Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego

" 'l O ....

O' ..

O .. . " • • • • • .. .. • • • • • •••• • • • • Y' . .. ....... , .... {O' ...... .. .. . . .t \ y - . . ....... . .... . ~ ~ NI K .

1/7 RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 17 sierpnia Rok 1931.

T R E Ś Ć:

ROZPORZł\DZENII\ MINISTRÓW:

Poz.:- 577-Sprawiedliwości z dni~ 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego.

578-Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 1931 r. w sprawie ustalenia liczby sędziów śledczych w okręgach sądów okręgowych w Łodzi, Radomiu, Siedlcach, Sosnowcu i Wilnie.

579-Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie łęczyckim w okrę gu sądu okręgowego w Łodzi.

580-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. ci rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie sokołowskim w okrę g u s ądu okrę gowego w Siedlcach 58l-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie lubelskim w okręg u sądu okręgowego w Lublinie .

582-Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powiecie święciańskim w okręgu s ą du okrę gowego w Wilnie .

583-~prawiedliwości z dnia 3 sierpnia 1931 r. o rozmieszczeniu sądów grodzkich w powięcie woło. żyńskim w okręgu sąsiu okręgowego w Wilnie 577.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWiEDLlWOśCI z dnia 20 czerwca 1931 r. w sprawie regulaminu więziennego.

Na podstawie art. 71 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 marca 1928 r. w . sprawie organizacji więziennictwa (Dz. U. R. P.

Nr. 29, poz. 272) zarządzam co następuje:

CZĘść DZIAŁ I.

1237 1237 1237 1238 1238 1238

R o z d z i a ł II.

Ogólne przepisy o obowiązkach funkcjonarjuszów więziennych.

§ 2Każdy funkcjonarjusz więzienny jest obo

I.

SKŁAD OSOBOWY WIĘZIEŃ I OBOWIĄZKI SŁUZBOWE FUNKCJONARJUSZóW WIĘZIEN­ NYCH. . R o z dz i a ł 1203 L Skład ' osobowy więzień.

§ 1Skł a d osobowy wi ę zień stanowią

§ 3W stosunku służbowym obowiązuje funkcjonarjusza więziennego względem władz przełożo­

nych i nadzorczych rygor wzmożony. ••••• 1204 'O .... 'I' ~ ••• ~ •• • ~ ~ •• •• '" • ",,:..-..- •••• ~ ......

Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Rygor wzmożony nakłada na funkcjonarjuszów więziennych obowiązek: al bezwzględnego przestrzegania postanowień prawnych (ustaw, rozporządzeń, regulaminów), blścisłego i natychmiastowego wykonywania rozkazów przełożonych, c) sumiennego i gorliwego wykonywania obowiązków służbowych i d) niepozostawiania przewinień podwładnych bezkarnie.

Funkcjonarjuszów więziennych obowiązuje ta: jemnica służbowa. .

§ 4Funkcjonarjusz' więzienny, który na mocy prawa lub rozkazu kieruje stale lub czasowo działalnością innych funkcjonarjuszów, jest ich przeło­

żonym, oni zaś jego podwładnymi. Przełożony zwraca się do podwładnych z rozkazem, podwładni zaś do przełożonych z raportem. .

Rozkazy przełożonego powinny być wydawane zrozumiale, dobitnie i zwięźle.

§ 5Funkcjonarjusz więzienny obowiązany

jest jak najdokładniej znać zakres służby więziennej oraz wykazywać rozumną i celową inicjatywę. .

Funkcjonarjusze więzienni we wzajemnych stosunkach służbowych powinni zachowywać uprzejmość i życzHwość, śpiesząc sobie zawsze chętnie z radą i pomocą, chociażby jej okazanie było zwią­ zane z niebezpieczeństwem dla ich zdrowia lub życia.

W sprawach służbowych funkcjonarjusze do najbHższego przełożonego i tylko z jego zezwolenia mogą zkolei zwraca'ć się do władz wyższych. Wszelkie raporty, nawet o charakterze zażaleń na przełożonych, powinny być skła­ dane drogą służbową. Przełożony ze swej strony obowiązany jest przesyłać je natychmiast właściwym władzom, dołączając swą opinję lub wyjaśnienie.

§ 6zwracają się osobiście

§ 7Funkcjonarjusze więzienni obowiązani są

wykonywać swe czynności ściśle i dokładnie, stosu- jąc się do ustalonego w więzieni~ .rozkładu godz~n i zajęć. Spóźnianie się lub wczeŚnIejsze opuszczanIe stanowiska jest niedopuszczalne. Każdorazowe spóź­ nienie się lub nieprzybycie z powodu choroby, albo z innej przyczyny; winno być usprawiedliwione za- pomocą złożenia nacźelnikowi więzienia piśmienne­ go raportu. W razie niemożności przybycia na służ­ bę, raport powinien być przedstawiony przed wyznaczoną do służby godziną, aby umożliwić wyznaczenie w porę zastępcy. Funkcjonarjuszowi więzienne­ mu, zawieszonemu w czynnościach, nie wolno bez zezwolenia władzy przełożonej opuszczać miejsca służbowego. Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno w czasie pełnienia służby jeść, palić lub zajmo- waćsię sprawami osobistemi.

§ 8Względem przełożonych oraz w stosunwzajemnych funkcjonarjuszów więziennych

obowiązuje zachowanie postawy i oddawanie honorów na wzór wojskowy zarówno w czasie służby, jak i poza służbą. .

Funkcjonarjusze więzienni w zakresie swych czynności składają przedstawicielom władz zwierzch- kach ~ '" . . . . . . . . . '" ..... 'I' ........... ..

Nr. 71., nich i nadzorczych oraz swym przełożonym raport przy ich wejściu do więzienia oraz do wizytowanych przez nich miejsc i pomieszczeń więziennych . ...

Przed złożeniem raportu daje się komendę "baczność", aby więźniowie ustawili się w dwuszereg, a obecni funkcjonarjusze przyjęli postawę zasadniczą. rPrzy eskortowaniu więźniów poza murami :wię­ zienia, na posterunkach zewnętrznych, . w szpItalu oraz w razie wizytacji więzienia po apelu wieczor-. nym komendy "baczność" <lawać nie należy.

§ 9W razie wizytacji więzienia przez . przęd­

stawicieli władz zwierzchnich lub nadzorczych raport o stanie więzienia ma złożyć wizytującemu naczelnik więzienia. O ile przedstawiciele powyższych władz nie są znani naczelnikowi więzienia, winien on zwrócić się o okazanie dokumentów, stwierdzają­ cych tożsamość osoby.

Osoby, uprawnione do wizytacji, mają prawo wstępu do więzienia o każdej porze dnia i nocy.

§ 10Funkcjonarjusz więzienny winien wymaod więźniów ścisłego stosowania się do przepisów i ustanowionego porządku wewnętrznego oraz

posłuszeństwa i szacunku dla siebie, jako przełożo­ nego. Postępowanie jego ma być stanowcze, spokojne, bezstronne, a w · szczególności nie uwłaczające godności więźnia ..

Zasadniczą formą zwracania się do więźnia jest zwrot w osobie trzeciej. gać t.._.t. :.:.

§ 11W wypadkach jawnego nieposłuszeń­

stwa więźniów, stawiania przez nich oporu lub wywołania zaburzeń, może być względem opornych użyty przymus i siła fizyczna, konieczne do przywrócenia porządku i zmuszenia ich do posłuszeństwa.

O zajściu tego rodzaju należy niezwłocznie zameldować naczelnikowi więzienia, ten zaś zawiadamia władze nadzorcze.

§ 12Poza stosunkami, wypływającemi z charakteru służby, funkcjonarjuszom więziennym nie'

wolno pozostawać z więźniami w żadnych innych stosunkach; w szczególności nie wolno im prowadzić jakichkolwiek interesów z więźniami, przyjmować od nich lub ich rodzin datków, pożyczek, ułat­ wiać porozumiewania się ' więźniów ze światem zewnętrznym lub między sobą, wykonywać sprzecznych z obowiązującemi przepisami zleceń lub próśb więźniów, pośredniczyć w wykonywaniu tych próśb, wpływać na więźniów przy wyborze obrońców, pić lub jeść z więźniami i odwiedzającymi więźniów, przyjmować więźniów u siebie w mieszkaniu pod ja- , . kimkolwiek pozorem.

F unkcjonarjuszom więziennym nie wolno pro-: wadzić prywatnych interesów pieniężnych z dostaw~ cami lub przedsiębiorcami robót więziennych,jak również z byłymi więźniami.

Bez zezwolenia naczelnika więzienia nikt z ro- . dziny, domowników, krewnych lub znajomych funkcjonarjusza więziennego nie może być wpuszczony na dziedżiniec więzienny lub do więzienia, albo zbli..

Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71. żać się do Wlęzmow. Funkcjonarjusze więzienni powinni baczyć, aby członkowie ich rodzin również nie dopuszczali się czynów, naruszających postanowienia niniejszego paragrafu.

§ 13Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno, bez każdorazowego zezwolenia naczelnika wię­

zienia, wchodzić do więzienia poza godzinami przez rozkład i obowiązki służbowe wskazanemi . .

Funkcjonarjusze więzienni, wydalając się w czasie wolnym od zajęć poza obręb swego mieszkania, winni pozostawiać w mieszkaniu wiadomość o miejscu swego pobytu.

R o z d z i a ł III.

Obowią2;ki naczelników więzień.

Naczelnik więzienia jest przełożonym kieruje on wszystkiemi działami służby, stale je kontroluje i jest odpowiedzialny za swoje i swoich podwładnych czynności. Jako przełożone­ mu, naczelnikowi więzienia służy prawo nakładania kar, w granicach obowiązujących przepisów, na podwładnych mu funkcjonarjuszów więziennych oraz na

§ 14więzieniaj

więźniów.

§ 15Naczelnik więzienia jest osobiście odpowiedzialny za spokój i porządek w więzieniu

§ 16Naczelnik więzienia jest odpowiedzialny za ścisłe wykona,nie orzeczeń, nakazów i decyzyj

władz do tego uprawnionych, oraz za wykonanie kary zgodnie z obowiązującemi przepisami.

Naczelnik więzienia ma obowiązek dbać o racjonalną organizację pod względem wychowawczym i dochodowym pracy więźniów, o opiekę religijną dla nich, o nauczanie szkolne i pozaszkolne, o stan sanitarny więzienia, stan zdrowotny więź­ niów, należyte ich odżywianie oraz odzież i posłańie.

Naczelnik więzienia ma obowiązek dbać o oszczędne wydatkowanie sum pieniężnych, materjałów, artykułów żywnościowych, oraz o zgodne z obowiązującemi przepisami przechowywanie majątku państwowego lub majątku zdeponowanego przez więźniów. .

Naczelnik więzienia jest odpowiedzialny za należyte prowadzenie biurowości, ksiąg i rachunkowości, oraz za terminowe przedstawianie budżetów, bilansów i sprawozdań, jako też za wykonywanie zleceń władz zwierzchnich i nadzorczych. więzienia, daje im wskazówki, wyjaśnienia oraz db~ o ich zawo.do.we wyszkalenie. Zarządzenia swoje oraz władz przełożonych (nominacje. zwo.lnienia, odznaczenia, urlo.py, zastępstwa, podział czynności, nakładanie kar) ogłasza na piśmie w codziennych rozkazachj w tym celu prowadzi księgę rozkazów. rozpo.rządzenia

§ 20

§ 18Naczelnik więzienia obowiązany jest

dziennych i nocnych inspekcyj więzie­ nia, stale kontrolować księgi. rachunkowość, stan kasy, magazyny i kuchnię, jako też sprawdzać depozyty więźniów. O wynikach kontroli pisze odnoś­ ne adnotacje we właściwych księgach lub sporządza osobne protokóły.

§ 19Naczelnik więzienia dokonywa podziału

podwładnymi funkcjonarjuszami czynności między Naczelnik więzienia w ważnych i nie cierpiących zwłoki wypadkach może wydawać niezbędne zarządzenia, przekraczające zakres jego uprawnień, z zachowaniem jednak obowiązujących przepisów. ·0 wszelkich tego rodzaju zarządzeniach naczelnik więzienia obowiązany jest złożyć natych.. miast raport na piśmie władzom przełożonym, z po .. daniem szczegółowych motywów swego zarządze" nia. Naczelnik więzienia obowiązany jest równid donosić natychmiast władzom przełożonym o wszel-. kich wyjątkowych wydarzeniach, zaszłych w więzie .. niu (np. ucieczka więźniów, zaburzenia, bunt, po", żar, epidemja, samo.bójstwo, głodówka i t. p.).

§ 21W czasie nieobecności naczelnika wię­

zienia zastępuje go najstarszy służbowo urzędnik, o ile przez władze przełożone nie został ustanowiony stały zastępca.

Jeżeli w więzieniu niema pomocników naczelnika, oraz w braku innych zarządzeń władz przełożonych, zastępuje naczelnika więzienia starszy dozorca. Naczelnik, w razie swego oddalenia się z więzienia, winien zawiadomić zastępcę o miejscu swego. po.bytu.

R Q Z d z i a ł IV.

Obowiązld pomocników naczelnika więzienia, asy:stentów i urzędników kancelaryjnych.

§ 17dokonywać

1205

§ 22Pod względem organizacyjnym więzie­

nia posiadają cztery działy: a) administracyjny, b) wycho.wawczy, c) pracy więźniów i d) gospodarczy.

Do pomocy w kierownictwie wymienione mi działami naczelniko.wi więzienia przydziela się: pomocników naczelnika, asystentów więziennych i urzędników kancelaryjnych.

Podziału czynno.ści personelu więziennego dokonywa naczelnik więzienia w ten sposób, aby wszyscy funkcjanarjusze więzienni przechodzili kolejno wszystkie działy służby.

J Do obowiązków pomocnika naczelnika w dziale administracyjnym należy:

§ 23więzienia

Dziennik Ustaw. Poz. 577. nem miejscu, wskazanem przez naczelnika więzienia,

Do obowiązkó,w pomocnika naczelnika w dziale wychowawczym należy: al czuwanie nad należytą segreg3.cją więźnów, b) prowadzenie całokształtu pracy wychowawczej i oświato­ wej w więzieniu, cl szczegółowe zapoznawanie się z indywidualnemi cechami charakteru więźniów, ich przeszłością i zamiarami na przyszłość, opracowywanie charakterystyki więźniów, d) przedstawianie wn:osków w sprawie awansu lub degradacji więź­ niów przy systemie progresywnym,' e) staranie o kształcenie ogólne i zawodowe więźniów i dobór odpowiedniej dla nich pracy, f) opracowywanie wniosków w sprawie przedterminowego zwolnienia i ułaskawienia więźniów, g) zaopatrywanie zwalnianych w niezbędną odzież, ułatwianie im powrotu do miejsca stałego zamieszkania oraz uzyskania opieki na wolności.

§ 24'więzienia

§ 25Do obowiązków pomocnika na czelnika

więzienia w dziale gospodarczym należy: a) wyszukiwanie najdogodniejszych źródeł zakupu artykułów żywnościowych, opałowych i innych oraz zarządza­ nie składami żywności, odzieży i bielizny więźniów, materjałów opałowych i oświetleniowych, środków służących do utrzymania czystości, inwentarza wi~­ ziennego, przyjmowanie i staranne przechowywame przeznaczonych dla więźniów produktów spożyw­ czych, dbałość o ich dobroć i wydawanie ich więź­ niom według ustalonych norm żywnościowych, b) prowadzenie ksiąg gospodarczych, budżetowych oraz _rachunkowości i przygotowywanie wszelkich sprawozdań, dotyczących działu gospodarczego, c) utrzymywanie w należytym stanie wszystkich budynków, pomieszczeń i urządzeń więziennych, wykonywanie wszelkich remontów budowlanych, nadzór nad opalaniem i oświetleniem, d) reparacja i rozdawanie we właściwym czasie odzieży, bielizny i obuwia więź­ niom, tudzież nadzór nad starannem używaniem i przechowywaniem tych przedmiotów, jako też własnej odzieży więźniów.

Nr. 71.

W szczególności do jego obowiązków należy: al dokładanie wszelkich starań o rozwój powierzonego mu działu, zatrudnianie jak największej liczby więźniów, wpajanie im zamiłowania do pracy oraz nauczanie ich rzemiosł i gospodarstwa rolnego,

§ 27Niezależnie od swych b e zpośrednich obo

wiązków, pomocnik naczelnika więzienia wykonywa wszystkie rozkazy przełożonego, nadto zwiedza jak najczęściej pomieszczenia więzienne, doglądając w nich porządku i ładu. W razie ujawriienia nieporządków lub .niedokładności, obowiązany jest zawiadomić o tem bezzwłocznie naczelnika wię­ zienia lub kierownika odnośnego działu. W wypadkach nagłych może stosować środki konieczne do również usunięcia zauważonych niedokładności, obowiązany jest jednak bezzwłocznie zawiadomić o wydanych zarządzeniach naczelnika więzienia.

§ 28Wszyscy pomocnicy naczelnika więzie­

nia pełnią kolejno dyżury w ciągu doby. W dnie powszednie mogą pełnić dyżury także starsi dozorcy oraz męski personel kancelaryjny. Naczelnik wię­ zienia sporządza wykaz dyżurów na oJires miesięczny.

§ 29W więzieniach, w których ze względu na

szczupłość personelu ustanawianie stałych dyżurów jest niemożliwe, naczelnik więzienia i jego pomocnik, względnie starszy dozorca, nie mogą wydalać się równocześnie z więzienia lub z mieszkań służbowych w więzieniach, ani w sprawach służbowych, ani osobistych. W porze nocnej winni oni kolejno zwiedzać więzienie oraz podwórza więzienne, celem kontrolowania wart. :§ 26. Pomocnik naczelnika więzienia w dziale pracy zajmuje się sprawami organizacji pracy więź­

§ 30Dyżurny ma nadzór nad ścisłem przeniów i jest bezpośrednim kierownikiem warsztatów, strzeganiem przepisów więziennych, w szczególności

gospodarstwa rolnego oraz innych przedsiębiorstw . zaś czuwa nad tern, aby warty więzienne należycie pełniły swą służbę, były odpowiednio uzbrojone i we wieziennych.

Nr. 71.

Dziennik Ustaw. Poz. 577. właściwym czasie zmieniane.

Winien być obecnym przy rannym i wieczornym apelu i czuwać, aby ustalony podział dnia więziennego był ściśle przestrzegany.

Dyżurny ma również nadzór nadprawidłowem odbywaniem odwiedzin, udzielanych więźniom oraz nad przyjmowaniem dla nich z zewnątrz dodatkowej żywności i ·rzeczy. W ciągu nocy dyżurny zwiedza co najmniej dwa razy wszystkie pomieszczenia wię­ zienne, kontroluje warty i notuje w odnośnych księ­ gach wartowników czas przeprowadzonej kontroli.

Po apelu wieczornym wszystkie klucze od pomieszczeń i cel więziennych winny być wręczane dy- · . żurnemu, celem przechowania ich w specjalnem pomieszczeniu do apelu rannego.

§ 31Pomocnicy naczelnika więzienia mogą

się wydalać z więzienia w czasie godzin urzędowych tylko za zezwoleniem naczelnika więzienia; o ile wydalają się w innej porze, powinni pozostawić w kancelarji lub w swe m mieszkaniu wiadomość o miejscu pobytu.

§ 32Pomocnicy naczelnika więzienia i asystenci więzienni odpowiedzialni są za prowadzone

przez nich działy narówni z naczelnikiem więzienia.

Asystenci i urzędnicy kancelaryjni, () ile nie mają powierzonego sobie jednego z działów, sprawują swe czynności pod bezpośredniem kierownictwem właściwego pomocnika naczelnika więzienia.

R o z d z i a ł V.

Obowiązki starszych dozorców.

Starszy dozorca jest bezpośrednim najzwierzchnikiem dozorców więziennych.

Z polecenia naczelnika więzi e nia kieruje czynnościa­ mi dozorców, poucza ich, wyjaśnia im ich prawa i obowiązki i ma m:dzór nad prawidłowem wykonywaniem czynności służbowych .

§ 33bliższym

§ 34Podziału czynności po.mi~d~y starszych

dozorców dokonywa naczelnik WlęZlema; przeznaczając ich do poszczególnych działów służby (administracyjnego, wychowawczego, pracy więźniów i gospodarczego).

Każdy starszy dozorca powinien w swoim dziale służby więziennej dokładać starań do utrzymania go na należytym poziomie pod każ­ dym względem. Starszy dozorca prowadzi pomocniczą księgowość i rachunkowość w danym dziale, nosi przy sobie klucze od powierzonych pomieszczeń, a po ukończeniu czynności dziennych oddaje klucze naczelnikowi więzienia lub jego pomocnikowi, któremu bezpośrednio podlega, względnie dyżurnemu, l\lb też składa je na przechowanie we wskazanem miejscu, o ile to specjalnie zostało zlecone przez naczelnika więzienia. Po zakończeniu czynności dziennych starszy dozorca składa naczelnikowi więzienia lub jego pomocnikowi raport o swoich czynnościach i o czynnościach podległych mu funkcjonarjuszów, oraz o przebiegu i wypadkach dnia.

1207

§ 35W nagłych wypadkach (np. pożar, napad, zaburzenia i t. p.), o ile okoliczności lub czas nie

pozw~lają na natychmiastowe powiadomienie naczelnika więzienia, jego zastępcy lub dyżurnego, starszy dozorca winien samodzielnie wydać właściwe zarzą­ dzenia lub zastosować środki zapobiegawcze. O zaszłym wypadku i wydanych przez siebie zarządze­ niach winien natychmiast zawiadomić naczelnika więzienia.

§ 36Do obowiązków starszego dozorcy działu adninistracyjnego należy

§ 37Do obowiązków starszego dozorcy działu

gospodarczego naJeży: al prowadzenie magazynów: żywności, odzieży, bielizny, materjałów, środków opałowych oraz związanej z tem podręcznej księgo­ wości;

I) wykonywanie wszelkich poleceń naczelnika więzienia i jego pomocników.

§ 38Do obowiązków starszego dozorcy działu pracy należy

aj pilnowanie, aby więźniowie, wyznaczeni do pracy, w oznaczonym terminie byli wyprowadzani na roboty i sprowadzani z robót, a w czasie pracy należycie dozorowani; . h) pilnowanie, aby dozorcy, zatrudnieni w dziale pracy, punktualnie stawiali się na służbę, dokładnie oraz sumiennie spełniali swe obowiązki i nie wykonywali żadnych robót bez zamówienia, podpisanego przez kierownika .działu pracy;

Rozdział VI • . ' Obowiązki dozorców więziennych •

§ 39Służbę w więzieniu pełnią dozorcy odź­

wierni, oddziałowi, gospodarczy, ~anitarni, kuchenni, oraz dozorcy piekarni, pralni,łaźIli i działu pracy.

§ 40Odźwierny pilnuje .wejścia do więzienia

Powinien pilnie przestrzegać, aby do więzienia wchodziły jedynie osoby, posiadające prawo wstępu z racji zajmowanego urzędu lub pracy' w więzieniu, bądź też zaopatrzone w należyte upowaznienie. W razie wątpliwości co do prawa wstępu, tożsamości osoby lub prawidłowości upoważnienia"odźwierny nie wpuści przybyłego bez zezwolenia naczelnika więzienia lub jego zastępcy.

Bezpiśrriiennego zezwolenia naczelnika więzie,:, nia odźwiernemu nie wolno . wypuszczać za bramę więźniów, choąiażby eskortowanych przez funkcjonarjusza więziennego. Odźwierny , obowiązany jest zarówno przy wejściu jak i przy wyjściu sprawdzać dokładnie zawartość wwożonych · i. wnoszonych, albo wynoszonych lub wywożonych rzeczy.

Po skończonym dniu służby odźwierny składl:ł: naczelnikowi więzienia lub jego zastępcy raport o przebiegu dnia, o wszelkich wypadkach i wydarzeniach przy bramie wejściowej. . , Wpuszczanie kogokolwiek . do więzienia po wieczornym apelu bez zezwolen.ia naczelnika wię­ zienia lub dyżurnego jest .wzbronione.

§ 41Do obowiązków dozorcY oddziałowego

należy:

I

Nr. 71.

Dziennik Ustaw. Poz. 577. rych lekarzowi, a w razie jego nieobecności sanitarjuszowi;

§ 42Dozorca oddziałowy w szpitalu ki,erui e

się przepisami dla oddziałowych; p~na~łto stosuJe Slę do poleceń i wskazówek lekarza wlęzlennego.

§ 43Do obowiązków dozorców, zatrudnio~

nych w kuchni i piekarni, należy:

§ 44

Do dozorców, zatrudnionych . w pralni, łaźni i przy kamerze dezynfekcyjnej, stosują się prze-' pisy, obowiązują1:e dozorców oddziałowych; ponadto należy do nich: aj kierowanie pracą więźniów w zakresie danego działu oraz pouczanie ich o sposobie użycia maszyn, przyrządów do prania i de- zynfektora; , bJ dbałość o czystość pomieszczen i dobre funkcjonowanie urządzeń technicznych;

§ 45Do obowiązków dozorców w dziale pracy należy

§ 46Dozorcy, pełniący służbę na zewnętrz­

nych posterunkach, obowiązani są:

§ 47Dozorcy więzienni, wyznaczeni do eskDr~

tDwania więźniów, są DbDwiązani: al czuwać nad tem, aby więźniowie nie próbDwali ucieczki w drodze;

Nie przewozić więźniów tramwajem lub autobusem.

§ 48Dozorcy, pełniący nocną służbę wewnątrzwięzienia, gdy wstępują na służbę, winni

sprawdzić zdatność do użytku zegarów kontrolują­ cych, telefonów, broni i przyrządów sygnałowych, winni . przekonać się o należytem zamknięciu cel, pomieszczeń i korytarzy więziennych, jak najczęściej obchodzić korytarze więzienne, zaglądać do cel przez okienko, aby przekonać się, co czynią i jak się zachowują więźniowie. W miarę potrzeby dozorca winien dać znać dyżurnemu umówionym sygnałem, a jeżeliby to było niemożliwe - wszcząć alarm.

W czasie nocnej służby nie wolno dozorcy Dtwierać samemu celi lub wchodzić do niej, gdy zaś zachodzi potrzeba, winien on wezwać dyżurnego .pomo­ cnika naczelnika więzienia lub starszego dozorcę.

Spanie .w czasie służby jest wzbronione;

Wszystkie ważne wydarzenia w ciągu nocy winien dozorca wnosić do księgi nocnych meldunków Nr. 71. i zameldować je kierownikDwi działu administracyjnego, ewentualnie naczelnikowi więzienia.

§ 49Naczelnik więzienia oznacza liczbę dozorców, pozostających do jego dyspozycji, jako rezerwa

§ 50W razie alarmu wszyscy funkcjonarjusze

więzienia, będący poza służbą, winni niezwłocznie stawić się do dyspozycji naczelnika więzienia.

§ 51W oddziałach, przeznaczonych dla kDbiet, służbę pełnią wyłącznie dozorczynie. W zależ­

ności od spełnianych czynności, obowiązują je ogólne przepisy dla dozorców.

R o z d z i a ł VII.

Pracownicy kontraktowi.

§ 52Pracownicy kDntraktowi obowiązani są

stosować się ściśle do postanowień niniejszego regulaminu, obowiązujących przepisów oraz do zawieranych z nimi umów, określających równocześnie ich uprawnienia.

DZIAŁ II.

KOMITETY WIĘZIENNE.

§ 53W celu zorganizowania współpracy

przedstawicieli społeczeństwa z administracją wię­ zienną, mogą być tworzone w więzieniach, wyznacZDnych przez Ministra Sprawiedliwości, . kDmitety więzienne.

W więzieniach III klasy i w więzieniach iZDlacyjnych komitetów więziennychniema~ Komitet więzienny składa się z pięciu człon­ ków: prokuratora okręgowego, jako. przewDdniczą­ cego, naczelnika więzienia. i 3 osób, które mianuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości. Jeden z człon­ ków komitetu pełni funkcje sekretarza.

§ 54Komitet więzienny współdziała z wła­

dzami więziennemi w zakresie opieki mDralnej, nauczania i pracy zapomocą:

Nadto komitet więzienny, na żądanie władz, składa opinję co do przedterminowego zWDlnienia poszczególnych więźniów i ich ułaskawienia.

§ 55W więzieniach, w których wykonywa

pozbawienia wolności według zasad systemu progresywnego, komitet więzienny zapoznaje się . z cechami indywidualnemi, przeszłością i zachDwasię karę Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71. niem się więźniów w czasie odbywania kary, celem awansu lub degradacji wyrażenia opinji o celowości więźnia.

§ 56Spostrzeżenia, wynikające z zakresu

swego działania, komitet więzienny omawia na posiedzeniach i ustala większością głosów odpowiednieopinje lub wnioski. Do powzięcia uchwał komitetu niezbędna jest obecność prokuratora okręgoł wego, naczelnika więzienia i przynajmniej jednego . z pozostałych członków.

Wnioski i opinje komitetu więziennego, których wykonaniepr:wkracza zakres kompetencji naczelnikawięzienia, lub wnioski powzięte wbrew głosowi przewodniczącego, przedstawia przewodniczący komitetu Ministerstwu Sprawiedliwości.

§ 57Przewodniczący komitetu, w ciągu mieod chwili otrzymania zawiadomienia o mianowaniu członków komitetu, zwołuje pierwsze jego

posiedzenie.

Posiedzenia komitetu więziennego odbywają się co najmniej raz na miesiąc, w gmachu więzienia.

Z przebiegu posiedzeń komitetu więziennego spisuje się protokół. siąca

§ 58Członkom komitetu służy prawo wstępu

do więzienia i komunikowania się z więźniami w sposób, nie zakłócający normalnego toku życia więziennego.

§ 59Członkowie komitetów więziennych peł­

nią swe funkcje honorowo.

Członkowie komitetu więziennego nie są uprawnieni do wydawania jakichkolwiek zarządzeń i komunikują się w tym względzie wyłącznie z naczelnikiem więzienia.

Komitet więzienny troszczy się o zapewnienie osobom zwalnianym z więzienia środków utrzymania i w tym celu nawiązuje stosunki z urzędami opieki społecznej i z Tow. Patronatu Więziennego.

CZĘść POSTĘPOWANIE II.

WYKONAWCZE OGÓLNE.

DZIAŁ I.

ZALUDNIENIE WIĘZIEŃ I ZMIANY W. JEGO STANIE.

Rozdział I.

Przyjmowanie więźniów.

§ 60

Przyjęcie do więzienia może nastąpić jedynie na mocy właściwego pisemnego nakazu, wydanego przez władze prokuratorskie, sądowe, policyjne, administracyjne lub wojskowe, stosownie do obowiązujących przepisów.

Przyjmowanie do więzienia odbywa się codziennie w godzinach od S-ej do lS-ej. Więźniów, transportowanych z innych więzień lub przysyłanych do więzienia na skutek zarządzenia władz prokura- 1211 tors kich i sądowych o innej porze, przyjmuje się w ciągu całej doby.

§ 61Do. więzienia nie mogą być przyjmowa

ne osoby:

O nieprzyjęciu do więzienia osób, nalezącyCh do wymienionych kategoryj, naczelnik więzienia zawiadamia władze, które wydały nakaz przyjęcia.

Wyjątki od postanowień ust. l-go mogą nastę­ pować jedynie na wyraźne żądanie władz sądowych lub prokuratorskich.

§ 62Przyjmowanie do więzienia dzieci więź­

niów nie jest dopuszczalne, z wyjątkiem niemowląt w wieku do osiemnastu miesięcy.

Przyjęte do więzienia niemowlęta mogą przebywać w więzieniu najwyżej do ukończenia dwóch lat, poczem winny być zabrane przez władze policyjne, urzędy opieki społecznej lub Tow. Patronatu Więziennego, które naczelnik więzienia uprzedza na trzy miesiące przed tym terminem.

Przyjęcie do więzienia, wraz z ojcem lub matką, dziecka po ukończeniu przez nie osiemnastu miesięcy lub pozostawienie go w więzieniu po ukoń­ czeniu dwóch lat może nastąpić w drodze wyjątku tylko za specjalnem zezwoleniem Ministerstwa Sprawiedliwości. '

§ 63Sprowadzone do więzienia osoby oraz

ich rzeczy winny być poc,1dane przed przyjęciem szczegółowej rewizji.

Rewizji osobistej kobiet dokonywa dozorczyni, a w jej braku - inna, godna zaufania, kobieta. Obecność mężczyzn przy rewizji osobistej kobiet jest wzbroniona.

Rewizji osobistej dokonywa się w więzieniu w specjalnem pomieszczeniu, a w jego braku, w jednem z pomieszczeń więziennych.

§ 64Złożone przez więźniów lub odebrane

im rzeczy (ubranie, obuwie, bielizna, laska, parasol, kapelusz i t. p.) zapisywać należy do księgi własnych rzeczy więźniów. Pieniądze, kosztowności i papiery wartościowe zapisywać należy do księgi kontowej depozytów, wyszczególniając i opisując je dokładnie, oraz do księgi kontroli obrotu sum, złożo­ nych przez więźniów do depozytu.

Dowody osobiste więźniów: paszporty, metryki, świadectwa wojskowe i inne oraz wszelkie dokumenty więźniów, po wpisaniu ich do księgi rzeczy własnych, winny być umieszczone w zapieczętowanej kopercie, którą, z wyszczególnieniem na niej zawartości, dołącza się do akt osobistych więźnia.

§ 65

Z odbioru pieniędzy, kosztowności , i papierów wartościowych otrzymuje więzień pokwitowanie z kwitarjusza depozytowego, Nr .. 71. ' Dziennik Ustaw. Poz. 577.

1212 Zgodność ze stanem rzeczywistym zapisów księdze depozytów pieniężnych i kosztowności, w kwitarjuszu oraz w księdze własnych rzeczy wię~­ w niów, winna być stwierdzona własnoręcznym pOdpIsem funkcjonarjusza, który dokonał zapisu, oraz podpisem danego więźnia. Więzień niepiśmienny~ zamiast podpisu, składa odcisk dużego palca lewej ręki.

§ 66Bieliznę i odzież, odebrane więźniowi

przy przyjęciu do więzienia, należy oddać do dezynfekcji i, o ile nie są zwrócone więźniowi do użyt­ ku, winny być przechowane w specjalnej składnicy, w osobnym worku do rzeczy każdego więźnia.

Przy każdym worku zawiesza się tabliczkę z oznaczeniem imienia i nazwiska więźnia oraz numeru konta księgi rzeczy własnych więźnia. Worki z rzeczami więźniów winny być porozwieszane w składni­ cy na hakach lub poukładane na półkach.

Przynajmniej dwa razy do roku, rzeczy więź­ niów mają być wyjmowane z worków, przewietrzane i czyszczone.

§ 67Przyjęty więzień zostaje niezwłocznie

zapisany do księgi więźniów przybywających i ubywających, do skorowidza alfabetycznego i do księgi głównej i najdalej w ciągu doby od chwili przyjęcia więźnia winny być założone jego akta osobiste. .Więźniów, skazanych prawomocnie, zapisuje ' się również do kalendarza terminowego zwolnień.

§ 68W więzieniu winny być pro~a~z?!le

dwie główne księgi więźniów, jedna dla WlęZOlOW śledczych i druga dla więźniów karnych.

Akta osobiste więźnia winny zawierać:

§ 69O przyjęciu więźnia naczelnik więzienia

zawiadamia władze, które zarządziły osadzenie go w więzieniu, jak również władze, do których dyspozycji więzień pozostaje.

Przyjęty więzień winien być naj dalej w ciągu 24 godzin po przybyciu do więzienia wykąpany, zważony i poddany badaniu lekarskiemu.

Przyjętych więźniów, o ile miejscowe warunki nie stoją . temu na przeszkodzie, należy umieszczać . na przeciąg dwóch tygodni w osobnych celach obserwacyjnych. Okres ten, na skutek opinji lekarza, może być przedłużony lub skrócony. Więźnia cho-' rego niezwłocznie umieszcza się w szpitalu więzien­ nym lub w izbie chorych.

Przyjętego więźnia należy obznajmić z óbowiązującemi przepisami więziennemi, zasadami obchodzenia się z urządzeniami w celi i z rodzajem ulg, które może uzyskać oraz kar, które mogą być nałożone na niego przez naczelnika więzienia w drodze dyscyplinarnej. .

Przepisy porządkowe, dotyczące WlęznlOW bezpośrednio, mają być wywieszane w każdem pomieszczeniu, w którem więźniowie przebywają stale lub czasowo.

Rozdział II.

Zwalnianie więźniów. '

§ 70Zwalnianie więźniów następuje

Zwalnianie więźniów, z wyjątkiem przypadku upływu terminu kary, następuje jedynie na mocy pisemnego polecenia właściwych władz. W razie wątpliwości codo prawdziwości dokumentu, zawierającego nakaz zwolnienia więźnia, naczelnik wię­ zienia musi uprzednio sprawdzić autentyczność dokumentu.

Ustne lub telefoniczne zarządzenie zwolnienia nie ulega wykonaniu. Telegraficzne zarządzen"ie ulega wykonąniu, o ile podpis władz, które nadały depeszę, został poświadczony przez odnośny . urząd pocztowy.

O zwolnieniu więźnia, odbywającego karę po .. zbawienia wolności lub aresztowanego tymczasowo, · naczelnik więzienia zawiadamia natychmiast wła­ ściwe władze.

Przy zwalnianiu więźnia naczelnik więzienia musi ustalić, czy nie ulega on zatrzymaniu w wię- : zieniu w innej sprawie, bądź tytułem aresztu śled­ czego, bądź też dla odbycia innej kary.

W celu ustalenia terminu zwolnienia więźniów, skazanych prawomocnemi wyrokami, należy zawczasu dokonać niezbędnego obliczenia; termin zwolnienia odnotować należy w kalendarzu terminowym · zwolnień.

O dokonanem obliczeniu naczelnik wię­ zienia zawiadamia władzę, wykonywującą wyrok •.

§ 71O ile naczelnik więzienia otrzymał nakaz wykonania wyroku, skazującego na karę po·

zbawienia wolności przebywającego w powierzonem mu więzieniu więźnia śledczego, osadzonego za inne przestępstwo, niż wymienione w wyroku, - wyrok ten winien wykonać, z zachowaniem wszakże w stosunku do takiego więźnia ograniczeń, obowią­ zujących więźniów śledczych.

W razie otrzymania nakazu wykonania wyro- KU, skazującego więźnia, który już odbywa w da- nem więzieniu karę pozbawienia wolności za inne przestępstwo, naczelnik więzienia występuje do właściwych władz sądowych lub prokuratorskich o ustalenie łącznej kary za wszystkie dotychczas osądzone prawomocnie przestępstwa.

§ 72Zwalnianym z więzienia zwraca się za

pokwitowaniem pieniądze, kosztowności, odzież i inne przedmioty, stanowiące ich własność oraz wypła­ ca się im wynagrodzenie za pracę. .

Zwalniany z więzienia ma być ubrany ~ uwzględnieniem stanu zdrowia i pory roku. O ile nie posiada on odpowiedniego ubrania, lecz ma pie'niądze, naczelnik więzienia może mu zezwolić na nabycie ubrania lub na uszycie go w pracowni wię­ ziennej na jego koszt.

I .

Jeżeli zwolniony z więzienia nie posiada ani ubrania, ani odpowiednich środków, naczelnik wię­ zienia musi zwrócić się zawczasu do urzędu opieki społecznej lub Towarzystwa Patronatu Więziennego, .0 wydanie więźniowi odpowiedniej odzieży. .

O ile odpowiednia odzież nie zostanie dostarczona, naczelnik więzienia wydaje zwalnianemu niezbędne ubranie z zasobów więziennych, stwierdzając to protokólarnie. ,

§ 731213

Dziennik' Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71.

Więźniów zwalnia naczelnik więzienia i wydaje świadectwo zwolnienia, z adnotacją o wysokości wypłaconych więźniowi funduszów.

Przy podpisywaniu świadectwa zwolnienia naczelnik więzienia sprawdza osobiście podstawy prawne i prawidłowość zwolnienia, zwracając się w razie potrzeby do właściwej władzy prokurator. skiej o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości.

Obliczanie terminów kary odbywa się na której podstawie nastąpiło skazanie.

Jeżeli termin kary upływa między godziną tS-tą i godziną 24-tą, zwolnienie odbywa się ' o godzinie lS-ej.

Jeżeli termin kary upływa między godziną 24-tą i S-mą, zwalnia się więźnia o godzinie S-ej.

Czas, spędzony przez więźnia w szpitalu, nawet poza więzieniem, wlicza się do czasu trwania kary.·

§ 74

według przepisów ustawy karnej,

§ 75Naczelnik więzienia zawiadamia władze

policyjne, na 14 dni przed terminem upłynięcia kary, o mającem nastąpić zwolnieniu więźniów:

§ 76

Przy zwalnianiu więźniów śledczych, podlegających dozorowi, w myśl art. 187 k. 'p' k., naczelnik więzienia, natychmiast po otrzymamu na .. kazu zwolnienia zawiadamia najbliższe władze po" licyjne.

O zwalnianiu nieletnich naczelnik więzienia za .. wiadamia uprzednio Tow. Patronatu Więziennego, a jeżeli w danej miejscowości niema takiego Towa . . rzystwa - urząd opieki społecznej.

§ 77W razie choroby zwalniany więzień

ma być skierowany do właściwego zakładu leczniczego. Pozostawienie go w więzieniu do wyleczenia może nastąpić jedynie w przypadkach wyjątkowych na prośbę zwalnianego, za zezwoleniem właściwych władz prokuratorskich; koszt pobytu w więzieniu przez dany okres czasu oraz leczenia ponosi zwalniany.

Psychicznie chorzy, niebezpieczni dla otocze .. nia, w chwili zwolnienia winni być przekazani wła .. dzom policyjnym, które naczelnik więzienia zawczasu o tern uprzedza.

R o z d z i a ł III.

Eskortowanie i transport więźniów.

§ 78O ile więźniowie nie są eskortowani

przez policję, do ich eskortowania poza obręb wię­ zienia wyznacza się odpowiednią liczbę uzbrojonych w broń palną dozorców, z których jeden jest komendantem eskorty.

Do eskortowania więźniów należy wyznaczać odpowiednią liczbę dozorców, biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo ucieczki i rodzaj więźniów; w każdym zaś razie do eskortowania grupy więź­ niów złożonej choćby z 2 osób, należy wyznaczać 2 dozorców. Ta sama ilość dozorców (2) może eskortować i większą grupę, jednak nie przekraczającą 20 więźniów. W ten sposób w większych grupach na jednego dozorcę przypadnie do eskortowania od 8 do 10 więźniów.

Przy podziale więźniów na grupy w czasie pracy poza obrębe~ więzienia, dla każdej grupy wyzna" cza się osobną wartę.

§ 79Przenoszenie więźniów, skazanych pra"

womocneml wyrokami, zarządza Minister Sprawiedliwości.

Przenoszenie więźniów, tymczasowo aresztowanych w okresie dochodzenia lub śledztwa, w obrę­ bie danego okręgu, zarządza prokurator apelacyjny.

Na przenoszenie więźniów tej kategorji w obrębie różnych okręgów apelacyjnych zezwala Minister Sprawiedliwości na wniosek prokuratora apelacyjnego.

Na przenoszenie więźniów, skazanych nieprawomocnemi wyrokami oraz więźniów, skazanych 1214 Nr. 71.

Dziennik Ustaw. Poz. 577. prawomocnemi wyrokami, lecz pozostających pod zarzutem popełnienia innych przestępstw, w których toczy się dochodzenie lub śledztwo i jest wydany nakaz aresztowania, zezwala Minister Sprawiedliwości na wniosek naczelnika więzienia, złożo­ ny za zgodą właściwych władz sądowych lub prokuratorskich.

§ 80Do czasu utworzenia specjalnej straży

konwofowej, transportów więźniów dokonywa Policja Państwowa, za zwrotem ponoszonych kosztów.

W piśmie do Policji Państw:owej naczelnik więzienia ma wskazać rodzaj przestępstwa, o jakie więzień jest oskarżony lub za które został skazany, a pozatem w wypadkach, gdy uważa więźnia za niebezpiecznego, winien to zaznaczyć.

O wysłaniu każdego transportu naczelnik wię­ zienia zawiadamia Ministerstwo Sprawiedliwości.

Naczelnik więzienia wręcza komendan towi transportu za pokwitowaniem: akta osobowe więźniów, wykaz więźniów, książki robocze, depozyty oraz odpowiednie pismo.

Depozyty pieniężne więźniów, wynagrodzenie za pracę i przedmioty wartościowe przyjmuje komendant transportu; pieniądze te mogą być jednak również przesłane do właściwego więzienia przekazem pocztowym, najpóźniej w ciągu dnia następnego po wysłaniu transportu.

O ile ogólna suma pieniężna przekracza 200 zł, nadwyżkę przesyła się przekazem pocztowym; koszty przesyłki wlicza sie w koszty transportu.

Rz~czy własne więźniowie zabierają ze ~Obą.

Za zezwoleniem naczelnika więzienia, rzeczy te mogą być wysłane pocztą lub koleją, na koszt właściciela, lub oddane osobom trzecim, z wyjąt­ kiem jednego kompletu ubrania, bielizny i obuwia.

Opakowywanie rzeczy własnych więźnia, wysyłanych pocztą lub koleją, odbywa się w obecności więźnia; rzecży te wysyła się po pokwitowaniu przez

§ 81

więźnia.

Wydane transportowanym więźniom rzeczy, stanowiące własność Skarbu Państwa, wypisać należy z księgi inwentarzowej, dopiero po otrzymaniu pokwitowania więzienia, do którego więźniowie zostali przesłani.

§ 82

Więźniów, wyznaczonych do transportu, bada lekarz więzienny; przed .opusz\::zeniem więzie­ ma winni być poddani rewizji.

§ 83Koszty przewozu i konwojowania więź­

niów w czasie transportu, zarządzonego przez wła­ dze więzienne i prokuratorskie z jednego więzienia do innego, obciążają budżet więzienia, z którego więźniowie zostali przesłani.

Więźniowie, przesyłani na koszt własny do innego więzienia, pokrywają tylko koszty przewozu i .konwojowania.

Koszty żywienia więźniów w każdym przypadku transportowania obciążają budżet więzienia, z którego wi~źniowie zostali przesłani.

§ 84Więzienie, wysyłające transport, wydaje

więźniowi na każdy dzień transportu żywność wartośc;:i dziennego kosztu żywienia więźnia, otrzymywanego przez niego w danem więzieniu.

Podczas transportu więzień może zużytkować ze swego depozytu kwotę do 3-ch złotych dziennie na zakup dodatkowego pożywienia.

Więźniom chorym, nieletnim oraz matkom karmiącym, stosownie do opinji lekarza więziennego, naczelnik więzienia może wydać na czas transportu porcję żywnościową o podwójnej wartości kosztu wyżywienia dziennego.

§ 85W razie transportowania więźniów chorych, naczelnik więzienia, na skutek opinji lekarza

więziennego, może do transportu przydzielić sani~ tarjusza.

§ 86Naczelnik więzienia uprzedza Wlęzmow

przed transportem o obowiązujących postanowieniach co do użycia broni przez eskortę oraz o skutkach ucieczki.

§ 87

Więźniowie transportowani, w razie prowadzenia przez miasto, nie mogą korzystać z tramwajów ani autobusów. W miejscowościach, w których niema karetek do przewożenia więźniów, prowadzić ich należy środkiem ulicy w ten sposób, aby eskortujący miał zawsze więźnia przed sobą.

§ 88Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno uprzedzać więźniów o zamierzonem wysłaniu ich

z więzienia. .

§ 89

Więźniowie, skazani na karę twierdzy, kobiety, nieletni i duchowni, winni być transportowani oddzielnie od innych kategoryj więźniów.

R o z d z i a ł IV.

Wypadki narodzin i śmierci w więzieniu.

§ 90O wypadkach narodzin wśród więźniów

naczelnik więzienia powinien w ciągu 3-ch dni zawiadomić odnośny urząd stanu cywilnego oraz Ministerstwo Sprawiedliwości.

§ 91W razie śmierci więźnia należy wezwaĆ

lekarza więziennego dla skonstatowania śmierci i jej przyczyny oraz wystawienia odpowiedniego zaświad­ czenia, poczem należy przenieść zwłoki do kostnicy.

O wypadku nagłego zgonu lub samobójstwa więźnia lekarz więzienny ma sporządzić osobny protokół, który w ciągu 24 godzin naczelnik więzienia przesyła właściwemu prokuratorowi, a odpis Ministerstwu Sprawiedliwości. Protokół ma zawierać dane, stwierdzające przyczyny nagłego zgonu lub samobójstwa więźnia. Bez zezwolenia prokuratora nie wolno grzebać lub wydawać zwłok.

W razie samobójstwa więźnia naczelnik wię­ zienia nadaje natychmiast telefonogram do właści­ wego prokuratora i Ministerstwa Sprawiedliwości.

Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71

§ 92O wypadku śmierci więźnia naczelnik

zawiadamia:

§ 93się

z więzienia, po porozumieniu władzami administracji ogólnej, Naczelnik właściwemi może zezwolić rodzinie więźnia na zajęcie się, na koszt własny, jego pogrzebem, jeżeli wzgl ę dy pu- bliczne nie stoją temu na przeszkodzie.

Zwłoki więźniów, nie zabrane przez rodzinę, winny być pogrzebane .staraniem zarządu więzie­ nia lub przekazane innym władzom albo instytucjom w celu pogrzebania.

DZIAŁ W tym celu naczelnik więzienia zapoznaje się z aktami więźnia, charakterem przestępstwa oraz osobą więźnia przez obserwację.

R o z d z i a ł II.

Rozmieszczanie więźniów w celach wspólnych.

§ 97Przy wyznaczaniu poszczególnym więź­

niom miejsc w celach wspólnych należy, w miarę możności, uwzględniać ich wiek, rodzaj przestępstwa i kary, poziom moralny oraz stanowisko społeczne.

Więźniów recydywistów lub więźniów, którzy popełnili przestępstwo ze szczególnie niskich pobudek, albo którzy wpływem swoim mogliby oddziaływać demoralizuj ą co, nie wolno osadzać w jednych i tych samych wspólnych celach z więźniami nie należącymi do tych kategoryj.

Więźniów, ukaranych po raz pierwszy, należy umieszczać w celach osobnych.

§ 98W celu zapobieżenia zboczeniom płcio­

wym, cele wspólne winny być zajęte przynajmniej przez trzech więźniów.

II.

SEGREGACJA WIĘŹNIóW.

Rozdział 1215 l.

Rozmieszczanie więźniów w oddziałach.

§ 94Więźniów

al płci żeńskiej,

W miarę możności, oddzielać należy więźniów niepełnoletnich od reszty więźniów.

Osadzanie w jednej celi wspólnej więźniów śledczych z karnymi może następować w wyjątko­ wych przypadkach z upoważni~nia władz, do których dyspozycji więźniowie pozostają.

§ 95~ więzieniach wyodrębniać należy oddla osób, skazanych na kary

al ciężkiego więzienia, hl więzienia, zastępującego dom poprawy,

Wyjątki wynikające z warunków miejscowych, zależą od decyzji władz, sprawujących nadzór penitencjarny. działy

§ 99Osoby podejrzane o dokonanie tego samego przestępstwa, n ależy umieszczać w różnych

celach, możliwie od siebie odległych. Takich więź­ niów nie wolno również wysyłać razem do kaplicy, na przechadzkę, do kąpieli i t. p.

W oddziałach, przeznaczonych dla kobiet, nie wolno osadzać w tej samej celi wspólnej: al matek, mających przy sobie dzieci, oraz bl kobiet, które zajmowały się nierządem, były albo są uwięzione pod zarzutem takich przestępstw, razem z kobietami, nie naleźącemi do tych kategoryj.

Więźniów chorych, nie wymagających szpitalnego leczenia, zwłaszcza gruźliczych, nie wolno pomieszczać razem ze zdrowymi j należy dla nich przeznaczać cele osobne.

Wyjątki od powyższych postanowień, wynikające z warunków miejscowych, uzależnia się od opinji lekarskiej i decyzji władz, sprawujących nad.zór penitencjarny.

§ 100Prośby więźniów o osadzenie w celi jednoosobowej lub w innej celi wspólnej, uzasadnione

ujemnym wpływem otoczenia lub przykrością pozostawania ze współwięźniami, mają być uwzględnia­ ne, o ile to tylko w warunkach miejscowych jest możliwe.

R o z d z i a ł III.

Umieszczanie więźniów w celach jednoosobowych.

W celach jednoosobowych nie należy jednego więźnia.

Zamknięcie w celi jednoosobowej stosować na ..

§ 101

§ 96Umieszczenie Wlęzma w celi jednoosobowej lub wspólnej zależy w granicach obowiązują­

cych przepisów od decyzji naczelnika więzienia. umieszczać więcej, niż leży: . ..;~ 12i6 Dziennik Ustaw. Poz. 577. duchownych świeckich i zakonników, niezależnie od wyznania, skazanych na karę pozbawienia wolności inną niż ciężkie wię­

Zamknięcie w celi jednoosobowej może rów- Nr. 71:

R o z d z i a ł II.

Porządek dzienny.

§ 104Więźniowie winni wstawać w dnie powszednie o godz. 6-ej rano, zaś w niedziele i dnie

świąteczne o godzinie l-ej; winni kłaść się spać w okresie od 1 kwietnia do 30 września o godz. 21-ej a od 1 października do 31 marca o godz. 20-ej. nież następować: al w stosunku do recydywistów, więźniów nie§ 105. O oznaczonej godzinie rannej na dany bezpiecznych, zdradzających chęć ucieczki sygnał następuje apel; więzień wstaje, poczem ściele i wyjątkowo zdemoralizowanych, wywiera- ,swe łóżko, czyści ubranie i obuwie, myje się, czesze jących ujemny wpływ na innych; , i ubiera, następnie sprząta celę i wynosi z niej nabl jako kara dyscyplinarna, według postano- czynie nocne, starannie je myje i stawia na oznaczowień niniejszego regulaminu; nem miejscu. ,:c) w stosunku do recydywistów, odbywających W pół godziny po pierwszym następuje drugi karę według zasad systemu progresywnego, sygnał - do modlitwy, na który wszyscy więźniowie w pierwszym okresie obserwacyjnym; odmawiają modlitwę swego wyznania - w oznaczodl w stosunku do więźniów, umieszczanych nych miejscach, pod nadzQrem dozorców więzien­ w więzieniach izolacyjnych. nych. Po skończonej modlitwie więźniowie ot rży..

Zamknięcie w celi jednoosobowej w przypadmują posiłek ranny. ' . ',' kach, wskazanych powyżej w ust. 2 i 3 lit. "a, b, c", W pół godziny po modlitwie więźniowie udają połączone jest z rozdzielaniem więźniów w czasie się do pracy lub na przechadzkę. . przechadzki, nabożeństwa, pracy, nauki szkolnej, tudzież w czasie innych czynności, które więzień wy§ 106. Obiad należy więźniom wydawac konywa poza celą. o godz. 12-ej. - Kwadrans przed obiadem, na dany , Zamknięcie w celi jednoosobowej w przypadsygnał, wszyscy więźniowie, zatrudnieni, w pracowkach, .wskazanych powyżej w ust. 3 lit. "a", "c" niach, jak również zajmitjący się robotami na dziei "d", nie może trwać dłużej, niż przez trzy miesiące, dzińcach, winni być wprowadzeni do swoich cel, o ,i1eprzepisy ustaw karnych nie stanowią inaczej. w których, p'o umyciu się, otrzymują posiłek obiado, Umieszczanie więźniów w celach jednoosobo- wy. Po posiłku więźniowie myją i czyszczą staranwych, ,nie połączone z rozdzielaniem ich w czasie nie naczynia stołowe i kuchenne, poczem ustawiają przechadzki, nabożeństwa, pracy, nauki szkolnej, tu- je w oznaczbnem miejscu. dzież w czasie innych czynności, nie ulega ograniWięźniowie pracujący zdala od głównego gma~ czeniu co do czasu trwania. chu więziennego lub poza obrębem więzienia, mogą

§ 102Zamknięcie w celi jednoosobowej nie otrzymywać l spożywać obiad w miejscu swego zajest dopuszczalne, jeżeli, według opinji lekarskiej, trudnienia

może być ono niebezpieczne dla stanu zdrowia Po skończonym obiedzie więźniowie zostają w swoich celach dla wypoczynku. Przerwa w pracy, więźnia. łącznie z obiadem, ma trwać 1 do J ~ godziny. PodWięźniowie osadzeni w celach jednoosobowych, ulegają stalej obserwacji lekarskiej i persone- Czas wypoczynku więźniowie, przebywający w celach lub nazewnątrz budynków, mogą, za zezwolelu więziennego. niem naczelnika więzienia, czytać, pisać listy, grać w dozwolone gry, naprawiać swoje ubranie i bielizDZIAŁ III. nę; nie dotyczy to jednak więźniów, spożywających obiad w pracowniach - którzy mogą w tym czasie PRZEPISY PORZĄDKOWE. korzystać z przechadzki.

Rozdział I.

Zachowanie się więźniów wobec władz. , § 103. Więzień jest obowiązany do ścisłego przestrzegania postanowień r egulaminu więziennego i do bezwzględnego posłuszeństwa wobec przełożo­ nych. Zachowanie się więźnia wobec przełożonych musi być nacechowane szacunkiem. ' Przełożonymi więźnia są: naczelnik i funkcjonarjits'zewięzienia oraz wszystkie osoby, sprawują­ ce n;ądtór nad więzieniem lub nad więźniem, w szcze' goln'ó'ści zaś przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości oraz władz sądowych i prokuratorskich.

§ 107Wieczorem, po skończonej pracy, więź­

niowie umieszczani są na noc w celach, w których, po umyciu się, otrzymują posiłek wieczorny między godz. 17 ~ a 18-tą. Po wieczerzy więźniów wypuszcza się grupami (po 8 do 10 osób) do ustępów. Po powrocie więźniowie przygotowują sobie pościel, poczem następuje apel. Następnie odbywa się modlitwa wieczorna, po której więźniowie, z wyjątkiem uczęszczaj ących do szkoły w porze wieczornej, rozbierają się, składają swą odzież w oznaczonem miejscu i kładą się spać.

W okresie czasu między apelem '\.<:ieczornym, a udaniem się więźniów na spoczynek, należy zająć ich nauką (o ile ta nie może się odbywać we dnie), Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71. lekturą, ćwiczeniami fizycznemi, rozrywkami umysłowemi, albo zatrudniać ich tak, jak podczas wy- poczynku poobiedniego.

§ 108W dnie świąteczne więźniowie udają

się na nabożeństwo do kaplicy więziennej; po nabożeństwie mogą przysłuchiwać się pogadankom i audycjom radjowym, korzystać z czytelni oraz z innych rozrywek kulturalnych.

W dnie świąteczne więźniowie mogą być uży­ wani do pracy tyłko w celu wykonywania czynnośći, niezbędnych w gospodarce więziennej.

R o z d z i a ł III.

Przechadzka więźniów.

§ 109Więźniowie, z wyjątkiem chorych oraz

zatrudnionych stale pracą na dziedzińcu, w ogrodzie więziennym lub poza obrębem więzienia, są wyprowadzani codziennie, o ile na to pogoda pozwala, pod ścisłym nadzorem, na 30 minut na przechadzkę po ' dziedzińcu więziennym.

O ile warunki miejscowe na to pozwalają, prze'chadzka może trwać w zimie do 60 minut, a w leciedp 2 godzin.Jeżeli z dłuższej przechadzki, z uwagi na warunki miejscowe, mogłaby korzystać tylko część więźniów, pierwszeństwo mają wskazani przez lekarza, zatrudnieni w warsztatach, uczęszczający do szkoły oraz wyróżniający się wzorowem sprawowa.niem. Pozostali więźniowie mogą korzystać, w gra' nicach możliwości, z dłuższej przechadzki, według kolejności grup, na które są dzieleni przy udawaniu . s'ię na przechadzkę. . . Przechadzka nie może się rozpoczynać przed .zupełnem rozwidnieniem i musi być skończona przed zmrokiem.

§ 110W razie zakłócenia przez więźniów

spokoju lub porządku w czasie przechadzki, należy ją natychmiast przerwać i odprowad.dć więź mów zpowrotem do cel. · W czasie przechadzki więiniowie, z wyjątkiem więźniów, skazanych na karę aresztu lub twierdzy, winni chodzić każdy zosobna, w odległości 3 - 5 kroków jeden od drugiego.

Więźniowie, ukarani dyscyplinarnie zamknię­ ciem w celi jednoosobowej, mogą być wyprowadzani na przechadzkę nie częściej, jak co trzeci dzień.

§ 111

Na skutek opinji lekarza więziennego, czas przebywania poszczególnych więźniów na powietrzu może być przedłużony.

R o z d z i a ł IV.

Współżycie więźniów.

§ 112W stosunkach między sobą, Wlęzmo­

wie obowiązani są do zgody i poprawnego współży­ cia; w szczególności. nie wolno im przeszkadzać so- 1217 bie w nauce, w pracy oraz w odbywaniu praktyk religijnych.

Więźniom nie wolno porozumiewać się z wię~ źniami, osadzonymi w innych celach, czy to zapomocą pisma utajonego, umówionych znaków, pukania w ścianę i t. p.

Więźniom, przebywającym w tej samej celi, wolno prowadzić między sobą rozmowy, z wyłącze­ niem tematów niemoralnych, jako też słów lub zwrotów nieprzyzwoitych.

§ 113Wszelkiego rodzaju interesy między

więźniami, jako to: kupno, sprzedaż, zamiana, zacią­ ganie bądź udzielanie pożyczek, dawanie i przyjmowanie podarunków wzbronione są bez · specjalnego zezwolenia naczelnika więzienia. Stosunki tego rodzaju między więźniami i funkcjonarjuszami więzien­ nymi są również wzbronione.

R o z d z i a ł V.

Gry i palenie tytoniu.

§ 114Uprawianie przez więźniów gier, mają­

cych na celu osiągnięcie zysku materjalnego, jest wzbronione.

Naczelnik więzienia może zezwolić poszczególnym więźniom na grę w szachy, domino, warcaby oraz na inne gry i rozrywki, z zastrzeżeniem, aby! aj nie miały one na celu osiągnięcia zysku materjalnego;

Więźniom wzbronione jest używanie napojów alkoholowych.

Naczelnik więzienia może zezwolić więźniowi, wyróżniającemu się wzorowem zachowaniem, na palenie tytoniu, z zastrzeżeniem, że będzie ' się ono odbywało w miejscu, specjalnie na ten cel przeznaczonem, w celi lub przy pracy; w żadnym jednak razie palenie tytoniu nie może się odbywać w czasie nauki, przechadzki lub w celach w porze nocnej.

Rozdział VI.

Przestrzeganie spokoju i porządku w więzieniu.

§ 115W celach i pomieszczeniach więzien­

nych winna panować ósza, wzorowy porządek i bezwzględna czystość.

Więźniom nie wolno śpiewać, gwizdać, krzyczeć lub hałasować, nie wolno również robić nieporządku, przesuwać ławek, stołów i innych przedmio- tów, stawać na nich, 'wyglądać przez okno,a także korzystać z łóżka w porze dziennej.

Wzbronione jest plucie na podłogę lub zanieczyszczanie pomieszczenia więziennego w jakikolwiek sposób. Pisanie lub rysowanie na ścianach, książkach i przedmio- Dz'i ennik U~taw. Poz. 577.

1218 tach, znajdujących się w więzieniu, jest ' również . wzbronione . •

§ 116Więźniowie są odpowiedzialni za wszelkie uszkodzenia pomieszczeń i inwentarza więzien­

nego, wypływające ze złej woli lub niedbalstwa. Należne odszkodowanie naczelnik więzienia ściąga przedewszystkiem z, posiadanych przez więźnia funduszów.

O ile uszkodzenia dokonano w celi wspólnej, a sprawcy nie zostali wykryci, za szkodę odpowiadają solidarnie wszyscy więźniowie, zajmujący tę jest właściwy. Do sądu, mającego siedzibę w tej samej miejscowości, przesyła się je przez funkcjonarjusza więziennego, do sądów zaś zamiejscowych pocztą· Powyższy sposób postępowania winien być stosowany również w ,wypadkach pism wnoszonych przez więźnia w postępowaniu karnem administracyjnem i karnem skarbowem; pisma takie należy kierować do władz wskazanych przez więźnia.

R o z d z i a ł VIII. celę.

Pokrycie szkody materjalnej nie uwalnia więź­ nia od odpowiedzialności sądowej lub dyscyplinarnej.

R o z d z i a ł VII.

Składanie przez więźniów próśb, zażaleń ' środków odwoławczych.

§ 117Więźniom służy pr awo wnoszenia próśb

i zażaleń ustnie lub na p i śmie. W tym celu mogą prosić o stawienie ich przed władzami więziennemi , sądowe mi lub prokuralorskiemi.

Nieuzasadnione zażalenia pociągają za sobą odpowiedzialność dyscypllllarną. Składanie zbiorowych zażaleń i pró śb przez więźniów, jak' również przez poszczególnych więźniów, w imieniu ogółu lub pewnej grupy więźniów, jest wzbronione.

§ 118Pisma więźniów do Ministerstwa Sprawiedliwości, władz sądowych i prokuratorskich, nie

ulegają żadnym ograniczeniom; nie mo gą jednak zawierać zwrotów obraźliwych dla władz i urzędów państwowych lub wyrazów nieprzyzwoitych .. Pis~a, zawierające takie zwroty lub wyrazy, na czelmk WIę­ zienia pozostawia bez biegu, zawiadamiając niezwłocznie więźnia o tej decyzji.

Pisma więźniów do wskazanych władz nie mogą być zatrzymywane; mają być wysyłane bezzwłocz­ nie, przyczem naczelnik więzienia może dołączyć lub wysłać osobno własn e uwagi, o osobie więźnia lub wyjaśnienia w sprawach, poruszonych w piśmie więźnia.

Więźniowie otrzymują korespondencję urzędo­ wą, zawiadomienia, .vezwania,-za pokvvitowaniem.

O ile więźniowi potrzebna jest rada lub pomoc przy pisaniu pisma lub podania, należy mu jej udzielić.

§119Złożone przez Wlęzmow w zarządzie

więzienia zapowiedzenia i wywody kasacji i apelacji, sprzeciwy od wyroków i nakazów, prośby o przywrócenie terminu, wnioski, oświadczenia i inne prośby w toku post",powania karnego winny }.,y ć zaopatrzone tego samego dnia na temże piśm i e stemplem wejścia, ' przyczem należy prze strzegać, aby data otrzymania była wyciśn ięta wyraźnie i bez poprawek.

Pisma te należy bezzwłocznie, t. j. w dniu zło­ żenia zarządowi więzienia, s k ierować bez po ś rednic­ twa prokuratury wprost do sądu, wskazanego przez więźnia w piśmie, nie badając przytem, czy sąd ten Nr. 71.

Korzystanie z przeclmiotów codziennego użytku.

§ 120Więzie~ może posiadać w celi bez specjalnego zezwolenia następujące przedmioty własne

al książki do nabożeństwa, pismo święte, obrazki treści religijnej i patrjotycznej; bl kubek, łyżeczkę, imbryk do herbaty, grzebień, mydło, proszek do zębów, pastę do obuwia oraz szczotki: do zębów, do wło­ sów, do obuwia i do ubrania.

Naczelnik więzienia może ponadto zezwolić więźniowi na posiadanie w celi innych przedmiotów codziennego użytku oraz przedmiotów pamiątko­ wych, z wyjątkiem takich, które mogłyby ułatwić ucieczkę lub służyć za narzędzie do zamachu na ży­ cie. Przedmioty te, w razie złego sprawowania się więźnia, mogą mu być odebrane.

Posiadanie przez więźnia przy sobie pi~niędzy, kosztowności, wszelkich przedmiotów ciężkich albo ostrych, sznurów, kart, kości do gry i t. p. jest wzbronione. Przedmioty te ulegają odebraniu i, z wyjąt­ kiem pieniędzy i kosztowności, przechodzą na rzecz więzienia.

DZIAŁ IV.

ZYWIENIE WIĘŻNIóW.

§ 121Ż~wienie więźniów odbywa się na

koszt Skarbu Pallstwa lub na ich koszt własny; pożywieni,e winno odpowiadać warunkom niezbędnym do utrzymania zdrowia więźniów oraz ich zdolności do pracy i nauki. .

Woda do picia winna być przegotowana i czę­ sto zmiel1iana, zwłaszcza w porze letniej.

Dzienna norma pożywienia zawiera co naJmniej: dla więźniów niezajętych pracą - 2400 kal., dla pracującyc h , nieletnich oraz dla kobiet ciężar­ nych i karmiących - 3000 kal.; normę pożywienia dla chorych określa się na 4000 kal.

Normy powyższe mają być wydawane przy uwzględnieniu ciepłoty pomieszczeń nie niżej 14" C i wilgotności względnej nie wyżej 75 %.

Zasadnicza kaloryczna norma żywnościowa dla więźnia w stanie. gotowym do spożycia w obliczeniu tygodniowem wynosi: chleba 2800 gr 5796 kal. kartofli 7000 "

5320 " mąki pytlowej na zaprawę 106'0 "

350 " tłuszczów 245 "

1683 " mięsa 100 "

115 " .' i Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71.

175 gr grochu jarzyny twardej (kaszy) 350 " marchwi 1000 " buraków 800 II.

700 gr gotowanej kapusty 1000 " . surowej kwaszonej 300 "

C!ukru 70 ."

150 II twarogu ponadto: warzyw suszonych przypraw soli herbaty 456 kaI.

1074 "

320 "

232 "

180 II 280 "

294 "

16810 kaI.

120 "

70 "

175 "

7

Rozdział II.

1219 kich wyznań, skazani na karę pozbawienia wolno" ści inną, niż ciężkie więzienie, mogą odżywiać się na koszt własny.

Więźniom śledczym, o ile warunki miejscowe pozwalają na to, naczelnik więzienia, za zgodą wła­ ściwych władz sądowych lub prokuratorskich może zezwolić na odżywianie się na koszt własny.

Odżywianie więźnia na koszt własny odbywa się zapomocą dostarczania więźniowi pożywienia przez jego rodzinę lub przez inne osoby upoważnio­ ne przez naczelnika więzienia. Porę dostarczania posiłku wyznacza naczelnik więzienia.

Pożywienie, dostarczane więźniom na ich koszt własny, nie może pod względem ilości lub jakości przekraczać granic umiarkowania; potrawy zbyt- kowne nie są dopuszczalne.

I.

R o z d z i a ł III.

Przygotowywanie pożywienia. . Odżywianie więźniów na koszt Skarbu Pa6stwa.

§ 122Więzień otrzymuje gorące pożywienie

trzy razy dziennie, t. j. na śniadanie, obiad i kolację.

Pozatem więźniowie otrzymują jeden lub dwa razy · dziennie wrzątek z kuchni więziennej do zaparzania herbaty lub kawy.

W dnie świąt uroczystych pożywienie więźniów może być polepszane pod względem il o ści i jakości. · Naczelnik więzienia układa jadłospis na przeciąg czterech tygodni, wprowadzając doń zmiany potraw stosownie do pór roku, cen oraz warunków i zwyczajów miejscowych. W miarę potrzeby jadło­ spis może być w użyciu dłużej.

Pożywienie należy, o ile możności, urozmaicać tak, aby tej samej potrawy nie podawać częściej, niż co 2' - 3 dni. Pożywienie powinno składać się · z produktów jak najbardziej pożywny c h (groch,bób, fasola, kartofle, buraki, marchew, mąka owsiana, kasze wszelkiego rodzaju, słonina, mięso świeże, solone i wędzone , ryby, chleb i inne). Pożywienie dla wszystkich zdrowych więźniów winno być jednakowe. i

§ 123Żywienie więźniów chorych i rekonwalescentów winno się odbywać według jadłospi­

sów, przepisanych przez lekarza więziennego.

Naczelnik więzienia, za zgodą lekarza więzien­ nego może zezwolić rodzinie więźnia chorego na dostarczanie dodatkowego pożywienia.

Strawę szpitalną otrzymują tylko więźniowie, korzystający z leczenia w szpitalu. Więźniowie, nie · umieszczeni w szpitalu, mogą otrzymywać żywieni.e szpitalne na mocy specjalnego zalecenia lekarza wię­ ziennego.

§ 124W wypadkach wyjątkowych lekarz

więzienny w stosunku do poszczególnych więźniów może pod osobistą odpowiedzia.lnością zalecić rodzaj odżywiania, przekraczający normy, jest jednak obowiązany zawiadomić .naczelnika więzienia o powodach wydanego zarządzenia.

R o z .d z i a ł II.

Odżywianie się więźniów na kosd własny.

§ 125,Więźniowie odbywający karę aresztu

lub twierdzy, duchowni świeccy: i zakonnicy wszyst..

§ 126Dyżurny urzędnik czuwa nad należy­

tern przygotowaniem strawy i musi sprawdzić, czy produkty zuży t e zostały w przepisanej ilości i jakości. . . O spost rzeżonych brakach winien dyżurny bezzwłocznie zawiadomić naczelnika więzienia.

Odbiór artykułów do kuchni kwituje dozorca. sprawujący nadzór nad kuchnią.

§ 127Wykaz porcyj na następny dzień ukła­

da się stosownie do liczby więźniów, ustalonych przy rannym apelu.

§ 128Nad należytem zestawieniem jadłospi­

sów, wykazów liczby porcyj i przygotowaniem pożywienia czuwa lekarz więzienny, który kontroluje jakość i ilość wydawanych do kuchni produktów żywnościowych, przyrz ądzone pożywienie, stan kuchni i składów żywnościowych oraz sposób przechowywania produktów.

Więźniowie, pracujący w kuchni i piekarni, mają być przepisowo ubrani i kąpani przynajmniej dwa razy tygodniowo, badani przez lekarza przed przyjęciem do kuchni i piekarni, a następnie stale co dwa tygodnie.

R o z d z i a ł IV.

Dożywianie więźniów.

§ 129

Więźniowie mo gą, za zezwoleniem naczelnika więzienia, otrzymywać z zewnątrz lub zakupywać dla siebie z sum zapracowanych albo zdepcmowanych, dwa razy na miesiąc, w granicach umiarkowania, następujące produkty: chleb, bułki, suchary, cukier, kawę, herbatę, kakao, mleko, ser, słoninę, masło, wędliny, owoce i jarzyny! czekoladę w tabliczkach, jak również tytoń i papierosy, o ile dany więzień otrzymał pozwolenie palenia tytoniu. ,Więźniom:

1220

§ 130W więzieniu winien być sporządzony

wykaz artykułów, które więźniowie mogą zakupywać oraz wykaz artykułów (ze wskazaniem ilości), które mogą dostarczać więźniom osoby trzecie.

Wykazy produktów, które więźniowie mogą zakupywać, winny być rozwieszone w celach i sa. lach pracy, wykazy zaś artykułów, które mogą być dostarczane przez osoby . trzecie, winny być umieszczone na bramach więziennych i w salach, przeznaczonych do przyjmowania przez więźniów odwiedzin. .

§ 131Zakup produktów dla więźniów na ich

rachunek oraz wydawanie ich więźniom za pokwitowaniem zarządza naczelnik więzienia; pokwitowanie wraz z rachunkiem dołącza się do dowodów księ­ gi kontowej depozytów, względnie do dowodów księ­ gi należności więźniów.

Naczelnik więzienia czuwa nad tem, aby artykuły spożywcze, zakupywane dla więźniów, były świeże i aby rodzaj oraz ilość ich nie przekraczały granic umiarkowania.

Dostarczone więźniom pożywienie i naczynia winny być poddane rewizji. .

Więźniom wyznania mojżeszowego może być dostarczane w uroczyste dnie świąteczne pożywie­ nie rytualne; zezwolenia na to udziela więźniom, odbywającym karę, naczelnik więzienia w zakresie własnej kompetencji, zaś więźniom śledczym za zgodą właściwych władz sądowych lub prokuratorskich.

DZIAŁ V.

ODZIEŻ, BIELIZNA I POśCIEL.

Rozdział I.

Użytkowanie i przechowywanie odzieży, bielizny i pościeli skarbowej.

§ 132

Więźniowie otrzymują odzież, bieliznę, obuwie i posłanie na koszt Skarbu Państwa.

Każdy więzień otrzymuje osobną pościel i odpowiednie miejsce na spoczynek nocny.

Naczelnik więzienia winien troszczyć się o zaopatrzenie więzienia w dostateczną liczbę ubrań zimowych i letnich, bielizny i obuwia. Więzienie powinno posiadać 3 zmiany bielizny na każdego więźnia, poza bielizną szpitalną oraz po 2 ręczniki, 2 prześcieradła, 2 powłoczki,l poduszkę i koc. Bielizna więzienna musi być opatrzona stemplem danego więzienia i datą oddania jej do użytku.

Bielizna i odzież więzienna zwykła składa się dla mężczyzn: z marynarki, kamizelki, spodni, czapki, kalesonów, koszuli, pary trzewików, chustki do nosa i pary skarpetek lub onucek, - dla kobiet zaś: z kaftanika wierzchniego, kaftanika spodniego, spódnicy wierzchniej i spodniej, chustki na głowę, chustki' do nosa, fartucha, koszuli, pary majtek, pary poń­ czoch i pary obuwia.

Wierzchnia odzież dla więźniów obojga płci składa się z kompletów letnich i zimowych i powin- . na być uszyta na porę letnią z jednokolorowego ma- ' terjału, zaś na pozostałe pory roku z ciepłego ma- . terjału, również jednokolorowego.

§ 133Nieużywany zapas ubrania, bielizny

i obuwia przechowuje się w odpowiednich pomieszczeniach z jak największym dopływem powietrza.

§ 134Przy wyprowadzaniu więźniów na dłuż­

szy czas na powietrze lub przy zatrudnianiu ich na powietrzu pracą w miesiącach zimowych należy im wydawać odpowiednią ciepłą odżież .

§ 135

Więźniowie otrzymują bieliznę (osobii pościelową), ubranie i obuwie nieuszkodzone, suche, zdezynfekowane i czyste.

Rzeczy uszkodzone po wypraniu bezzwłocznie się naprawia; przed naprawą, nie mogą być wydawane więźniom do użytku.

Bielizna osobista i pośCielowa, używana przez jednego więźnia, może być wydana innemu do użyt­ ku ~opiero po należyte m wypraniu i zdezynfekowamu.

Więźniowie zmieniają bieliznę osobistą i ręcz­ nik raz na tydzień, bieliznę zaś pościelową raz na stą miesiąc.

Sienniki i poduszki więźniów mają być co najmniej trzy razy do roku, jako też w miarę . po~rzeby, wywołanej chorobą lub zanieczyszczeniem, napychane świeżą słomą. Sienniki mogą być zastąpione przez maty.

Pościel więźniów winna być jak najczęściej wietrzona i trzepana.

§ 136Bielizna i odzież szpitalna winny być

prane i dezynfekowane osobno od reszty bielizny więziennej oraz przechowywane w specjalnej skład­ nicy.

§ 137Naczelnik więzienia obowiązany jest

wysortować zniszczoną odzież, bieliznę, obuwie i pościel, zgodnie z obowiązującemi przepisami, poczem usuwa je z magazynu.

R o z d z i a ł II.

Korzystanie z odzieży i bielizny własnej.

§ 138

Więźniowie śledczy oraz więźniowie, odbywający karę aresztu i twierdzy, jako też duchowni świeccy i zakonnicy, skazani na karę pozbawienia wolności inną, niż ciężkie więzienie, oraz wię­ źniowie innych kategoryj, za zezwoleniem naczelnika więzienia, na skutek opinji lekarza więziennego mogą korzystać z własnej odzieży, obuwia i pościeli w wystarczającej ilości, o ile przedmioty są czyste.

Używanie przez duchownych ubrania świeckie­ go zamiast duchownego uzależnione jest od zarzą­ dzeń ordynarjusza.

Przebranie więźnia, który korzysta z własnej , odzieży i bielizny, w ubranie lub bieliznę więzienną, następuje:

Dziennik Ustaw. Poz. 577 Nr. 71.

DZIAŁ' VI.

KOMUNIKOWANIE SlĘ WIĘźNIóW ZE śWIATEM ZEWNĘTRZNYM. . § 139. Więźniowie mogą przyjmować odwiedziny oraz prowadzić korespondencję na podstawie i VI granicach zezwolenia władz więziennych, sądo­ wych i prokuratorskich. Prawa tego można więźnia pozbawić czasowo tylko tytułem kary dyscyplinarnej, a więźnia śledczego - ponadto na zlecenie wła­ ściwych władz sądowych lub prokuratorskich.

W toku dochodzenia i śledztwa zezwoleń wymienionych w ust. 1 udzielają właściwe władze są­ dowe lub prokuratorskie, zaś od czasu przekazania więźnia z aktami sprawy do dyspozycji sądu aż do uprawomocnienia się wyroku właściwy sąd, .względnie prokurator.

Zezwolenia takie co do uwięzionych osób wojskowych, w przypadkach trzymania ich w więzieniu powszechnem, wydają właściwe władze wojskowe sądowe i prokuratorskie, do których dyspozycji wię­ zień wojskowy pozostaje. .

We wszystkich innych przypadkach zezwoleń powyższych udziela naczelnik więzienia.

Wszelkie inne sposoby porozumiewania się wię­ źniów ze światem zewnętrznym są wzbronione.

Rozdział I.

Odwiedzanie więźniów.

§ 140Więźniowie, skazani na karę aresztu

lub twierdzy, mogą być odwiedzani raz na tydzień, pozostali więźniowie - raz na miesiąc. W razie . dobrego sprawowania się więźnia karnego naczelnik więzienia może zezwolić mu na przyjmowanie odwiedzin w krótszych odstępach czasu.

Więźniowie śledczy korzystają z odwiedzin w miarę zezwoleń udzielanych przez właściwe wła­ dze sądowe lub prokuratorskie . .

Odwiedzanie więźniów odbywa się pod, nadzorem funkcjonarjuszów więziennych, w dnie i godziny, oznaczone przez naczelnika więzienia, w rozmównicy, przyczem rozmowa może się odbywać tylko w języku zrozumiałym dla nadzorującego; rozmównica winna być urządzona w ten sposób, aby rozmawiający byli oddzieleni od siebie siatką.

Odwiedzanie więźniów, skazanych na karę twierdzy oraz wyróżniających się wzorowem sprawowaniem odbywa się bez siatki; w stosunku do więźniów śledczych właściwe władze sądowe lub prokuratorskie decydują, w jaki Si>osób mają się odbywać odwiedziny....

1221 Więzień może być odwiedzany w ciągu dnia: tylko jeden raz i nie więcej niż przez dwie osoby; czas trwania odwiedzin więźnia może wynosić łącz­ nie 15 - 20 minut.

§ 141W razie naruszenia przez więźnia lub

przez . odwiedzającego przepisów regulaminu w czasie odwiedzin, osobę odwiedzającą usuwa się natychmiast z obrębu więzienia, więzień zaś, winny naruszenia przepisów regulaminu, może być pozbawiony odwiedzin na pewien okres czasu.

§ 142Członkowie Towarzystwa Patronatu

Więziennego mogą odwiedzać więźniów po złożeniu pisemnego zezwolenia Ministerstwa Sprawiedliwości, w dnie i godziny, ustalone po uprzedniem porozumieniu się z naczelnikiem więzienia. Przy odwiedzinach więźniów przez członków Patronatu ma być obecny naczelnik więzienia lub jego pomocnik. Dla odwiedzania więźniów śledczych niezbędne jest nadto zezwolenie właściwej władzy sądowej lub prokuratorskiej.

§ 143W razie choroby więźnia naczeln ik

po porozumieniu się z lekarzem więzien­ nym, może zezwolić na odwiedzanie go w celi lub ~ szpitalu, w obecności jednak funkcjonarjusza wię­ Zlennego. więzienia,

§ 144

Więźniowie karni, pozostający w bliskim stopniu pokrewieństwa' (rodzice, dzieci, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo oraz małżonkowie), przebywający w tern samem więzieniu, lub w różnych więzieniach tej samej miejscowości, mogą odwiedzać się wzajemnie, za zezwoleniem naczelnika więzienia, w granicach, zakreślonych w regulaminie.

Więźniowie śledczy muszą uzyskać ponadto zezwolenie właściwych władz sądowych lub prokuratorskich.

§ 145

Zezwolenia na odwiedziny są przechowywane w aktach osobistych więźnia, z oznaczeniem daty i godziny odwiedzin oraz imienia i nazwiska funkcjonarjusza, obecnego przy odwiedzinach Widzenia więźniów karnych są odnotowywane w aktach osobistych więźniów.

R o z d z i a ł II. .Korespondencja więźniów.

§ 146Więzień karny ma prawo wysyłać jeden, a otrzymywać dwa listy na miesiąc. Więźnio­

wie śledczy - jako też więźniowie, skazani na karę aresztu lub twierdzy mogą otrzymywać i wysyłać jeden list na tydzień.

Korespondencja więźniów śledczych, wysyłana i odbierana, podlega kontroli właściwej władzy są­ dowej lub prokuratorskiej.

§ 147Nadchodzące dla WlęZ010W zawiadomienia o przesyłkach i listach nie opłaconych przez

nadawcę, naczelnik więzienia zwraca nadawcy, jeżeli więzień nie wniesie odpowiedniej sumy na ich opłacenie.

§ 148Korespondencja więźniów, wysyłana

otrzymywana, winna być przejrzana przez uaczel .. nika więzienia najdalej w ciągu trzech dni i skierow ana według właściwości z odpowiednią adnotacją o przejrzeniu.

Listy, zatrzymane z powodu ich treści, oraz listy otrzymane w ilości przekraczającej wyznaczoną. normę, należy, do czasu zwolnienia więźnia, przechowywać w jego aktach.

O korespondencji, która nie może być doręczo­ na lub wysłana , należy powiadomić więźnia, przytaczając motywy decyzji.

O ile naczelnik więzienia uważa, że treŚć nadesłanej korespondencji jest dla więźnia ważna, może zarządzić jej doręczenie, chociażby została przekroczona ilościowa norma korespondencji..

§ 149Korespondencji nieczytelnej lub zawieumówione lub niezrozumiałe wyrazy albo

znaki, naczelnik więzienia nie odsyła i nie doręcza więź niom, powiadamiając o swej decyzji; koresponden cję z a trzym a ną dołą cza się do akt, z wyjątkiem korespondencji dotyczącej więźniów śledczych, którą 'naczelnik więzienia przesyła właściwym władzom sądowym lub prokuratorskim.

Pisanie korespondencji odbywa się w oznaczonem przez naczelnika więzienia miejscu i czasie, o ile możności w dnie niedzielne i świąteczne lub W godzinach, wolnych od obowiązkowych zajęć wię7 i ennych. .

Korespondencję wi ę źniów nie piśmiennych mogą, za zezwoleniem naczelnika więzienia, załatwiać: nauczyciel, duchowny, lub urzędnik więzienny, albo wi ę zi e ń, za słu gujący na zaufanie. Przyjmowanie wynagro dzenia za załatwi anie korespondencji jest wzbronione. rającej

§ 150Korespond encja więźniów w języku obcym, niezrozum i;J.łym dla naczelnika więzienia, może być wysyłana lub doręczana jedynie po przetłu­

maczeniu jej przez tłumacza przysięgłego lub osobę godn ą zaufania na język polski. Koszty przekładu ponosi więzień.

Korespondencja więźniów z wyjątkiem urzędo­ wej winna być, po jej przec-z ytaniu przez więźnia, zwracana i dołączana do akt więźnia. Nacz eląik wię­ zienia może zezwolić więźniowi na pozostawienie przy sobie otrzymanych listów po ich przeczytaniu.

§ 151Książki i czasopisma, nie przyjęte dla

więźniów, winny być zwrócone osobie, która ich dos t arczyła. W razie zwolnienia . więźnia lub przeniesienia go do innego więzienia, książki i czasopisma, n adesłane pod jego adresem, winny być zwrócone przysyłającemu ze wskazaniem na opasce: daty zwolnienia lub miejsca przeniesienia albo podanego przez więźnia miejsca zamieszkania. -

§ 152Więźniowie, przy pisaniu pism do Ministerstwa Sprawiedliwości i władz sądowych lub

prokuratorskich, otrzymują potrzebne materjały i przybory piśmienne; przy pisaniu innej korespond encji, muszą nabywać papier i koperty na koszt własny.

Więźniowie ponoszą również koszty opłat pocz- towych.

Nr. 71.

Dziennik Ustaw. Poz. 577.

1222 .. .. - Więźniom, nie posiadającym funduszów · na znaczki pocztowe, papier i koperty, naczelnik wię­ zienia może ich dostarczyć z zasobów więzienia.

DZIAŁ VII.

ZAPOBIEGANIE UCIECZKOM I ZAKŁóCENIU PORZĄDKU - WIĘZIENNEGO.

Rozdział I.

Ogólne środki zapobiegawcze.

§ 153W szystkie wejścia na podwórza wię­

zienne, do budynków, na korytarze, do cel i pomieszczeń, w których znajdują się - więźniowie lub inwentarz więzienny, winny być stale zamknięte, a otwierać je należy tylko w razie rzeczywistej potrze .. ' by na niezbędny przeciąg czasu i natychmiast zppwrotem zamykać.

Nie wolno otwierać naraz więcej, niż jednych drzwi wejściowych.

Otwie r anie cel po apelu wieczornym może następować tylko z wiedzą dyżurnego i w obecności co najmniej dwóch funkcjonarjuszów więziennych.

Drzwiczki od pieców, kominów, i dezynfektorów winny być zamykane natychmiast po ukończe­ niu palenia lub dezynfekcji.

Przy zamykaniu lub otwieraniu p o mieszczeń więziennych, funkcjonarjuszom więziennym nie wolno wypuszczać bezwa runkowo kluczy z r ą k, tembar .. dziej zaś pozostawiać ich w zamku.

Funkcjonarjuszom więziennym nie wolno nigdy dawać kluczy więźniom, choćby nawet celem dorę­ czenia ich innemu funkcjonarjuszowi więziennemu.

Po ukończeniu pracy klucze od pomieszczeń więziennych mają być przechowywane w miejscach zamkniętych, bezpiecznych i niedostępnych dla więźniów.

Na noc należy z abierać wszystkim więźniom ubranie i obuwie oraz umieszcz a ć je zewnątrz cel.

§ 154

Wszelkie przedmioty (drabiny, siekiery, wozy, paki, liny i t. p.) mogące umożliwić lub uła- . twić ucieczkę albo napad, należy pozostawi a ć na podwórzu więziennem tylko na czas koniecznYi w porze nocnej, muszą być zamykane w odpowiednich budynkach.

§ 155Broń i amunicja, winny być przechowywane pod zamknięciem w pomieszczeniu specjalnem

i suchem, do którego nie mają dostępu więźnio­ wie i osoby prywatne; w wypadkach wyjątkowych broń można przechowywać w mieszkaniach służbo­ wych funkcjonarjuszów więziennych na skutek zezwolenia naczelnika więzienia. § .156. Dozorcy oddziałowi oraz dozorcy na posterunkach niezabezpieczonych pełnią służbę bez broni.

Zmiana wart na posterunkach wewnętrznych z zewnętrznemi, odbywać się winna co godzinę lub dwie, w zależności od warunków atmosferycznych.

Dziennik Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71.

R o z d z i a ł II.

Rewizje.

§ 157

Funkcjonarjusze więzienni winni dokonywać dokładnej rewizji cel, sal pracy i pomieszczeń, w których więźniowie przebywają czasowo lub sta- le, aby sprawdzić, czy okna, drzwi, ściany, podłogi, sufity, kraty, narzędzia, maszyny i inne przedmioty urządzenia są w należytym porządku, czy nie zostały uszkodzone, usunięte lub przesunięte, oraz czy nie ukryto w nich jakiegokolwiek przedmiotu, zagrażającego bezpieczeństwu lub porządkowi wię­ ziennemu.

Rewizji należy dokonywać codziennie w róż­ nych porach dnia, o ile możności, w nieobecności więźniów.

Jeżeli rewizja musi być przedsiębrana w obecności · więźniów, należy dokonywać jej w obecności pomocnika na~zelnika więzienia, lub starszego do-

§ 160Założenie kajdan jest dopuszczalne tylko w razie niebezpieczeństwa, a mianowicie: w razie usiłowan i a ucieczki więźnia, targnięcia się na ży­

cie innych osób, niszczenia inwentarza albo urzą­ dzeń więziennych, - gdy tego niebezpieczeństwa nie da się uniknąć przy pomocy innych środków.

§ 161Decyzję o zastosowaniu środka zapobiegawczego wydaje naczelnik więzienia; decyzję tę

odnotowuje się w aktach osobistych więźnia.

W razie nagłego niebezpieczeństwa założenie kajdan może być zastosowane przez poszczególnych funkcjonarjuszów więziennych, lecz utrzymanie tego środka wymaga decyzji naczelnika więzienia, który winien być niezwłocznie zawiadomiony o zalożeniu kajdan.

Więźniom, którzy nie ukończyli lat 17 oraz kobietom ciężarnym i karmiącym, nie należy zakładać kajdan. zorcy.

Więźniowie podlegają rewizji osobistej:

Artykuły spożywcze oraz przedmioty, dostarczane więźniom przez osoby odwiedzające, mają być szczegółowo rewidowane przed do r ęczeniem ich więźniom, przyczem pieczywo i inne produkty ży­ wnościowe należy przekrawać, napoje zaś przelewać do innych naczyń.

Rzeczy, wwożone do więzienia lub wywożone, ulegają szczegółowej rewizji.

R o z d z i a ł III.

Stosowanie szczególnych środków zapobiegawczych.

§ 158Jako środki zapobiegawcze względem

więźniów mogą być stosowane:

Ostrzejszy środek zapobiegawczy może być tylko wtedy stosowany, gdy lżejsze środki nie osiągnęły skutku.

Środek zapobiegawczy ma być stosowany tylko tak długo, dopóki grożące niebezpieczeństwo nie zostanie usunięte.

§ 159Więźniów, zdradzających chęć samobójstwa, którzy przebywają w celachjednoosobo. wych, należy niezwłocznie umieszczać w celach

wspólnych, zlecając dozorcy oddziałowemu oraz więźniom przebywającym w tej samej celi szczególną pieczę nad takim więźniem.

Więźniów niebezpiecznych, lub zdradzających chęć ucieczki albo zboczenia płdowe, należy umie' szczać na noc w celach jednoosobowych.

1223 R o z d z i a ł IV.

Postępowanie w razie ucieczki więźniów.

Funkcjonarjusz więzienny, o ile sponatychmIast wszczyna alarm, przyczem w razie koniecznej potrzeby, może użyć broni, prze s trzegając ściśle obowiązujących w tym kierunku przepisów.

W razie ucieczki więźnia, niezwłocznie zarzą­ dzić należy poszukiwanie oraz zawiadomić o ucieczce władze policyjne miejscowe, jak również władze policyjne miejsca stałego zamieszkania więźnia, podając im rysopis zbiegłego.

§ 162

st~zeże ucieczkę więźnia lub jej usiłowanie,

§ 163Natychmiast po otrzymaniu wiadomości

o ucieczce więźnia lub o jej usiłowaniu, naczelnik więzienia wszczyna dochodzenie,w celu ustalenia sposobu ucieczki lub jej usiłowania oraz stwierdzenia, czy inni więźniowie nie są współwinni, czy funkcjonarjusze więzienni należycie wykonywali swe obowiązki i czy stosowali dostateczne środki zapobiegawcze.

Odpis protokółu dochodzenia, wraz z planem sytuacyjnym miejsca ucieczki, naczelnik więzienia przedstawia przełożonej władzy. Oryginał protokółu dochodzenia naczelnik więzienia przesyła właściwe­ mu prokuraŁoI:owi okręgowemu, pozostawiając drugi odpis w aktach. O ucieczce lub usiłowaniu ucieczki więźnia śledczego naczelnik więzienia zawiadamia ponadto właściwe władze sądowe lub prokuratorske.

W razie przytrzymania zbiegłego więźnia, naczelnik więzienia natychmiast zawiadamia o tern władze, które były zawiadomione o jego ucieczce.

DZIAŁ VIII.

POSTANOWIENIA DYSCYPLINARNE.

Rozdział Nakładanie I. kar •

§ 164• . Więź n iowie za przekroczenie rygoru

i porządku więzien n ego podlegają karom dyscyplinarnym, w zależności od stopnia winy, okoliczności czynu i indywidualnych cech charakteru , sprawc;y.

1224 Dziennik Ustaw. Poz. 577. o ile przekroczenia posiadają znamiona prze- stępstw karnych, więźniowie podlegają ponadto karom, wymierzanym sądownie według obowiązujących ustaw karnych.

Kary dyscyplinarne wymierza naczelnik wię­ zienia, mając na względzie ograniczenia, zawarte w ustawach karnych oraz podane poniżej zasady stosowania kar dyscyplinarnych.

§ 165Karami dyscyplinarnemi ' są

. a) nagana;

§ 166

Za następujące przekroczenia regulaminu: brak uwagi i pilności przy pracy lub nauce, opieszałość przy wykonywaniu poieceń, nieprzestrzeganie porządku i higjeny ciała, ubrania, pościeli oraz miejsca, w którem więzień przebywa, leżenie w łóż­ ku w odzieży, hałaśliwe zachowanie się, używanie nieprzyzwoitych wyrazów albo przekleństw, uszkodzenie lub popsucie, wskutek niedbalstwa lub nieuwagi, materjałów skarbowych, narzędzi pracy, gotowych wyrobów, inwentarza więziennego, więźnio­ wie podlegają jednej z kar, wymienionych w § 165 w p. p. "a-g". podlegają jednej w p. p. "h - j".

Nr. 71. _. z kar, wymienionych w § 165

§ 168Za następujące przekroczenia regulaminu: naigrywanie się z praktyk religijnych, bluźnier­

stwo, posiadanie narzędzi, mogących służyć do napadu lub ucieczki, uszkodzenie krat lub zamknięć wię­ ziennych, ucieczkę, względnie przygotowanie lubusiłowanie ucieczki, znieważenie czynne współwię~­ niów, znieważenie czynne lub słowne osób trzecich, bijatykę lub znęcanie się nad współwięźniami, czyny bezwstydne albo lubieżne, kradzież rzeczy skarbowych lub prywatnych, odmowę posłuszeństwa wobec władzy, podżeganie do zbiorowego nieposłuszeń­ stwa, gwałt, względnie usiłowanie gwałtu na osobie funkcjonarjusza więziennego albo osób trzecich, zadanie rany lub uszkodzenie ciała czyjegokolwiek, udział w buncie, znieważenie godła państwowego lub obelżywe odezwanie się o osobach urzędowych, jako też inne czyny, przewidziane w obowiązują­ cych ustawach karnych, więźniowie podlegają jednej . z kar, wymienionych w § 165 w p. p. "k-n",

§ 169Za przekroczenia regulaminu, nie wyszczególnion'e w §§ 166, 167 i 168, więźniowie podlegają również karom, wymienionym w § 165. Przy

ocenie wagi tych przekroczeń należy brać za wskazówkę miarę, przyjętą w §§ 166, 167 i 168.

§ 170W razie recydywy przekroczeń lub popełnienia ich w okolicznościach szczególnie obciąża­

jących:

§ 171Przy stosowaniu kar, wymienionych

w § 165 w p. p. "h-l", należy zasięgać opinji lekarza więziennego co do stanu zdrowia więźnia.

Względem więźniów, którzy nie ukończyli lat 17, oraz kobiet ciężarnych i karmiących, nie stosuje się kar, wymienionych w § 165 w p. p. "h-l".

Względem recydywistów oraz więźniów, umieszczonych w więzieniach izolacyjnych, kary, wskazane w § 165 w p. p. "d-k" oraz w p. "m", mogą być podwojone.

§ 167Za następujące przekroczenia regulaminu: krzyki i śpiewy, znieważenie słowne współ­

więźniów, niedostateczna subordynacja, nieposłuszeń­ stwo lub opór, komunikowanie się bez zezwolenia władz, względnie usiłowanie nielegalnego komuni§ 172. Przeciwko decyzji nakładającej karę kowania się, osobistego lub listownego z więźniami dyscyplinarną, więzień może wnieść zażalenie, któlub z osobami z poza więzienia, symulowanie choro- re naczelnik więzienia bezzwłocznie przedstawia by, nieuzasad.nione zażalenie, handel zamienny skar- prokuratorowi okręgowemu. Prokurator orzeka bezbowcmi lub własnemi rzeczami, korzystanie z pracy zwłocznie i ostatecznie. Zażalenie nie wstrzymuje lub własności innych więźniów, posiadanie rzeczy bez . wykonania kary. zezwolenia, umyślne uszkodzenie lub popsucie narzędzi pracy, materjałów, wyrobów lub inwentarza

§ 173Przed wymierzeniem kary naczelnik

więzienia wysłuchuje wyjaśnień funkcjonarjusza melwięzienne~o albo rzeczy więźniów więźniowie Dziennik' Ustaw. Poz. 577.

Nr. 71. dującego o przekroczeniu oraz wyjaśnień winnego więźnia. . . ..

Decyzję o wymierz emu kary naczelmk WlęZI~­ nia wydaje na piśmie oraz oznajmia ją bezpośredmo Więźniowi. . Decyzję o nałożeniu kary· ze wskazaniem istoty przekroczenia, naczelnik ~ię~ienia zapisuj~ do wykazu wymierzonych kar (kSięgi kar ?yscyplmarnych) i pomieszcza odpowiednią adnotaCję w aktach ,osobistych więźnia.

§ 174~ymierzoną karę wykonywa się natychmiast

.

Naczelnik więzienia, na skutek opinji lekarza o złym stanie zdrowia więźnia, może odroczyć lub przerwać wykonanie kary dyscyplinarnej. Karę wykonywa się po stwierdzeniu przez lekarza faktu wy'zdrowienia więźnia.

§ 175Degradację do klasy niższej stosuje się

w więzieniach, w których karę pozbawienia wolności wykonywa się według zasad systemu progresywnego.

§ 176Naczelnik więzienia, na podstawie księ­

gi kar dyscyplinarnych , sporządza st~tystyczny wykaz wymierzonych kar, któreg~ O~pIS. ~rzedstawla co kwartał Ministerstwu Sprawledhwoscl.

R o z d z i a ł II.

Udzielanie więźniom ulg i nagród.

§ 177Więźniom, którzy wyróżniają się wzorowem sprawowaniem, postępami i pilnością w p!acy i nauce, mogą być ~d.zielane przez naczelmka

więzienia następujące ulgi l nagrody: .

Powyższe ulgi i nagrody mogą otrzymywać więźniowie, niezależnie od ulg, które regulamin ustala dla poszczególnych kategoryj więźniów, w tern dla więźniów, odbywających karę według systemu progresywnego.

§ 178Naczelnik więzienia prowadzi wykaz

udzielonych więźniom ulg i nagród (księgę ulg i nagród); na podstawie tej księgi sporządza statystyczny wykaz udzielonych ulg i nagród, którego odpis przedstawia co kwartał Ministerstwu Sprawiedliwości. c Z Ę Ś ć III.

ZASADY ORGANIZACJI . PRACY WYCHOWAWCZEJ W WIĘZIENIACH. . § 179. Jako środki wychowawczo-poprawcze st~suje się względem więźniów:

Opieka duchowna polega na umożliwieniu węźniom czerpania nauk moralnych i pociechy reli:ijnej ich wyznania.

Działalność kulturalno - oświatowa polega na zvalczaniu analfabetyzmu wśród więźniów, rozsze 7 naniu ich horyzontu umysłowego, podnoszeniu ich p~ziomu etycznego, oraz na rozwijaniu poczucia obyWłtelskiego. .

Zatrudnienie więźniów ma na celu przystosowa~ ne ich do dalszego uczciwego życia w społeczeństwie plZez wpajanie zamiłowania do pracy i nauczanie p.żytecznego rzemiosła, odpowiedniego do wykonywmia na wolności.

Wychowanie fizyczne ma na celu wyrobienie p<czucia dyscypliny oraz zapobieganie przez ćwicze­ nit gimnastyczne i sportowe - ujempym wpływom p<zbawienia wolności na stan zdrowotny więźniów.

DZIAŁ I.

OPIEKA DUCHOWNA.

§ 180Duchowni, sprawujący obowiązki dusz~

p,sterzy w więzieniach, obowiązani są stosować się d, zarządzeń naczelnika więzienia pod względem p:rzestrzegania obowiązujących przepisów regulamint .więziennego.

DzIennik Ustaw. Poz. 577.

1226 Do obowiązków duchownego należy:

§ 181Na nabożeństwach mogą być obecni

wszyscy więźniowie, którzy wyrażą swoje w tym względzie życzenie, nie wyłączając ukaranych dyscyplinarnie, o ile pomieszczenie ~ względy bezpieczeństwa na to pozwalają.

Więźniowie śledczy mogą uczęszczać na nabożeństwa, o ile właściwe władze sądowe lub prokuratorskie nie poczyniły w tym względzie specjalnych zastrzeżeń.

Podczas nabożeństwa powinni być oddzieleni więźniowie karni od śledczych, kobiety od mężczyzn oraz nieletni od dorosłych.

§ 182Duchowni wszystkich wyznań, nie na-

leżący do składu osobowego więzienia, mogą w obecności naczelnika więzienia odwiedzać w czasie cho- roby więźniów danego wyznania w celach lub w szpitalu; w rozmowach z więźniami winni się ogranictać jednak do dziedziny religijno-moralnej. .

Prośby więźniów o 'z ezwolenie na bywanie ha nabożeństwach innych wyznań i na przyjmowanie u siebie duchownego wyznania, do którego sami IIie należą, mogą być uwzględniane w przypadkach ~­ jątkowych. Więźniowie śledczy muszą w tych wypadkach zyskać zezwolenie właściwych władz sąq,­ wych lub prokuratorskich.

§ 183Co roku w okresie wielkanocnym, oa-

bywają się rekol.ekcje i spowiedź.. Po.rz~de~ i sp)- sób ich odbywama określa naczelmk WIęZIema w p?rozumieniu z kapelanem więziennym. .

Rekolekcje, spowiedź i odprawianie narożeńsŁw uroczystych mogą odbywać się w więziequ przy udziale zaproszonych duchownych właściwylh wyznań.

Naczelnik więzienia lub jego zastępca obowilzany jest czuwać osobiście nad porządkiem i zaclPwaniem należytej powagi przy odprawianiu nali>żeństw.

§ 184Zezwolenia na zawarcie ślubu udzida

karnym Minister Sprawiedliwości, :aś śledczym właściwe władze sądowe bb prokuratorskie. więźniom więźniom DZIAŁ DZIAŁALNOść II.

KULTURALNO - OśWIATOWA.

Rozdział I.

Personel nauczycielski i inspekcje szkolne.

§ 185W więzieniach przeznacza się specjtlne, odpowiednio urządzone, pomieszczenie na pra:;ę

kulturalno-oświatową.

Nr. 71.

Praca kulturalno-oświatowa i związana z nią do obowiązków nauczycieli więziennych, którzy pełnią ją pod kierunkiem naczelnika więzienia, lub jego pomocnika, o ile ten zajmuje się specjalnie działem wychowawczym. biurowość oraz statystyka należą

§ 186Nauczyciele więzienni, oprócz wymagan~go ~ykształcenia, kwalifikacyj i praktyki pedagogICZne), muszą posiadać ponadto przygotowanie

z dziedziny nauk penitencjarnych, w szczególności "!" zakresie obowiązujących przepisów. Wiadomości Ich w tym kierunku sprawdza komisja egzaminacyjna w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Oprócz stałych nauczycieli więziennych mogą być dopuszczone do nauczania i wygłaszania odczytów oraz pogadanek inne osoby, z ramienia Towarzystw Patronatu Więziennego oraz instytucyj kulturalno-oświatowych, za zezwoleniem Ministra Sprawiedliwości lub naczelnika więzienia. po . § 187. pomocy personelowi nauczycielskIemu w dZIałalności kulturalno-oświatowej mogą być powoływani więźniowie, posiadający odpowiednie kwalifikacje naukowe.

§ 188Inspekcja szkolna oraz powołane do

kontroli szkół publicznych organa Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego mają prawo nadzoru nad szkołami więziennemi; władze oświatowe samorządowe, współdziałające z Ministerstwem Sprawiedliwości, w zakresie nauczania szkolnego, mogą dokonywać wizytacji szkół wię­ ziennych.

R o z d z i a ł II.

Nauczanie szkolne.

§ 189W szkołach więziennych powinny byc

wykładane: nauka religji, czytania i pisania, rachunki, geometrja, historja i geograf ja Polski, nauka o Polsce współczesnej i nauka przyrody, a w miarę mo- · żności nauka rzemiosł według programu, ustalonego przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświece­ nia Publicznego. Pozatem mogą być wykładane inne przedmioty, wchodzące w zakres programu szkół powszechnych i rzemieślniczych, ale tylko za zezwoleniem Ministra Sprawiedliwości. Wykłady odbywają się w języku polskim. .W szkole więziennej należy używać podręczników, zatwierdzonych do użytku szkolnego . przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Niezależnie od szkół więziennych ogólno-kształ­ cącychwinny być w więzieniach organizowane kursy specjalne o wyższym poziomie nauczania lub kursy zawodowe (rolnicze, ogrodnicze, rzemieślnicze, przemysłowe). Na czas trwania rzeczonych kursów mogą być przesyłani do danych więzień odpowiedni więźniowie, osadzeni stale w innych więzieniach.

§ 190Najszczuplejszy zakres nauki szkolnej

w więzieniach obejmuje: naukę religji, czytania, pisania i rachunków oraz zasadnicze wiadomości o ustroju Rzeczypospolitej Polskiej.

Przy nauczaniu więźniów stosuje się programy i metody nauczania, przyjęte w szkołach dla doro- Nr. 71. słych. Wykład pOWlmen być prowadzony poglądo­ wo, z zastosowaniem pomocy naukowych i wyświe­ tlania, w miarę możności, przezroczy przy pomocy latarni projekcyjnej lub kinematografu.

§ 191Więźniów, w zależności od poziomu

ich wiedzy, dzieli się na oddziały szkolne, stosownie do przyjętego programu nauczania. Dla osiągnięcia wydatniejszych rezultatów nauczania oddziały zbyt wielkie liczebnie powinny być podzielone na zespoły, naucz;ane osobno, przyczem zespoły analfabetów powinny być jak najmniejsze, nie przekraczające w każdym razie lic;Zby 25 więźniów; natomiast zespoły uczniowskie w oddziałach wyższych mogą być stosunkowo większe (do 50 więźniów).

Na nauczanie każdego zespołu uczniowskiego oddziału pierwszego winno być przeznaczone przynajmniej 8 godzin tygodniowo, każdego zespołu oddziału drugiego i trzeciego 6 godzin tygodniowo, zaś każdego zespołu oddziałów wyższych - 4 godziny tygodniowo, przyczem zajęcia szkolne każdego zespołu nie mogą przekraczać 2 - 3 godzin dziennie.

§ 192Nauka więźniów odbywa się, w miarę

w godzinach przedpołudniowych.

Jeżeli zatrudnienie więźniów stoi temu na przeszkodzie, można ich nauczać w godzinach wieczorowych, z uwzględnieniem co najmniej jednej godziny ptzerwy pomiędzy ukończeniem pracy i rozpoczęciem nauki. możności,

§ 193więźniowie:

1227 Dziennik Ustaw. Poz. 577.

§ 196Przy wstąpieniu do szkoły, przechodzeniu z oddziału do oddziału oraz po ukończeniu szkoły więźniowie podlegają egzaminowi

W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą: prokurator jako przewodniczący, naczelnik więzienia, pomocnik naczelnika w dziale wychowawczym, kapelan, nąuczyciel i przedstawiciel inspektoratu szkolnego, lub władz oświatowych samorządowych.

Z ukończenia szkoły więźniowie otrzymują odpowiednie świadectwo.

§ 197Więźniowie, którzy wykazują pilność

i zadowalające postępy w nauce, otrzymują odznaki na rękawie lub kołnierzu, które stanowią podstawę, w razie wzorowego sprawowania się, do otrzymywania ulg, przewidzianych w regulaminie, oraz nagród - w postaci książek.

Więźniowie, zakłócający porządek w szkole lub przeszkadzający w zajęciach, mogą być usunięci przez nauczyciela z pomieszczenia szkolnego, a pozatem ulegają karze dyscyplinarnej.

§ 198Naczelnik więzienia w początku roku

szkolnego przedstawia Ministerstwu Sprawiedliwości do aprobaty tygodniowy rozkład zajęć szkolnych oraz rozkład materjału lekcyjnego na poszczególne miesiące, zaś po ukończeniu roku szkolnego - sprawozdanie z przebiegu i wyników pracy kulturalnooświatowej.

R o z d z i a ł III.

Obowiązkowemu nauczaniu podlegają

Pozostali więźniowie mogą uczęszczać do szkoły:

§ 194Zajęcia szkolne są prowadzone oddzielnie dla dorosłych i nieletnich, jak również oddzielnie

dla mężczyzn i kobiet.

§ 195W każdym oddziale prowadzić należy

Oświata pozaszkolna.

§ 199Oświata pozaszkolna polega na urzą­

dzaniu dla więźniów odczytów, pogadanek, organizo .. waniu kółek dokształcających i muzycznych, urzą" dzaniu przedstawień teatralnych, kinematograficznych, koncertów i audycyj radjc-wych, wreszcie na krzewieniu wśród więźniów czytelnictwa.

Całokształt pracy pozaszkolnej należy odnotować w księdze zajęć pozaszkolnych.

§ 200Więźniowie śledczy mogą uczęszczać

na odczyty, pogadanki, przedstawienia i audycje tylko za zezwoleniem właściwych władz sądowych lub prokura tors kich.

W czasie odczytów, pogadanek, pzedstawie1l i audycyj oraz podczas zajęć szkolnych - w sali wykładowej winien być obecny funkcjonarjusz więzien­ ny; wyprowadzanie więźniów z cel do szkoły i zpowrotem winno się odbywać przy odpowiednim nad zorze z zachowaniem jak najdalej idącej ostrożności.

R O z d z i a ł IV.

Czytelnictwo.

§ 201Organizowanie czytelnictwa wśród wię­

polega na zakładaniu bibljotek więziennych i zaopatrywaniu ich w odpowiednią lekturę, na popieraniu zamiłowania do czytania zapomQcą odpowiedniego doboru książek, zbiorowego czytania oraz urządzania stałych czytelń dla WięŹ01ÓW.

Bibljoteki więzienne winny zcw:iera. ć tówmez pewną liczbę książek odpowiednich dla personelu źniów, 1228 Dziennik Ustaw. Poz. 577. więziennego, omawiających zagadnienia nictwa, pedagogiki oraz higjeny. więzien­

§ 202Potrzeby czytelnictwa zaspakajają Centralna Bibljoteka Więzienna Ministerstwa Sprawiedliwości oraz miejscowe bibljoteki więzienne

Centralna Bibljoteka Więzienna i miejscowe bibljoteki zawie,' ają: .

Zakładanie specjalnych bibljotek z darów wię­ źniów, pozostających pod ich kierownictwem, jest wzbronione.

§ 203Centralna Bibljoteka Więzienna czuwa

nad czytelnictwem, podniesieniem pracy bibljotekarskiej w więzieniach, oraz nad ujednostajnieniem sposobów prowadzenia bibljotek więziennych; udziela miejscowym bibljotekom potrzebnych wskazówek i informacyj oraz zbiera i opracowuje nadsyłane przez nie dane statystyczne, niezbędne do badań nad czytelnictwem i do planowego zaopatrywania bibljotek więziennych w odpowiednie książki.

Centralna Bibljoteka Więzienna zaopatruje wię­ zienia w książki treści religijnej, beletrystycznej i nauk owej" zaś szkoły więzienne - w niezbędne podręczniki i materjały do odczytów i pogadanek.

Centralna Bibljoteka Więzienna, w miarę potrzeby, zakłada i kompletuje biblioteki w poszczególnych więzieniach, bądź rozsyła komplety wędrow­ ne (bibljoteczki ruchome).

§ 204Centralna Bibljoteka Więzienna wysyła książki na okres trzymiesięczny, po którego upły­

wie dany komplet książek winien by~ zwróc0I;ty. ~a­ trzymywanie kompletu lub ~oszczegolnych dZle~ Je~t wzbronione. O ile zachodz1 potrzeba przedłuzema terminu korzystania z książek, naczelnik więzienia obowiązany jest przed upływem terminu zwrócić. się do Ministerstwa Sprawiedliwości z prośbą o przedłużenie czasu korzystania z książek, podając powody i wskazując termin, do jakiego pragnąłby komplet zatrzymać.

Nr. 71. narjusz więzienny, wydający więźniom książki, obojest udzielać im potrzebnych rad i wskazówek. Więźniów, którzy nie odczuwają potrzeby czytania, należy zachęcać i wzbudzać w nich zainteresowanie do książki. Wydawanie książek dla całej grupy więźniów jest wzbronione.

Przy wybieraniu książek więźniowie powinni mieć możność korzystania z katalogów, specjalnie przeznaczonych do ich użytku.

Więźniowie, osadzeni w celach jednoosobowych, mogą otrzymywać naraz nie więcej, niż dwie książki treści naukowej i dwie treści beletrystycznej,