📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 14 grudnia 2018 r.o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się następujące ustawy: ustawę z dnia 12 października 1990 r.
o Straży Granicznej, ustawę z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej,
ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, ustawę z dnia 29 sierpnia
1997 r. o strażach gminnych, ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej
i wojskowych organach porządkowych, ustawę z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawę z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 9 czerwca 2006 r. o
Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, ustawę z dnia 9 czerwca
2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawę z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie
Więziennej, ustawę z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, ustawę z dnia 8 grudnia
2017 r. o Służbie Ochrony Państwa oraz ustawę z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży
Marszałkowskiej.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544, 1669, 2077, 2102
i 2245.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 15:
a)
w ust. 1:
-
pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
5)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego
i wodnego:
a)
w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary lub
b)
w celu znalezienia:
-
broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia czynu
zabronionego pod groźbą kary lub
-
przedmiotów, których posiadanie jest zabronione, lub mogących stanowić dowód w postępowaniu
prowadzonym w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1, 2,
3a, 4, 4a, 6 i 7, oraz przepisów innych ustaw określających zadania Policji lub
-
przedmiotów podlegających przepadkowi w przypadku uzasadnionego przypuszczenia posiadania
przez osobę broni lub takich przedmiotów lub uzasadnionego przypuszczenia ich użycia
do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary
-
na zasadach i w sposób określony w art. 15d i art. 15e;
”
,
-
dodaje się pkt 9 i 10 w brzmieniu:
„
9)
dokonywania sprawdzenia prewencyjnego w celu ochrony przed bezprawnymi zamachami na
życie lub zdrowie osób lub mienie lub w celu ochrony przed nieuprawnionymi działaniami
skutkującymi zagrożeniem życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa i porządku publicznego
lub:
a)
zapobiegania zdarzeniom o charakterze terrorystycznym - osób w związku z ich dostępem
na teren obiektów lub obszarów ochranianych przez Policję lub w związku z zabezpieczeniem
przez Policję imprez masowych lub zgromadzeń, bagaży lub przedmiotów posiadanych przez
te osoby, a także środków transportu lądowego, powietrznego lub wodnego lub pojazdów,
którymi się poruszają w związku z dostępem do tych obiektów lub obszarów,
b)
znalezienia i odebrania przedmiotów, których użycie ze względu na ich właściwości
może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa przeprowadzonych czynności
osób:
-
doprowadzanych przez Policję na polecenie lub zarządzenie uprawnionego organu lub
w związku z realizacją czynności określonych przepisami prawa lub osób w stanie nietrzeźwości
doprowadzanych przez Policję w celu wytrzeźwienia do siedziby jednostki organizacyjnej
Policji lub innego miejsca określonego przepisami prawa lub wskazanego przez uprawniony
organ, na polecenie lub zarządzenie którego dokonuje się doprowadzenia, w tym osób
doprowadzanych umieszczonych w jednostkach organizacyjnych Policji w pomieszczeniach
dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia,
-
zatrzymywanych w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-3, osób zatrzymanych, przyjmowanych
do jednostek organizacyjnych Policji do pomieszczeń dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych
w celu wytrzeźwienia, pokoi przejściowych, tymczasowych pomieszczeń przejściowych
lub policyjnych izb dziecka lub umieszczanych w tych pomieszczeniach,
-
pozbawionych wolności, w tym przebywających w zakładach karnych, aresztach śledczych,
zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich, policyjnych izbach dziecka lub
innych ośrodkach dla nieletnich, a także osób skazanych lub tymczasowo aresztowanych
przekazywanych na podstawie umów międzynarodowych, podczas wykonywania w stosunku
do tych osób przez Policję, na polecenie sądu lub prokuratora, czynności polegających
na przemieszczaniu tych osób w związku z wykonywaniem czynności procesowych lub innych
czynności określonych przez sąd lub prokuratora;
10)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonywania
czynności określonych w pkt 1-5 lub 9 lub wykonywania innych czynności służbowych
podejmowanych w zakresie i w celu realizacji ustawowych zadań Policji lub w granicach
niezbędnych do ochrony przed zatarciem śladów przy zabezpieczaniu miejsca zdarzenia
lub w celu uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy
jest to niezbędne do sprawnej realizacji zadań Policji albo uniknięcia zatarcia śladów
przestępstwa lub wykroczenia.
”
,
b)
ust. 7 i 8 otrzymują brzmienie:
„
7.
Na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4a, 5a-7 i 10, przysługuje
zażalenie do właściwego miejscowo prokuratora.
8.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania przy wykonywaniu
uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2a, 3, 3a lit. b i c, pkt 3b i 5a-10, oraz
wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach, mając na względzie zapewnienie skuteczności
działań podejmowanych przez Policję, poszanowanie praw osób, wobec których działania
te są podejmowane, a także konieczność dokumentowania wykonywanych czynności.
”
;
2)
po art. 15c dodaje się art. 15d-15g w brzmieniu:
„
Art. 15d.
1.
Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1)
zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej „osobą
kontrolowaną” i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, bez odsłaniania przykrytej
odzieżą powierzchni ciała;
2)
zawartości podręcznego bagażu oraz innych przedmiotów, które posiada przy sobie osoba
kontrolowana;
3)
zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej i przedmiotów, które znajdują się
na jej ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w celu oraz w zakresie
niezbędnym do odebrania broni lub przedmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt
5, w przypadku gdy ujawniono ich posiadanie przez osobę kontrolowaną podczas sprawdzenia,
o którym mowa w pkt 1 lub 2 i gdy do ich odebrania nie jest wystarczające zastosowanie
czynności określonych w pkt 1 i 2;
4)
jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej;
5)
miejsc intymnych osoby kontrolowanej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
2.
Policjant dokonuje kontroli osobistej w sposób możliwie najmniej naruszający dobra
osobiste osoby kontrolowanej oraz w zakresie niezbędnym w danych okolicznościach do
zrealizowania celu dokonywanej kontroli. Podczas sprawdzenia, o którym mowa w ust.
1 pkt 3 i 5, osoba kontrolowana powinna być częściowo ubrana. Policjant najpierw sprawdza
część odzieży, a przed sprawdzeniem kolejnej części umożliwia osobie kontrolowanej
włożenie odzieży już sprawdzonej.
3.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, można dokonać wzrokowo, manualnie lub
z wykorzystaniem psa służbowego lub środków technicznych niezbędnych do wykrywania
materiałów i urządzeń, których posiadanie jest zabronione, w szczególności broni,
materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów,
a sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 - wzrokowo lub manualnie.
4.
Policjant dokonujący kontroli osobistej:
1)
przystępując do czynności związanych z kontrolą osobistą podaje swój stopień, imię
i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a policjant nieumundurowany,
na żądanie osoby kontrolowanej, okazuje również legitymację służbową w taki sposób,
aby osoba kontrolowana miała możliwość odczytać i zanotować numer i organ, który wydał
legitymację oraz nazwisko policjanta;
2)
podaje podstawę prawną i przyczynę podjęcia kontroli osobistej;
3)
legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
4)
może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub innych
niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia czynu zabronionego pod
groźbą kary lub przedmiotów mogących stanowić dowód w postępowaniu prowadzonym w związku
z realizacją zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub podlegających przepadkowi
oraz może żądać opróżnienia przez osobę kontrolowaną kieszeni, innych części odzieży
lub przedmiotów znajdujących się na ciele osoby kontrolowanej lub przez nią posiadanych,
jak również może żądać przyjęcia przez osobę kontrolowaną odpowiedniej pozycji ciała
w sposób umożliwiający sprawdzenie miejsc intymnych;
5)
odbiera osobie kontrolowanej broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć
do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary albo przedmioty, których posiadanie
jest zabronione lub przedmioty mogące stanowić dowód w postępowaniu prowadzonym w
związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub podlegające
przepadkowi;
6)
sprawdza, czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub dokumentach posiadanych
przez tę osobę są przetwarzane w zbiorach danych prowadzonych przez Policję lub w
dostępnych Policji krajowych i międzynarodowych systemach informacyjnych, w których
przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o popełnienie
przestępstw, osobach zaginionych lub osobach poszukiwanych w związku z ochroną bezpieczeństwa
i porządku publicznego lub w których przetwarza się informacje o skradzionych lub
utraconych dokumentach lub przedmiotach, w celu ich odnalezienia;
7)
pobiera niezbędne dane osobowe osoby kontrolowanej lub innych osób, jeżeli uczestniczą
w czynności, oraz dane dotyczące posiadanych przez osobę kontrolowaną dokumentów i
podlegających sprawdzeniu przedmiotów, w tym dane związane z tymi przedmiotami lub
utrwalone na tych dokumentach;
8)
może odstąpić od wykonywania czynności, o których mowa w pkt 1 i 3, w przypadku gdy
czynności te zostały wykonane przez policjanta bezpośrednio przed przystąpieniem do
dokonania kontroli osobistej w ramach realizacji innych uprawnień określonych w art.
15, w szczególności w związku z legitymowaniem osoby.
5.
Kontroli osobistej dokonuje policjant tej samej płci, co osoba kontrolowana w miejscu
niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych.
6.
W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie, w szczególności
ze względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego
lub mienia, może jej dokonać policjant płci odmiennej niż osoba kontrolowana, także
w miejscu niespełniającym warunku, o którym mowa w ust. 5, w sposób możliwie najmniej
naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej.
7.
Podczas kontroli osobistej może być obecna osoba przybrana przez dokonującego czynności,
a w przypadku gdy nie uniemożliwi to przeprowadzenia kontroli osobistej albo nie utrudni
jej przeprowadzenia w istotny sposób, podczas kontroli osobistej może być obecna także
osoba wskazana przez osobę kontrolowaną.
8.
Osoba kontrolowana jest obowiązana umożliwić policjantom dokonanie czynności, o których
mowa w ust. 1.
9.
Po zakończeniu kontroli osobistej policjant poucza osobę kontrolowaną o prawie do
złożenia zażalenia, o którym mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania sporządzenia
protokołu z kontroli osobistej.
10.
Z kontroli osobistej sporządza się protokół w przypadku, gdy osoba kontrolowana zgłosiła
takie żądanie bezpośrednio po jej dokonaniu oraz w przypadku, gdy w toku kontroli
znaleziono broń lub przedmioty, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5. Protokół zawiera
w szczególności:
1)
oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, jej miejsca oraz
danych osoby kontrolowanej i osób uczestniczących w kontroli osobistej, obejmujących
w szczególności imię, nazwisko, numer PESEL lub datę urodzenia oraz rodzaj i cechy
identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
dane policjanta dokonującego czynności obejmujące stopień, imię, nazwisko oraz nazwę
jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służbę;
4)
nazwę jednostki organizacyjnej Policji, właściwej ze względu na miejsce dokonania
kontroli osobistej;
5)
przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
6)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
7)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
8)
w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.
11.
Osobie kontrolowanej przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu
na miejsce dokonania kontroli osobistej, w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w
celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 Kodeksu postępowania karnego.
12.
W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
kontroli osobistej, sąd zawiadamia o tym prokuratora i kierownika jednostki organizacyjnej
Policji nadrzędnej nad jednostką organizacyjną Policji, w której pełni służbę policjant,
który dokonał kontroli osobistej.
13.
W przypadku gdy w toku kontroli osobistej nie znaleziono broni lub przedmiotów, o
których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub w przypadku gdy osoba kontrolowana nie zgłosiła
żądania sporządzenia protokołu z kontroli, kontrolę osobistą dokumentuje się w dokumentacji
służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę jej dokonania, dane osób w niej
uczestniczących oraz rodzaj i wynik czynności, a także informację o pouczeniu osoby
kontrolowanej, o którym mowa w ust. 9.
14.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności, o których mowa w ust. 1,
stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia, policjant, w granicach
dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje czynności ochronne, a w szczególności zabezpiecza
miejsce zagrożone przed dostępem osób postronnych oraz powiadamia dyżurnego właściwej
miejscowo jednostki organizacyjnej Policji o konieczności zarządzenia działań usuwających
to niebezpieczeństwo.
15.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
Policji właściwej według miejsca dokonania kontroli osobistej. Jednostka organizacyjna
Policji, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie do sądu
rejonowego.
Art. 15e.
1.
Przeglądanie zawartości bagaży lub sprawdzanie ładunków w portach i na dworcach oraz
w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego polega na:
1)
wzrokowej i manualnej kontroli zawartości bagaży lub ładunków, w tym manualnym sprawdzeniu
ładunków, elementów konstrukcyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich przedmiotów;
2)
sprawdzeniu bagaży i ładunków z wykorzystaniem psa służbowego lub z wykorzystaniem
środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i urządzeń zabronionych,
w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych
i ich prekursorów.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w obecności posiadacza bagaży lub
ładunków, a w przypadku gdy nie można ustalić posiadacza bagaży lub ładunków lub w
przypadku jego nieobecności - w obecności przedstawiciela przewoźnika, spedytora lub
agenta morskiego.
3.
W przypadku bagaży lub ładunków przyjętych do przewozu, czynności, o których mowa
w ust. 1, wykonuje się wyłącznie w obecności przedstawiciela przewoźnika, spedytora
lub agenta morskiego.
4.
W przypadku braku możliwości zapewnienia natychmiastowej obecności osób, o których
mowa w ust. 2, policjant może wykonać czynności określone w ust. 1 bez ich obecności,
jeżeli z posiadanych informacji wynika, że zwłoka może spowodować zagrożenie życia
lub zdrowia ludzkiego lub mienia, albo gdy istnieje uzasadniona obawa zniszczenia
bądź utracenia przedmiotów mogących stanowić dowód w postępowaniu prowadzonym w związku
z realizacją zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub podlegających przepadkowi.
5.
Policjant w związku z realizacją czynności, o których mowa w ust. 1, ma prawo żądania
udostępnienia bagaży lub przewożonych ładunków, w tym otwarcia bagażnika oraz udostępnienia
przestrzeni bagażowej w środkach komunikacji do przejrzenia, wyjęcia przewożonych
bagaży lub ładunków oraz otwarcia i pokazania ich zawartości.
6.
Osoby, o których mowa w ust. 2, są obowiązane udostępnić policjantowi bagaż lub ładunek
do przejrzenia lub sprawdzenia, w tym wykonać czynności, o których mowa w ust. 5.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w miarę możliwości w sposób niepowodujący
uszkodzenia przeglądanych bagaży lub ładunków.
8.
Przy dokonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 15d ust. 4 i 14
stosuje się odpowiednio.
9.
Policjant po zakończeniu wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, poucza posiadacza
bagaży lub ładunków lub przedstawiciela przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego,
w obecności którego dokonano tych czynności, o prawie do złożenia zażalenia, o którym
mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania sporządzenia protokołu z dokonanych czynności.
10.
Z dokonania czynności, o których mowa w ust. 1, sporządza się protokół w przypadku,
gdy posiadacz bagaży lub ładunków lub przedstawiciel przewoźnika, spedytora lub agenta
morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności, zgłosił takie żądanie bezpośrednio
po dokonaniu tych czynności oraz w przypadku, gdy w toku czynności znaleziono broń
lub przedmioty, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5. Do sporządzenia protokołu stosuje
się odpowiednio przepis art. 15d ust. 10 zdanie drugie.
11.
Posiadaczowi bagaży lub ładunków lub przedstawicielowi przewoźnika, spedytora lub
agenta morskiego, w obecności którego dokonano czynności określonych w ust. 1, przysługuje
zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce dokonania czynności,
w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w celu zbadania zasadności, legalności oraz
prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 Kodeksu postępowania karnego. W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
czynności przepis art. 15d ust. 12 stosuje się odpowiednio.
12.
W przypadku gdy w toku czynności, o których mowa w ust. 1, nie znaleziono broni lub
przedmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub gdy posiadacz bagaży lub ładunków
lub przedstawiciel przewoźnika, spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego
dokonano tych czynności, nie zażądał sporządzenia protokołu, czynności dokumentuje
się w dokumentacji służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę ich dokonania,
dane osób w nich uczestniczących oraz rodzaj i wynik czynności, a także informację
o pouczeniu osoby, o którym mowa w ust. 9.
13.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
Policji właściwej według miejsca dokonania czynności określonych w ust. 1. Jednostka
organizacyjna Policji, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie
do sądu rejonowego.
Art. 15f.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób:
1)
sporządzania dokumentów, o których mowa w art. 15d ust. 10 i 13 oraz art. 15e ust.
10 i 12, a także wzory protokołów, o których mowa w art. 15d ust. 9 i art. 15e ust.
9, z uwzględnieniem informacji niezbędnych do udokumentowania podstaw prawnych, celu
i zakresu dokonanej kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego
i wodnego oraz z uwzględnieniem niezbędnych danych osobowych osób objętych tymi czynnościami,
uczestniczących w tych czynnościach oraz dokonujących tych czynności, a także informacji
niezbędnych do ustalenia przebiegu i wyniku tych czynności;
2)
postępowania w jednostkach organizacyjnych Policji ze złożonym zażaleniem, o którym
mowa w art. 15d i art. 15e, celem nadania mu biegu, a także sposób postępowania z
protokołami i dokumentacją służbową sporządzonymi w wyniku dokonania tych czynności.
Art. 15g.
1.
Sprawdzenie prewencyjne, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9, polega na manualnym
sprawdzeniu osoby, zawartości jej odzieży oraz przedmiotów znajdujących się na jej
ciele lub przez nią posiadanych, sprawdzeniu za pomocą środków technicznych niezbędnych
do wykrywania materiałów i urządzeń niebezpiecznych lub których posiadanie jest zabronione,
w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych
i ich prekursorów, sprawdzeniu biochemicznym, lub z wykorzystaniem psa służbowego
w zakresie niezbędnym do realizacji celu podejmowanych czynności w danych okolicznościach
oraz w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której czynności
są wykonywane.
2.
W przypadku gdy w stosunku do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9 lit. a,
osób doprowadzonych w związku z realizacją czynności określonych przepisami prawa
lub osób doprowadzanych przez Policję w celu wytrzeźwienia, o których mowa w art.
15 ust. 1 pkt 9 lit. b tiret pierwsze, zaistniały przesłanki, o których mowa w art.
15 ust. 1 pkt 5, dokonuje się kontroli osobistej na zasadach i w sposób określony
w art. 15d.
3.
W stosunku do osób zatrzymanych, doprowadzanych lub konwojowanych, sprawdzenie prewencyjne,
o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9, może polegać również na:
1)
żądaniu zdjęcia przez osobę odzieży i obuwia,
2)
zdjęciu osobie odzieży i obuwia w przypadku niewykonania żądania, o którym mowa w
pkt 1,
3)
dokonaniu oględzin ciała tych osób oraz sprawdzeniu zdjętej odzieży i obuwia, w tym
z wykorzystaniem środków, o których mowa w ust. 1,
4)
żądaniu wydania oraz oddania do depozytu, lub w celu zajęcia lub zabezpieczenia:
a)
środków płatniczych i przedmiotów wartościowych, dokumentów tożsamości, środków łączności
oraz urządzeń technicznych służących do rejestrowania i odtwarzania informacji,
b)
przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa osoby
poddanej sprawdzeniu prewencyjnemu lub innych osób albo bezpieczeństwa przeprowadzanych
czynności, w tym broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia
przestępstwa lub wykroczenia lub przedmiotów mogących stanowić dowód w postępowaniu
prowadzonym w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, lub
podlegających przepadkowi,
c)
przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa osoby
znajdującej się w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia,
w pokoju przejściowym, w tymczasowym pomieszczeniu przejściowym lub w policyjnej izbie
dziecka, w szczególności przedmiotów posiadających ostre krawędzie lub zakończenie,
środków służących do obezwładniania, dopuszczonych do obrotu produktów leczniczych,
produktów zawierających alkohol, sznurowadeł, pasków, szalików, zapałek, zapalniczek
lub innych przedmiotów, których wymiary lub ilość naruszają ustalony porządek bądź
bezpieczeństwo pobytu w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu
wytrzeźwienia, w pokoju przejściowym, w tymczasowym pomieszczeniu przejściowym lub
w policyjnej izbie dziecka,
5)
odebraniu przedmiotów, o których mowa w pkt 4, oraz ich przyjęciu do depozytu, zabezpieczeniu
lub zajęciu
- w szczególności gdy czynności te przeprowadza się w przypadku zatrzymywania osoby
zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2-3, umieszczania osoby w jednostce organizacyjnej Policji
w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, w pokoju
przejściowym, w tymczasowym pomieszczeniu przejściowym lub w policyjnej izbie dziecka,
przejmowania osoby w związku z wykonywanymi czynnościami przez Policję, a także po
zakończeniu widzenia lub innej czynności związanej z kontaktem osoby zatrzymanej,
konwojowanej lub doprowadzonej z innymi osobami lub po każdorazowej utracie kontaktu
wzrokowego z osobą konwojowaną lub doprowadzaną.
4.
Czynności, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, wykonuje się w sposób umożliwiający osobie
pozostawienie części odzieży na ciele, a po sprawdzeniu zdjętej odzieży - jej włożenie
przed zdjęciem pozostałej niesprawdzonej części odzieży oraz w warunkach zapewniających
poszanowanie jej intymności.
5.
Do sprawdzenia prewencyjnego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9, przepisy art.
15d ust. 5, 6 i 14 stosuje się odpowiednio.
6.
W przypadku gdy w toku sprawdzenia prewencyjnego osób zatrzymanych, doprowadzonych
lub konwojowanych, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9 lit. b, ujawniono broń lub
przedmioty, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5, sprawdzenie to traktuje się jako
kontrolę osobistą oraz stosuje się odpowiednio przepisy art. 15d.
7.
Osobie, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9 lit. b:
1)
umieszczonej w jednostce organizacyjnej Policji w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych
lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, w pokoju przejściowym, w tymczasowym pomieszczeniu
przejściowym lub w policyjnej izbie dziecka, która ukończyła 18 lat i upoważniła pisemnie
wskazaną przez siebie osobę do odbioru przedmiotów w miejscu ich zdeponowania umożliwia
się rozporządzanie przekazanymi do depozytu przedmiotami, o których mowa w ust. 3
pkt 4 lit. a i c, z wyjątkiem przekazania tych przedmiotów osobie zatrzymanej, osobie
konwojowanej lub doprowadzanej oraz korzystania z tych przedmiotów i ich posiadana
przez te osoby, a także z wyjątkiem przedmiotów, które zostały zatrzymane lub zajęte
w drodze zabezpieczenia bądź egzekucji administracyjnej;
2)
zwalnianej z pomieszczenia dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia
z pokoju przejściowego, z tymczasowego pomieszczenia przejściowego lub z policyjnej
izby dziecka wydaje się przedmioty przyjęte do depozytu, z wyjątkiem przedmiotów,
które zostały zatrzymane lub zajęte w drodze zabezpieczenia, podlegających przepadkowi
bądź egzekucji administracyjnej.
8.
W przypadku zwalniania osoby z pomieszczenia dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych
w celu wytrzeźwienia, z pokoju przejściowego, z tymczasowego pomieszczenia przejściowego
lub z policyjnej izby dziecka w celu jej przekazania do wykonania czynności procesowych
lub innych czynności określonych przez sąd lub prokuratora, środki, dokumenty tożsamości,
urządzenia techniczne i przedmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 4 lit. a i c, z wyjątkiem
sznurowadeł, paska i szalika, przejmuje na czas doprowadzenia lub konwoju policjant
realizujący doprowadzenie lub konwój.
9.
Osobie, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9 lit. a, odmawiającej poddania się sprawdzeniu
prewencyjnemu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 9, można odmówić wstępu na teren
obiektów lub obszarów ochranianych przez Policję lub na imprezę masową zabezpieczaną
przez Policję, jak również uniemożliwić udział w zgromadzeniu.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2365, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 730, 894 i 1544.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 11:
a)
w ust. 1:
-
pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży, sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach komunikacji lotniczej, drogowej,
kolejowej i wodnej:
a)
w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełniania czynu zabronionego pod groźbą
kary,
b)
w celu znalezienia broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do
popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary,
c)
w celu znalezienia przedmiotów, których użycie może spowodować naruszenie bezpieczeństwa
publicznego lub porządku publicznego,
d)
w celu znalezienia przedmiotów, których posiadanie jest zabronione, a także przedmiotów
podlegających zajęciu na potrzeby postępowań prowadzonych w związku z realizacją czynności,
o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-5b, 7 lub 10-14,
e)
gdy jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa innych osób, w tym funkcjonariuszy
realizujących czynności służbowe lub osób w stosunku do których są wykonywane czynności
służbowe, gdy osoby te są doprowadzane lub umieszczane lub przebywają w strzeżonym
ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców,
f)
jeżeli zachowanie osób, o których mowa w lit. e, wskazuje, że mogą one stanowić zagrożenie
dla siebie lub z posiadanych informacji wynika, że podejmowały już wcześniej próby
samookaleczenia,
g)
gdy jest to niezbędne dla zapewnienia porządku w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla
cudzoziemców.
”
,
-
w pkt 12 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 13 i 14 w brzmieniu:
„
13)
dokonywania sprawdzenia prewencyjnego osób doprowadzanych, umieszczanych lub przebywających
w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub osób konwojowanych, w celu ochrony przed
bezprawnymi zamachami na życie lub zdrowie osób lub mienie, a także w celu ochrony
przed nieuprawnionymi działaniami skutkującymi zagrożeniem życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa
i porządku publicznego;
14)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonania
czynności określonych w pkt 1-2b, 4-6, 7, 7a, 9, 10 lub 13 lub w granicach niezbędnych
do ochrony przed zatarciem śladów przy zabezpieczaniu miejsca zdarzenia lub w celu
uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy jest to niezbędne
do sprawnego i zgodnego z prawem wykonywania tych czynności albo uniknięcia zatarcia
śladów przestępstwa lub wykroczenia.
”
,
b)
w ust. 2a lit. a otrzymuje brzmienie:
„
a)
pkt 5 i 5a, w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności,
”
,
c)
ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowy tryb dokonywania kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1, a także poświadczania
w dokumentach podróży przekroczenia granicy państwowej,
2)
wzory dokumentów wykorzystywanych w celu potwierdzenia wjazdu lub wyjazdu oraz poświadczających
zatrzymanie dokumentu podczas kontroli granicznej,
3)
wzór pieczęci poświadczającej daty i miejsca przekroczenia granicy
- uwzględniając możliwość ograniczenia lub odstąpienia od kontroli granicznej oraz
jej dokonywania poza kolejnością, szczególne kategorie osób przekraczających granicę
oraz okoliczności jej przekraczania, możliwość użycia środków technicznych oraz psa
służbowego podczas tej kontroli, a także konieczność dokumentowania wykonanych czynności,
w tym dostosowania wzorów dokumentów i pieczęci do obowiązujących w tym zakresie przepisów
Unii Europejskiej.
”
;
2)
po art. 11a dodaje się art. 11aa-11ad w brzmieniu:
„
Art. 11aa.
1.
Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1)
zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej „osobą
kontrolowaną”, i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, bez odsłaniania przykrytej
odzieżą powierzchni ciała;
2)
zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej oraz przedmiotów, które znajdują się
na jej ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w celu oraz w zakresie
niezbędnym do odebrania broni lub przedmiotów, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt
2 lit. b-d, w przypadku gdy ujawniono ich posiadanie przez osobę kontrolowaną podczas
sprawdzenia, o którym mowa w pkt 1, i gdy do ich odebrania nie jest wystarczające
zastosowanie czynności, o których mowa w pkt 1;
3)
jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej;
4)
miejsc intymnych osoby kontrolowanej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
2.
Funkcjonariusz dokonuje kontroli osobistej w sposób możliwie najmniej naruszający
dobra osobiste osoby kontrolowanej oraz w zakresie niezbędnym w danych okolicznościach
do realizowania celu dokonywanej kontroli.
3.
Podczas sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 4, osoba kontrolowana powinna
być częściowo ubrana. Funkcjonariusz najpierw sprawdza część odzieży, a przed sprawdzeniem
kolejnej części umożliwia osobie kontrolowanej włożenie odzieży już sprawdzonej.
4.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, można dokonać wzrokowo, manualnie
lub z wykorzystaniem psa służbowego lub środków technicznych niezbędnych do wykrywania
materiałów i urządzeń, których posiadanie jest zabronione, w szczególności broni,
materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów,
a sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lub 4 - wzrokowo lub manualnie.
5.
Osoba kontrolowana jest obowiązana umożliwić funkcjonariuszom dokonanie czynności,
o których mowa w ust. 1.
6.
Kontrolę osobistą przeprowadza funkcjonariusz tej samej płci, co osoba kontrolowana,
w miejscu niedostępnym w czasie dokonywania kontroli dla osób postronnych.
7.
Jeżeli kontrola osobista musi być przeprowadzona niezwłocznie, w szczególności ze
względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego lub
mienia, może jej dokonać funkcjonariusz płci odmiennej niż osoba kontrolowana, także
w miejscu niespełniającym warunku, o którym mowa w ust. 6, w sposób możliwie najmniej
naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej.
8.
Podczas kontroli osobistej może być obecna osoba przybrana przez dokonującego czynności,
a w przypadku gdy nie uniemożliwi to przeprowadzenia kontroli osobistej albo nie utrudni
jej przeprowadzenia w istotny sposób, podczas kontroli może być obecna także osoba
wskazana przez osobę kontrolowaną.
9.
Funkcjonariusz dokonujący kontroli osobistej:
1)
podaje swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych,
jeżeli wcześniej nie wykonał tych czynności;
2)
podaje podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności;
3)
legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
4)
może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania broni lub przedmiotów, o których
mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d;
5)
może żądać:
a)
opróżnienia przez osobę kontrolowaną kieszeni, innych części odzieży, przedmiotów
znajdujących się na ciele osoby kontrolowanej lub przez nią posiadanych,
b)
zdjęcia odzieży, obuwia lub bielizny przez osobę kontrolowaną,
c)
przyjęcia przez osobę kontrolowaną odpowiednej pozycji ciała w sposób umożliwiający
sprawdzenie miejsc intymnych;
6)
odbiera osobie kontrolowanej broń lub przedmioty, o których mowa w art. 11 ust. 1
pkt 2 lit. b-d;
7)
sprawdza czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub dokumentach posiadanych
przez tę osobę są przetwarzane w zbiorach danych prowadzonych przez Straż Graniczną
lub w dostępnych Straży Granicznej krajowych i międzynarodowych systemach informacyjnych,
w których przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o
popełnienie przestępstw, osobach zaginionych lub osobach poszukiwanych w związku z
ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub w których przetwarza się informacje
o skradzionych lub utraconych dokumentach lub przedmiotach w celu ich odnalezienia.
10.
Po zakończeniu kontroli osobistej funkcjonariusz:
1)
odnotowuje dokonanie kontroli osobistej w dokumentacji służbowej, określając datę,
miejsce, czas i przyczynę jej przeprowadzenia, zakres przeprowadzonych czynności oraz
dane osoby kontrolowanej i osób w niej uczestniczących - jeżeli w toku kontroli nie
ujawniono przedmiotów, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d;
2)
sporządza protokół z kontroli osobistej - jeżeli w toku kontroli osobistej ujawniono
przedmioty, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d.
11.
Funkcjonariusz poucza osobę kontrolowaną o prawie do złożenia zażalenia, o którym
mowa w ust. 13, oraz o możliwości żądania sporządzenia protokołu z kontroli osobistej.
Funkcjonariusz sporządza protokół z kontroli osobistej, jeżeli osoba kontrolowana
zgłosiła takie żądanie bezpośrednio po jej dokonaniu.
12.
Protokół z kontroli osobistej zawiera w szczególności:
1)
oznaczenie czynności, podstawy prawnej jej podjęcia, jej miejsca oraz danych osoby
kontrolowanej i osób w niej uczestniczących, obejmujących imię, nazwisko, numer PESEL
lub datę urodzenia oraz rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego
ustalono tożsamość osoby;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
dane funkcjonariusza dokonującego kontroli obejmujące stopień, imię i nazwisko oraz
nazwę jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, w której pełni służbę;
4)
przebieg kontroli, oświadczenia i wnioski osoby kontrolowanej i osób w niej uczestniczących;
5)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
6)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
7)
w miarę potrzeby opis innych okoliczności dotyczących przebiegu kontroli.
13.
Osobie kontrolowanej przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu
na miejsce przeprowadzenia czynności, w terminie 7 dni od dokonania kontroli osobistej,
w celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 Kodeksu postępowania karnego.
14.
W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
kontroli osobistej sąd zawiadamia o tym prokuratora oraz kierownika jednostki organizacyjnej
Straży Granicznej nadrzędnej nad jednostką, w której pełni służbę funkcjonariusz,
który dokonał kontroli osobistej.
15.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności, o których mowa w ust. 1,
stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia, funkcjonariusz, w granicach
dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje czynności ochronne.
16.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 13, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
Straży Granicznej właściwej według miejsca dokonania kontroli osobistej. Jednostka
organizacyjna, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie
do sądu rejonowego.
Art. 11ab.
1.
Przeglądanie zawartości bagaży lub sprawdzanie ładunków w portach i na dworcach oraz
w środkach komunikacji lotniczej, drogowej, kolejowej i wodnej polega na:
1)
wzrokowej kontroli zawartości bagaży lub ładunków;
2)
manualnym sprawdzeniu elementów konstrukcyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich
przedmiotów;
3)
manualnym sprawdzeniu ładunków;
4)
sprawdzenie bagaży lub ładunków z wykorzystaniem psa służbowego;
5)
sprawdzeniu bagaży lub ładunków z wykorzystaniem psa służbowego lub urządzeń i sprzętu
specjalistycznego, w szczególności służącego do wykrywania przedmiotów, których posiadanie
jest zabronione, materiałów wybuchowych, środków odurzających lub substancji psychotropowych
i ich prekursorów.
2.
Funkcjonariusz realizuje czynności, o których mowa w ust. 1, w zakresie, w jakim jest
to niezbędne w danych okolicznościach.
3.
Funkcjonariusz realizuje czynności, o których mowa w ust. 1, w obecności osoby posiadającej
bagaż lub przewożącej ładunek albo przedstawiciela przewoźnika, spedytora lub agenta
morskiego.
4.
W przypadku braku możliwości zapewnienia natychmiastowej obecności osób, o których
mowa w ust. 3, funkcjonariusz może przejrzeć zawartość bagaży lub sprawdzić ładunek
bez ich obecności, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że zwłoka może spowodować
zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego lub mienia, lub gdy istnieje uzasadniona obawa
zniszczenia bądź utracenia przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie albo podlegających
zajęciu w postępowaniu karnym.
5.
Funkcjonariusz, w związku z realizacją czynności, o których mowa w ust. 1, ma prawo
żądania udostępnienia bagaży lub przewożonych ładunków, w tym otwarcia bagażnika oraz
udostępnienia przestrzeni bagażowej w środkach komunikacji do przejrzenia, wyjęcia
przewożonych bagaży lub ładunków oraz otwarcia i pokazania ich zawartości.
6.
Osoby, o których mowa w ust. 3, są obowiązane udostępnić bagaż lub ładunek funkcjonariuszowi
do przejrzenia lub sprawdzenia, w tym wykonać czynności, o których mowa w ust. 5.
7.
Funkcjonariusz realizujący czynności, o których mowa w ust. 1:
1)
podaje swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych,
jeżeli wcześniej nie wykonał tych czynności;
2)
podaje podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności;
3)
legitymuje osoby uczestniczące w czynności;
4)
może żądać wydania przez osoby, o których mowa w ust. 3, przedmiotów, o których mowa
w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d;
5)
odbiera od osób, o których mowa w ust. 3, przedmioty, o których mowa w art. 11 ust.
1 pkt 2 lit. b-d.
8.
Sprawdzenia ładunku znajdującego się pod zamknięciem urzędowym dokonuje się w obecności
funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
9.
Przeglądania zawartości bagaży lub sprawdzania ładunków dokonuje się w miarę możliwości
w sposób niepowodujący ich uszkodzenia.
10.
Po zakończeniu realizacji czynności, o których mowa w ust. 1, funkcjonariusz poucza
osoby, o których mowa w ust. 3, o prawie do złożenia zażalenia, o którym mowa w ust.
12, oraz o prawie do żądania sporządzenia protokołu z dokonanej czynności.
11.
Funkcjonariusz sporządza protokół, jeżeli osoby, o których mowa w ust. 3, zgłosiły
takie żądanie bezpośrednio po dokonaniu czynności oraz gdy w toku czynności ujawniono
przedmioty, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d. Do sporządzenia protokołu
stosuje się odpowiednio przepis art. 11aa ust. 12.
12.
Posiadaczowi bagaży lub ładunków lub przedstawicielowi przewoźnika, spedytora lub
agenta morskiego, w obecności którego dokonano czynności określonych w ust. 1, przysługuje
zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia czynności,
w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w celu zbadania zasadności, legalności oraz
prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 Kodeksu postępowania karnego.
13.
W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
kontroli osobistej sąd zawiadamia o tym prokuratora oraz kierownika jednostki organizacyjnej
Straży Granicznej nadrzędnej nad jednostką, w której pełni służbę funkcjonariusz,
który dokonał kontroli osobistej.
14.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 12, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
Straży Granicznej właściwej według miejsca dokonania kontroli osobistej. Jednostka
organizacyjna, o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie
do sądu rejonowego.
Art. 11ac.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzory protokołów,
o których mowa w art. 11aa ust. 10 pkt 2 i art. 11ab ust. 10, uwzględniając konieczność
zawarcia informacji dotyczących czasu, miejsca i przyczyny dokonania kontroli osobistej
albo przeglądania zawartości bagaży lub sprawdzania ładunków, danych osobowych osoby,
w stosunku do której zostały wykonane czynności, a także informacji niezbędnych do
ustalenia przebiegu i wyniku tych czynności.
Art. 11ad.
1.
Sprawdzenie prewencyjne, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 13, polega na manualnym
sprawdzeniu osoby, zawartości jej odzieży oraz przedmiotów znajdujących się na jej
ciele lub przez nią posiadanych, sprawdzeniu za pomocą środków technicznych niezbędnych
do wykrywania materiałów i urządzeń niebezpiecznych lub których posiadanie jest zabronione,
w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych
i ich prekursorów, sprawdzeniu biochemicznym lub z wykorzystaniem psa służbowego w
zakresie niezbędnym do realizacji celu podejmowanych czynności w danych okolicznościach
oraz w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której czynności
są wykonywane.
2.
Sprawdzenie prewencyjne, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 13, może polegać również
na:
1)
żądaniu zdjęcia przez osobę odzieży i obuwia;
2)
zdjęciu osobie odzieży i obuwia w przypadku niewykonania żądania, o którym mowa w
pkt 1;
3)
sprawdzeniu ciała osoby oraz zdjętej odzieży i obuwia, w tym z wykorzystaniem środków,
o których mowa w ust. 1.
3.
Czynności, o których mowa w ust. 2, wykonuje się w sposób umożliwiający osobie pozostawienie
części odzieży na ciele, a po sprawdzeniu zdjętej odzieży - jej włożenie przed zdjęciem
pozostałej niesprawdzonej części odzieży oraz w warunkach zapewniających poszanowanie
intymności.
4.
Do sprawdzenia prewencyjnego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 13, przepisy art.
11aa ust. 6, 7 i 15 stosuje się odpowiednio.
5.
W przypadku gdy w toku sprawdzenia prewencyjnego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt
13, ujawniono przedmioty, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b-d, sprawdzenie
to traktuje się jako kontrolę osobistą oraz stosuje się odpowiednio przepisy art.
11aa.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1869) w art. 15:
1)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary, osoba, o której mowa w ust. 1, jest obowiązana do udostępnienia do przejrzenia
przedmioty, bagaże i środki transportu.
”
;
2)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Funkcjonariusze Straży Granicznej dokonają kontroli osobistej osoby, o której mowa
w ust. 1, na zasadach określonych w art. 11aa ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2365, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 730, 894, 1544 i 2399.).
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1987) art. 227 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 227.
Przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności,
z zachowaniem umiaru, oraz w granicach niezbędnych dla osiągnięcia celu tych czynności
przy zachowaniu należytej staranności, w poszanowaniu prywatności i godności osób,
których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.
”
.
Art. 5.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 928) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 12:
a)
w ust. 1:
-
pkt 3a otrzymuje brzmienie:
„
3a)
dokonywania kontroli osobistej, przeglądania zawartości podręcznych bagaży osoby w
przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary lub w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1 pkt 3 - na zasadach
i w sposób określony w ust. 1c-1m;
”
,
-
po pkt 3a dodaje się pkt 3b w brzmieniu:
„
3b)
dokonywania sprawdzenia prewencyjnego osób doprowadzanych, o których mowa w art. 11
ust. 1 pkt 7, w celu ochrony przed bezprawnymi zamachami na życie lub zdrowie osób
lub mienie, a także w celu ochrony przed nieuprawnionymi działaniami skutkującymi
zagrożeniem życia lub zdrowia;
”
,
-
pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonywania
czynności określonych w pkt 1-6;
”
,
b)
uchyla się ust. 1b,
c)
dodaje się ust. 1c-1q w brzmieniu:
„
1c.
Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1)
zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej „osobą
kontrolowaną”, i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele;
2)
zawartości podręcznego bagażu oraz innych przedmiotów, które posiada przy sobie osoba
kontrolowana;
3)
jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej.
1d.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1c, można dokonać wzrokowo lub manualnie.
1e.
Strażnik dokonujący kontroli osobistej:
1)
przystępując do czynności związanych z kontrolą osobistą podaje swoje stanowisko,
imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a także podstawę prawną
i przyczynę podjęcia kontroli osobistej;
2)
legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
3)
może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub innych
niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia czynu zabronionego pod
groźbą kary lub przedmiotów, których posiadanie jest zabronione lub stanowiących zagrożenie
życia lub zdrowia lub przedmiotów mogących stanowić dowód rzeczowy lub podlegających
przepadkowi oraz może żądać opróżnienia przez osobę kontrolowaną kieszeni, innych
części odzieży, obuwia lub przedmiotów znajdujących się na ciele osoby kontrolowanej
lub przez nią posiadanych;
4)
odbiera osobie kontrolowanej posiadaną broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące
służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub przedmioty, których posiadanie
jest zabronione, lub które stanowią zagrożenie życia lub zdrowia, lub przedmioty mogące
stanowić dowód rzeczowy lub podlegające przepadkowi.
1f.
Przedmioty, o których mowa w ust. 1e pkt 4, przekazuje się za potwierdzeniem odbioru
właściwym podmiotom albo zwraca się osobie kontrolowanej.
1g.
Kontroli osobistej dokonuje strażnik tej samej płci, co osoba kontrolowana, w miejscu
niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych.
1h.
W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie, w szczególności
ze względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego
lub mienia, może jej dokonać strażnik płci odmiennej niż osoba kontrolowana, także
w miejscu niespełniającym warunku, o którym mowa w ust. 1g.
1i.
Podczas kontroli osobistej może być obecna osoba przybrana przez strażnika, a w przypadku
gdy nie uniemożliwi to przeprowadzenia kontroli osobistej albo nie utrudni jej przeprowadzenia
w istotny sposób, może być obecna także osoba wskazana przez osobę kontrolowaną.
1j.
Po zakończeniu kontroli osobistej strażnik poucza osobę kontrolowaną o prawie do złożenia
zażalenia, o którym mowa w ust. 1l, oraz o prawie do żądania sporządzenia protokołu
z kontroli osobistej.
1k.
Z kontroli osobistej sporządza się protokół w przypadku, gdy osoba kontrolowana zgłosiła
takie żądanie bezpośrednio po jej dokonaniu oraz w przypadku, gdy w toku kontroli
znaleziono broń lub przedmioty, o których mowa w ust. 1e pkt 4. Protokół zawiera w
szczególności:
1)
oznaczenie czynności, podstawę prawną i przyczynę jej podjęcia;
2)
miejsce podjęcia czynności oraz datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz miejsce zamieszkania lub pobytu osoby
kontrolowanej i osób uczestniczących w czynności;
4)
rodzaj dokumentu, który stanowił podstawę do ustalenia tożsamości, a w przypadku gdy
tożsamość osoby ustalono w inny sposób - dane pozwalające na ustalenie tożsamości
osoby;
5)
stanowisko, imię i nazwisko strażnika dokonującego czynności;
6)
przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
7)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
8)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
9)
w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.
1l.
Osobie kontrolowanej przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu
na miejsce dokonania kontroli osobistej, w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w
celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399).
1m.
W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
kontroli osobistej, sąd zawiadamia o tym prokuratora i komendanta straży, w której
zatrudniony jest strażnik, który dokonał kontroli osobistej.
1n.
W przypadku gdy w toku kontroli osobistej nie znaleziono broni lub przedmiotów, o
których mowa w ust. 1e pkt 4, lub w przypadku gdy osoba kontrolowana nie zgłosiła
żądania sporządzenia protokołu z kontroli, kontrolę osobistą dokumentuje się w notatniku
służbowym lub w notatce służbowej, określając datę, czas, miejsce i przyczynę jej
dokonania, dane osób w niej uczestniczących oraz rodzaj i wynik czynności, a także
informację o pouczeniu osoby kontrolowanej, o którym mowa w ust. 1j.
1o.
Sprawdzenie prewencyjne osób doprowadzanych, o którym mowa w ust. 1 pkt 3b, polega
na manualnym sprawdzeniu osoby, zawartości jej odzieży oraz przedmiotów znajdujących
się na jej ciele lub przez nią posiadanych.
1p.
W toku wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1o, strażnik może, w uzasadnionych
przypadkach, przeprowadzić badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Warunki
oraz sposób przeprowadzania badań, o których mowa w zdaniu pierwszym, określają przepisy
wykonawcze wydane na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2137 i 2244).
1q.
W przypadku gdy w stosunku do osób doprowadzanych, o którym mowa w art. 11 ust. 1
pkt 7, zachodzi uzasadnione podejrzenie że posiadają przy sobie niebezpieczne przedmioty
dla życia lub zdrowia ludzkiego, dokonuje się kontroli osobistej na zasadach i w sposób
określony w ust. 1c-1n.
”
,
d)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób wykonywania czynności,
o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3, 3b, 8 i 9, uwzględniając potrzebę zapewnienia skuteczności
podejmowanych przez strażnika czynności, a także potrzebę respektowania godności ludzkiej
oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka.
”
;
2)
art. 20 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 20.
Na zastosowanie i sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 12 ust.
1 pkt 1-3 i 4-9 oraz art. 14, przysługuje zażalenie do prokuratora.
”
.
Art. 6.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 430, 650 i 1544) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 17 w ust. 1:
a)
pkt 10 otrzymuje brzmienie:
„
10)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego
i wodnego:
a)
w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary lub
b)
w celu znalezienia:
-
broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów mogących służyć do popełnienia czynu
zabronionego pod groźbą kary lub
-
przedmiotów, których posiadanie jest zabronione, lub mogących stanowić dowód w prowadzonym
postępowaniu karnym, karnym skarbowym lub czynnościach wyjaśniających w sprawach o
wykroczenia lub w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2-4,
5, 6 i 8, lub
-
przedmiotów podlegających przepadkowi, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia posiadania
przez osobę broni lub takich przedmiotów lub uzasadnionego przypuszczenia ich użycia
do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary
-
na zasadach i w sposób określony w art. 17a i art. 17b;
”
,
b)
w pkt 15 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 16 i 17 w brzmieniu:
„
16)
dokonywania sprawdzenia prewencyjnego w celu ochrony przed bezprawnymi zamachami na
życie lub zdrowie osób lub mienie lub w celu ochrony przed nieuprawnionymi działaniami
skutkującymi zagrożeniem życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa i porządku publicznego
lub:
a)
zapobiegania zdarzeniom o charakterze terrorystycznym - osób w związku z ich dostępem
na tereny lub do obiektów ochranianych przez Żandarmerię Wojskową lub w związku z
zabezpieczeniem przez Żandarmerię Wojskową imprez masowych lub zgromadzeń, bagaży
lub przedmiotów posiadanych przez te osoby, a także środków transportu lądowego, powietrznego
lub wodnego lub pojazdów, którymi się poruszają w związku z dostępem do tych terenów
lub obiektów,
b)
znalezienia i odebrania przedmiotów, których użycie ze względu na ich właściwości
może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia lub bezpieczeństwa przeprowadzonych czynności
osób:
-
doprowadzanych przez Żandarmerię Wojskową na polecenie lub zarządzenie uprawnionego
organu lub w związku z realizacją czynności określonych przepisami prawa lub osób
w stanie nietrzeźwości doprowadzanych przez Żandarmerię Wojskową do miejsca pełnienia
czynnej służby wojskowej lub miejsca zamieszkania lub izby zatrzymań lub innego miejsca
określonego przepisami prawa lub wskazanego przez uprawniony organ w poleceniu lub
zarządzeniu, na podstawie którego dokonuje się doprowadzenia do izby zatrzymań lub
innego miejsca określonego przepisami prawa,
-
zatrzymywanych w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 3 i 4, osób zatrzymanych, przyjmowanych
i osadzanych w izbach zatrzymań lub innych miejscach określonych przepisami prawa,
-
pozbawionych wolności, w tym przebywających w zakładach karnych, aresztach śledczych,
zakładach poprawczych, a także osób skazanych lub tymczasowo aresztowanych, przekazywanych
na podstawie umów międzynarodowych, podczas wykonywania w stosunku do tych osób przez
Żandarmerię Wojskową na polecenie sądu lub prokuratora czynności polegających na przemieszczaniu
tych osób w związku z wykonywaniem czynności procesowych lub innych czynności określonych
przez sąd lub prokuratora;
17)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonania
czynności określonych w pkt 1-7, 9 lub 10 lub wykonywania innych czynności służbowych
podejmowanych w zakresie i w celu realizacji ustawowych zadań Żandarmerii Wojskowej
lub w granicach niezbędnych do ochrony przed zatarciem śladów przy zabezpieczaniu
miejsca zdarzenia lub w celu uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób
lub mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnej realizacji zadań Żandarmerii Wojskowej
albo uniknięcia zatarcia śladów przestępstwa lub wykroczenia.
”
;
2)
po art. 17 dodaje się art. 17a-17d w brzmieniu:
„
Art. 17a.
1.
Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1)
zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej „osobą
kontrolowaną”, i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, bez odsłaniania przykrytej
odzieżą powierzchni ciała;
2)
zawartości podręcznego bagażu oraz innych przedmiotów, które posiada przy sobie osoba
kontrolowana;
3)
zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej i przedmiotów, które znajdują się
na jej ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w celu oraz w zakresie
niezbędnym do odebrania broni lub przedmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt
10, w przypadku gdy ujawniono ich posiadanie przez osobę kontrolowaną podczas sprawdzenia,
o którym mowa w pkt 1 lub 2 i gdy do ich odebrania nie jest wystarczające zastosowanie
czynności określonych w pkt 1 i 2;
4)
jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej;
5)
miejsc intymnych osoby kontrolowanej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
2.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej dokonuje kontroli osobistej w sposób możliwie najmniej
naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej oraz w zakresie niezbędnym w danych
o …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.