpisy zawartych w takim protokole postanowień załącza się do akt danej sprawy.

Art. 218Protokół sporządza się również, jeżeli

strona w sądzie powiatowym zgłasza ustnie wniosek o przywrócenie terminu lub o przeprowadzenie do'"vodów.

Art. 219§ 1. Spisać protokół może

§ 2Obok osób wskazanych w § 1 mo;.e spisać

protokół pismem s~enograficznym stenograf sądowy. ,W bFaku stenografa sądowego można powolać wiarogodną osobę bie.;łą w piśmie stenograficznym, po odebraniu od niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki protokolanta. Niezwłocznie po zakończe­ mu czynnoscl stenograf przełoży stenogram 'na zwykłe pismo, czyniąc adnotację, jakim posługiwał się systemem stenografii. W razie potrzeby można powołać kilku stenografów.

§ 3W braku osób wymienionych w § 1 można

powołać w charakterze protokolanta każdą osobę wiarogodną po odebraniu od niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki protokolanta. Przepis § 2 nw odpowiednie zastosowanie.

§ 4Do przepisów §§ 2 i 3 stosu je się odpowiednio

art. 101 §§ 1 i 3 oraz art. 120. ~ 5. Jeżeli osoba wskazana w § 1 posiada biegle znajomość stenografii, może sama spisać protokół pismem stenograficznym i niezwłocznie po zakończeniu czynności przełożyć stenogram na zwykłe pismo, czyniąc adnotację, jakim posługiwała się systemem stenografii. :) 6. Na wniosek strony, sąd może przybrać stenografa na jej koozt, stosując przepisy § 2 ora.z art. 225 § 4.

Art. 223Osoby biorące Udział w czynności mogą

do protokołu wszystkiego, co dotyczy ich praw lub interesów.

Art. · 224. Protokół stanowi wyłączny dowód zachowania form postępowania, chyba że udowodniono świa­ domy fałsz.

Art. 225§ 1. Protokół rozprawy sądowej oraz posiedzenia niejawnego podpisują przewodniczący i protokolant

§ 2Każdy inny protokół podpisują wszystkie osoby biorące udział w danej czynności. Przed podpisaniem

protokołu należy go odczytać i zaznaczyć to w proto- kole.

§ 3Osoba mająco podpisać protokół mOże zgłosić

zarzuty co do jego treści. Zarzuty takie wciąga się do żądać wciągnięcia protokołu.

§ 4Protokół spisany pismem stenograficznym podpisuje stenogruf, a przekład protokołu na zwykłe pismo

podpisują: przewodniczący lub osoba wykonywająca czynność protokołowaną, protokolant i stenograf oraz w miarę możności inne osoby biorące udział w danej czynności. Do przekładu stosuje się przepis § 3.

Art. 226Vlszelkiego rodzaju poprawki i uzupelnienia należy umieścić w końcu protokołu przed podpisaniem lub w osobno· podpisanym dopisku

Art. 227

§ 1. Dopóki sąd, w którym protokół 1'0Zprawy sporządzono, nie przesłał akt do wyższej instancji, strony niają prawo żądać sprostowania protokołu, wskazując na nieścisłości lub opuszczenia.

§ 2Jeżeli przewodniczący i protokolant przychylą

się do żądania strony, to przewodniczący L'. arządza sprostowanie protokołu; w przeciwnym razie żądanie sprostowania protokołu rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłu­ chaniu protokolanta.

KSIĘGA Postępowanie VI. przygotowawcze.

Rozdział L

Śledztwo.

Art. ·228.

§ 1Każdy

mOl pr:nvo, d3wiedziawszy się o pO!Jełnieniu przestępstwa, sClganego z . urzędu, zawiadomić o tym prokuratora, organy bezpieczellstW:1 publicznego, Milicję Obywatelską, przewod ni czącego prezydium gminnej rady narodowej lub soHysa.

§ 2Każdy urząd, przedsiębiorstwo pa?stwowe

lub sarr:"0~-ządowe, instytucja prawa publicznego, orga-- 509 I>z1ennik Ustaw Nr 4() zlecone czynności w za.kresie lub samorządowego, a także spółdzielnie mają obowiązek, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawiadomić o tym nie zwłocznie prokuratora, organy bezpieczeństwa publicznego lub Milicję O bywate lską. nizacja wykonywająca zarządu :państwowego

Art. 229§ 1. Milicja Obywatelska , dowiedziawszy się o przestępstwie ściga nym z urzęd u , przedsiębie­

rze wszystko, co potrzeba, aby zabezpieczyć jego ślady i d owody, oraz zawiadamia natychmiast właści~e.go oskarżyciela publicznego o przestępstwie i o przeisIę­ wziętych czynnośc i ach .

§ 2Jeżeli o przestępstwie, ściganym z urzędu, dowie się przewodniczący prezydium gminnej rady nar odowej lub sołtys - zawiadomi natychmiast Milicję

Obywatelską, a do czasu j ej przybycia przedsiębierze wszystko, co potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dov/ody.

Art. 230Prokurator, dowiedziawszy się o popeł­

nieniu przestępstw a, ściganego z urzędu , wydaje pos tanowien ie o wsz częciu śledztwa, wskazując czyn będący jego przedmiotem, kwalifikację prawną tego czynu, a w miarę wykrycia sprawców osoby podejrzane o jego d okonanie, oraz przeprowadza śledztwo bezpo średnio lub za pośrednictwem Milicji Obywatelskiej.

Art. 231§ 1. Zadaniem śledztwa jest

§ 2Do z:O>Kresu śledztwa należy w szczególnoś ci

przesłuch anie świadków, bieg łych i podejrzanych oraz przeprowadzenie r ewizji i og lędzin.

Art. 232

§ 1wzywać świadków

Prowadzący śl edztwo ma prawo i b i egłych do stawienia się z oznaj- mieniem skutków, przewidzicmych wart. 105, a w razie ich n iestawiennictwa może zarządzić pr'zymusowe sprowa d zenie.

§ 2Przepis art. 107 stosuje się odpowiednio

Art. 233

J eźeli oskarżyci e l publiczny uzna, że wyniki śled z twa d a ły d ostateczną podstawę do przeprowadzenia rozprawy głównej, wnosi akt oskarżenia. Moie również Vv'ni eść akt oskarżenia na podstawie otrzymanego zawiad omienia o prz estęps twie oraz załąc z o­ nych do niego danych wyjaśniających, lecz wó wczas obowią zany jest dopeł nić czynności śledczej, przepisanej przez a rt. 2-14.

§ 1

J eżeli oskarżyciel publiczny uzna, ze okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie daj ą podstawy do przeprowadzenia śl edztwa lub że wyniki śledztwa n ie u zasadniają wszczęcia postępowania sądo­ wego, odmawia ścigania lub umarza ś ledztwo.

§ 2O odmowie ścigania lub umorieniu śledztwa

zawia damia się pokrzywdzonego or-'1Z osobę. którą przef>łuchano jako pod ejrzaną .

Art. 234

:.....>.

Poz. 364

§ 3Na postanowienie powyższe pokrzywdzonemu

służy zażalenie z wyjątkiem wypadku, przewidŻianego wart. 49 § 1.

A.rt. 235. § 1. VI razie umorzenia śledztwa prokurator zarządza, co potrzeba , w przedmiocie dowodów rzeczowych.

§ 2Na te zarządzenia służy zażalenie

Art. 236W razie zawieszenia postępowania z powodu uchylania się oskarżonego od wymiaru sprawiedliwości sąd na vvlliosek prokuratora orzeka przepadek

dowodów rzeczowych, je żeli osoba trzecia w ciągu jednego roku od daty zawieszenia postępowania n ie zgłosi roszczeń do zajętych przedmiotów.

Art. 237

§ 1. W razie umor zenia śledztwa sąd, Ido którego właściwości sprawa należy, na posiedzeniu niej awnym, po wysłuchaniu podejrzanego lub jego obrońcy, wydaje w wypadkach przez prawo przewidzianych postanowienie co do zastosowania względem podejrzanego środków wychowawczych lub zabezpie., czając y ch.

§ 2Na tepostanowien.la

służy zażalenie.

Art. 238Wznowienie umorzonego śledztwa może

nastąpić tylko wtedy, gdy prokurator uzna, że ujawnio~ no nowe, istotne okoliczności, nie znane w poprzednim postępowaniu. Jednakże i w tym wypadku łączny czas pozbawienia podejrzanego wolności nie może prze kra .. czać okresów wskazanych wart. 158.

Art. 239§ 1. W

sprawach o przestępstwa z oskarżenia prywatnego Milicja Obywatelska na żąda., nie oskarźyciela przyjmuje jego skargę i w razie po.. trzeby zabezpiecza dowody, po . czym przesyła sprawę do właściwego sądu,

§ 2W sprawach z oskarżenia prywatnego proku

rator po uzyskaniu zawiadomi enia o popełni e niu przestępstwa sąd zaś po wniesieniu aktu oskarźenia -. mogą zarządzić, aby Milicja Obywatelska przeprowadziła śledztwo. . Art. 240. Jeżeli w toku śledztwa pDwstaną wątpli­ Co do pocz ytalnośc i podejrzanego, prokurator mOże pr zeprowadzić zbadanie przez b ie głych stanu psy-. chicznego podejrzanego. wości ,Art. 241. § 1. Dopuszczenie podejrzanego jego oraz pokrzywdzonego i jego pełnomocnika do obecności przy czynno ściac h śl edczych zależne jes t od uznania przeprowadzaj ąceg o d 3.ną czynność. Osoby dopuszczone do obecn ości przy tych czynnościach mają prawo zadawania pytuil osobom przesłuchiwanym oraz zgłaszania do protokołów w niosków i uwag.

§ 2

Pokrzywdzony l jego pełno mocnik oraz podejrzany i j ego obrońca mogą składać wnioski o dokonanie cz ynności śledczych ze wskazaniem okolic zności, które mają być usta lone. Prow a dzący śledztwo nie może odmówić dokonania c zy nn oś ci, mc>jącej istotne znaczenie dla sprawy; w r azie odmowy sporządza posta .. nowienie z uzasadnieniem. obrońcy

Art. 242Śledztw o mogą prowadzić róvmież orga

O?O bezpieczeństwH publicznego, jeżeli nie zostało wszczęte przez prokuratora. Oficerom śledczym bezpIe- ny cz eństwa publicznego służą wówczas wszelkie upraw" nienia, przewidziane w przepisach niniejszego k~deks~ dla organów prowadz ącyc h śleqztwo, z następUjącymi o~raniczeniami :

Art. 243Referendarzom śledczym i asesorom pro'

kuratury służą upra w n ienia , przewidziane w przepił>a c h niniej szego kodeksu dla organów prowadzących śledztwo z t y m , ż e referenda rze śle dcz y i asesorzy prok ura tury n ie mają prawa wydawania postanowie ń o zastosowaniu tymczasowego aresztu, o p:- z edłużeniu aresztu, przepadku kaucji lub ściągn ięci u sUlTjy por ęczenia.

Art. 244

Je że li prowad zący śled z two uzna, że dost ar czyło już ono p odst awy do rozprawy głównej, przesłuchuje raz jeszcze podejrzanego, wyjaśnia, jakie przest ępstwo mu zarzucono, i zazna jamia go z treścią zebranych dowodów, po czym, jeżeli wobec wyjaśnień podejrzanego nie zajdzie potrzeba u z upełnien ia śledztwa, wyd aje postanowienie zf'. myk3jące ś l edz two

Art. 245Na czynno śc i p rowadz ąc ego śledztwo słu­

ży zażalenie osobom, których prawa zostały przez te m ają • czynno ści obrażone R o z d z i a ł II.

Akt oskarźpnia.

Art. 246§ 1. Prokurator obowiązany jest wnieŚĆ

dwóch tygodni od daty otrzymania akt za mkni ę tego śledztwa albo od daty zamknięcia prowadzonego przez siebie śledztwa akt oskarżenia do sądu, b ą dź powziąć postanowienie o umorzeni u śll':dztwa lub też w ciągu zarządzić uzupełnienie śl edztwa.

§ 2Jeże li podejrzany jest aresztowany, termin dla

wymienionych w § 1 wynosi siedem dni.

Art. 247Akt oskarżenia powini en zawierać

Art. 248

§ 1. Do aktu oskarżenia dołącza się wykaz osób, których wezwania oskarżyciel żąd a, ze wskazaniem ich adresów oraz wskazuje się inne dowody, których przeprowadzenie na rozprawie głównej oskar:życiel uważ a za niezbędne.

§ 2Do wykazu prok urator może dołączyć wnio~ek o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie

zezn a ń świadków, zamieszkałych za granicą albo mających stwierdzić okoliczności, którym osk '1 rżony w wyjaśnieni ach swych nie zaprzeczył. ~ Poz. ·364

§ 3Wraz z aktem oskarżenia' przesyła się sąd owi

akta śledztwa oraz inne załączniki sprawy. , K S I Ę G A Postępowanie VII. przed sądem pierwszej instancji.

Rozdział 'rt.

L Przygotowan.'e do rozprawy Jeżeli głównej. oskarżenia 249. § 1. akt nie odpowiada warunkom formalnym , przepisanym wart. 247 i 248, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu uzupełnien i a braków w termipie siedmiodniowym.

§ 2Termin ten dla oska r życiela pryw atnego jest

zawity.

Art. 250Prezes zarządza doręczenie o s karżone­

mu odpisu aktu oskarżen i a wraz z l istą osób, które ma się wezwać do sądu, i wykazem dowodów, wskazanych przez oskarżyciela.

Art. 251§ 1. Prezes, nie zarządzaj ąc d Gi' ęczeni a

odpisu aktu o ska r żenia, wnosi sprawę na p os:edzenie ni ejawne, je że li zachodzi jeden z nas!ępują cych wypadków:

§ 2Na posiedzeniu n iejawnym sąd umarza postępowanie w całości lub w części bą dź

u znają c niewłaściwość sądu przekazuje sprawę komu należy, bądź wydaje inne stosowne postanowienie.

Art. 252Niezwłocznie po doręczen iu aktu oskarżen ia prezes sądu

Art. 2:53§ 1. Pomięd zy doręc zeniem wezwania

oskarżonemu a terminem ro zprawy powinno upłynąć przynajmniej siedem dni.

§ 2W razie n iezachowania tego terminu - oskarżony może żądać odroczenia rozprawy

Art. 254Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocni ka

lub przedstawiciela ustawowego, należy Jeh również zaw i adomić o termini.e.

Art. 255Prokuratora zawiada mia się o t ermin ie

przez doręczenie mu listy wyznaczonych spraw.

Art. 256§ 1. Oskar żo ny ma prawo wnos i ć w t erminie siedmiodniowy m od daty doręczenia odpisu aktu

oskarżenia o wezwanie in nych osób oraz sprow adzenie innych dowodów, prócz wskazanych w w ykazie, załą­ czonym do aktu osk arżenia, o czym n a le ży uprzedzić oskarżonego ' przy doręczeni u odpisu aktu oskarżenia:

§ 2

Wskazując nowe oso by lub inne dowody, st.rona powinna pod ać okoliczności, które w ten sposób chce stw i erdzić.

§ 3

W terminie. określonym w . § 1, służy oskar..., ~. onemu prawo złożenia uz.asaclni onego wniosku o wez~ Dz1ennik Ustaw Nr 40 -- 51f -- wanie na rozprawę świadków, co do których prokurator wnosił o odczytanie ich zeznań na r ozprawie (art. 248 § .2).

§ 4Dla powoda cywilnego termin siedmiodniowy

liczy się od daty otrzymania przezeń zawiadomienia (; wpłynięciu do sądu aktu oskarżenia.

Art. 257Wezwanie świadków i biegłych oraz

sprowadzenie dowodów, wskazanych przez stronę, zarządza prezes sądu, a wykaz ich doręcza si ę niezwłocz­ n ie stronie przeciwnej.

Art. 258§ 1. P r ezes sądu zarządza w ezw anie

świadków, co do których strona złożyła w terminie w n iosek, przewi dziany wart. 256 § 3.

§ 2Wnioski stron o wezwanie nowych osób

i spr owadzenie innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie załączonym do aktu oskarżenia, kieruje prezes sądu na posiedzenie n iejawne, jeżeli uznaje, że okol i czności, które strona chce stwierdzić, nie mogą mieć wp ływu !].a treść wyroku.

§ 3Jeżeli wniosek złożono po terminie, prezes

kieruje go na niejawne posiedzenie sądu, który może powzi ąć postanowienie odmowne, jeżeli zachodzą warunki, przewidziane wart. 292.

§ 4Przepisy powyższe nie dotycz,ą prokuratora

Art. 259Strona, której w myśl art. 258 odmówiono wezwania świadków lub biegłych, może sama

sprowadzić ich do sądu.

Art. 260Niezależnie od żądania stron, prezes są­

du ma prawo wzywać świadków i b i egłych or az sprowadzać inne dowody.

Art. 261§ 1. W spr awach o przestępstwa, za które ustawa przepisuje jako najwyższe kary grzywnę lub

pozbawienie wolności do dwóch lat albo obie te kary łącznie, niezależnie od kar dodatkowych, tudzież w sprawach, dotyczących tylko wydania łącznego wyroku osoBiste stawiennictwo oskarżonego jest obowiązkowe wtedy tylko, gdy sąd wyraźnie uzna je za n i ezbędne, co należy zaznaczyć w wezwaniu.

§ 2We wszystkich innych sprawach osk a rżony

jest obowiązany stawić się do sądu osobiście.

Art. 262§ 1. Oskarżonego, osa dzonego tymczasowo w areszcie w siedzibie sądu, sprowadza się w każ­

dym razie na rozprawę główną.

§ 2W sprawach) w których stawiennictwo oskarżonego nie jest obowiązkowe, a oskarżony jest osadzony w areszcie w innym okręgu sądowym, sprowadza

s j ę go na rozprawę wtedy tylko, gdy sąd uzna to za nie~będne.

Art. 263Oddalenie jakiegokolwiek wniosku przed

nie tamuje podniesien ia tego wniosku na rozpi'awie, choćby się nie ujawni ły nowe okoliczrozprawą głó'lv"llą ności.

Rozdział II.

Og(,lny porządek rozprawy głównej.

Art. 264Przewodniczą cy kieruje rozprawą

czuwa nad jej prawidłowym tokiem, bacząc, aby, o ile szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie, dowody na poparcie oskarżenia były ,Przedstawione przed clowodami służącymi do obrony.

Art. 265§ 1

Oskarżonemu, świadkom i biegłym zarówno sędziowie jak i strony z a dają pytania bezpośrednio, o ile przewodniczący inaczej nie zarządzi.

Poz. 364

§ 2PrzeW'Odniczący uchyla pytania, które uznaje

za niestosowne,

Art. 266

§ 1Przewodniczący daje stronom moż­

ność wypowiedzenia się co do ulegających rozstrzygnięciu. wszystkich przedmiotów

§ 2Jeżeli w jakiejkolwiek kwestii jedna ze stron

zabiera głos, prawo głosu służy również wszystkim innym stronom, w każdym jednak razie oskarżonemu lub jego c-brońcy służy głos ostatni.

Art. 267Przewodniczący rozstrzyga ostatecznie

o przychylnym załatwieniu każdego wniosku strony, ~eżeli inna strona się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie musi zapaść postanowienie sądu,

Art. 268Przewodniczący wydaje wszelkie zarzą­

dzenia niezbędne do utrzymania w sali sądowej ' spokoju i porządku.

Art. 269Przewodniczący może wydać zarządze­

nia celem uniemożliwienia oskarżonemu wydalenia· się z sądu przed ukończeniem rozprawy.

Art. 270§ 1. Jeżeli oskarżony, pomimo upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje się nadal

w sposób zakłócający porządek rozprawy lub ubliża­ jący powadze sądu, przewodniczący może wydalić go czasowo z sali sądowej.

§ 2

Po powrocie oskarżonego do sali, przewodniczący zawiadamia go o wszystkim, co się odbywało w jego nieobecności, i daje mu możność złożenia w tej mierze wyjaśnień.

Art. 271

Jeżeli obrońca lub pełnomocnik strony, mimo upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub ubliżający powadze sądu, przewodniczący odbiera mu głos, a sąd może usunąć go od udziału w sprawie.

Art. 272§ 1. Jeżeli usunięto obrońcę, przewodna żądanie oskarżonego, a gdy obrona jest

z mocy ustawy niezbędna - to z urz~du, wyznacza mu nowego obrońcę.

§ 2Jeżeli wyznaczony obror1ca nie może objąć

niezwłocznie obrony, należy rozprawę przerwać lub niczący od roczyć.

Art. 273§ 1. O ile art. 269 - 272 nie stanowią

inaczej, mają zastosowanie przepisy art. 35-40 prawa o ustroju sądów powszechnych.

§ 2Względem oskarżonego aresz'towanego stosuje się w wypadku art. 36 prawa o ustroju sądów powszechnych zamknięcie odosobnione na czas do dwóch

tygodni.

Art. 274Od zarządzenia przewodniczącego służy

do sądu.

Art. 275§ 1. Przy wejściu sądu na salę wszyscy

obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich miejsc. . § 2. Wstaje również każda osoba, do któr ej sąd się zwraca lub która do sądu przemav,ria. odwołanie

Art. 276Rozprawa odbywa się ustnie

od tej zasady wskazuje ustawa. i jawnie.

Wyjątki

Art. 277Sąd zarządza prowadzenie przy drzwiach

zamkniętych całej rozprawy lub jej części, jeżeli jawność postępowania mogłaby obrażać dobre obyczaje, wywołać niepokój publiczny, albo ujawnić okoliczności, których zachowanie w tajemnicy jest niezbędne ze względu na bezpieczeństwo Państwa lub inny ważny interes publiczny.

Dz.iennik Ustaw Nr 40 '5 12 -"

Poz. 364 ------------------------~-----------------------------~~

Art. 278Sąd może zarządzić proWadzenie przy

drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub j-ej częSCL, j eieli c~ oćby jeden z oskarżonych nie ukończył lat siede mnastu.

Art. 279W sprawie o zni esławienie rozprawa jest

j a'\\rna wtedy t ylko, gdy oskarżyciel tego zażąda.

Art. 291§ 1. Przed rozpoczęciem przewodu sądowe­

go przewodniczący zarządza ll.5unięcie ś"vi a dków do osobnegopokoju. · .

§ 2Biegli pozostają na sali, o ile sąd uzna to ia

po~~~ .

§ 3Oskarżyc iel prywatny oraz powód cywilny pozostają n a sali, choćby mieli składać zeznania jako

Ad. 280. § 1. P odczas rozpoznawania sprawy przy d rzwiach zamkniętych, prócz osób oiorących udz iał w sprawie. mogą b yć o'~ ecne po dwie osoby wskazane przez oskarżyciela i osk arżonego .

Ol> ~ 2. Je żeli jest kilku oskarż ycieli l ub oskarżonych, k aioy z nich mo że żądać pozostawienia na s ali jednej osoby .

§ 3

Ponadto s ąd mo że, b ez wysłuch ania s troIl, zezwolić 'poszczególnym osobom na obecność . p rzy rozprawie.

§ 4W r azie p rowa dzenia rozprawy przy drzwiach

z amkniętych ze wz gl~du na b ezpiecze ńs two Państwa , sąd może odmó wić żądaniu, zg ł oszonem u na zasadzie §§ 1 i 2, j eż eli u zna t o za potrz ebne celem ścisł ego z:J.chowania tajemnicy. świa dkowie.

Ogłoszenie

Art. 231

j awnie. wyroku odbywa się zawsze

Art. 282§ 1. P odczas jawnej rozprawy, oprócz

osób b ior ących ud ział w sprawie, mogą być obecne tylko osoby pełnoletnie, nie u zbrojone.

§ 2Przepis § 1 co d o u zbroj en ia nie dotyczy oSób

ob owiązanych d o noszenia broni.

Art. 283N iepeł n o l e tn i słuchacze zakładów naukowych mogą b yć obecni pod czas jawnej r ozprawy Ze

zezwoleniem prz ewodniczącego .

Art. 28!. Świa dek, który n ie uk oń czył la t si ed~m­

n as tu, może być obecny na sali sądowej wtedy t yl ko, gdy ob 2c ność jego jest dla sąd u n ie zbędna.

R o z d z i a ł Rozpoc zęcie rozprawy III. głównej .

Art. 285Rozprawę g ł ówną roz poczyna w ywol anie

sprawy. po czym pr ze wodniczący sprawdza, czy wszyscy w ezwani są · obecni.

Art. 286Jeż eli n ie st awił s i ę oskarżony , kt 0re~ 0

j est ni ezbędna. sąd b ą dź zarządza jego natych miastowe dostavvienie, b <\dź od racża rozprawę· obecno ść Jeżeli oskarżony , pozostający na wolności , Ad. 287. wy da lił się samowolnie przed ukollczeniem rozprawy, sąd m oże dokończyć rozprawę w jegó ni eobecności, o ile go i n ie u znaje dalszej jego ob ecności za n i ezbędną; wyroku w ty'm wypadku n ie uw aża się za zaoczn". ju ż przes łucha ł

Art. 288o skarżyc i el a

Nie us prawiedliwione niestawiennictwo prywatnego u waża się za' od stąpien t e od os karż2nia . •

Art. 289W r azie nies tawiennictwa powoda cywiln ego w chwili rozpoczęc i a ro zprawy sąd pozostawi a b ez

rozpoznania powództwo cywilne, chyba że powód wnosił o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności. razie niestawiennictwa śwb dka l ul ) uzna jego przesłuchanie za ni ezbęd ­ ne. a zarządzenia zastosow a ne w celu spowodowan ia :jego stawiennictwa p ozostarta b ez ·skutku. przerywa lub odracza rozpra wę.

Art. 290W

biegłego, sąd , j eżeli

Art. 292§ 1. Sąd u wzgl ędni zgłoszony na rozprawie wniosek o prz e słuchanie świadków i bi egłych

oraz o p rzeprowadzen ie innych dowodów wtedy tylko, j eżeli okoliczno ści, na których stwierdzenie dowód w ska zano, mogą mi eć wpływ na treść wyroku. .

§ 2Sąd może odrzucić na rozpr awie nie zgłoszony

w t erminie, przewidzian y m wart. 256, wniosek o przesłu c hanie ś w iad ków i b iegłyc h or az o przeprowadzenie innych d owodów:

§ 3Sąd p ostanawia według swego uznanią. o nie

zgł oszonym w t erminie w n iosku strony co do w ezwania na rozpr B.w ę świ 9. d kó\.v zamiast odczytania ich ze z n ań (art . 256 § 3).

R o z d z i a ł IV.

P new ód s ądo wy.

Art. 293P rzewód s~dowy r ozpoczyna s ię od odczytania aktu osk arż~ n i 9

Art. 294N astępnie prz ewodniczący zapyt uj e oska rżon ego, ezy p rzyznaj e się cl0 zarzuconego

mu c4y nu i j akie wyj 8.śnienia chce złożyć są dowi.

Art. 295Po wysłLtchani u oska rżon ego przewodnic zący zarządza postępowanie

dowodowe oraz poucza oslorżonego, ż e wolno mu c z ynić u wagi i składać wyj aś ­ ni·enia co do ka ż dego dowodu.

Art. 295J eż e lI wyjaśn ienia oskarżon ego przyznają ­

cego się d o winy n ie budzą wątpliwości, s ą d mD ż" .z.a zgodą stron nie pr zcp,· o\'lCl.dz9.ć post ęp o ',vania d owodow ego lub prz ep ro w3.dzi ć j e t ylko częściowo.

A rt. 2:97. § 1. Os karżony ma prawo być obecny przy wszystkich c zynnościach postępowa n ia dowodowego.

§ 2T ylko wyhtkowo, j eżel i mJeży się ob 3 w iać, że

obecność oskarżon eg o od działywać by mo gła k rępująco na wyjaśnienia wsp ółosk9. rżon ego albo na zeznan ia świad­ ka lub b iegłego, prz ewod nic zą cy m oże zar ząd z ić, aby na czas przesłu chania da n ej osoby oskarżony wydali ł si ę z sali sądowej . Przepis art. 270 § 2 ma zastosowanie.

Art. 298

K ażdego ś\oviadl~a wzywa s ię na salę osob no i przesl uch':l je się w nieobecności t ych świadków, którzy jeszcze nie zeznawali.

Art. 299§ 1. W olno odczytywać n a r ozpraw ie

protokoły p rzesł u chania świadków, sporządz one w śleqz ­ twie lub na r ozprawie, j eżeli świ adkowi nie można było doręczyć w ezw?,nia albo j eżeli świadek nie stawił , s ię z powodu przeszkód, nie dających się- usunąć albo zbyt trudnych do usun ięci a , albo z powodu znacznej odl egłoś ci mi ejsca pobytu, b ądź też stawiwszy się zeznał inacz€j niż w postE;'powaniu poprze dnim albo odmówił zeznań, aP)0 oświadczył, że pewnych szczegółów nie pamięt<l.

Dziennik Us~aw Nr 40 Wolno również odczytywać na rozprawie prow śledz­ twie lub na rozprawie w innej sprawie, jeżeli świadkowie byli badani w danej sprawie, a zachodzą warunki, przewidziane w § 1. <; 3. Wolno odczytywać na rozprawie protokoły przeBłucóania świadków w śledztwie lub przed sądem, jeżeli prokurator o to wnosił w akcie oskarżenia, a strona nie złożyła w terminie określonym wart.

256 wniosku o wezwanie ich na rozprawę.

§ 4Wolno odczytywać na rozprawie protokoły

przesłuchania oskarżonego, sporządzone w śledztwie lUD na rozprawie, w tej lub innej sprawie, jeżeli oskarżony, którego stawiennictwo nie jest obowiązkowe, nie stawił się osobiście na rozprawę, albo jeżeli oskarżony, stawiwszy się na rozprawę, bądź złożył wyjaśnienia inne niż w postępowaniu poprzednim, bądż odmówił wyjaśnień, bądź oświadczył, że pe'vnych szczegółów nie pamięta.

§ 5P<1za tym wolno odczytywać za zgodą stron

wszelkie protokoły przesłuchania świadków i oskarżo­ nych, sporządzone w śledztwie lub przez sąd, oraz opinie biegłych złożone poza sądem lub śledztwem.

§ 6Sąd może zaniechać za zgodą stron odczytywania potokołów i opinii biegłych i zaliczyć je w poczet dow odów ujawnionych na rozprawie

Art. 300§ 1. W olno również odczytywać

§ 2Przepis art. 299 § 6 ma tu odpowiednie z:"s10Eowanie

Art. 301Złożone w toku rozprawy dokumenty, o ile

mają znaczenie dla sprilwy, sąd okazuje s tJ"onom, dołą­ cza do akt i odczytuje w całości lub częściowo.

Art. 302Inne dowody rzeczowe, o ile temu nie

stają na przeszkodzie rozmiary lub właściwości przedmiotu, wnosi się na salę i okazuje sędziom i stronom.

Art. 303Świadkom i biegłym okazuje si ę dowody

rzeczowe dotyczące ich zeznań.

Art. 304Po przeprowadzeniu każdego d owodu

strony mają prawo zabierać głos w celu złożenia wyjaś­

§ 2tokoły przesłuchania świadków, sporządzone

"I 513 Poz. 364 sąd przerywa lub odracza rozprawę i poleca przesłucha­ nie świadka jednemu ze swoich sędziów lub sądowi powiatowemu, w którego okręgu świadek przebywa.

§ 2O terminie czynności sądowych sąd zawiadamia w miarę możności oskarżyciela oraz oskarżonego i jego obrońcę. Podejrzanego aresztowanego sprowadza się

tylko wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne. Strony, jeżeli się stawią, mają prawo być obecne przy czynnoś­ ciach i zadRwać pytania. Niestawiennictwo stron .nie wstrzymuje czynności.

Art. 308§ 1. Przewodniczący może przerwać rozprawę główną dla wypoczynku, bezzwłocznego sprowadzenia dowodów lub innych ważnych przyczyn

§ 2Przerwa rozprawy może trwać najwyżej 42 dni

§3

Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę, oznaczy jednocześnie czas i miejsce, w których odbędzie się dalszy ciąg rozprawy, wówczas osoby obecne na przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania. Przepis art. 105 ma tu odpowiednie zastosowanie.

Art. 309§ 1. Rozprawę przerwaną prowadzi się

po przerwie w dalszym ciągu.

§ 2Jednakże należy ją przeprowadzić od początku

Art. 310§ 1. Odroczenie rozpoczętej rozprawy

może n:1stąpić tylko na mocy post~mowienia sądu. § 2, VV r~zie odroczenia rozprawy prowadzi się ją \V nowym terminie od początku.

Art. 311Po zRlwńczeniu postępowania dowodowego przewodniczący' zapytuje strony, czy nie życzą sobie

uzupełnienia przewodu sądowego, a w nzie odpowiedzi odmownej ogłasza, że przewód sr:dowy jest zamknięty.

Art. 312Przewód sądowy można wznowić tylko na

mocy pos1<mowienia sądu.

Art. :n3. Jeżeli na podstawie okoliczności, które wyszły n3 jaw w toku rozprawy, oskarżyciel zarzucił osko.rżonemu inny czyn prócz tego, który akt oskarżenia wskazuje, sąd może przystąpić do natychmiastowego rozpoznania nowego oskarżenia tylko za zgodą oskarżyciela i oskarżonego.

Art. 314W razie odroczenia rozprawy w myśl

art. 313 oskarżyciel wnosi nowy akt oskarżenia.

R o z d z i a ł nień.

Art. 305§ 1. Jeżeli na rozprawie okaże się, że zachodzą istotne braki w przeprowadzeniu śledztwa, których na rozprawie uzupełnić nie można, sąd zwraca akta

()Ska rżycielowi publicznemu celem uzupełnienia śledz­ twa, wskaz..u jąc zarazem, w j aki m kierunku winno być oCno uzu pełnione .

§ 2P o uzupełnieniu śledztw:! oskarżyciel publiczny

bądż składa n owy akt osk:lrżenia, bądź umarza spra wę.

Art. 306Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oglę­

dzin na miejscu, sąd dokonywa ich w całym składzie lub wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków lub innego sędziego. Art. 307 § 2 ma odpowieC!nie zastosowanie.

Art. 307§ 1. Jeżeli świadek, któr y nie może się

stawić lub którego stawiennictwo jest utrudnione z powodów, wymienionych wart. 299, nie złoż ył już poprzednio w śledztwie lub na rozlJl"9wie zeznania co do <;Jkoliczności, której stwierdzenie ~ąd uzna za ni~zb~dne, Głosy V. stron.

Art. 315Po zamknięciu przewodu sądowego przeudziela głosu stronom, które " przemawiają

w następującym porz ądku: oskarżyciel publiczny, prywatn y, powód cywilny, obrońca oskarżonego i oskarżony.

Art. 316Oskarżonemu, z którym sąd porozumiewał się przez tłum·acza, należy przed udzieleniem głosu

przetł uma czyć z głosów stron przynajmniej osta teczne wnioski oskarżyc iel a, powoda cywilnego i obrońcy.

Art. 317Jeżeli oskarżyc i el lub powód cywilny ponownie zabierają głos, należy w lwlejności przemóvlicń

udzielić obrońc y i oskarżonemu gł osu ostatniego. wodniczący

Rozdział VI.

Wyrolwwanie.

Art. 318Po wysłuchaniu głosów stron sąd

stępuje ni~zwlgcZJlie do narady. przy..., 514 Dziennik Ustaw Nr 40

Art. 319Narada i głosowanie sędziów są tajne

Prócz sędziów należących do składu sądzą cego może być przy nich obecny tylko protokolant.

Art. 320Podstawę orzeczenia stanowi ca łokształt

okoliczno ści uja\vnionych w toku przewodu sądowego.

Art. 321§ 1. Narada i głosowanie odbywają się

z osobna co do winy oraz co do kary i środków zabezpieczających .

Narada i głosowanie co do winy obejmują rówktóre według ustawy wyłączają, zmniejszają lub zwiększają przestępność czynu.

Art. 322Po omówieniu s9rawy przewodniczący

zbiera głosy sędziów, począwszy od naj młodszego. Przewodniczący głosuje ostatni. bezwzględną

Art. 323§ 1. Orzeczenie zapada

§ 2nlez

okoliczności , większością głosów.

§ 2

J2źeli przy rozstrzyganiu innego pytania, prócz pytania co do winy, zdania tak się podzielą, że żadne z nich nie uzyska bezwzględnej większości, zdanie najmniej przychylne dla oskarżonego przyłącza się do zdania. ll.';jbardziej doń zbliżonego.

§ 3Se.dzia, który głosował za uniewinnieniem. może się wstrzymać od głosowania co do kary, ale wtedy

głos jego przyłącza się do zdania naj przychylniejszego dla oskarżon ego.

Art. 324§ 1. Jeżeli przy naradzie ujawni się potrzeba .Llzupełnieni=t

m=tteri9,lu dowodoweoo sad może " . , ' <'::>' wznOWlC przev/od sądowy, przerwac lub odroczyć 1'02pn\wę i z2.rządzić zebranie materinłu dovrodo\vego, choć­ by strony tego nie żąd3ły.

§ 2Jeżeli n~ podstawie okoliczności które wyszły

na jaw w toku rozpr:o\wy, sąd stwierdz:i m'ożność zakw;lifikowania czynu, z~rzucanego oskarżonemu, pod surowEZy przepis karny, to wznawia przewód sądowy i uprzedza o tym strony.

Art. 325Pa ukoń cz eniu gło!Oowan13 jeden z sędziów

lub protokolant pisze sentencję wyroku, którą wszyscy SędZiOwie podpisuj,~. nie wyłączając przegłosowanego.

Art. 326Sędzia przegłosowany ma pra\vo złożyć

na piśm ie uzaS<l.dnienie swego odrębnego zdania przed upływem terminu do uzasadnie!1ia wyroku.

Art. 327W sprawie zawiłej sąd może odroczvć wydanie sentencji najwyżej na trzy dni. Dzień i ~odzine

ogłoszenia sentencji należy niezwłocznie obwieściĆ w sali <.- sądowej.

Art. 328Ka.żda sentencja

wyroku powinna za- Wli,erać: al oznaczenie sądu, który go wydał; bl nazwiska sędziów, prokuratora i prctokolanta;

Art. 329Sentencja v/yroku skazującego powinna

ponadto zawierać: al ustalenie czynu przypisanego oskarżonemu; hl wskazani~ ?rzepisu zastosowanej ustawy karnej;

Art. 330Prócz danych wskazanych wart. 323 i 329

sentencja \vyroku zawiera w miarę potrzeby orzeczenie co do środków wychowawczych lub zB.bezpieczają cych, w 9.runkowego zawieszenia wykonania kary, u wolnienia od kary, umorzenia postępowania, co do koszt·)W sądo- Poz. 364 wych, powództwa cywilnego, dowodów rzeczowych innych kwestii, rozstrzygniętych przez sąd.

Art. 331Zasądzając powództwo cywilne sąd nie

jest związany zakresem roszczeń zgłoszonych przez powo~a cywilnego.

Art. 332

W razie umorzenia postępowania lub wydania wyroku uniewinniającego oraz w razie uznania, że materiał zebrany w sprawie karnej nie wystarcza do rozstrzygnięcia powództwa cywilnego, sąd pozostawia powództwo bez rozpoznania w całości lub w części.

Art. 333§ 1. Rzeczy ulegające wydaniu sąd wydaje osobie uprawnionej

§ 2Jeżeli wyniknie spór o prawo własności do

rzeczy ulega jących wydaniu, a nie ma dostatecznych danych do natychmiastowego rozstrzygnięcia, sąd odsyła strony na drogę procesu cywilnego.

Art. 334

Po podpisaniu sentencji wyroku przewodniczący ogłasza ją publicznie, a obecni, z wyjątkiem sądu, wysłuchują jej stojąc.

Art. 335§ 1. Zaraz po ogłoszeniu sentencji przewodniczący przytacza ustnie najważniejsze powody wyroku

§ 2Sąd może zaniechać przytoczenia powodów wyroku w sprawie, w której cała rozprawa odbyła się przy

drzwiach z=tmkniętych.

Art. 336VI razie uniewinnienia oskarżonego aresztowanego przewodniczący zarządza natychmiastowe wypuszczenie go na wolność

Art. 337Po ogłoszeniu sentencji przewoalllczący

wskazuje stronom sp osób i termin odwołania się od wyroku.

I

Art. 338§ 1. Sąd wojewódzki sporządza wyrok

z uz=tsadnieniem na piśmie w każdej sprawie bezzwłocz­ n ie po ogłoszeniu wyroku.

§ 2Sąd powiatowy sporządza "wyrok z uzasadnieniem na piśmie wtedy tylko , gdy strona w terminie zapowi",dziab odwołanie się od wyroku

§ 3Odpis wyroku z uZ3s3.dnieniem sporządzić należy w ciągu tygodnia od daty zapowiedzenia i doręczyć

stronie. która zgłosiła zapowiedzenie.

§ 4Jeżeli strona miała obrońcę lub jeżeli sąd na

żąd=tnie oskarżonego wyznaczył obrońcę z urzędu, odpis wyroku doręcza się ob ro ńcy.

Art. 339§ 1. Uzasadnienie każdego wyroku po'winno za'Hierać

§ 2Uzasadnienie w yroku skazującego powi nno

n adto zawierać przytoczenie okoliczności, które sąd miał na wz.ględzie przy wymiarze kary i stosowaniu środków wychowawczych lub zabezpieczających.

Art. 340Wyrok z uzasadnieniem podpisują sędzio­

wie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli który z sędziów nie może podpisać, prezes sądu zaznacza przyczynę tego na wyroku.

R o z d z i a ł VII.

Stosowan.~e środków wychowawi:zych i zabezpieczającydl.

Art. :1H. O zastosowaniu środków zabezpieczają­ cych orzeka sąd w1aściwy do rozpnnawania danej sprawy.

I DzIennik Ustaw Nr 40 ~ 515

Art. 342§ 1. Orzeczenia co do

§ 2Orzeczenia co do:

§ 3W wypadkach, prz e~zianych w § 2 pod

lit. b) i c), sąd stosuje przep isy art. 237 § 1.

Art. 343Orzeczenia co do

a ) wykonania zawieszonej kary; b} ewentualnego wykonania l;.ary po zwolnieniu przestępcy z zakładu lecznicze:g o;

Art. 344Przed wydaniem postanowj.enia o zwolnieniu skazanego z zakładu leczniczego, z domu pracy

przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera wiadomości od zarządów wymienionych zakładów zabezp~zających co do stanu zdrowia i zachowania się skazanego.

Art. 345

§ 1W wypadkach, przewidzianych

w ustawie, sąd pierwszej instancji, który orzekł umieszczenie nieletniego w zakł adzie poprawczym, może na wniosek tego zakładu lub z własnej inicjatywy, po zebraniu wiadomości z zakładu, wydać na posiedzeniu n iejawnym postanowienie co do warunkowego zwolnienia wychowańca i oddania go pod dozór wyznaczonego w tym celu kuratora.

§ 2Również na posiedzeniu niejawnym sąd postanawia odwołanie zwolnienia w wypadkach prawem przewidzianych

Art. 346Na postanowienia, wyl'llie~one wart. 342

§ 2, 343 i 345, służy zażalenie, ..........

Poz. 364 R o z d z i a ł VIII.

Wyrok zaoczny.

Art. 347§ 1. Jeżeli osk a rżony, któremu w~zwanie

nie sta'Nił si ę n Cl. rozp raw ę gló wną ani też w jego imieniu nie stawił się obrońca, a sprawa nie wymaga osobistego stawiennictwa oskarżonego , sąd albo przeprowadza rozprawę i wydaje wyrok zaoczny, albo odracza rozprawę i nakazuje oskarżon e mu sta wić się osodoręczono, biście.

§ 2Przy zaocznym rozpoznawaniu sprawy sąd odczytuje wyjaśnienia oskarżonego poprzednio przez niego

złożone.

§ 3Wyrokiem zaocznym nie można orzec umiesz- ./

czenia w domu pracy przymusowej, w zakładzie dla niepoprawnych oraz nie można zastosować środków poprawczych lub wychowawczych.

Art. 348Odpis sent'0ncji wyroku zaocznego dorę­

cza si~ oskarżonemu, zawiadamiając go równocześnie, że termin do zapowiedzenia środka odwoławczego lub wniesienia sprzeciwu liczy się od daty doręczenia tego odpisu.

Art. 349§ 1. OS!;:;lrżony może bądź zapow'iedzieć

środek odwoławczy od wyroku, bądź Wl1lesc sprzeciw z prośbą o zarządzf'nie nowej rozprawy w sądzie pierwszej inst2.ncji. W sprzeciwie oskarżony obowiązany jest usprawiedliwić swe niestawien:1ictwo oraz uzasadnić, dlaczego nie mógł o przyczynie niestawiennictwa zawiadomić sądu przed wydaniem wyroku.

§ 2Wybór jednego ze środków obrony powoduje

utratę drugiego, chyba że oskarżony połączy ze sprzeciwem, na wypadek jego odrzucenia, zapowiedzenie śr od­ ka odwoławczego.

Art. 350Sąd ~a posiedzeniu n iejawnym rozpatqde

sprzeciw i jeżeli UZIB n ies t : n \'iennictwo oskarżonego i niezawiadomienie sądu o przy czynie niestaw iennictwa za usprawiedliwione, zarządza ponowną roz prawę ·

Art. 351

§ 1. Wyrok zaoczny traci moc z chwi lą, gdy oskarżony lub jego obrol1ca stawi si~ na rozprawę w terminie ponoWnym.

§ 2W tazie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego lub jego obrońcy na rozprawę ponowną, wyrok zaoczny pozost<: je w mocy

Art. 352Niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na rozprawę ponowną nie tamuje rozpoznania

sprawy.

K S I Ę G A VIII.

Srodki odwoławcze.

Rozdział 1.

Zażałenia.

Art. 353§ 1. Na postanowienie sądu lub prokuratora, zamykające drogę do wydania wyroku, służy zażalenie

§ 2Na inne postanowienie sądu lub prokuratora

wypadkach określonych w usta- zażalenie służy tylko w wie.

§ 3Zażalenie sbży tylko do jednej instancji

Art. 354

§ 1. Zażalenia na czynnoscl prokuratora, referendarza śleDcze go i asesora prokuratu~~ dok, n ane w śledztwie rozstrzyga prokurator . bezposredmo przełożony. , . ..

§ 2Jeżeli śledztwo prowadzą Inne organy mz I?rokuratorskie, zażalenie rozstrzyga prokurator sprawuJący

n adzór nad śledztwenl.

Dziennik Ustaw Nr 40 5t6 -- Poż. ~64

§ 2

Do cofnięcia rew/z] l, założonej przez osoby, wymienione wart. 362, lub na korzyść oskarżonegolPrzez prokuratora, konieczna jest zgoda oskarżonegD.

Art. 365

§ "1. Powód cywilny może założyć rewizję " tylkO wtedy, gdy oskCl.rżyciel lub oskarżony zapow iedział założenie rewizji, chyba że oskarżyciel pUbliczny nie brał udziaJu w rozprawie

§ 2Jeżeli oskarżyciel lub oskarżony, który zapowiedział rewizję, nie wniósł jej wywodu

lub reWlZję cofnął, sąd pozosbwia bez .rozpoznania rewizję powoda cywilnego i zwraca mu wniesioną z tytułu rewizji opłatę.

Art. 366Powód cywilny, któremu nie służy prawo

przyjętego zażaleni:o<. rewizji z przyczyn, wskazanych wart. 365, może wyto§ 3. Zażalenie na niesłuszne aresztowanie oraz na czyć sprawę przed sądem cywilnym o roszczenie, któodmowę przyjęcia sprzeciwu lub pisma odwoławczego rego mu w postępowaniu karnym nie zasądzono . można wnosić tCl.kże bezpośrednio do sądu odwol:rwczeg o .

Art. 367§ 1. Wywód rewizji składa się na piś­

Art. 356§ 1. Jeżeli sąd lub prokurator, któremu. mie w terminie zawitym, wskazanym wart. 212, do są­

du, który wydał zaskarżony wyrok.

2łożono zażalenie uzna je za zasadne, to sam się do ni.ego

§ 2

Wywód rewizji od wyroku sądu wojewódzkieprzychyla, a w przeciwnym razie przesyła je wraz z odpisem zaskarżonego postanowienia do instancji odwo- go, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powlmen być sporządzony przez obrońcę, wymienionego wart. 78. ławczej w ciągu trzech dni, a gdy zaż alenie dotyczy aresztowani::J., to w ciągu doby.

Art. 368W razie zapowiedzenia lub złożenia wy§ 2. Akta sprawy przesyła się instancji odwoław­

wodu rewizji po terminie lub pr~ez osob~ nie upoważnio­ czej, o ile to nie powoduje zwłoki w postępowaniu. In- ną, prezes odmawia przyjęcia i zawiadamia o tym skła­ stancja odwoławcza może zażądać przesłania akt, o ile dającego rewizję. u zna to za niezbędne.

Art. 369§ 1. O przyjęciu rewizji zawiadamia się

Art. 357Zażalenie samo przez się n ie wstrzymuje strony lub ich obrońców i pełnomocników

wykon~mia zaskarżonego postanowienia, lecz sąd lub

§ 2Jeżeli oskarżyciel założył rewizję od wyroku

prokurator, który wydał postanowienie, lub instancja uni ewinniającego. przepis art. 191 nie ma do oskarżone­ odwoławcza może wstrzymać wykonanie. Odmowa go zastosowania. wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Art. 370Po przyjęciu rewizji prezes sądu przesyła

Art. 358Sąd odwoławczy rozpoznaje zażalenie na ją niezwłoczn ie wraz z. aktami do sądu, właściwego dla'

posiedzeniu niejawnym. rozpoznania rewizji.

Art. 371Podstawę rewizji mogą stanowić wyłącz­

Art. 359Przepisy art. 353, 355-358 stosuje się odnie zarzuty

powiednio do zażaleń na zarządzenia prezesa sądu.

Rewizjl!.

Art. 360Strony mogą zakładać rewizję od wyro4) rażącej niewspółmierności kary w stosunku do przyków. wydanych w pierwszej instancji

pisanego czynu albo nieodpowiedniego zastosowania

Art. 361Strona, zamierzająca zaskarżyć ,wyrok, polub niezastosowania środka zabezpieczającego lub

winna zapowiedzieć to na piśmie w terminie zawltym, wychowawczego. wskazanym wart. 211.

Art. 372§ 1. Rewizja może dotyczyć całości wyArt. 362. Rewizję na korzyść oskarżonego mOże zaroku lub jego części

łożyć także prokurator, a w razie niepp.łnoletno;~ci lub

§ 2Rewizję założoną od orzeczenia w przedmiocie

ubezwłasnowolnienia oskarżonego także jego ojciec, winy uważa się za zwróconą przeciwko całości orzematka, małżonek, opiekun, kurator lub osoba, pod której czeni.9.. opie!<:ą oskarżony faktycznie pozostaje.

Art. 373

§ 1. W wywodzie rewizji należy podać,

Art. 363§ 1. Rewizję na niekorzyść oskarżonego

na czym zarzucana obraza lub uchybienie polega, i wskamoże' założyć tylko oskarżyciel. zać te części wyroku, o których uchylenie lub zmianę

§ 2W razie śmierci oskarżyciela prywatnego przed

strona wnosi. upływem terminu do zapowiedzenia rewizji a lbo ,też po

§ 2Wywód rewizji wniesiony przez samegD oskar(jej zapowiedzeniu, lecz przed upływem terminu do jej

żon'ego lub przez osoby, wymienione wart. 362, podlega ,wywodu - małżonkowi zmarłego, dzieciom i wnukom rozpoznaniu w granicach, określonych wart. 371, choć­ :w terminie zawitym jednego miesiąca od dnia śmierci by nie czynił zadość przepisowi § 1. służy prawo zgłoszenia, iż wstępują w prawa strony.

§ 3W wywodzie rewizji, można zarzucać tylko uchy:O soby te mogą ponowić zfl.powiedzenie i żądać doręcze­

bienia obrażające prawa strony, na której korzyść zało­ n ia sobie wyroku z uzasadnieniem, w celu wnieSienia żono rewizję. ,wywodu rewizji, chociażby zmarłemu wyrok taki już

§ 4Można podnosić zarzuty, które nie stanowiły

doręczono. lub nie mogły stanowić podstawy zażalenia.

Art. 364§ 1. Oskarżony moźe cofnąć rewizję, założo­

§ 5Nie mozna żądać przeprowad7Jenia nowych doną przez siebie lub przez swego obrońcę; prawo to nie

wodów co do is~ty sprawy z wyjątkiem przewidzianym służy jednak oskarżonym, wymienionym wart. 79. wart. 389 § 2. .

§ 3W razie uchylenia postanowienia prokuratora

o odmowie ścigania lub umorzeniu śledztwa prokurator, rozstrzygający zażalenie, poleca sporządzenie aktu oskarżenia, określając przy tym czyn zarzucany oskarżonemu, bądź nakazuje uzupełnienie śledztwa w określonym kie- " runku.

Art. 355§ 1. Zażalenie wnosi się do sądu lub prokuratora, który wydał zaskarżone postanowienie

~ 2.

Prezes sądu lub prokurator odmawia przyjęcia ~żalenia, które nie odpowiada przepisanym warunkom formalnym. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia służy zażalenie do władzy, właściwej do rozpoznania nie ' .' Dziennik Ustaw Nr 40 . Art. ·374. Prezes sądu po rozwazeniu , czy istnieją form alne warunki rewizji oraz czy sąd władny jest r02poznać rewizję na posiedzen iu niej awnym (art. 377 i 378), wnosi sprawę na p osiedzenie niejawne lub wyznacza termin rozprawy rewizyjn ej.

Art. 375Sąd rewi zyjny r ozpoznaje

rewJzJę na rozprawie, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanow ią inaczej .

Art. 376

S ą d rewizyjny na posiedzeniu l1Ie] aw·nym pozostawIa rewizję bez r ozpoznan ia, jeżel i zachodzi brak formalnych warunków rewizji, zwłaszcza przewidzian ych w art. 371 , 373 §§ 1-3

Art. 377Sąd rewizyjny na posiedzeniu niejawnym

uznaje wyrok za nieważny i przekazu je sprawę komu należy, je że li:

Art. 378§ 1. Sąd rewizyj ny na posiedzeniu niejawnym uchyla wyrok niezależnie od zarzutów podnie sion ych w r ewizji, jeżeli

§ 2Uchylc:jąc wyrok z powodów, wskazanych

w § 1, sąd rewizyjny wyrokiem umarza postępowanie lub przekazu je sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Art. 379Jeżeli rewizja nie może być raz.poznana

w całości na posiedzeniu n iejawnym, ze względ u na inne ud/ybienia, aniżeli objęte art. 377 i 378, wówczas rewizję nal eży rozpoznać na rozprawie. _Art. 380. § 1. O terminie rozprawy zawiadamia się strony, ich obrońców i pełnom ocników.

§ 2W Sądzie Najwyższym oskarżonego aresztowa

nego n ie sprowadza się ńa rozprawę, sąd wojewódzki zaś może żar_ządzić sprowadzenie go na rozprawę rewizyjną , j eżeli uzna to za celowe.

§ 3Niestawiennictwo stron nie tamuje rozpoznania sprawy, jednak obecno ść prokuratora na roz.prawie

pcrzed Sąd e m Najwyższym jest k0nieczna.

Art. 381§ 1. Rozprawę rozpoczyna ustne spraw ozdanie, w którym sędzia sprawozd Bwca

511 Poz. 364

§ 2Str0ny mogą składać wyjaśnienia, oświadcze­

nia i wnioski osobiśc ie lub przez swoich obrollców i pełnomocników - u stnie lub na piśmie; przed Sądem Naj wyższy m ' mogą b yć obrOl1cami lub pełnomocnikami t ylko osoby wymienione wart. 73. Prze wodni czący udziela głos u stronom, przy czym pierwszy g łos służy stronie, która założyła r ewizję. .

Art. 382W postępowaniu rewizyjnym stosuje się

odpowiednio przepisy art. 264, 265, 26 7, 263, 270-285, 316, 318-336, 340, 341 i 342 §§ 1 i 2, a w postępowaniu rewizyjnym przed sądem wojewódzkim stosuje się równie ż przepisy art. 295, 297~304 i 306-312, jeżeli uzupeł­ nia się przewód sądowy p ierwszej instancji.

Art. 383Sąd rewizyjny u ch yla zaskarżony wyrok

Art. 384Sąd rewizy jny zmienia wyrok w CZ ęSCl

dotyczącej l:ary oraz. środków zabezpieczających lub wychowawczych:

Art. 385

Sąd rewizyjny niez a leżnie od zarzutów, przytoczonych w rewizji, uchyla wyrok w całości lub w części na korzyść strony, która założyła rewizję, jeżeli utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku byłoby oczywiście niesprawiedliwe.

Art. 386Sąd rewizyjny uchyla lub zmienia wyrok

na korzyść współoskarżonych , choćby nie założyli rewizji, jeż e li 'go uchylił lub zmienił na r zecz współoskar­ zonego, na którego korzy ść rewizja była założona, a -te same wzg lędy przemawiają za uchyleniem lub zmianą na rzecz tamtych.

Art. 387Jeżeli w zaskarżonym wyroku sąd zastosował błędną kwalifikacj ę czynu, lecz wymierzył taką

ka rę, jaką mógł wym ie rz y ć na podstawie wł aś ciweg o przepis u, s ą d rewizy jny m oi e n iezależ n i e od granic rew izji popr awić bł ę dną kwalifik a cję czynu .

Art. 388

§ 1. Sąd rewi zyjny, u chy l ając wyrok, orzeka co do istoty sprawy w tym wypadku , gdy dowody, ujawnione na przewodzie sądowy m pierwszej instan cji , pozwalaj ą na wydanie wyroku. W innych wypadkach sąd rewizyjny przekazuje sprawę do ponownego r ozpoznania w innym sk ładzie s ądowi, którego wyrok uchylono, lub innemu s ądowi równorzędnemu.

§ 2Orzekając co .do istoty sprawy, sąd rewizyjny

możę ~kazać osk~:rżonego uniewinnionego .albo zaostrzyć " - 518 Dziennik Ustaw Nr 40