📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 2 lipca 2004 r.o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny,
ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, ustawę z dnia 16
kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ustawę z dnia 4 lutego 1994 r.
o prawie autorskim i prawach pokrewnych i ustawę z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach
patentowych.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z
1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr
11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241
i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz.
324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz.
198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24,
Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz.
509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73,
poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz.
471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882,
Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668
i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr
48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz.
1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz.
508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070 i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz.
1368 i Nr 138, poz. 1546, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz.
676, Nr 84, poz. 764, Nr 126, poz. 1069 i 1070, Nr 129, poz. 1102, Nr 153, poz. 1271,
Nr 219, poz. 1849 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 41, poz. 360, Nr 42, poz. 363,
Nr 60, poz. 535, Nr 109, poz. 1035, Nr 119, poz. 1121, Nr 130, poz. 1188, Nr 139,
poz. 1323, Nr 199, poz. 1939 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 9, poz. 75, Nr
11, poz. 101, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 871, Nr 93, poz. 891, Nr 121, poz. 1264,
Nr 162, poz. 1691 i Nr 169, poz. 1783.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 uchyla się § 1a;
2)
art. 5 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 5.
W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom postępowania
występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń co do czynności
procesowych.
”
;
3)
art. 8 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 8.
Organizacje społeczne, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności
gospodarczej, mogą w wypadkach przewidzianych w ustawie dla ochrony praw obywateli
spowodować wszczęcie postępowania, jak również brać udział w toczącym się postępowaniu.
”
;
4)
w art. 16, w art. 18 w § 1 i w § 2, w art. 114 w § 2, w art. 185 w § 1, w art. 193
w § 2, w art. 204 w § 2, w art. 205, w art. 311, w art. 447 w § 1, w art. 507, w art.
568 w § 1, w art. 569 w § 1, w art. 628, w art. 683, w art. 696 w § 1, w art. 701
w § 1, w art. 702 w § 2, w art. 704 w § 1, w art. 706 w § 2, w art. 758, w art. 781
w § 2, w art. 810, w art. 880, w art. 926 w § 1, w art. 1137 i w art. 1148 w § 1 użyte
w różnej liczbie i przypadku wyrazy „sąd powiatowy” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i przypadku wyrazami „sąd rejonowy”;
5)
w art. 16, w art. 17, w art. 18 w § 1 i w § 2, w art. 193 w § 2, w art. 204 w § 2,
w art. 205, w art. 367 w § 2, w art. 379 w pkt 6, w art. 507, w art. 544 w § 1, w
art. 6911 w § 2, w art. 926 w § 1, w art. 1148 w § 1, w art. 1151 w § 1 i w § 3 użyte w różnej
liczbie i przypadku wyrazy „sąd wojewódzki” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i przypadku wyrazami „sąd okręgowy”;
6)
w art. 17:
a)
pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów
użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii
układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych,
”
,
b)
pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„
4)
o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć
tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania i o zniesienie wspólności
majątkowej między małżonkami oraz spraw o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym
stanem prawnym,
”
,
c)
uchyla się pkt 5;
7)
art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.
Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko przedsiębiorcy można wytoczyć przed sąd,
w którego okręgu znajduje się zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje
w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.
”
;
8)
po art. 37 dodaje się art. 371 w brzmieniu:
„
Art. 371.
§ 1.
Powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku można wytoczyć przed sąd miejsca
płatności.
§ 2.
Kilku zobowiązanych z weksla lub czeku można łącznie pozwać przed sąd miejsca płatności
lub sąd właściwości ogólnej dla akceptanta albo wystawcy weksla własnego lub czeku.
”
;
9)
po art. 47 dodaje się art. 471 w brzmieniu:
„
Art. 471.
Referendarz sądowy może wykonywać czynności w postępowaniu cywilnym w wypadkach wskazanych
w ustawie. W zakresie powierzonych mu czynności referendarz sądowy ma kompetencje
sądu, chyba że ustawa stanowi inaczej.
”
;
10)
po art. 53 dodaje się art. 531 w brzmieniu:
„
Art. 531.
Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych okolicznościach lub wniosek
oczywiście bezzasadny podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego
dotyczy. O odrzuceniu orzeka sąd rozpoznający sprawę. Przepis art. 51 stosuje się
odpowiednio. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
”
;
11)
art. 61 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 61.
§ 1.
W sprawach o roszczenia alimentacyjne oraz w sprawach o ochronę konsumentów organizacje
społeczne, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej,
mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli.
§ 2.
W sprawach wymienionych w § 1 organizacja taka może wstąpić do postępowania w każdym
jego stadium.
§ 3.
Organizacje społeczne, do których zadań statutowych należy ochrona środowiska, ochrona
konsumentów albo ochrona praw własności przemysłowej, mogą w sprawach z tego zakresu
wstąpić, za zgodą powoda, do postępowania w każdym jego stadium.
§ 4.
Organizacje społeczne, do których zadań statutowych należy ochrona równości oraz niedyskryminacji
przez bezpodstawne bezpośrednie lub pośrednie zróżnicowanie praw i obowiązków obywateli,
mogą w sprawach o roszczenia z tego zakresu wytaczać za zgodą obywateli powództwa
na ich rzecz oraz, za zgodą powoda, wstępować do postępowania w każdym jego stadium.
”
;
12)
w art. 87 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej
także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami
strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot
sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice,
małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku
przysposobienia.
”
;
13)
po art. 87 dodaje się art. 871 w brzmieniu:
„
Art. 871.
§ 1.
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów
lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych
z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy stroną, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem
jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych,
a także gdy stroną lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny.
”
;
14)
art. 109 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 109.
Roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy
bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo
nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach
należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego
sąd orzeka z urzędu.
”
;
15)
w art. 126 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie
miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników
oraz przedmiotu sporu, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt.
”
;
16)
w art. 130 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej.
”
;
17)
w art. 1301:
a)
dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Jeżeli pismo procesowe, które powinno być wniesione na urzędowym formularzu, nie zostało
wniesione na takim formularzu lub nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania
innych warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego poprawienia lub uzupełnienia
w terminie tygodniowym, przesyłając złożone pismo. Wezwanie powinno wskazywać wszystkie
braki pisma oraz zawierać pouczenie o treści § 2.
”
,
b)
§ 2 i § 3 otrzymują brzmienie:
„
§ 2.
W razie bezskutecznego upływu terminu lub ponownego złożenia pisma dotkniętego brakami
przewodniczący zarządza zwrot pisma. Sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu
zapłaty oraz sprzeciw od nakazu zapłaty sąd odrzuca.
§ 3.
Przepisy § 1 i § 2 stosuje się odpowiednio do pism, które powinny być wniesione na
elektronicznych nośnikach informatycznych.
”
,
c)
uchyla się § 4;
18)
w art. 133 uchyla się § 2b;
19)
w art. 137 w § 1, w art. 476 w § 2 w pkt 5 i w § 5 w pkt 2 w lit. d i w art. 765 w
§ 1 użyte w różnym przypadku wyrazy „Milicja Obywatelska” zastępuje się użytym w odpowiednim przypadku wyrazem „Policja”;
20)
w art. 139 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Pisma dla osób prawnych, organizacji, osób fizycznych podlegających wpisowi do rejestru
albo ewidencji na podstawie odrębnych przepisów - w razie niemożności doręczenia w
sposób przewidziany w artykułach poprzedzających z uwagi na nieujawnienie w rejestrze
zmiany adresu - pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy
adres jest sądowi znany.
”
;
21)
w art. 144 w § 2 i w art. 945 w § 2 wyrazy „prezydium właściwej rady narodowej” zastępuje się wyrazami „wójta (burmistrza, prezydenta miasta)”;
22)
art. 161 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 161.
W toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków i oświadczeń
można zamieścić w załączniku do protokołu. Gdy stronę zastępuje adwokat, radca prawny
lub rzecznik patentowy, przewodniczący może zażądać złożenia takiego załącznika w
wyznaczonym terminie.
”
;
23)
w art. 174 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W wypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4 zawieszenie ma skutek od chwili zdarzeń,
które je spowodowały. Zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane
po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy.
”
;
24)
po art. 175 dodaje się art. 1751 w brzmieniu:
„
Art. 1751.
Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, w razie
śmierci adwokata lub radcy prawnego, skreślenia z listy adwokatów lub radców prawnych,
utraty możliwości wykonywania zawodu albo utraty zdolności procesowej, sąd zawiesza
postępowanie z urzędu, wyznaczając odpowiedni termin do wskazania innego adwokata
lub radcy prawnego, i po upływie tego terminu podejmuje postępowanie. Przepis art.
175 stosuje się odpowiednio.
”
;
25)
w art. 177 w § 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej,
”
;
26)
w art. 182:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy,
jak również z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i pkt 6, jeżeli wniosek o podjęcie
postępowania nie został zgłoszony w ciągu lat trzech od daty postanowienia o zawieszeniu.
Ponadto sąd umorzy postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony,
która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie lat trzech od daty postanowienia
o zawieszeniu z tej przyczyny. Sąd także umorzy postępowanie w razie śmierci strony
po upływie lat dziesięciu od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.
”
,
b)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie
się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód
oraz o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas
w całości.
”
;
27)
art. 184 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 184.
Sprawy cywilne, których charakter na to zezwala, mogą być uregulowane drogą ugody
zawartej przed wniesieniem pozwu. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jej treść
jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia
prawa.
”
;
28)
w art. 207 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Stronę reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego przewodniczący
może zobowiązać do złożenia w wyznaczonym terminie pisma przygotowawczego, w którym
strona jest obowiązana do powołania wszystkich twierdzeń, zarzutów i dowodów pod rygorem
utraty prawa powoływania ich w toku dalszego postępowania.
”
;
29)
art. 212 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 212.
Przewodniczący, jeżeli to możliwe, jeszcze przed wszczęciem postępowania dowodowego
powinien przez zadawanie pytań stronom ustalić, jakie z istotnych okoliczności sprawy
są między nimi sporne, i dążyć do ich wyjaśnienia. W razie uzasadnionej potrzeby może
udzielić stronom niezbędnych pouczeń, a stosownie do okoliczności zwraca im uwagę
na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego. W sprawach o alimenty i o naprawienie
szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przewodniczący poucza powoda występującego
w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o roszczeniach wynikających z przytoczonych
przez niego faktów.
”
;
30)
art. 224 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 224.
§ 1.
Przewodniczący zamyka rozprawę po przeprowadzeniu dowodów i udzieleniu głosu stronom.
§ 2.
Można zamknąć rozprawę również w wypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze dowód
przez sędziego wyznaczonego lub przez sąd wezwany albo gdy ma być przeprowadzony dowód
z akt lub wyjaśnień organów administracji publicznej, a rozprawę co do tych dowodów
sąd uzna za zbyteczną.
”
;
31)
art. 229 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 229.
Nie wymagają również dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną,
jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości.
”
;
32)
art. 244 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 244.
§ 1.
Dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy
władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód
tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organizacje
zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie zleconych
im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej.
”
;
33)
w art. 250 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli dokument znajduje się w aktach organu, o którym mowa w art. 244 § 1, wystarczy
przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ odpis lub wyciąg z dokumentu. Sąd
zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać go nie może.
”
;
34)
w art. 315 uchyla się § 2;
35)
w art. 317 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania
lub niektóre z żądań pozwu; to samo dotyczy powództwa wzajemnego.
”
;
36)
w art. 321 uchyla się § 2;
37)
w art. 326 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Ogłoszenia wyroku dokonuje się przez odczytanie sentencji. Po ogłoszeniu sentencji
przewodniczący lub sędzia sprawozdawca podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia,
może jednak tego zaniechać, jeżeli sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych.
”
;
38)
art. 327 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 327.
§ 1.
Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, obecnej
przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów
wniesienia środka zaskarżenia. Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców
prawnych jest obowiązkowe, należy pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym
zastępstwie oraz o skutkach niezastosowania się do tych przepisów.
§ 2.
Stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, która
na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu
w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem
o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
”
;
39)
art. 329 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 329.
Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie tygodniowym od dnia złożenia wniosku
o sporządzenie uzasadnienia, a gdy wniosek taki nie był zgłoszony - od dnia zaskarżenia
wyroku. W sprawie zawitej, w razie niemożności sporządzenia uzasadnienia w terminie,
prezes sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony, nie dłuższy niż trzydzieści
dni.
”
;
40)
w art. 339 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych
przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą,
chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia
prawa.
”
;
41)
po art. 343 dodaje się art. 3431 w brzmieniu:
„
Art. 3431.
Jeżeli po wydaniu wyroku zaocznego okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu
nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania,
a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie zgodnie z przepisami kodeksu,
sąd z urzędu uchyla wyrok zaoczny i wydaje odpowiednie postanowienie.
”
;
42)
w art. 351 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje
z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie
orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku
dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
”
;
43)
w art. 357 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu obu stronom, chyba
że przepis szczególny stanowi inaczej. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia,
postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem; doręczając postanowienie, należy pouczyć
stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego
o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
”
;
44)
w art. 365 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne
sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w
ustawie przewidzianych także inne osoby.
”
;
45)
po art. 370 dodaje się art. 3701 w brzmieniu:
„
Art. 3701.
Apelację sporządzoną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, niespełniającą
wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1-3 i pkt 5, sąd pierwszej instancji odrzuca
bez wzywania do usunięcia tych braków, zawiadamiając o tym właściwy organ samorządu
zawodowego, do którego należy pełnomocnik.
”
;
46)
w art. 387 § 1 i § 2 otrzymują brzmienie:
„
§ 1.
Sąd drugiej instancji uzasadnia z urzędu wyrok oraz postanowienie kończące postępowanie
w sprawie. W sprawach, w których apelację oddalono, uzasadnienie sporządza się tylko
wówczas, gdy strona zażądała doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem.
§ 2.
Sporządzenie uzasadnienia powinno nastąpić w terminie dwóch tygodni od dnia ogłoszenia
sentencji orzeczenia. Jeżeli ogłoszenia nie było, termin ten liczy się od dnia wydania
orzeczenia. W sprawach, w których apelację oddalono, uzasadnienie sporządza się w
terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia wniosku.
”
;
47)
w art. 391 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i
orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Gdy cofnięcie apelacji nastąpiło przed
sądem pierwszej instancji, postępowanie umarza sąd pierwszej instancji.
”
;
48)
w art. 393 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
O odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym.
”
;
49)
uchyla się art. 3932;
50)
w art. 3933 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Ponadto kasacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego,
a w sprawach o prawa majątkowe powinna zawierać oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia.
Do kasacji dołącza się także dwa jej odpisy przeznaczone do akt Sądu Najwyższego oraz
dla Prokuratora Generalnego.
”
;
51)
art. 3935 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 3935.
§ 1.
Jeżeli kasacja nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 3933 § 2, przewodniczący w sądzie drugiej instancji wzywa stronę do usunięcia braków w
terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia kasacji.
§ 2.
Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym kasację wniesioną po upływie
terminu, kasację niespełniającą wymagań określonych w art. 3933 § 1 pkt 1-4 oraz kasację, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn
niedopuszczalną.
§ 3.
Sąd Najwyższy odrzuca kasację, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji,
albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków.
§ 4.
O odrzuceniu kasacji niespełniającej wymagań określonych w art. 3933 § 1 pkt 1-4 Sąd Najwyższy zawiadamia właściwy organ samorządu zawodowego, do którego
należy pełnomocnik.
”
;
52)
art. 3936 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 3936.
Strona przeciwna może wnieść do sądu drugiej instancji odpowiedź na kasację w terminie
dwutygodniowym od doręczenia jej kasacji. Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi
lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi stronie skarżącej, sąd drugiej instancji
niezwłocznie przedstawi kasację i odpowiedź wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu.
Do akt sprawy dołącza się dwa odpisy zaskarżonego orzeczenia z uzasadnieniem.
”
;
53)
art. 3937 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 3937.
§ 1.
W każdej sprawie Sąd Najwyższy może zwrócić się do Prokuratora Generalnego o zajęcie
na piśmie stanowiska co do kasacji i odpowiedzi na kasację. Prokurator Generalny lub
wyznaczony przez niego prokurator przedstawia stanowisko w terminie trzydziestu dni,
a jeżeli wymaga tego ochrona praworządności, praw obywatelskich lub interesu publicznego,
bierze udział w postępowaniu kasacyjnym.
§ 2.
Odpis pisma, o którym mowa w § 1, doręcza się stronom, które mogą się do niego ustosunkować
w terminie czternastu dni, nie później jednak niż na rozprawie kasacyjnej.
”
;
54)
w art. 3938 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w składzie trzech sędziów. W pozostałych wypadkach
Sąd Najwyższy orzeka w składzie jednego sędziego.
”
;
55)
w art. 3939:
a)
uchyla się § 11,
b)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Jeżeli w rozprawie bierze udział Prokurator Generalny lub upoważniony przez niego
prokurator, przewodniczący udziela mu głosu po wysłuchaniu stron.
”
;
56)
w art. 39318 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio art. 3938 § 1, art. 39312, art. 39313 § 1 zdanie pierwsze, art. 39314, art. 39315, art. 39319, art. 394 § 2 i § 3, art. 395 oraz art. 397 § 1.
”
;
57)
w art. 394 w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
zwrot pozwu, odmowa odrzucenia pozwu, przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub
niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie,
”
;
58)
w art. 410 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie, czy jest
dopuszczalna i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z
tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
”
;
59)
uchyla się art. 443;
60)
art. 445 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 445.
§ 1.
W czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa
o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi
a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa
o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd
przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, w celu rozstrzygnięcia
według przepisów o postępowaniu zabezpieczającym.
§ 2.
Postępowanie w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny lub o alimenty, wszczęte przed
wytoczeniem powództwa o rozwód lub o separację, ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą
wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację co do świadczeń za okres od jego wytoczenia.
Z chwilą wydania w sprawie o rozwód lub o separację postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia
wykonania obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny lub o alimenty wstrzymuje się także
z mocy prawa wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku tych świadczeń, wydanych
w poprzednio wszczętej sprawie, za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację.
§ 3.
Po prawomocnym zakończeniu sprawy o rozwód lub o separację zawieszone postępowanie
podejmuje się z mocy prawa, orzeczenia zaś, których wykonanie było wstrzymane, podlegają
wykonaniu, jednak tylko co do okresu, za który w sprawie o rozwód lub o separację
nie orzeczono o roszczeniach objętych zawieszonym postępowaniem. W pozostałym zakresie
postępowanie ulega z mocy prawa umorzeniu.
”
;
61)
po art. 445 dodaje się art. 4451 w brzmieniu:
„
Art. 4451.
§ 1.
Jeżeli sprawa o rozwód lub o separację jest w toku, nie może być wszczęte odrębne
postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron.
W razie potrzeby orzeczenia o władzy rodzicielskiej, stosuje się przepisy o postępowaniu
zabezpieczającym.
§ 2.
Postępowanie w sprawie dotyczącej władzy rodzicielskiej wszczęte przed wytoczeniem
powództwa o rozwód lub o separację ulega z urzędu zawieszeniu, a o władzy rodzicielskiej
przez cały czas trwania sprawy o rozwód lub o separację sąd orzeka w postępowaniu
zabezpieczającym. Sąd postanowi podjąć postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej,
jeżeli w prawomocnym orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie o rozwód lub o separację
nie orzeczono o władzy rodzicielskiej. W przeciwnym wypadku postępowanie ulega umorzeniu.
”
;
62)
w art. 460 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Zdolność sądową i procesową ma także pracodawca, chociażby nie posiadał osobowości
prawnej, a w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zdolność tę ma organ rentowy.
”
;
63)
w art. 465 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Pełnomocnikiem pracownika lub ubezpieczonego może być również przedstawiciel związku
zawodowego lub inspektor pracy albo pracownik zakładu pracy, w którym mocodawca jest
lub był zatrudniony, a ubezpieczonego - także przedstawiciel organizacji zrzeszającej
emerytów i rencistów.
”
;
64)
art. 466 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 466.
Pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego może zgłosić
w sądzie właściwym ustnie do protokołu powództwo oraz treść środków odwoławczych i
innych pism procesowych.
”
;
65)
art. 477 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 477.
W postępowaniu wszczętym z powództwa pracownika wezwania do udziału w sprawie, o którym
mowa w art. 194 § 1 i § 3, sąd może dokonać również z urzędu. Przewodniczący poucza
pracownika o roszczeniach wynikających z przytoczonych przez niego faktów.
”
;
66)
art. 4771 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4771.
Jeżeli pracownik dokonał wyboru jednego z przysługujących mu alternatywnie roszczeń,
a zgłoszone roszczenie okaże się nieuzasadnione, sąd może z urzędu uwzględnić inne
roszczenie alternatywne.
”
;
67)
w art. 4793 w § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza stu tysięcy złotych, w tym sprawy
rozpoznawane w postępowaniu nakazowym i upominawczym,
”
;
68)
art. 4798 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4798.
Pełnomocnikiem zagranicznego przedsiębiorcy może być również pełnomocnik ustanowiony
do reprezentowania tego przedsiębiorcy wobec polskich organów administracji publicznej,
na podstawie przepisów o zasadach prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby
prawne i fizyczne, a także banki.
”
;
69)
w art. 4799 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W toku sprawy strona reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego
jest obowiązana doręczyć odpisy pism procesowych z załącznikami bezpośrednio stronie
przeciwnej. Do pisma procesowego wniesionego do sądu strona dołącza dowód doręczenia
drugiej stronie odpisu pisma albo dowód wysłania go listem poleconym. Pisma, do których
nie dołączono dowodu doręczenia albo dowodu wysłania listem poleconym, podlegają zwrotowi
bez wzywania do usunięcia tego braku.
”
;
70)
w art. 47912 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Niezłożenie odpisu wezwania do dobrowolnego spełnienia żądania lub reklamacji może
być usunięte w trybie art. 130.
”
;
71)
art. 47917 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 47917.
Sąd może wydać wyrok na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo.
”
;
72)
w art. 47928 § 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
§ 2.
Odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu wnosi się za jego pośrednictwem do sądu ochrony
konkurencji i konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji.
§ 3.
Odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla
pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, przytoczenie zarzutów,
zwięzłe ich uzasadnienie, wskazanie dowodów, a także zawierać wniosek o uchylenie
lub zmianę decyzji w całości lub w części.
”
;
73)
po art. 47931 dodaje się art. 47931a w brzmieniu:
„
Art. 47931a.
§ 1.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów oddala odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu,
jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
§ 2.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów odrzuca odwołanie wniesione po upływie terminu
do jego wniesienia, niedopuszczalne z innych przyczyn, a także wtedy, gdy nie uzupełniono
w wyznaczonym terminie braków odwołania.
§ 3.
W razie uwzględnienia odwołania, sąd ochrony konkurencji i konsumentów zaskarżoną
decyzję albo uchyla, albo zmienia w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy.
”
;
74)
w art. 47932 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Przepisy art. 47928 § 2 i § 3 oraz art. 47930 i art. 47931a stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia Prezesa Urzędu.
”
;
75)
w art. 47935:
a)
uchyla się § 1,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia.
”
;
76)
w art. 47947 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów odrzuca odwołanie wniesione po upływie terminu
do jego wniesienia, niedopuszczalne z innych przyczyn, a także wtedy, gdy nie uzupełniono
w wyznaczonym terminie braków odwołania.
”
;
77)
uchyla się art. 47954;
78)
w art. 47956:
a)
uchyla się § 1,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia.
”
;
79)
w art. 47958 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów odrzuca odwołanie wniesione po upływie terminu
do jego wniesienia, niedopuszczalne z innych przyczyn, a także wtedy, gdy nie uzupełniono
w wyznaczonym terminie braków odwołania.
”
;
80)
uchyla się art. 47965;
81)
w art. 47967:
a)
uchyla się § 1,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia.
”
;
82)
w art. 47969 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów odrzuca odwołanie wniesione po upływie terminu
do jego wniesienia, niedopuszczalne z innych przyczyn, a także wtedy, gdy nie uzupełniono
w wyznaczonym terminie braków odwołania.
”
;
83)
uchyla się art. 47976;
84)
w art. 47978:
a)
uchyla się § 1,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Kasacja od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia.
”
;
85)
uchyla się art. 488;
86)
po art. 492 dodaje się art. 4921 w brzmieniu:
„
Art. 4921.
§ 1.
Jeżeli doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić dlatego, że miejsce pobytu pozwanego
nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju, sąd z urzędu
uchyla nakaz zapłaty, a przewodniczący podejmuje odpowiednie czynności.
§ 2.
Jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie
miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania,
a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie zgodnie z przepisami kodeksu,
sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie.
”
;
87)
art. 496 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 496.
Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub
w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem
uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza.
”
;
88)
w art. 499 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
przytoczone okoliczności budzą wątpliwość;
”
;
89)
w art. 5021 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
.§ 1. Jeżeli doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić z przyczyn wskazanych w art.
499 pkt 4, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty, a przewodniczący podejmuje odpowiednie
czynności.
”
;
90)
w art. 5051 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dziesięciu
tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości
lub z niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, jeżeli wartość
przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty,
”
;
91)
art. 5053 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 5053.
§ 1.
Jednym pozwem można dochodzić tylko jednego roszczenia.
§ 2.
Połączenie kilku roszczeń w jednym pozwie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wynikają
z tej samej umowy lub umów tego samego rodzaju. W wypadku niedopuszczalnego połączenia
w jednym pozwie kilku roszczeń przewodniczący zarządza zwrot pozwu, stosując art.
1301.
§ 3.
Jeżeli powód dochodzi części roszczenia, sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu
przewidzianym w niniejszym rozdziale tylko wtedy, gdy postępowanie to byłoby właściwe
dla całego roszczenia wynikającego z faktów przytoczonych przez powoda. W przeciwnym
wypadku sprawa rozpoznawana jest z pominięciem przepisów niniejszego rozdziału.
”
;
92)
w art. 50513 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.
”
;
93)
po art. 50513 dodaje się art. 50514 w brzmieniu:
„
Art. 50514.
§ 1.
W postępowaniu uproszczonym w sprawach z zakresu prawa pracy przepisów art. 466, art.
467, art. 468, art. 470, art. 471, art. 477 i art. 4771 nie stosuje się.
§ 2.
W postępowaniu uproszczonym w sprawach gospodarczych przepisów art. 47912 § 1, art. 47914 § 2 i art. 47918 § 3 nie stosuje się.
”
;
94)
w art. 510 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może
on wziąć udział w każdym stanie sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji.
Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem. Na odmowę dopuszczenia do wzięcia udziału
w sprawie przysługuje zażalenie.
”
;
95)
w art. 5181 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Na orzeczenie referendarza sądowego co do istoty sprawy, orzeczenia kończące postępowanie,
a także orzeczenia, o których mowa w art. 394 § 1 pkt 1-11, przysługuje skarga do
sądu rejonowego.
”
;
96)
w art. 526 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Jeżeli wskutek tego samego zdarzenia zaginęła większa liczba osób, Sąd Najwyższy na
wniosek Ministra Sprawiedliwości może wyznaczyć jeden sąd jako wyłącznie właściwy
do rozpoznania spraw będących w związku z tym zdarzeniem. Postanowienie Sądu Najwyższego
podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
”
;
97)
w art. 572 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Obowiązek wymieniony w § 1 ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach,
prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej,
organach Policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach
i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi.
”
;
98)
po art. 578 dodaje się art. 5781 w brzmieniu:
„
Art. 5781.
Podstawą wszczęcia postępowania wykonawczego jest postanowienie sądu ze stwierdzeniem
z urzędu jego wykonalności. Do stwierdzenia wykonalności stosuje się odpowiednio art.
364.
”
;
99)
art. 711 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 711.
§ 1.
Od wyroku sądu polubownego nie przysługuje środek odwoławczy do sądu powszechnego.
W zapisie na sąd polubowny strony mogą jednak przewidzieć powołanie sądu polubownego
drugiej instancji.
§ 2.
Wyrok sądu polubownego oraz ugoda przed nim zawarta, nienadające się do wykonania
w drodze egzekucji, mają moc prawną na równi z wyrokiem sądu powszechnego lub ugodą
zawartą przed takim sądem, po stwierdzeniu przez sąd powszechny ich skuteczności.
§ 3.
Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego oraz ugody przed tym sądem zawartej
nadających się do wykonania w drodze egzekucji następuje w toku postępowania o nadanie
klauzuli wykonalności.
§ 4.
Sąd odmawia stwierdzenia skuteczności lub nadania klauzuli wykonalności, jeżeli ze
złożonych akt sądu polubownego wynika, że wyrok lub ugoda treścią swą uchybia praworządności
lub dobrym obyczajom.
§ 5.
Na postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia skuteczności lub nadania klauzuli
wykonalności przysługuje zażalenie.
”
;
100)
w art. 712 w § 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„
4)
rozstrzygnięcie o żądaniach stron jest niezrozumiałe, zawiera sprzeczności albo uchybia
praworządności lub zasadom współżycia społecznego;
”
;
101)
art. 714 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 714.
Sąd jest związany podstawami skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego, bierze jednak
z urzędu pod rozwagę, czy wyrok nie uchybia praworządności lub dobrym obyczajom.
”
;
102)
art. 720 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 720.
Do odtworzenia akt sprawy zakończonej w państwowym biurze notarialnym właściwy jest
sąd rejonowy, w którego okręgu znajdowało się to biuro.
”
;
103)
w art. 722 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Przewodniczący wzywa osoby, organy administracji publicznej lub instytucje wskazane
we wniosku oraz znane sądowi urzędowo do złożenia w określonym terminie poświadczonych
urzędowo odpisów dokumentów będących w ich posiadaniu albo do oświadczenia, że ich
nie posiadają.
”
;
104)
w części drugiej:
a)
tytuł otrzymuje brzmienie:
„
Postępowanie zabezpieczające
”
,
b)
uchyla się oznaczenie oraz tytuł księgi pierwszej,
c)
tytuły I-III otrzymują brzmienie:
„
Tytuł I
Przepisy ogólne
Art. 730.
§ 1.
W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można
żądać udzielenia zabezpieczenia.
§ 2.
Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po
uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia
tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego
termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.
Art. 7301.
§ 1.
Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli
uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.
§ 2.
Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia
uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny
sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.
§ 3.
Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania
w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego
nie obciążać ponad potrzebę.
Art. 731.
Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
Art. 732.
Zabezpieczenie udzielane jest na wniosek, a w wypadkach, w których postępowanie może
być wszczęte z urzędu - także z urzędu.
Art. 733.
Udzielając zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie, sąd wyznacza termin,
w którym pismo wszczynające postępowanie powinno być wniesione pod rygorem upadku
zabezpieczenia. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.
Art. 734.
Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest sąd, do którego właściwości należy rozpoznanie
sprawy w pierwszej instancji. Wnioski o udzielenie zabezpieczenia zgłoszone w toku
postępowania rozpoznaje sąd tej instancji, w której postępowanie się toczy, z wyjątkiem
wypadku, gdy sądem tym jest Sąd Najwyższy. Wtedy o zabezpieczeniu orzeka sąd pierwszej
instancji.
Art. 735.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym,
chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Art. 736.
§ 1.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla
pisma procesowego, a nadto zawierać:
1)
wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie
sumy zabezpieczenia;
2)
uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek.
§ 2.
Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia złożono przed wszczęciem postępowania,
należy nadto zwięźle przedstawić przedmiot sprawy.
§ 3.
Wskazana w § 1 suma zabezpieczenia nie może być wyższa od dochodzonego roszczenia
liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia
oraz z kosztami wykonania zabezpieczenia. Suma ta może obejmować także przewidywane
koszty postępowania.
§ 4.
Jeżeli w ramach zabezpieczenia obowiązany składa sumę zabezpieczenia, sumę tę umieszcza
się na rachunku depozytowym sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis
art. 752 stosuje się odpowiednio.
Art. 737.
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później
jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej. Jeżeli ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na rozprawie, należy
ją wyznaczyć tak, aby rozprawa mogła odbyć się w terminie miesięcznym od dnia wpływu
wniosku.
Art. 738.
Sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę
orzeczenia materiał zebrany w sprawie. W razie stwierdzenia, że wniosek nie odpowiada
wymogom formalnym przewidzianym w art. 736, przewodniczący zwraca wniosek bez wzywania
wnioskodawcy do jego uzupełnienia.
Art. 739.
§ 1.
Wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia sąd może uzależnić od złożenia
przez uprawnionego kaucji na zabezpieczenie roszczeń obowiązanego powstałych w wyniku
wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. Z kaucji tej będzie przysługiwało obowiązanemu
pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi należnościami zaraz po kosztach egzekucyjnych.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy uprawnionym jest Skarb Państwa oraz w wypadku zabezpieczenia
roszczeń alimentacyjnych, o rentę, a także należności pracownika w sprawach z zakresu
prawa pracy, w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.
Art. 740.
§ 1.
Postanowienie, w przedmiocie zabezpieczenia, wydane na posiedzeniu niejawnym, a podlegające
wykonaniu przez organ egzekucyjny, sąd doręcza tylko uprawnionemu, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej. Doręczenia obowiązanemu dokonuje organ egzekucyjny równocześnie
z przystąpieniem do wykonania postanowienia.
§ 2.
W wypadkach objętych § 1 obowiązanemu nie doręcza się również zażalenia uprawnionego
ani postanowienia sądu drugiej instancji rozstrzygającego o tym zażaleniu.
§ 3.
Jeżeli ustanowiono jako zabezpieczenie zarząd nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem
rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią
albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego, doręczenia obowiązanemu postanowienia
o udzieleniu zabezpieczenia dokonuje zarządca ustanowiony przez sąd. Jeżeli obowiązany
odmawia przyjęcia postanowienia albo gdy zarządca jest wprowadzony w zarząd przez
komornika, doręczenia postanowienia o zabezpieczeniu dokonuje komornik.
Art. 741.
Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje
zażalenie.
Art. 742.
§ 1.
Obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia,
którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia.
Jeżeli obowiązany złoży na rachunek depozytowy sądu sumę zabezpieczenia żądaną przez
uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia, zabezpieczenie upada. Przepis
art. 7541 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Postanowienie w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia może zapaść
tylko po przeprowadzeniu rozprawy.
§ 3.
Wniesienie zażalenia na postanowienie uchylające lub zmieniające postanowienie o udzieleniu
zabezpieczenia wstrzymuje wykonanie postanowienia.
§ 4.
Przepisów § 2 i § 3 nie stosuje się, gdy uchylenie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia
nastąpiło na skutek złożenia przez obowiązanego na rachunek depozytowy sądu sumy wystarczającej
do zabezpieczenia.
§ 5.
Do sumy złożonej przez obowiązanego na rachunek depozytowy sądu przepis art. 752 stosuje
się odpowiednio.
Art. 743.
§ 1.
Jeżeli postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji,
do wykonania tego postanowienia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym,
z tym jednak, że sąd nadaje postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia klauzulę wykonalności
z urzędu. W razie zbiegu zabezpieczenia udzielonego przez sąd i organ administracyjny
przepisy art. 773 i art. 774 nie mają zastosowania, z wyjątkiem wypadków przewidzianych
w art. 751.
§ 2.
Jeżeli z uwagi na swą treść postanowienie podlega wykonaniu w inny sposób, stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu. Podstawą przeprowadzenia postępowania
jest wtedy postanowienie zaopatrzone z urzędu przez przewodniczącego we wzmiankę o
wykonalności.
Art. 7431.
§ 1.
Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane przeciwko osobie pozostającej w związku
małżeńskim stanowi podstawę do podjęcia czynności związanych z wykonaniem zabezpieczenia
na mieniu wchodzącym w skład majątku wspólnego.
§ 2.
W terminie tygodnia od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z wykonaniem zabezpieczenia
małżonek obowiązanego może sprzeciwić się wykonaniu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia,
o czym organ wykonujący zabezpieczenie niezwłocznie zawiadamia uprawnionego.
§ 3.
Sprzeciw małżonka obowiązanego, o którym mowa w § 2, nie wstrzymuje wykonania zabezpieczenia.
Jeżeli jednak zabezpieczenie prowadzi do zaspokojenia uprawnionego, wstrzymuje się
wypłatę pieniędzy uzyskanych w postępowaniu zabezpieczającym.
§ 4.
W razie sprzeciwu, o którym mowa w § 2, uprawniony może w terminie dwóch tygodni od
dnia zawiadomienia go, pod rygorem upadku zabezpieczenia w zakresie wykonania na mieniu
wchodzącym w skład majątku wspólnego, wystąpić do sądu o nadanie temu postanowieniu
klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi obowiązanego. Przepisy art. 787 stosuje
się odpowiednio. Upadek, o którym mowa w zdaniu pierwszym, następuje również w razie
oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności.
Art. 744.
§ 1.
W razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa
lub wniosku albo umorzenia postępowania, zabezpieczenie upada.
§ 2.
Zabezpieczenie upada również, gdy zostało udzielone przed wszczęciem postępowania,
jeżeli uprawniony nie wystąpił we wszczętym postępowaniu w sprawie o całość roszczenia
lub też wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało zabezpieczone.
§ 3.
W sprawach wymienionych w § 1 i § 2 przepis art. 7541 § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 745.
§ 1.
0 kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie
w sprawie, a o kosztach postępowania zabezpieczającego później powstałych rozstrzyga
na wniosek strony sąd, który udzielił zabezpieczenia.
§ 2.
Jeżeli postanowienie, w którym udzielono zabezpieczenia, zostało wydane przed wszczęciem
postępowania w sprawie, a uprawniony nie zachował wyznaczonego mu terminu do jej wszczęcia,
obowiązany może w terminie dwóch tygodni od upływu tego terminu złożyć wniosek o przyznanie
mu kosztów. W tym terminie wniosek taki może zgłosić uprawniony, jeżeli nie wytoczył
sprawy dlatego, że obowiązany zaspokoił jego roszczenie.
Art. 746.
§ 1.
Jeżeli uprawniony nie wniósł pisma wszczynającego postępowanie w wyznaczonym terminie
albo cofnął pozew lub wniosek, jak również gdy pozew zwrócono lub odrzucono albo powództwo
bądź wniosek oddalono lub postępowanie umorzono, a także w przypadkach wskazanych
w art. 744 § 2, obowiązanemu przysługuje przeciwko uprawnionemu roszczenie o naprawienie
szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia. Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie
dochodzone w ciągu roku od dnia powstania szkody.
§ 2.
Uprawnieni, którzy łącznie uzyskali zabezpieczenie, ponoszą solidarną odpowiedzialność
za wyrządzoną szkodę.
§ 3.
Jeżeli w terminie miesiąca od dnia powstania roszczenia, o którym mowa w § 1, obowiązany
nie wytoczył powództwa, sąd zwraca uprawnionemu, na jego wniosek, kaucję złożoną na
zabezpieczenie tego roszczenia.
Tytuł II
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych
Art. 747.
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez:
1)
zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo
innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego;
2)
obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową;
3)
ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej
księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu;
4)
obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską;
5)
ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
6)
ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego
albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa
rolnego obowiązanego.
Art. 748.
Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wydane na posiedzeniu niejawnym, w wypadkach,
o których mowa w art. 747 pkt 2-6, doręcza się również obowiązanemu.
Art. 749.
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych przeciwko Skarbowi Państwa jest niedopuszczalne.
Art. 750.
Zabezpieczenie nie może obejmować rzeczy, wierzytelności i praw, z których egzekucja
jest wyłączona.
Art. 751.
§ 1.
Rzeczy ulegające szybkiemu zepsuciu mogą stanowić przedmiot zabezpieczenia, gdy obowiązany
nie ma innego mienia, które mogłoby zabezpieczyć roszczenia uprawnionego, istnieje
zaś możliwość sprzedaży tych rzeczy niezwłocznie.
§ 2.
Sprzedaż rzeczy wymienionych w § 1 powinna nastąpić niezwłocznie, według przepisów
o sprzedaży w trybie egzekucji z ruchomości.
§ 3.
Na wniosek obowiązanego sąd rejonowy może po wysłuchaniu uprawnionego polecić komornikowi
sprzedaż każdej zajętej ruchomości, wierzytelności lub prawa.
§ 4.
Cenę uzyskaną ze sprzedaży składa się na rachunek depozytowy sądu na zabezpieczenie
roszczeń uprawnionego.
Art. 752.
§ 1.
Zajęte ruchomości nie mogą być oddane pod dozór uprawnionemu. Zajęte pieniądze składa
się na rachunek depozytowy sądu, a zajęte papiery wartościowe sąd składa w banku.
§ 2.
Sumę złożoną na rachunek depozytowy sąd umieszcza na wydzielonym, oprocentowanym rachunku
bankowym w wysokości oprocentowania udzielonego przez bank dla wkładów wypłacanych
na każde żądanie. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zabezpieczenie może trwać
dłużej niż trzy miesiące, na wniosek obowiązanego, należy umieścić złożone do depozytu
sumy w banku wskazanym przez obowiązanego na rachunku bankowym oprocentowanym jak
dla lokat terminowych.
§ 3.
W sprawach, w których zabezpieczenie może być udzielone z urzędu, orzeczenia, o których
mowa w § 2, sąd wydaje z urzędu.
Art. 7521.
W razie udzielenia zabezpieczenia przez zajęcie papierów wartościowych dopuszczonych
do publicznego obrotu, obowiązany w terminie trzech miesięcy od dnia zajęcia może
zlecić ich sprzedaż. Sumę uzyskaną ze sprzedaży umieszcza się na rachunku depozytowym
sądu. Obowiązany może także zlecić, by znajdujące się na rachunku papierów wartościowych
sumy pieniężne zostały wpłacone na rachunek depozytowy sądu. Przepis art. 752 stosuje
się odpowiednio.
Art. 7522.
§ 1.
W razie zajęcia na zabezpieczenie rachunku bankowego przedsiębiorcy lub właściciela
gospodarstwa rolnego sąd na wniosek obowiązanego złożony w terminie tygodniowym od
dnia doręczenia mu postanowienia o zabezpieczeniu określa, jakie kwoty można pobierać
na bieżące wypłaty wynagrodzeń za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi
ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej.
§ 2.
Udzielając zabezpieczenia, sąd może określić korzystanie z zajętego rachunku bankowego
w inny sposób.
§ 3.
Zajęcie rachunku bankowego nie pozbawia obowiązanego prawa do polecenia przekazania
zajętych kwot na rachunek depozytowy sądu w celu wpłacenia sumy zabezpieczenia. Przepis
art. 752 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Przepis § 3 stosuje się odpowiednio, gdy w ramach zabezpieczenia zajęto inne wierzytelności
i prawa majątkowe.
Art. 7523.
§ 1.
Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia ustanawiające zakaz zbywania spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia
o zakazie zbywania tych praw. Wpisu dokonuje się na wniosek uprawnionego. Postanowienie
to doręcza się także spółdzielni mieszkaniowej.
§ 2.
Spółdzielnia mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną czynnościami
umożliwiającymi zbycie prawa, o którym mowa w § 1.
Art. 7524.
§ 1.
Zarząd przymusowy ustanowiony nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego
lub nad zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo nad częścią
gospodarstwa rolnego wykonuje się według przepisów o zarządzie w toku egzekucji z
nieruchomości, z zastrzeżeniem, że zarządcę ustanawia sąd wydający postanowienie o
udzieleniu zabezpieczenia oraz że postanowienie o ustanowieniu zarządcy jest jednocześnie
podstawą do wprowadzenia zarządcy w zarząd, w razie gdyby istniały przeszkody uniemożliwiające
zarządcy objęcie zarządu. Zarządcą nie może być obowiązany.
§ 2.
W toku sprawowania zarządu sąd może, za zgodą uprawnionego i obowiązanego, zezwolić
na wykonywanie zarządu w inny sposób.
§ 3.
Za zgodą obowiązanego sąd postanowi, że dochód uzyskiwany z zarządu przeznaczony będzie
na zaspokojenie uprawnionego. Zgoda taka nie jest potrzebna w sprawach wymienionych
w art. 753, art. 7531 i art. 754. Wydając postanowienie o przekazywaniu dochodu na zaspokojenie uprawnionego,
sąd określi wysokość kwoty, do której wierzyciel winien być zaspokojony, jeżeli kwota
ta nie została określona w postanowieniu o zabezpieczeniu.
§ 4.
W razie wyrażenia zgody na zaspokojenie uprawnionego z dochodu uzyskanego przez zarząd,
przepisy art. 7532 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
W sprawach, o których mowa w § 2-4, orzeka sąd wydający postanowienie o zabezpieczeniu.
Art. 7525.
Czynności prawne obowiązanego dotyczące majątku objętego zarządem przymusowym podjęte
po ustanowieniu zarządu są nieważne. Dla określenia czasu powstania skutków ustanowienia
zarządu przepisy art. 910 stosuje się odpowiednio.
Art. 7526.
§ 1.
W razie skierowania egzekucji do składników mienia objętego zarządem przymusowym dalsze
postępowanie prowadzone będzie według przepisów o egzekucji przez zarząd przymusowy.
Przepisy art. 10644 i art. 106410 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Jeżeli do przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego objętego zarządem ustanowionym
w postępowaniu zabezpieczającym skierowano egzekucję przez sprzedaż przedsiębiorstwa
lub gospodarstwa rolnego, przepis art. 106414 stosuje się odpowiednio.
Art. 753.
§ 1.
W sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do
zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach
tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia.
§ 2.
W wypadkach wymienionych w § 1 sąd z urzędu doręcza stronom odpis postanowienia o
zabezpieczeniu.
Art. 7531.
§ 1.
Przepis art. 753 stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia roszczeń o:
1)
rentę z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę życia żywiciela albo
rozstrój zdrowia oraz o zmianę uprawnień objętych treścią dożywocia na dożywotnią
rentę;
2)
wynagrodzenie za pracę;
3)
należności z tytułu rękojmi lub gwarancji jakości albo kary umownej, jak również należności
z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową sprzedaży konsumenckiej, przeciwko
przedsiębiorcy do wysokości dwudziestu tysięcy złotych;
4)
należności z tytułu najmu lub dzierżawy, a także należności z tytułu opłat obciążających
najemcę lub dzierżawcę oraz opłat z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego lub użytkowego
- do wysokości, o której mowa w pkt 3;
5)
naprawienie szkody wynikającej z naruszenia przepisów o ochronie środowiska;
6)
należności wynikające z naruszenia autorskich praw majątkowych, praw majątkowych do
artystycznych wykonań, praw do fonogramów i wideogramów oraz należności wynikających
z naruszenia autorskich praw osobistych;
7)
należności wynikające z naruszenia praw z rejestracji znaku towarowego, patentu, wzoru
użytkowego, wzoru zdobniczego, topografii układu scalonego i oznaczeń geograficznych;
8)
wynagrodzenie przysługujące twórcy projektu wynalazczego.
§ 2.
W sprawach wymienionych w § 1 sąd udziela zabezpieczenia po przeprowadzeniu rozprawy.
Oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Przepisu art. 749 nie stosuje się.
Art. 7532.
W sprawach, o których mowa w art. 753 i art. 7531, jeżeli osoba obowiązana do świadczeń uzna roszczenie, wyrok zasądzający świadczenie
w zakresie niezaspokojonym może być wydany na posiedzeniu niejawnym.
Art. 754.
Sąd może jeszcze przed urodzeniem się dziecka zabezpieczyć przyszłe roszczenia alimentacyjne
związane z ustaleniem ojcostwa, o których mowa w art. 141 i art. 142 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przez zobowiązanie obowiązanego do wyłożenia odpowiedniej sumy na koszty utrzymania
matki przez trzy miesiące w okresie porodu oraz na utrzymanie dziecka przez pierwsze
trzy miesiące po urodzeniu. W sprawach tych termin do wytoczenia powództwa wynosi
trzy miesiące od dnia urodzenia się dziecka. Postanowien …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.