Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego.

" 'l O .... O' .. O .. . " • • • • • .. .. • • • • • •••• • • • • Y' . .. ....... , .... {O' ...... .. .. . . .t \ y - . . ....... . .... . ~ ~ NI K . 1/7 RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 17 sierpnia Rok 1931. T R E Ś Ć: ROZPORZł\DZENII\ MINISTRÓW: Poz.:- 577-Sprawiedliwości z dni~ 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego. 578-Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 1931 r. w sprawie ustalenia liczby sędziów śledczych w okręgach sądów okręgowych w Łodzi, Radomiu, Siedlcach, Sosnowcu i Wilnie. 579-Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie łęczyckim w okrę gu sądu okręgowego w Łodzi. 580-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. ci rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie sokołowskim w okrę g u s ądu okrę gowego w Siedlcach 58l-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie lubelskim w okręg u sądu okręgowego w Lublinie . 582-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie święciańskim w okręgu s ą du okrę gowego w Wilnie . 583-~prawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powięcie woło. żyńskim w okręgu sąsiu okręgowego w Wilnie 577. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWiEDLlWOśCI z dnia 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego. Na podstawie art. 71 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 marca 1928 r. w . sprawie organizacji więziennictwa (Dz. U. R. P. Nr. 29, poz. 272) zarządzam co następuje: CZĘść DZIAŁ I. 1237 1237 1237 1238 1238 1238 b) pomocnicy naczelnika więzienia i asystenci, c) personel kancelaryjny, d) niżsi funkcjonarjusze : starsi dozorcy i starsze dozorczynie, dozorcy i dozorczynie, e) pracownicy kontraktowi: kapelani, lekarze, nauczyciele i inni. R o z d z i a ł II. Ogólne przepisy o obowiązkach funkcjonarjuszów więziennych. § 2. . Każdy funkcjonarjusz więzienny jest obo- I. SKŁAD OSOBOWY WIĘZIEŃ I OBOWIĄZKI SŁUZBOWE FUNKCJONARJUSZóW WIĘZIEN­ NYCH. . R o z dz i a ł 1203 L Skład ' osobowy więzień. § 1.. Skł a d osobowy wi ę zień stanowią: a) nacz elnik wi ę zienia, jako kierownik, wiązany w zakresie swoich czynności ściśle przestrzegać przepisów, dbać o moralną poprawę więź­ niów, czuwać nad uwięzionymi i nie dopuszczać do ich ucieczki, jak również do porozumiewania się więź­ niów z osobami innemi lub między sobą, bez zezwolenia władz do tego uprawnionych . § 3. W stosunku służbowym obowiązuje funkcjonarjusza więziennego względem władz przełożo­ nych i nadzorczych rygor wzmożony. ••••• 1204 'O .... 'I' ~ ••• ~ •• • ~ ~ •• •• '" • ",,:..-..- •••• ~ ...... Dziennik Ustaw. Poz. 577. Rygor wzmożony nakłada na funkcjonarjuszów więziennych obowiązek: al bezwzględnego przestrzegania postanowień prawnych (ustaw, rozporządzeń, regulaminów), blścisłego i natychmiastowego wykonywania rozkazów przełożonych, c) sumiennego i gorliwego wykonywania obowiązków służbowych i d) niepozostawiania przewinień podwładnych bezkarnie. Funkcjonarjuszów więziennych obowiązuje ta: jemnica służbowa. . § 4. Funkcjonarjusz' więzienny, który na mocy prawa lub rozkazu kieruje stale lub czasowo działalnością innych funkcjonarjuszów, jest ich przeło­ żonym, oni zaś jego podwładnymi. Przełożony zwraca się do podwładnych z rozkazem, podwładni zaś do przełożonych z raportem. . Rozkazy przełożonego powinny być wydawane zrozumiale, dobitnie i zwięźle. § 5. Funkcjonarjusz więzienny obowiązany jest jak najdokładniej znać zakres służby więziennej oraz wykazywać rozumną i celową inicjatywę. . Funkcjonarjusze więzienni we wzajemnych stosunkach służbowych powinni zachowywać uprzejmość i życzHwość, śpiesząc sobie zawsze chętnie z radą i pomocą, chociażby jej okazanie było zwią­ zane z niebezpieczeństwem dla ich zdrowia lub życia. W sprawach służbowych funkcjonarjusze do najbHższego przełożonego i tylko z jego zezwolenia mogą zkolei zwraca'ć się do władz wyższych. Wszelkie raporty, nawet o charakterze zażaleń na przełożonych, powinny być skła­ dane drogą służbową. Przełożony ze swej strony obowiązany jest przesyłać je natychmiast właściwym władzom, dołączając swą opinję lub wyjaśnienie. § 6. zwracają się osobiście § 7. Funkcjonarjusze więzienni obowiązani są wykonywać swe czynności ściśle i dokładnie, stosu- jąc się do ustalonego w więzieni~ .rozkładu godz~n i zajęć. Spóźnianie się lub wczeŚnIejsze opuszczanIe stanowiska jest niedopuszczalne. Każdorazowe spóź­ nienie się lub nieprzybycie z powodu choroby, albo z innej przyczyny; winno być usprawiedliwione za- pomocą złożenia nacźelnikowi więzienia piśmienne­ go raportu. W razie niemożności przybycia na służ­ bę, raport powinien być przedstawiony przed wyznaczoną do służby godziną, aby umożliwić wyznaczenie w porę zastępcy. Funkcjonarjuszowi więzienne­ mu, zawieszonemu w czynnościach, nie wolno bez zezwolenia władzy przełożonej opuszczać miejsca służbowego. Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno w czasie pełnienia służby jeść, palić lub zajmo- waćsię sprawami osobistemi. § 8. Względem przełożonych oraz w stosunwzajemnych funkcjonarjuszów więziennych obowiązuje zachowanie postawy i oddawanie honorów na wzór wojskowy zarówno w czasie służby, jak i poza służbą. . Funkcjonarjusze więzienni w zakresie swych czynności składają przedstawicielom władz zwierzch- kach ~ '" . . . . . . . . . '" ..... 'I' ........... .. Nr. 71., nich i nadzorczych oraz swym przełożonym raport przy ich wejściu do więzienia oraz do wizytowanych przez nich miejsc i pomieszczeń więziennych . ... Przed złożeniem raportu daje się komendę "baczność", aby więźniowie ustawili się w dwuszereg, a obecni funkcjonarjusze przyjęli postawę zasadniczą. rPrzy eskortowaniu więźniów poza murami :wię­ zienia, na posterunkach zewnętrznych, . w szpItalu oraz w razie wizytacji więzienia po apelu wieczor-. nym komendy "baczność" <lawać nie należy. § 9. W razie wizytacji więzienia przez . przęd­ stawicieli władz zwierzchnich lub nadzorczych raport o stanie więzienia ma złożyć wizytującemu naczelnik więzienia. O ile przedstawiciele powyższych władz nie są znani naczelnikowi więzienia, winien on zwrócić się o okazanie dokumentów, stwierdzają­ cych tożsamość osoby. Osoby, uprawnione do wizytacji, mają prawo wstępu do więzienia o każdej porze dnia i nocy. § 10. Funkcjonarjusz więzienny winien wymaod więźniów ścisłego stosowania się do przepisów i ustanowionego porządku wewnętrznego oraz posłuszeństwa i szacunku dla siebie, jako przełożo­ nego. Postępowanie jego ma być stanowcze, spokojne, bezstronne, a w · szczególności nie uwłaczające godności więźnia .. Zasadniczą formą zwracania się do więźnia jest zwrot w osobie trzeciej. gać t.._.t. :.:. § 11. W wypadkach jawnego nieposłuszeń­ stwa więźniów, stawiania przez nich oporu lub wywołania zaburzeń, może być względem opornych użyty przymus i siła fizyczna, konieczne do przywrócenia porządku i zmuszenia ich do posłuszeństwa. O zajściu tego rodzaju należy niezwłocznie zameldować naczelnikowi więzienia, ten zaś zawiadamia władze nadzorcze. § 12. Poza stosunkami, wypływającemi z charakteru służby, funkcjonarjuszom więziennym nie' wolno pozostawać z więźniami w żadnych innych stosunkach; w szczególności nie wolno im prowadzić jakichkolwiek interesów z więźniami, przyjmować od nich lub ich rodzin datków, pożyczek, ułat­ wiać porozumiewania się ' więźniów ze światem zewnętrznym lub między sobą, wykonywać sprzecznych z obowiązującemi przepisami zleceń lub próśb więźniów, pośredniczyć w wykonywaniu tych próśb, wpływać na więźniów przy wyborze obrońców, pić lub jeść z więźniami i odwiedzającymi więźniów, przyjmować więźniów u siebie w mieszkaniu pod ja- , . kimkolwiek pozorem. F unkcjonarjuszom więziennym nie wolno pro-: wadzić prywatnych interesów pieniężnych z dostaw~ cami lub przedsiębiorcami robót więziennych,jak również z byłymi więźniami. Bez zezwolenia naczelnika więzienia nikt z ro- . dziny, domowników, krewnych lub znajomych funkcjonarjusza więziennego nie może być wpuszczony na dziedżiniec więzienny lub do więzienia, albo zbli.. Dziennik Ustaw. Poz. 577. Nr. 71. żać się do Wlęzmow. Funkcjonarjusze więzienni powinni baczyć, aby członkowie ich rodzin również nie dopuszczali się czynów, naruszających postanowienia niniejszego paragrafu. § 13. Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno, bez każdorazowego zezwolenia naczelnika wię­ zienia, wchodzić do więzienia poza godzinami przez rozkład i obowiązki służbowe wskazanemi . . Funkcjonarjusze więzienni, wydalając się w czasie wolnym od zajęć poza obręb swego mieszkania, winni pozostawiać w mieszkaniu wiadomość o miejscu swego pobytu. R o z d z i a ł III. Obowią2;ki naczelników więzień. Naczelnik więzienia jest przełożonym kieruje on wszystkiemi działami służby, stale je kontroluje i jest odpowiedzialny za swoje i swoich podwładnych czynności. Jako przełożone­ mu, naczelnikowi więzienia służy prawo nakładania kar, w granicach obowiązujących przepisów, na podwładnych mu funkcjonarjuszów więziennych oraz na § 14. więzieniaj więźniów. § 15. Naczelnik więzienia jest osobiście odpowiedzialny za spokój i porządek w więzieniu. § 16. Naczelnik więzienia jest odpowiedzialny za ścisłe wykona,nie orzeczeń, nakazów i decyzyj władz do tego uprawnionych, oraz za wykonanie kary zgodnie z obowiązującemi przepisami. Naczelnik więzienia ma obowiązek dbać o racjonalną organizację pod względem wychowawczym i dochodowym pracy więźniów, o opiekę religijną dla nich, o nauczanie szkolne i pozaszkolne, o stan sanitarny więzienia, stan zdrowotny więź­ niów, należyte ich odżywianie oraz odzież i posłańie. Naczelnik więzienia ma obowiązek dbać o oszczędne wydatkowanie sum pieniężnych, materjałów, artykułów żywnościowych, oraz o zgodne z obowiązującemi przepisami przechowywanie majątku państwowego lub majątku zdeponowanego przez więźniów. . Naczelnik więzienia jest odpowiedzialny za należyte prowadzenie biurowości, ksiąg i rachunkowości, oraz za terminowe przedstawianie budżetów, bilansów i sprawozdań, jako też za wykonywanie zleceń władz zwierzchnich i nadzorczych. więzienia, daje im wskazówki, wyjaśnienia oraz db~ o ich zawo.do.we wyszkalenie. Zarządzenia swoje oraz władz przełożonych (nominacje. zwo.lnienia, odznaczenia, urlo.py, zastępstwa, podział czynności, nakładanie kar) ogłasza na piśmie w codziennych rozkazachj w tym celu prowadzi księgę rozkazów. rozpo.rządzenia § 20. § 18. Naczelnik więzienia obowiązany jest dziennych i nocnych inspekcyj więzie­ nia, stale kontrolować księgi. rachunkowość, stan kasy, magazyny i kuchnię, jako też sprawdzać depozyty więźniów. O wynikach kontroli pisze odnoś­ ne adnotacje we właściwych księgach lub sporządza osobne protokóły. § 19. Naczelnik więzienia dokonywa podziału podwładnymi funkcjonarjuszami czynności między Naczelnik więzienia w ważnych i nie cierpiących zwłoki wypadkach może wydawać niezbędne zarządzenia, przekraczające zakres jego uprawnień, z zachowaniem jednak obowiązujących przepisów. ·0 wszelkich tego rodzaju zarządzeniach naczelnik więzienia obowiązany jest złożyć natych.. miast raport na piśmie władzom przełożonym, z po .. daniem szczegółowych motywów swego zarządze" nia. Naczelnik więzienia obowiązany jest równid donosić natychmiast władzom przełożonym o wszel-. kich wyjątkowych wydarzeniach, zaszłych w więzie .. niu (np. ucieczka więźniów, zaburzenia, bunt, po", żar, epidemja, samo.bójstwo, głodówka i t. p.). § 21. W czasie nieobecności naczelnika wię­ zienia zastępuje go najstarszy służbowo urzędnik, o ile przez władze przełożone nie został ustanowiony stały zastępca. Jeżeli w więzieniu niema pomocników naczelnika, oraz w braku innych zarządzeń władz przełożonych, zastępuje naczelnika więzienia starszy dozorca. Naczelnik, w razie swego oddalenia się z więzienia, winien zawiadomić zastępcę o miejscu swego. po.bytu. R Q Z d z i a ł IV. Obowiązld pomocników naczelnika więzienia, asy:stentów i urzędników kancelaryjnych. § 17. dokonywać 1205 § 22. Pod względem organizacyjnym więzie­ nia posiadają cztery działy: a) administracyjny, b) wycho.wawczy, c) pracy więźniów i d) gospodarczy. Do pomocy w kierownictwie wymienione mi działami naczelniko.wi więzienia przydziela się: pomocników naczelnika, asystentów więziennych i urzędników kancelaryjnych. Podziału czynno.ści personelu więziennego dokonywa naczelnik więzienia w ten sposób, aby wszyscy funkcjanarjusze więzienni przechodzili kolejno wszystkie działy służby. J Do obowiązków pomocnika naczelnika w dziale administracyjnym należy: a) prowadzenie ko.respondencji słu~bowej, akt. ksiąg, statystyki, sporządzanie wszelkich sprawozdań i wykazów, dotyczących więźniów, b) sprawowanie nadzoru nad zwalnianiem więźniów we właści­ wym czasie i przyjmowaniem ich na podstawie stosownych dokumentów, c) czuwanie nad tem, aby personel dozorczy był gruntownie obznajmiony z obowią­ zującemi przepisami więziennemi, miał odpowi,ądnią po.stawę wojskową i był dokładnie wyćwiczony w używaniu broni i w służbie wartowniczej oraz, aby broń i amunicja była przechowywana w . należytym po.rządku i we właściwem i należycie zabezpieczo- § 23. więzienia Dziennik Ustaw. Poz. 577. nem miejscu, wskazanem przez naczelnika więzienia, d) przestrzeganie, aby warty więzienne były ~elowo i w należytym porządku rozstawione, oraz, aby warty były zmieniane we właściwym czasie, e) czuwanie, aby sygnalizacja sprawnie funkcjonowała, f) czuwanie, aby więźniowie byli utrzymywani w czystości, oraz by w pomieszczeniach więziennych, tudzież w szpitalu i na dziedzilku panował porządek i czystość, g) czuwanie nad należytem rozmieszczaniem więiniów, h) przestrzeganie środków bezpieczeń­ stwa i ostrożności przed nieszczęśliwemi wypadkami i pożarem, i) nadzór nad rannem i wieczornem sprzątaniem cel i korytarzy oraz nad wydawaniem strawy więźniom lub produktów, dostarczanych im z zewnątrz więzienia, j) prowadzenia akt osobowych i ewidencji personelu tudzież umundurowania oraz k) nadzór nad ścisłem przestrzeganiem rozkładu dziennych czynności w więzieniu. Do obowiązkó,w pomocnika naczelnika w dziale wychowawczym należy: al czuwanie nad należytą segreg3.cją więźnów, b) prowadzenie całokształtu pracy wychowawczej i oświato­ wej w więzieniu, cl szczegółowe zapoznawanie się z indywidualnemi cechami charakteru więźniów, ich przeszłością i zamiarami na przyszłość, opracowywanie charakterystyki więźniów, d) przedstawianie wn:osków w sprawie awansu lub degradacji więź­ niów przy systemie progresywnym,' e) staranie o kształcenie ogólne i zawodowe więźniów i dobór odpowiedniej dla nich pracy, f) opracowywanie wniosków w sprawie przedterminowego zwolnienia i ułaskawienia więźniów, g) zaopatrywanie zwalnianych w niezbędną odzież, ułatwianie im powrotu do miejsca stałego zamieszkania oraz uzyskania opieki na wolności. § 24. 'więzienia § 25. Do obowiązków pomocnika na czelnika więzienia w dziale gospodarczym należy: a) wyszukiwanie najdogodniejszych źródeł zakupu artykułów żywnościowych, opałowych i innych oraz zarządza­ nie składami żywności, odzieży i bielizny więźniów, materjałów opałowych i oświetleniowych, środków służących do utrzymania czystości, inwentarza wi~­ ziennego, przyjmowanie i staranne przechowywame przeznaczonych dla więźniów produktów spożyw­ czych, dbałość o ich dobroć i wydawanie ich więź­ niom według ustalonych norm żywnościowych, b) prowadzenie ksiąg gospodarczych, budżetowych oraz _rachunkowości i przygotowywanie wszelkich sprawozdań, dotyczących działu gospodarczego, c) utrzymywanie w należytym stanie wszystkich budynków, pomieszczeń i urządzeń więziennych, wykonywanie wszelkich remontów budowlanych, nadzór nad opalaniem i oświetleniem, d) reparacja i rozdawanie we właściwym czasie odzieży, bielizny i obuwia więź­ niom, tudzież nadzór nad starannem używaniem i przechowywaniem tych przedmiotów, jako też własnej odzieży więźniów. Nr. 71. W szczególności do jego obowiązków należy: al dokładanie wszelkich starań o rozwój powierzonego mu działu, zatrudnianie jak największej liczby więźniów, wpajanie im zamiłowania do pracy oraz nauczanie ich rzemiosł i gospodarstwa rolnego, b) staranie się o wyposażenie warsztatów i gospodarstwa rolnego w niezbędne urządzenia techniczne,' narzędzia pracy oraz o urządzenia higjeniczne i zabezpieczające pracujących od chorób i nieszczę·śliwych wypadków, c) wyszukiwanie najdogodniejszych źró­ deł zakupu surowców i zbytu wyrobów gotowych, d) kalkulowanie wyrobów gotowych, prowadzenie księgowo .ści, opracowywanie planów i projektów oraz kosztorysów, dotyczących zakładania nowych przedsiębiorstw więziennych lub rozszerzania istniejących, zestawianie budżetów i bilansów oraz zała­ twianie wszelkich czynności kancelaryjnych i kasowych, wchodzących w zakres działu pracy, e) kierownictwo pracą dozorców-majst rów i nadzór nad sumiennem wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych, f) nadzór nad oszczędnem użytkowaniem inwentarza żywego i martwego, nad użytkowaniem materjałów oraz ich nateżytem przechowywaniem, g) przyjmowanie i podział zamówień pomiędzy warsztaty i nadzór nad należytem i terminowe m ich wykonywaniem, h) dążenie do najniższych kosztów produkcji więziennej przez kontrolę nad celowem zuży­ waniem surowców i wydajnością pracy więźniów oraz przez zmniejszanie ogólnych kosztów administracyjnych. § 27. Niezależnie od swych b e zpośrednich obo- wiązków, pomocnik naczelnika więzienia wykonywa wszystkie rozkazy przełożonego, nadto zwiedza jak najczęściej pomieszczenia więzienne, doglądając w nich porządku i ładu. W razie ujawriienia nieporządków lub .niedokładności, obowiązany jest zawiadomić o tem bezzwłocznie naczelnika wię­ zienia lub kierownika odnośnego działu. W wypadkach nagłych może stosować środki konieczne do również usunięcia zauważonych niedokładności, obowiązany jest jednak bezzwłocznie zawiadomić o wydanych zarządzeniach naczelnika więzienia. § 28. Wszyscy pomocnicy naczelnika więzie­ nia pełnią kolejno dyżury w ciągu doby. W dnie powszednie mogą pełnić dyżury także starsi dozorcy oraz męski personel kancelaryjny. Naczelnik wię­ zienia sporządza wykaz dyżurów na oJires miesięczny. § 29. W więzieniach, w których ze względu na szczupłość personelu ustanawianie stałych dyżurów jest niemożliwe, naczelnik więzienia i jego pomocnik, względnie starszy dozorca, nie mogą wydalać się równocześnie z więzienia lub z mieszkań służbowych w więzieniach, ani w sprawach służbowych, ani osobistych. W porze nocnej winni oni kolejno zwiedzać więzienie oraz podwórza więzienne, celem kontrolowania wart. :§ 26. Pomocnik naczelnika więzienia w dziale pracy zajmuje się sprawami organizacji pracy więź­ § 30. Dyżurny ma nadzór nad ścisłem przeniów i jest bezpośrednim kierownikiem warsztatów, strzeganiem przepisów więziennych, w szczególności gospodarstwa rolnego oraz innych przedsiębiorstw . zaś czuwa nad tern, aby warty więzienne należycie pełniły swą służbę, były odpowiednio uzbrojone i we wieziennych. Nr. 71. Dziennik Ustaw. Poz. 577. właściwym czasie zmieniane. Winien być obecnym przy rannym i wieczornym apelu i czuwać, aby ustalony podział dnia więziennego był ściśle przestrzegany. Dyżurny ma również nadzór nadprawidłowem odbywaniem odwiedzin, udzielanych więźniom oraz nad przyjmowaniem dla nich z zewnątrz dodatkowej żywności i ·rzeczy. W ciągu nocy dyżurny zwiedza co najmniej dwa razy wszystkie pomieszczenia wię­ zienne, kontroluje warty i notuje w odnośnych księ­ gach wartowników czas przeprowadzonej kontroli. Po apelu wieczornym wszystkie klucze od pomieszczeń i cel więziennych winny być wręczane dy- · . żurnemu, celem przechowania ich w specjalnem pomieszczeniu do apelu rannego. § 31. Pomocnicy naczelnika więzienia mogą się wydalać z więzienia w czasie godzin urzędowych tylko za zezwoleniem naczelnika więzienia; o ile wydalają się w innej porze, powinni pozostawić w kancelarji lub w swe m mieszkaniu wiadomość o miejscu pobytu. § 32. Pomocnicy naczelnika więzienia i asystenci więzienni odpowiedzialni są za prowadzone przez nich działy narówni z naczelnikiem więzienia. Asystenci i urzędnicy kancelaryjni, () ile nie mają powierzonego sobie jednego z działów, sprawują swe czynności pod bezpośredniem kierownictwem właściwego pomocnika naczelnika więzienia. R o z d z i a ł V. Obowiązki starszych dozorców. Starszy dozorca jest bezpośrednim najzwierzchnikiem dozorców więziennych. Z polecenia naczelnika więzi e nia kieruje czynnościa­ mi dozorców, poucza ich, wyjaśnia im ich prawa i obowiązki i ma m:dzór nad prawidłowem wykonywaniem czynności służbowych . § 33. bliższym § 34. Podziału czynności po.mi~d~y starszych dozorców dokonywa naczelnik WlęZlema; przeznaczając ich do poszczególnych działów służby (administracyjnego, wychowawczego, pracy więźniów i gospodarczego). Każdy starszy dozorca powinien w swoim dziale służby więziennej dokładać starań do utrzymania go na należytym poziomie pod każ­ dym względem. Starszy dozorca prowadzi pomocniczą księgowość i rachunkowość w danym dziale, nosi przy sobie klucze od powierzonych pomieszczeń, a po ukończeniu czynności dziennych oddaje klucze naczelnikowi więzienia lub jego pomocnikowi, któremu bezpośrednio podlega, względnie dyżurnemu, l\lb też składa je na przechowanie we wskazanem miejscu, o ile to specjalnie zostało zlecone przez naczelnika więzienia. Po zakończeniu czynności dziennych starszy dozorca składa naczelnikowi więzienia lub jego pomocnikowi raport o swoich czynnościach i o czynnościach podległych mu funkcjonarjuszów, oraz o przebiegu i wypadkach dnia. 1207 § 35. W nagłych wypadkach (np. pożar, napad, zaburzenia i t. p.), o ile okoliczności lub czas nie pozw~lają na natychmiastowe powiadomienie naczelnika więzienia, jego zastępcy lub dyżurnego, starszy dozorca winien samodzielnie wydać właściwe zarzą­ dzenia lub zastosować środki zapobiegawcze. O zaszłym wypadku i wydanych przez siebie zarządze­ niach winien natychmiast zawiadomić naczelnika więzienia. § 36. Do obowiązków starszego dozorcy działu adninistracyjnego należy: a) ogólny nadzór nad punktualnem stawianiem się na służbę i należytem wykonywaniem obowiązków przez wszystkich dozorców więzienn :lch; b) podział czynności między dozorców i dokonywanie zmian na posterunkach; c) przestrzeganie należytego przechowywania broni i uzbrojenia dozorców oraz kontrola jej konserwacji, jc:.ko t eż dbałość o przepisowe um undurowanie dozorców i schludny ich wygh',d; d) nadzór na.d utrzymaniem w porządku i czystości wszystkich pomieszczeń, cel i dziedzińców więziennych; e) przestrzeganie wykonywania ustalonego porz ądku więziennego i przepisów dotyczą­ cych więźniów; f) prowadzenie rejestracji więźniów przyjętych, zwolnionych, odprowadzonych do sądów, lub przeznaczonych do robót zewnętrznych i wewnętrznych; g) zapoznawanie się z indywidualnemi cechami charakteru więźniów; h) pilnowanie, aby kary dyscyplinarne, nakła­ dane na więźn~ów, były wykonywarie przepisowo i we właściwym czasie; i) jak najczęstsze odwiedzanie więźniów w celach, warsztatach oraz wglądanie w ich potrzeby; j) stałe dokonywanie rewizji pomieszczeń, cel i więźniów; k) pilnowanie. aby wszyscy więźniowie, wzglę­ demktórych istnieje przymus pracy i obowiązek nauczania, byli zatrudniani i aby uczęszczali do szkoły; l) sprawdzanie posterunków zewnętrznych i wewnętrzn ych; m) dokonywanie rano i wieczorem apelu przez przeliczanie wszystkich więźniów; n) wykonywanie wszystkich poleceń naczelnika więzienia i jego pomocników. § 37. Do obowiązków starszego dozorcy działu gospodarczego naJeży: al prowadzenie magazynów: żywności, odzieży, bielizny, materjałów, środków opałowych oraz związanej z tem podręcznej księgo­ wości; b) dbałość o należyte przechowywanie artykułów żywnościowych, odzieży, bielizny, obu- D~iennik Ustaw. Poz. 577. wia oraz własnych rzeczy więźniów, jako też zabezpieczenie ich. przed zniszczeniem przez jak najczęstsze przewietrzanie; c} prowadzenie wykazu obrotu pościeli,o'dzie­ ży i bielizny oraz księgi rzeczy własnych więźniów i d) pilnowanie, aby ubranie, obuwie, bielizna , i sienniki były wydawane więźniom we wła­ ś.ciwym czasie w stanie czystym, suchym • i .nieuszkodzonym; e) . c;łbałość o oszczędne i należyte użytkowanie rzeczy i inwentarza skarbowego; f) oddawanie we właściwym czasie rzeczy i inwentarza uszkodzonego do naprawy, a niezdatnego do użytku - na przechowanie do czasu wysortowania; g) pilnowanie, aby więźniom wydawana była przepisowa ilość artykułów żywnościowych i aby ich strawa była należycie przygotowywana; hl nadzór nad należytem opalaniem i oświetla­ niem cel oraz pomieszczeń więziennych; i) nadzór nad należytem dezynfekowaniem oraz praniem bielizny i ubrań więźniów; j) przedstawianie lekarzowi więziennemu co dwa tygodnie, celem zbadania stanu zdrowia, więźniów pracujących w kuchni i piekarni oraz przed przyjęciem ich do pracy kuchennej; k)udział w przyjmowaniu produktów żyWno­ ściowych od dostawców i, w razie spostrzeżenia dostawy wadliwej, meldowanie o niej kierownikowi działu gospodarczego, ewen.tualnie naczelnikowi więzienia; I) wykonywanie wszelkich poleceń naczelnika więzienia i jego pomocników. § 38. Do obowiązków starszego dozorcy działu pracy należy: aj pilnowanie, aby więźniowie, wyznaczeni do pracy, w oznaczonym terminie byli wyprowadzani na roboty i sprowadzani z robót, a w czasie pracy należycie dozorowani; . h) pilnowanie, aby dozorcy, zatrudnieni w dziale pracy, punktualnie stawiali się na służbę, dokładnie oraz sumiennie spełniali swe obowiązki i nie wykonywali żadnych robót bez zamówienia, podpisanego przez kierownika .działu pracy; c) prowadzenie magazynów działu pracy i związanej z tem księgowości; . ,d) należyte użytkowanie i przechowywanie inwentarza, narzędzi i materjałów oraz goto. wych wyrobów; . ej pilnowanie, aby wyznaczone więźniom za~,'i ~' tlania dzienne były ściśle wykonywane, nad. . F ·b zór nad prawidłowem sporządzaniem list pracy f przedstawianie ich w końcu miesią­ " ' dl kierownikowi działu pracy; f) d.bałość o rozwój warsztatów pracYi . • Nr. 71. g) dbałość o należyty porządek, i ład w warsztatach oraz o sprawność działania warsztatoWYch urządzeń technicznych; h) w'ykOIlywanie wszelkich poleceń naczelnika więzienia i jego pomocników. Rozdział VI • . ' Obowiązki dozorców więziennych • § 39. Służbę w więzieniu pełnią dozorcy odź­ wierni, oddziałowi, gospodarczy, ~anitarni, kuchenni, oraz dozorcy piekarni, pralni,łaźIli i działu pracy. § 40. Odźwierny pilnuje .wejścia do więzienia. Powinien pilnie przestrzegać, aby do więzienia wchodziły jedynie osoby, posiadające prawo wstępu z racji zajmowanego urzędu lub pracy' w więzieniu, bądź też zaopatrzone w należyte upowaznienie. W razie wątpliwości co do prawa wstępu, tożsamości osoby lub prawidłowości upoważnienia"odźwierny nie wpuści przybyłego bez zezwolenia naczelnika więzienia lub jego zastępcy. Bezpiśrriiennego zezwolenia naczelnika więzie,:, nia odźwiernemu nie wolno . wypuszczać za bramę więźniów, choąiażby eskortowanych przez funkcjonarjusza więziennego. Odźwierny , obowiązany jest zarówno przy wejściu jak i przy wyjściu sprawdzać dokładnie zawartość wwożonych · i. wnoszonych, albo wynoszonych lub wywożonych rzeczy. Po skończonym dniu służby odźwierny składl:ł: naczelnikowi więzienia lub jego zastępcy raport o przebiegu dnia, o wszelkich wypadkach i wydarzeniach przy bramie wejściowej. . , Wpuszczanie kogokolwiek . do więzienia po wieczornym apelu bez zezwolen.ia naczelnika wię­ zienia lub dyżurnego jest .wzbronione. § 41. Do obowiązków dozorcY oddziałowego należy: a) zapoznawanie się z indywiqualnemi cechami każdego więźnia; . b) zachęcanie więźniów d~nauki i pracy oraz d'o dobrego zachowywania się i c) stały nadzór nad więźniami, w celu uniemożliwienia im ucieczki i porozumiewania się z innemi osobami lub więźniami z innych ccl; . d) pilne zwracanie uwagi na ogólną liczbę więź .. i niów w powierzonym oddziale, jak również: w każdej poszczególnej celi; .'. I e) prowadzenie wykazu liczbowego ruchu więźniów swego oddziału; ' f) dokładne przeliczanie i rewidowanie więź- : niów w każdym 'przypadku opuszczania' przez nich oddziału i pownicania do celi; g) dostarczanie więźniom pożywienia do cel · i rozdzielanie porcyj żywnościowych; h) troska o czystość więźni6w,ich odzieży, bielizny oraz o dobry stan ich zdrowia, a w wypadku zasłabnięcia więinia, meldowanie o tem przełożonemu i przedstawianie cho- . Nr. 71. Dziennik Ustaw. Poz. 577. rych lekarzowi, a w razie jego nieobecności sanitarjuszowi; i) podawanie do wiadomości przełożonym wszelkich próśb, zażaleń i skarg więźniów; j) niezwłoczne przybywanie 'do drzwi cel, w razie wezwania przez więźniów; k) ścisłe przestrzeganie porządku życia wię­ ziennego,. niedopuszczanie do niedozwolonych gier, krzyków, śpiewów, bijatyk, kłót­ ni i wogóle do złego zachowywania się więźniów; l) meldowanie niezwłocznie przełożonym o wszelkich przewinieniach więźniów; m) dbałość o całość inwentarza oddziału, n) dbałość o czystość cel i pomieszczeń oddziału oraz posłań i naczyń; o) dbałość o odpowiednią te~peraturę powietrza w celach, o należyte funkcjonowanie ogrzewania i o przewietrzanie cel i korytarzy; p) codzienne dokładne rewidowanie cel i por) mieszczeń · oddziału; codzienne sprawdząniekrat okiennych i sprawności działania zamków w poszczególnych celach i pomieszczeniach oddziału oraz dokonywanie w miarę potrzeby rewizji osobistej więźniów. § 42. Dozorca oddziałowy w szpitalu ki,erui e się przepisami dla oddziałowych; p~na~łto stosuJe Slę do poleceń i wskazówek lekarza wlęzlennego. § 43. Do obowiązków dozorców, zatrudnio~ nych w kuchni i piekarni, należy: a) dozorowanie i kierowanie pracą przydzielonych im więźniów; b) otrzymywanie od kierownika działu, względ­ nie starszego dozorcy produktów według stanu liczebnego więźniów, pozostających na wyżywieniu; c) przygotowywanie we właściwym czasie pożywienia dla więźniów i wypiek chleba; d) troska o dostateczną ilość urządzeń w kuchni i piekarni, oraz o należyty stan inwentarza; e) troska o dobry stan ognisk kuchennych, jak również ogrzewania, wodociągów i kanałów odpływowych; f) oszczędne zużywanie materjałów opałowych; g) kontrola i przechowywanie w odpowiedniem miejscu odpadków żywnościowych; h) troskaóczysty wygląd więźniów, zatrudnionych w kuchni i piekarni; i) utrzymywanie w czystości pomieszczeń, kotłów, sprzętów i naczyń, j) rozdzielanie pożywienia dla oddziałów i szpitala; k) bezzwłoczne meldowanie starszemu dozorcy, względnie kierownikowi działu o objawach choroby u więźniów, zatrudnionych w kuchni i piekarni. § 44. Do dozorców, zatrudnionych . w pralni, łaźni i przy kamerze dezynfekcyjnej, stosują się prze-' pisy, obowiązują1:e dozorców oddziałowych; ponadto należy do nich: aj kierowanie pracą więźniów w zakresie danego działu oraz pouczanie ich o sposobie użycia maszyn, przyrządów do prania i de- zynfektora; , bJ dbałość o czystość pomieszczen i dobre funkcjonowanie urządzeń technicznych; c) przestrzeganie, aby bielizna i ubrania, osobno dla zdrowych i dla chorych więźniów, były należycie wyprane, zdezynfekowane i przechowane; d) nadzór w łaźni nad należy tern myciem więź­ niów oraz nad przestrzeganiem przez więź­ niów obyczajności i przyzwoitości; e) niezwłoczne meldowanie o wszelkich potrzebach działu, uszkodzeniu inwentarza, maszyn i przyrządów technicznych. . § 45. Do obowiązków dozorców w dziale pracy należy: a) nauczanie więźniów rzemiosł, wpajanie im zamiłowania do pracy, oraz doglądanie, aby więźniowie zachowywali się należycie i pilnie pracowali; b) dokładne i sumienne wykonywanie zamówień; c) pilnowanie, aby więźniowie nie wykonywali żadnych robót bez zamówień, podpisanych przez kierownika działu pracy; d) oszczędne zużywanie materjałów i należyte używanie narzędzi pracy; e) pilnowanie, aby -W końcu dnia pracy wię­ źniowie oddawali w porządku i w całości zarówno wykończoną, jak i niewykończoną robbtę, uporządkowali narzędzia, po sprawdzeniu ich rodzaju oraz liczby, według wywieszonego w warsztacie wykazu, aby wię,. źniowie nie wynosili czegokolwiek z warsztatów i aby pomieszczenia warsztatowe po ukończeniu pracy były należycie sprząt .. nięte; f) rewidowanie, po ukończeniu pracy, zarówno więźniów, jak i pomieszczeń warsztatowych; g) ścisłe wykonywanie poleceń kierownika działu pracy. § 46. Dozorcy, pełniący służbę na zewnętrz­ nych posterunkach, obowiązani są: a) przed objęciem służby obejść wyznaczone , im terytorjum i zbadać, czy budynki, znajdujące się na niem, są dokładnie pozamykane, czy blisko murów więziennych i zabudowań nie znajdują się przedmioty, które mogłyby ułatwić więźniom przedostanie się poza mury więzienne, .a, w razie zauważenia ich, zameldować o tern starszemu dozorcy, względnie dyżurnemu; , b) przestrzegać, aby więźniowie nie wychylali się z okien i nie porozumiewali się w jaki- 1210 Dziennik Ustaw. Poz. 577. -kolwiek sposób między sobą lub z osobami obcemi; c) baczyć, aby ze strony więźniów lub osób obcych nie były czynione jakiekolwiek przygotowania, mające na celu umożliwienie więźniom ucieczki; d) przestrzegać, aby na terytorjum więziennem nie znajdowały się osoby obce, nie maj ą ce na to upoważnienia władzy więziennej, a w razie zauważenia takich osób ~ użyć odpowiednich środków, celem ich usunięcia, donosząc o tem natychmiast przełożonemu; e) pozostawać stale na posterunku, nie opuszczając go pod żadnym pozorem; w razie choroby lub potrzeby zameldowania o poczynionych spostrzeżeniach, dozorca zawiadamia przełożonego, za pośrednictwem innego znajdującego się w pobliżu funkcjonarjusza więziennego, lub wszczynając alarm. . § 47. Dozorcy więzienni, wyznaczeni do eskDr~ tDwania więźniów, są DbDwiązani: al czuwać nad tem, aby więźniowie nie próbDwali ucieczki w drodze; b) nie dopuszczać w drodze osób obcych do. więźniów, oraz uniemożliwić wszelkie porDzumiewanie się więźniów z temi osobami; c) brDnić eskortowanych więźniów od wszelkich napaści, używając w razie potrzeby broni zgodnie z obowiązującemi przepisami; d) nie wdawać się z eskortowanymi więźniami w rozmDwę, nie palić tytoniu, nie jeść i nie pić razem z nimi; . e) dDstarczyć eskortowanych więźniów ~o miejsca ich przeznaczenia i ewentualme zpowrotem do więzienia w możliwie najszybszym czasie, nie zatrzymując się nigdzie bez potrzeby i nie wchodząc razem z wię­ źniami do żadnych IDkalów; f) prowadzić eskortowanych więźniów środ­ kiem ulicy i w taki spDsób, aby .mieć wię­ źniów zawsze przed sobą. Nie przewozić więźniów tramwajem lub autobusem. § 48. Dozorcy, pełniący nocną służbę wewnątrzwięzienia, gdy wstępują na służbę, winni sprawdzić zdatność do użytku zegarów kontrolują­ cych, telefonów, broni i przyrządów sygnałowych, winni . przekonać się o należytem zamknięciu cel, pomieszczeń i korytarzy więziennych, jak najczęściej obchodzić korytarze więzienne, zaglądać do cel przez okienko, aby przekonać się, co czynią i jak się zachowują więźniowie. W miarę potrzeby dozorca winien dać znać dyżurnemu umówionym sygnałem, a jeżeliby to było niemożliwe - wszcząć alarm. W czasie nocnej służby nie wolno dozorcy Dtwierać samemu celi lub wchodzić do niej, gdy zaś zachodzi potrzeba, winien on wezwać dyżurnego .pomo­ cnika naczelnika więzienia lub starszego dozorcę. Spanie .w czasie służby jest wzbronione; Wszystkie ważne wydarzenia w ciągu nocy winien dozorca wnosić do księgi nocnych meldunków Nr. 71. i zameldować je kierownikDwi działu administracyjnego, ewentualnie naczelnikowi więzienia. § 49. Naczelnik więzienia oznacza liczbę dozorców, pozostających do jego dyspozycji, jako rezerwa. § 50. W razie alarmu wszyscy funkcjonarjusze więzienia, będący poza służbą, winni niezwłocznie stawić się do dyspozycji naczelnika więzienia. § 51. W oddziałach, przeznaczonych dla kDbiet, służbę pełnią wyłącznie dozorczynie. W zależ­ ności od spełnianych czynności, obowiązują je ogólne przepisy dla dozorców. R o z d z i a ł VII. Pracownicy kontraktowi. § 52. Pracownicy kDntraktowi obowiązani są stosować się ściśle do postanowień niniejszego regulaminu, obowiązujących przepisów oraz do zawieranych z nimi umów, określających równocześnie ich uprawnienia. DZIAŁ II. KOMITETY WIĘZIENNE. § 53. W celu zorganizowania współpracy przedstawicieli społeczeństwa z administracją wię­ zienną, mogą być tworzone w więzieniach, wyznacZDnych przez Ministra Sprawiedliwości, . kDmitety więzienne. W więzieniach III klasy i w więzieniach iZDlacyjnych komitetów więziennychniema~ Komitet więzienny składa się z pięciu człon­ ków: prokuratora okręgowego, jako. przewDdniczą­ cego, naczelnika więzienia. i 3 osób, które mianuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości. Jeden z człon­ ków komitetu pełni funkcje sekretarza. § 54. Komitet więzienny współdziała z wła­ dzami więziennemi w zakresie opieki mDralnej, nauczania i pracy zapomocą: a) udostępniania Wlęzmom nauk moralnych i pociechy religijnej ich wyznania; b) organizowania oświaty szkolnej i pDzaszkol- ' nej, bibljoteki i wychowania fizycznego; c) organizowania zatrudnienia więźniów w taki sposób, aby się przyzwyczaili do pracy I i nauczyli rzemiosła, które będą mogli wykonywać na wolności. . Nadto komitet więzienny, na żądanie władz, składa opinję co do przedterminowego zWDlnienia poszczególnych więźniów i ich ułaskawienia. § 55. W więzieniach, w których wykonywa pozbawienia wolności według zasad systemu progresywnego, komitet więzienny zapoznaje się . z cechami indywidualnemi, przeszłością i zachDwasię karę Dziennik Ustaw. Poz. 577. Nr. 71. niem się więźniów w czasie odbywania kary, celem awansu lub degradacji wyrażenia opinji o celowości więźnia. § 56. Spostrzeżenia, wynikające z zakresu swego działania, komitet więzienny omawia na posiedzeniach i ustala większością głosów odpowiednieopinje lub wnioski. Do powzięcia uchwał komitetu niezbędna jest obecność prokuratora okręgoł wego, naczelnika więzienia i przynajmniej jednego . z pozostałych członków. Wnioski i opinje komitetu więziennego, których wykonaniepr:wkracza zakres kompetencji naczelnikawięzienia, lub wnioski powzięte wbrew głosowi przewodniczącego, przedstawia przewodniczący komitetu Ministerstwu Sprawiedliwości. § 57. Przewodniczący komitetu, w ciągu mieod chwili otrzymania zawiadomienia o mianowaniu członków komitetu, zwołuje pierwsze jego posiedzenie. Posiedzenia komitetu więziennego odbywają się co najmniej raz na miesiąc, w gmachu więzienia. Z przebiegu posiedzeń komitetu więziennego spisuje się protokół. siąca § 58. Członkom komitetu służy prawo wstępu do więzienia i komunikowania się z więźniami w sposób, nie zakłócający normalnego toku życia więziennego. § 59. Członkowie komitetów więziennych peł­ nią swe funkcje honorowo. Członkowie komitetu więziennego nie są uprawnieni do wydawania jakichkolwiek zarządzeń i komunikują się w tym względzie wyłącznie z naczelnikiem więzienia. Komitet więzienny troszczy się o zapewnienie osobom zwalnianym z więzienia środków utrzymania i w tym celu nawiązuje stosunki z urzędami opieki społecznej i z Tow. Patronatu Więziennego. CZĘść POSTĘPOWANIE II. WYKONAWCZE OGÓLNE. DZIAŁ I. ZALUDNIENIE WIĘZIEŃ I ZMIANY W. JEGO STANIE. Rozdział I. Przyjmowanie więźniów. § 60. Przyjęcie do więzienia może nastąpić jedynie na mocy właściwego pisemnego nakazu, wydanego przez władze prokuratorskie, sądowe, policyjne, administracyjne lub wojskowe, stosownie do obowiązujących przepisów. Przyjmowanie do więzienia odbywa się codziennie w godzinach od S-ej do lS-ej. Więźniów, transportowanych z innych więzień lub przysyłanych do więzienia na skutek zarządzenia władz prokura- 1211 tors kich i sądowych o innej porze, przyjmuje się w ciągu całej doby. § 61. Do. więzienia nie mogą być przyjmowa .. ne osoby: a) dotknięte ostremi chorobami zakaźnemij b) których choroba lub uszkodzenie cielesne wymagają natychmiastowego zabiegu chirurgicznego, z wyjątkiem przypadków, w których okazanie odpowiedniej pomocy lekarskiej w więzieniu nie natrafia na prze .. szkody. O nieprzyjęciu do więzienia osób, nalezącyCh do wymienionych kategoryj, naczelnik więzienia zawiadamia władze, które wydały nakaz przyjęcia. Wyjątki od postanowień ust. l-go mogą nastę­ pować jedynie na wyraźne żądanie władz sądowych lub prokuratorskich. § 62. Przyjmowanie do więzienia dzieci więź­ niów nie jest dopuszczalne, z wyjątkiem niemowląt w wieku do osiemnastu miesięcy. Przyjęte do więzienia niemowlęta mogą przebywać w więzieniu najwyżej do ukończenia dwóch lat, poczem winny być zabrane przez władze policyjne, urzędy opieki społecznej lub Tow. Patronatu Więziennego, które naczelnik więzienia uprzedza na trzy miesiące przed tym terminem. Przyjęcie do więzienia, wraz z ojcem lub matką, dziecka po ukończeniu przez nie osiemnastu miesięcy lub pozostawienie go w więzieniu po ukoń­ czeniu dwóch lat może nastąpić w drodze wyjątku tylko za specjalnem zezwoleniem Ministerstwa Sprawiedliwości. ' § 63. Sprowadzone do więzienia osoby oraz ich rzeczy winny być poc,1dane przed przyjęciem szczegółowej rewizji. Rewizji osobistej kobiet dokonywa dozorczyni, a w jej braku - inna, godna zaufania, kobieta. Obecność mężczyzn przy rewizji osobistej kobiet jest wzbroniona. Rewizji osobistej dokonywa się w więzieniu w specjalnem pomieszczeniu, a w jego braku, w jednem z pomieszczeń więziennych. § 64. Złożone przez więźniów lub odebrane im rzeczy (ubranie, obuwie, bielizna, laska, parasol, kapelusz i t. p.) zapisywać należy do księgi własnych rzeczy więźniów. Pieniądze, kosztowności i papiery wartościowe zapisywać należy do księgi kontowej depozytów, wyszczególniając i opisując je dokładnie, oraz do księgi kontroli obrotu sum, złożo­ nych przez więźniów do depozytu. Dowody osobiste więźniów: paszporty, metryki, świadectwa wojskowe i inne oraz wszelkie dokumenty więźniów, po wpisaniu ich do księgi rzeczy własnych, winny być umieszczone w zapieczętowanej kopercie, którą, z wyszczególnieniem na niej zawartości, dołącza się do akt osobistych więźnia. § 65. Z odbioru pieniędzy, kosztowności , i papierów wartościowych otrzymuje więzień pokwitowanie z kwitarjusza depozytowego, Nr .. 71. ' Dziennik Ustaw. Poz. 577. 1212 Zgodność ze stanem rzeczywistym zapisów księdze depozytów pieniężnych i kosztowności, w kwitarjuszu oraz w księdze własnych rzeczy wię~­ w niów, winna być stwierdzona własnoręcznym pOdpIsem funkcjonarjusza, który dokonał zapisu, oraz podpisem danego więźnia. Więzień niepiśmienny~ zamiast podpisu, składa odcisk dużego palca lewej ręki. § 66. Bieliznę i odzież, odebrane więźniowi przy przyjęciu do więzienia, należy oddać do dezynfekcji i, o ile nie są zwrócone więźniowi do użyt­ ku, winny być przechowane w specjalnej składnicy, w osobnym worku do rzeczy każdego więźnia. Przy każdym worku zawiesza się tabliczkę z oznaczeniem imienia i nazwiska więźnia oraz numeru konta księgi rzeczy własnych więźnia. Worki z rzeczami więźniów winny być porozwieszane w składni­ cy na hakach lub poukładane na półkach. Przynajmniej dwa razy do roku, rzeczy więź­ niów mają być wyjmowane z worków, przewietrzane i czyszczone. § 67. Przyjęty więzień zostaje niezwłocznie zapisany do księgi więźniów przybywających i ubywających, do skorowidza alfabetycznego i do księgi głównej i najdalej w ciągu doby od chwili przyjęcia więźnia winny być założone jego akta osobiste. .Więźniów, skazanych prawomocnie, zapisuje ' się również do kalendarza terminowego zwolnień. § 68. .W więzieniu winny być pro~a~z?!le dwie główne księgi więźniów, jedna dla WlęZOlOW śledczych i druga dla więźniów karnych. Akta osobiste więźnia winny zawierać: a) nakaz władz, które zarząd~i~y. ,osadzenie ; w więzieniu, a nadto dla WlęZOlOW skazanych odpis sentencji wyroku sądowego, lub orzeczenie właściwych władZi bl dokładny opi~ osoby więźnia i odciski daktyloskopijne i c) dane o czasie rozpoczęcia ukończenia kary; d) wynik oględzin lekarskich; ej całkowitą korespondencję urzędową, dotyczącą więźnia; f) zatrzymaną korespondencję prywatną więź­ nia; g) wykaz udzielonych więźniowi ulg 'i na.gród oraz wymierzonych mu kar dyscyphnarnychi h) wydane przez władze sądowe lub prokuratorskie zezwolenia na odwiedziny więźnia oraz adnotacje o terminach odwiedzin i korespondencji, wyznaczonych przez naczelnika więzienia i i) dane o sprawowaniu się WlęZOla wraz z jego charakterystyką moralną; k) wykaz próśb i zażaleń więźnia. § 69. O przyjęciu więźnia naczelnik więzienia zawiadamia władze, które zarządziły osadzenie go w więzieniu, jak również władze, do których dyspozycji więzień pozostaje. Przyjęty więzień winien być naj dalej w ciągu 24 godzin po przybyciu do więzienia wykąpany, zważony i poddany badaniu lekarskiemu. Przyjętych więźniów, o ile miejscowe warunki nie stoją . temu na przeszkodzie, należy umieszczać . na przeciąg dwóch tygodni w osobnych celach obserwacyjnych. Okres ten, na skutek opinji lekarza, może być przedłużony lub skrócony. Więźnia cho-' rego niezwłocznie umieszcza się w szpitalu więzien­ nym lub w izbie chorych. Przyjętego więźnia należy obznajmić z óbowiązującemi przepisami więziennemi, zasadami obchodzenia się z urządzeniami w celi i z rodzajem ulg, które może uzyskać oraz kar, które mogą być nałożone na niego przez naczelnika więzienia w drodze dyscyplinarnej. . Przepisy porządkowe, dotyczące WlęznlOW bezpośrednio, mają być wywieszane w każdem pomieszczeniu, w którem więźniowie przebywają stale lub czasowo. Rozdział II. Zwalnianie więźniów. ' § 70. Zwalnianie więźniów następuje: a) po odbyciu przez nich kary; b) na mocy nakazu właściwych władz prokuratorskich lub sądowych; c) na skutek przerwy w odbywaniu kary; d) na skutek zwolnienia przedterminowego; . e) na skutek ułaskawienia lub amnestji. Zwalnianie więźniów, z wyjątkiem przypadku upływu terminu kary, następuje jedynie na mocy pisemnego polecenia właściwych władz. W razie wątpliwości codo prawdziwości dokumentu, zawierającego nakaz zwolnienia więźnia, naczelnik wię­ zienia musi uprzednio sprawdzić autentyczność dokumentu. Ustne lub telefoniczne zarządzenie zwolnienia nie ulega wykonaniu. Telegraficzne zarządzen"ie ulega wykonąniu, o ile podpis władz, które nadały depeszę, został poświadczony przez odnośny . urząd pocztowy. O zwolnieniu więźnia, odbywającego karę po .. zbawienia wolności lub aresztowanego tymczasowo, · naczelnik więzienia zawiadamia natychmiast wła­ ściwe władze. Przy zwalnianiu więźnia naczelnik więzienia musi ustalić, czy nie ulega on zatrzymaniu w wię- : zieniu w innej sprawie, bądź tytułem aresztu śled­ czego, bądź też dla odbycia innej kary. W celu ustalenia terminu zwolnienia więźniów, skazanych prawomocnemi wyrokami, należy zawczasu dokonać niezbędnego obliczenia; termin zwolnienia odnotować należy w kalendarzu terminowym · zwolnień. O dokonanem obliczeniu naczelnik wię­ zienia zawiadamia władzę, wykonywującą wyrok •. § 71. O ile naczelnik więzienia otrzymał nakaz wykonania wyroku, skazującego na karę po· zbawienia wolności przebywającego w powierzonem mu więzieniu więźnia śledczego, osadzonego za inne przestępstwo, niż wymienione w wyroku, - wyrok ten winien wykonać, z zachowaniem wszakże w stosunku do takiego więźnia ograniczeń, obowią­ zujących więźniów śledczych. W razie otrzymania nakazu wykonania wyro- KU, skazującego więźnia, który już odbywa w da- nem więzieniu karę pozbawienia wolności za inne przestępstwo, naczelnik więzienia występuje do właściwych władz sądowych lub prokuratorskich o ustalenie łącznej kary za wszystkie dotychczas osądzone prawomocnie przestępstwa. § 72. Zwalnianym z więzienia zwraca się za pokwitowaniem pieniądze, kosztowności, odzież i inne przedmioty, stanowiące ich własność oraz wypła­ ca się im wynagrodzenie za pracę. . Zwalniany z więzienia ma być ubrany ~ uwzględnieniem stanu zdrowia i pory roku. O ile nie posiada on odpowiedniego ubrania, lecz ma pie'niądze, naczelnik więzienia może mu zezwolić na nabycie ubrania lub na uszycie go w pracowni wię­ ziennej na jego koszt. I . Jeżeli zwolniony z więzienia nie posiada ani ubrania, ani odpowiednich środków, naczelnik wię­ zienia musi zwrócić się zawczasu do urzędu opieki społecznej lub Towarzystwa Patronatu Więziennego, .0 wydanie więźniowi odpowiedniej odzieży. . O ile odpowiednia odzież nie zostanie dostarczona, naczelnik więzienia wydaje zwalnianemu niezbędne ubranie z zasobów więziennych, stwierdzając to protokólarnie. , § 73. 1213 Dziennik' Ustaw. Poz. 577. Nr. 71. Więźniów zwalnia naczelnik więzienia i wydaje świadectwo zwolnienia, z adnotacją o wysokości wypłaconych więźniowi funduszów. Przy podpisywaniu świadectwa zwolnienia naczelnik więzienia sprawdza osobiście podstawy prawne i prawidłowość zwolnienia, zwracając się w razie potrzeby do właściwej władzy prokurator. skiej o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Obliczanie terminów kary odbywa się na której podstawie nastąpiło skazanie. Jeżeli termin kary upływa między godziną tS-tą i godziną 24-tą, zwolnienie odbywa się ' o godzinie lS-ej. Jeżeli termin kary upływa między godziną 24-tą i S-mą, zwalnia się więźnia o godzinie S-ej. Czas, spędzony przez więźnia w szpitalu, nawet poza więzieniem, wlicza się do czasu trwania kary.· § 74. według przepisów ustawy karnej, § 75. Naczelnik więzienia zawiadamia władze policyjne, na 14 dni przed terminem upłynięcia kary, o mającem nastąpić zwolnieniu więźniów: a) skazanych przez sądy za przestępstwa przeciwko własności, za działalność przeciwpań­ stwową lub przestępców zawodowych; b) ulegających po odbyciu kary ogranicze!liom wolności osobistej, na podstawie obowiązu­ jących przepisów prawnych; c) obywateli obcych państw. § 76. Przy zwalnianiu więźniów śledczych, podlegających dozorowi, w myśl art. 187 k. 'p' k., naczelnik więzienia, natychmiast po otrzymamu na .. kazu zwolnienia zawiadamia najbliższe władze po" licyjne. O zwalnianiu nieletnich naczelnik więzienia za .. wiadamia uprzednio Tow. Patronatu Więziennego, a jeżeli w danej miejscowości niema takiego Towa . . rzystwa - urząd opieki społecznej. § 77. W razie choroby zwalniany więzień ma być skierowany do właściwego zakładu leczniczego. Pozostawienie go w więzieniu do wyleczenia może nastąpić jedynie w przypadkach wyjątkowych na prośbę zwalnianego, za zezwoleniem właściwych władz prokuratorskich; koszt pobytu w więzieniu przez dany okres czasu oraz leczenia ponosi zwalniany. Psychicznie chorzy, niebezpieczni dla otocze .. nia, w chwili zwolnienia winni być przekazani wła .. dzom policyjnym, które naczelnik więzienia zawczasu o tern uprzedza. R o z d z i a ł III. Eskortowanie i transport więźniów. § 78. O ile więźniowie nie są eskortowani przez policję, do ich eskortowania poza obręb wię­ zienia wyznacza się odpowiednią liczbę uzbrojonych w broń palną dozorców, z których jeden jest komendantem eskorty. Do eskortowania więźniów należy wyznaczać odpowiednią liczbę dozorców, biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo ucieczki i rodzaj więźniów; w każdym zaś razie do eskortowania grupy więź­ niów złożonej choćby z 2 osób, należy wyznaczać 2 dozorców. Ta sama ilość dozorców (2) może eskortować i większą grupę, jednak nie przekraczającą 20 więźniów. W ten sposób w większych grupach na jednego dozorcę przypadnie do eskortowania od 8 do 10 więźniów. Przy podziale więźniów na grupy w czasie pracy poza obrębe~ więzienia, dla każdej grupy wyzna" cza się osobną wartę. § 79. Przenoszenie więźniów, skazanych pra" womocneml wyrokami, zarządza Minister Sprawiedliwości. Przenoszenie więźniów, tymczasowo aresztowanych w okresie dochodzenia lub śledztwa, w obrę­ bie danego okręgu, zarządza prokurator apelacyjny. Na przenoszenie więźniów tej kategorji w obrębie różnych okręgów apelacyjnych zezwala Minister Sprawiedliwości na wniosek prokuratora apelacyjnego. Na przenoszenie więźniów, skazanych nieprawomocnemi wyrokami oraz więźniów, skazanych 1214 Nr. 71. Dziennik Ustaw. Poz. 577. prawomocnemi wyrokami, lecz pozostających pod zarzutem popełnienia innych przestępstw, w których toczy się dochodzenie lub śledztwo i jest wydany nakaz aresztowania, zezwala Minister Sprawiedliwości na wniosek naczelnika więzienia, złożo­ ny za zgodą właściwych władz sądowych lub prokuratorskich. § 80. Do czasu utworzenia specjalnej straży konwofowej, transportów więźniów dokonywa Policja Państwowa, za zwrotem ponoszonych kosztów. W piśmie do Policji Państw:owej naczelnik więzienia ma wskazać rodzaj przestępstwa, o jakie więzień jest oskarżony lub za które został skazany, a pozatem w wypadkach, gdy uważa więźnia za niebezpiecznego, winien to zaznaczyć. O wysłaniu każdego transportu naczelnik wię­ zienia zawiadamia Ministerstwo Sprawiedliwości. Naczelnik więzienia wręcza komendan towi transportu za pokwitowaniem: akta osobowe więźniów, wykaz więźniów, książki robocze, depozyty oraz odpowiednie pismo. Depozyty pieniężne więźniów, wynagrodzenie za pracę i przedmioty wartościowe przyjmuje komendant transportu; pieniądze te mogą być jednak również przesłane do właściwego więzienia przekazem pocztowym, najpóźniej w ciągu dnia następnego po wysłaniu transportu. O ile ogólna suma pieniężna przekracza 200 zł, nadwyżkę przesyła się przekazem pocztowym; koszty przesyłki wlicza sie w koszty transportu. Rz~czy własne więźniowie zabierają ze ~Obą. Za zezwoleniem naczelnika więzienia, rzeczy te mogą być wysłane pocztą lub koleją, na koszt właściciela, lub oddane osobom trzecim, z wyjąt­ kiem jednego kompletu ubrania, bielizny i obuwia. Opakowywanie rzeczy własnych więźnia, wysyłanych pocztą lub koleją, odbywa się w obecności więźnia; rzecży te wysyła się po pokwitowaniu przez § 81. więźnia. Wydane transportowanym więźniom rzeczy, stanowiące własność Skarbu Państwa, wypisać należy z księgi inwentarzowej, dopiero po otrzymaniu pokwitowania więzienia, do którego więźniowie zostali przesłani. § 82. Więźniów, wyznaczonych do transportu, bada lekarz więzienny; przed .opusz\::zeniem więzie­ ma winni być poddani rewizji. § 83. Koszty przewozu i konwojowania więź­ niów w czasie transportu, zarządzonego przez wła­ dze więzienne i prokuratorskie z jednego więzienia do innego, obciążają budżet więzienia, z którego więźniowie zostali przesłani. Więźniowie, przesyłani na koszt własny do innego więzienia, pokrywają tylko koszty przewozu i .konwojowania. Koszty żywienia więźniów w każdym przypadku transportowania obciążają budżet więzienia, z którego wi~źniowie zostali przesłani. § 84. Więzienie, wysyłające transport, wydaje więźniowi na każdy dzień transportu żywność wartośc;:i dziennego kosztu żywienia więźnia, otrzymywanego przez niego w danem więzieniu. Podczas transportu więzień może zużytkować ze swego depozytu kwotę do 3-ch złotych dziennie na zakup dodatkowego pożywienia. Więźniom chorym, nieletnim oraz matkom karmiącym, stosownie do opinji lekarza więziennego, naczelnik więzienia może wydać na czas transportu porcję żywnościową o podwójnej wartości kosztu wyżywienia dziennego. § 85. W razie transportowania więźniów chorych, naczelnik więzienia, na skutek opinji lekarza więziennego, może do transportu przydzielić sani~ tarjusza. § 86. Naczelnik więzienia uprzedza Wlęzmow przed transportem o obowiązujących postanowieniach co do użycia broni przez eskortę oraz o skutkach ucieczki. § 87. Więźniowie transportowani, w razie prowadzenia przez miasto, nie mogą korzystać z tramwajów ani autobusów. W miejscowościach, w których niema karetek do przewożenia więźniów, prowadzić ich należy środkiem ulicy w ten sposób, aby eskortujący miał zawsze więźnia przed sobą. § 88. Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno uprzedzać więźniów o zamierzonem wysłaniu ich z więzienia. . § 89. Więźniowie, skazani na karę twierdzy, kobiety, nieletni i duchowni, winni być transportowani oddzielnie od innych kategoryj więźniów. R o z d z i a ł IV. Wypadki narodzin i śmierci w więzieniu. § 90. O wypadkach narodzin wśród więźniów naczelnik więzienia powinien w ciągu 3-ch dni zawiadomić odnośny urząd stanu cywilnego oraz Ministerstwo Sprawiedliwości. § 91. W razie śmierci więźnia należy wezwaĆ lekarza więziennego dla skonstatowania śmierci i jej przyczyny oraz wystawienia odpowiedniego zaświad­ czenia, poczem należy przenieść zwłoki do kostnicy. O wypadku nagłego zgonu lub samobójstwa więźnia lekarz więzienny ma sporządzić osobny protokół, który w ciągu 24 godzin naczelnik więzienia przesyła właściwemu prokuratorowi, a odpis Ministerstwu Sprawiedliwości. Protokół ma zawierać dane, stwierdzające przyczyny nagłego zgonu lub samobójstwa więźnia. Bez zezwolenia prokuratora nie wolno grzebać lub wydawać zwłok. W razie samobójstwa więźnia naczelnik wię­ zienia nadaje natychmiast telefonogram do właści­ wego prokuratora i Ministerstwa Sprawiedliwości. Dziennik Ustaw. Poz. 577. Nr. 71 § 92. O wypadku śmierci więźnia naczelnik zawiadamia: a) rodzinę więźnia; b) właściwy urząd stan~ cywilnego; cl właściwego prokuratora; dl Ministerstwo Sprawiedliwości; e) właściwe władze, prowadzące rejestry skazanych; f) ponadto, w razie śmierci więźnia śledcze­ go - właściwe władze sądowe lub prokuratorskie. więzienia § 93. się z więzienia, po porozumieniu władzami administracji ogólnej, Naczelnik właściwemi może zezwolić rodzinie więźnia na zajęcie się, na koszt własny, jego pogrzebem, jeżeli wzgl ę dy pu- bliczne nie stoją temu na przeszkodzie. Zwłoki więźniów, nie zabrane przez rodzinę, winny być pogrzebane .staraniem zarządu więzie­ nia lub przekazane innym władzom albo instytucjom w celu pogrzebania. DZIAŁ W tym celu naczelnik więzienia zapoznaje się z aktami więźnia, charakterem przestępstwa oraz osobą więźnia przez obserwację. R o z d z i a ł II. Rozmieszczanie więźniów w celach wspólnych. § 97. Przy wyznaczaniu poszczególnym więź­ niom miejsc w celach wspólnych należy, w miarę możności, uwzględniać ich wiek, rodzaj przestępstwa i kary, poziom moralny oraz stanowisko społeczne. Więźniów recydywistów lub więźniów, którzy popełnili przestępstwo ze szczególnie niskich pobudek, albo którzy wpływem swoim mogliby oddziaływać demoralizuj ą co, nie wolno osadzać w jednych i tych samych wspólnych celach z więźniami nie należącymi do tych kategoryj. Więźniów, ukaranych po raz pierwszy, należy umieszczać w celach osobnych. § 98. W celu zapobieżenia zboczeniom płcio­ wym, cele wspólne winny być zajęte przynajmniej przez trzech więźniów. II. SEGREGACJA WIĘŹNIóW. Rozdział 1215 l. Rozmieszczanie więźniów w oddziałach. § 94. Więźniów: al płci żeńskiej, b) nieletnich do lat 17, cl śledczych, d) recydywistów umieszczać należy w oddzielnych więzieniach, a w razie niemożności - w osobnych oddziałach. W miarę możności, oddzielać należy więźniów niepełnoletnich od reszty więźniów. Osadzanie w jednej celi wspólnej więźniów śledczych z karnymi może następować w wyjątko­ wych przypadkach z upoważni~nia władz, do których dyspozycji więźniowie pozostają. § 95. ~ więzieniach wyodrębniać należy oddla osób, skazanych na kary: al ciężkiego więzienia, hl więzienia, zastępującego dom poprawy, c) więzienia. . W, więzieniach, przeznaczonych do wykonywania również kary aresztu lub twierdzy, winny być wyodrębniane ponadto oddziały dla osób, odbywają­ cych te kary. Wyjątki wynikające z warunków miejscowych, zależą od decyzji władz, sprawujących nadzór penitencjarny. działy § 99. Osoby podejrzane o dokonanie tego samego przestępstwa, n ależy umieszczać w różnych celach, możliwie od siebie odległych. Takich więź­ niów nie wolno również wysyłać razem do kaplicy, na przechadzkę, do kąpieli i t. p. W oddziałach, przeznaczonych dla kobiet, nie wolno osadzać w tej samej celi wspólnej: al matek, mających przy sobie dzieci, oraz bl kobiet, które zajmowały się nierządem, były albo są uwięzione pod zarzutem takich przestępstw, razem z kobietami, nie naleźącemi do tych kategoryj. Więźniów chorych, nie wymagających szpitalnego leczenia, zwłaszcza gruźliczych, nie wolno pomieszczać razem ze zdrowymi j należy dla nich przeznaczać cele osobne. Wyjątki od powyższych postanowień, wynikające z warunków miejscowych, uzależnia się od opinji lekarskiej i decyzji władz, sprawujących nad.zór penitencjarny. § 100. Prośby więźniów o osadzenie w celi jednoosobowej lub w innej celi wspólnej, uzasadnione ujemnym wpływem otoczenia lub przykrością pozostawania ze współwięźniami, mają być uwzględnia­ ne, o ile to tylko w warunkach miejscowych jest możliwe. R o z d z i a ł III. Umieszczanie więźniów w celach jednoosobowych. W celach jednoosobowych nie należy jednego więźnia. Zamknięcie w celi jednoosobowej stosować na .. § 101. § 96. Umieszczenie Wlęzma w celi jednoosobowej lub wspólnej zależy w granicach obowiązują­ cych przepisów od decyzji naczelnika więzienia. umieszczać więcej, niż leży: . ..;~ 12i6 Dziennik Ustaw. Poz. 577. duchownych świeckich i zakonników, niezależnie od w …