Podstawy programowe kształcenia w jedenastu konkretnych zawodach. Wymagane umiejętności, które absolwent powinien posiadać po ukończeniu kształcenia. Zadania zawodowe, do których absolwent powinien być przygotowany. Bloki programowe i ich cele kształcenia dla zawodu asystenta osoby niepełnosprawnej.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny…

Czego dotyczy ten akt?

To rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w różnych zawodach, w tym dla asystenta osoby niepełnosprawnej, florysty, kucharza małej gastronomii i innych. Ma na celu ujednolicenie i określenie zakresu wiedzy i umiejętności wymaganych do wykonywania tych zawodów.

Kogo dotyczy: Osoby kształcące się w zawodach wymienionych w rozporządzeniu (np. asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii); Instytucje edukacyjne prowadzące kształcenie w tych zawodach.

Najważniejsze informacje

Państwo: Polska
Dziedzina prawa: Prawo pracy
Źródło: api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano: 2026-06-17
Wyjaśnienie zaktualizowano: 2026-07-07

Co reguluje ten akt?

Podstawy programowe kształcenia w jedenastu konkretnych zawodach.
Wymagane umiejętności, które absolwent powinien posiadać po ukończeniu kształcenia.
Zadania zawodowe, do których absolwent powinien być przygotowany.
Bloki programowe i ich cele kształcenia dla zawodu asystenta osoby niepełnosprawnej.

Kogo dotyczy ten akt?

Osoby kształcące się w zawodach wymienionych w rozporządzeniu (np. asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii).
Instytucje edukacyjne prowadzące kształcenie w tych zawodach.

Jakie są kluczowe punkty?

Rozporządzenie określa podstawy programowe dla 11 zawodów, m.in. asystent osoby niepełnosprawnej (symbol cyfrowy 346[02]), florysta (symbol cyfrowy 347[09]), kucharz małej gastronomii (symbol cyfrowy 512[05]).
Dla zawodu asystenta osoby niepełnosprawnej wyróżniono bloki programowe: społeczno-prawny, praca z osobą niepełnosprawną oraz podstawy działalności zawodowej.
Minimalna liczba godzin kształcenia dla bloku "Praca z osobą niepełnosprawną" wynosi 59% całkowitego czasu kształcenia.
Absolwent zawodu asystent osoby niepełnosprawnej powinien umieć m.in. rozpoznawać sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej, współpracować z zespołem specjalistów oraz udzielać pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb.

Prawo pracy

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu…

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…

Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa… – tekst jednolity 2021

Ustawa o służbie cywilnej – tekst jednolity 2026

Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac

Kodeks pracy – tekst jednolity 2020

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…

PL:legislativa:DU/2026/659

Prawo pracy

Tekst ustawy

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3142 — Elektronicznie podpisany przez Jarosław Deminet; RCL Data: 2011.03.07 Poz. 254 16:22:35 +01'00' 254 w. rcl .go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny, pracownik pomocniczy obsługi hotelowej, sprzedawca, technik handlowiec, technik organizacji usług gastronomicznych, technik przetwórstwa mleczarskiego i technik weterynarii Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.

Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:

2)florysta — symbol cyfrowy 347[09];

§ 11. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją

zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374):

4)operator maszyn leśnych — symbol cyfrowy 833[02];

1)asystent osoby niepełnosprawnej — symbol cyfrowy 346[02];

8)technik handlowiec — symbol cyfrowy 341[03];

1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.

Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991.

3)kucharz małej gastronomii — symbol cyfrowy 512[05];

5)opiekun medyczny — symbol cyfrowy 513[02];

6)pracownik pomocniczy obsługi hotelowej — symbol cyfrowy 913[01];

7)sprzedawca — symbol cyfrowy 522[01];

9)technik organizacji usług gastronomicznych — symbol cyfrowy 341[07];

10)technik przetwórstwa mleczarskiego — symbol cyfrowy 321[12];

11)technik weterynarii — symbol cyfrowy 322[14].

2.Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—11 do niniejszego rozporządzenia.

§ 2Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. (poz. 254) ww Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ SYMBOL CYFROWY 346[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

3)współpracować z osobą niepełnosprawną i zespołem specjalistów w realizacji programu pomocy i rehabilitacji;

1)rozpoznawać i analizować sytuację społeczną oraz warunki życia osoby niepełnosprawnej;

4)opracowywać i realizować plan współdziałania z osobą niepełnosprawną z zakresu pomocy bio-psycho-społecznej;

2)rozpoznawać symptomy zaburzeń psychosomatycznych i dbać o bezpieczeństwo osoby niepełnosprawnej;

5)doradzać i pomagać osobie niepełnosprawnej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb i rozwiązywaniu problemów;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3143 —

4)udzielanie pomocy osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z usług medycznych i rehabilitacyjnych oraz możliwości przekwalifikowania zawodowego; w. rcl .go v.p l

6)wykorzystywać możliwości rodziny i środowiska sprzyjające usamodzielnianiu i integracji z otoczeniem osoby niepełnosprawnej;

Poz. 254

7)stosować zasady zdrowego stylu życia;

8)wykonywać podstawowe czynności pielęgnacyjne;

5)udzielanie pomocy w nawiązywaniu kontaktów społecznych i organizowaniu czasu wolnego;

9)pomagać osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, sportowych i turystycznych;

6)reprezentowanie osoby niepełnosprawnej;

10)pomagać osobie niepełnosprawnej w organizowaniu czasu wolnego oraz wspierać w rozwijaniu zdolności twórczych;

11)wspierać zaspokajanie potrzeb socjalnych osoby niepełnosprawnej;

12)pomagać osobie niepełnosprawnej w załatwianiu spraw urzędowych i prowadzeniu korespondencji;

13)pomagać osobie niepełnosprawnej w gospodarowaniu środkami pieniężnymi;

14)współpracować z instytucjami, organizacjami, specjalistami i indywidualnymi osobami świadczącymi różne formy pomocy osobom niepełnosprawnym;

15)monitorować i oceniać efekty własnej pracy;

16)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

17)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

18)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

19)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

20)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

21)udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia;

22)korzystać z różnych źródeł informacji;

23)prowadzić działalność gospodarczą. ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie asystent osoby niepełnosprawnej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)towarzyszenie osobie niepełnosprawnej w pełnieniu ról społecznych i zawodowych;

2)uczestniczenie w identyfikowaniu i rozwiązywaniu problemów społecznych osoby niepełnosprawnej;

3)współdziałanie z pracownikiem socjalnym oraz innymi specjalistami w podnoszeniu jakości życia osoby niepełnosprawnej;

7)wykonywanie podstawowych zabiegów higienicznych i czynności pielęgnacyjnych.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)społeczno-prawny;

2)praca z osobą niepełnosprawną;

3)podstawy działalności zawodowej.

BLOK: SPOŁECZNO-PRAWNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)posługiwać się podstawową terminologią z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii;

2)określać wpływ procesów poznawczych na rozwój człowieka;

3)charakteryzować procesy emocjonalne, motywacyjne i wolicjonalne;

4)określać składniki osobowości człowieka i czynniki kształtujące osobowość;

5)charakteryzować psychofizyczny rozwój człowieka w poszczególnych fazach życia;

6)określać rolę rodziny w systemie wsparcia dla osoby niepełnosprawnej;

7)określać rolę grupy, środowiska lokalnego i instytucji w procesie integracji osoby niepełnosprawnej;

8)określać wpływ zjawisk obecnych w kulturze na kształtowanie się tożsamości człowieka;

9)określać rodzaje i stopnie niepełnosprawności;

10)wyjaśniać znaczenie przestrzegania zasad higieny dla zdrowia;

11)charakteryzować podstawowe zaburzenia somatyczne;

12)wyjaśniać pojęcie zdrowia psychicznego i choroby psychicznej;

13)klasyfikować i charakteryzować podstawowe zaburzenia psychiczne;

14)określać rolę polityki społecznej w Polsce;

15)charakteryzować problemy i kwestie społeczne;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3144 —

11)współpracować z instytucjami wspierającymi osobę niepełnosprawną;

12)wspierać osobę niepełnosprawną w rozwijaniu zainteresowań, korzystaniu z ofert edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych oraz podejmowaniu zatrudnienia; w. rcl .go v.p l

16)określać procesy zachodzące w życiu społecznym oraz interpretować zachowania społeczne zbiorowości i jednostki;

Poz. 254

17)rozróżniać podstawowe dziedziny prawa;

18)stosować przepisy prawa dotyczące osób niepełnosprawnych.

2.Treści kształcenia (działy programowe)

13)pomagać osobie niepełnosprawnej w zarządzaniu budżetem domowym;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

14)pomagać osobie niepełnosprawnej w kontaktowaniu się z lekarzem;

1)elementy psychologii ogólnej, społecznej, rozwojowej i klinicznej;

15)stosować zasady organizacji i metody rehabilitacji społecznej w pracy z osobą niepełnosprawną;

2)socjologia rodziny i instytucji społecznych;

16)współpracować z zespołem rehabilitacyjnym;

3)elementy kulturoznawstwa;

17)wykonywać podstawowe czynności pielęgnacyjne;

4)pedagogika społeczna;

5)elementy pedagogiki specjalnej;

18)dbać o higienę osobistą osoby niepełnosprawnej i jej otoczenia;

6)podstawy anatomii, fizjologii i patologii;

19)pomagać osobie niepełnosprawnej w układaniu jadłospisu i sporządzaniu posiłków;

7)wybrane elementy psychiatrii;

8)polityka społeczna — problemy i kwestie społeczne;

9)wybrane elementy prawa;

10)prawne podstawy zabezpieczenia społecznego w Polsce.

BLOK: PRACA Z OSOBĄ NIEPEŁNOSPRAWNĄ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)asystować osobie niepełnosprawnej w funkcjonowaniu domowym, szkolnym, zawodowym i społecznym;

20)posługiwać się w stopniu podstawowym językiem migowym.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)umiejętności społeczne warunkujące współdziałanie z osobą niepełnosprawną;

2)wybrane zagadnienia z metodologii i metodyki pracy z osobą niepełnosprawną;

3)podstawy projektowania socjalnego;

4)organizacja czasu wolnego;

5)elementy rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych;

2)komunikować się z osobą niepełnosprawną i członkami jej rodziny;

6)metody wykonywania czynności pielęgnacyjnych i zabiegów higienicznych;

3)charakteryzować sytuację osoby niepełnosprawnej w rodzinie i środowisku;

7)higiena osobista i otoczenia;

4)dobierać techniki i metody pracy, w zależności od potrzeb osoby niepełnosprawnej, jej rodziny oraz środowiska;

9)język migowy. ww

5)współpracować z osobą niepełnosprawną i pracownikiem socjalnym w opracowaniu i realizacji projektów socjalnych;

6)opracowywać i realizować indywidualne plany pracy z zakresu pomocy bio-psycho-społecznej;

7)prowadzić ewaluację realizowanych projektów socjalnych i indywidualnych planów pracy;

8)stosować kontrakt socjalny w pracy z osobą niepełnosprawną;

8)higiena żywienia;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9)reprezentować interesy osoby niepełnosprawnej;

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

10)współpracować ze środowiskiem lokalnym na rzecz osoby niepełnosprawnej;

5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3145 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI w. rcl .go v.p l

6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

Poz. 254

7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

1)pracownia treningu integracyjnego i zajęć relaksacyjnych;

9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

2)pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy;

10)komunikować się i współpracować w zespole;

4)pracownia komputerowa.

11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

Pr a cownia tr e ningu inte gr a cy jne go i z aj ęć r e la ksa cy jny ch powinna być wyposażona w:

12)podejmować decyzje;

1)wykładzinę dywanową;

13)doskonalić umiejętności zawodowe;

2)materace;

14)korzystać z różnych źródeł informacji;

3)nagrania dźwiękowe i filmowe.

15)przestrzegać zasad etyki.

Pr a cownia higie ny osobiste j i pie r wszej p o mocy powinna być wyposażona w:

2.Treści kształcenia (działy programowe)

3)pracownia żywienia;

1)urządzenia sanitarne;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

2)przybory i środki higieniczne;

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

4)materace specjalistyczne, w tym przeciwodleżynowe;

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

3)łóżka;

5)materace lub maty;

6)fantomy do resuscytacji;

4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

7)produkty medyczne;

5)bezpieczeństwo i higiena pracy;

8)apteczkę z wyposażeniem do udzielania pierwszej pomocy.

6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

Pr a cownia ży wie nia powinna być wyposażona w:

1)zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej wody;

7)elementy ergonomii;

2)kuchenkę z piekarnikiem;

8)środki ochrony indywidualnej;

3)lodówkę;

9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10)zasady i metody komunikowania się;

4)zestaw garnków i innych naczyń kuchennych;

5)podstawowy sprzęt kuchenny;

6)zastawę stołową;

11)elementy socjologii i psychologii pracy;

7)środki czystości;

12)etyka.

8)kosz na odpadki. ww III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Społeczno-prawny 18 Praca z osobą niepełnosprawną 59 Podstawy działalności zawodowej 13 Razem 90** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w:

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

2)drukarki;

3)pakiet programów biurowych;

4)programy specjalistyczne wspomagające pracę socjalną.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Praktyczna nauka zawodu powinna być prowadzona w wymiarze nie mniejszym niż 50% ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowego.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3146 — Poz. 254 Załącznik nr 2 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE FLORYSTA SYMBOL CYFROWY 347[09] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)rozpoznawać historyczne i współczesne style dekoracji roślinnych;

2)rozpoznawać rodzaje i gatunki roślin;

3)określać właściwości biologiczne oraz wymagania środowiskowe roślin ozdobnych;

4)określać dekoracyjną wartość roślin;

5)określać czynniki wpływające na trwałość roślin;

6)stosować metody przedłużania trwałości roślin;

7)stosować metody i techniki utrwalania roślin;

8)określać jakość i zastosowanie materiału roślinnego;

9)dobierać oraz przygotowywać materiał roślinny, dekoracyjny i środki pomocnicze do wykonania określonych kompozycji roślinnych;

10)sporządzać i odczytywać szkice, rysunki odręczne i techniczne oraz projekty dekoracji roślinnych;

11)projektować i wykonywać kompozycje roślinne;

12)wykonywać dekoracje wnętrz, balkonów i tarasów;

13)prowadzić sprzedaż roślin ozdobnych, materiałów dekoracyjnych i wyrobów florystycznych;

14)realizować zamówienia na usługi florystyczne;

15)zapewniać jakość wyrobów florystycznych oraz kulturę obsługi klientów;

16)pozyskiwać oraz wykorzystywać informacje dotyczące aktualnych trendów w sztuce układania kwiatów; ww

17)posługiwać się językiem obcym na poziomie wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych;

18)stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych;

19)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

20)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

21)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

22)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

23)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

24)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

25)korzystać z różnych źródeł informacji;

26)prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie florysta powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)projektowanie i wykonywanie dekoracji roślinnych;

2)aranżacja wystroju wnętrz oraz otwartej przestrzeni, z zastosowaniem materiału roślinnego;

3)prowadzenie sprzedaży roślin ozdobnych, materiałów dekoracyjnych i wyrobów florystycznych;

4)wykonywanie usług florystycznych.

3.Zawód florysta jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec procesu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:

1)dekoracji wnętrz;

2)florystyki ślubnej;

3)florystyki żałobnej.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)podstawy florystyki;

2)kompozycje florystyczne;

3)podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY FLORYSTYKI 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)charakteryzować historyczne i współczesne formy dekoracji roślin;

2)charakteryzować historyczne i współczesne wnętrza, elementy architektoniczne i dekoracyjne;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3147 —

14)rysunek odręczny i techniczny;

15)zasady projektowania dekoracji roślinnych; w. rcl .go v.p l

3)charakteryzować elementy kompozycji plastycznej stosowane w dekoracjach roślinnych;

Poz. 254

4)charakteryzować rodzaje i gatunki roślin ozdobnych stosowanych w kompozycjach florystycznych;

16)rodzaje kompozycji florystycznych;

5)charakteryzować budowę oraz fizjologiczne procesy roślin;

18)rodzaje usług florystycznych.

6)określać wpływ czynników uprawowych na wzrost i rozwój roślin;

BLOK: KOMPOZYCJE FLORYSTYCZNE

7)charakteryzować narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce;

8)rozpoznawać podstawowe choroby i szkodniki roślin ozdobnych oraz stosować metody ich zwalczania;

9)określać właściwości roślin i materiałów dekoracyjnych;

10)charakteryzować środki techniczne stosowane we florystyce;

17)charakterystyka technik florystycznych;

1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)posługiwać się terminologią stosowaną we florystyce;

2)określać dekoracyjne właściwości roślin;

3)określać czynniki wpływające na trwałość roślin;

11)określać zasady przechowywania i obrotu roślinami ozdobnymi;

4)określać przydatność materiału dekoracyjnego, środków technicznych oraz pojemników do wykonania dekoracji roślinnych;

12)sporządzać szkice, rysunki odręczne oraz rysunki techniczne kompozycji roślinnych;

5)przestrzegać zasad przechowywania materiału florystycznego i gotowych wyrobów;

13)określać zasady projektowania dekoracji roślinnych;

6)przestrzegać przepisów dotyczących obrotu materiałem florystycznym;

14)charakteryzować style, typy i rodzaje kompozycji florystycznych;

7)wykonywać zabiegi pielęgnacyjne roślin i kompozycji florystycznych;

15)charakteryzować techniki wykonania dekoracji roślinnych;

8)sporządzać dokumentację projektową dekoracji roślinnych;

16)przyjmować zlecenia na usługi florystyczne.

9)określać rodzaje i style kompozycji roślinnych;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)historia dekoracji roślinnych;

2)wybrane elementy historii sztuki;

3)motywy roślinne w sztuce dekoracyjnej;

4)zasady kompozycji plastycznej;

5)rodzaje i gatunki roślin ozdobnych stosowanych w kompozycjach florystycznych;

10)dobierać styl i rodzaj dekoracji roślinnych odpowiednio do przeznaczenia oraz warunków otoczenia;

11)przestrzegać zasad kolorystyki oraz kompozycji plastycznej;

12)dobierać materiał roślinny, materiały dekoracyjne i środki techniczne do wykonania określonych kompozycji florystycznych;

13)przygotowywać materiał roślinny do wykonania określonych kompozycji;

14)stosować metody i techniki utrwalania roślin;

15)posługiwać się narzędziami i urządzeniami do wykonania kompozycji roślinnych;

7)czynniki uprawowe wpływające na wzrost i rozwój roślin;

16)stosować różne techniki wykonania dekoracji roślinnych;

8)narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce;

17)wykonywać dekoracje roślinne; ww

6)budowa, fizjologia i wymagania roślin ozdobnych;

9)ochrona roślin;

10)materiał roślinny;

11)materiały dekoracyjne;

12)środki techniczne;

13)zasady przechowywania i obrotu roślinami ozdobnymi;

18)dobierać materiał roślinny do aranżacji wnętrz, tarasów i balkonów;

19)wykonywać dekoracje roślinne zgodnie z aktualnymi trendami florystycznymi, zamówieniami i oczekiwaniami klientów;

20)pakować oraz przygotowywać rośliny cięte, doniczkowe i gotowe wyroby florystyczne do transportu;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3148 —

8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy; w. rcl .go v.p l

21)oceniać jakość wykonania wyrobów florystycznych;

Poz. 254

22)określać koszty wykonania wyrobów florystycznych oraz koszty realizacji zamówień klientów;

9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

23)przestrzegać zasad ekspozycji materiałów i wyrobów florystycznych;

10)komunikować się i współpracować w zespole;

24)prowadzić sprzedaż wyrobów florystycznych;

11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

25)udzielać porad dotyczących pielęgnacji oraz przechowywania roślin;

12)podejmować decyzje;

26)korzystać z czasopism, literatury, katalogów i innych źródeł informacji florystycznej.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)terminologia florystyczna;

2)zasady przedłużania trwałości roślin;

3)zasady pielęgnacji roślin ozdobnych;

4)zasady obrotu roślinami ozdobnymi, materiałami dekoracyjnymi i środkami technicznymi;

5)zasady projektowania dekoracji roślinnych;

6)dokumentacja projektowa dekoracji roślinnych;

7)rodzaje i style kompozycji roślinnych;

8)trendy florystyczne;

9)narzędzia i urządzenia stosowane we florystyce;

10)techniki florystyczne;

11)metody i techniki utrwalania roślin;

13)doskonalić umiejętności zawodowe;

14)korzystać z różnych źródeł informacji;

15)przestrzegać zasad etyki.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

5)bezpieczeństwo i higiena pracy;

6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

7)elementy ergonomii;

8)środki ochrony indywidualnej;

9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12)zasady ekspozycji roślin, materiałów oraz wyrobów florystycznych;

10)zasady i metody komunikowania się;

13)zasady sprzedaży wyrobów florystycznych.

12)etyka.

11)elementy socjologii i psychologii pracy;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

Podstawy florystyki 30

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

Kompozycje florystyczne 50

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 90**

5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3149 — IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Poz. 254

11)ekran projekcyjny; w. rcl .go v.p l

12)programy specjalistyczne;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

13)skaner;

1)pracownia plastyczna;

15)odtwarzacz VHS i DVD;

2)pracownia materiałoznawstwa roślinnego;

16)telewizor;

3)pracownia florystyczna;

17)kamerę cyfrową;

4)warsztaty szkolne.

18)aparat fotograficzny, statyw.

P ra c ow nia plastycz n a powinna być wyposażona w:

Pr a cownia flor y sty czna powinna być wyposażona w:

1)stoły przystosowane do wykonywania rysunków (jeden stół dla jednego ucznia);

1)materiały florystyczne;

2)materiały i przybory rysunkowe i malarskie;

2)filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy obrazujące kompozycje florystyczne;

3)modele i makiety dekoracji wnętrz;

14)drukarkę;

3)albumy dotyczące kompozycji florystycznych;

4)plansze, zestawy zdjęć przedstawiających wnętrza historyczne oraz ich wyposażenie;

4)literaturę florystyczną;

5)programy multimedialne z zakresu kompozycji plastycznej, historii sztuki, historii dekoracji roślinnych;

5)prezentacje multimedialne dotyczące: stylów i rodzajów kompozycji, materiałoznawstwa florystycznego, technik florystycznych, materiałów dekoracyjnych i technicznych;

6)filmy dydaktyczne, przezrocza i foliogramy dotyczące dekoracji roślinnych;

6)katalogi materiałów i wyrobów florystycznych;

7)albumy, katalogi, informatory dotyczące dekoracji roślinnych;

7)tabelaryczne zestawienia gatunków roślin stosowanych we florystyce;

8)materiały i środki florystycznych;

8)cenniki materiałów florystycznych; do ekspozycji wyrobów

9)kasy fiskalne;

9)rzutnik pisma;

10)projektor multimedialny;

10)regały do prezentacji materiałów i wyrobów florystycznych;

11)ekran projekcyjny;

11)kostki wystawowe;

12)komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem;

12)przenośne źródła światła;

13)skaner;

14)prasy do suszenia roślin metodą zielnikową;

14)drukarkę.

15)rzutnik pisma;

P ra c ow nia materi ał o z n awstwa powinna być wyposażona w: ro śl inne go

1)kolekcję roślin doniczkowych; ww

2)zestaw podłoży i nawozów do uprawy roślin doniczkowych i balkonowych;

13)lustra — co najmniej 2 sztuki;

16)projektor multimedialny;

17)ekran projekcyjny;

18)komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem;

19)epidiaskop;

3)sprzęt do pielęgnacji roślin;

20)skaner;

4)zielniki;

21)drukarkę;

5)zestawy roślin zasuszonych, uprawianych na suche bukiety;

22)tablicę białą bezpyłową;

6)katalogi roślin ozdobnych;

7)programy multimedialne;

23)tablicę korkową;

24)czasopisma specjalistyczne polskie i obcojęzyczne;

8)filmy dydaktyczne i foliogramy obrazujące gatunki roślin, materiałów dekoracyjnych i środków technicznych;

25)aparat fotograficzny, statyw;

9)rzutnik pisma;

27)odtwarzacz DVD;

10)projektor multimedialny;

28)telewizor.

26)kamerę cyfrową;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3150 — W a r s z t a t y s z k o l n e powinny być wyposażone w: niską i wysoką temperaturę, wiertarkę, wkrętarkę, imadło, kuchenkę elektryczną, laminarkę, konewki, zraszacze; w. rcl .go v.p l

1)materiały florystyczne;

Poz. 254

2)stanowiska robocze (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

10)pojemniki na odpady organiczne i nieorganiczne;

3)wózek do transportu roślin;

11)stelaże do wykonywania i ekspozycji dekoracji wiszących;

4)pojemniki do przechowywania roślin;

12)punkty poboru zimnej i ciepłej wody;

5)stelaż do wstążek i papieru do pakowania roślin;

13)elektryczne gniazda wtykowe przy stanowiskach roboczych.

6)statywy do bukietów ślubnych;

8)lustra — co najmniej 2 sztuki;

9)narzędzia i urządzenia: noże, sekatory, nożyczki, nożyce do cięcia blachy, piłki do drewna i metalu, noże do cięcia styropianu i płyt gipsowych, młotek, obcęgi, przecinaki do drutu, zszywacze biurowe, zszywacze tapicerskie, pistolety do kleju na W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu, magazyn materiałów florystycznych, magazyn kwiatów ciętych z zacienieniem i regulowaną temperaturą oraz łatwo zmywalnymi podłogą i ścianami.

7)wazony, naczynia i inne pojemniki;

Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE KUCHARZ MAŁEJ GASTRONOMII SYMBOL CYFROWY 512[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)stosować zasady racjonalnego żywienia;

2)dokonywać jakościowej oceny surowców, półproduktów i potraw;

3)dobierać surowce do produkcji potraw i napojów;

4)przechowywać surowce, półprodukty i gotowe potrawy;

5)prowadzić racjonalną gospodarkę surowcami;

6)przygotowywać półprodukty potraw do sprzedaży; ww

7)sporządzać potrawy i napoje oferowane do sprzedaży w placówkach gastronomicznych;

8)stosować różne techniki sporządzania potraw i napojów;

9)prawidłowo zestawiać potrawy i napoje w dania oraz posiłki;

10)opracowywać ofertę kulinarną dla placówek gastronomicznych;

11)przeprowadzać kalkulację cenową potraw i napojów;

12)użytkować narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w produkcji oraz ekspedycji potraw i napojów;

13)prowadzić bieżącą konserwację narzędzi, maszyn i urządzeń;

14)przestrzegać zasad zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności;

15)przestrzegać przepisów sanitarnych;

16)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

17)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

18)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

19)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

20)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

21)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

22)korzystać z różnych źródeł informacji;

23)prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie procesu kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3151 —

3)klasyfikacja surowców, półproduktów i wyrobów gotowych; w. rcl .go v.p l 2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kucharz małej gastronomii powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Poz. 254

1)sporządzanie typowych potraw i napojów;

2)przygotowywanie półproduktów podstawowych potraw, napojów i innych wyrobów kulinarnych;

3)przeprowadzanie obróbki cieplnej półproduktów potraw i napojów oraz ich bezpośredniej sprzedaży w placówkach gastronomicznych;

4)przechowywanie i magazynowanie surowców, półproduktów i produktów kulinarnych.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)podstawy racjonalnego żywienia;

2)technologia gastronomiczna;

3)podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA 1. Cele kształcenia

4)zasady układania jadłospisów;

5)zasady układania i rodzaje kart menu;

6)podstawy mikrobiologii;

7)zasady żywienia dietetycznego;

8)przepisy sanitarne;

9)systemy zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności.

BLOK: TECHNOLOGIA GASTRONOMICZNA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)oceniać produkty spożywcze pod względem towaroznawczym;

2)oceniać jakość surowców, półproduktów i innych wyrobów kulinarnych;

3)przechowywać surowce, półprodukty i wyroby gotowe;

4)dokonywać wstępnej i cieplnej obróbki surowców;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

5)dobierać surowce i półprodukty do produkcji wyrobów kulinarnych;

1)posługiwać się terminologią gastronomiczną;

6)przygotowywać półprodukty potraw i napojów do wykończenia i bezpośredniej sprzedaży w placówkach gastronomicznych;

2)określać podstawowe funkcje składników odżywczych;

3)określać wartość odżywczą i energetyczną podstawowych surowców i półproduktów stosowanych w gastronomii;

4)klasyfikować surowce, półprodukty i wyroby gotowe w zależności od pochodzenia i wartości odżywczej i energetycznej;

5)dokonywać zamiany produktów spożywczych w grupie i między grupami;

6)układać i oceniać jadłospisy codzienne;

7)układać karty menu;

8)dobierać surowce i techniki wykonania potraw w zależności od rodzaju diety; ww

9)zapobiegać niekorzystnym zmianom zachodzącym w surowcach i półproduktach podczas obróbki wstępnej i cieplnej oraz ekspedycji i przechowywania;

10)stosować zasady zabezpieczania jakości zdrowotnej żywności;

11)przestrzegać przepisów sanitarnych.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawy żywienia;

2)wartość energetyczna i odżywcza żywności;

7)sporządzać podstawowy asortyment potraw z warzyw, owoców i grzybów;

8)sporządzać podstawowy asortyment potraw z jaj, mleka i jego przetworów;

9)sporządzać podstawowy asortyment potraw i wyrobów kulinarnych z mąki i kaszy;

10)sporządzać podstawowy asortyment potraw z mięsa zwierząt rzeźnych, drobiu i ryb;

11)sporządzać sosy, przystawki, sałatki;

12)porcjować, wykończać i dekorować potrawy;

13)przygotowywać proste potrawy dietetyczne;

14)przygotowywać typowe potrawy kuchni staropolskiej i kuchni regionalnej;

15)przestrzegać zasad racjonalnego wykorzystywania surowców spożywczych;

16)dokonywać organoleptycznej oceny produktów spożywczych, potraw i napojów;

17)wdrażać systemy zarządzania jakością w produkcji żywności;

18)dobierać narzędzia, naczynia i sprzęt kuchenny do operacji technologicznych oraz ekspedycji wyrobów kulinarnych;

19)dobierać maszyny i urządzenia do rodzaju i wielkości produkcji;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3152 —

20)posługiwać się narzędziami do obróbki technologicznej oraz ekspedycji potraw i napojów;

6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; w. rcl .go v.p l

21)użytkować maszyny i urządzenia gastronomiczne;

Poz. 254

22)dokonywać konserwacji sprzętu kuchennego, maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji i ekspedycji potraw i napojów;

23)organizować i wykonywać prace porządkowe w produkcyjnej i ekspedycyjnej części przedsiębiorstwa gastronomicznego;

24)organizować prace związane ze zmywaniem naczyń stołowych i kuchennych;

25)utrzymywać czystość i porządek na stanowisku pracy;

7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10)komunikować się i współpracować w zespole;

11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

12)podejmować decyzje;

26)przestrzegać przepisów sanitarnych.

13)doskonalić umiejętności zawodowe;

2.Treści kształcenia (działy programowe)

14)korzystać z różnych źródeł informacji;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawy towaroznawstwa produktów spożywczych;

2)składowanie, magazynowanie i przechowywanie produktów spożywczych;

3)procesy technologiczne w produkcji gastronomicznej;

4)sporządzanie i ekspedycja podstawowych potraw i napojów z poszczególnych grup produktów spożywczych;

5)porcjowanie, wykończanie i dekorowanie potraw;

6)podstawy żywienia dietetycznego;

15)przestrzegać zasad etyki.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

5)bezpieczeństwo i higiena pracy;

6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

7)potrawy kuchni staropolskiej i kuchni regionalnej;

7)elementy ergonomii;

8)ocena produktów spożywczych, potraw i napojów;

9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

9)systemy zarządzania jakością w produkcji żywności;

10)zasady i metody komunikowania się;

10)wyposażenie nomicznych; techniczne zakładów gastro-

11)przepisy sanitarne.

8)środki ochrony indywidualnej;

11)elementy socjologii i psychologii pracy;

12)etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE ww BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Podstawy racjonalnego żywienia 15 Technologia gastronomiczna 55 Podstawy działalności zawodowej 15 Razem 85** Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3153 — TREŚCI boty kuchenne, miksery, maszynki do mielenia, sokowirówki, ekspres do kawy, tostery, młynek koloidalny; w. rcl .go v.p l IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Poz. 254 Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

7)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, dokumentację technologiczną, receptury kulinarne i normy żywienia.

1)pracownia technologii gastronomicznej;

2)pracownia podstaw żywienia.

Pr a cownia podsta w ży wie nia powinna być wyposażona w:

P ra c ow nia t e c h n o l o g i i g astro n o m i cz ne j powinna być wyposażona w:

1)zestaw przepisów z zakresu prawa żywnościowego;

1)stanowiska produkcyjne (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) wyposażone w stoły produkcyjne, kuchenki z piekarnikiem, zlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody, zestawy garnków i innych naczyń kuchennych, drobny sprzęt produkcyjny;

2)tabele składu i wartości odżywczej i energetycznej produktów spożywczych;

2)stanowisko podziału produktów spożywczych wyposażone w wagi i miarki;

3)stanowisko wstępnej obróbki jaj z naświetlarką;

4)stanowisko mycia rąk wyposażone w umywalkę z instalacją zimnej i ciepłej wody, pojemnik na mydło, płyn dezynfekujący, ręczniki papierowe;

5)stanowisko do organoleptycznej oceny wyrobów kulinarnych, wyposażone w stoliki i krzesła do konsumpcji oraz oceny przygotowanych potraw i innych wyrobów kulinarnych, bieliznę i zastawę stołową, podstawowy sprzęt kelnerski;

6)urządzenia i maszyny gastronomiczne: urządzenia chłodnicze, zmywarka, kuchenka mikrofalowa, ro-

3)normy żywienia;

4)jadłospisy codzienne i dekadowe;

5)karty potraw i napojów;

6)formularze do planowania i oceny wyżywienia;

7)wzory druków podstawowych badań laboratoryjnych;

8)opakowania żywności wygodnej i żywności funkcjonalnej;

9)model układu trawiennego człowieka.

Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPERATOR MASZYN LEŚNYCH SYMBOL CYFROWY 833[02]

6)wykonywać proste prace ślusarskie i ciesielskie;

1.W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

7)mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów; ww I. OPIS ZAWODU

1)określać zasady działania oraz przeznaczenie maszyn;

2)klasyfikować maszyny według przeznaczenia i budowy;

3)obsługiwać maszyny i urządzenia do pozyskiwania, transportu drewna oraz do prac hodowlanych i inżynieryjnych;

4)wykonywać drobne naprawy maszyn i urządzeń;

5)dokonywać konserwacji narzędzi, urządzeń mechanicznych, pneumatycznych, hydraulicznych i elektrycznych;

8)wykonywać pomiary objętości i miąższości sortymentów drewna;

9)wykonywać ścinkę drzew i przygotowywać sortymenty drewna;

10)wykonywać prace związane z pozyskiwaniem i zagospodarowaniem produktów ubocznych lasu;

11)wykonywać prace pomocnicze przy obsłudze rębaków i korowarek mechanicznych;

12)rozpoznawać podstawowe cechy lasu i drzewostanów;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3154 —

38)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; w. rcl .go v.p l

13)analizować zjawiska przyrodnicze w środowisku leśnym;

Poz. 254

14)rozpoznawać ważniejsze gatunki roślin i zwierząt leśnych;

39)korzystać z różnych źródeł informacji;

15)rozpoznawać najgroźniejsze leśne szkodniki owadzie i ich żerowiska;

16)rozpoznawać szyszki i nasiona ważniejszych drzew i krzewów leśnych;

17)przygotowywać glebę pod zalesienia i odnowienia;

18)wykonywać odnowienia powierzchni zrębowych, przygotowywać tereny do zalesień na gruntach porolnych i rekultywowanych;

19)wprowadzać poprawki i uzupełnienia upraw leśnych;

20)wykonywać zabiegi pielęgnacyjne na uprawach i w młodnikach;

21)wykonywać trzebieże wczesne i późne;

22)wykonywać mechaniczne i chemiczne zabiegi zwalczania szkodliwych owadów, grzybów i chwastów;

23)pozyskiwać szyszki i nasiona drzew oraz krzewów leśnych;

24)prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T;

25)rozpoznawać zagrożenia pożarowe;

40)prowadzić działalność gospodarczą.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie operator maszyn leśnych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)pozyskiwanie drewna i innych produktów leśnych;

2)obsługa, konserwacja oraz drobne naprawy maszyn i urządzeń leśnych;

3)wykonywanie urządzeń łowieckich oraz obiektów małej architektury związanych z turystycznym zagospodarowaniem lasu;

4)wykonywanie prac związanych z hodowlą i ochroną lasu;

5)wykonywanie prac konserwacyjnych w terenie leśnym.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)podstawy leśnictwa;

26)lokalizować miejsca pożarów;

27)posługiwać się narzędziami i podręcznym sprzętem gaśniczym;

28)wykonywać prace porządkowe i naprawcze terenów oraz urządzeń rekreacyjno-turystycznych;

29)wykonywać prace konserwacyjne rowów melioracyjnych, zbiorników retencyjno-przeciwpożarowych, dróg leśnych i urządzeń drogowych;

30)wykonywać urządzenia łowieckie;

2)maszyny i urządzenia;

3)ochrona, hodowla i użytkowanie lasu;

4)podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY LEŚNICTWA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)charakteryzować główne składniki środowiska;

31)dokumentować wykonaną pracę; ww

32)obsługiwać komputer w podstawowym zakresie oraz użytkować typowe oprogramowanie wspomagające pracę;

33)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

34)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

35)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

2)określać zasady racjonalnego gospodarowania zasobami środowiska;

3)określać cele i formy ochrony przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów leśnych;

4)określać wpływ hałasu, odpadów, zanieczyszczeń przemysłowych, bytowych oraz pochodzących z produkcji rolniczej na środowisko naturalne;

5)stosować zasady postępowania w sytuacjach zagrożeń dla środowiska, szczególnie w przypadku zagrożeń pożarem;

36)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

6)określać wpływ organizmów żywych na środowisko leśne;

37)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7)rozpowszechniać wiedzę dotyczącą celów i form ochrony zasobów leśnych.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3155 — 2. Treści kształcenia (działy programowe)

15)rozróżniać rodzaje i elementy instalacji elektrycznej; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

Poz. 254

1)środowisko i jego komponenty;

2)zasoby naturalne, racjonalne gospodarowanie zasobami środowiska;

3)czynniki wpływające na dewastację środowiska leśnego i jego zasoby;

4)oddziaływanie zanieczyszczeń pochodzących z eksploatacji maszyn i przemysłu na środowisko;

5)oddziaływanie organizmów żywych na środowisko leśne;

6)ochrona przyrody;

7)ochrona środowiska przed pożarami, wyciekami paliw i olejów;

8)cele i zasady zrównoważonej gospodarki leśnej;

9)współpraca międzynarodowa w zakresie ochrony środowiska;

10)edukacja społeczeństwa w zakresie ochrony zasobów leśnych.

BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

16)dobierać narzędzia, przyrządy, materiały oraz maszyny i urządzenia do prac pielęgnacyjnych, zabiegów ochronnych lasu i transportu drewna;

17)oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń użytkowanych w gospodarce leśnej;

18)dokonywać konserwacji maszyn i urządzeń leśnych;

19)dobierać materiały i urządzenia do naprawy urządzeń melioracyjnych;

20)dobierać materiały i urządzenia do naprawy dróg leśnych;

21)wykonywać i dokonywać konserwacji obiektów inżynieryjnych;

22)wykonywać urządzenia łowieckie oraz dokonywać ich konserwacji;

23)obsługiwać urządzenia przeciwpożarowy; i podręczny

24)użytkować komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem zawodowym.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawy rysunku technicznego;

1)czytać i analizować rysunki techniczne;

2)materiałoznawstwo;

2)wykonywać szkice typowych części maszyn;

3)części maszyn;

3)rozróżniać materiały konstrukcyjne do budowy maszyn;

4)napędy hydrauliczne i pneumatyczne;

4)rozpoznawać zjawiska korozyjne, chronić przed korozją maszyny i urządzenia; sprzęt

5)montaż i demontaż maszyn i urządzeń;

6)silniki spalinowe i elektryczne;

5)rozróżniać konstrukcje i zasady działania połączeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców i mechanizmów oraz określać ich zastosowanie;

7)technologie najmniej szkodliwe dla środowiska leśnego;

6)wyjaśniać budowę i zasady działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych;

9)technika kierowania ciągnikiem rolniczym;

7)planować i wykonywać proces montażu i demontażu maszyn i urządzeń;

8)obsługiwać silniki spalinowe i elektryczne;

8)przepisy ruchu drogowego;

10)podstawy elektrotechniki;

11)instalacje elektryczne i odbiorniki energii elektrycznej;

12)narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w transporcie leśnym;

10)stosować technologie najmniej szkodliwe dla środowiska leśnego;

13)narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w hodowli lasu i do pozyskiwania drewna;

11)przestrzegać przepisów ruchu drogowego;

14)materiały i urządzenia do prac remontowych urządzeń melioracyjnych i napraw dróg leśnych; ww

9)dobierać narzędzia, przyrządy i materiały do zabiegów gospodarczych w leśnictwie;

12)prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T;

13)posługiwać się terminologią z zakresu elektrotechniki;

14)przestrzegać zasad użytkowania odbiorników energii elektrycznej;

15)materiały i urządzenia stosowane do prac remontowo-budowlanych i konserwacyjnych budowli;

16)urządzenia i sprzęt przeciwpożarowy;

17)specjalistyczne oprogramowanie zawodowe.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3156 —

9)sposoby zagospodarowania lasu;

1.Cele kształcenia

10)czynniki biotyczne i abiotyczne; w. rcl .go v.p l BLOK: OCHRONA, HODOWLA I UŻYTKOWANIE LASU Poz. 254 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

11)grzyby patogeniczne;

1)wyjaśniać podstawowe pojęcia dotyczące lasu, drzewostanu, siedliska i środowiska;

13)mapy leśne;

2)charakteryzować stanów; skład gatunkowy drzewo-

12)szkodliwe owady leśne;

14)ochrona przeciwpożarowa lasu.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

3)określać cechy i fazy rozwojowe drzewostanów;

4)charakteryzować cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśnego;

5)uczestniczyć w pracach związanych z nasiennictwem i selekcją drzew leśnych;

6)oceniać przydatność nieużytków i gruntów porolnych do wykonania agromelioracji;

7)rozpoznawać rodzaje, określać właściwości i przeznaczenie drewna na podstawie jego budowy;

8)określać typowe wady drewna oraz ich wpływ na jakość techniczną drewna;

9)wykonywać prace związane z organizacją i techniką ścinki drzew;

10)posługiwać się przyrządami do pomiaru drewna;

11)określać sortymenty drewna oraz zasady ich przygotowania;

12)wykonywać czynności związane z pielęgnacją lasu;

13)stosować różne sposoby odnowień, zalesień i podsadzeń w różnorodnych warunkach terenowych;

14)określać wpływ czynników biotycznych i abiotycznych na środowisko leśne;

1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

5)charakteryzować przedsiębiorstwa leśne;

6)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej;

8)stosować podstawowe przepisy prawa dotyczące ochrony lasów, gospodarki łowieckiej, ochrony przyrody i ochrony środowiska;

9)przewidywać konsekwencje prawne, materialne i inne z tytułu naruszenia prawa ochrony środowiska;

10)określać powiązania gospodarki leśnej z innymi działami gospodarki narodowej;

15)rozpoznawać zagrożenia ze strony szkodliwych grzybów i owadów w różnych fazach rozwoju drzewostanu;

11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

16)czytać mapy leśne;

12)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

17)alarmować w sytuacjach zagrożeń, szczególnie pożaru.

2.Treści kształcenia (działy programowe)

13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

14)komunikować się i współpracować w zespole;

15)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

1)cele i funkcje lasu;

16)podejmować decyzje;

2)budowa i cechy drzewostanu;

17)doskonalić umiejętności zawodowe;

3)cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśnego;

18)korzystać z różnych źródeł informacji; ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

4)szkółkarstwo, nasiennictwo i selekcja drzew leśnych;

5)melioracje, rekultywacje i zalesienia;

19)przestrzegać zasad etyki.

2.Treści kształcenia (działy programowe)

6)cechy i obróbka drewna;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

7)sortymenty drewna;

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

8)pielęgnowanie lasu;

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3157 — Pr a cownia ma szy nozna wstwa powinna być wyposażona w: w. rcl .go v.p l

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

Poz. 254

4)struktura organizacji lasów państwowych;

5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

1)przykładowe rysunki techniczne i dokumentacje techniczne;

2)zestawy metali i stopów, tworzyw sztucznych, gumy, materiałów ściernych;

6)bezpieczeństwo i higiena pracy;

7)ochrona przeciwpożarowa;

8)podstawowe przepisy prawa dotyczące leśnictwa, łowiectwa, ochrony przyrody i ochrony środowiska;

9)leśnictwo jako dział gospodarki narodowej;

10)elementy ergonomii;

3)modele części maszyn, połączeń nierozłącznych i rozłącznych;

4)eksponaty wałów i osi z łożyskami;

5)modele kół zębatych, przekładni mechanicznych i mechanizmów;

12)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

6)modele silników spalinowych, sprzęgieł, skrzyni przekładniowej, tylnego mostu, podnośnika hydraulicznego, układu kierowniczego, układu hamulcowego;

13)zasady i metody komunikowania się;

7)modele maszyn i urządzeń;

14)elementy socjologii i psychologii pracy;

8)przyrządy pomiarowe;

15)etyka.

9)elementy układów elektrycznych;

11)środki ochrony indywidualnej;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

10)próbki materiałów izolacyjnych;

11)próbki materiałów budowlanych;

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Nazwa bloku programowego Podbudowa programowa: gimnazjum

12)filmy, plansze, przezrocza, katalogi maszyn i urządzeń.

Pr a cownia hodowli, ochr ony i biologii l eś n ej powinna być wyposażona w:

1)zielniki i atlasy roślin;

Podstawy leśnictwa 10

2)atlasy i preparowane okazy zwierząt;

Maszyny i urządzenia 40

3)mapy leśne;

Ochrona, hodowla i użytkowanie lasu 20

4)podręczny sprzęt gaśniczy;

Podstawy działalności zawodowej 10

5)filmy edukacyjne dotyczące techniki i technologii prac hodowlanych i ochronnych.

Razem 80** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ww w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 20% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1)pracownia maszynoznawstwa;

2)pracownia hodowli, ochrony i biologii leśnej;

3)pracownia użytkowania lasu;

4)pracownia komputerowa;

5)warsztaty.

Pr a cownia uży tkowa nia la su powinna być wyposażona w:

1)próbki gatunków drewna;

2)próbki z wadami drewna;

3)pas narzędziowy z wyposażeniem do ręcznej ścinki drewna;

4)przyrządy do pomiaru miąższości i objętości sortymentów drewna;

5)schematy i modele maszyn i urządzeń;

6)filmy dotyczące technologii prac leśnych związanej z pozyskiwaniem i wywozem drewna;

7)plansze, tablice, filmy dydaktyczne dotyczące bezpieczeństwa pracy.

Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w:

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3158 —

2)stanowisko komputerowe dla nauczyciela;

8)siłowniki hydrauliczne — żurawie do załadunku i rozładunku drewna ze środków transportowych. w. rcl .go v.p l

3)drukarki;

Poz. 254

4)oprogramowanie podstawowe i specjalistyczne oraz dostęp do Internetu.

W a r s z t a t y powinny być wyposażone w:

1)narzędzia do obróbki drewna i metali;

2)przyrządy mechaniczne do prostych napraw sprzętu i narzędzi;

3)narzędzia stolarskie, ciesielskie i ślusarskie;

4)sprzęt kontrolno-pomiarowy;

5)narzędzia stosowane w pracach leśnych;

6)sprzęt mechaniczny — pilarki, wykaszarki, narzędzia towarzyszące oraz specjalistyczne narzędzia na bazie pilarki;

7)trenażer do ścinki drzew;

W warsztatach powinny być zorganizowane stanowiska obróbki metali (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), stanowiska obróbki drewna (jedno stanowisko dla dwóch uczniów) oraz stanowisko napraw instalacji elektrycznych.

Maszyny i urządzenia stosowane w pracach szkółkarskich i hodowlanych z wykorzystaniem ciągników różnej mocy, maszyny służące do pozyskania, zrywki, załadunku i wywozu drewna uczniowie mogą poznać w ramach współpracy z Nadleśnictwem, Zakładami Usług Leśnych, firmami produkującymi i prowadzącymi sprzedaż artykułów leśnych.

Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN MEDYCZNY SYMBOL CYFROWY 513[02] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)rozpoznawać problemy pielęgnacyjne i opiekuńcze osoby chorej i niesamodzielnej;

11)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych i sprzętu rehabilitacyjnego;

12)stosować urządzenia, przybory i narzędzia niezbędne podczas wykonywania czynności pielęgnacyjnych;

2)współpracować z pielęgniarką w zakresie planowania i realizowania planu opieki nad osobą chorą i niesamodzielną;

13)dezynfekować i konserwować przybory i narzędzia stosowane podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

3)pomagać podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

14)zapewniać osobie chorej i niesamodzielnej bezpieczeństwo podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

4)wykonywać polecenia pielęgniarki i lekarza dotyczące pielęgnacji i opieki nad osobą chorą i niesamodzielną;

15)dokumentować wykonane zabiegi pielęgnacyjne i czynności opiekuńcze;

5)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych;

16)nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie;

17)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w adaptacji do warunków życia w szpitalu oraz zmian związanych z przewlekłą chorobą lub starością;

7)wykonywać czynności związane z utrzymaniem czystości i estetyki łóżka oraz najbliższego otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej;

18)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w komunikowaniu się z rodziną, zespołem opiekuńczym i terapeutycznym oraz z innymi pacjentami;

8)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu potrzeb związanych z odżywianiem;

19)udzielać wsparcia emocjonalnego osobie chorej i niesamodzielnej oraz jej rodzinie;

9)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu potrzeb związanych z wydalaniem;

20)przestrzegać przepisów sanitarnych podczas wykonywania zadań zawodowych;

10)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w utrzymaniu aktywności ruchowej;

21)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; ww

6)wykonywać zabiegi higieniczne związane z utrzymaniem ciała w czystości u osoby chorej i niesamodzielnej;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3159 — BLOK: MEDYCZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia w. rcl .go v.p l

22)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

Poz. 254

23)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

24)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

1)posługiwać się podstawową terminologią z zakresu anatomii, fizjologii, patologii, higieny i promocji zdrowia;

25)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

26)udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia;

2)wyjaśniać budowę i czynności układów oraz narządów człowieka;

27)korzystać z różnych źródeł informacji;

3)wyjaśniać pojęcia zdrowia i choroby, niepełnosprawności i niesamodzielności;

28)prowadzić działalność gospodarczą.

4)charakteryzować czynniki chorobotwórcze;

5)charakteryzować źródła i drogi szerzenia się chorób;

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun medyczny powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

7)wyjaśniać podstawowe procesy patologiczne;

1)rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych i opiekuńczych osoby chorej i niesamodzielnej o różnym stopniu zaawansowania choroby i w różnym wieku;

2)pomaganie osobie chorej i niesamodzielnej w zaspokajaniu podstawowych potrzeb biologicznych;

3)pomaganie osobie chorej i niesamodzielnej w podtrzymywaniu aktywności społecznej;

4)aktywizowanie osoby chorej i niesamodzielnej do zwiększania samodzielności życiowej;

5)zapewnianie osobie chorej i niesamodzielnej bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego;

6)określać wpływ czynników środowiskowych na zdrowie człowieka;

8)opisywać objawy charakterystyczne dla schorzeń poszczególnych układów;

9)wyjaśniać znaczenie przestrzegania higieny dla zdrowia człowieka;

10)przestrzegać zasad aseptyki i antyseptyki;

11)zapobiegać występowaniu zakażeń szpitalnych;

12)stosować procedury dotyczące postępowania z odpadami medycznymi;

13)charakteryzować zachowania sprzyjające i zagrażające zdrowiu;

14)uczestniczyć w tworzeniu zdrowego i przyjaznego dla osoby chorej środowiska;

15)planować działania prozdrowotne;

6)zapewnianie osobie chorej i niesamodzielnej higienicznych warunków otoczenia;

16)prowadzić edukację w zakresie higieny osobistej i otoczenia;

7)wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych;

17)stosować zasady profilaktyki chorób;

8)współdziałanie z i terapeutycznym;

18)charakteryzować system organizacji ochrony zdrowia i pomocy społecznej w Polsce. zespołem opiekuńczym

9)asystowanie pielęgniarce podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

11)konserwacja przyborów i narzędzi stosowanych podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

1)podstawowe pojęcia z zakresu anatomii, fizjologii, patologii i higieny; ww

10)użytkowanie urządzeń, przyborów oraz narzędzi do wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

12)popularyzowanie zachowań prozdrowotnych.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)medyczne podstawy zawodu;

2)budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka;

3)czynniki chorobotwórcze;

4)źródła i drogi szerzenia się chorób;

5)środowisko a zdrowie człowieka;

6)podstawowe procesy patologiczne;

2)opieka nad osobą chorą i niesamodzielną;

7)objawy charakterystyczne dla schorzeń poszczególnych układów;

3)podstawy działalności zawodowej.

8)higiena osobista i otoczenia;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3160 —

9)aseptyka i antyseptyka;

19)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w zmianie pozycji i przemieszczaniu się; w. rcl .go v.p l

10)zakażenia szpitalne;

Poz. 254

11)odpady medyczne;

12)promocja zdrowia;

13)edukacja zdrowotna;

14)profilaktyka chorób;

15)organizacja systemu ochrony zdrowia i pomocy społecznej w Polsce.

BLOK: OPIEKA NAD OSOBĄ CHORĄ I NIESAMODZIELNĄ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)posługiwać się podstawową terminologią z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii oraz pielęgniarstwa i pielęgnowania;

20)zapewniać osobie chorej i niesamodzielnej wygodne i bezpieczne ułożenie w łóżku;

21)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w posługiwaniu się przedmiotami ortopedycznymi;

22)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w korzystaniu ze sprzętu rehabilitacyjnego;

23)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej podczas spożywania posiłków;

24)dostrzegać zaburzenia w funkcjonowaniu układów i narządów;

25)wykonywać pomiary podstawowych parametrów życiowych;

26)przekazywać pielęgniarce informacje o zaobserwowanych zmianach w stanie zdrowia chorego;

2)charakteryzować podstawowe procesy psychiczne człowieka;

27)asystować pielęgniarce podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

3)charakteryzować psychofizyczny rozwój człowieka w poszczególnych fazach życia;

28)dezynfekować i myć przybory toaletowe i narzędzia używane podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich;

4)określać grupy społeczne i procesy zachodzące w życiu społecznym;

5)interpretować zachowania społeczne jednostki i zbiorowości;

6)określać wpływ choroby na stan psychiczny i sytuację społeczną jednostki oraz jej rodziny;

7)komunikować się z osobą chorą oraz jej rodziną;

8)udzielać wsparcia emocjonalnego choremu i jego rodzinie;

9)rozpoznawać przypadki naruszeń praw pacjenta i pomóc choremu w dochodzeniu tych praw;

10)uczestniczyć w rozpoznawaniu potrzeb biologicznych osoby chorej i niesamodzielnej;

11)oceniać stan higieniczny chorego;

29)zapewniać osobie chorej i niesamodzielnej bezpieczeństwo podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

30)dokumentować wykonywanie zadania.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, pedagogiki, socjologii, pielęgniarstwa i pielęgnowania;

2)podstawowe procesy psychiczne człowieka;

3)psychofizyczny rozwój człowieka w poszczególnych fazach życia;

12)uczestniczyć w planowaniu opieki nad osobą chorą i niesamodzielną;

4)grupy społeczne;

13)dobierać materiały, środki, przybory i sprzęt do wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

6)zachowania społeczne jednostki i zbiorowości; ww

14)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w wykonywaniu czynności życia codziennego, także z zastosowaniem sprzętu i środków kompensujących utraconą sprawność;

15)asystować pielęgniarce podczas wykonywania pielęgnacji specjalistycznej;

16)wykonywać zabiegi higieniczne związane z utrzymaniem w czystości ciała osoby chorej;

17)pomagać osobie chorej i niesamodzielnej w czynnościach związanych z wydalaniem;

18)wykonywać czynności związane z utrzymaniem w czystości otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej;

5)procesy społeczne;

7)proces komunikowania się;

8)wsparcie emocjonalne chorego i jego rodziny;

9)prawa pacjenta i ich ochrona;

10)potrzeby chorego;

11)metody i techniki wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

12)obserwacja zmian w wyglądzie i zachowaniu chorego;

13)pomiary parametrów życiowych;

14)dezynfekcja i konserwacja przyborów toaletowych i narzędzi używanych podczas zabiegów pielęgnacyjnych;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3161 —

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; w. rcl .go v.p l

15)przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

Poz. 254

16)dokumentacja wykonanych zadań.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia

4)instytucje wpływające na politykę zdrowotną państwa;

5)źródła i sposoby finansowania świadczeń zdrowotnych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

6)system wsparcia społecznego w Polsce;

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

8)podmioty uprawnione do realizacji świadczeń medycznych;

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

9)jakość w ochronie zdrowia;

7)popyt i podaż na rynku usług medycznych;

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10)przepisy dotyczące funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej;

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

11)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

5)wskazywać instytucje wpływające na politykę zdrowotną państwa;

6)określać źródła i sposoby finansowania świadczeń zdrowotnych;

7)wyjaśniać istotę i zasady funkcjonowania systemu wsparcia społecznego w Polsce;

8)wskazywać czynniki wpływające na popyt i podaż usług medycznych;

9)wskazywać podmioty upoważnione do realizacji świadczeń zdrowotnych;

10)stosować zasady zapewnienia jakości obowiązujące w ochronie zdrowia;

12)bezpieczeństwo i higiena pracy;

13)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14)elementy ergonomii;

15)środki ochrony indywidualnej;

16)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17)zasady i metody komunikowania się;

18)elementy socjologii i psychologii pracy;

19)etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

11)korzystać z przepisów dotyczących funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej;

12)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

13)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

14)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

15)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

16)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; ww

17)komunikować się i współpracować w zespole;

18)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

19)podejmować decyzje;

20)doskonalić umiejętności zawodowe;

21)korzystać z różnych źródeł informacji;

22)przestrzegać zasad etyki.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Medyczne podstawy zawodu 30 Opieka nad osobą chorą i niesamodzielną 55 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1)pracownia anatomiczna;

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych:

2)pracownia zabiegów pielęgnacyjnych i udzielania pierwszej pomocy;

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

3)pracownia komputerowa.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3162 —

13)sprzęt do udogodnień dla chorych, w tym poduszka przeciwodleżynowa, nakładka na wózek inwalidzki, stolik przyjaciel lub stolik nałóżkowy, wałki i kliny stabilizujące pozycję; w. rcl .go v.p l P ra c ow nia a nato m i cz n a powinna być wyposażona w:

Poz. 254

1)modele anatomiczne;

2)przezrocza, foliogramy, programy komputerowe z zakresu anatomii;

3)filmy dydaktyczne obrazujące zaburzenia funkcjonowania układów i narządów człowieka;

4)atlasy, albumy anatomiczne.

P ra c ow nia z a bi eg ó w p i el ęg n acyj n ych i udzie l an ia pie r w s z e j p o m o cy powinna być wyposażona w:

1)urządzenia sanitarne, w tym krzesło sanitarne, kaczki, baseny, miska do mycia głowy w łóżku, miednice;

14)fantomy do nauki czynności pielęgnacyjnych;

15)fantomy do nauki resuscytacji dorosłego i dziecka;

16)wyroby medyczne, w tym cewniki zewnętrzne, worki do zbiórki moczu, sprzęt stomijny oraz środki pomocnicze, w tym pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, wkładki urologiczne dla kobiet i mężczyzn, podkłady chłonne i produkty pielęgnacyjne;

17)termometry;

18)aparaty do mierzenia ciśnienia;

19)apteczkę pierwszej pomocy.

2)przybory i środki higieniczne;

3)łóżka pielęgnacyjne z regulowaną wysokością i oprzyrządowaniem (barierki zabezpieczające, wysięgniki, drabinka);

4)materace z pokrowcami ochronnymi;

5)szafki przyłóżkowe z regulowanym blatem;

6)pościel, bieliznę pościelową i osobistą, ręczniki, myjki;

Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w:

1)stanowiska komputerowe dla uczniów (jedno stanowisko dla dwóch uczniów), posiadające dostęp do internetu;

2)stanowisko komputerowe dla nauczyciela;

3)drukarki lub urządzenie wielofunkcyjne;

7)parawany;

4)pakiet programów biurowych;

8)taborety;

5)programy edukacyjne mające zastosowanie w działalności zawodowej opiekunów medycznych.

9)kosz na brudną bieliznę;

10)pojemniki na odpady, w tym medyczne, zróżnicowane zgodnie z zasadami aseptyki;

11)sprzęt do przemieszczania chorych, w tym podnośnik żurawikowy, sprzęt do ślizgowego przemieszczania, wózek inwalidzki, balkonik, chodzik z siedziskiem, laska typu trójnóg;

12)materace przeciwodleżynowe, w tym dynamiczny z pompą;

Załącznik nr 6 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE PRACOWNIK POMOCNICZY OBSŁUGI HOTELOWEJ SYMBOL CYFROWY 913[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)utrzymywać czystość i porządek w jednostkach mieszkalnych i ogólnodostępnej części obiektu noclegowego;

2)przygotowywać pokoje do przyjęcia gości;

3)sprawdzać stan wyposażenia pokojów noclegowych;

4)posługiwać się ręcznym i zmechanizowanym sprzętem do utrzymywania czystości;

5)stosować środki czystości zgodnie z przeznaczeniem;

6)segregować i transportować bieliznę do prania;

7)przygotowywać w zakresie podstawowym salę do obsługi konsumentów;

8)zbierać po konsumpcji i odnosić naczynia oraz sztućce;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3163 —

2)wykonywanie prac pomocniczych związanych z obsługą konsumenta; w. rcl .go v.p l

9)segregować i zmywać zastawę stołową oraz sprzęt kuchenny;

Poz. 254

10)przechowywać zastawę i bieliznę stołową oraz sprzęt kuchenny;

3)wykonywanie czynności porządkowych w części gastronomicznej obiektu noclegowego;

11)rozróżniać surowce stosowane w technologii gastronomicznej;

4)wykonywanie prac pomocniczych związanych z przygotowywaniem surowców spożywczych, sporządzaniem potraw i napojów;

12)wykonywać prace związane ze wstępnym i właściwym przygotowaniem surowców;

13)posługiwać się podstawowym sprzętem kuchennym;

14)wykonywać prace porządkowe w kuchni i na zapleczu;

15)wykonywać prace związane z przechowywaniem i dostarczaniem surowców i półproduktów;

16)segregować odpady i surowce wtórne;

17)wykonywać określone prace w pralni hotelowej;

18)transportować bagaż gości hotelowych;

19)obsługiwać sprzęt do utrzymania porządku wokół hotelu;

20)pielęgnować rośliny ozdobne i hotelowe tereny zieleni;

21)dokonywać konserwacji i prostych napraw sprzętu i urządzeń rekreacyjnych;

5)wykonywanie prac związanych z działalnością pralni hotelowej;

6)wykonywanie prac pomocniczych związanych z przyjmowaniem gości hotelowych;

7)pielęgnowanie roślin ozdobnych, hotelowych terenów zieleni i urządzeń rekreacyjnych;

8)wykonywanie prac związanych z dbałością o urządzenia i tereny rekreacyjne.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)obsługa hotelowa;

2)obsługa gastronomiczna;

3)prace porządkowo-gospodarcze;

4)podstawy działalności zawodowej.

22)postępować zgodnie z zasadami kultury osobistej i etyki zawodu;

BLOK: OBSŁUGA HOTELOWA

23)dbać o bezpieczeństwo gości i ich mienie;

1.Cele kształcenia

24)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

25)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

1)charakteryzować podstawowe usługi hotelarskie;

26)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

27)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

2)posługiwać się terminologią zawodową;

3)rozróżniać rodzaje i kategorie obiektów hotelarskich;

4)charakteryzować zespoły funkcjonalne obiektów hotelarskich;

29)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

5)charakteryzować rodzaje prac porządkowych; ww

28)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

30)korzystać z różnych źródeł informacji.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie pracownik pomocniczy obsługi hotelowej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)wykonywanie prac porządkowych w części noclegowej hotelu;

6)wykonywać czynności porządkowe w jednostkach mieszkalnych zgodnie z procedurami;

7)obsługiwać sprzęt i urządzenia do prac porządkowych oraz zgłaszać usterki;

8)dobierać środki czystości i środki dezynfekcyjne do rodzaju wykonywanych prac;

9)wykonywać czynności porządkowe i dezynfekcyjne w węźle higieniczno-sanitarnym;

10)wymieniać bieliznę pościelową;

11)segregować i transportować używaną bieliznę;

12)ścielić łóżko zgodnie z instrukcją;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3164 —

8)obsługiwać określone maszyny i urządzenia oraz wykorzystywać drobny sprzęt gastronomiczny do produkcji potraw; w. rcl .go v.p l

13)sprawdzać stan wyposażenia i sprawność urządzeń w jednostce mieszkalnej;

Poz. 254

14)postępować w sposób właściwy z mieniem pozostawionym przez gości;

9)stosować techniki zmywania naczyń i sprzętu kuchennego;

15)postępować w sposób właściwy z bagażem gościa;

10)stosować techniki zmywania zastawy stołowej;

16)dobierać i stosować środki oraz techniki prania odpowiednio do rodzaju tkanin;

11)segregować i przechowywać sprzęt kuchenny, zastawę stołową oraz bieliznę stołową;

17)obsługiwać proste urządzenia pralnicze.

12)ustawiać stoły i inne meble gastronomiczne zgodnie z instrukcją;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

13)nakrywać stoły do posiłków;

14)wykonywać czynności pomocnicze związane z obsługą konsumenta;

1)usługi hotelarskie;

15)zbierać naczynia po konsumpcji;

2)terminologia stosowana w hotelarstwie;

16)utrzymywać czystość i porządek w pomieszczeniach kuchennych, magazynowych i sali konsumpcyjnej;

3)rodzaje obiektów hotelarskich;

4)zespół funkcjonalny obiektu hotelarskiego;

5)rodzaje i wyposażenie jednostek mieszkalnych;

6)zakres prac porządkowych w obiekcie hotelarskim;

7)sprzęt i urządzenia stosowane w pracach porządkowych;

8)użytkowanie bielizny pościelowej;

9)techniki ścielenia łóżek;

10)zasady postępowania z mieniem pozostawionym przez gości hotelowych;

17)utrzymywać porządek i czystość oraz przestrzegać zasad higieny na stanowisku pracy;

18)przestrzegać przepisów sanitarnych.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)surowce, półprodukty, produkty oraz wyroby kulinarne, metody i techniki ich przygotowywania;

2)obsługa sprzętu i urządzeń kuchennych;

11)zasady postępowania z bagażem gości;

3)zastawa oraz bielizna stołowa w podstawowym asortymencie;

12)środki czystości i środki piorące — rodzaje i zastosowanie;

4)wyposażenie sali obsługi konsumenta;

13)techniki prania.

5)elementy obsługi konsumenta;

BLOK: OBSŁUGA GASTRONOMICZNA

6)higiena, czystość i porządek na stanowisku pracy;

1.Cele kształcenia

7)techniki i środki stosowane w pracach porządkowych.

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: ww

1)charakteryzować rodzaje surowców, półproduktów, produktów i wyrobów kulinarnych;

2)oceniać produkty pod względem towaroznawczym oraz ich przydatność kulinarną;

3)przechowywać surowce, produkty i napoje;

4)gospodarować w sposób racjonalny surowcami;

5)stosować podstawowe techniki przygotowywania surowców;

6)postępować w sposób właściwy z odpadami kuchennymi;

7)rozróżniać rodzaje i określać zastosowanie podstawowego sprzętu i urządzeń kuchennych;

BLOK: PRACE PORZĄDKOWO-GOSPODARCZE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)utrzymywać czystość i porządek w otoczeniu obiektu hotelarskiego;

2)rozróżniać ręczny i mechaniczny sprzęt do utrzymywania porządku na parkingu, drogach dojazdowych i wokół wejścia do obiektu;

3)rozróżniać ręczny i mechaniczny sprzęt do pielęgnacji terenów zieleni;

4)przygotowywać do pracy i obsługiwać ręczny i mechaniczny sprzęt oraz środki do utrzymywania porządku w otoczeniu obiektu i pielęgnacji zieleni;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3165 —

3)bezpieczeństwo i higiena pracy;

4)elementy ergonomii; w. rcl .go v.p l

5)stosować ręczny i mechaniczny sprzęt oraz materiały do drobnych napraw urządzeń rekreacyjnych;

Poz. 254

6)sadzić i pielęgnować rośliny ozdobne, krzewy i drzewa;

7)stosować odzież i środki ochrony indywidualnej.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)czystość i porządek w otoczeniu obiektu hotelarskiego;

5)środki ochrony indywidualnej;

6)postępowanie w sytuacjach zagrożenia;

7)metody komunikowania się i zasady współpracy z zespołem i przełożonym;

8)źródła informacji;

9)higiena osobista i estetyka ubioru;

10)etyka zawodowa i kultura osobista.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

2)ręczny i mechaniczny sprzęt do pielęgnacji terenów zieleni i utrzymania porządku w otoczeniu obiektu;

3)sprzęt, narzędzia i materiały do prostych napraw urządzeń rekreacyjnych;

4)środki do nawożenia i ochrony roślin;

5)odzież i środki ochrony indywidualnej;

6)instrukcje obsługi sprzętu i urządzeń.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

2)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

3)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Obsługa hotelowa 40 Obsługa gastronomiczna 20 Prace porządkowo-gospodarcze 15 Podstawy działalności zawodowej 10 Razem 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu lekkim, w formie stacjonarnej. ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI

4)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

5)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

1)pracownia hotelarska;

6)wzywać pomoc w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia; ww

7)komunikować się i współpracować z zespołem i przełożonym;

8)korzystać z różnych źródeł informacji;

9)dbać o higienę osobistą i estetykę ubioru;

10)przestrzegać zasad etyki zawodowej oraz zasad kultury osobistej.

2.Treści kształcenia (działy programowe)

2)pracownia gastronomiczna z salą obsługi konsumenta;

3)pracownia gospodarcza.

Pr a cownia hote la r ska powinna składać się z jednej jednostki mieszkalnej z łazienką i pomieszczenia magazynowego.

J e dnostka mie szka lna powinna być wyposażona w:

1)łóżko, tapczan, pościel, narzutę;

2)szafę ubraniową z:

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

a)torbą na bieliznę,

1)działania związane z poszukiwaniem pracy;

c)szlafrokiem,

2)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

d)pantoflami jednorazowymi;

b)szczotkami, igielnikiem i czyścikiem do obuwia, Dziennik Ustaw Nr 49 — 3166 — Poz. 254

2)modele i atrapy surowców i produktów;

4)krzesła, fotele;

3)instrukcje obsługi sprzętu kuchennego;

5)stolik, biurko;

4)zastawę stołową, sztućce i szkło;

6)bagażnik;

5)bieliznę stołową;

7)lustro;

6)elementy dekoracji stołu i sali konsumenta;

8)wieszak na odzież;

7)stoły i podstawowe meble gastronomiczne;

9)szklanki, butelki z napojami, otwieracze;

8)sprzęt porządkowy i środki czystości;

10)kosz na śmieci;

9)pojemniki na odpadki;

11)elementy oświetleniowe;

10)przepisy sanitarne, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej; w. rcl .go v.p l

3)stolik nocny;

12)elementy dekoracyjne;

13)radio;

14)materiały informacyjno-reklamowe.

11)odzież ochronną:

a)fartuchy,

b)czepki;

Łaz ie nk a powinna być wyposażona w:

12)apteczkę.

1)umywalkę z blatem lub półką;

2)lustro;

3)kabinę prysznicową z matą antypoślizgową;

4)wc z jednorazowymi nakładkami higienicznymi;

5)armaturę łazienkową;

Pr a cownia gospoda r cza powinna być wyposażona w:

1)ręczny i mechaniczny sprzęt do pielęgnacji terenów zieleni:

a)kosiarki,

6)ręczniki;

b)sprzęt i narzędzia ogrodnicze do pielęgnacji roślin,

7)suszarkę do włosów;

c)sprzęt i narzędzia porządkowe,

8)galanterię łazienkową;

d)środki ochrony roślin, nawozy,

9)pojemnik na materiały sanitarne i śmieci.

e)opylacze i opryskiwacze,

f)środki ochrony indywidualnej, P om ie s z c z e nie m ag az yn o we powinno być wyposażone w:

g)apteczkę;

1)wózek hotelowej obsługi pięter z pełnym zestawem;

2)sprzęt pralniczy:

a)pralkę automatyczną,

2)wózek do przewożenia bagażu i odzieży gości;

b)suszarkę,

3)odkurzacz;

c)prasowalnicę,

4)froterkę;

d)żelazko i deskę do prasowania,

5)ręczny sprzęt porządkowy; ww

6)regały z bielizną i środkami czystości.

P ra c ow nia ga stro n o m i cz n a z sal ą obsługi k o n s um e nt a powinna być wyposażona w:

1)urządzenia i sprzęt kuchenny:

a)kuchnię gazową lub elektryczną,

b)lodówkę, zamrażarkę,

c)zmywarkę,

e)wieszaki;

3)środki czystości;

4)narzędzia i materiały do wykonywania prostych napraw sprzętu i urządzeń rekreacyjnych;

5)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń.

d)roboty kuchenne,

e)naczynia i drobny sprzęt kuchenny,

f)ekspres do kawy i herbaty,

g)zlewozmywaki;

Ćwiczenia i pokazy mogą być również realizowane w innych, przystosowanych do tego celu pomieszczeniach szkoły, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3167 — Poz. 254 Załącznik nr 7 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE SPRZEDAWCA SYMBOL CYFROWY 522[01] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)określać zapotrzebowanie na towary;

2)pozyskiwać dostawców, składać zamówienia i zawierać umowy;

3)dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru dostaw;

4)określać właściwości towarów oraz ich przeznaczenie;

29)korzystać z różnych źródeł informacji;

30)prowadzić działalność gospodarczą.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie sprzedawca powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)składanie zamówień i przyjmowanie dostaw;

5)interpretować informacje zamieszczane na towarach;

2)przygotowywanie towarów do sprzedaży;

6)stosować zasady przechowywania towarów;

3)eksponowanie towarów;

7)dokonywać podziału towarów na grupy asortymentowe;

4)prowadzenie sprzedaży towarów;

8)planować rozmieszczenie towarów;

5)prowadzenie dokumentacji i rozliczeń związanych z obrotem towarowym;

9)przygotowywać ekspozycję towarów;

6)dokonywanie rozliczeń finansowo-księgowych;

10)identyfikować typy klientów;

7)prowadzenie promocji — mix;

11)prowadzić rozmowę sprzedażową;

8)przyjmowanie i rozpatrywanie reklamacji.

12)wykonywać czynności sprzedażowe;

13)stosować różne formy sprzedaży;

14)dokonywać inkasa należności, odprowadzać utarg;

15)pakować i wydawać towary;

3.Zawód sprzedawca jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby rynku pracy i zainteresowania ucznia. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:

16)obsługiwać urządzenia i sprzęt techniczny;

1)handlu detalicznego;

17)obliczać ceny, marże i podatek VAT;

2)handlu hurtowego;

18)dokonywać spisu z natury i obliczać różnice inwentaryzacyjne;

3)sprzedaży akwizycyjnej;

19)sporządzać dokumenty związane z obrotem towarowym;

20)wykorzystywać użytkowe programy komputerowe;

4)sprzedaży usług.

II. BLOKI PROGRAMOWE

22)przestrzegać procedur reklamacyjnych;

1)podstawy zawodu; ww

21)stosować różne formy promocji;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

23)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

24)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

25)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

2)obrót towarowy;

3)podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia

26)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

27)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

1)posługiwać się terminologią z zakresu towaroznawstwa;

28)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

2)klasyfikować towary według określonych kryteriów;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3168 — Poz. 254

11)urządzenia i środki techniczne;

4)odczytywać oznaczenia i informacje zamieszczane na towarach;

12)zasady planowania i aranżacji powierzchni sprzedażowej;

5)posługiwać się instrukcjami dotyczącymi artykułów spożywczych;

13)uprawnienia klientów; w. rcl .go v.p l

3)rozróżniać opakowania;

6)określać zasady transportu, magazynowania i przechowywania towarów;

7)określać zasady jakościowego odbioru towarów;

8)charakteryzować grupy artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

9)określać składniki, wartość odżywczą i kaloryczną artykułów spożywczych;

10)wykonywać badania artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

11)interpretować wymagania higieniczno-sanitarne dotyczące obrotu artykułów żywnościowych;

12)charakteryzować grupy artykułów nieżywnościowych;

13)określać zasady obsługi urządzeń i środków technicznych;

14)planować i aranżować powierzchnię sprzedażową;

14)procedury reklamacyjne;

15)kontrola punktów sprzedaży;

16)Polskie Normy;

17)źródła informacji.

BLOK: OBRÓT TOWAROWY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)organizować proces sprzedaży;

2)dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru towarów;

3)rozmieszczać i eksponować towary;

4)stosować różne formy sprzedaży;

5)stosować formy rozmowy sprzedażowej w zależności od typu klienta i rodzaju towaru;

6)prezentować towary;

15)identyfikować uprawnienia klientów;

7)obsługiwać urządzenia i sprzęt techniczny;

16)określać czynności związane z przyjmowaniem i rozpatrywaniem reklamacji;

8)pozyskiwać informacje o potrzebach klientów;

17)identyfikować instytucje kontrolujące punkty sprzedaży;

18)posługiwać się normami dotyczącymi oceny jakości, sposobu przechowywania i transportu towarów;

19)korzystać z różnych źródeł informacji o towarach.

9)określać zasady współpracy przedsiębiorstwa handlowego z otoczeniem;

10)kształtować pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa handlowego;

11)pozyskiwać nabywców;

12)zamawiać towar;

13)stosować środki aktywizacji sprzedaży;

14)stosować zasady i środki sprzedaży akwizycyjnej;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

15)szacować wyniki obliczeń;

1)podstawy towaroznawstwa;

16)wykonywać obliczenia związane z funkcjonowaniem sklepu;

2)klasyfikacja towarów i opakowań; ww

3)opakowania, oznaczenia towarowe, instrukcje dotyczące artykułów spożywczych;

4)zasady transportu, magazynowania i przechowywania towarów;

18)wypełniać dokumenty związane ze sprzedażą ratalną;

19)sporządzać dokumenty związane z obrotem towarowym;

5)odbiór jakościowy towarów;

6)grupy artykułów spożywczych;

20)odprowadzać utarg;

7)składniki artykułów spożywczych;

8)wartość odżywcza i kaloryczna artykułów spożywczych;

9)wymagania higieniczno-sanitarne obrotu artykułami spożywczymi;

17)inkasować należności w formie gotówkowej i bezgotówkowej; dotyczące

10)badania artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

21)rejestrować sprzedaż i rozliczać kasę fiskalną;

22)przyjmować i rozpatrywać reklamacje;

23)korzystać z komputerowych programów związanych z ewidencjonowaniem i dokumentowaniem sprzedaży;

24)sporządzać spis z natury.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3169 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Poz. 254

10)komunikować się i współpracować w zespole;

11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

1)proces sprzedaży;

12)podejmować decyzje;

2)dostawy towarów;

13)doskonalić umiejętności zawodowe;

3)ekspozycja towarów;

14)korzystać z różnych źródeł informacji; w. rcl .go v.p l Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

4)przygotowanie towarów do sprzedaży;

15)przestrzegać zasad etyki.

5)formy sprzedaży;

6)obsługa klienta;

7)urządzenia i środki techniczne;

8)popyt na towary;

9)otoczenie przedsiębiorstwa handlowego;

10)public relations;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

11)aktywizacja sprzedaży;

3)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

12)sprzedaż akwizycyjna;

4)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

13)ceny i marże w handlu;

14)obliczenia stosowane w punkcie sprzedaży;

5)bezpieczeństwo i higiena pracy;

15)inkaso należności;

6)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

16)sprzedaż ratalna;

7)elementy ergonomii;

17)dokumentacja obrotu towarowego;

8)środki ochrony indywidualnej;

18)rozliczenia;

9)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

19)reklamacje;

20)użytkowe programy komputerowe w punkcie sprzedaży;

21)inwentaryzacja.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

10)zasady i metody komunikowania się;

11)elementy socjologii i psychologii pracy;

12)etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

Nazwa bloku programowego

3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; ww

4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8)dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

Podbudowa programowa: gimnazjum, liceum ogólnokształcące, liceum profilowane, technikum, liceum uzupełniające, technikum uzupełniające Podstawy zawodu 30 Obrót towarowy 40 Podstawy działalności zawodowej 15 Razem 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3170 — TREŚCI

6)lady sprzedażowe;

7)druki dokumentów wypełniane przez sprzedawcę: faktury VAT, zgłoszenie reklamacji, dokumenty kasowe, bankowe, arkusze spisu z natury, dokumenty gwarancyjne, kredytowe, dotyczące dostaw towarów; w. rcl .go v.p l IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Poz. 254 Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1)pracownia towaroznawstwa;

8)druki dokumentów obrotu towarowego;

2)pracownia technik sprzedaży;

9)tester banknotów;

3)pracownia komputerowa;

10)bilon i banknoty do wydawania reszty;

4)pracownia promocji i reklamy.

11)czytnik kart płatniczych;

P ra c ow nia t owaro z n awstwa powinna być wyposażona w:

1)wagi elektroniczne;

12)atrapy kart płatniczych;

13)komputer i drukarkę fiskalną;

14)kalkulatory;

2)mikroskop;

15)materiały do pakowania towarów.

3)lupy;

Pr a cownia kompute r owa powinna być wyposażona w:

4)psychrometr;

5)areometr;

6)pehametr;

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

7)papierki wskaźnikowe;

2)drukarki;

8)refraktometr;

3)pakiet programów biurowych;

9)szkło laboratoryjne;

4)oprogramowanie specjalistyczne.

10)mieszadło;

Pracownia promocji i reklamy powinna być wyposażona w:

11)deseczki i noże;

12)sitka o zróżnicowanej wielkości oczek;

1)manekiny;

2)atrapy okien wystawowych;

13)próbki towarów;

3)stojaki;

14)eksponaty opakowań;

4)gondole;

15)umywalkę z instalacją wodną;

5)kosze, koszyki;

16)zestawy norm branżowych.

P ra c ow nia t e c hn i k sp rz ed aż y powinna być wyposażona w:

6)atrapy opakowań;

7)urządzenia do odtwarzania i zapisu dźwięku;

1)kasy fiskalne z czytnikiem kodów kreskowych;

8)komputer z oprogramowaniem.

2)wagi elektroniczne;

Wszystkie pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

3)metkownice;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

4)urządzenia do ekspozycji towarów; ww

5)atrapy towarów;

Załącznik nr 8 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK HANDLOWIEC SYMBOL CYFROWY 341[03] I. OPIS ZAWODU

3)przestrzegać przepisów prawa dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów;

1.W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

4)stosować zasadę racjonalnego gospodarowania;

1)posługiwać się terminologią ekonomiczną;

5)sporządzać pisma związane z działalnością handlową;

2)interpretować przepisy prawa finansowego, handlowego, cywilnego oraz prawa pracy;

6)wypełniać dokumenty związane z obrotem towarowym;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3171 —

7)korzystać z materiałów statystycznych;

34)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; w. rcl .go v.p l

8)wykonywać prace związane z planowaniem i analizą statystyczną;

Poz. 254

9)obliczać i szacować wartości procentowe, dyskontowe, odsetkowe i walutowe;

10)przestrzegać zasad prowadzenia działań marketingowych;

11)prowadzić badania rynkowe i marketingowe, opracowywać i interpretować wyniki badań;

12)organizować i prowadzić działalność reklamową;

13)dobierać i stosować różne formy działalności handlowej;

14)dokonywać wyboru korzystnych form działalności uzupełniającej;

15)ewidencjonować i interpretować typowe dla działalności handlowej operacje gospodarcze;

35)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

36)korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

37)prowadzić działalność gospodarczą.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik handlowiec powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)organizowanie i prowadzenie działalności handlowej;

16)wykonywać podstawowe prace bilansowe;

2)zarządzanie działalnością handlową przedsiębiorstw o różnych formach własności;

17)obliczać i interpretować ekonomiczno-finansowej;

3)realizowanie podstawowych funkcji handlowych; wskaźniki analizy

18)prowadzić rozliczenia z instytucjami finansowymi, ubezpieczeniowymi oraz z innymi podmiotami z tytułu podatków i opłat;

19)przestrzegać zasad współpracy z kontrahentami;

20)kształtować relacje między przedsiębiorstwem handlowym i otoczeniem rynkowym;

21)monitorować wpływ przedsiębiorstwa na środowisko;

22)prowadzić negocjacje handlowe;

23)posługiwać się terminologią z zakresu towaroznawstwa i obrotu towarowego;

4)rozpoznawanie potrzeb konsumentów;

5)podejmowanie działań reklamowych i marketingowych.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)działalność handlowa;

2)finanse i rachunkowość przedsiębiorstwa handlowego;

3)informacja handlowa;

4)podstawy działalności zawodowej.

24)korzystać z informacji o towarach zamieszczanych w prospektach, ulotkach, normach, poradnikach;

BLOK: DZIAŁALNOŚĆ HANDLOWA

25)korzystać z kodów informacyjnych;

1.Cele kształcenia

26)określać podstawowe właściwości towarów;

27)przestrzegać zasad odbioru jakościowego, przechowywania oraz konserwacji towarów;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1)klasyfikować przedsiębiorstwa handlowe;

2)dobierać formy sprzedaży w działalności handlowej;

29)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

3)określać zadania przedsiębiorstw handlowych oraz komórek zarządu;

30)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

4)określać funkcje obiektów handlowych; ww

28)posługiwać się sprzętem technicznym oraz oprogramowaniem komputerowym;

31)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

32)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

33)kierować zespołem pracowników;

5)redagować korespondencję handlową w języku polskim i obcym;

6)stosować zasady zarządzania i organizacji pracy;

7)dokonywać obliczeń, szacować wyniki;

8)dokonywać rozliczeń z kontrahentami oraz inwentaryzacji towarów i materiałów;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3172 —

37)korzystać z informacji o towarach zamieszczanych w prospektach, normach, ulotkach, poradnikach oraz kodach informacyjnych; w. rcl .go v.p l

9)kalkulować ceny na różnych etapach obrotu towarowego;

Poz. 254

10)obliczać i interpretować wskaźniki analizy ekonomicznej;

11)stosować miary zapasów, zatrudnienia, kosztów, majątku i kapitału, rentowności, wykorzystania powierzchni;

12)przeliczać waluty z zastosowaniem tabeli kursów;

13)analizować i interpretować typowe zdarzenia gospodarcze;

38)udzielać porad dotyczących sprzedawanego towaru, oferować towary komplementarne i substytucyjne;

39)informować klientów o składzie surowcowym i właściwościach towarów;

40)odczytywać i interpretować oznaczenia na towarach;

14)kształtować poziom zapasów towarowych;

41)wykorzystywać wiedzę z zakresu normalizacji i certyfikacji przy zakupie towarów oraz sporządzaniu ofert towarowych;

15)kształtować asortyment towarowy;

42)oceniać funkcjonalność i estetykę opakowań;

16)dokonywać wyboru dostawców;

43)identyfikować niezgodności i wady towarów oraz określać przyczyny ich powstawania;

17)zamawiać towary na podstawie bilansu zakupu i sprzedaży;

18)dokonywać ilościowego i jakościowego odbioru towarów;

19)prowadzić rozmowy sprzedażowe;

20)przestrzegać zasad prowadzenia negocjacji;

21)stosować różne formy zapłaty w działalności handlowej;

22)stosować różne formy przyjmowania należności;

23)dokonywać rozliczeń bezgotówkowych;

24)rozpatrywać i załatwiać reklamacje;

25)odprowadzać utarg;

44)określać właściwości artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

45)stosować metody konserwacji towarów;

46)stosować przepisy prawa dotyczące zapewnienia jakości towarów;

47)przestrzegać warunków przechowywania i transportu towarów;

48)dokonywać jakościowej oceny towarów z uwzględnieniem przepisów, norm i wzorców jakości.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

26)rejestrować sprzedaż, wypełniać dowody sprzedaży oraz dowody korygujące;

1)handel detaliczny;

27)organizować działalność handlową i usługową;

3)korespondencja handlowa;

28)rozliczać się z tytułu podatków, opłat i ubezpieczeń społecznych;

4)instytucje wspomagające i uzupełniające działalność handlową;

29)współpracować z bankami, agencjami, izbami gospodarczymi, instytucjami ubezpieczeniowymi, instytucjami zajmującymi się transportem, łącznością, organizowaniem targów, giełd i wystaw;

5)gospodarka zasobami rzeczowymi; ww

30)posługiwać się sprzętem technicznym i urządzeniami biurowymi;

2)handel hurtowy;

6)wskaźniki analizy ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstwa handlowego;

7)system finansowy przedsiębiorstwa handlowego;

8)rodzaje zachowań konsumentów;

31)określać korzyści wynikające z różnych form pozyskiwania kapitału;

9)podstawy towaroznawstwa;

32)ustalać wysokość wyniku finansowego;

10)towaroznawstwo artykułów i nieżywnościowych.

33)określać zakres finansowej i pozafinansowej kontroli przedsiębiorstwa handlowego;

34)identyfikować rodzaje zachowań konsumentów; żywnościowych BLOK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA HANDLOWEGO 1. Cele kształcenia

35)klasyfikować towary zgodnie z obowiązującymi zasadami;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

36)określać czynniki wpływające na jakość towarów;

1)posługiwać się terminologią z zakresu finansów i rachunkowości;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3173 —

2)określać związki między elementami rachunkowości;

12)obrót towarowy;

13)ewidencja i rozliczanie kosztów handlowych; w. rcl .go v.p l

3)korzystać z przepisów o rachunkowości oraz z przepisów podatkowych i celnych;

Poz. 254

4)szacować wyniki oraz dokonywać obliczeń;

5)identyfikować składniki majątku i kapitału;

6)projektować zakładowy plan kont;

7)projektować obieg dowodów księgowych;

8)sporządzać, kontrolować i dekretować dokumenty związane z działalnością przedsiębiorstwa handlowego;

9)przechowywać dowody księgowe;

10)ewidencjonować typowe operacje gospodarcze;

14)przychody i koszty operacyjne;

15)przychody i koszty operacji finansowych;

16)wyniki nadzwyczajne;

17)ustalanie i podział wyniku działalności przedsiębiorstwa handlowego;

18)sprawozdania finansowe;

19)inwentaryzacja;

20)wybrane elementy ewidencji księgowej.

BLOK: INFORMACJA HANDLOWA 1. Cele kształcenia

11)prowadzić ewidencję analityczną składników majątku i kapitału;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

12)analizować i interpretować zapisy księgowe;

1)posługiwać się podstawową terminologią z zakresu technologii informacyjnej, statystyki i biurowości;

13)poprawiać błędy księgowe;

14)obliczać zużycie składników majątku trwałego;

15)ustalać i rozliczać odchylenia od cen ewidencyjnych;

2)porozumiewać się ze współpracownikami, klientami i kontrahentami;

16)wyceniać składniki majątku;

3)stosować materiały pomocnicze i środki techniczne w pracy biurowej;

17)dokonywać wyboru wariantu budowy rachunku kosztów;

4)wykonywać czynności kancelaryjne;

18)rozliczać koszty w czasie;

19)ustalać wynik finansowy działalności przedsiębiorstwa oraz dokonywać ewidencji podziału;

20)przeprowadzać i rozliczać inwentaryzację;

21)posługiwać się technicznymi formami ewidencji księgowej;

22)stosować komputerowe programy finansowo-księgowe;

23)sporządzać i analizować sprawozdania finansowe.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1)elementy i funkcje rachunkowości; ww

2)majątek i kapitał przedsiębiorstwa;

3)bilans, operacje gospodarcze;

4)dokumentacja księgowa;

5)konta bilansowe i wynikowe;

6)obszary uszczegółowienia ewidencji;

7)techniczne formy księgowości;

8)organizacja rachunkowości w przedsiębiorstwie;

5)redagować pisma w sprawach osobowych oraz w sprawach dotyczących obrotu towarowego;

6)redagować pisma w języku polskim i obcym;

7)organizować zebrania, przyjmować interesantów;

8)prowadzić badania statystyczne;

9)opracowywać i interpretować materiał statystyczny;

10)posługiwać się wskaźnikami natężenia i struktury, indeksami indywidualnymi oraz średnią arytmetyczną;

11)obliczać i interpretować: dominantę, medianę, miary rozproszenia, indeksy agregatowe, współczynnik korelacji, współczynnik korelacji rang;

12)dokonywać wyboru miary statystycznej;

13)korzystać z arkusza kalkulacyjnego i bazy danych;

14)obsługiwać programy specjalistyczne: kadrowo-płacowe, magazynowo-zaopatrzeniowe, komputerowe księgi przychodów i rozchodów, system finansowo-księgowy.

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

9)majątek trwały i obrotowy;

1)terminologia z zakresu technologii informacji, statystyki i biurowości;

10)środki pieniężne i krótkoterminowe papiery wartościowe;

2)zasady porozumiewania się ze współpracownikami, klientami i kontrahentami;

11)rozrachunki i roszczenia;

3)środki techniczne i materiały pomocnicze;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3174 — Poz. 254

3)analiza ekonomiczna przedsiębiorstwa;

5)zasady redagowania pism;

4)struktura budżetu przedsiębiorstwa; w. rcl .go v.p l

4)przepływ informacji w przedsiębiorstwie;

6)zasady prowadzenia korespondencji;

5)plan rozwoju przedsiębiorstwa;

7)badania statystyczne;

6)strategie marketingowe;

8)analiza statystyczna;

7)metody poszukiwania pracy;

9)użytkowe programy komputerowe.

8)prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

9)dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10)bezpieczeństwo i higiena pracy;

1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

11)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

12)elementy ergonomii;

1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

13)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw usługowych;

14)elementy fizjologii i higieny pracy;

3)sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

16)zasady i metody komunikowania się;

15)zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

4)opracowywać plan marketingowy;

17)elementy socjologii i psychologii;

5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

18)źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym;

6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

19)formy doskonalenia zawodowego;

7)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

20)etyka.

8)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

9)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;

10)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

11)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

Nazwa bloku programowego

12)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

13)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

14)prowadzić negocjacje;

15)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

Podbudowa Podbudowa programowa: programowa: zasadnicza gimnazjum, szkoła liceum ogólnokształcące, zawodowa, zawód: liceum sprzedawca profilowane, technikum, liceum uzupełniające, technikum uzupełniające Działalność handlowa 45 40

17)korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego;

Finanse i rachunkowość przedsiębiorstwa handlowego 20 20

18)organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Informacja handlowa 15 20

19)przestrzegać zasad etyki.

Podstawy działalności zawodowej 10 10 Razem 90** 90** ww

16)podejmować decyzje;

2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych:

1)gospodarka rynkowa;

2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw usługowych; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

Dziennik Ustaw Nr 49 TREŚCI Poz. 254

5)ustawy: o swobodzie działalności gospodarczej, o ochronie konkurencji i konsumentów, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o podatku dochodowym od osób prawnych; w. rcl .go v.p l IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE — 3175 — Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1)pracownia komputerowa;

2)pracownia techniki biurowej;

3)pracownia ekonomiki handlu;

4)pracownia rachunkowości handlowej;

5)pracownia towaroznawstwa;

6)klasyfikację działalności, klasyfikację produktów;

7)przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej;

8)druki deklaracji podatkowych PIT i CIT oraz deklaracji ZUS;

9)specjalistyczne czasopisma ekonomiczne i roczniki statystyczne.

6)pracownia marketingu i reklamy.

P ra c ow nia k omp u tero wa powinna być wyposażona w:

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2)drukarki;

Pr a cownia r a chunkowości ha ndlowe j powinna być wyposażona w:

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

2)pakiet programów biurowych;

3)programy specjalistyczne;

3)programy komputerowe dotyczące systemów finansowo-księgowych;

4)pakiet programów biurowych;

4)ustawę o rachunkowości;

5)urządzenia pomocnicze: skanery, niszczarki, bindownice.

5)plan kont z komentarzem;

6)zestaw druków dowodów księgowych;

P ra c ow nia t e ch n i ki b i u ro wej powinna być wyposażona w:

7)zestaw formularzy podstawowych urządzeń ewidencyjnych;

1)stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

8)wzory sprawozdań finansowych.

2)pakiet programów biurowych;

3)telefon z automatyczną sekretarką;

4)faks;

5)dyktafon;

Pr a cownia towa r ozna wstwa powinna być wyposażona w:

1)normy i przepisy prawa z zakresu obrotu towarowego;

2)przepisy prawa dotyczące warunków przechowywania i transportu towarów;

6)instrukcje obsługi biurowych urządzeń technicznych;

3)katalogi i albumy towarów;

7)materiały i środki biurowe;

5)kody towarowo-materiałowe;

8)wzory pism i graficznych układów tekstów;

6)przyrządy pomiarowe: termometry, psychrometry, areometry, pehametry, mikroskopy, lupy.

9)dziennik podawczy; ww

10)instrukcje kancelaryjne, druki, blankiety i formularze w języku polskim i obcym;

11)wzory pism handlowych w języku obcym.

P ra c ow nia e k on o m i ki h an d l u powinna być wyposażona w:

4)eksponaty towarów i opakowań;

Pr a cownia ma r ke tingu i r e kla my powinna być wyposażona w:

1)pakiet programów biurowych;

2)pakiet programów graficznych;

1)pakiet programów biurowych;

3)zdjęcia, plakaty, katalogi, foldery, prospekty, hasła reklamowe, logo firm, broszury i gazetki reklamowe;

2)oprogramowanie specjalistyczne do wspomagania procesu sprzedaży towarów i usług;

4)przykładowe scenariusze kampanii reklamowej, przykładowe plany marketingowe.

3)druki umów handlowych;

Wszystkie pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

4)Kodeks spółek handlowych, Kodeks cywilny, Kodeks pracy;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3176 — Poz. 254 Załącznik nr 9 w. rcl .go v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ORGANIZACJI USŁUG GASTRONOMICZNYCH SYMBOL CYFROWY 341[07] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1)przygotowywać oferty, organizować promocję i reklamę usług gastronomicznych;

2)przyjmować i rejestrować zlecenia na usługi gastronomiczne;

3)planować i organizować obsługę przyjęć okolicznościowych oraz gastronomiczną obsługę imprez;

4)organizować żywienie w różnych typach placówek gastronomicznych;

5)organizować i realizować usługi cateringowe;

6)użytkować maszyny, urządzenia i inny sprzęt stosowany w realizacji usług gastronomicznych;

7)aranżować wnętrza oraz wyposażenie sal konsumpcyjnych i innych miejsc realizacji usług gastronomicznych;

8)kalkulować i rozliczać koszty usług gastronomicznych;

9)obsługiwać konsumentów z zastosowaniem różnych technik;

10)dokonywać towaroznawczej oceny produktów spożywczych oraz określać ich zastosowanie;

11)sporządzać podstawowy asortyment potraw i napojów;

12)stosować zasady racjonalnego żywienia;

13)prowadzić negocjacje oraz współpracować z kontrahentami i kooperantami;

23)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

24)korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

25)prowadzić działalność gospodarczą.

2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik organizacji usług gastronomicznych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1)przygotowywanie ofert oraz organizowanie promocji i reklamy usług gastronomicznych;

2)organizowanie i obsługa przyjęć okolicznościowych oraz imprez w placówkach gastronomicznych;

3)organizowanie usług cateringowych;

4)dokonywanie gotówkowych i bezgotówkowych rozliczeń usług gastronomicznych.

II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:

1)organizacja usług gastronomicznych;

2)technika pracy biurowej;

3)podstawy działalności zawodowej.

14)stosować techniki pracy biurowej;

BLOK: ORGANIZACJA USŁUG GASTRONOMICZNYCH

15)wykorzystywać technologię informacyjną w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

1.Cele kształcenia ww

16)przestrzegać przepisów sanitarnych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

17)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

1)charakteryzować rodzaje usług gastronomicznych;

18)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

2)określać zadania pracowników świadczących usługi gastronomiczne;

19)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

3)przygotowywać oferty i przyjmować zlecenia na usługi gastronomiczne;

20)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

4)układać jadłospisy odpowiednio do pory dnia, rodzaju imprezy i preferencji konsumentów;

21)kierować zespołem pracowników;

5)określać energetyczną i odżywczą wartość potraw i napojów;

22)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6)stosować zasady żywienia dietetycznego;

Dziennik Ustaw Nr 49 — 3177 — Poz. 254

7)udzielać konsumentom informacji dotyczących oferowanych potraw i napojów oraz innych usług gastronomicznych;

8)estetyka w gastronomii;

8)planować i organizować obsługę przyjęć okolicznościowych oraz gastronomiczną obsługę imprez, takich jak: zjazdy, konferencje, sympozja;

10)metody i techniki sporządzania potraw i napojów; w. rcl .go v.p l

9)usługi cateringowe;

9)planować i organizować żywienie zbiorowe w placówkach gastronomicznych sieci otwartej i zamkniętej;

10)aranżować wnętrza oraz wyposażenie sal konsumenckich i innych miejsc realizacji usług gastronomicznych;

11)organizować usługi cateringowe;

11)zasady eksploatacji maszyn, urządzeń i sprzętu gastronomicznego;

12)koszty organizacji i realizacji usług gastronomicznych;

13)zasady współpracy pracowników świadczących usługi gastronomiczne;

14)przepisy sanitarne;

15)technologia informacyjna.

12)określać warunki przechowywania oraz przewozu produktów spożywczych, potraw i napojów;

BLOK: TECHNIKA PRACY BIUROWEJ

13)oceniać produkty pod względem towaroznawczym;

1.Cele kształcenia

14)stosować różne metody i techniki sporządzania potraw i napojów;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

15)podawać potrawy i napoje z zastosowaniem różnych technik;

1)redagować pisma i oferty z zastosowaniem różnych form i zwrotów;

16)planować rodzaj i ilość sprzętu gastronomicznego do realizacji usług gastronomicznych oraz przygotowywać go do przewozu;

2)prowadzić korespondencję biurową;

17)użytkować maszyny, urządzenia i sprzęt stosowany w gastronomii;

4)prowadzić korespondencję z kontrahentami i kooperantami;

18)prowadzić bieżącą konserwację sprzętu gastronomicznego;

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.