Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym system

Dziennik Ustaw Nr 16 — 641 — 2. Wpisy w ewidencji prowadzonej w ksi´dze ewidencyjnej sà dokonywane czytelnie, pismem r´cznym lub maszynowym. Poz. 123 i 124 8) cel dzia∏ania; 9) teren dzia∏ania; 10) dat´ wykreÊlenia klubu sportowego z ewidencji; 3. Strony ksi´gi ewidencyjnej numeruje si´ kolejno. 4. W ewidencji prowadzonej w systemie informatycznym zapis elektroniczny jest dokonywany w sposób umo˝liwiajàcy niezw∏oczny odczyt oraz wydruk ca∏oÊci lub cz´Êci zapisanych danych. § 4. 1. Wpisy w ewidencji powinny byç dokonywane w sposób trwa∏y. 2. SkreÊlenia i poprawki nale˝y dokonywaç w sposób trwa∏y, w kolorze czerwonym, pozwalajàcy na odczytanie poprzedniego wpisu. 3. Dokonanie skreÊlenia i poprawek powinno byç opatrzone datà i podpisem prowadzàcego ewidencj´. 4. W przypadku prowadzenia ewidencji w systemie informatycznym osoba prowadzàca ewidencj´ dokonuje stosownych zapisów elektronicznych. Zmiany, skreÊlenia i poprawki powinny zapewniaç czytelnoÊç tekstu sprzed i po zmianie, zawieraç dat´ oraz imi´ i nazwisko osoby dokonujàcej danej czynnoÊci. § 5. W ewidencji zamieszcza si´: 1) dat´ wpisu; 2) numer ewidencyjny: 3) imiona i nazwiska oraz daty urodzenia cz∏onków komitetu za∏o˝ycielskiego; 4) nazw´, siedzib´ oraz adres klubu sportowego; 11) inne uwagi. § 6. 1. Dokumenty b´dàce podstawà wpisów lub odmowy wpisania do ewidencji stanowià akta ewidencyjne. 2. Akta ewidencyjne opatruje si´ numerem zgodnym z numerem ewidencyjnym i przechowuje si´ w miejscu specjalnie do tego wydzielonym, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych. § 7. Komitet za∏o˝ycielski klubu sportowego sk∏ada do organu ewidencyjnego wniosek o wpis do ewidencji wraz ze statutem, listà za∏o˝ycieli, zawierajàcà imiona i nazwiska, dat´ i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz w∏asnor´czne podpisy za∏o˝ycieli, protoko∏em wyboru komitetu za∏o˝ycielskiego, a tak˝e informacjà o adresie tymczasowej siedziby klubu sportowego. § 8. 1. Klub sportowy wpisany do ewidencji, w terminie 14 dni od dnia zmiany danych, o których mowa w § 5 pkt 4—9, sk∏ada wniosek do organu ewidencyjnego o dokonanie zmian w ewidencji. 2. Organ ewidencyjny na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, w trybie okreÊlonym dla wpisu do ewidencji, dokonuje niezw∏ocznie zmian danych w ewidencji. 5) imiona, nazwiska i funkcje osób wchodzàcych w sk∏ad zarzàdu i organu kontroli wewn´trznej; § 9. Przepisy dotyczàce dokonania wpisu lub zmian w ewidencji stosuje si´ odpowiednio do wykreÊlenia wpisu. 6) informacje o statucie: dat´ jego uchwalenia, dat´ zmiany statutu; § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 7) dane osób upowa˝nionych do zaciàgania zobowiàzaƒ majàtkowych; Minister Sportu: T. Lipiec 124 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji Na podstawie art. 41 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784) zarzàdza si´, co nast´puje: ——————— 1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo- wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 paêdziernika 2005 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 220, poz. 1899). § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: 1) sposób monitorowania wielkoÊci emisji; 2) cz´stotliwoÊç przekazywania danych dotyczàcych monitorowanych wielkoÊci emisji; 3) zakres informacji zawartych w rocznym raporcie; 4) form´ i uk∏ad rocznego raportu; 5) sposób weryfikacji rocznych raportów. Dziennik Ustaw Nr 16 — 642 — § 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) czystej biomasie — rozumie si´ przez to niekopalny materia∏ biologiczny ulegajàcy biodegradacji, powstajàcy z procesów ˝yciowych roÊlin, zwierzàt i mikroorganizmów; wykaz materia∏ów uznawanych za czystà biomas´ jest okreÊlony w cz´Êci F za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; wskaênik emisji czystej biomasy wynosi zero [Mg CO2/TJ lub Mg, lub m3]; 2) frakcji biomasy — rozumie si´ przez to procentowà zawartoÊç w´gla pierwiastkowego, zwanego dalej „w´glem [C]”, w ∏àcznej masie w´gla w spalanej czystej biomasie; 3) g∏ównych êród∏ach w instalacji, ∏àcznie z g∏ównymi strumieniami paliw i materia∏ów — rozumie si´ przez to êród∏a, na które po ich ustawieniu wed∏ug malejàcej wielkoÊci przypada nie mniej ni˝ 95 % ∏àcznej wielkoÊci rocznej emisji CO2 z danej instalacji; 4) grupie emisji — rozumie si´ przez to przedzia∏, w jakim znajduje si´ dana instalacja, ustalony dla:

1. a)pierwszego okresu rozliczeniowego zgodnie ze Êredniorocznà liczbà uprawnieƒ do emisji CO2, z podzia∏em na grupy, gdzie: — grupa A oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ ≤ 50 tys. Mg CO2, — grupa B oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ > 50 tys. i ≤ 500 tys. Mg CO2, — grupa C oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ > 500 tys. Mg CO2,
2. b)kolejnych okresów rozliczeniowych zgodnie z ∏àcznà wielkoÊcià rocznej emisji CO2 z ca∏ej instalacji, gdzie: — grupa A oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji ≤ 50 tys. Mg CO2, — grupa B oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji > 50 tys. Mg CO2 i ≤ 500 tys. Mg CO2, — grupa C oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji > 500 tys. Mg CO2; 5) metodyce monitorowania — rozumie si´ przez to metodyk´ stosowanà do ustalenia wielkoÊci emisji, ∏àcznie z doborem poziomów dok∏adnoÊci; 6) mikroêród∏ach — rozumie si´ przez to pomniejsze êród∏a, które emitujà ∏àcznie nie wi´cej ni˝ 0,5 tys. Mg CO2 rocznie lub na które przypada mniej ni˝ 1 % ∏àcznej wielkoÊci rocznej emisji CO2 z danej instalacji; Poz. 124 7) nadmiernych kosztach — rozumie si´ przez to koszty niewspó∏mierne do spodziewanego przez prowadzàcego instalacj´ efektu w postaci podniesienia poziomu dok∏adnoÊci monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które prowadzàcy instalacj´ poniós∏by w przypadku zastosowania poziomu dok∏adnoÊci, z tym ˝e zosta∏o to ekonomicznie uzasadnione w rocznym raporcie z zachowaniem nale˝ytej starannoÊci; 8) niepewnoÊci pomiaru — rozumie si´ przez to parametr zwiàzany z wynikiem pomiaru charakteryzujàcym rozrzut wartoÊci, które mo˝na w uzasadniony sposób przypisaç wielkoÊci mierzonej; 9) nieracjonalnoÊci technicznej — rozumie si´ przez to dzia∏ania nieuzasadnione pod wzgl´dem wykonalnoÊci technicznej, niewspó∏mierne do spodziewanego przez prowadzàcego instalacj´ efektu, w postaci podniesienia poziomu dok∏adnoÊci monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które zosta∏y stwierdzone i udokumentowane przez prowadzàcego instalacj´ w rocznym raporcie; 10) organie w∏aÊciwym — rozumie si´ przez to organ w∏aÊciwy do wydania pozwolenia zintegrowanego lub pozwolenia na wprowadzanie gazów lub py∏ów do powietrza, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, z póên. zm.2)); 11) partii paliwa (surowca, materia∏
3. u)— rozumie si´ przez to takà iloÊç paliwa, surowca, materia∏u, dostarczanà jednorazowo lub w sposób ciàg∏y w okreÊlonej jednostce czasu, poddawanà reprezentatywnemu pobieraniu próbek, dla których okreÊla si´ kalorycznoÊç i zawartoÊç w´gla oraz inne cechy sk∏adu chemicznego; 12) poziomie dok∏adnoÊci — rozumie si´ przez to metodyk´ ustalania danych dotyczàcych rodzaju instalacji i êróde∏ w ramach instalacji, wskaêników emisji oraz wspó∏czynników utleniania lub konwersji, w poszczególnych grupach emisji, w celu jak najdok∏adniejszego okreÊlenia wielkoÊci emisji CO2; poziom dok∏adnoÊci oznaczony jest kolejnymi liczbami od 1 do 4, z tym ˝e im wi´ksza liczba, tym poziom dok∏adnoÊci jest wy˝szy; równowa˝ne poziomy dok∏adnoÊci oznaczone sà lit. a lub b; ——————— 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957, z 2003 r. Nr 46, poz. 392, Nr 80, poz. 717 i 721, Nr 162, poz. 1568, Nr 175, poz. 1693, Nr 190, poz. 1865 i Nr 217, poz. 2124, z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 49, poz. 464, Nr 70, poz. 631, Nr 91, poz. 875, Nr 92, poz. 880, Nr 96, poz. 959, Nr 121, poz. 1263, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2784 oraz z 2005 r. Nr 25, poz. 202, Nr 62, poz. 552, Nr 113, poz. 954, Nr 130, poz. 1087, Nr 132, poz. 1110, Nr 163, poz. 1362, Nr 167, poz. 1399, Nr 169, poz. 1420, Nr 175, poz. 1458 i 1462, Nr 180, poz. 1495 i Nr 249, poz. 2104. Dziennik Ustaw Nr 16 — 643 — 13) poziomie wagi b∏´dów — rozumie si´ przez to okreÊlenie zró˝nicowania wagi b∏´dów, gdzie:
4. a)istotny b∏àd oznacza b∏àd ≥ 5 %,
5. b)znaczàcy b∏àd oznacza b∏àd ≥ 2 % i < 5 %,
6. c)nieznaczàcy b∏àd oznacza b∏àd < 2 %; 14) pomniejszych êród∏ach — rozumie si´ przez to êród∏a, które emitujà rocznie 2,5 tys. Mg CO2 lub mniej lub na które przypada nie wi´cej ni˝ 5 % ∏àcznej wielkoÊci rocznej emisji CO2 z danej instalacji; w zale˝noÊci od tego, która z tych wielkoÊci jest wi´ksza w kategoriach liczbowych; 15) urzàdzeniu pomiarowym — rozumie si´ przez to zespó∏ urzàdzeƒ s∏u˝àcych do bilansu energetycznego danego êród∏a w ramach rodzaju instalacji; 16) zestawie danych — rozumie si´ przez to nast´pujàce wartoÊci: iloÊç zu˝ytego paliwa (surowca, materia∏u), wartoÊç opa∏owà, wskaênik emisji, wspó∏czynnik utleniania lub konwersji, zawartoÊç w´gla [C] oraz frakcje biomasy, wykorzystywane przez prowadzàcego instalacje do monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które sà udokumentowane i przedstawione w rocznym raporcie; 17) êródle — rozumie si´ przez to punkt lub proces mo˝liwy do zidentyfikowania w ramach rodzaju instalacji jako oddzielne êród∏o, z którego emitowane sà gazy cieplarniane. § 3. 1. Monitoruje si´ ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 z instalacji z podzia∏em na: 1) emisje powstajàce w warunkach normalnej eksploatacji instalacji oraz 2) emisje powstajàce w warunkach odbiegajàcych od normalnych, w∏àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, wyst´pujàce w danym okresie rozliczeniowym. Poz. 124 5. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z pieców koksowniczych jest okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. 6. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia. 8. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych jest okreÊlony w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. 9. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna jest okreÊlony w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia. 10. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 9 do rozporzàdzenia. 11. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania jest okreÊlony w za∏àczniku nr 10 do rozporzàdzenia. 12. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji papieru lub tektury jest okreÊlony w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdzenia. § 4. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ przez wskazanie zestawu danych stosowanego we wzorach obliczeniowych okreÊlonych w cz´Êci A za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów okreÊlonych w cz´Êci B za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; w przypadku prowadzenia monitorowania na podstawie pomiarów prowadzàcy instalacj´ potwierdza uzyskane wielkoÊci emisji CO2 za pomocà wzorów obliczeniowych okreÊlonych w za∏àcznikach nr 1—11 do rozporzàdzenia. 2. Ogólny sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 dla wszystkich rodzajów instalacji obj´tych systemem handlu uprawnieniami do emisji jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. § 5. 1. Zakres informacji zawartych w rocznym raporcie oraz forma i uk∏ad rocznego raportu sà okreÊlone w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. 3. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z procesów spalania paliw jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. Prowadzàcy instalacj´ przekazuje dane dotyczàce monitorowanych wielkoÊci emisji CO2 w rocznym raporcie. 4. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej jest okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. 3. Roczny raport przekazywany jest w formie pisemnej i elektronicznej za poÊrednictwem publicznych sieci telekomunikacyjnych w rozumieniu ustawy Dziennik Ustaw Nr 16 — 644 — z dnia 16 lipca 2004 r. — Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z póên. zm.3)). § 6. 1. Weryfikacja rocznego raportu polega w szczególnoÊci na: 1) zestawieniu informacji o:
7. a)ka˝dym rodzaju instalacji,
8. b)êród∏ach emisji z danej instalacji,
9. c)urzàdzeniach pomiarowych stosowanych do celów monitorowania,
10. d)okreÊlonym zestawie danych; Poz. 124 2) sprawdzeniu, czy prowadzàcy instalacj´ zastosowa∏ metodyk´ monitorowania zgodnà z procedurà zatwierdzonà przez organ w∏aÊciwy w zezwoleniu; 3) sprawdzeniu, czy zastosowanie metodyki monitorowania okreÊlonej w zezwoleniu umo˝liwi∏o osiàgni´cie poziomu dok∏adnoÊci zgodnego z poziomami dok∏adnoÊci okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. 2. Sposób weryfikacji rocznych raportów jest okreÊlony w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia. § 7. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2005 r. w zakresie dotyczàcym § 1 pkt 1—4. 1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. § 8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 267, poz. 2258 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 66. Minister Ârodowiska: J. Szyszko ——————— Dziennik Ustaw Nr 16 — 645 — Poz. 124 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 12 stycznia 2006 r. (poz. 124) Za∏àcznik nr 1 OGÓLNY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 DLA WSZYSTKICH RODZAJÓW INSTALACJI OBJ¢TYCH WSPÓLNOTOWYM SYSTEMEM HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI 1. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 wykonuje si´ przez u˝ycie wzorów obliczeniowych okreÊlonych w za∏àcznikach do rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów z wykorzystaniem zestawu danych podanych z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z zakwalifikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji: 1) dla pierwszego okresu rozliczeniowego zgodnie ze Êredniorocznà liczbà uprawnieƒ do emisji CO21), a dla instalacji nowych i instalacji, w których dokonano zmiany, zgodnie z przepisem art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji; 2) dla kolejnych okresów rozliczeniowych zgodnie z ∏àcznà wielkoÊcià rocznej emisji CO2 z ca∏ej instalacji. Dla rodzajów instalacji2) zestaw danych podaje si´ z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z zakwalifikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji, zgodnie z tabelà nr 2. 2. W odniesieniu do rodzajów instalacji2), dla których rozporzàdzenie przewiduje równowa˝ny poziom dok∏adnoÊci, mo˝na dowolnie zastosowaç jeden z poziomów, zamieniç jeden poziom na drugi, odnotowujàc takà zamian´ w rocznym raporcie. W odniesieniu do rodzajów instalacji, dla których rozporzàdzenie przewiduje alternatywnà metod´ obliczeniowà3), mo˝na dowolnie zastosowaç jednà z podanych metod, zamieniç jednà metod´ na drugà, odnotowujàc takà zamian´ w rocznym raporcie. 3. Je˝eli z rocznego raportu za rok „n” wynika, ˝e wielkoÊç emisji monitorowanego CO2 przekracza wielkoÊç granicznà w grupie emisji (odpowiednio 50 tys. Mg CO2 lub 500 tys. Mg CO2), to nale˝y zmieniç poziom dok∏adnoÊci na odpowiedni okreÊlony dla danej grupy emisji; zmiana musi nastàpiç najpóêniej od dnia 1 stycznia roku „n+2” i mieç charakter trwa∏y. 4. Do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 dla pierwszego okresu rozliczeniowego, ale nie d∏u˝ej ni˝ do dnia 31 grudnia 2007 r., do okreÊlania zestawu danych mo˝na stosowaç poziomy dok∏adnoÊci dla grupy emisji o jeden poziom ni˝sze ni˝ poziomy okreÊlone w tabeli nr 2 (nie dotyczy poziomu dok∏adnoÊci1)). 5. Dla procesów spalania paliw stosowanych w ramach procesów technologicznych okreÊlonych w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia dopuszcza si´ mo˝liwoÊç wykorzystywania wskaêników emisji CO2 okreÊlonych w: 1) tabeli nr 1a bez ograniczeƒ czasowych oraz 2) tabeli nr 1b w okresie do dnia 31 grudnia 2006 r. 6. Wobec parametrów wykorzystywanych do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z pomniejszych êróde∏, ∏àcznie z ma∏ymi strumieniami paliw lub materia∏ów, mo˝na stosowaç poziomy dok∏adnoÊci ni˝sze ni˝ poziomy dok∏adnoÊci stosowane do zestawu danych wykorzystywanych do obliczania wielkoÊci emisji z g∏ównych êróde∏ lub g∏ównych strumieni paliw lub materia∏ów w danej instalacji, odnotowujàc takà zmian´ w rocznym raporcie. Wobec parametrów wykorzystywanych do monitorowania wielkoÊci emisji CO2, z mikroêróde∏, ∏àcznie z mikrostrumieniami paliw lub materia∏ów do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na stosowaç najni˝sze poziomy dok∏adnoÊci (minimalne). 7. W odniesieniu do paliw z czystej biomasy do okreÊlania zestawu danych mo˝na stosowaç poziomy dok∏adnoÊci dla grupy emisji o jeden poziom ni˝sze ni˝ okreÊlone w tabeli nr 2. Nie stosuje si´ ni˝szych poziomów dok∏adnoÊci w przypadku, gdy odpowiednie obliczone wielkoÊci emisji CO2 z czystej biomasy majà byç wykorzystane do odejmowania od ca∏kowitej wielkoÊci emisji CO2 okreÊlonej metodà ciàg∏ego pomiaru emisji. ——————— 1) Liczba uprawnieƒ okreÊlona w rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie przyj´cia Krajowego Planu Rozdzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na lata 2005—2007 oraz wykazu instalacji czasowo wykluczonych ze wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 264, poz. 2206). 2) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 30 wrzeÊnia 2005 r. w sprawie rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji na lata 2005—2007 (Dz. U. Nr 199, poz. 1646). 3) „Metoda W — W´glany”, „Metoda G — Gips”, „Metoda P — Produkcja klinkieru” i „Metoda T — Tlenki alkaliczne” przedstawione w za∏àcznikach nr 2, 7, 8, 9, 10 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 646 — Poz. 124 8. Je˝eli sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 oparty na najwy˝szym poziomie dok∏adnoÊci jest czasowo niewykonalny z powodów technicznych, mo˝na stosowaç poziom dok∏adnoÊci o jeden stopieƒ ni˝szy do czasu przywrócenia warunków umo˝liwiajàcych stosowanie poprzedniego wy˝szego poziomu dok∏adnoÊci. Nale˝y podjàç wszelkie mo˝liwe dzia∏ania niezb´dne dla umo˝liwienia jak najszybszego przywrócenia poziomu dok∏adnoÊci stosowanego pierwotnie do celów monitorowania. 9. Wszelkie zmiany poziomów dok∏adnoÊci oraz szczegó∏owe informacje na temat przejÊciowo stosowanej metodyki monitorowania, w tym czas jej trwania oraz wielkoÊç emisji CO2, pochodzàcà z poszczególnych okresów odst´pstwa od metodyki okreÊlonej w zezwoleniu, nale˝y uzasadniç i w pe∏ni udokumentowaç w rocznym raporcie. 10. Je˝eli poziomy dok∏adnoÊci sà zmienione w czasie danego roku okresu rozliczeniowego, wielkoÊç emisji CO2 monitoruje si´ i zg∏asza do organu w∏aÊciwego jako oddzielne cz´Êci rocznego raportu za odpowiednie cz´Êci danego roku okresu rozliczeniowego. 11. Je˝eli do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 stosuje si´ dla danego typu paliwa wartoÊci opa∏owe, wskaêniki emisji, w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, nale˝y stosowaç wskaêniki emisji, wartoÊci opa∏owe znajdujàce si´ w „Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza” za ostatni dost´pny rok, og∏oszonym przez Ministra Ârodowiska w Dzienniku Urz´dowym Ministra Ârodowiska i G∏ównego Inspektora Ochrony Ârodowiska. 12. Nie monitoruje si´ wielkoÊci emisji CO2 ze spalania paliw w silnikach spalinowych wykorzystywanych do celów transportowych. CZ¢Âå A Obliczanie wielkoÊci emisji CO2 — bilansowanie 1. Do obliczania wielkoÊci emisji CO2 stosuje si´ nast´pujàcy wzór: E = D * We * Wk lub wzór z alternatywnej metody, o ile metoda taka jest okreÊlona w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia, dotyczàcych poszczególnych rodzajów instalacji. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesu spalania paliw oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = Zp * We * Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Zp — oznacza iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà w postaci zawartoÊci energii [TJ], We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony jako Mg CO2/TJ, Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony jako % spalonego paliwa. W´giel [C] zawarty w paliwie, który w procesie spalania nie uleg∏ utlenieniu do postaci CO2, uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku utleniania. W przypadku gdy wspó∏czynnik utleniania uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika utleniania. W pierwszym okresie rozliczeniowym w latach 2005—2007 iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà w postaci energii chemicznej wyznaczonà metodà bezpoÊrednià mo˝na dodatkowo potwierdzaç za pomocà metody poÊredniej, zgodnie z obowiàzujàcà Polskà Normà4). Metodà poÊrednià obliczane jest zu˝ycie energii chemicznej paliw na podstawie charakterystyk energetycznych poszczególnych urzàdzeƒ podstawowych z uwzgl´dnieniem rzeczywistych lub przewidywanych warunków charakteryzujàcych wielkoÊç produkcji i proces technologiczny lub na podstawie bilansu energetycznego êród∏a. Maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç wyznaczania iloÊci energii chemicznej zu˝ytego paliwa metodà poÊrednià powinna byç co najmniej równa maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci ∏àcznej iloczynu iloÊci paliwa wyznaczonej bez uwzgl´dnienia poÊredniego etapu sk∏adowania przed spalaniem w instalacji z dopuszczalnà niepewnoÊcià — odpowiedni równowa˝ny poziom dok∏adnoÊci a — oraz wartoÊci opa∏owej danego paliwa podanej z okreÊlonà niepewnoÊcià. 3. Szczegó∏owe wzory obliczeƒ wielkoÊci emisji CO2 z procesu spalania sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. ——————— 4) PN-93/M-35500 Metodyka obliczania zu˝ycia paliwa do wytwarzania energii elektrycznej, cieplnej i mechanicznej lub odpowiednia norma jà zast´pujàca czy uzupe∏niajàca. Dziennik Ustaw Nr 16 — 647 — Poz. 124 4. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesów technologicznych oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji oparte na parametrze zu˝ycia surowców, wydajnoÊci przetwórczej lub wielkoÊci produkcji; wyra˝one jako megagramy [Mg] lub tysiàce metrów szeÊciennych [tys. m3], We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony jako Mg CO2/Mg lub Mg CO2/tys. m3, Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. W´giel zawarty w materia∏ach wsadowych, który w trakcie procesu spalania nie ulega utlenieniu do postaci CO2, uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku konwersji i wyra˝a jako u∏amek. W przypadku gdy wspó∏czynnik konwersji uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika konwersji. IloÊç u˝ytego materia∏u wsadowego wyra˝a si´ parametrami masy lub obj´toÊci [Mg lub tys. m3]. 5. Szczegó∏owe okreÊlenie metody obliczania wielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych dotyczàcych ró˝nych rodzajów instalacji sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia. Pozosta∏y CO2 1. CO2, który nie pochodzi z emisji z instalacji, lecz zostaje wyprowadzony z niej w postaci czystej substancji jako sk∏adnik paliw lub u˝yty bezpoÊrednio jako surowiec w przemyÊle chemicznym lub papierniczym, odejmuje si´ od obliczonej wielkoÊci emisji CO2. OdnoÊnà iloÊç CO2 zg∏asza si´ jako pozycj´ dodatkowà. 2. Za pozosta∏y CO2 uznawaç mo˝na czysty CO2, który zostaje wyprowadzony z instalacji w celu wykorzystania: 1) do nasycania napojów; 2) jako suchy lód do celów ch∏odniczych; 3) jako czynnik gaÊniczy, czynnik ch∏odniczy lub jako gaz laboratoryjny; 4) do dezynfekcji ziarna; 5) jako rozpuszczalnik w przemyÊle spo˝ywczym lub chemicznym; 6) jako surowiec w przemyÊle chemicznym lub celulozowym; 7) jako cz´Êç paliwa eksportowanego z instalacji. 3. CO2, który jest wprowadzany do instalacji jako cz´Êç paliwa mieszanego, uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji CO2 dla tego paliwa. CO2 wprowadzany do instalacji jako cz´Êç paliwa mieszanego dodaje si´ do wielkoÊci emisji CO2 z tej instalacji, w której paliwo ulega spaleniu, a odejmuje od wielkoÊci emisji CO2 z instalacji, z której pochodzi. Dane dotyczàce rodzaju instalacji 1. Je˝eli nie ma mo˝liwoÊci dokonania pomiarów danych dotyczàcych rodzaju instalacji stosowanych do obliczania wielkoÊci emisji CO2 z procesu, bezpoÊrednio przed rozpocz´ciem procesu, a ˝aden z poziomów dok∏adnoÊci zawartych w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia nie stawia konkretnych warunków w tym zakresie, dane dotyczàce rodzaju instalacji ustala si´ przez ocen´ zmian w stanie zapasów, obliczajàc przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: MC = MP + (MS – ME) – MO gdzie: MC — oznacza materia∏ przetworzony w danym roku okresu rozliczeniowego, MP — oznacza materia∏ zakupiony w danym roku okresu rozliczeniowego, MS — oznacza zapas materia∏u istniejàcy na poczàtku danego roku okresu rozliczeniowego, ME — oznacza zapas materia∏u pozosta∏y na koƒcu danego roku okresu rozliczeniowego, MO — oznacza materia∏ wykorzystany do innych celów (do transportu lub odsprzeda˝y). 2. W sytuacjach, w których ustalenie iloÊci MS i ME metodami pomiarów jest nieracjonalne technicznie albo powodowa∏oby ponoszenie nadmiernych kosztów, mo˝na oceniç te dwie wielkoÊci w oparciu o dane z poprzednich lat i po porównaniu z wielkoÊcià produkcji w danym roku okresu rozliczeniowego. Nale˝y potwierdziç szacunkowe dane, dokonujàc obliczeƒ pomocniczych i przedstawiajàc odnoÊne zestawienia finansowe. Dziennik Ustaw Nr 16 — 648 — Poz. 124 3. Niniejszy wymóg nie zmienia ani nie uchyla innych warunków w zakresie doboru poziomów dok∏adnoÊci, a odpowiednie wskaêniki emisji lub wspó∏czynniki utleniania ustala si´ zgodnie z warunkami dla konkretnych rodzajów instalacji okreÊlonych w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia. 4. WartoÊci opa∏owe dla poziomu dok∏adnoÊci 1 dla paliw mo˝na okreÊlaç na podstawie wartoÊci podanej przez producenta lub dostawc´ paliw w dokumencie zakupu. 5. Prowadzàcy instalacj´ okreÊla we w∏asnym zakresie cz´stotliwoÊç badaƒ, wielkoÊç partii paliw oraz dodatków surowcowych. 6. Przy doborze odpowiednich poziomów dok∏adnoÊci do ustalania danych dotyczàcych rodzajów instalacji nale˝y braç pod uwag´ zakres niepewnoÊci stwierdzanych w ró˝nych typach przyrzàdów pomiarowych wykorzystywanych do ustalania strumieni masowych paliw, przep∏ywu masy, iloÊci materia∏u wsadowego lub wielkoÊci produkcji okreÊlonych w odpowiednich normach dla tych przyrzàdów oraz przepisach metrologicznych. Wskaêniki emisji CO2 1. Wskaêniki emisji CO2 opierajà si´ na zawartoÊci w´gla [C] w paliwach lub materia∏ach wsadowych. Wyra˝a si´ je jako wspó∏czynniki spalania [Mg CO2/TJ] lub wspó∏czynniki procesu [Mg CO2/Mg albo Mg CO2/tys. m3]. Wskaêniki emisji CO2 oraz sposoby wyznaczania wskaêników emisji dla konkretnych rodzajów instalacji sà okreÊlone w cz´Êciach E i G. 2. Do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na stosowaç wzgl´dem paliw wskaênik emisji CO2 ze spalania oparty na zawartoÊci w´gla w paliwach wyra˝ony jako [Mg CO2/Mg], je˝eli pozwala to uzyskaç w trybie ciàg∏ym co najmniej takà samà dok∏adnoÊç wyników. W takim przypadku nale˝y okresowo ustalaç wartoÊç opa∏owà paliwa. Do przeliczania w´gla [C] na odpowiednià wartoÊç dla CO2 stosuje si´ wspó∏czynnik5) 3,667 [Mg CO2/Mg C]. 3. Wy˝sze poziomy dok∏adnoÊci wymagajà wyznaczenia specjalnych wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji zgodnie ze sposobami okreÊlonymi w cz´Êci E. Metody oparte na poziomie dok∏adnoÊci 1 wymagajà u˝ycia referencyjnych wskaêników emisji CO2 okreÊlonych w cz´Êci G. 4. Czystà biomas´ uznaje si´ za substancj´ neutralnà pod wzgl´dem zawartoÊci CO2, w zwiàzku z tym do czystej biomasy stosuje si´ wskaênik emisji CO2 wynoszàcy zero [Mg CO2/TJ lub Mg, lub m3]. Wykaz ró˝nych rodzajów materia∏ów uznawanych za czystà biomas´ jest okreÊlony w cz´Êci F. 5. Niniejszy za∏àcznik do rozporzàdzenia nie zawiera referencyjnych wskaêników emisji dla paliw zawierajàcych odpady kopalne; konkretne wskaêniki emisji CO2 wyznacza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G. 6. W odniesieniu do paliw lub materia∏ów zawierajàcych zarówno w´giel [C] w postaci kopalnej, jak i w´giel [C] w postaci czystej biomasy stosuje si´ wa˝ony wskaênik emisji CO2 oparty na procentowej zawartoÊci w´gla kopalnego w ∏àcznej zawartoÊci w´gla w paliwie. Obliczenie musi byç odpowiednio przejrzyste i udokumentowane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G. 7. Zestaw danych dotyczàcych stosowanych wskaêników emisji CO2, w tym podanie êróde∏ informacji i wyników analiz, oraz informacji o materia∏ach wsadowych i produktach musi byç przez prowadzàcego instalacj´ dok∏adnie zapisywany w rocznym raporcie. Szczegó∏owe warunki w tym zakresie sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia. Wspó∏czynnik utleniania lub konwersji 1. W przypadku gdy dany wskaênik emisji CO2 nie uwzgl´dnia procentowej zawartoÊci w´gla [C], który nie uleg∏ utlenieniu, stosuje si´ dodatkowo wspó∏czynnik utleniania lub konwersji. 2. Wy˝sze poziomy dok∏adnoÊci wymagajà okreÊlenia specjalnych wspó∏czynników utleniania lub konwersji dla konkretnych rodzajów instalacji. W cz´Êci G zosta∏y okreÊlone warunki dotyczàce wyznaczania wspó∏czynników. ——————— 5) Wspó∏czynnik opiera si´ na stosunku mas czàsteczkowych CO /C = 44/12 = 3,667. 2 Dziennik Ustaw Nr 16 — 649 — Poz. 124 3. Je˝eli w danej instalacji stosowane sà ró˝ne paliwa lub materia∏y i oblicza si´ wspó∏czynniki utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji, mo˝na ustaliç jeden zbiorczy wspó∏czynnik utleniania dla rodzaju instalacji i stosowaç go wzgl´dem wszystkich paliw lub materia∏ów albo przypisaç nieca∏kowite utlenianie do jednego g∏ównego strumienia paliwa lub materia∏u, a wobec innych paliw lub materia∏ów stosowaç wartoÊç wspó∏czynnika utleniania równà 1. 4. Wszystkie odpowiednie informacje dotyczàce wspó∏czynników utleniania lub konwersji, w tym êród∏a informacji i wyniki analiz paliw, materia∏ów wsadowych, produktów, nale˝y dok∏adnie zapisywaç w rocznym raporcie. CZ¢Âå B Pomiary wielkoÊci emisji CO2 1. Monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na dokonywaç za pomocà pomiarów wielkoÊci emisji CO2 pod warunkiem, ˝e: 1) metoda ta w sposób wiarygodny zapewnia uzyskanie co najmniej takiej samej dok∏adnoÊci jak porównywalne obliczenia i polega na zastosowaniu kombinacji najwy˝szych poziomów dok∏adnoÊci oraz 2) porównanie mi´dzy pomiarami a obliczaniem dokonane jest w oparciu o identyczny wykaz êróde∏ emisji. 2. Potwierdzenie pomiaru wielkoÊci emisji CO2 za ka˝dy rok okresu rozliczeniowego metodà obliczeƒ wykonuje si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. 3. Mo˝na stosowaç metod´, w której zostanà po∏àczone obliczenia i pomiary w odniesieniu do ró˝nych êróde∏ nale˝àcych do jednego rodzaju instalacji, pod warunkiem zapewnienia, ˝e nie wyst´pujà jakiekolwiek braki pomiaru lub obliczeƒ wielkoÊci emisji CO2 ani podwójne liczenie lub mierzenie wielkoÊci emisji CO2. 4. WielkoÊç emisji CO2 mo˝na monitorowaç przy u˝yciu systemów ciàg∏ych pomiarów emisji, zwanych dalej „CEMS”, z ka˝dego êród∏a w ramach rodzaju instalacji, potwierdzajàc, ˝e u˝ycie metody CEMS umo˝liwia osiàgni´cie co najmniej takiej samej dok∏adnoÊci jak obliczanie wielkoÊci emisji CO2 przy u˝yciu najwy˝szych poziomów dok∏adnoÊci. Nast´pnie wielkoÊç emisji CO2 ustalona przy u˝yciu metody CEMS musi byç potwierdzona przez dokonanie pomocniczych obliczeƒ wielkoÊci emisji CO2, z tym ˝e warunki dotyczàce doboru poziomów dok∏adnoÊci dla tych obliczeƒ sà takie same jak stosowane wzgl´dem metody obliczeƒ. 5. Procedury pomiaru st´˝enia CO2 oraz masy lub obj´toÊci strumienia gazów wypuszczonych do atmosfery przez ka˝dy emitor sà obj´te odpowiednimi normami CEN6). Je˝eli odpowiednia norma CEN nie istnieje, stosuje si´ odpowiednie normy ISO7) lub odpowiednie obowiàzujàce normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury stosowaç mo˝na zgodnie z wytycznymi okreÊlajàcymi dobre praktyki przemys∏owe w danej bran˝y. 6. System CEMS po uruchomieniu poddaje si´ okresowym kontrolom pod kàtem jego funkcjonalnoÊci i prawid∏owoÊci dzia∏ania. Kontrole systemu obejmujà: 1) czas reakcji; 2) liniowoÊç; 3) interferencje; 4) dryft wartoÊci dla mierzonej wielkoÊci; 5) dok∏adnoÊç w porównaniu do metody referencyjnej. 7. W zmierzonych wielkoÊciach emisji CO2 wartoÊç emisji CO2 pochodzàcà z frakcji biomasy wyznaczonà w oparciu o metod´ obliczeniowà odejmuje si´ od ca∏kowitej emisji CO2 z instalacji i zg∏asza jako pozycj´ dodatkowà. ——————— 6) Normy Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN Comité Européen de Normalisation, w tym Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. 7) Normy Mi´dzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej ISO International Organization for Standardization, w tym Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Dziennik Ustaw Nr 16 — 650 — Poz. 124 CZ¢Âå C Ocena niepewnoÊci 1. Obliczenie 1. W procesie monitorowania wielkoÊci emisji CO2 nale˝y okreÊliç ogólnà dok∏adnoÊç zestawu danych s∏u˝àcych do obliczania wielkoÊci emisji CO2. 2. W rocznym raporcie nale˝y okreÊliç kombinacj´ poziomów dok∏adnoÊci dla zestawu danych dla ka˝dego êród∏a w ramach rodzaju instalacji, oddzielnie dla ka˝dego rodzaju instalacji i dla ka˝dego strumienia paliw lub materia∏ów. OkreÊlenie kombinacji poziomów dok∏adnoÊci w rocznym raporcie uznawane jest za okreÊlenie niepewnoÊci w zakresie rozliczania. 3. Dopuszczalne niepewnoÊci pomiarowe urzàdzeƒ pomiarowych dla poszczególnych poziomów dok∏adnoÊci obejmujà okreÊlone niepewnoÊci funkcjonowania urzàdzeƒ pomiarowych, niepewnoÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzàdzeƒ oraz wszelkie dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z wykorzystywaniem w praktyce urzàdzeƒ. 4. Za pomocà procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci nale˝y kontrolowaç zakres pozosta∏ych niepewnoÊci w zestawie danych podawanych w rocznym raporcie i redukowaç niepewnoÊci do minimum. 2. Pomiary 1. Do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na zastosowaç sposób monitorowania oparty na pomiarach, je˝eli umo˝liwia uzyskanie w sposób wiarygodny co najmniej takiej samej dok∏adnoÊci wyników jak porównywalny sposób oparty na obliczeniach, wykorzystujàcy kombinacj´ najwy˝szych poziomów dok∏adnoÊci. W uzasadnieniu podaje si´ iloÊciowe wyniki analizy niepewnoÊci uwzgl´dniajàcej nast´pujàce êród∏a niepewnoÊci: 1) pomiary st´˝enia dla celów ciàg∏ych pomiarów wielkoÊci emisji:
11. a)okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ do prowadzenia ciàg∏ego pomiaru,
12. b)niepewnoÊci zwiàzane z kalibracjà urzàdzeƒ,
13. c)dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym wykorzystaniem urzàdzeƒ monitorujàcych; 2) przy pomiarach masy i obj´toÊci dla celów ustalenia wielkoÊci strumienia gazów spalinowych w ramach ciàg∏ego monitorowania wielkoÊci emisji i obliczeƒ potwierdzajàcych:
14. a)okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ pomiarowych,
15. b)niepewnoÊci zwiàzane z kalibracjà urzàdzeƒ,
16. c)dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym wykorzystaniem urzàdzeƒ pomiarowych; 3) przy ustalaniu wartoÊci opa∏owej, wskaêników emisji i wspó∏czynników utleniania lub danych na temat sk∏adu dla celów obliczeƒ potwierdzajàcych:
17. a)okreÊlone niepewnoÊci wynikajàce ze stosowanej metody lub systemu obliczeƒ,
18. b)dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym zastosowaniem metody obliczeƒ. 2. W rocznym raporcie nale˝y okreÊliç wielkoÊci niepewnoÊci procesu pomiarowego. 3. Za pomocà procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci nale˝y kontrolowaç niepewnoÊci zestawu danych podawanych w rocznym raporcie i redukowaç niepewnoÊci do minimum. W trakcie weryfikacji uprawniony audytor lub wojewódzki inspektor ochrony Êrodowiska sprawdza prawid∏owoÊç stosowania zatwierdzonych w zezwoleniu wymagaƒ w zakresie monitorowania wielkoÊci emisji oraz ocenia stopieƒ minimalizowania pozosta∏ych niepewnoÊci za pomocà procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci. CZ¢Âå D Sposób zapewnienia jakoÊci i kontroli jakoÊci Warunki ogólne 1. W celu monitorowania wielkoÊci emisji CO2 nale˝y opracowaç, udokumentowaç, wprowadziç i utrzymywaç skuteczny system zarzàdzania danymi w zakresie monitorowania i rozliczania wielkoÊci emisji CO2 zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11 do rozporzàdzenia. Informacje przechowywane w systemie zarzàdzania danymi obejmujà informacje wymienione w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 651 — Poz. 124 2. Wymagane sposoby zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci mogà byç realizowane w ramach programu ekozarzàdzania i audytu (EMAS)8) lub innych systemów zarzàdzania w dziedzinie ochrony Êrodowiska. 3. Sposoby zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci obejmujà w szczególnoÊci sposoby niezb´dne do prowadzenia monitorowania i rozliczania w zakresie wielkoÊci emisji CO2 w instalacji: 1) identyfikacja êróde∏ emisji CO2 obj´tych systemem handlu uprawnieniami do emisji; 2) kolejnoÊç dzia∏aƒ i wzajemnych relacji mi´dzy procesami monitorowania i rozliczania; 3) stosowane metody obliczeƒ i pomiarów; 4) u˝ywane urzàdzenia pomiarowe; 5) sprawozdawczoÊç i dokumentacja; 6) przeglàdy wewn´trzne; 7) audyty; 8) dzia∏ania zapobiegawcze i naprawcze. 4. Je˝eli jakiekolwiek sposoby zapewniania jakoÊci i kontroli sà wykonywane przez stron´ trzecià, nale˝y zapewniç odpowiednià kontrol´ nad realizacjà takiego procesu oraz jego przejrzystoÊç. Techniki i urzàdzenia pomiarowe 1. Nale˝y zapewniç regularne wykonywanie nast´pujàcych czynnoÊci: 1) wzorcowanie; 2) regulacja i kontrola stosowanych urzàdzeƒ pomiarowych, w tym tak˝e przed ich uruchomieniem; 3) sprawdzenie pod kàtem zgodnoÊci z mi´dzynarodowymi normami pomiarowymi. Zapisy wyników wzorcowania i identyfikacji nale˝y zachowywaç. 2. Nale˝y zapewniç wykonywanie pomiarów wielkoÊci emisji CO2 lub okreÊlenia zestawu danych przez laboratorium posiadajàce certyfikat wdro˝onego systemu jakoÊci lub certyfikat akredytacji w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267, poz. 2258). 3. Od dnia wejÊcia w ˝ycie art. 25 pkt 4 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy — Prawo ochrony Êrodowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954) wykonywanie pomiarów wielkoÊci emisji CO2 lub okreÊlanie zestawu danych przez laboratoria nale˝y prowadziç zgodnie z Polskà Normà PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Ogólne wymagania dotyczàce kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujàcych. Zarzàdzanie danymi 1. Dane na temat wielkoÊci emisji CO2 ustalane dla êróde∏ w ramach rodzaju instalacji w ró˝nych latach okresu rozliczeniowego nale˝y porównywaç. O prawdopodobieƒstwie wyst´powania b∏´dów w zakresie monitorowania wielkoÊci emisji CO2 Êwiadczy sytuacja, w której ró˝nic mi´dzy danymi z ró˝nych lat nie da si´ wyt∏umaczyç wp∏ywem nast´pujàcych czynników: 1) zmianà w skali dzia∏alnoÊci; 2) zmianà w zakresie paliw lub materia∏ów wsadowych; 3) zmianà w zakresie procesów emisji CO2. 2. Nale˝y porównywaç wartoÊci wielkoÊci emisji CO2 uzyskiwane z ró˝nych systemów zbierania danych, ∏àcznie z nast´pujàcymi: 1) porównanie danych na temat paliw lub materia∏ów wsadowych u˝ywanych w êród∏ach z danymi na temat zakupu paliw i danymi na temat stanu zapasów; ——————— 8) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS (ang. Eco-Management and Audit Scheme) na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631 oraz z 2005 r. Nr 175, poz. 1462). Dziennik Ustaw Nr 16 — 652 — Poz. 124 2) porównanie danych na temat ∏àcznego zu˝ycia paliw lub materia∏ów wsadowych z danymi na temat zakupu paliw i danymi na temat stanu zapasów; 3) porównanie wskaêników emisji CO2 obliczonych ze wskaênikami referencyjnymi, wskaênikami krajowymi dla odpowiednich paliw; 4) porównanie wskaêników emisji CO2 opartych na analizie paliwa ze wskaênikami referencyjnymi, krajowymi dla odpowiednich paliw; 5) w przypadku stosowania metody pomiarowej nale˝y porównywaç mierzone i obliczane wielkoÊci emisji CO2. CZ¢Âå E Wskaêniki emisji 1. Niniejsza cz´Êç niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia zawiera referencyjne wskaêniki emisji CO2 dla poziomu dok∏adnoÊci 1, pozwalajàce na korzystanie w zakresie spalania paliw ze wskaêników nieb´dàcych specjalnymi wskaênikami dla konkretnych rodzajów dzia∏alnoÊci. Je˝eli dane paliwo nie nale˝y do ˝adnego, okreÊlonego w tabelach nr 1, 1a i 1b, rodzaju paliw, prowadzàcy instalacj´ przypisuje we w∏asnym zakresie stosowane paliwo do jednego z tych rodzajów paliw. Tabela nr 1. Wskaêniki emisji CO2 dla paliw kopalnych Rodzaj paliwa Wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/TJ] èród∏o okreÊlenia wskaênika emisji A) Kopalne p∏ynne Paliwa pierwotne Ropa naftowa 73,3 IPCC, 1996 Orimulsja (emulsja wody z ropà) 80,7 IPCC, 1996 Gazolina NGL 63,1 IPCC, 1996 Benzyny 69,3 IPCC, 1996 Nafty9) 71,9 IPCC, 1996 Olej ∏upkowy 77,4 Krajowa Informacja — Estonia, 2002 Olej nap´dowy 74,1 IPCC, 1996 Ci´˝ki olej opa∏owy/mazut 77,4 IPCC, 1996 LPG (gaz ciek∏
19. y)63,1 IPCC, 1996 Etan 61,6 IPCC, 1996 Ci´˝ka benzyna (benzyna do pirolizy) 73,3 IPCC, 1996 Asfalty 80,7 IPCC, 1996 Paliwa/produkty wtórne ——————— 9) Z wyjàtkiem paliw do silników odrzutowych. Dziennik Ustaw Nr 16 — 653 — Wskaênik emisji CO2 [Mg CO2 /TJ] Rodzaj paliwa Poz. 124 èród∏o okreÊlenia wskaênika emisji Oleje i smary 73,3 IPCC, 1996 Koks ponaftowy 92,8 WBCSD Pó∏produkty ropy (feedstocks) 73,3 IPCC, 1996 Inne oleje, olej opa∏owy lub olej opa∏owy 73,3 lekki IPCC, 1996 B) Kopalne sta∏e Paliwa pierwotne lub wtórne Antracyt 98,3 IPCC, 1996 W´giel koksujàcy 94,6 IPCC, 1996 Inne rodzaje w´gla kamiennego 94,6 IPCC, 1996 W´giel bitumiczny (> 24 GJ/Mg) 94,6 IPCC, 1996 W´giel podbitumiczny (< 24 GJ/Mg) 96,1 IPCC, 1996 W´giel brunatny (< 17,5 GJ/Mg) 101,2 IPCC, 1996 ¸upek naftowy 106,7 IPCC, 1996 Torf 106,0 IPCC, 1996 Brykiety w´gla kamiennego i brunatnego 94,6 IPCC, 1996 Koks i koksiki 108,2 IPCC, 1996 Tlenek w´gla 155,2 WielkoÊç pochodzi z obliczeƒ10) Gaz ziemny suchy (wysokometanowy) 56,1 IPCC, 1996 Metan 54,9 WielkoÊç pochodzi z obliczeƒ11) Wodór 0 Substancja bez zawartoÊci w´gla Gaz koksowniczy 47,7 IPCC, 1996 Gaz wielkopiecowy 241,8 IPCC, 1996 Paliwa wtórne C) Kopalne gazowe ——————— 10) Na podstawie wartoÊci opa∏owej = 10,12 TJ/Mg. 11) Na podstawie wartoÊci opa∏owej = 50,01 TJ/Mg. Dziennik Ustaw Nr 16 — 654 — Poz. 124 Tabela nr 1a. Wskaênik emisji CO2 dla paliwa zast´pczego Wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/TJ] Rodzaj paliwa zast´pczego Opony (ca∏
20. e)85 èród∏o okreÊlenia wskaênika emisji WBCSD Tabela nr 1b. Wskaêniki emisji CO2 dla paliw zast´pczych (obowiàzuje w latach 2005—2006) Wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/TJ] Rodzaj paliwa zast´pczego èród∏o okreÊlenia wskaênika emisji Olej odpadowy 80 WBCSD Opony (rozdrobnione) 85 WBCSD Plastiki 75 WBCSD Rozpuszczalniki 75 WBCSD Impregnowany py∏ drzewny 75 WBCSD Inne paliwa odpadowe 80 WBCSD CZ¢Âå F Wykaz rodzajów czystej biomasy neutralnej pod wzgl´dem CO2 1. Za czystà biomas´, której przydzielony jest wskaênik emisji CO2 wynoszàcy 0 [Mg CO2/TJ lub Mg, lub tys. m3], uznaje si´: 1) roÊliny i cz´Êci roÊlin, mi´dzy innymi: s∏om´, siano i traw´, liÊcie, drewno, korzenie, pnie, kor´, roÊliny uprawne, w tym kukurydz´ i pszen˝yto; 2) odpady biomasowe, produkty finalne i pó∏produkty, mi´dzy innymi: odpady przemys∏owe drewna, w tym odpady z obróbki i przetwórstwa drewna, wytwarzania przedmiotów i konstrukcji drewnianych oraz powstajàce przy wytwarzaniu materia∏ów drewnopochodnych, drewno pou˝ytkowe, w tym produkty i materia∏y drewniane oraz pou˝ytkowe produkty finalne i pó∏produkty przetwórstwa drzewnego, drzewne i drewnopochodne odpady przemys∏u papierniczego, w tym ∏ug czarny, odpady drzewne z leÊnictwa, màczk´, t∏uszcze, oleje i ∏ój zwierz´cy, rybne i spo˝ywcze, pierwotne (biomasowe) pozosta∏oÊci przy produkcji ˝ywnoÊci i napojów, odchody, pozosta∏oÊci roÊlin uprawnych w rolnictwie, osady Êciekowe, biogaz wytwarzany podczas procesów gnilnych, fermentacji lub gazyfikacji biomasy, szlam portowy i inne szlamy i osady wodne, gaz sk∏adowiskowy; 3) frakcje biomasy oraz materia∏y o sk∏adzie mieszanym, mi´dzy innymi: biomasowe frakcje odpadów z utrzymania portów i szlaków wodnych, biomasowe frakcje mieszanych odpadów z produkcji ˝ywnoÊci i napojów, biomasowe frakcje materia∏ów o sk∏adzie mieszanym zawierajàce drewno, biomasowe frakcje odpadowe materia∏ów w∏ókienniczych, biomasowe frakcje papieru, tektury i tektury falistej i innych wielowarstwowych produktów papierowych, biomasowe frakcje odpadów komunalnych i przemys∏owych, biomasowe frakcje przetworzonych odpadów komunalnych i przemys∏owych; 4) paliwa, których komponenty i pó∏produkty w ca∏oÊci zosta∏y wyprodukowane z biomasy, mi´dzy innymi: bioetanol, biodiesel, eteryzowany bioetanol, biometanol, bioeter dimetylowy, bioolej i biogaz. 2. Za czystà biomas´ nie uznaje si´ frakcji torfowych oraz uw´glonych skamienia∏oÊci materia∏ów pochodzenia biomasowego. Dziennik Ustaw Nr 16 — 655 — Poz. 124 CZ¢Âå G Ustalanie wspó∏czynników dla konkretnych rodzajów instalacji Ustalenie wartoÊci opa∏owej i wskaêników emisji CO 2 dla paliw 1. Stosuje si´ procedury poboru próbek paliwa i ustalania jego wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla i wskaênika emisji CO2 zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 2. W celu osiàgni´cia odpowiedniej dok∏adnoÊci wskaênika emisji CO2 dla konkretnego rodzaju instalacji, poza dok∏adnoÊcià procedury analitycznej stosowanej do ustalania zawartoÊci w´gla [C] i wartoÊci opa∏owej, decydujàce znaczenie majà cz´stotliwoÊç poboru próbek, procedura poboru próbek i przygotowanie poboru próbek. Czynniki te sà w znacznym stopniu uzale˝nione od stanu i jednorodnoÊci danego paliwa lub materia∏u. Wymagana liczba próbek musi byç wi´ksza w przypadku paliw niejednorodnych, a mniejsza w przypadku paliw gazowych p∏ynnych i gazowych. 3. Do ustalania wartoÊci opa∏owej i wskaêników emisji CO2 dla partii paliwa stosuje si´ praktyk´ reprezentatywnego poboru próbek i otrzymanà wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii paliwa, dla której ma byç reprezentatywna. 4. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wskaênika emisji CO2 oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie wspó∏czynników utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji 1. Dla konkretnych rodzajów instalacji ustalanie wspó∏czynników utleniania dla partii materia∏u lub surowca jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek. 2. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii materia∏u lub surowca, dla której ma byç reprezentatywna. 3. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wspó∏czynników utleniania oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie wspó∏czynników emisji pochodzàcych z procesów technologicznych 1. Ustalanie wskaênika emisji CO2 z procesu i danych na temat sk∏adu dla poszczególnych partii materia∏u lub surowca jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek. 2. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii materia∏u lub surowca, dla której ma byç reprezentatywna. 3. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wspó∏czynników emisji oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie frakcji biomasy 1. Metody stosowane do ustalania frakcji biomasy w paliwie mogà byç zró˝nicowane, od r´cznego sortowania sk∏adników materia∏ów mieszanych po ró˝ne metody ustalania wartoÊci opa∏owej mieszaniny dwusk∏adnikowej i jej dwóch sk∏adników czystych, po analiz´ izotopowà w´gla C-14, w zale˝noÊci od konkretnego charakteru mieszaniny paliwowej. 2. Ustalanie frakcji biomasy w partiach paliwa jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek. Dziennik Ustaw Nr 16 — 656 — Poz. 124 3. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii paliwa, dla której ma byç reprezentatywna. 4. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania frakcji biomasy oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. 5. Je˝eli ustalenie frakcji biomasy w mieszaninie paliwowej jest technicznie niewykonalne lub wiàza∏oby si´ z ponoszeniem nadmiernych kosztów, nale˝y przyjàç udzia∏ czystej biomasy wynoszàcy 0 %, oznaczajàcy, ˝e ca∏y w´giel pierwiastkowy zawarty w danym rodzaju paliwa jest pochodzenia kopalnego, albo wartoÊç t´ oszacowaç we w∏asnym zakresie. Tabela nr 2 okreÊla wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramach metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji. — 657 — ——————— 12) A, B, C — grupa emisji. 13) Poziom a/b — poziom dok∏adnoÊci równowa˝ny. 14) Poziom dok∏adnoÊci. 15) Brak okreÊlonych kryteriów. Tabela nr 2. Wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramamch metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji Dziennik Ustaw Nr 16 Poz. 124 Dziennik Ustaw Nr 16 — 658 — Poz. 124 Dziennik Ustaw Nr 16 — 659 — Poz. 124 — 660 — 4) do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 dla pierwszego okresu rozliczeniowego, ale nie d∏u˝ej ni˝ do dnia 31 grudnia 2007 r., do okreÊlania zestawu danych mo˝na stosowaç poziomy dok∏adnoÊci dla grupy emisji o jeden poziom ni˝sze ni˝ okreÊlone w tabeli nr 2 (nie dotyczy to poziomu dok∏adnoÊci 1). 3) w odniesieniu do êróde∏ w ramach rodzajów instalacji, dla których rozporzàdzenie przewiduje alternatywnà metod´ obliczeniowà, prowadzàcy instalacj´ ma prawo zmieniç jednà metod´ na drugà, odnotowujàc takà zmian´ w rocznym raporcie; 2) za∏àczniki nr 2—11 do rozporzàdzenia zawierajà szczegó∏owe warunki ustalania zestawu danych; 1) wszyscy prowadzàcy instalacj´ zobowiàzani sà do stosowania metody monitorowania o wskazanym poziomie dok∏adnoÊci dla danego zestawu danych; Z zastrze˝eniem: 7) wspó∏czynnik utleniania lub konwersji — je˝eli dany wskaênik emisji CO2 nie uwzgl´dnia procentowej zawartoÊci w´gla, który nie uleg∏ utlenieniu, stosuje si´ dodatkowy wspó∏czynnik utleniania lub konwersji; w cz´Êci A zosta∏y okreÊlone sposoby dotyczàce wprowadzania wspó∏czynnika utleniania lub konwersji. 6) wskaêniki emisji CO2 — opierajà si´ na zawartoÊci w´gla [C] w paliwach lub materia∏ach wsadowych; wyra˝a si´ je jako MgCO2/TJ (wspó∏czynniki spalania) lub MgCO2/Mg albo MgCO2/m3 (wspó∏czynniki procesu); wskaêniki emisji CO2 oraz zasady dotyczàce opracowywania wskaêników emisji dla konkretnych rodzajów instalacji sà okreÊlone w rozporzàdzeniu; 5) zu˝ycie paliwa (surowca, materia∏
21. u)— obejmuje informacj´ o przep∏ywie materia∏ów, zu˝yciu paliwa, materia∏ów wsadowych lub o wielkoÊci produkcji wyra˝onej w postaci [Mg lub m3]; 4) 0 — brak okreÊlonych kryteriów; 3) a/b — poziomy dok∏adnoÊci równowa˝ne wobec siebie oznaczone sà takà samà liczbà oraz dodatkowo kolejnymi literami alfabetu; 2) 1—4 — liczba odzwierciedla poziom dok∏adnoÊci, przy czym wi´ksza liczba oznacza wy˝szà dok∏adnoÊç, poziom dok∏adnoÊci oznaczony najwy˝szà liczbà oznacza poziom preferowany; — grupa C oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji >500 tys. Mg CO2; — grupa B oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji >50 tys. Mg CO2 i ≤500 tys. Mg CO2, — grupa A oznacza ∏àcznà wielkoÊç rocznej emisji ≤50 tys. Mg CO2,
22. b)kolejnych okresów rozliczeniowych zgodnie z ∏àcznà wielkoÊcià rocznej emisji CO2 z ca∏ej instalacji, gdzie: — grupa C oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ >500 tys., — grupa B oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ >50 tys. i ≤500 tys., — grupa A oznacza Êredniorocznà liczb´ uprawnieƒ ≤50 tys.,
23. a)pierwszego okresu rozliczeniowego zgodnie ze Êredniorocznà liczbà uprawnieƒ do emisji CO2, z podzia∏em na grupy, gdzie: 1) A, B, C — oznacza grup´ emisji — przedzia∏, w jakim znajduje si´ dana instalacja, ustalony dla: ObjaÊnienia: Dziennik Ustaw Nr 16 Poz. 124 Dziennik Ustaw Nr 16 — 661 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PROCESÓW SPALANIA PALIW A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji prowadzàcych procesy spalania o nominalnej mocy cieplnej1) od 20 MWt, z wyjàtkiem instalacji do utylizacji odpadów niebezpiecznych lub odpadów komunalnych, oraz sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych z innych rodzajów instalacji2), o ile jest o nich mowa w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia. 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z procesów spalania obejmuje emisje CO2 powstajàce w wyniku spalania wszystkich kategorii paliw w instalacjach, a tak˝e emisje CO2 z innych procesów towarzyszàcych dzia∏alnoÊci podstawowej, w tym w instalacjach odsiarczania spalin. 3. Wszystkie emisje CO2 powstajàce w wyniku spalania paliw w danej instalacji przypisuje si´ do tej instalacji, bez wzgl´du na kwesti´ eksportu energii cieplnej lub elektrycznej do innych instalacji. 4. WielkoÊci emisji CO2 zwiàzanych z produkcjà energii cieplnej lub elektrycznej importowanej z innych instalacji nie przypisuje si´ do instalacji importujàcej. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji, w których sà prowadzone procesy spalania, nale˝à: 1) kot∏y grzewcze; 2) palniki; 3) turbiny; 4) piece grzewcze; 5) paleniska; 6) piece do spopielania; 7) piece do suszenia; 8) piece; 9) suszarki; 10) silniki; 11) gazy spalane na wylotach kominów; 12) p∏uczki do przemywania gazów (emisje pochodzàce z procesów technologicznych); 13) wszelkie inne urzàdzenia lub maszyny wykorzystujàce paliwo, z wyjàtkiem urzàdzeƒ lub maszyn zasilanych silnikami spalinowymi, wykorzystywane do celów transportowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania 1.1. Ogólne rodzaje instalacji, w których wykorzystuje si´ procesy spalania WielkoÊç emisji CO2, których êród∏em sà procesy spalania, oblicza si´ przez pomno˝enie zawartoÊci energii ka˝dego rodzaju wykorzystanego paliwa przez wskaênik emisji CO2 i przez wspó∏czynnik utleniania. W odniesieniu do ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego rodzaju instalacji oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: ——————— 1) Nominalna moc cieplna jest to iloÊç energii wprowadzanej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu. 2) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 30 wrzeÊnia 2005 r. w sprawie rodzajów insta- lacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji na lata 2005—2007 (Dz. U. Nr 199, poz. 1646). Dziennik Ustaw Nr 16 — 662 — Poz. 124 E = D * We * Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2, D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa), We — oznacza wskaênik emisji CO2, Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. 1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra˝a si´ jako zawartoÊç energii w paliwie zu˝ytym [TJ] w danym roku okresu rozliczeniowego. ZawartoÊç energii w zu˝ywanym paliwie oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: Zp = C * NCV gdzie: Zp — oznacza zawartoÊç energii w zu˝ywanym paliwie [TJ lub m3], C — oznacza zu˝yte paliwo [Mg lub m3], NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg lub TJ/m3]. Je˝eli stosuje si´ jednostki obj´toÊciowe, nale˝y zastosowaç przeliczenie dla uwzgl´dnienia ró˝nic ciÊnienia i temperatury, w jakich dzia∏a urzàdzenie pomiarowe, a standardowymi warunkami, dla których okreÊlono wartoÊç opa∏owà dla odpowiednich typów paliw.
24. a)OkreÊlenie zu˝ycia paliwa — C Poziom dok∏adnoÊci 1 Zu˝ycie paliwa mierzy si´ bez poÊredniego etapu sk∏adowania przed spaleniem w instalacji, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±7,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2a Zu˝ycie paliwa mierzy si´ bez uwzgl´dniania poÊredniego etapu sk∏adowania przed spaleniem w instalacji, stosujàc urzàdzenia pomiarowe, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±5,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 2b Pomiar z u˝yciem urzàdzeƒ pomiarowych dotyczy paliwa zakupionego, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±4,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3a Zu˝ycie paliwa mierzy si´ bez uwzgl´dniania poÊredniego etapu sk∏adowania przed spaleniem w instalacji, stosujàc urzàdzenia pomiarowe, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3b Pomiar z u˝yciem urzàdzeƒ pomiarowych dotyczy paliwa zakupionego, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±2,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 4a Zu˝ycie paliwa mierzy si´ bez uwzgl´dniania poÊredniego etapu sk∏adowania przed spaleniem w instalacji, stosujàc urzàdzenia pomiarowe, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±1,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4b Pomiar z u˝yciem urzàdzeƒ pomiarowych dotyczy paliwa zakupionego, w wyniku czego maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç pomiaru wynosi mniej ni˝ ±1,0 %. Dla poziomów dok∏adnoÊci 1 oblicza si´ zu˝ycie paliwa przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: C=P–O gdzie: C — oznacza paliwo spalone w danym roku okresu rozliczeniowego, P — oznacza paliwo zakupione w danym roku okresu rozliczeniowego, O — oznacza paliwo zu˝yte do innych celów (transport lub sprzeda˝). Dziennik Ustaw Nr 16 — 663 — Poz. 124 Dla poziomów dok∏adnoÊci 2b, 3b, 4b oblicza si´ zu˝ycia paliwa przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: C = P + (S – E) – O gdzie: C P S E O — oznacza paliwo spalone w danym roku okresu rozliczeniowego, — oznacza paliwo zakupione w danym roku okresu rozliczeniowego, — oznacza zapas paliwa na poczàtku roku danego okresu rozliczeniowego, — oznacza zapas paliwa na koƒcu roku danego okresu rozliczeniowego, — oznacza paliwo zu˝yte do innych celów (transport lub sprzeda˝). Dopuszczalne progi niepewnoÊci procesu pomiarowego sà ró˝ne w zale˝noÊci od rodzaju stosowanego paliwa; paliwa gazowe i p∏ynne mierzy si´ dok∏adniej ni˝ paliwa sta∏e. W ka˝dej z omówionych klas wyst´pujà liczne wyjàtki, które zale˝à od typu i cech paliwa, od sposobów dostawy (transportem wodnym, kolejowym, drogowym, taÊmociàgiem, rurociàgiem) oraz od cech i okolicznoÊci w∏aÊciwych dla danej instalacji; dopuszcza si´ ∏àczenie metod bilansowania. W pierwszym okresie rozliczeniowym w latach 2005—2007 iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà w postaci energii chemicznej wyznaczonà metodà bezpoÊrednià mo˝na dodatkowo potwierdzaç za pomocà metody poÊredniej, zgodnie z obowiàzujàcà Polskà Normà3). Metodà poÊrednià obliczane jest zu˝ycie energii chemicznej paliw na podstawie charakterystyk energetycznych poszczególnych urzàdzeƒ podstawowych z uwzgl´dnieniem rzeczywistych lub przewidywanych warunków charakteryzujàcych wielkoÊç produkcji i proces technologiczny lub na podstawie bilansu energetycznego êród∏a. Maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç wyznaczania iloÊci energii chemicznej zu˝ytego paliwa metodà poÊrednià powinna byç co najmniej równa maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci ∏àcznej iloczynu iloÊci paliwa wyznaczonej bez uwzgl´dnienia poÊredniego etapu sk∏adowania przed spalaniem w instalacji z dopuszczalnà niepewnoÊcià — odpowiedni równowa˝ny poziom dok∏adnoÊci a — oraz wartoÊci opa∏owej danego paliwa podanej z okreÊlonà niepewnoÊcià.
25. b)WartoÊç opa∏owa — NCV Poziom dok∏adnoÊci 1 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju okreÊlone w tabeli lub wartoÊci okreÊlone przez producenta lub dostawc´ paliwa podane w dokumentach zakupu. Rodzaj paliwa WartoÊç opa∏owa [GJ/Mg] èród∏o okreÊlenia wartoÊci opa∏owej Ropa naftowa 41,27 IPCC, 2000 Ci´˝ka benzyna (benzyna do pirolizy) 44,80 IPCC, 2000 Antracyt 22,95 IPCC, 2000 W´giel bitumiczny 22,95 IPCC, 2000 W´giel brunatny 8,36 IPCC, 2000 Brykiety w´gla kamiennego i brunatnego 17,84 IPCC, 2000 Koks i koksiki 27,85 IPCC, 2000 Poziom dok∏adnoÊci 2 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych; nale˝y stosowaç wskaêniki emisji, wartoÊci opa∏owe znajdujàce si´ w „Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza” za ostatni dost´pny rok, og∏oszonym przez Ministra Ârodowiska w Dzienniku Urz´dowym Ministra Ârodowiska i G∏ównego Inspektora Ochrony Ârodowiska. Poziom dok∏adnoÊci 3 WartoÊç opa∏owa odpowiadajàca ka˝dej partii paliwa w instalacji jest mierzona przez prowadzàcego instalacj´, wspó∏pracujàce z nim laboratorium lub dostawc´ paliwa, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. ——————— 3) PN-93/M-35500 Metodyka obliczania zu˝ycia paliwa do wytwarzania energii elektrycznej, cieplnej i mechanicznej lub od- powiedniej normy jà zast´pujàcej czy uzupe∏niajàcej. Dziennik Ustaw Nr 16 — 664 — Poz. 124 1.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Stosuje si´ wskaêniki referencyjne dla ka˝dego rodzaju paliwa okreÊlone w cz´Êci E za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Poziom dok∏adnoÊci 2a Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wskaêniki emisji CO2 w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych; nale˝y stosowaç wskaêniki emisji, wartoÊci opa∏owe znajdujàce si´ w „Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza” za ostatni dost´pny rok, og∏oszonym przez Ministra Ârodowiska w Dzienniku Urz´dowym Ministra Ârodowiska i G∏ównego Inspektora Ochrony Ârodowiska. Prowadzàcy instalacj´ wyprowadza wskaênik emisji CO2 dla ka˝dej partii paliwa na podstawie nast´pujàcych ustalonych przybli˝eƒ: 1) pomiar g´stoÊci konkretnych olejów lub gazów wspólnych oraz wartoÊç opa∏owa dla poszczególnych rodzajów paliwa; Poziom dok∏adnoÊci 2b Poziom dok∏adnoÊci 3 2) w po∏àczeniu z korelacjà empirycznà, ustalonà przez laboratorium zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; prowadzàcy instalacj´ zobowiàzany jest upewniç si´, ˝e otrzymana korelacja spe∏nia warunki dobrych praktyk technicznych i ˝e stosowana jest wy∏àcznie wzgl´dem wartoÊci przybli˝onych przynale˝àcych do tego zakresu, dla którego zosta∏y ustalone. Ustalania wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji, reprezentatywnych dla odpowiednich partii paliwa, dokonuje prowadzàcy instalacj´, wspó∏pracujàce z nim laboratorium lub dostawca paliwa zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 1.1.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla wszystkich paliw sta∏ych przyjmuje si´ referencyjny wspó∏czynnik utleniania wynoszàcy 0,99, co odpowiada zamianie w´gla w CO2 w stopniu 99 %; dla wszystkich innych paliw wspó∏czynnik referencyjny wynosi 0,995. Poziom dok∏adnoÊci 2 W odniesieniu do paliw sta∏ych prowadzàcy instalacj´ wyprowadza wspó∏czynniki utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji na podstawie zawartoÊci w´gla w popio∏ach, ˝u˝lach, wyciekach oraz w innych odpadach i produktach ubocznych i innych nieca∏kowicie utlenionych emisjach w´gla, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 1.2. Spalanie gazów na wylocie z komina Do wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych w wyniku spalania gazów na wylotach kominów zalicza si´ spalanie rutynowe i operacyjne, w ramach rozruchu, wygaszania i wy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie iloÊci gazu spalanego na wylotach kominów [m3] i zawartoÊci w´gla w spalanym w ten sposób gazie [Mg CO2/m3], w tym z w´glem nieorganicznym, za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/TJ], Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. Dziennik Ustaw Nr 16 — 665 — Poz. 124 1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç gazu spalanego na wylotach kominów [m3] w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà pomiaru obj´toÊci przy maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci pomiaru wynoszàcej ±12,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç gazu spalanego na wylotach kominów [m3] w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà pomiaru obj´toÊci maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci pomiaru wynoszàcej ±7,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 IloÊç gazu spalanego na wylotach kominów [m3] w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà pomiaru obj´toÊci przy maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci pomiaru wynoszàcej ±2,5 %. 1.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla gazów spalanych na wylotach kominów w ostro˝nym przybli˝eniu stosuje si´ referencyjny wskaênik emisji CO2 wynoszàcy 0,00785 Mg CO2/m3 w warunkach standardowych, uzyskany ze spalania czystego butanu. Poziom dok∏adnoÊci 2 Dla gazów spalanych na wylotach kominów stosuje si´ wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/m3] obliczony na podstawie zawartoÊci w´gla w gazach spalanych na wylotach kominów z zastosowaniem warunków okreÊlonych w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 1.2.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu Poziom dok∏adnoÊci 1 Miara utleniania wynosi 0,995. W pierwszym okresie rozliczeniowym w latach 2005—2007 dopuszcza si´ okreÊlanie wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych w wyniku spalania gazów na wylotach kominów, w tym spalanie rutynowe, operacyjne, w ramach rozruchu, wygaszania i wy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne, jako procent wielkoÊci emisji CO2 z instalacji produkcyjnych, w przypadku wykazania, ˝e jest to nieracjonalne technicznie i pociàga za sobà nadmierne koszty. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych WielkoÊç emisji CO2 z procesów b´dàcych wynikiem zastosowania w´glanów do odsiarczania spalin oblicza si´ na podstawie iloÊci zakupionych w´glanów (metoda obliczeƒ W — W´glany podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1a) lub wyprodukowanego gipsu (metoda obliczeƒ G — Gips podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1b). Obie metody obliczeƒ sà równowa˝ne. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/TJ], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1. Metoda W — W´glany Obliczenie wielkoÊci emisji CO2 odbywa si´ na podstawie iloÊci u˝ytych w´glanów. 2.1.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç [Mg] suchego w´glanu jako surowca w procesie mierzona przez prowadzàcego instalacj´ lub dostawc´ w skali roku z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià pomiaru wynoszàcà mniej ni˝ ±7,5 %. Dziennik Ustaw Nr 16 — 666 — Poz. 124 2.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 U˝ycie wspó∏czynników stechiometrycznych przemiany w´glanów [Mg CO2/Mg suchego w´glanu] wed∏ug podanych stechiometrycznych wspó∏czynników emisji CO2; wartoÊç t´ koryguje si´ ze wzgl´du na wilgotnoÊç i zawartoÊç ska∏ p∏onnych w stosowanym materiale w´glanowym. W´glan Wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/Mg Ca-, Mg- lub inny w´glan] CaCO3 0,440 MgCO3 0,522 Ogólnie: Xy(CO3)z Uwagi We = [MCO2]/{Y * [Mx] + Z * [MCO32–]} gdzie: X — oznacza ziemi´ alkalicznà lub metal alkaliczny Mx — oznacza mas´ czàsteczkowà X [g/mol] MCO2 — oznacza mas´ czàsteczkowà CO2 = 44 [g/mol] MCO3 — oznacza mas´ czàsteczkowà CO32– = 60 [g/mol] Y — oznacza liczb´ stechiometrycznà X = 1 dla metali na bazie ziem alkalicznych lub X = 2 dla metali alkalicznych Z — oznacza liczb´ stechiometrycznà CO32– = 1 2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. 2.2. Metoda G — Gips Obliczenie wielkoÊci CO2 emisji odbywa si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego gipsu. 2.2.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç [Mg] suchego gipsu (CaSO4 × 2H2O) jako produktu w procesie mierzona przez prowadzàcego instalacj´ lub przetwórc´ gipsu w skali roku z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià pomiarowà wynoszàcà mniej ni˝ ±7,5 %. 2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik stechiometryczny odwodnionego gipsu (CaSO4 × 2H2O) i CO2 w procesie: 0,2558 Mg CO2/Mg gipsu. 2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. D. POMIAR EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 667 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z RAFINERII ROPY NAFTOWEJ A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej. 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z instalacji obejmuje wszystkie emisje CO2 z procesów spalania i procesów produkcyjnych odbywajàcych si´ w rafineriach. Nie uwzgl´dnia si´ emisji CO2 z procesów odbywajàcych si´ w przyleg∏ych instalacjach chemicznych nienale˝àcych do rodzajów instalacji1), które nie sà cz´Êcià ∏aƒcucha produkcyjnego rafinacji. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji w rafineriach ropy naftowej nale˝à: B.1. spalanie zwiàzane z pozyskiwaniem energii: 1) kot∏y; 2) urzàdzenia grzewcze i przetwarzajàce stosowane w procesach technologicznych; 3) silniki t∏okowe lub turbiny; 4) utleniacze katalityczne i cieplne; 5) piece do kalcynacji koksu; 6) pompy stra˝ackie; 7) awaryjne i rezerwowe generatory energii; 8) spalanie gazów na wylotach kominów; 9) piece do spopielania; 10) urzàdzenia do krakowania; B.2. procesy: 1) instalacje do produkcji wodoru; 2) regeneracja katalityczna, w tym katalityczne krakowanie i inne procesy katalityczne; 3) retorty do koksowania. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 WielkoÊç emisji CO2 nale˝y obliczaç: 1) dla ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego procesu odbywajàcego si´ w danej instalacji; 2) stosujàc metod´ bilansu masowego, pod warunkiem ˝e mo˝na wykazaç, ˝e metoda ta prowadzi do uzyskania wyników zbiorczych dla ca∏ej instalacji dok∏adniejszych ni˝ w przypadku obliczania dla ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego procesu osobno; 3) stosujàc metod´ bilansu masowego w odniesieniu do zdefiniowanego podzbioru rodzajów paliw lub procesów oraz obliczenia indywidualne dla pozosta∏ych rodzajów paliw i procesów odbywajàcych si´ w danej instalacji, pod warunkiem ˝e mo˝na wykazaç, ˝e metoda ta prowadzi do uzyskania wyników zbiorczych dla ca∏ej instalacji dok∏adniejszych ni˝ w przypadku obliczania dla ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego procesu osobno. ——————— 1) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 30 wrzeÊnia 2005 r. w sprawie rodzajów insta- lacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji na lata 2005—2007 (Dz. U. Nr 199, poz. 1646). Dziennik Ustaw Nr 16 — 668 — Poz. 124 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: gdzie: E Dw DP DEx DZm ZW ZP ZEx ZZm E = {∑ (DW * ZW) – ∑ (DP * ZP) – ∑ (DEx * ZEx) – ∑ (DZm * ZZm)} * 3,664 — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, — zawartoÊç w´gla w W, — zawartoÊç w´gla w P, — zawartoÊç w´gla w Ex, — zawartoÊç w´gla w Zm. 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Prowadzàcy instalacj´ analizuje i uwzgl´dnia w rocznym raporcie przep∏ywy masy do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany w stanie zapasów oddzielnie dla wszystkich odpowiednich paliw i materia∏ów. Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±7,5 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±5,0 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±1,0 %. 1.2. ZawartoÊç w´gla Poziom dok∏adnoÊci 1 Przy obliczaniu bilansu masy prowadzàcy instalacj´ stosuje warunki okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia dotyczàce reprezentatywnego poboru próbek paliw, produktów i produktów ubocznych oraz ustalania dla nich zawartoÊci w´gla i frakcji biomasy. Dziennik Ustaw Nr 16 — 669 — Poz. 124 1.3. WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 ZawartoÊç energii ka˝dego ze strumieni paliw i materia∏ów, wyra˝onà jako wartoÊç opa∏owa danego strumienia, przedstawia si´ w rocznym raporcie. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania WielkoÊci emisji CO2 ze spalania paliw podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych 3.1. Regeneracja urzàdzeƒ do krakowania i inne procesy regeneracji katalizatorów Koks odk∏adajàcy si´ w katalizatorze jako produkt uboczny procesu krakowania jest spalany w regeneratorze w celu przywrócenia dzia∏ania katalizatora, czyli jest poddawany regeneracji. IloÊç CO2 emitowanego w procesie regeneracji katalizatorów oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, przy czym jako dane dotyczàce rodzaju instalacji podaje si´ iloÊç spalonego koksu, a zawartoÊç w´gla w koksie s∏u˝y jako podstawa do obliczenia wskaênika emisji CO2. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 3.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç koksu [Mg] wypalonego z katalizatora w danym roku okresu rozliczeniowego, ustalona na podstawie wytycznych okreÊlajàcych najlepsze praktyki przemys∏owe dla danego procesu. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç koksu [Mg] wypalonego z katalizatora w danym roku okresu rozliczeniowego, ustalona na podstawie bilansu ciep∏a i materia∏u w stosunku do krakowania katalitycznego 3.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Wskaênik emisji CO2 dla okreÊlonego rodzaju dzia∏alnoÊci [Mg CO2/Mg koksu] na podstawie zawartoÊci w´gla w koksie, ustalony zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci E za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 3.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. 3.2. Retorty do koksowania Upusty CO2 z komór spalania retort do koksowania fluidalnego oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = D * We gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg]. Dziennik Ustaw Nr 16 — 670 — Poz. 124 3.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç koksu [Mg] wyprodukowanego w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà wa˝enia z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà wynoszàcà ±5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç koksu [Mg] wyprodukowanego w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà wa˝enia z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà wynoszàcà ±2,5 %. 3.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Konkretny wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/Mg koksu] uzyskany na podstawie wytycznych okreÊlajàcych najlepsze praktyki przemys∏owe dla danego procesu. Poziom dok∏adnoÊci 2 Konkretny wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/Mg koksu] uzyskany na podstawie zmierzonej zawartoÊci CO2 w gazach spalinowych, ustalony zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci F za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 3.3. Produkcja wodoru w rafineriach Emitowany CO2 pochodzi z zawartoÊci w´gla w gazie zasilajàcym. Obliczenia wielkoÊci emisji CO2 dokonuje si´ w oparciu o dane na temat materia∏ów wsadowych. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg]. 3.3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç w´glowodoru wsadowego [Mg wsad] przetworzonego w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà pomiaru obj´toÊci z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà wynoszàcà ±7,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç w´glowodoru wsadowego [Mg wsad] przetworzonego w danym roku okresu rozliczeniowego, uzyskana metodà pomiaru obj´toÊci z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà wynoszàcà ±2,5 %. 3.3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Nale˝y u˝yç wartoÊci referencyjnej 2,9 Mg CO2/Mg wsadu. Poziom dok∏adnoÊci 2 Zastosowanie wskaênika emisji CO2 dla konkretnego rodzaju instalacji [CO2/Mg wsadu] obliczonego na podstawie zawartoÊci w´gla w gazie zasilajàcym, ustalonego zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 671 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 4 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PIECÓW KOKSOWNICZYCH A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z pieców koksowniczych. 2. Koksownie mogà stanowiç samodzielnà instalacj´ lub cz´Êç huty, majàc bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne z jej wydzia∏ami. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à hut´, a nie tylko koksowni´, to wielkoÊç emisji CO2 mo˝e byç monitorowana dla huty jako ca∏oÊci. 3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, a powodowana tym emisja CO2 nie jest liczona jako cz´Êç emisji procesowej z instalacji, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 W koksowniach g∏ówny strumieƒ emisji CO2 generowany jest w procesie opalania baterii koksowniczych, zazwyczaj przy zastosowaniu oczyszczonego gazu koksowniczego. Innymi êród∏ami emisji CO2 mogà byç: 1) spalanie nadmiarowego gazu koksowniczego; 2) spalanie gazu koksowniczego na potrzeby technologiczne przygotowania wsadu w´glowego i produkcji w´glopochodnych; 3) energetyczne spalanie paliw; 4) mokre oczyszczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Je˝eli koksownia jest cz´Êcià huty zintegrowanej, prowadzàcy instalacj´ mo˝e obliczaç emisj´: 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci lub 2) dla koksowni jako wydzielonej cz´Êci huty. Dopuszcza si´ trzy równorz´dne metody obliczania wielkoÊci emisji CO2. 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E= (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = {∑ (DW * ZW) – ∑ (DP * ZP) – ∑ (DEx * ZEx) – ∑ (DZm * ZZm)} * 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DW — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, DP — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, DEx — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, DZm — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, ZW — oznacza zawartoÊç w´gla w W, ZP — oznacza zawartoÊç w´gla w P, ZEx — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, ZZm — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. Dziennik Ustaw Nr 16 — 672 — Poz. 124 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Informacj´ o masowych przep∏ywach do i z instalacji oraz o odpowiednich zmianach zapasów wszystkich paliw i materia∏ów wraz z ich analizà przedstawia si´ w rocznym raporcie. Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 7,5 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,0 %. 1.2. ZawartoÊç w´gla Poziom dok∏adnoÊci 1 Przy obliczaniu bilansu masy prowadzàcy instalacj´ stosuje warunki okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia dotyczàce reprezentatywnego poboru próbek paliw, produktów i produktów ubocznych oraz ustalania dla nich zawartoÊci w´gla i frakcji biomasy. 1.3. WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 ZawartoÊç energii ka˝dego ze strumieni paliw i materia∏ów, wyra˝onà jako wartoÊç opa∏owa danego strumienia, przedstawia si´ w rocznym raporcie. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania Ca∏kowita wielkoÊç emisji CO2 z koksowni jest wynikiem spalania strumieni paliw, w tym gazu koksowniczego, gazu wielkopiecowego, gazu ziemnego, w´gla kamiennego. Procesy spalania zachodzàce w koksowniach sà monitorowane i rozliczane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych W czasie procesu koksowania w komorze koksowniczej pieca koksowniczego w´giel jest przekszta∏cany bez dost´pu powietrza na koks i surowy gaz koksowniczy. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wsadowym zawierajàcym w´giel [C] sà: w´giel kamienny, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, oleje i inne sta∏e surowce w´glonoÊne. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wyjÊciowym zawierajàcym w´giel [C] jest koks, a ponadto smo∏a koksownicza, benzol oraz oczyszczony gaz koksowniczy. Ogólnà wielkoÊç emisji CO2 z koksowni oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: gdzie: E DWEJÂCIE DWYJÂCIE We WEJÂCIE We WYJÂCIE E = ∑ (DWEJÂCIE * WeWEJÂCIE) –∑ (DWYJÂCIE * WeWYJÂCIE) — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. Dziennik Ustaw Nr 16 — 673 — Poz. 124 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D DWEJÂCIE mogà obejmowaç w´giel jako surowiec, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, gaz wielkopiecowy. DWYJÂCIE mogà ujmowaç koks, smo∏´ koksowniczà, benzol, gaz koksowniczy.
26. a)OkreÊlenie zu˝ycia paliwa stosowanego jako wsad do procesu Poziom dok∏adnoÊci 1 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 7,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,0 %.
27. b)WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju okreÊlone w tabeli lub wartoÊci okreÊlone przez producenta lub dostawc´ paliwa podane w dokumentach zakupu. Rodzaj paliwa WartoÊç opa∏owa [GJ/Mg] èród∏o okreÊlenia wartoÊci opa∏owej Ropa naftowa 41,27 IPCC, 2000 Ci´˝ka benzyna (benzyna do pirolizy) 44,80 IPCC, 2000 Antracyt 22,95 IPCC, 2000 W´giel bitumiczny 22,95 IPCC, 2000 W´giel brunatny 8,36 IPCC, 2000 Brykiety w´gla kamiennego i brunatnego 17,84 IPCC, 2000 Koks i koksiki 27,85 IPCC, 2000 Poziom dok∏adnoÊci 2 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, okreÊlone w „Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza” za ostatni dost´pny rok, og∏oszonym przez Ministra Ârodowiska w Dzienniku Urz´dowym Ministra Ârodowiska i G∏ównego Inspektora Ochrony Ârodowiska. Poziom dok∏adnoÊci 3 WartoÊç opa∏owa odpowiadajàca ka˝dej partii paliwa w instalacji jest mierzona przez prowadzàcego instalacj´, wspó∏pracujàce z nim laboratorium lub dostawc´ paliwa, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 674 — Poz. 124 3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Stosowane wskaêniki emisji CO2 sà okreÊlone w tabeli lub w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Wskaêniki emisji [Mg CO2/TJ] Rodzaj paliwa èród∏o danych Gaz koksowniczy (COG) 47,7 IPCC Gaz wielkopiecowy (BFG) 241,8 IPCC Poziom dok∏adnoÊci 2 W∏aÊciwe wskaêniki emisji CO2 sà okreÊlane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 675 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 5 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI PRA˚ENIA I SPIEKANIA RUD METALI, W TYM RUDY SIARCZKOWEJ A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej. 2. Instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, które mogà stanowiç cz´Êç stalowni, majàc bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne z piecami koksowniczymi oraz instalacjami do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali. 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, a nie tylko instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, wielkoÊç emisji CO2 mo˝na monitorowaç w ca∏ej stalowni, stosujàc metod´ bilansu masowego. 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, nale˝à: 1) surowce, w szczególnoÊci wapieƒ, dolomit, rudy, koncentraty rud, pellety, topniki, kamieƒ wapienny i dolomitowy; 2) paliwa konwencjonalne, w tym gaz ziemny, koks, mia∏ koksowy; 3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego, w szczególnoÊci gaz koksowniczy i gaz wielkopiecowy; 4) pozosta∏oÊci z procesu technologicznego u˝ywane jako materia∏ wsadowy, w tym odfiltrowane py∏y z zak∏adu spiekalniczego, konwertera i wielkiego pieca; 5) inne paliwa; 6) mokre oczyszczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Prowadzàcy instalacj´ mo˝e obliczaç wielkoÊci emisji CO2, stosujàc metod´ bilansu masowego dla ka˝dego êród∏a w ramach danego rodzaju instalacji. 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = {∑ (DW * ZW) – ∑ (DP * ZP) – ∑ (DEx * ZEx) – ∑ (DZm * ZZm)} * 3,664 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], DW — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, DP — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, DEx — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, DZm — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, ZW — oznacza zawartoÊç w´gla w W, ZP — oznacza zawartoÊç w´gla w P, ZEx — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, ZZm — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. Dziennik Ustaw Nr 16 — 676 — Poz. 124 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Informacj´ o masowych przep∏ywach do i z instalacji oraz o odpowiednich zmianach zapasów wszystkich paliw i materia∏ów wraz z ich analizà przedstawia si´ w rocznym raporcie. Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 7,5 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,0 %. 1.2. ZawartoÊç w´gla Poziom dok∏adnoÊci 1 Przy obliczaniu bilansu masy prowadzàcy instalacj´ stosuje warunki okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia dotyczàce reprezentatywnego poboru próbek paliw, produktów i produktów ubocznych oraz ustalania dla nich zawartoÊci w´gla i frakcji biomasy. 1.3. WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 ZawartoÊç energii ka˝dego ze strumieni paliw i materia∏ów, wyra˝onà jako wartoÊç opa∏owa danego strumienia, przedstawia si´ w rocznym raporcie. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych W czasie procesu wypalania na ruszcie CO2 jest uwalniany z materia∏ów wsadowych z mieszaniny surowców oraz z powtórnie wykorzystywanych odpadów z procesu technologicznego. Dla ka˝dego rodzaju stosowanych materia∏ów wsadowych wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Dwsad * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], Dwsad — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji we wsadzie, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Dziennik Ustaw Nr 16 — 677 — Poz. 124 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç [Mg] materia∏ów wsadowych — w´glanów [MgCaCO , MgMgCO lub 3 3 MgCaCO –MgCO ] oraz pozosta∏oÊci po procesie technologicznym u˝ywana jako mate3 3 ria∏ wsadowy stosowany w procesie powinna byç wa˝ona przez prowadzàcego instalacj´ lub dostawc´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç [Mg] materia∏ów wsadowych — w´glanów [MgCaCO , MgMgCO lub 3 3 MgCaCO –MgCO ] oraz pozosta∏oÊci po procesie technologicznym u˝ywana jako mate3 3 ria∏ wsadowy stosowany w procesie powinna byç wa˝ona przez prowadzàcego instalacj´ lub dostawc´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. 3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Stosowane wskaêniki odniesienia sà okreÊlone w tabeli lub w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Stechiometryczne wskaêniki emisji CaCO3 0,440 MgO2/MgCO3 MgCO3 0,522 Mg CO2/MgCO3 WartoÊci wskaêników emisji sà modyfikowane w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i ska∏y p∏onnej w stosowanym materiale zawierajàcym w´glany. Dla pozosta∏oÊci z procesu technologicznego wskaêniki sà wyznaczane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 3.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. Poziom dok∏adnoÊci 2 Szczegó∏owe wspó∏czynniki sà wyznaczane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, okreÊlajàcymi iloÊç w´gla w wyprodukowanych spiekach oraz odfiltrowanych py∏ach. W przypadku gdy odfiltrowane py∏y sà ponownie wykorzystane w procesie technologicznym, iloÊç zawartego w´gla [Mg] nie jest brana pod uwag´, aby uniknàç podwójnego liczenia. D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 678 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 6 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PIERWOTNEGO LUB WTÓRNEGO WYTOPU SURÓWKI ˚ELAZA LUB STALI SUROWEJ, W TYM DO CIÑG¸EGO ODLEWANIA STALI A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, dotyczàcy wytopu pierwotnego w wielkich piecach (BF) i konwertorach tlenowych (BOF) oraz wytopu wtórnego w elektrycznych piecach ∏ukowych (EAF). 2. Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, sà integralnà cz´Êcià stalowni powiàzanà technologicznie z piecami koksowniczymi oraz instalacjami spiekalniczymi. Intensywna wymiana energii i masy, w tym gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ, ma miejsce przy ciàg∏ej pracy instalacji. 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, a nie tylko wielkie piece, wielkoÊç emisji CO2 mo˝na równie˝ monitorowaç w ca∏ej stalowni przy u˝yciu metody bilansu masowego. 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, nale˝à: 1) surowce, w tym wapieƒ i dolomit; 2) paliwa konwencjonalne, w tym gaz ziemny, w´giel, koks; 3) Êrodki redukujàce, w tym koks, w´giel, tworzywa sztuczne; 4) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego, w tym gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopiecowy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG); 5) zu˝yte elektrody grafitowe; 6) zu˝yty z∏om, dodatki stopowe, ˝elazostopy i zsypki; 7) mokre oczyszczanie gazów odlotowych; 8) inne paliwa. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E W P — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C], Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Dziennik Ustaw Nr 16 — 679 — Poz. 124 WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = {Σ (DW * ZW) – Σ (DP * ZP) – Σ (DEx * ZEx) – Σ (DZm * ZZm)} * 3,664 gdzie: E DW DP DEx DZm ZW ZP ZEx ZZm — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, — oznacza zawartoÊç w´gla w W, — oznacza zawartoÊç w´gla w P, — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Informacj´ o masowych przep∏ywach do i z instalacji oraz o odpowiednich zmianach zapasów wszystkich paliw i materia∏ów wraz z ich analizà przedstawia si´ w rocznym raporcie. Poziom dok∏adnoÊci 1 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 7,5 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Dla podzbioru paliw i materia∏ów przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Wszelkie inne masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Masowe przep∏ywy do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,0 %. 1.2. ZawartoÊç w´gla Poziom dok∏adnoÊci 1 Przy obliczaniu bilansu masy prowadzàcy instalacj´ stosuje warunki okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia dotyczàce reprezentatywnego poboru próbek paliw, produktów i produktów ubocznych oraz ustalania dla nich zawartoÊci w´gla i frakcji biomasy. 1.3. WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 ZawartoÊç energii ka˝dego ze strumieni paliw i materia∏ów, wyra˝onà jako wartoÊç opa∏owa danego strumienia, przedstawia si´ w rocznym raporcie. 2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, w których nie u˝ywa si´ paliw jako Êrodków redukujàcych ani niepochodzàcych z reakcji metalurgicznych, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 680 — Poz. 124 3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, majà technologiczne powiàzanie z innymi instalacjami. W tych instalacjach stosowane sà ró˝ne paliwa jako czynniki redukujàce. Instalacje te wytwarzajà gazy pochodzàce z procesu technologicznego, takie jak gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopiecowy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG). Ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Σ (DWEJÂCIE * WeWEJÂCIE) – Σ (DWYJÂCIE * WeWYJÂCIE) gdzie: E DWEJÂCIE DWYJÂCIE WeWEJÂCIE WeWYJÂCIE — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu [Mg CO2/Mg], — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu [Mg CO2/Mg]. 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D
28. a)OkreÊlenie zu˝ycia paliwa Poziom dok∏adnoÊci 1 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 7,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 3 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Poziom dok∏adnoÊci 4 Przep∏ywy masowe do i z instalacji sà okreÊlane przy u˝yciu urzàdzeƒ pomiarowych z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,0 %.
29. b)WartoÊç opa∏owa Poziom dok∏adnoÊci 1 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju okreÊlone w tabeli lub wartoÊci okreÊlone przez producenta lub dostawc´ paliwa podane w dokumentach zakupu. Rodzaj paliwa WartoÊç opa∏owa [GJ/Mg] èród∏o okreÊlenia wartoÊci opa∏owej Ropa naftowa 41,27 IPCC, 2000 Ci´˝ka benzyna (benzyna do pirolizy) 44,80 IPCC, 2000 Antracyt 22,95 IPCC, 2000 W´giel bitumiczny 22,95 IPCC, 2000 W´giel brunatny 8,36 IPCC, 2000 Brykiety w´gla kamiennego i brunatnego 17,84 IPCC, 2000 Koks i koksiki 27,85 IPCC, 2000 Dziennik Ustaw Nr 16 — 681 — Poz. 124 Poziom dok∏adnoÊci 2 Prowadzàcy instalacj´ stosuje do danego rodzaju paliwa wartoÊci opa∏owe w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych, okreÊlone w „Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza” za ostatni dost´pny rok, og∏oszonym przez Ministra Ârodowiska w Dzienniku Urz´dowym Ministra Ârodowiska i G∏ównego Inspektora Ochrony Ârodowiska. Poziom dok∏adnoÊci 3 WartoÊç opa∏owa odpowiadajàca ka˝dej partii paliwa w instalacji jest mierzona przez prowadzàcego instalacj´, wspó∏pracujàce z nim laboratorium lub dostawc´ paliwa, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. 3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Wskaênik emisji CO2 dla DWYJÂCIE dotyczy iloÊci w´gla niezawierajàcego CO2 na wyjÊciu procesu, który jest wyra˝ony jako MgCO2/Mg WYJÂCIE dla porównywalnoÊci procesu. Poziom dok∏adnoÊci 1 Stosowane wskaêniki emisji CO2 sà okreÊlone w tabeli. Wskaênik emisji CO2 èród∏o wskaênika emisji CO2 Gaz koksowniczy 47,7 Mg CO2/TJ IPCC Gaz wielkopiecowy 241,8 Mg CO2/TJ IPCC Gaz konwertorowy (BOFG) 186,6 Mg CO2/TJ WBCSD/WRI Elektrody grafitowe 3,60 Mg CO2/Mg elektroda IPCC PET 2,24 Mg CO2/Mg PET WBCSD/WRI PE 2,85 Mg CO2/Mg PE WBCSD/WRI CaCO3 0,44 Mg CO2/Mg CaCO3 wskaênik stechiometryczny CaCO3–MgCO3 0,477 Mg CO2/Mg CaCO3–MgCO3 wskaênik stechiometryczny Wskaêniki odniesienia emisji CO2 dla materia∏u wsadowego na podstawie zawartoÊci w´gla Wskaênik emisji Mg CO2/Mg èród∏o wskaênika emisji Ruda 0 IPCC Surówka, z∏om surówki, wyroby z ˝elaza 0,1467 IPCC Z∏om stalowy, wyroby ze stali 0,0147 IPCC Poziom dok∏adnoÊci 2 W∏aÊciwy wskaênik emisji (Mg CO2/Mg WEJÂCIE lub Mg WYJÂCIE) dla materia∏ów wsadowych i wyjÊciowych jest wyznaczany zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 682 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 7 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI KLINKIERU CEMENTOWEGO W PIECACH OBROTOWYCH A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji produkujàcych klinkier cementowy w piecach obrotowych nale˝à: 1) pra˝enie wapienia znajdujàcego si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) paliwa nie do wypalania; 6) odsiarczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw, odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Prowadzàcy instalacj´ okreÊla we w∏asnym zakresie cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii dla paliw podstawowych oraz dla paliw zast´pczych. WartoÊç opa∏owà dla ca∏ych opon prowadzàcy instalacj´ okreÊla we w∏asnym zakresie oraz okreÊla wskaênik emisji, wykorzystujàc wielkoÊci podane w tabeli nr 1a za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Dla paliw podstawowych, takich jak: gaz propan-butan, olej opa∏owy, olej opa∏owy lekki, olej opa∏owy ci´˝ki, drewno oraz w´giel (py∏ w´glowy) stosowanych w czasie rozruchu instalacji dopuszcza si´ stosowanie wskaêników emisji CO2, wykorzystujàc tabel´ nr 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. WartoÊci opa∏owe dla tych paliw mo˝na przyjmowaç na podstawie dokumentów zakupu. Prowadzàcy instalacj´ w latach 2005—2006 mo˝e okreÊlaç wielkoÊç emisji CO2 z paliw podstawowych oraz z paliw zast´pczych, wykorzystujàc odpowiednie wartoÊci podane w tabeli nr 1 oraz tabeli nr 1b za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. WielkoÊci emisji CO2 powodowane spalaniem organicznych (alternatywnych) surowców równie˝ podlegajà obliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Wspó∏czynnik utleniania wynosi 1,0. 2. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych 2.1. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z produkcji klinkieru WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z pra˝enia oblicza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego klinkieru oraz zawartoÊci CaO i MgO w klinkierze. Wskaênik emisji CO2 koryguje si´ dla wypra˝onego Ca i Mg wprowadzanego do pieca, na przyk∏ad przez popió∏ lotny lub alternatywne paliwa oraz surowce z odpowiednià zawartoÊcià CaO. WielkoÊci emisji CO2 oblicza si´ na podstawie iloÊci w´glanów w procesie wejÊciowym, obliczanie metodà W — W´glany, lub na podstawie iloÊci wyprodukowanego klinkieru, obliczanie metodà P — Produkcja klinkieru. Obie te metody traktuje si´ jako równorz´dne. Dziennik Ustaw Nr 16 — 683 — Poz. 124 2.1.1. Metoda W — W´glany WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´, okreÊlajàc iloÊci w´glanów w procesie wejÊcia za pomocà nast´pujàcego wzoru: E= D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç czystych w´glanów zawartych w surowcu [Mg] na wejÊciu procesu w danym roku okresu rozliczeniowego jest okreÊlana przez zwa˝enie surowców z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. IloÊç w´glanów jest okreÊlana przez prowadzàcego instalacj´ na podstawie sk∏adu odpowiednich surowców na podstawie wytycznych dotyczàcych najlepszej przemys∏owej praktyki. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç czystych w´glanów zawartych w surowcu [Mg] w procesie wejÊcia w danym roku okresu rozliczeniowego, okreÊlona przez zwa˝enie surowców z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 % dla procesu mierzenia surowców. IloÊç w´glanów jest okreÊlana przez prowadzàcego instalacj´ na podstawie sk∏adu odpowiednich surowców zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dla dodatków surowcowych niedok∏adnoÊç wa˝enia oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów taka sama jak dla klinkieru, metoda P — Produkcja klinkieru. 2.1.1.2. Wskaênik emisji — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Wskaêniki stechiometryczne w´glanów w procesie wejÊcia przedstawiono w tabeli. W´glany Wskaêniki emisji CO2 CaCO3 0,440 [Mg CO2/Mg CaCO3] MgCO3 0,522 [Mg CO2/Mg MgCO3] Wyliczenie wskaênika emisji CO2 mo˝e byç równie˝ oparte na analizie tlenków CaO i MgO, których iloÊç nale˝y pomniejszyç o iloÊci CaO i MgO pochodzàce ze zdekarbonizowanych surowców, pó∏produktów lub produktów stanowiàcych dodatki surowcowe kierowane do produkcji klinkieru. Prowadzàcy instalacj´ okreÊla cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii dostawy dla dodatków surowcowych we w∏asnym zakresie. 2.1.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. 2.1.2. Metoda P — Produkcja klinkieru Ta metoda obliczeƒ bazuje na iloÊci wyprodukowanego klinkieru, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Dziennik Ustaw Nr 16 — 684 — Poz. 124 Je˝eli emisja CO2 oszacowana jest na podstawie wielkoÊci produkcji klinkieru, nale˝y uwzgl´dniaç CO2 ulatniajàcy si´ z py∏ów pieca do wytwarzania cementu, zwanego dalej „CKD”, dla instalacji, z której ulatniajà si´ te py∏y. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z produkcji klinkieru oraz z py∏ów pieca do wytwarzania cementu nale˝y obliczaç oddzielnie oraz dodaç do ogólnej wielkoÊci emisji, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: Eproces ogó∏em = Eklinkier + Epy∏y gdzie: Eproces ogó∏em — oznacza wielkoÊç emisji CO2 ogó∏em w procesie [Mg CO2], Eklinkier — oznacza wielkoÊç emisji CO2 w klinkierze [Mg CO2], Epy∏y — oznacza wielkoÊç emisji CO2 w pyle [Mg CO2]. 2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç klinkieru [Mg] wyprodukowanego jest wa˝ona przez prowadzàcego instalacj´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 2a IloÊç klinkieru [Mg] wyprodukowanego jest wa˝ona przez prowadzàcego instalacj´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Produkcj´ klinkieru [Mg] z produkcji cementu z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 1,5 % oblicza si´ z bilansu materia∏owego, uwzgl´dniajàc klinkier wys∏any, dostawy klinkieru oraz ró˝nice w zapasach klinkieru, przy u˝yciu wzoru: klinkierwyprodukowany = (cementwyprodukowany * stosunek klinkieru do cementu — (klinkierdostarczony + klinkierwys∏any) — (Zmklinkieru) gdzie: klinkierwyprodukowany — oznacza klinkier wyprodukowany [Mg], cementwyprodukowany — oznacza cement wyprodukowany [Mg], stosunek klinkieru do cementu — oznacza stosunek klinkieru do cementu Poziom dok∏adnoÊci 2b [Mg klinkier/Mg cement], klinkierdostarczony — oznacza klinkier dostarczony [Mg], klinkierwys∏any — oznacza klinkier wys∏any [Mg], Zmklinkieru — oznacza zmian´ zapasów klinkieru [Mg]. Stosunek klinkieru do cementu mo˝na obliczaç bez podzia∏u na rodzaje cementu, stosujàc ∏àczny bilans dodatków do cementu dla wszystkich rodzajów cementu lub oddzielnie dla ró˝nych rodzajów cementu produkowanych w konkretnej instalacji. IloÊci klinkieru wys∏anego i dostarczonego okreÊla si´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 2,5 %. Niedok∏adnoÊç okreÊlenia w danym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 10 %. 1. Ustalenie iloÊci wyprodukowanego cementu w oparciu o urzàdzenia wa˝àco-dozujàce zainstalowane przed m∏ynami cementu. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci klinkieru i dodatków do cementu pomniejszonych o zawartoÊç wilgoci. 2. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci sprzedanego cementu i ró˝nicy w zapasach cementu na koniec danego roku okresu rozliczeniowego. Niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów cementu w danym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià mniejszà ni˝ ± 10 %. Dla dodatków do cementu niedok∏adnoÊç wa˝enia oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów jest taka sama jak dla klinkieru. Dziennik Ustaw Nr 16 — 685 — Poz. 124 2.1.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Wskaênik emisji CO2 wynosi 0,525 Mg CO2/Mg klinkieru. Wskaênik emisji CO2 oblicza si´ na podstawie bilansu CaO i MgO, przy za∏o˝eniu, ˝e cz´Êç nie pochodzi∏a z przetworzenia w´glanów, ale by∏a ju˝ zawarta w procesie wejÊciowym. Sk∏ad klinkieru i odpowiednich surowców okreÊla si´ na podstawie warunków okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Wskaênik emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: Poziom dok∏adnoÊci 2 We = 0,785 * (WyjÊcieCaO — WejÊcieCaO) + 1,092 * (WyjÊcieMgO — WejÊcieMgO) gdzie: We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], WyjÊcieCaO — oznacza iloÊç CaO na wyjÊciu [Mg CaO/Mg klinkier], WejÊcieCaO — oznacza iloÊç CaO na wejÊciu [Mg CaO/Mg materia∏ na wejÊciu], WyjÊcieMgO — oznacza iloÊç MgO na wyjÊciu [Mg MgO/Mg klinkier], WejÊcieMgO — oznacza iloÊç MgO na wejÊciu [Mg MgO/Mg materia∏ na wejÊciu]. We wzorze na obliczanie wskaênika emisji CO2 wykorzystano stechiometryczne frakcje CO2/CaO i CO2/MgO (produkcja netto) przedstawione w tabeli: Wskaênik emisji CO2 Tlenki CaO 0,785 [Mg CO2/CaO] MgO 1,092 [Mg CO2/MgO] Prowadzàcy instalacj´ mo˝e okreÊlaç wielkoÊç emisji CO2 z klinkieru, wykorzystujàc wspó∏czynnik emisji CO2 wynoszàcy 525 kg CO2/Mg klinkieru nie d∏u˝ej ni˝ do koƒca 2006 r., lub te˝ zastosowaç wyliczenie oparte na analizie tlenków CaO i MgO w klinkierze, których iloÊç nale˝y pomniejszyç o iloÊci CaO i MgO pochodzàce ze zdekarbonizowanych surowców, pó∏produktów lub produktów stanowiàcych dodatki surowcowe kierowane do produkcji klinkieru. 2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. 2.1.3. WielkoÊci emisji CO2 powodowane zrzucanymi py∏ami Pomija si´ rozliczanie wielkoÊci emisji CO2 z py∏ów obejÊciowych, w tym py∏ów z by-passu, oraz py∏ów z gazów wykorzystywanych do suszenia: paliw, surowców do produkcji klinkieru lub dodatków i surowców do produkcji cementu, pod warunkiem ˝e wliczane sà one do iloÊci klinkieru wyprodukowanego w ramach instalacji. Do iloÊci klinkieru nie wlicza si´ py∏ów emitowanych do powietrza. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej ze zrzucanych py∏ów obejÊciowych oraz py∏ów powsta∏ych przy wypalaniu CKD oblicza si´ na podstawie iloÊci zrzucanych py∏ów oraz wskaênika emisji CO2 dla klinkieru, skorygowanej przez cz´Êciowe wypalenie CKD. Zrzucone py∏y obejÊciowe w przeciwieƒstwie do CKD traktowane sà jako w pe∏ni wypalone. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2], D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. Dziennik Ustaw Nr 16 — 686 — Poz. 124 2.1.3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Poziom dok∏adnoÊci 1 IloÊç CKD lub py∏ów obejÊciowych [Mg] zrzucanych w danym roku okresu rozliczeniowego jest okreÊlona za pomocà wa˝enia z dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 10,0 %. Poziom dok∏adnoÊci 2 IloÊç CKD lub py∏ów obejÊciowych [Mg] zrzucanych w danym roku okresu rozliczeniowego jest okreÊlona za pomocà wa˝enia z dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ± 5,0 %. 2.1.3.2. Wskaênik emisji CO2 — We Poziom dok∏adnoÊci 1 Stosowana wartoÊç odniesienia wynosi 0,525 Mg CO2/Mg klinkieru równie˝ dla CKD. Wskaênik emisji [Mg CO2/CKD] oblicza si´ na podstawie stopnia pra˝enia CKD. Stosunek pomi´dzy stopniem pra˝enia CKD a emisjà CO2 na Mg CKD jest nieliniowy, przybli˝a si´ go na podstawie nast´pujàcego wzoru: EFCli ———— * d 1 + EFCli EFCKD = ———————— EFCli 1 – ———— * d 1 + EFCli Poziom dok∏adnoÊci 2 gdzie: EFCKD — oznacza wskaênik emisji z cz´Êciowo wypra˝onych py∏ów z pieca cementowego [Mg CO2/Mg CKD], EFCli — oznacza okreÊlony wskaênik emisji z instalacji do klinkieru [CO2/Mg klinkieru], d — oznacza stopieƒ wypra˝enia CKD (uwolniony CO2 jako % ca∏kowitej iloÊci CO2 z w´glanów w mieszaninie surowców). 2.1.3.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk Poziom dok∏adnoÊci 1 Wspó∏czynnik konwersji wynosi 1,0. D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Dziennik Ustaw Nr 16 — 687 — Poz. 124 Za∏àcznik nr 8 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI WAPNA A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. W przypadku stosowania tego samego rodzaju paliwa do celów innych ni˝ wypalanie wapna w instalacji prowadzàcy instalacj´ powinien w wiarygodny sposób wykazaç, za pomocà rozliczeƒ wewn´trznych, jaka iloÊç paliwa by∏a zu˝yta do wypalania wapna. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO2 Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna nale˝à: 1) pra˝enie wapienia i dolomitu znajdujàcych si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) mokre oczyszczanie gazów odlotowych; 6) inne paliwa. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI E