Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosp

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3142 — Elektronicznie podpisany przez Jarosław Deminet; RCL Data: 2011.03.07 Poz. 254 16:22:35 +01'00' 254 w. rcl .go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny, pracownik pomocniczy obsługi hotelowej, sprzedawca, technik handlowiec, technik organizacji usług gastronomicznych, technik przetwórstwa mleczarskiego i technik weterynarii Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 2) florysta — symbol cyfrowy 347[09]; § 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374): 4) operator maszyn leśnych — symbol cyfrowy 833[02]; 1) asystent osoby niepełnosprawnej — symbol cyfrowy 346[02]; 8) technik handlowiec — symbol cyfrowy 341[03]; 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. 3) kucharz małej gastronomii — symbol cyfrowy 512[05]; 5) opiekun medyczny — symbol cyfrowy 513[02]; 6) pracownik pomocniczy obsługi hotelowej — symbol cyfrowy 913[01]; 7) sprzedawca — symbol cyfrowy 522[01]; 9) technik organizacji usług gastronomicznych — symbol cyfrowy 341[07]; 10) technik przetwórstwa mleczarskiego — symbol cyfrowy 321[12]; 11) technik weterynarii — symbol cyfrowy 322[14]. 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—11 do niniejszego rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. (poz. 254) ww Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ SYMBOL CYFROWY 346[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 3) współpracować z osobą niepełnosprawną i zespołem specjalistów w realizacji programu pomocy i rehabilitacji; 1) rozpoznawać i analizować sytuację społeczną oraz warunki życia osoby niepełnosprawnej; 4) opracowywać i realizować plan współdziałania z osobą niepełnosprawną z zakresu pomocy bio-psycho-społecznej; 2) rozpoznawać symptomy zaburzeń psychosomatycznych i dbać o bezpieczeństwo osoby niepełnosprawnej; 5) doradzać i pomagać osobie niepełnosprawnej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb i rozwiązywaniu problemów; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3143 — 4) udzielanie pomocy osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z usług medycznych i rehabilitacyjnych oraz możliwości przekwalifikowania zawodowego; w. rcl .go v.p l 6) wykorzystywać możliwości rodziny i środowiska sprzyjające usamodzielnianiu i integracji z otoczeniem osoby niepełnosprawnej; Poz. 254 7) stosować zasady zdrowego stylu życia; 8) wykonywać podstawowe czynności pielęgnacyjne; 5) udzielanie pomocy w nawiązywaniu kontaktów społecznych i organizowaniu czasu wolnego; 9) pomagać osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, sportowych i turystycznych; 6) reprezentowanie osoby niepełnosprawnej; 10) pomagać osobie niepełnosprawnej w organizowaniu czasu wolnego oraz wspierać w rozwijaniu zdolności twórczych; 11) wspierać zaspokajanie potrzeb socjalnych osoby niepełnosprawnej; 12) pomagać osobie niepełnosprawnej w załatwianiu spraw urzędowych i prowadzeniu korespondencji; 13) pomagać osobie niepełnosprawnej w gospodarowaniu środkami pieniężnymi; 14) współpracować z instytucjami, organizacjami, specjalistami i indywidualnymi osobami świadczącymi różne formy pomocy osobom niepełnosprawnym; 15) monitorować i oceniać efekty własnej pracy; 16) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 17) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 19) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 20) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 21) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia; 22) korzystać z różnych źródeł informacji; 23) prowadzić działalność gospodarczą. ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie asystent osoby niepełnosprawnej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) towarzyszenie osobie niepełnosprawnej w pełnieniu ról społecznych i zawodowych; 2) uczestniczenie w identyfikowaniu i rozwiązywaniu problemów społecznych osoby niepełnosprawnej; 3) współdziałanie z pracownikiem socjalnym oraz innymi specjalistami w podnoszeniu jakości życia osoby niepełnosprawnej; 7) wykonywanie podstawowych zabiegów higienicznych i czynności pielęgnacyjnych. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) społeczno-prawny; 2) praca z osobą niepełnosprawną; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: SPOŁECZNO-PRAWNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się podstawową terminologią z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii; 2) określać wpływ procesów poznawczych na rozwój człowieka; 3) charakteryzować procesy emocjonalne, motywacyjne i wolicjonalne; 4) określać składniki osobowości człowieka i czynniki kształtujące osobowość; 5) charakteryzować psychofizyczny rozwój człowieka w poszczególnych fazach życia; 6) określać rolę rodziny w systemie wsparcia dla osoby niepełnosprawnej; 7) określać rolę grupy, środowiska lokalnego i instytucji w procesie integracji osoby niepełnosprawnej; 8) określać wpływ zjawisk obecnych w kulturze na kształtowanie się tożsamości człowieka; 9) określać rodzaje i stopnie niepełnosprawności; 10) wyjaśniać znaczenie przestrzegania zasad higieny dla zdrowia; 11) charakteryzować podstawowe zaburzenia somatyczne; 12) wyjaśniać pojęcie zdrowia psychicznego i choroby psychicznej; 13) klasyfikować i charakteryzować podstawowe zaburzenia psychiczne; 14) określać rolę polityki społecznej w Polsce; 15) charakteryzować problemy i kwestie społeczne; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3144 — 11) współpracować z instytucjami wspierającymi osobę niepełnosprawną; 12) wspierać osobę niepełnosprawną w rozwijaniu zainteresowań, korzystaniu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych oraz podejmowaniu zatrudnienia; w. rcl .go v.p l 16) określać procesy zachodzące w życiu społecznym oraz interpretować zachowania społeczne zbiorowości i jednostki; Poz. 254 17) rozróżniać podstawowe dziedziny prawa; 18) stosować przepisy prawa dotyczące osób niepełnosprawnych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 13) pomagać osobie niepełnosprawnej w zarządzaniu budżetem domowym; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 14) pomagać osobie niepełnosprawnej w kontaktowaniu się z lekarzem; 1) elementy psychologii ogólnej, społecznej, rozwojowej i klinicznej; 15) stosować zasady organizacji i metody rehabilitacji społecznej w pracy z osobą niepełnosprawną; 2) socjologia rodziny i instytucji społecznych; 16) współpracować z zespołem rehabilitacyjnym; 3) elementy kulturoznawstwa; 17) wykonywać podstawowe czynności pielęgnacyjne; 4) pedagogika społeczna; 5) elementy pedagogiki specjalnej; 18) dbać o higienę osobistą osoby niepełnosprawnej i jej otoczenia; 6) podstawy anatomii, fizjologii i patologii; 19) pomagać osobie niepełnosprawnej w układaniu jadłospisu i sporządzaniu posiłków; 7) wybrane elementy psychiatrii; 8) polityka społeczna — problemy i kwestie społeczne; 9) wybrane elementy prawa; 10) prawne podstawy zabezpieczenia społecznego w Polsce. BLOK: PRACA Z OSOBĄ NIEPEŁNOSPRAWNĄ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) asystować osobie niepełnosprawnej w funkcjonowaniu domowym, szkolnym, zawodowym i społecznym; 20) posługiwać się w stopniu podstawowym językiem migowym. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) umiejętności społeczne warunkujące współdziałanie z osobą niepełnosprawną; 2) wybrane zagadnienia z metodologii i metodyki pracy z osobą niepełnosprawną; 3) podstawy projektowania socjalnego; 4) organizacja czasu wolnego; 5) elementy rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych; 2) komunikować się z osobą niepełnosprawną i członkami jej rodziny; 6) metody wykonywania czynności pielęgnacyjnych i zabiegów higienicznych; 3) charakteryzować sytuację osoby niepełnosprawnej w rodzinie i środowisku; 7) higiena osobista i otoczenia; 4) dobierać techniki i metody pracy, w zależności od potrzeb osoby niepełnosprawnej, jej rodziny oraz środowiska; 9) język migowy. ww 5) współpracować z osobą niepełnosprawną i pracownikiem socjalnym w opracowaniu i realizacji projektów socjalnych; 6) opracowywać i realizować indywidualne plany pracy z zakresu pomocy bio-psycho-społecznej; 7) prowadzić ewaluację realizowanych projektów socjalnych i indywidualnych planów pracy; 8) stosować kontrakt socjalny w pracy z osobą niepełnosprawną; 8) higiena żywienia; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) reprezentować interesy osoby niepełnosprawnej; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 10) współpracować ze środowiskiem lokalnym na rzecz osoby niepełnosprawnej; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3145 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI w. rcl .go v.p l 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Poz. 254 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 1) pracownia treningu integracyjnego i zajęć relaksacyjnych; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 2) pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 4) pracownia komputerowa. 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Pr a cownia tr e ningu inte gr a cy jne go i z aj ęć r e la ksa cy jny ch powinna być wyposażona w: 12) podejmować decyzje; 1) wykładzinę dywanową; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 2) materace; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 3) nagrania dźwiękowe i filmowe. 15) przestrzegać zasad etyki. Pr a cownia higie ny osobiste j i pie r wszej p o mocy powinna być wyposażona w: 2. Treści kształcenia (działy programowe) 3) pracownia żywienia; 1) urządzenia sanitarne; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 2) przybory i środki higieniczne; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 4) materace specjalistyczne, w tym przeciwodleżynowe; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 3) łóżka; 5) materace lub maty; 6) fantomy do resuscytacji; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 7) produkty medyczne; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 8) apteczkę z wyposażeniem do udzielania pierwszej pomocy. 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; Pr a cownia ży wie nia powinna być wyposażona w: 1) zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej wody; 7) elementy ergonomii; 2) kuchenkę z piekarnikiem; 8) środki ochrony indywidualnej; 3) lodówkę; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 10) zasady i metody komunikowania się; 4) zestaw garnków i innych naczyń kuchennych; 5) podstawowy sprzęt kuchenny; 6) zastawę stołową; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 7) środki czystości; 12) etyka. 8) kosz na odpadki. ww III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Społeczno-prawny 18 Praca z osobą niepełnosprawną 59 Podstawy działalności zawodowej 13 Razem 90** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 2) drukarki; 3) pakiet programów biurowych; 4) programy specjalistyczne wspomagające pracę socjalną. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Praktyczna nauka zawodu powinna być prowadzona w wymiarze nie mniejszym niż 50% ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowego. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3146 — Poz. 254 Załącznik nr 2 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE FLORYSTA SYMBOL CYFROWY 347[09] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) rozpoznawać historyczne i współczesne style dekoracji roślinnych; 2) rozpoznawać rodzaje i gatunki roślin; 3) określać właściwości biologiczne oraz wymagania środowiskowe roślin ozdobnych; 4) określać dekoracyjną wartość roślin; 5) określać czynniki wpływające na trwałość roślin; 6) stosować metody przedłużania trwałości roślin; 7) stosować metody i techniki utrwalania roślin; 8) określać jakość i zastosowanie materiału roślinnego; 9) dobierać oraz przygotowywać materiał roślinny, dekoracyjny i środki pomocnicze do wykonania określonych kompozycji roślinnych; 10) sporządzać i odczytywać szkice, rysunki odręczne i techniczne oraz projekty dekoracji roślinnych; 11) projektować i wykonywać kompozycje roślinne; 12) wykonywać dekoracje wnętrz, balkonów i tarasów; 13) prowadzić sprzedaż roślin ozdobnych, materiałów dekoracyjnych i wyrobów florystycznych; 14) realizować zamówienia na usługi florystyczne; 15) zapewniać jakość wyrobów florystycznych oraz kulturę obsługi klientów; 16) pozyskiwać oraz wykorzystywać informacje dotyczące aktualnych trendów w sztuce układania kwiatów; ww 17) posługiwać się językiem obcym na poziomie wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych; 18) stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych; 19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 25) korzystać z różnych źródeł informacji; 26) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie florysta powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) projektowanie i wykonywanie dekoracji roślinnych; 2) aranżacja wystroju wnętrz oraz otwartej przestrzeni, z zastosowaniem materiału roślinnego; 3) prowadzenie sprzedaży roślin ozdobnych, materiałów dekoracyjnych i wyrobów florystycznych; 4) wykonywanie usług florystycznych. 3. Zawód florysta jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec procesu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) dekoracji wnętrz; 2) florystyki ślubnej; 3) florystyki żałobnej. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy florystyki; 2) kompozycje florystyczne; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY FLORYSTYKI 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować historyczne i współczesne formy dekoracji roślin; 2) charakteryzować historyczne i współczesne wnętrza, elementy architektoniczne i dekoracyjne; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3147 — 14) rysunek odręczny i techniczny; 15) zasady projektowania dekoracji roślinnych; w. rcl .go v.p l 3) charakteryzować elementy kompozycji plastycznej stosowane w dekoracjach roślinnych; Poz. 254 4) charakteryzować rodzaje i gatunki roślin ozdobnych stosowanych w kompozycjach florystycznych; 16) rodzaje kompozycji florystycznych; 5) charakteryzować budowę oraz fizjologiczne procesy roślin; 18) rodzaje usług florystycznych. 6) określać wpływ czynników uprawowych na wzrost i rozwój roślin; BLOK: KOMPOZYCJE FLORYSTYCZNE 7) charakteryzować narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce; 8) rozpoznawać podstawowe choroby i szkodniki roślin ozdobnych oraz stosować metody ich zwalczania; 9) określać właściwości roślin i materiałów dekoracyjnych; 10) charakteryzować środki techniczne stosowane we florystyce; 17) charakterystyka technik florystycznych; 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się terminologią stosowaną we florystyce; 2) określać dekoracyjne właściwości roślin; 3) określać czynniki wpływające na trwałość roślin; 11) określać zasady przechowywania i obrotu roślinami ozdobnymi; 4) określać przydatność materiału dekoracyjnego, środków technicznych oraz pojemników do wykonania dekoracji roślinnych; 12) sporządzać szkice, rysunki odręczne oraz rysunki techniczne kompozycji roślinnych; 5) przestrzegać zasad przechowywania materiału florystycznego i gotowych wyrobów; 13) określać zasady projektowania dekoracji roślinnych; 6) przestrzegać przepisów dotyczących obrotu materiałem florystycznym; 14) charakteryzować style, typy i rodzaje kompozycji florystycznych; 7) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne roślin i kompozycji florystycznych; 15) charakteryzować techniki wykonania dekoracji roślinnych; 8) sporządzać dokumentację projektową dekoracji roślinnych; 16) przyjmować zlecenia na usługi florystyczne. 9) określać rodzaje i style kompozycji roślinnych; 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) historia dekoracji roślinnych; 2) wybrane elementy historii sztuki; 3) motywy roślinne w sztuce dekoracyjnej; 4) zasady kompozycji plastycznej; 5) rodzaje i gatunki roślin ozdobnych stosowanych w kompozycjach florystycznych; 10) dobierać styl i rodzaj dekoracji roślinnych odpowiednio do przeznaczenia oraz warunków otoczenia; 11) przestrzegać zasad kolorystyki oraz kompozycji plastycznej; 12) dobierać materiał roślinny, materiały dekoracyjne i środki techniczne do wykonania określonych kompozycji florystycznych; 13) przygotowywać materiał roślinny do wykonania określonych kompozycji; 14) stosować metody i techniki utrwalania roślin; 15) posługiwać się narzędziami i urządzeniami do wykonania kompozycji roślinnych; 7) czynniki uprawowe wpływające na wzrost i rozwój roślin; 16) stosować różne techniki wykonania dekoracji roślinnych; 8) narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce; 17) wykonywać dekoracje roślinne; ww 6) budowa, fizjologia i wymagania roślin ozdobnych; 9) ochrona roślin; 10) materiał roślinny; 11) materiały dekoracyjne; 12) środki techniczne; 13) zasady przechowywania i obrotu roślinami ozdobnymi; 18) dobierać materiał roślinny do aranżacji wnętrz, tarasów i balkonów; 19) wykonywać dekoracje roślinne zgodnie z aktualnymi trendami florystycznymi, zamówieniami i oczekiwaniami klientów; 20) pakować oraz przygotowywać rośliny cięte, doniczkowe i gotowe wyroby florystyczne do transportu; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3148 — 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; w. rcl .go v.p l 21) oceniać jakość wykonania wyrobów florystycznych; Poz. 254 22) określać koszty wykonania wyrobów florystycznych oraz koszty realizacji zamówień klientów; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 23) przestrzegać zasad ekspozycji materiałów i wyrobów florystycznych; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 24) prowadzić sprzedaż wyrobów florystycznych; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 25) udzielać porad dotyczących pielęgnacji oraz przechowywania roślin; 12) podejmować decyzje; 26) korzystać z czasopism, literatury, katalogów i innych źródeł informacji florystycznej. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) terminologia florystyczna; 2) zasady przedłużania trwałości roślin; 3) zasady pielęgnacji roślin ozdobnych; 4) zasady obrotu roślinami ozdobnymi, materiałami dekoracyjnymi i środkami technicznymi; 5) zasady projektowania dekoracji roślinnych; 6) dokumentacja projektowa dekoracji roślinnych; 7) rodzaje i style kompozycji roślinnych; 8) trendy florystyczne; 9) narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce; 10) techniki florystyczne; 11) metody i techniki utrwalania roślin; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; 15) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) elementy ergonomii; 8) środki ochrony indywidualnej; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 12) zasady ekspozycji roślin, materiałów oraz wyrobów florystycznych; 10) zasady i metody komunikowania się; 13) zasady sprzedaży wyrobów florystycznych. 12) etyka. 11) elementy socjologii i psychologii pracy; BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; Podstawy florystyki 30 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; Kompozycje florystyczne 50 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 90** 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3149 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Poz. 254 11) ekran projekcyjny; w. rcl .go v.p l 12) programy specjalistyczne; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 13) skaner; 1) pracownia plastyczna; 15) odtwarzacz VHS i DVD; 2) pracownia materiałoznawstwa roślinnego; 16) telewizor; 3) pracownia florystyczna; 17) kamerę cyfrową; 4) warsztaty szkolne. 18) aparat fotograficzny, statyw. P ra c ow nia plastycz n a powinna być wyposażona w: Pr a cownia flor y sty czna powinna być wyposażona w: 1) stoły przystosowane do wykonywania rysunków (jeden stół dla jednego ucznia); 1) materiały florystyczne; 2) materiały i przybory rysunkowe i malarskie; 2) filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy obrazujące kompozycje florystyczne; 3) modele i makiety dekoracji wnętrz; 14) drukarkę; 3) albumy dotyczące kompozycji florystycznych; 4) plansze, zestawy zdjęć przedstawiających wnętrza historyczne oraz ich wyposażenie; 4) literaturę florystyczną; 5) programy multimedialne z zakresu kompozycji plastycznej, historii sztuki, historii dekoracji roślinnych; 5) prezentacje multimedialne dotyczące: stylów i rodzajów kompozycji, materiałoznawstwa florystycznego, technik florystycznych, materiałów dekoracyjnych i technicznych; 6) filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy dotyczące dekoracji roślinnych; 6) katalogi materiałów i wyrobów florystycznych; 7) albumy, katalogi, informatory dotyczące dekoracji roślinnych; 7) tabelaryczne zestawienia gatunków roślin stosowanych we florystyce; 8) materiały i środki florystycznych; 8) cenniki materiałów florystycznych; do ekspozycji wyrobów 9) kasy fiskalne; 9) rzutnik pisma; 10) projektor multimedialny; 10) regały do prezentacji materiałów i wyrobów florystycznych; 11) ekran projekcyjny; 11) kostki wystawowe; 12) komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem; 12) przenośne źródła światła; 13) skaner; 14) prasy do suszenia roślin metodą zielnikową; 14) drukarkę. 15) rzutnik pisma; P ra c ow nia materi ał o z n awstwa powinna być wyposażona w: ro śl inne go 1) kolekcję roślin doniczkowych; ww 2) zestaw podłoży i nawozów do uprawy roślin doniczkowych i balkonowych; 13) lustra — co najmniej 2 sztuki; 16) projektor multimedialny; 17) ekran projekcyjny; 18) komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem; 19) epidiaskop; 3) sprzęt do pielęgnacji roślin; 20) skaner; 4) zielniki; 21) drukarkę; 5) zestawy roślin zasuszonych, uprawianych na suche bukiety; 22) tablicę białą bezpyłową; 6) katalogi roślin ozdobnych; 7) programy multimedialne; 23) tablicę korkową; 24) czasopisma specjalistyczne polskie i obcojęzyczne; 8) filmy dydaktyczne i foliogramy obrazujące gatunki roślin, materiałów dekoracyjnych i środków technicznych; 25) aparat fotograficzny, statyw; 9) rzutnik pisma; 27) odtwarzacz DVD; 10) projektor multimedialny; 28) telewizor. 26) kamerę cyfrową; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3150 — W a r s z t a t y s z k o l n e powinny być wyposażone w: niską i wysoką temperaturę, wiertarkę, wkrętarkę, imadło, kuchenkę elektryczną, laminarkę, konewki, zraszacze; w. rcl .go v.p l 1) materiały florystyczne; Poz. 254 2) stanowiska robocze (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); 10) pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne; 3) wózek do transportu roślin; 11) stelaże do wykonywania i ekspozycji dekoracji wiszących; 4) pojemniki do przechowywania roślin; 12) punkty poboru zimnej i ciepłej wody; 5) stelaż do wstążek i papieru do pakowania roślin; 13) elektryczne gniazda wtykowe przy stanowiskach roboczych. 6) statywy do bukietów ślubnych; 8) lustra — co najmniej 2 sztuki; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 9) narzędzia i urządzenia: noże, sekatory, nożyczki, nożyce do cięcia blachy, piłki do drewna i metalu, noże do cięcia styropianu i płyt gipsowych, młotek, obcęgi, przecinaki do drutu, zszywacze biurowe, zszywacze tapicerskie, pistolety do kleju na W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu, magazyn materiałów florystycznych, magazyn kwiatów ciętych z zacienieniem i regulowaną temperaturą oraz łatwo zmywalnymi podłogą i ścianami. 7) wazony, naczynia i inne pojemniki; Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) stosować zasady racjonalnego żywienia; 2) dokonywać jakościowej oceny surowców, półproduktów i potraw; 3) dobierać surowce do produkcji potraw i napojów; 4) przechowywać surowce, półprodukty i gotowe potrawy; 5) prowadzić racjonalną gospodarkę surowcami; 6) przygotowywać półprodukty potraw do sprzedaży; ww 7) sporządzać potrawy i napoje oferowane do sprzedaży w placówkach gastronomicznych; 8) stosować różne techniki sporządzania potraw i napojów; 9) prawidłowo zestawiać potrawy i napoje w dania oraz posiłki; 10) opracowywać ofertę kulinarną dla placówek gastronomicznych; 11) przeprowadzać kalkulację cenową potraw i napojów; 12) użytkować narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w produkcji oraz ekspedycji potraw i napojów; 13) prowadzić bieżącą konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń; 14) przestrzegać zasad zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności; 15) przestrzegać przepisów sanitarnych; 16) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 17) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 19) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 20) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 21) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 22) korzystać z różnych źródeł informacji; 23) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3151 — 3) klasyfikacja surowców, półproduktów i wyrobów gotowych; w. rcl .go v.p l 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kucharz małej gastronomii powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: Poz. 254 1) sporządzanie typowych potraw i napojów; 2) przygotowywanie półproduktów podstawowych potraw, napojów i innych wyrobów kulinarnych; 3) przeprowadzanie obróbki cieplnej półproduktów potraw i napojów oraz ich bezpośredniej sprzedaży w placówkach gastronomicznych; 4) przechowywanie i magazynowanie surowców, półproduktów i produktów kulinarnych. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy racjonalnego żywienia; 2) technologia gastronomiczna; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA 1. Cele kształcenia 4) zasady układania jadłospisów; 5) zasady układania i rodzaje kart menu; 6) podstawy mikrobiologii; 7) zasady żywienia dietetycznego; 8) przepisy sanitarne; 9) systemy zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności. BLOK: TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) oceniać produkty spożywcze pod względem towaroznawczym; 2) oceniać jakość surowców, półproduktów i innych wyrobów kulinarnych; 3) przechowywać surowce, półprodukty i wyroby gotowe; 4) dokonywać wstępnej i cieplnej obróbki surowców; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 5) dobierać surowce i półprodukty do produkcji wyrobów kulinarnych; 1) posługiwać się terminologią gastronomiczną; 6) przygotowywać półprodukty potraw i napojów do wykończenia i bezpośredniej sprzedaży w placówkach gastronomicznych; 2) określać podstawowe funkcje składników odżywczych; 3) określać wartość odżywczą i energetyczną podstawowych surowców i półproduktów stosowanych w gastronomii; 4) klasyfikować surowce, półprodukty i wyroby gotowe w zależności od pochodzenia i wartości odżywczej i energetycznej; 5) dokonywać zamiany produktów spożywczych w grupie i między grupami; 6) układać i oceniać jadłospisy codzienne; 7) układać karty menu; 8) dobierać surowce i techniki wykonania potraw w zależności od rodzaju diety; ww 9) zapobiegać niekorzystnym zmianom zachodzącym w surowcach i półproduktach podczas obróbki wstępnej i cieplnej oraz ekspedycji i przechowywania; 10) stosować zasady zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności; 11) przestrzegać przepisów sanitarnych. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy żywienia; 2) wartość energetyczna i odżywcza żywności; 7) sporządzać podstawowy asortyment potraw z warzyw, owoców i grzybów; 8) sporządzać podstawowy asortyment potraw z jaj, mleka i jego przetworów; 9) sporządzać podstawowy asortyment potraw i wyrobów kulinarnych z mąki i kaszy; 10) sporządzać podstawowy asortyment potraw z mięsa zwierząt rzeźnych, drobiu i ryb; 11) sporządzać sosy, przystawki, sałatki; 12) porcjować, wykończać i dekorować potrawy; 13) przygotowywać proste potrawy dietetyczne; 14) przygotowywać typowe potrawy kuchni staropolskiej i kuchni regionalnej; 15) przestrzegać zasad racjonalnego wykorzystywania surowców spożywczych; 16) dokonywać organoleptycznej oceny produktów spożywczych, potraw i napojów; 17) wdrażać systemy zarządzania jakością w produkcji żywności; 18) dobierać narzędzia, naczynia i sprzęt kuchenny do operacji technologicznych oraz ekspedycji wyrobów kulinarnych; 19) dobierać maszyny i urządzenia do rodzaju i wielkości produkcji; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3152 — 20) posługiwać się narzędziami do obróbki technologicznej oraz ekspedycji potraw i napojów; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; w. rcl .go v.p l 21) użytkować maszyny i urządzenia gastronomiczne; Poz. 254 22) dokonywać konserwacji sprzętu kuchennego, maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji i ekspedycji potraw i napojów; 23) organizować i wykonywać prace porządkowe w produkcyjnej i ekspedycyjnej części przedsiębiorstwa gastronomicznego; 24) organizować prace związane ze zmywaniem naczyń stołowych i kuchennych; 25) utrzymywać czystość i porządek na stanowisku pracy; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 12) podejmować decyzje; 26) przestrzegać przepisów sanitarnych. 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 2. Treści kształcenia (działy programowe) 14) korzystać z różnych źródeł informacji; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy towaroznawstwa produktów spożywczych; 2) składowanie, magazynowanie i przechowywanie produktów spożywczych; 3) procesy technologiczne w produkcji gastronomicznej; 4) sporządzanie i ekspedycja podstawowych potraw i napojów z poszczególnych grup produktów spożywczych; 5) porcjowanie, wykończanie i dekorowanie potraw; 6) podstawy żywienia dietetycznego; 15) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 5) bezpieczeństwo i higiena pracy; 6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 7) potrawy kuchni staropolskiej i kuchni regionalnej; 7) elementy ergonomii; 8) ocena produktów spożywczych, potraw i napojów; 9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 9) systemy zarządzania jakością w produkcji żywności; 10) zasady i metody komunikowania się; 10) wyposażenie nomicznych; techniczne zakładów gastro- 11) przepisy sanitarne. 8) środki ochrony indywidualnej; 11) elementy socjologii i psychologii pracy; 12) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE ww BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Podstawy racjonalnego żywienia 15 Technologia gastronomiczna 55 Podstawy działalności zawodowej 15 Razem 85** Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3153 — TREŚCI boty kuchenne, miksery, maszynki do mielenia, sokowirówki, ekspres do kawy, tostery, młynek koloidalny; w. rcl .go v.p l IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Poz. 254 Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 7) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentację technologiczną, receptury kulinarne i normy żywienia. 1) pracownia technologii gastronomicznej; 2) pracownia podstaw żywienia. Pr a cownia podsta w ży wie nia powinna być wyposażona w: P ra c ow nia t e c h n o l o g i i g astro n o m i cz ne j powinna być wyposażona w: 1) zestaw przepisów z zakresu prawa żywnościowego; 1) stanowiska produkcyjne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) wyposażone w stoły produkcyjne, kuchenki z piekarnikiem, zlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody, zestawy garnków i innych naczyń kuchennych, drobny sprzęt produkcyjny; 2) tabele składu i wartości odżywczej i energetycznej produktów spożywczych; 2) stanowisko podziału produktów spożywczych wyposażone w wagi i miarki; 3) stanowisko wstępnej obróbki jaj z naświetlarką; 4) stanowisko mycia rąk wyposażone w umywalkę z instalacją zimnej i ciepłej wody, pojemnik na mydło, płyn dezynfekujący, ręczniki papierowe; 5) stanowisko do organoleptycznej oceny wyrobów kulinarnych, wyposażone w stoliki i krzesła do konsumpcji oraz oceny przygotowanych potraw i innych wyrobów kulinarnych, bieliznę i zastawę stołową, podstawowy sprzęt kelnerski; 6) urządzenia i maszyny gastronomiczne: urządzenia chłodnicze, zmywarka, kuchenka mikrofalowa, ro- 3) normy żywienia; 4) jadłospisy codzienne i dekadowe; 5) karty potraw i napojów; 6) formularze do planowania i oceny wyżywienia; 7) wzory druków podstawowych badań laboratoryjnych; 8) opakowania żywności wygodnej i żywności funkcjonalnej; 9) model układu trawiennego człowieka. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPERATOR MASZYN LEŚNYCH SYMBOL CYFROWY 833[02] 6) wykonywać proste prace ślusarskie i ciesielskie; 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 7) mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów; ww I. OPIS ZAWODU 1) określać zasady działania oraz przeznaczenie maszyn; 2) klasyfikować maszyny według przeznaczenia i budowy; 3) obsługiwać maszyny i urządzenia do pozyskiwania, transportu drewna oraz do prac hodowlanych i inżynieryjnych; 4) wykonywać drobne naprawy maszyn i urządzeń; 5) dokonywać konserwacji narzędzi, urządzeń mechanicznych, pneumatycznych, hydraulicznych i elektrycznych; 8) wykonywać pomiary objętości i miąższości sortymentów drewna; 9) wykonywać ścinkę drzew i przygotowywać sortymenty drewna; 10) wykonywać prace związane z pozyskiwaniem i zagospodarowaniem produktów ubocznych lasu; 11) wykonywać prace pomocnicze przy obsłudze rębaków i korowarek mechanicznych; 12) rozpoznawać podstawowe cechy lasu i drzewostanów; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3154 — 38) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; w. rcl .go v.p l 13) analizować zjawiska przyrodnicze w środowisku leśnym; Poz. 254 14) rozpoznawać ważniejsze gatunki roślin i zwierząt leśnych; 39) korzystać z różnych źródeł informacji; 15) rozpoznawać najgroźniejsze leśne szkodniki owadzie i ich żerowiska; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 16) rozpoznawać szyszki i nasiona ważniejszych drzew i krzewów leśnych; 17) przygotowywać glebę pod zalesienia i odnowienia; 18) wykonywać odnowienia powierzchni zrębowych, przygotowywać tereny do zalesień na gruntach porolnych i rekultywowanych; 19) wprowadzać poprawki i uzupełnienia upraw leśnych; 20) wykonywać zabiegi pielęgnacyjne na uprawach i w młodnikach; 21) wykonywać trzebieże wczesne i późne; 22) wykonywać mechaniczne i chemiczne zabiegi zwalczania szkodliwych owadów, grzybów i chwastów; 23) pozyskiwać szyszki i nasiona drzew oraz krzewów leśnych; 24) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T; 25) rozpoznawać zagrożenia pożarowe; 40) prowadzić działalność gospodarczą. 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie operator maszyn leśnych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) pozyskiwanie drewna i innych produktów leśnych; 2) obsługa, konserwacja oraz drobne naprawy maszyn i urządzeń leśnych; 3) wykonywanie urządzeń łowieckich oraz obiektów małej architektury związanych z turystycznym zagospodarowaniem lasu; 4) wykonywanie prac związanych z hodowlą i ochroną lasu; 5) wykonywanie prac konserwacyjnych w terenie leśnym. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) podstawy leśnictwa; 26) lokalizować miejsca pożarów; 27) posługiwać się narzędziami i podręcznym sprzętem gaśniczym; 28) wykonywać prace porządkowe i naprawcze terenów oraz urządzeń rekreacyjno-turystycznych; 29) wykonywać prace konserwacyjne rowów melioracyjnych, zbiorników retencyjno-przeciwpożarowych, dróg leśnych i urządzeń drogowych; 30) wykonywać urządzenia łowieckie; 2) maszyny i urządzenia; 3) ochrona, hodowla i użytkowanie lasu; 4) podstawy działalności zawodowej. BLOK: PODSTAWY LEŚNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować główne składniki środowiska; 31) dokumentować wykonaną pracę; ww 32) obsługiwać komputer w podstawowym zakresie oraz użytkować typowe oprogramowanie wspomagające pracę; 33) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 34) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 35) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 2) określać zasady racjonalnego gospodarowania zasobami środowiska; 3) określać cele i formy ochrony przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów leśnych; 4) określać wpływ hałasu, odpadów, zanieczyszczeń przemysłowych, bytowych oraz pochodzących z produkcji rolniczej na środowisko naturalne; 5) stosować zasady postępowania w sytuacjach zagrożeń dla środowiska, szczególnie w przypadku zagrożeń pożarem; 36) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 6) określać wpływ organizmów żywych na środowisko leśne; 37) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) rozpowszechniać wiedzę dotyczącą celów i form ochrony zasobów leśnych. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3155 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) 15) rozróżniać rodzaje i elementy instalacji elektrycznej; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Poz. 254 1) środowisko i jego komponenty; 2) zasoby naturalne, racjonalne gospodarowanie zasobami środowiska; 3) czynniki wpływające na dewastację środowiska leśnego i jego zasoby; 4) oddziaływanie zanieczyszczeń pochodzących z eksploatacji maszyn i przemysłu na środowisko; 5) oddziaływanie organizmów żywych na środowisko leśne; 6) ochrona przyrody; 7) ochrona środowiska przed pożarami, wyciekami paliw i olejów; 8) cele i zasady zrównoważonej gospodarki leśnej; 9) współpraca międzynarodowa w zakresie ochrony środowiska; 10) edukacja społeczeństwa w zakresie ochrony zasobów leśnych. BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 16) dobierać narzędzia, przyrządy, materiały oraz maszyny i urządzenia do prac pielęgnacyjnych, zabiegów ochronnych lasu i transportu drewna; 17) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń użytkowanych w gospodarce leśnej; 18) dokonywać konserwacji maszyn i urządzeń leśnych; 19) dobierać materiały i urządzenia do naprawy urządzeń melioracyjnych; 20) dobierać materiały i urządzenia do naprawy dróg leśnych; 21) wykonywać i dokonywać konserwacji obiektów inżynieryjnych; 22) wykonywać urządzenia łowieckie oraz dokonywać ich konserwacji; 23) obsługiwać urządzenia przeciwpożarowy; i podręczny 24) użytkować komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem zawodowym. 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy rysunku technicznego; 1) czytać i analizować rysunki techniczne; 2) materiałoznawstwo; 2) wykonywać szkice typowych części maszyn; 3) części maszyn; 3) rozróżniać materiały konstrukcyjne do budowy maszyn; 4) napędy hydrauliczne i pneumatyczne; 4) rozpoznawać zjawiska korozyjne, chronić przed korozją maszyny i urządzenia; sprzęt 5) montaż i demontaż maszyn i urządzeń; 6) silniki spalinowe i elektryczne; 5) rozróżniać konstrukcje i zasady działania połączeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców i mechanizmów oraz określać ich zastosowanie; 7) technologie najmniej szkodliwe dla środowiska leśnego; 6) wyjaśniać budowę i zasady działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych; 9) technika kierowania ciągnikiem rolniczym; 7) planować i wykonywać proces montażu i demontażu maszyn i urządzeń; 8) obsługiwać silniki spalinowe i elektryczne; 8) przepisy ruchu drogowego; 10) podstawy elektrotechniki; 11) instalacje elektryczne i odbiorniki energii elektrycznej; 12) narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w transporcie leśnym; 10) stosować technologie najmniej szkodliwe dla środowiska leśnego; 13) narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w hodowli lasu i do pozyskiwania drewna; 11) przestrzegać przepisów ruchu drogowego; 14) materiały i urządzenia do prac remontowych urządzeń melioracyjnych i napraw dróg leśnych; ww 9) dobierać narzędzia, przyrządy i materiały do zabiegów gospodarczych w leśnictwie; 12) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T; 13) posługiwać się terminologią z zakresu elektrotechniki; 14) przestrzegać zasad użytkowania odbiorników energii elektrycznej; 15) materiały i urządzenia stosowane do prac remontowo-budowlanych i konserwacyjnych budowli; 16) urządzenia i sprzęt przeciwpożarowy; 17) specjalistyczne oprogramowanie zawodowe. Dziennik Ustaw Nr 49 — 3156 — 9) sposoby zagospodarowania lasu; 1. Cele kształcenia 10) czynniki biotyczne i abiotyczne; w. rcl .go v.p l BLOK: OCHRONA, HODOWLA I UŻYTKOWANIE LASU Poz. 254 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 11) grzyby patogeniczne; 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia dotyczące lasu, drzewostanu, siedliska i środowiska; 13) mapy leśne; 2) charakteryzować stanów; skład gatunkowy drzewo- 12) szkodliwe owady leśne; 14) ochrona przeciwpożarowa lasu. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 3) określać cechy i fazy rozwojowe drzewostanów; 4) charakteryzować cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśnego; 5) uczestniczyć w pracach związanych z nasiennictwem i selekcją drzew leśnych; 6) oceniać przydatność nieużytków i gruntów porolnych do wykonania agromelioracji; 7) rozpoznawać rodzaje, określać właściwości i przeznaczenie drewna na podstawie jego budowy; 8) określać typowe wady drewna oraz ich wpływ na jakość techniczną drewna; 9) wykonywać prace związane z organizacją i techniką ścinki drzew; 10) posługiwać się przyrządami do pomiaru drewna; 11) określać sortymenty drewna oraz zasady ich przygotowania; 12) wykonywać czynności związane z pielęgnacją lasu; 13) stosować różne sposoby odnowień, zalesień i podsadzeń w różnorodnych warunkach terenowych; 14) określać wpływ czynników biotycznych i abiotycznych na środowisko leśne; 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) charakteryzować przedsiębiorstwa leśne; 6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej; 8) stosować podstawowe przepisy prawa dotyczące ochrony lasów, gospodarki łowieckiej, ochrony przyrody i ochrony środowiska; 9) przewidywać konsekwencje prawne, materialne i inne z tytułu naruszenia prawa ochrony środowiska; 10) określać powiązania gospodarki leśnej z innymi działami gospodarki narodowej; 15) rozpoznawać zagrożenia ze strony szkodliwych grzybów i owadów w różnych fazach rozwoju drzewostanu; 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 16) czytać mapy leśne; 12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; 17) alarmować w sytuacjach zagrożeń, szczególnie pożaru. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 14) komunikować się i współpracować w zespole; 15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 1) cele i funkcje lasu; 16) podejmować decyzje; 2) budowa i cechy drzewostanu; 17) doskonalić umiejętności zawodowe; 3) cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśnego; 18) korzystać z różnych źródeł informacji; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 4) szkółkarstwo, nasiennictwo i selekcja drzew leśnych; 5) melioracje, rekultywacje i zalesienia; 19) przestrzegać zasad etyki. 2. Treści kształcenia (działy programowe) 6) cechy i obróbka drewna; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 7) sortymenty drewna; 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 8) pielęgnowanie lasu; 2) dokumenty dotyczące zatrudnienia; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3157 — Pr a cownia ma szy nozna wstwa powinna być wyposażona w: w. rcl .go v.p l 3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; Poz. 254 4) struktura organizacji lasów państwowych; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 1) przykładowe rysunki techniczne i dokumentacje techniczne; 2) zestawy metali i stopów, tworzyw sztucznych, gumy, materiałów ściernych; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) ochrona przeciwpożarowa; 8) podstawowe przepisy prawa dotyczące leśnictwa, łowiectwa, ochrony przyrody i ochrony środowiska; 9) leśnictwo jako dział gospodarki narodowej; 10) elementy ergonomii; 3) modele części maszyn, połączeń nierozłącznych i rozłącznych; 4) eksponaty wałów i osi z łożyskami; 5) modele kół zębatych, przekładni mechanicznych i mechanizmów; 12) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 6) modele silników spalinowych, sprzęgieł, skrzyni przekładniowej, tylnego mostu, podnośnika hydraulicznego, układu kierowniczego, układu hamulcowego; 13) zasady i metody komunikowania się; 7) modele maszyn i urządzeń; 14) elementy socjologii i psychologii pracy; 8) przyrządy pomiarowe; 15) etyka. 9) elementy układów elektrycznych; 11) środki ochrony indywidualnej; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 10) próbki materiałów izolacyjnych; 11) próbki materiałów budowlanych; Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Nazwa bloku programowego Podbudowa programowa: gimnazjum 12) filmy, plansze, przezrocza, katalogi maszyn i urządzeń. Pr a cownia hodowli, ochr ony i biologii l eś n ej powinna być wyposażona w: 1) zielniki i atlasy roślin; Podstawy leśnictwa 10 2) atlasy i preparowane okazy zwierząt; Maszyny i urządzenia 40 3) mapy leśne; Ochrona, hodowla i użytkowanie lasu 20 4) podręczny sprzęt gaśniczy; Podstawy działalności zawodowej 10 5) filmy edukacyjne dotyczące techniki i technologii prac hodowlanych i ochronnych. Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ww w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia maszynoznawstwa; 2) pracownia hodowli, ochrony i biologii leśnej; 3) pracownia użytkowania lasu; 4) pracownia komputerowa; 5) warsztaty. Pr a cownia uży tkowa nia la su powinna być wyposażona w: 1) próbki gatunków drewna; 2) próbki z wadami drewna; 3) pas narzędziowy z wyposażeniem do ręcznej ścinki drewna; 4) przyrządy do pomiaru miąższości i objętości sortymentów drewna; 5) schematy i modele maszyn i urządzeń; 6) filmy dotyczące technologii prac leśnych związanej z pozyskiwaniem i wywozem drewna; 7) plansze, tablice, filmy dydaktyczne dotyczące bezpieczeństwa pracy. Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w: 1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów); Dziennik Ustaw Nr 49 — 3158 — 2) stanowisko komputerowe dla nauczyciela; 8) siłowniki hydrauliczne — żurawie do załadunku i rozładunku drewna ze środków transportowych. w. rcl .go v.p l 3) drukarki; Poz. 254 4) oprogramowanie podstawowe i specjalistyczne oraz dostęp do Internetu. W a r s z t a t y powinny być wyposażone w: 1) narzędzia do obróbki drewna i metali; 2) przyrządy mechaniczne do prostych napraw sprzętu i narzędzi; 3) narzędzia stolarskie, ciesielskie i ślusarskie; 4) sprzęt kontrolno-pomiarowy; 5) narzędzia stosowane w pracach leśnych; 6) sprzęt mechaniczny — pilarki, wykaszarki, narzędzia towarzyszące oraz specjalistyczne narzędzia na bazie pilarki; 7) trenażer do ścinki drzew; W warsztatach powinny być zorganizowane stanowiska obróbki metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), stanowiska obróbki drewna (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) oraz stanowisko napraw instalacji elektrycznych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. Maszyny i urządzenia stosowane w pracach szkółkarskich i hodowlanych z wykorzystaniem ciągników różnej mocy, maszyny służące do pozyskania, zrywki, załadunku i wywozu drewna uczniowie mogą poznać w ramach współpracy z Nadleśnictwem, Zakładami Usług Leśnych, firmami produkującymi i prowadzącymi sprzedaż artykułów leśnych. Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN MEDYCZNY SYMBOL CYFROWY 513[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) rozpoznawać problemy pielęgnacyjne i opiekuńcze osoby chorej i niesamodzielnej; 11) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych i sprzętu rehabilitacyjnego; 12) stosować urządzenia, przybory i narzędzia niezbędne podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych; 2) współpracować z pielęgniarką w zakresie planowania i realizowania planu opieki nad osobą chorą i niesamodzielną; 13) dezynfekować i konserwować przybory i narzędzia stosowane podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich; 3) pomagać podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich; 14) zapewniać osobie chorej i niesamodzielnej bezpieczeństwo podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych; 4) wykonywać polecenia pielęgniarki i lekarza dotyczące pielęgnacji i opieki nad osobą chorą i niesamodzielną; 15) dokumentować wykonane zabiegi pielęgnacyjne i czynności opiekuńcze; 5) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych; 16) nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie; 17) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w adaptacji do warunków życia w szpitalu oraz zmian związanych z przewlekłą chorobą lub starością; 7) wykonywać czynności związane z utrzymaniem czystości i estetyki łóżka oraz najbliższego otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej; 18) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w komunikowaniu się z rodziną, zespołem opiekuńczym i terapeutycznym oraz z innymi pacjentami; 8) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu potrzeb związanych z odżywianiem; 19) udzielać wsparcia emocjonalnego osobie chorej i niesamodzielnej oraz jej rodzinie; 9) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu potrzeb związanych z wydalaniem; 20) przestrzegać przepisów sanitarnych podczas wykonywania zadań zawodowych; 10) pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w utrzymaniu aktywności ruchowej; 21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; ww 6) wykonywać zabiegi higieniczne związane z utrzymaniem ciała w czystości u osoby chorej i niesamodzielnej; Dziennik Ustaw Nr 49 — 3159 — BLOK: MEDYCZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia w. rcl .go v.p l 22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Poz. 254 23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 1) posługiwać się podstawową terminologią z zakresu anatomii, fizjologii, patologii, higieny i promocji zdrowia; 25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 26) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia; 2) wyjaśniać budowę i czynności układów oraz narządów człowieka; 27) korzystać z różnych źródeł informacji; 3) wyjaśniać pojęcia zdrowia i choroby, niepełnosprawności i niesamodzielności; 28) prowadzić działalność gospodarczą. 4) charakteryzować czynniki chorobotwórcze; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 5) charakteryzować źródła i drogi szerzenia się chorób; 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun medyczny powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowy …