Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 7 lutego 2012 r.w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Podstawa programowa kształcenia w za

wodach Treść rozporządzenia Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206.) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Określa się podstawę programową kształcenia w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. 2. Podstawa programowa, o której mowa w ust. 1, stanowi załącznik do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2012 r.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 czerwca 2003 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cukiernik, mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim, ogrodnik, operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego, piekarz, rolnik, rybak śródlądowy, rzeźnik-wędliniarz, technik agrobiznesu, technik hodowca koni, technik inżynierii środowiska i melioracji, technik mechanizacji rolnictwa, technik ogrodnik, technik pszczelarz, technik rolnik, technik rybactwa śródlądowego, technik technologii żywności i technik żywienia i gospodarstwa domowego (Dz. U. Nr 159, poz. 1540); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, opiekunka dziecięca, ortoptystka, protetyk słuchu, ratownik medyczny, technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda i terapeuta zajęciowy (Dz. U. Nr 26, poz. 217); rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent operatora dźwięku, fotograf, monter izolacji budowlanych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń metalurgicznych, technik architektury krajobrazu, technik hutnik, technik mechanik, technik mechatronik i technik technologii odzieży (Dz. U. z 2006 r. Nr 10, poz. 54); rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz, blacharz samochodowy, koszykarz-plecionkarz, kucharz, mechanik pojazdów samochodowych, monter kadłubów okrętowych, technik bezpieczeństwa i higieny pracy, technik pożarnictwa, technik technologii wyrobów skórzanych i złotnik-jubiler (Dz. U. Nr 62, poz. 439); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: kaletnik, kominiarz, kuśnierz, monter konstrukcji budowlanych, obuwnik, operator obrabiarek skrawających, technik archiwista, technik hotelarstwa, technik księgarstwa i technik obsługi turystycznej (Dz. U. Nr 226, poz. 1650); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 października 2007 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: fototechnik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, modelarz odlewniczy, monter instalacji i urządzeń sanitarnych, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, technik górnictwa odkrywkowego, technik górnictwa podziemnego, technik ochrony środowiska, technik odlewnik i technik technologii drewna (Dz. U. Nr 213, poz. 1569); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: górnik eksploatacji podziemnej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, monter instalacji gazowych, monter instrumentów muzycznych, monter sieci komunalnych, stolarz, technik hydrolog, technik instrumentów muzycznych, technik meteorolog i technik papiernictwa (Dz. U. Nr 129, poz. 825); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: garbarz skór, kelner, kowal, lakiernik, mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, monter-elektronik, monter mechatronik, operator urządzeń przemysłu chemicznego, technik informacji naukowej i technik obuwnik (Dz. U. Nr 15, poz. 82); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków architektury, technik elektryk, technik leśnik, technik prac biurowych i technik wiertnik (Dz. U. Nr 125, poz. 845); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik, górnik eksploatacji otworowej, korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, krawiec, mechanik precyzyjny, pszczelarz, technik górnictwa otworowego, technik informatyk, technik rachunkowości i zegarmistrz (Dz. U. Nr 154, poz. 1033); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, mechanik maszyn i urządzeń drogowych, technik administracji, technik drogownictwa, technik ekonomista, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik pojazdów samochodowych, technik poligraf i technik turystyki wiejskiej (Dz. U. Nr 195, poz. 1296); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: betoniarz-zbrojarz, fryzjer, kamieniarz, malarz-tapeciarz, ślusarz, technik geolog, technik usług fryzjerskich, technik usług kosmetycznych, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych i zdun (Dz. U. Nr 210, poz. 1383); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 listopada 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: operator maszyn w przemyśle włókienniczym, operator urządzeń przemysłu ceramicznego, operator urządzeń przemysłu szklarskiego, rękodzielnik wyrobów włókienniczych, technik analityk, technik garbarz, technik technologii ceramicznej, technik technologii chemicznej, technik technologii szkła i technik włókiennik (Dz. U. Nr 231, poz. 1522); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny, pracownik pomocniczy obsługi hotelowej, sprzedawca, technik handlowiec, technik organizacji usług gastronomicznych, technik przetwórstwa mleczarskiego i technik weterynarii (Dz. U. Nr 49, poz. 254); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej (Dz. U. Nr 100, poz. 582); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: dekarz, monter budownictwa wodnego, monter systemów rurociągowych, murarz, technik budownictwa, technik budownictwa wodnego, technik geodeta, technik geofizyk, technik urządzeń sanitarnych, technolog robót wykończeniowych w budownictwie i wiertacz odwiertów eksploatacyjnych i geofizycznych (Dz. U. Nr 141, poz. 826); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, technik cyfrowych procesów graficznych, technik dźwięku, technik elektronik, technik organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej, technik organizacji reklamy, technik realizacji dźwięku, technik teleinformatyk, technik telekomunikacji, technik urządzeń audiowizualnych i technik usług pocztowych i finansowych (Dz. U. Nr 141, poz. 827); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: technik awionik, technik budownictwa okrętowego, technik eksploatacji portów i terminali, technik logistyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik nawigator morski, technik spedytor i technik żeglugi śródlądowej (Dz. U. Nr 167, poz. 998); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodzie technik rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 194, poz. 1147); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik pojazdów samochodowych, monter nawierzchni kolejowej, optyk-mechanik, tapicer, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik dróg i mostów kolejowych, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik optyk, technik transportu drogowego i technik transportu kolejowego (Dz. U. Nr 276, poz. 1632), które tracą moc z dniem 1 września 2012 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206. 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 4 czerwca 2003 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cukiernik, mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim, ogrodnik, operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego, piekarz, rolnik, rybak śródlądowy, rzeźnik-wędliniarz, technik agrobiznesu, technik hodowca koni, technik inżynierii środowiska i melioracji, technik mechanizacji rolnictwa, technik ogrodnik, technik pszczelarz, technik rolnik, technik rybactwa śródlądowego, technik technologii żywności i technik żywienia i gospodarstwa domowego (Dz. U. Nr 159, poz. 1540); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, opiekunka dziecięca, ortoptystka, protetyk słuchu, ratownik medyczny, technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda i terapeuta zajęciowy (Dz. U. Nr 26, poz. 217); rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent operatora dźwięku, fotograf, monter izolacji budowlanych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń metalurgicznych, technik architektury krajobrazu, technik hutnik, technik mechanik, technik mechatronik i technik technologii odzieży (Dz. U. z 2006 r. Nr 10, poz. 54); rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz, blacharz samochodowy, koszykarz-plecionkarz, kucharz, mechanik pojazdów samochodowych, monter kadłubów okrętowych, technik bezpieczeństwa i higieny pracy, technik pożarnictwa, technik technologii wyrobów skórzanych i złotnik-jubiler (Dz. U. Nr 62, poz. 439); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: kaletnik, kominiarz, kuśnierz, monter konstrukcji budowlanych, obuwnik, operator obrabiarek skrawających, technik archiwista, technik hotelarstwa, technik księgarstwa i technik obsługi turystycznej (Dz. U. Nr 226, poz. 1650); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 października 2007 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: fototechnik, mechanik-monter maszyn i urządzeń, modelarz odlewniczy, monter instalacji i urządzeń sanitarnych, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, technik górnictwa odkrywkowego, technik górnictwa podziemnego, technik ochrony środowiska, technik odlewnik i technik technologii drewna (Dz. U. Nr 213, poz. 1569); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: górnik eksploatacji podziemnej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, monter instalacji gazowych, monter instrumentów muzycznych, monter sieci komunalnych, stolarz, technik hydrolog, technik instrumentów muzycznych, technik meteorolog i technik papiernictwa (Dz. U. Nr 129, poz. 825); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: garbarz skór, kelner, kowal, lakiernik, mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, monter-elektronik, monter mechatronik, operator urządzeń przemysłu chemicznego, technik informacji naukowej i technik obuwnik (Dz. U. Nr 15, poz. 82); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków architektury, technik elektryk, technik leśnik, technik prac biurowych i technik wiertnik (Dz. U. Nr 125, poz. 845); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik, górnik eksploatacji otworowej, korektor i stroiciel instrumentów muzycznych, krawiec, mechanik precyzyjny, pszczelarz, technik górnictwa otworowego, technik informatyk, technik rachunkowości i zegarmistrz (Dz. U. Nr 154, poz. 1033); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, mechanik maszyn i urządzeń drogowych, technik administracji, technik drogownictwa, technik ekonomista, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik pojazdów samochodowych, technik poligraf i technik turystyki wiejskiej (Dz. U. Nr 195, poz. 1296); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: betoniarz-zbrojarz, fryzjer, kamieniarz, malarz-tapeciarz, ślusarz, technik geolog, technik usług fryzjerskich, technik usług kosmetycznych, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych i zdun (Dz. U. Nr 210, poz. 1383); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 listopada 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: operator maszyn w przemyśle włókienniczym, operator urządzeń przemysłu ceramicznego, operator urządzeń przemysłu szklarskiego, rękodzielnik wyrobów włókienniczych, technik analityk, technik garbarz, technik technologii ceramicznej, technik technologii chemicznej, technik technologii szkła i technik włókiennik (Dz. U. Nr 231, poz. 1522); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystent osoby niepełnosprawnej, florysta, kucharz małej gastronomii, operator maszyn leśnych, opiekun medyczny, pracownik pomocniczy obsługi hotelowej, sprzedawca, technik handlowiec, technik organizacji usług gastronomicznych, technik przetwórstwa mleczarskiego i technik weterynarii (Dz. U. Nr 49, poz. 254); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej (Dz. U. Nr 100, poz. 582); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: dekarz, monter budownictwa wodnego, monter systemów rurociągowych, murarz, technik budownictwa, technik budownictwa wodnego, technik geodeta, technik geofizyk, technik urządzeń sanitarnych, technolog robót wykończeniowych w budownictwie i wiertacz odwiertów eksploatacyjnych i geofizycznych (Dz. U. Nr 141, poz. 826); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, technik cyfrowych procesów graficznych, technik dźwięku, technik elektronik, technik organizacji produkcji filmowej i telewizyjnej, technik organizacji reklamy, technik realizacji dźwięku, technik teleinformatyk, technik telekomunikacji, technik urządzeń audiowizualnych i technik usług pocztowych i finansowych (Dz. U. Nr 141, poz. 827); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: technik awionik, technik budownictwa okrętowego, technik eksploatacji portów i terminali, technik logistyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik nawigator morski, technik spedytor i technik żeglugi śródlądowej (Dz. U. Nr 167, poz. 998); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodzie technik rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 194, poz. 1147); rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: elektromechanik pojazdów samochodowych, monter nawierzchni kolejowej, optyk-mechanik, tapicer, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik dróg i mostów kolejowych, technik elektroenergetyk transportu szynowego, technik optyk, technik transportu drogowego i technik transportu kolejowego (Dz. U. Nr 276, poz. 1632), które tracą moc z dniem 1 września 2012 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206). Załącznik - Podstawa programowa kształcenia w zawodach Podstawa programowa, o której mowa w niniejszym załączniku, została określona w trzech częściach: 1) część I określa ogólne cele i zadania kształcenia zawodowego oraz obejmuje tabelę zawierającą wykaz kwalifikacji wraz z ich powiązaniami z zawodami i efektami kształcenia; 2) część II określa: efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach; 3) część III określa opis kształcenia w poszczególnych zawodach zawierający: nazwy i symbole cyfrowe zawodów, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, cele kształcenia w zawodach, nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach, warunki realizacji kształcenia w zawodach, minimalną liczbę godzin kształcenia zawodowego oraz możliwości uzyskania dodatkowych kwalifikacji w zawodach w ramach obszaru kształcenia określonego w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Część I OGÓLNE CELE I ZADANIA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO Kształcenie zawodowe jest realizowane w szkołach ponadgimnazjalnych: zasadniczej szkole zawodowej, technikum oraz szkole policealnej. Kształcenie zawodowe jest także realizowane na kwalifikacyjnych kursach zawodowych prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 68a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), oraz na kursach umiejętności zawodowych, o których mowa w przepisach w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych. Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy. Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie, a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników. W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy. W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki. Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego. Wiedza i umiejętności oraz kompetencje personalne i społeczne, których uczący się nabywa w procesie kształcenia zawodowego, są opisane, zgodnie z ideą europejskich ram kwalifikacji1)Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2008/C111/01)., w języku efektów kształcenia, które obejmują: - efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, w tym kompetencje personalne i społeczne, - efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, - efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach. Zestaw oczekiwanych efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji został podzielony na części, z których każda może być nauczana na kursach umiejętności zawodowych, o których mowa w przepisach w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych. Szkoły i inne podmioty, prowadzące kształcenie zawodowe, dokonują bieżącej oceny stopnia osiągnięcia przez uczących się zakładanych efektów kształcenia oraz ich przygotowania do potwierdzania kwalifikacji zawodowych. System egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie umożliwia oddzielne potwierdzanie w toku kształcenia każdej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Kształcenie zawodowe w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego jest prowadzone w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodach. Działalność edukacyjna szkoły w zakresie kształcenia w danym zawodzie jest określona w programie nauczania dla danego zawodu. Program nauczania dla danego zawodu realizowany w szkole uwzględnia wszystkie elementy podstawy programowej. Dla celów kształcenia, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, wskazano obszary kształcenia, do których są przypisane poszczególne zawody. Obszary kształcenia obejmują zawody pogrupowane pod względem wspólnych efektów kształcenia wymaganych do realizacji zadań zawodowych. Uwzględniono Polską Klasyfikację Działalności i wyodrębniono 8 obszarów kształcenia: - administracyjno-usługowy (A), - budowlany (B), - elektryczno-elektroniczny (E), - mechaniczny i górniczo-hutniczy (M), - rolniczo-leśny z ochroną środowiska (R), - turystyczno-gastronomiczny (T), - medyczno-społeczny (Z), - artystyczny (S). W ramach każdego obszaru kształcenia zawody uporządkowano według typu szkoły: zasadnicza szkoła zawodowa, technikum, szkoła policealna. Poszczególne elementy składowe podstawy programowej kształcenia w zawodach zostały oznaczone kodami ułatwiającymi ich identyfikację. Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, w tym kompetencje personalne i społeczne, oznaczono kodem składającym się z trzech wielkich liter: - BHP - bezpieczeństwo i higiena pracy, - PDG - podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej, - JOZ - język obcy ukierunkowany zawodowo, - KPS - kompetencje personalne i społeczne, - OMZ - organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika). Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, oznaczono kodem składającym się z:

1. a)trzyliterowego skrótu PKZ,
2. b)ujętych w nawiasie: - wielkiej litery alfabetu, wskazującej na przyporządkowanie do obszaru kształcenia, - małej litery alfabetu, o charakterze porządkowym, odróżniającym poszczególne PKZ w ramach obszaru kształcenia. Efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach oznaczono wielką literą alfabetu, wskazującą na przyporządkowanie do obszaru kształcenia oraz kolejną liczbą o charakterze porządkowym. Program nauczania w danym zawodzie, realizowany w szkole, uwzględnia określone w podstawie programowej kształcenia w zawodach: 1) ogólne cele i zadania kształcenia zawodowego; 2) cele kształcenia w zawodzie, określone w części III; 3) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, określone w części II, w zakresie: bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej (PDG), języka obcego ukierunkowanego zawodowo (JOZ), kompetencji personalnych i społecznych (KRS), a w przypadku zawodów nauczanych na poziomie technika, również organizacji pracy małych zespołów (OMZ), zgodnie z oznaczeniami właściwymi dla danej kwalifikacji w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach; 4) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, określone w części II; 5) efekty kształcenia właściwe dla każdej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, określone w części II; 6) warunki realizacji kształcenia w danym zawodzie, określone w części III; 7) minimalną liczbę godzin kształcenia zawodowego, określoną w części III, przy czym w szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych danego typu, zachowując, z wyjątkiem szkoły policealnej dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie. Możliwości uzyskiwania dodatkowych kwalifikacji w ramach obszaru kształcenia zostały określone w części III w opisie kształcenia dla poszczególnych zawodów. Program nauczania w zakresie jednej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, realizowany na kwalifikacyjnym kursie zawodowym, uwzględnia następujące elementy podstawy programowej kształcenia w zawodach, właściwe dla kształcenia w tym zawodzie: 1) ogólne cele i zadania kształcenia zawodowego; 2) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, określone w części II, w zakresie: bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej (PDG), języka obcego ukierunkowanego zawodowo (JOZ), kompetencji personalnych i społecznych (KPS), a w przypadku kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach nauczanych na poziomie technika, również organizacji pracy małych zespołów (OMZ), zgodnie z oznaczeniami właściwymi dla danej kwalifikacji w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach; 3) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, określone w części II, dobierając te efekty dla danej kwalifikacji, zgodnie z oznaczeniami właściwymi dla tej kwalifikacji wskazanymi w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach; 4) efekty kształcenia właściwe dla danej kwalifikacji, określone w części II; 5) warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w którego ramach została wyodrębniona kwalifikacja, właściwe dla tej kwalifikacji, określone w części III; 6) minimalną liczbę godzin kształcenia zawodowego, określoną w części III dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Kwalifikacje oraz ich powiązania z zawodami i efektami kształcenia wspólnymi dla wszystkich zawodów, a także z efektami kształcenia wspólnymi dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiącymi podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, uporządkowane narastająco według oznaczeń kwalifikacji w obrębie danego obszaru kształcenia zostały wskazane w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach. Tabela 1. Wykaz kwalifikacji oraz ich powiązania z zawodami i efektami kształcenia uporządkowane narastająco według oznaczeń kwalifikacji w ramach danego obszaru kształcenia Oznaczenie kwalifikacji Nazwa kwalifikacji Symbol cyfrowy zawodu Nazwa zawodu, w którym wyodrębniono daną kwalifikację Efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów z uwzględnieniem BHP, PDG, JOZ, KPS 1 2 3 4 5 OBSZAR ADMINISTRACYJNO-USŁUGOWY (A) A.1. Wytwarzanie wyrobów ze szkła 818116 Operator urządzeń przemysłu szklarskiego PKZ(A.
3. a)311925 Technik technologii szkła A.2. Przygotowywanie surowców i mas ceramicznych 818115 Operator urządzeń przemysłu ceramicznego PKZ(A.
4. b)311921 Technik technologii ceramicznej A.3. Formowanie, suszenie i wypalanie półfabrykatów ceramicznych 818115 Operator urządzeń przemysłu ceramicznego PKZ(A.
5. b)311921 Technik technologii ceramicznej A.4. Wytwarzanie wyrobów włókienniczych 815204 Operator maszyn w przemyśle włókienniczym PKZ(A.
6. c)311932 Technik włókiennik A.5. Wykańczanie wyrobów włókienniczych 815204 Operator maszyn w przemyśle włókienniczym PKZ(A.
7. c)311932 Technik włókiennik A.6. Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego 813134 Operator urządzeń przemysłu chemicznego PKZ(A.
8. d)311603 Technik technologii chemicznej A.7. Wykonywanie, naprawa i renowacja wyrobów kaletniczych 753702 Kaletnik PKZ(A.
9. e)311926 Technik technologii wyrobów skórzanych A.8. Wytwarzanie obuwia 753602 Obuwnik PKZ(A.
10. e)311916 Technik obuwnik A.9. Wyprawianie skór 753501 Garbarz skór PKZ(A.
11. f)311912 Technik garbarz A.10. Wykonywanie wyrobów tapicerowanych 753402 Tapicer PKZ(A.
12. g)A.11. Wykonywanie, naprawa i renowacja wyrobów kuśnierskich 753106 Kuśnierz PKZ(A.
13. e)311926 Technik technologii wyrobów skórzanych A.12. Wykonywanie usług krawieckich 753105 Krawiec PKZ(A.
14. h)311924 Technik technologii odzieży A.13. Wytwarzanie wyrobów stolarskich 752205 Stolarz PKZ(A.
15. g)311922 Technik technologii drewna A.14. Realizacja procesów introligatorskich 732301 Introligator PKZ(A.
16. i)311936 Technik procesów introligatorskich A.15. Realizacja procesów drukowania z form drukowych 732201 Drukarz PKZ(A.
17. i)311935 Technik procesów drukowania A.16. Wytwarzanie, konserwacja i renowacja rękodzielniczych wyrobów włókienniczych 731808 Rękodzielnik wyrobów włókienniczych PKZ(A.
18. c)311931 Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych A.17. Wykonywanie wyrobów koszykarsko-plecionkarskich 731702 Koszykarz-plecionkarz PKZ(A.
19. g)A.18. Prowadzenie sprzedaży 522301 Sprzedawca PKZ(A.
20. j)522306 Technik księgarstwa 522305 Technik handlowiec A.19. Wykonywanie zabiegów fryzjerskich 514101 Fryzjer PKZ(A.
21. k)514105 Technik usług fryzjerskich A.20. Rejestracja i obróbka obrazu 343101 Fotograf PKZ(A.
22. l)343104 Fototechnik A.21. Prowadzenie działalności informacyjno-bibliograficznej 522306 Technik księgarstwa OMZPKZ(A.j)PKZ(A.
23. m)A.22. Prowadzenie działalności handlowej 522305 Technik handlowiec OMZPKZ(A.j)PKZ(A.
24. m)A.23. Projektowanie fryzur 514105 Technik usług fryzjerskich OMZPKZ(A.k)PKZ(A.
25. n)A.24. Wykonywanie prac biurowych 411004 Technik prac biurowych OMZPKZ(A.
26. o)A.25. Wykonywanie i realizacja projektów multimedialnych 343104 Fototechnik OMZPKZ (A.l.) 311911 Technik cyfrowych procesów graficznych A.26. Sprzedaż produktów i usług reklamowych 333906 Technik organizacji reklamy OMZPKZ(A.
27. p)A.27. Organizacja i prowadzenie kampanii reklamowej 333906 Technik organizacji reklamy OMZPKZ(A.
28. p)A.28. Organizacja i nadzorowanie transportu 333108 Technik spedytor OMZPKZ(A.
29. m)A.29. Obsługa klientów i kontrahentów 333108 Technik spedytor OMZPKZ(A.
30. m)A.30. Organizacja i monitorowanie przepływu zasobów i informacji w procesach produkcji, dystrybucji i magazynowania 333107 Technik logistyk OMZPKZ(A.
31. m)A.31. Zarządzanie środkami technicznymi podczas realizacji procesów transportowych 333107 Technik logistyk OMZPKZ(A.
32. m)A.32. Organizacja i monitorowanie przepływu zasobów i informacji w jednostkach organizacyjnych 333107 Technik logistyk OMZPKZ(A.
33. m)A.33. Obsługa podróżnych w portach i terminalach 333106 Technik eksploatacji portów i terminali OMZPKZ(A.
34. q)A.34. Organizacja i prowadzenie prac związanych z przeładunkiem oraz magazynowaniem towarów i ładunków w portach i terminalach 333106 Technik eksploatacji portów i terminali OMZPKZ(A.
35. q)A.35. Planowanie i prowadzenie działalności w organizacji 331403 Technik ekonomista OMZPKZ(A.
36. m)A.36. Prowadzenie rachunkowości 331403 Technik ekonomista OMZPKZ(A.
37. m)431103 Technik rachunkowości A.37. Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych 315216 Technik żeglugi śródlądowej OMZPKZ(A.
38. r)A.38. Obsługa siłowni statkowych, urządzeń pomocniczych i mechanizmów pokładowych 315216 Technik żeglugi śródlądowej OMZPKZ(A.
39. r)A.39. Pełnienie wachty morskiej i portowej 315214 Technik nawigator morski OMZPKZ(A.
40. r)A.40. Planowanie i kontrola produkcji poligraficznej 311936 Technik procesów introligatorskich OMZPKZ(A.
41. i)311935 Technik procesów drukowania OMZPKZ(A.
42. i)A.41. Organizacja i nadzorowanie procesów wytwarzania wyrobów włókienniczych 311932 Technik włókiennik OMZPKZ(A.c)PKZ(A.
43. s)A.42. Opracowywanie dokumentacji wytwarzania włókienniczych wyrobów dekoracyjnych 311931 Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych OMZPKZ(A.c)PKZ(A.
44. s)A.43. Organizacja procesów wytwarzania włókienniczych wyrobów dekoracyjnych 311931 Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych OMZPKZ(A.c)PKZ(A.
45. s)A.44. Organizacja i prowadzenie ruchu pociągów 311928 Technik transportu kolejowego OMZPKZ(A.
46. t)A.45. Planowanie i realizacja przewozów kolejowych 311928 Technik transportu kolejowego OMZPKZ(A.
47. t)A.46. Organizacja i prowadzenie procesów wytwarzania wyrobów skórzanych 311926 Technik technologii wyrobów skórzanych OMZPKZ(A.e)PKZ(A.
48. u)A.47. Organizacja procesów wytwarzania wyrobów ze szkła 311925 Technik technologii szkła OMZPKZ(A.a)PKZ(A.
49. v)A.48. Projektowanie wyrobów odzieżowych 311924 Technik technologii odzieży OMZPKZ(A.h)PKZ(A.
50. w)A.49. Organizacja procesów wytwarzania wyrobów odzieżowych 311924 Technik technologii odzieży OMZPKZ(A.h)PKZ(A.
51. w)A.50. Organizacja i prowadzenie procesów przetwarzania drewna 311922 Technik technologii drewna OMZPKZ(A.g)PKZ(A.
52. x)A.51. Organizacja i prowadzenie procesów wytwarzania wyrobów ceramicznych 311921 Technik technologii ceramicznej OMZPKZ(A.b)PKZ(A.
53. v)A.52. Organizacja i prowadzenie procesów wytwarzania obuwia 311916 Technik obuwnik OMZPKZ(A.e)PKZ(A.
54. u)A.53. Organizacja i prowadzenie procesu wyprawy skór 311912 Technik garbarz OMZPKZ(A.
55. f)A.54. Przygotowywanie materiałów graficznych do procesu drukowania 311911 Technik cyfrowych procesów graficznych OMZPKZ(A.
56. i)A.55. Drukowanie cyfrowe 311911 Technik cyfrowych procesów graficznych OMZPKZ(A.
57. i)A.56. Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym 311603 Technik technologii chemicznej OMZPKZ(A.
58. d)A.57. Produkcja mas włóknistych i wytworów papierniczych 311601 Technik papiernictwa OMZPKZ(A.
59. y)A.58. Przetwórstwo wytworów papierniczych 311601 Technik papiernictwa OMZPKZ(A.
60. y)A.59. Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych 311103 Technik analityk OMZPKZ(A.
61. z)A.60. Wykonywanie badań analitycznych 311103 Technik analityk OMZPKZ(A.
62. z)A.61. Wykonywanie zabiegów kosmetycznych twarzy 514207 Technik usług kosmetycznych OMZPKZ(A.
63. aa)A.62. Wykonywanie zabiegów kosmetycznych ciała, dłoni i stóp 514207 Technik usług kosmetycznych OMZPKZ(A.
64. aa)A.63. Organizacja i prowadzenie archiwum 441403 Technik archiwista OMZPKZ(A.
65. ab)A.64. Opracowywanie materiałów archiwalnych 441403 Technik archiwista OMZPKZ(A.
66. ab)A.65. Rozliczanie wynagrodzeń i danin publicznych 431103 Technik rachunkowości OMZPKZ(A.
67. m)A.66. Świadczenie usług pocztowych, finansowych i kurierskich oraz w zakresie obrotu towarowego 421108 Technik usług pocztowych i finansowych OMZPKZ(A.
68. j)A.67. Wykonywanie zadań rozdzieIczo-ekspedycyjnych w usługach pocztowych i kurierskich 421108 Technik usług pocztowych i finansowych OMZPKZ(A.
69. j)A.68. Obsługa klienta w jednostkach administracji 334306 Technik administracji OMZPKZ(A.
70. m)A.69. Eksploatacja środków transportu drogowego 311927 Technik transportu drogowego OMZPKZ(A.ac)PKZ(M.
71. a)A.70. Organizacja przewozu środkami transportu drogowego 311927 Technik transportu drogowego OMZPKZ(A.ac)PKZ(M.
72. a)OBSZAR BUDOWLANY (B) B.1. Eksploatacja maszyn i urządzeń drogowych 834201 Mechanik maszyn i urządzeń drogowych PKZ(B.
73. a)B.2. Wykonywanie robót drogowych 834201 Mechanik maszyn i urządzeń drogowych PKZ(B.
74. a)311206 Technik drogownictwa B.3. Wykonywanie płaszczy ochronnych z blachy oraz konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych 721303 Blacharz izolacji przemysłowych PKZ(B.
75. b)B.4. Wykonywanie robót kominiarskich 713303 Kominiarz PKZ(B.c)PKZ(B.
76. d)B.5. Montaż systemów suchej zabudowy 712905 Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie PKZ(B.
77. c)B.6. Wykonywanie robót malarsko-tapeciarskich 712905 Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie PKZ(B.
78. c)B.7. Wykonywanie robót posadzkarsko-okładzinowych 712905 Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie PKZ(B.
79. c)B.8. Wykonywanie robót związanych z budową i remontem sieci komunalnych 712616 Monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych PKZ(B.
80. e)311209 Technik urządzeń sanitarnych B.9. Wykonywanie robót związanych z montażem i remontem instalacji sanitarnych 712616 Monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych PKZ(B.
81. e)311209 Technik urządzeń sanitarnych B.10. Wykonywanie izolacji przemysłowych 712403 Monter izolacji przemysłowych PKZ(B.
82. b)B.11. Wykonywanie izolacji budowlanych 712401 Monter izolacji budowlanych PKZ(B.
83. c)B.12. Wykonywanie robót dekarskich 712101 Dekarz PKZ(B.
84. c)B.13. Wykonywanie robót regulacyjnych i hydrotechnicznych 711701 Monter budownictwa wodnego PKZ(B.
85. f)311205 Technik budownictwa wodnego B.14. Wykonywanie i utrzymywanie nawierzchni kolejowej 711603 Monter nawierzchni kolejowej PKZ(B.
86. c)B.15. Wykonywanie robót ciesielskich 711501 Cieśla PKZ(A.g)PKZ(B.
87. c)B.16. Wykonywanie robót zbrojarskich i betoniarskich 711402 Betoniarz-zbrojarz PKZ(B.
88. c)311204 Technik budownictwa B.17. Wykonywanie robót kamieniarskich 711301 Kamieniarz PKZ(B.
89. c)B.18. Wykonywanie robót murarskich i tynkarskich 711204 Murarz-tynkarz PKZ(B.
90. c)311204 Technik budownictwa B.19. Wykonywanie robót zduńskich 711203 Zdun PKZ(B.c)PKZ(B.
91. d)B.20. Montaż konstrukcji budowlanych 711102 Monter konstrukcji budowlanych PKZ(B.
92. c)311204 Technik budownictwa B.21. Montaż urządzeń i systemów energetyki odnawialnej 311930 Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej OMZPKZ(B.
93. g)B.22. Eksploatacja urządzeń i systemów energetyki odnawialnej 311930 Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej OMZPKZ(B.
94. g)B.23. Organizacja robót związanych z budową i eksploatacją sieci gazowych 311913 Technik gazownictwa OMZPKZ(B.
95. e)B.24. Organizacja robót związanych z montażem i eksploatacją instalacji gazowych 311913 Technik gazownictwa OMZPKZ(B.
96. e)B.25. Wykonywanie i renowacja detali architektonicznych 311210 Technik renowacji elementów architektury OMZPKZ(B.c)PKZ(B.
97. h)B.26. Prowadzenie prac renowatorskich elementów architektury 311210 Technik renowacji elementów architektury OMZPKZ(B.c)PKZ(B.
98. h)B.27. Organizacja robót związanych z budową i eksploatacją sieci komunalnych oraz instalacji sanitarnych 311209 Technik urządzeń sanitarnych OMZPKZ(B.
99. e)B.28. Organizacja robót związanych z budową i utrzymaniem dróg kolejowych 311207 Technik dróg i mostów kolejowych OMZPKZ(B.c)PKZ(B.
100. i)B.29. Organizacja robót związanych z budową i utrzymaniem obiektów mostowych 311207 Technik dróg i mostów kolejowych OMZPKZ(B.c)PKZ(B.
101. i)B.30. Sporządzanie kosztorysów oraz przygotowywanie dokumentacji przetargowej 311207 Technik dróg i mostów kolejowych OMZPKZ(B.
102. c)311206 Technik drogownictwa 311204 Technik budownictwa B.31. Organizacja robót związanych z regulacją cieków naturalnych oraz budową urządzeń wodnych 311205 Technik budownictwa wodnego OMZPKZ(B.
103. f)B.32. Organizacja robót związanych z budową i utrzymaniem dróg i obiektów mostowych 311206 Technik drogownictwa OMZPKZ(B.a)PKZ(B.
104. j)B.33. Organizacja i kontrolowanie robót budowlanych 311204 Technik budownictwa OMZPKZ(B.c)PKZ(B.
105. k)B.34. Wykonywanie pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywanie wyników pomiarów 311104 Technik geodeta OMZPKZ(B.
106. l)B.35. Obsługa geodezyjna inwestycji budowlanych 311104 Technik geodeta OMZPKZ(B.
107. l)B.36. Wykonywanie prac geodezyjnych związanych z katastrem i gospodarką nieruchomościami 311104 Technik geodeta OMZPKZ(B.
108. l)OBSZAR ELEKTRYCZNO-ELEKTRONICZNY (E) E.1. Montaż i utrzymanie linii telekomunikacyjnych 742202 Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych PKZ(E.
109. a)E.2. Montaż, konfiguracja i utrzymanie urządzeń sieci telekomunikacyjnych 742202 Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych PKZ(E.
110. a)352203 Technik telekomunikacji E.3. Montaż urządzeń i systemów mechatronicznych 742114 Monter mechatronik PKZ(E.a)PKZ(M.a)PKZ(M.
111. b)311410 Technik mechatronik E.4. Użytkowanie urządzeń i systemów mechatronicznych 742114 Monter mechatronik PKZ(E.a)PKZ(M.a)PKZ(M.
112. b)E.5. Montaż układów i urządzeń elektronicznych 742102 Monter-elektronik PKZ(E.
113. a)E.6. Wykonywanie instalacji urządzeń elektronicznych 742102 Monter-elektronik PKZ(E.
114. a)311408 Technik elektronik E.7. Montaż i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych 741201 Elektromechanik PKZ(E.
115. a)741103 Elektryk 311303 Technik elektryk E.8. Montaż i konserwacja instalacji elektrycznych 741103 Elektryk PKZ(E.
116. a)311303 Technik elektryk E.9. Uruchamianie oraz utrzymanie linii i urządzeń transmisji cyfrowej 352203 Technik telekomunikacji OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
117. c)E.10. Montaż, uruchamianie i utrzymanie sieci transmisyjnych 352203 Technik telekomunikacji OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
118. c)E.11. Obsługa oprogramowania i sprzętu informatycznego wspomagających użytkownika z niepełnosprawnością wzrokową 351204 Technik tyfloinformatyk OMZPKZ(E.
119. b)E.12. Montaż i eksploatacja komputerów osobistych oraz urządzeń peryferyjnych 351203 Technik informatyk OMZPKZ(E.
120. b)E.13. Projektowanie lokalnych sieci komputerowych i administrowanie sieciami 351203 Technik informatyk OMZPKZ(E.
121. b)351103 Technik teleinformatyk E.14. Tworzenie aplikacji internetowych i baz danych oraz administrowanie bazami 351203 Technik informatyk OMZPKZ(E.
122. b)E.15. Uruchamianie oraz utrzymanie terminali i przyłączy abonenckich 351103 Technik teleinformatyk OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
123. c)E.16. Montaż i eksploatacja sieci rozległych 351103 Technik teleinformatyk OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
124. c)E.17. Wykonywanie obsługi liniowej statków powietrznych i obsługi hangarowej wyposażenia awionicznego 315316 Technik awionik OMZPKZ(E.a)PKZ(M.
125. j)E.18. Eksploatacja urządzeń i systemów mechatronicznych 311410 Technik mechatronik OMZPKZ(E.a)PKZ(E.c)PKZ(M.a)PKZ(M.
126. b)E.19. Projektowanie i programowanie urządzeń i systemów mechatronicznych 311410 Technik mechatronik OMZPKZ(E.a)PKZ(E.c)PKZ(M.a)PKZ(M.
127. b)E.20. Eksploatacja urządzeń elektronicznych 311408 Technik elektronik OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
128. c)E.21. Montaż i eksploatacja urządzeń i systemów sterowania ruchem kolejowym 311407 Technik automatyk sterowania ruchem kolejowym OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
129. d)E.22. Eksploatacja instalacji i urządzeń do wytwarzania i przesyłania energii cieplnej 311307 Technik energetyk OMZPKZ(E.e)PKZ(B.g)PKZ(M.
130. a)E.23. Eksploatacja instalacji i urządzeń do wytwarzania i przesyłania energii elektrycznej 311307 Technik energetyk OMZPKZ(E.e)PKZ(B.g)PKZ(M.
131. a)E.24. Eksploatacja maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych 311303 Technik elektryk OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
132. c)E.25. Montaż i eksploatacja sieci zasilających oraz trakcji elektrycznej 311302 Technik elektroenergetyk transportu szynowego OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
133. d)E.26. Montaż i eksploatacja środków transportu szynowego 311302 Technik elektroenergetyk transportu szynowego OMZPKZ(E.a)PKZ(E.
134. d)E.27. Montaż i eksploatacja urządzeń elektronicznych i systemów informatyki medycznej 311411 Technik elektroniki i informatyki medycznej OMZPKZ(E.a)PKZ(Z.
135. a)OBSZAR MECHANICZNY I GÓRNICZO-HUTNICZY (M) M.1. Użytkowanie pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie 834103 Mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych PKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.
136. g)311512 Technik mechanizacji rolnictwa M.2. Obsługa techniczna oraz naprawa pojazdów, maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie 834103 Mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych PKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.
137. g)311512 Technik mechanizacji rolnictwa M.3. Obsługa maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych 814290 Operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych PKZ(M.a)PKZ(M.c)PKZ(M.
138. d)M.4. Użytkowanie maszyn i urządzeń do wykonywania odlewów 812107 Operator maszyn i urządzeń odlewniczych PKZ(M.a)PKZ(M.
139. d)311705 Technik odlewnik M.5. Użytkowanie maszyn i urządzeń do topienia metali 812107 Operator maszyn i urządzeń odlewniczych PKZ(M.a)PKZ(M.
140. d)311705 Technik odlewnik M.6. Użytkowanie maszyn i urządzeń stosowanych w procesach metalurgicznych 812106 Operator maszyn i urządzeń metalurgicznych PKZ(M.a)PKZ(M.
141. d)311704 Technik hutnik M.7. Użytkowanie maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej metali 812105 Operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej PKZ(M.a)PKZ(M.
142. d)311704 Technik hutnik M.8. Wykonywanie prac wiertniczych 811305 Wiertacz PKZ(M.
143. e)311707 Technik wiertnik M.9. Eksploatacja otworowa złóż 811301 Górnik eksploatacji otworowej PKZ(M.
144. e)311702 Technik górnictwa otworowego M.10. Eksploatacja złóż metodą odkrywkową 811102 Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż PKZ(M.
145. e)311701 Technik górnictwa odkrywkowego M.11. Eksploatacja złóż podziemnych 811101 Górnik eksploatacji podziemnej PKZ(M.
146. e)311703 Technik górnictwa podziemnego M.12. Diagnozowanie oraz naprawa elektrycznych i elektronicznych układów pojazdów samochodowych 741203 Elektromechanik pojazdów samochodowych PKZ(E.a)PKZ(M.a)PKZ(M.
147. g)311513 Technik pojazdów samochodowych M.13. Naprawa zegarów i zegarków 731106 Zegarmistrz PKZ(M.a)PKZ(E.
148. f)M.14. Montaż i naprawa elementów i układów optycznych 731104 Optyk-mechanik PKZ(M.a)PKZ(M.
149. f)325302 Technik optyk M.15. Montaż i naprawa maszyn i urządzeń precyzyjnych 731103 Mechanik precyzyjny PKZ(M.
150. a)M.16. Montaż i obsługa układów automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych 731102 Mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych PKZ(M.
151. a)M.17. Montaż i obsługa maszyn i urządzeń 723310 Mechanik-monter maszyn i urządzeń PKZ(M.a)PKZ(M.b.) 311504 Technik mechanik M.18. Diagnozowanie i naprawa podzespołów i zespołów pojazdów samochodowych 723103 Mechanik pojazdów samochodowych PKZ(E.a)PKZ(M.a)PKZ(M.
152. g)311513 Technik pojazdów samochodowych M.19. Użytkowanie obrabiarek skrawających 722307 Operator obrabiarek skrawających PKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.
153. h)311504 Technik mechanik M.20. Wykonywanie i naprawa elementów maszyn, urządzeń i narzędzi 722204 Ślusarz PKZ(M.
154. a)311504 Technik mechanik M.21. Wykonywanie i naprawa wyrobów kowalskich 722101 Kowal PKZ(M.
155. a)M.22. Wykonywanie elementów kadłuba okrętu 721402 Monter kadłubów okrętowych PKZ(M.a)PKZ(M.
156. i)311910 Technik budownictwa okrętowego M.23. Montaż i remont kadłuba okrętu 721402 Monter kadłubów okrętowych PKZ(M.a)PKZ(M.
157. i)311910 Technik budownictwa okrętowego M.24. Naprawa uszkodzonych nadwozi pojazdów samochodowych 721306 Blacharz samochodowy PKZ(M.
158. a)M.25. Wykonywanie i naprawa elementów, wyrobów oraz pokryć z blachy 721301 Blacharz PKZ(M.
159. a)M.26. Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego z materiałów niemetalowych 721104 Modelarz odlewniczy PKZ(M.
160. a)M.27. Montaż i naprawa oprzyrządowania wykonanego z metalu 721104 Modelarz odlewniczy PKZ(M.
161. a)M.28. Wykonywanie prac lakierniczych 713201 Lakiernik PKZ(M.
162. a)M.29. Montaż systemów rurociągowych 712613 Monter systemów rurociągowych PKZ(B.c)PKZ(M.
163. n)M.30. Wykonywanie i naprawa pomocy wzrokowych 325302 Technik optyk OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
164. f)M.31. Wykonywanie obsługi liniowej i hangarowej statków powietrznych 315317 Technik mechanik lotniczy OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
165. j)M.32. Organizacja i prowadzenie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 315105 Technik mechanik okrętowy OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
166. k)M.33. Organizacja budowy i remontu okrętu oraz montażu maszyn i instalacji okrętowych 311910 Technik budownictwa okrętowego OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
167. i)M.34. Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych 311707 Technik wiertnik OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
168. e)M.35. Prowadzenie procesu przeróbki kopalin stałych 311706 Technik przeróbki kopalin stałych OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
169. l)M.36. Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych 311706 Technik przeróbki kopalin stałych OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
170. l)M.37. Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego 311705 Technik odlewnik OMZPKZ(M.a)PKZ(M.d)PKZ(M.
171. m)M.38. Organizacja i prowadzenie procesów metalurgicznych oraz obróbki plastycznej metali 311704 Technik hutnik OMZPKZ(M.a)PKZ(M.d)PKZ(M.
172. m)M.39. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż podziemnych 311703 Technik górnictwa podziemnego OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
173. e)M.40. Organizacja i prowadzenie eksploatacji otworowej złóż 311702 Technik górnictwa otworowego OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
174. e)M.41. Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową 311701 Technik górnictwa odkrywkowego OMZPKZ(M.a)PKZ(M.
175. e)M.42. Organizacja i prowadzenie procesu obsługi pojazdów samochodowych 311513 Technik pojazdów samochodowych OMZPKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.g)PKZ(E.
176. a)M.43. Organizacja prac związanych z eksploatacją środków technicznych stosowanych w rolnictwie 311512 Technik mechanizacji rolnictwa OMZPKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.
177. g)M.44. Organizacja i nadzorowanie procesów produkcji maszyn i urządzeń 311504 Technik mechanik OMZPKZ(M.a)PKZ(M.b)PKZ(M.
178. h)OBSZAR ROLNICZO-LEŚNY Z OCHRONĄ ŚRODOWISKA (R) R.1. Obsługa maszyn stosowanych do prac leśnych 834105 Operator maszyn leśnych PKZ(R.a)PKZ(R.
179. c)R.2. Wykonywanie prac rybackich w akwakulturze 622201 Rybak śród lądowy PKZ(R.b)PKZ(R.
180. c)314208 Technik rybactwa śródlądowego R.3. Prowadzenie produkcji rolniczej 613003 Rolnik PKZ(R.c)PKZ(R.
181. d)331402 Technik agrobiznesu 314207 Technik rolnik R.4. Prowadzenie produkcji pszczelarskiej 612302 Pszczelarz PKZ(R.c)PKZ(R.
182. d)314206 Technik pszczelarz R.5. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych 611303 Ogrodnik PKZ(R.c)PKZ(R.
183. e)314205 Technik ogrodnik R.6. Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie 331402 Technik agrobiznesu OMZPKZ(R.d)PKZ(R.
184. f)R.7. Ocena stanu środowiska 325511 Technik ochrony środowiska OMZPKZ(R.
185. g)R.8. Planowanie i realizacja zadań związanych z ochroną środowiska 325511 Technik ochrony środowiska OMZPKZ(R.
186. g)R.9. Prowadzenie chowu, hodowli i inseminacji zwierząt 324002 Technik weterynarii OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
187. h)R.10. Wykonywanie czynności pomocniczych z zakresu usług weterynaryjnych 324002 Technik weterynarii OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
188. h)R.11. Wykonywanie czynności pomocniczych z zakresu realizacji zadań inspekcji weterynaryjnej 324002 Technik weterynarii OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
189. h)R.12. Pełnienie wachty morskiej i portowej na statku rybackim 315215 Technik rybołówstwa morskiego OMZPKZ(A.
190. r)R.13. Ochrona i zagospodarowanie zasobów leśnych 314301 Technik leśnik OMZPKZ(R.a)PKZ(R.c)PKZ(R.
191. i)R.14. Użytkowanie zasobów leśnych 314301 Technik leśnik OMZPKZ(R.a)PKZ(R.c)PKZ(R.
192. i)R.15. Organizacja prac rybackich w akwakulturze 314208 Technik rybactwa śródlądowego OMZPKZ(R.b)PKZ(R.
193. c)R.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej 314207 Technik rolnik OMZPKZ(R.c)PKZ(R.d)PKZ(R.
194. f)R.17. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej i pszczelarskiej 314206 Technik pszczelarz OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
195. d)R.18. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych 314205 Technik ogrodnik OMZPKZ(R.c)PKZ(R.e)PKZ(R.
196. j)R.19. Organizowanie chowu i hodowli koni 314203 Technik hodowca koni OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
197. k)R.20. Szkolenie i użytkowanie koni 314203 Technik hodowca koni OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
198. k)R.21. Projektowanie, urządzanie i pielęgnacja roślinnych obiektów architektury krajobrazu 314202 Technik architektury krajobrazu OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
199. l)R.22. Organizacja prac związanych z budową oraz konserwacją obiektów małej architektury krajobrazu 314202 Technik architektury krajobrazu OMZPKZ(R.c)PKZ(R.
200. l)R.23. Organizacja i prowadzenie robót związanych z budową obiektów inżynierii środowiska 311208 Technik inżynierii środowiska i melioracji OMZPKZ(R.g)PKZ(R.
201. m)R.24. Organizacja i prowadzenie robót melioracyjnych 311208 Technik inżynierii środowiska i melioracji OMZPKZ(R.g)PKZ(R.
202. m)R.25. Wykonywanie prac geologicznych 311106 Technik geolog OMZPKZ(R.
203. n)R.26. Wykonywanie kompozycji florystycznych 343203 Florysta OMZPKZ(R.
204. o)OBSZAR TURYSTYCZNO-GASTRONOMICZNY (T) T.1. Wykonywanie prac pomocniczych w obiektach świadczących usługi hotelarskie 911205 Pracownik pomocniczy obsługi hotelowej PKZ(T.
205. a)T.2. Produkcja wyrobów spożywczych z wykorzystaniem maszyn i urządzeń 816003 Operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego PKZ(T.
206. b)314403 Technik technologii żywności 314402 Technik przetwórstwa mleczarskiego T.3. Produkcja wyrobów piekarskich 751204 Piekarz PKZ(T.
207. b)314403 Technik technologii żywności T.4. Produkcja wyrobów cukierniczych 751201 Cukiernik PKZ(T.
208. b)314403 Technik technologii żywności T.5. Produkcja przetworów mięsnych i tłuszczowych 751107 Wędliniarz PKZ(T.
209. b)314403 Technik technologii żywności T.6. Sporządzanie potraw i napojów 512001 Kucharz PKZ(T.
210. c)343404 Technik żywienia i usług gastronomicznych T.7. Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich 515203 Technik turystyki wiejskiej OMZPKZ(T.
211. d)T.8. Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego 515203 Technik turystyki wiejskiej OMZPKZ(T.
212. d)T.9. Wykonywanie usług kelnerskich 513101 Kelner OMZPKZ(T.
213. e)T.10. Organizacja usług gastronomicznych 513101 Kelner OMZPKZ(T.
214. e)T.11. Planowanie i realizacja usług w recepcji 422402 Technik hotelarstwa OMZPKZ(T.
215. f)T.12. Obsługa gości w obiekcie świadczącym usługi hotelarskie 422402 Technik hotelarstwa OMZPKZ(T.
216. f)T.13. Planowanie i realizacja imprez i usług turystycznych 422103 Technik obsługi turystycznej OMZPKZ(T.
217. g)T.14. Prowadzenie informacji turystycznej oraz sprzedaż usług turystycznych 422103 Technik obsługi turystycznej OMZPKZ(T.
218. g)T.15. Organizacja żywienia i usług gastronomicznych 343404 Technik żywienia i usług gastronomicznych OMZPKZ(T.c)PKZ(T.
219. h)T.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych 314403 Technik technologii żywności OMZPKZ(T.b)PKZ(T.
220. i)T.17. Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów mleczarskich 314402 Technik przetwórstwa mleczarskiego OMZPKZ(T.b)PKZ(T.
221. i)OBSZAR MEDYCZNO-SPOŁECZNY (Z) Z.1. Świadczenie usług w zakresie masażu 325402 Technik masażysta OMZPKZ(Z.
222. a)Z.2. Wykonywanie i dobieranie przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych 321403 Technik ortopeda OMZPKZ(Z.
223. a)Z.3. Ochrona osób i mienia 541315 Technik ochrony fizycznej osób i mienia OMZPKZ(Z.
224. b)Z.4. Świadczenie usług opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej 532102 Opiekun medyczny OMZPKZ(Z.
225. a)Z.5. Świadczenie usług opiekuńczych 341204 Opiekunka środowiskowa OMZPKZ(Z.
226. c)Z.6. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej 341203 Opiekun w domu pomocy społecznej OMZPKZ(Z.
227. c)Z.7. Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej 341202 Opiekun osoby starszej OMZPKZ(Z.
228. c)Z.8. Udzielanie pomocy i organizowanie wsparcia osobie niepełnosprawnej 341201 Asystent osoby niepełnosprawnej OMZPKZ(Z.
229. c)Z.9. Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej 325907 Terapeuta zajęciowy OMZPKZ(Z.
230. a)Z.10. Świadczenie usług medycznych w zakresie ortoptyki 325906 Ortoptystka OMZPKZ(Z.
231. a)Z.11. Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka 325905 Opiekunka dziecięca OMZPKZ(Z.
232. a)Z.12. Wykonywanie medycznych czynności ratunkowych i innych świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz prowadzenie edukacji w tym zakresie 325601 Ratownik medyczny OMZPKZ(Z.
233. a)Z.13. Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy 325509 Technik bezpieczeństwa i higieny pracy OMZPKZ(Z.
234. d)Z.14. Prowadzenie działalności profilaktyczno-leczniczej pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty oraz utrzymanie gabinetu w gotowości do pracy i prowadzenie promocji zdrowia 325102 Higienistka stomatologiczna OMZPKZ(Z.
235. a)Z.15. Asystowanie lekarzowi dentyście i utrzymanie gabinetu w gotowości do pracy 325101 Asystentka stomatologiczna OMZPKZ(Z.
236. a)Z.16. Świadczenie usług w zakresie dietetyki 322001 Dietetyk OMZPKZ(Z.
237. a)Z.17. Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy 321402 Technik dentystyczny OMZPKZ(Z.
238. a)Z.18. Świadczenie usług medycznych w zakresie protetyki słuchu 321401 Protetyk słuchu OMZPKZ(Z.
239. a)Z.19. Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu środkami farmaceutycznymi i materiałami medycznymi 321301 Technik farmaceutyczny OMZPKZ(Z.
240. a)Z.20. Wykonywanie dezynfekcji i sterylizacji medycznej 321104 Technik sterylizacji medycznej OMZPKZ(Z.
241. a)Z.21. Świadczenie usług medycznych w zakresie diagnostyki obrazowej, elektromedycznej i radioterapii 321103 Technik elektroradiolog OMZPKZ(Z.
242. a)Z.22. Wykonywanie działań ratowniczych 311919 Technik pożarnictwa PKZ(Z.
243. e)Z.23. Zarządzanie działaniami ratowniczymi 311919 Technik pożarnictwa OMZPKZ(Z.
244. f)OBSZAR ARTYSTYCZNY (S) S.1. Wykonywanie i naprawa wyrobów złotniczych i jubilerskich 731305 Złotnik-jubiler PKZ(M.
245. a)S.2. Realizacja nagrań 352122 Technik realizacji nagrań i nagłośnień OMZPKZ(S.
246. a)S.3. Realizacja nagłośnień 352122 Technik realizacji nagrań i nagłośnień OMZPKZ(S.
247. a)S.4. Montaż nagrań dźwiękowych 352120 Technik realizacji dźwięku OMZPKZ(S.
248. a)S.5. Realizacja nagrań studyjnych 352120 Technik realizacji dźwięku OMZPKZ(S.
249. a)S.6. Budowa fortepianów i pianin 311934 Technik budowy fortepianów i pianin OMZPKZ(S.
250. b)S.7. Naprawa fortepianów i pianin 311934 Technik budowy fortepianów i pianin OMZPKZ(S.
251. b)S.8. Strojenie fortepianów i pianin 311933 Stroiciel fortepianów i pianin OMZPKZ(S.
252. b)S.9. Przygotowanie i organizacja produkcji filmowej/telewizyjnej 343902 Asystent kierownika produkcji filmowej/telewizyjnej OMZPKZ(S.
253. c)Część II EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. EFEKTY KSZTAŁCENIA WSPÓLNE DLA WSZYSTKICH ZAWODÓW (BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy Uczeń: 1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią; 2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska w Polsce; 3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy; 4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań zawodowych; 5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy; 6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka; 7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska; 8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych; 9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska; 10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia. (PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej Uczeń: 1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego; 3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej; 4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi; 5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży; 6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży; 7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej; 8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej; 9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej; 10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej; 11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej. (JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo Uczeń: 1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych; 2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka; 3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych; 4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się w środowisku pracy; 5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji. (KPS). Kompetencje personalne i społeczne Uczeń: 1) przestrzega zasad kultury i etyki; 2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań; 3) przewiduje skutki podejmowanych działań; 4) jest otwarty na zmiany; 5) potrafi radzić sobie ze stresem; 6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe; 7) przestrzega tajemnicy zawodowej; 8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania; 9) potrafi negocjować warunki porozumień; 10) współpracuje w zespole. (OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika) Uczeń: 1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań; 2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań; 3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań; 4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań; 5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy; 6) komunikuje się ze współpracownikami. 2. EFEKTY KSZTAŁCENIA WSPÓLNE DLA ZAWODÓW W RAMACH OBSZARU KSZTAŁCENIA, STANOWIĄCE PODBUDOWĘ DO KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE LUB GRUPIE ZAWODÓW OBSZAR ADMINISTRACYJNO-USŁUGOWY (A) PKZ(A.
254. a)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator urządzeń przemysłu szklarskiego, technik technologii szkła Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń; 2) rozróżnia części maszyn i urządzeń oraz określa ich zastosowanie; 3) określa właściwości materiałów konstrukcyjnych; 4) rozróżnia schematy technologiczne; 5) posługuje się dokumentacją techniczną; 6) posługuje się przyrządami pomiarowymi; 7) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej materiałów; 8) rozróżnia elementy układów automatyki; 9) charakteryzuje układy sterowania pracą maszyn i urządzeń; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
255. b)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator urządzeń przemysłu ceramicznego, technik technologii ceramicznej Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń; 2) interpretuje schematy technologiczne; 3) klasyfikuje surowce ceramiczne; 4) rozróżnia surowce ceramiczne i określa ich właściwości oraz zastosowanie; 5) odczytuje wskazania przyrządów pomiarowych; 6) rozróżnia systemy i elementy układów automatyki; 7) określa właściwości materiałów konstrukcyjnych; 8) rozróżnia maszyny i urządzenia stosowane w przemyśle ceramicznym; 9) posługuje się dokumentacją techniczną i technologiczną oraz instrukcjami obsługi i konserwacji maszyn i urządzeń; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
256. c)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn w przemyśle włókienniczym, rękodzielnik wyrobów włókienniczych, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych, technik włókiennik Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń; 2) wykonuje kompozycje kolorystyczne oraz kompozycje płaskie i przestrzenne z zastosowaniem technik rysunkowych; 3) rozróżnia surowce, półprodukty i wyroby włókiennicze; 4) charakteryzuje sposoby otrzymywania surowców, półproduktów i wyrobów włókienniczych; 5) rozróżnia parametry budowy wyrobów włókienniczych; 6) charakteryzuje procesy wytwarzania wyrobów włókienniczych; 7) klasyfikuje odpady powstałe podczas wytwarzania wyrobów włókienniczych; 8) odczytuje oznaczenia i symbole stosowane w rysunkach technicznych; 9) rozpoznaje maszyny i urządzenia włókiennicze; 10) rozpoznaje części maszyn i urządzeń włókienniczych; 11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
257. d)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator urządzeń przemysłu chemicznego, technik technologii chemicznej Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń; 2) wyjaśnia zjawiska fizyczne, chemiczne i fizykochemiczne zachodzące w procesach technologicznych przemysłu chemicznego; 3) prowadzi i kontroluje procesy jednostkowe w skali laboratoryjnej; 4) posługuje się wiedzą z zakresu mechaniki technicznej i elektrotechniki; 5) rozpoznaje części maszyn i urządzeń oraz określa ich zastosowanie; 6) przestrzega zasad eksploatacji i konserwacji maszyn i urządzeń; 7) rozróżnia silniki elektryczne i elementy instalacji elektrycznych; 8) rozróżnia elementy sterowania oraz układy automatyki w maszynach i urządzeniach; 9) przestrzega zasad eksploatacji urządzeń automatyki przemysłowej; 10) posługuje się dokumentacją techniczną; 11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
258. e)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: kaletnik, kuśnierz, obuwnik, technik technologii wyrobów skórzanych, technik obuwnik Uczeń: 1) wykonuje rysunki wyrobów skórzanych; 2) rozróżnia rodzaje skór, tworzyw sztucznych i skóropodobnych, wyrobów włókienniczych i papierniczych; 3) określa topograficzny układ skór; 4) rozpoznaje wady i uszkodzenia skór surowych i wyprawionych; 5) określa właściwości materiałów stosowanych w produkcji wyrobów skórzanych; 6) klasyfikuje odpady powstające podczas rozkroju skór; 7) posługuje się dokumentacją techniczną i technologiczną; 8) odczytuje oznaczenia i symbole stosowane w rysunkach technicznych; 9) charakteryzuje narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w procesie produkcji wyrobów skórzanych; 10) lokalizuje nieprawidłowości w pracy maszyn i urządzeń; 11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
259. f)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: garbarz skór, technik garbarz Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne, w tym schematy techniczne i technologiczne; 2) posługuje się dokumentacją techniczną oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń; 3) rozróżnia części maszyn i urządzeń; 4) rozróżnia elementy automatyki przemysłowej; 5) wyjaśnia zasady działania pomp, wentylatorów i sprężarek; 6) charakteryzuje budowę oraz wyjaśnia zasady działania napędów mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych; 7) przestrzega zasad konserwacji maszyn i urządzeń; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
260. g)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: tapicer, stolarz, cieśla, koszykarz-plecionkarz, technik technologii drewna Uczeń: 1) rozpoznaje gatunki drewna, materiały drzewne i tworzywa drzewne; 2) określa właściwości drewna i tworzyw drzewnych; 3) rozpoznaje wady drewna oraz określa przyczyny ich powstawania; 4) rozróżnia rodzaje uszkodzeń materiałów; 5) określa materiały pomocnicze stosowane w produkcji; 6) sporządza szkice i rysunki techniczne; 7) posługuje się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń; 8) posługuje się terminologią stosowaną w przemyśle drzewnym; 9) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
261. h)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: krawiec, technik technologii odzieży Uczeń: 1) wykonuje rysunki modelowe wyrobów odzieżowych; 2) dobiera kompozycje kolorystyczne; 3) korzysta z projektów wyrobów odzieżowych; 4) wykonuje rysunki techniczne wyrobów odzieżowych; 5) rozróżnia surowce włókiennicze oraz określa ich właściwości; 6) rozróżnia rodzaje wyrobów włókienniczych; 7) rozróżnia materiały odzieżowe i określa ich zastosowanie; 8) przestrzega zasad wykonywania pomiarów krawieckich; 9) wykonuje ściegi ręczne; 10) rozróżnia rodzaje ściegów maszynowych i określa ich zastosowanie; 11) charakteryzuje metody konserwacji materiałów i wyrobów odzieżowych; 12) rozpoznaje rodzaje maszyn odzieżowych; 13) rozróżnia mechanizmy w maszynach i urządzeniach odzieżowych; 14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
262. i)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, technik procesów drukowania, technik procesów introligatorskich, technik cyfrowych procesów graficznych Uczeń: 1) posługuje się terminologią poligraficzną; 2) odczytuje schematy i rysunki techniczne stosowane w poligrafii; 3) rozróżnia produkty poligraficzne; 4) charakteryzuje materiały poligraficzne; 5) posługuje się miarami poligraficznymi; 6) charakteryzuje procesy przygotowalni poligraficznej; 7) charakteryzuje techniki drukowania; 8) charakteryzuje procesy introligatorskie i wykończeniowe; 9) rozpoznaje maszyny i urządzenia poligraficzne oraz ich główne zespoły; 10) posługuje się poligraficzną dokumentacją techniczną i technologiczną; 11) identyfikuje elementy cyfrowych systemów produkcyjnych w poligrafii; 12) stosuje techniki komputerowego wspomagania procesów technologicznych; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
263. j)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: sprzedawca, technik handlowiec, technik księgarstwa, technik usług pocztowych i finansowych Uczeń: 1) posługuje się terminologią z zakresu towaroznawstwa; 2) klasyfikuje towary według określonych kryteriów; 3) przestrzega zasad magazynowania, przechowywania i transportu towarów; 4) przestrzega norm towarowych oraz norm jakości dotyczących przechowywania i konserwacji towarów; 5) przestrzega zasad odbioru towarów; 6) rozróżnia rodzaje opakowań towarów; 7) przestrzega zasad pakowania i oznakowania towarów; 8) przestrzega zasad gospodarki opakowaniami; 9) stosuje przepisy prawa dotyczące praw konsumenta; 10) przestrzega procedur postępowania reklamacyjnego; 11) określa znaczenie marketingu w działalności reklamowej oraz rozróżnia jego elementy; 12) sporządza dokumenty związane z wykonywaną pracą; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
264. k)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: fryzjer, technik usług fryzjerskich Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki fryzur; 2) sporządza rysunki fryzur z zachowaniem proporcji i światłocienia; 3) rozróżnia typy budowy głowy i twarzy dzieci oraz osób dorosłych; 4) rozpoznaje rodzaje włosów ludzkich oraz określa ich właściwości; 5) charakteryzuje budowę i fizjologię włosów; 6) rozpoznaje uszkodzenia włosów; 7) charakteryzuje budowę i funkcje skóry; 8) rozróżnia zmiany chorobowe na skórze głowy; 9) charakteryzuje preparaty stosowane do zabiegów fryzjerskich; 10) rozpoznaje sprzęt stosowany do wykonywania zabiegów fryzjerskich; 11) rozpoznaje preparaty do wykonywania zabiegów fryzjerskich; 12) określa wyposażenie salonu fryzjerskiego; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
265. l)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: fotograf, fototechnik, technik cyfrowych procesów graficznych Uczeń: 1) posługuje się terminologią w zakresie fotografii i grafiki komputerowej; 2) charakteryzuje techniki zapisu obrazu; 3) dobiera metody i materiały do specyfiki rejestrowanego obrazu; 4) rozpoznaje urządzenia do rejestracji, kopiowania i wizualizacji obrazu; 5) charakteryzuje i prowadzi procesy obróbki materiałów światłoczułych; 6) prowadzi kontrolę procesów obróbki i kopiowania obrazów pod względem technologicznym i jakościowym; 7) stosuje techniki komputerowego wspomagania procesów technologicznych; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
266. m)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik spedytor, technik logistyk, technik ekonomista, technik rachunkowości, technik administracji, technik handlowiec, technik księgarstwa Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z zakresu mikroekonomii i makroekonomii; 2) korzysta z programów komputerowych w pracy biurowej; 3) przygotowuje standardowe formy korespondencji służbowej; 4) wykonuje prace związane z przygotowaniem spotkań służbowych; 5) stosuje przepisy prawa dotyczące tajemnicy służbowej oraz ochrony danych osobowych; 6) obsługuje sprzęt i urządzenia techniki biurowej; 7) przechowuje dokumenty; 8) dokonuje selekcji danych statystycznych pod kątem ich przydatności analitycznej i decyzyjnej; 9) rozróżnia rodzaje badań statystycznych oraz określa ich przydatność; 10) gromadzi informacje o badanej zbiorowości; 11) rozróżnia, oblicza i interpretuje podstawowe miary statystyczne; 12) przeprowadza analizę statystyczną badanego zjawiska; 13) opracowuje i prezentuje dane statystyczne i wyniki badań; 14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
267. n)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik usług fryzjerskich Uczeń: 1) charakteryzuje style fryzur minionych epok; 2) charakteryzuje współczesne style i rodzaje fryzur; 3) przestrzega zasad projektowania fryzur; 4) charakteryzuje palety kolorystyczne stosowane we fryzjerstwie; 5) posługuje się dokumentacją techniczną; 6) sporządza kalkulacje kosztów świadczonych usług; 7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
268. o)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik prac biurowych Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z zakresu mikroekonomii i makroekonomii; 2) określa znaczenie marketingu w działalności reklamowej oraz rozróżnia jego elementy; 3) stosuje przepisy prawa dotyczące tajemnicy służbowej oraz ochrony danych osobowych; 4) rozróżnia rodzaje badań statystycznych oraz określa ich przydatność; 5) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
269. p)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik organizacji reklamy Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z zakresu mikroekonomii i makroekonomii; 2) przestrzega zasad funkcjonowania rynku finansowego; 3) rozróżnia formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 4) posługuje się terminologią z zakresu prawa i etyki; 5) charakteryzuje rodzaje badań statystycznych oraz określa ich przydatność do celów decyzyjnych; 6) rozróżnia elementy marketingu oraz określa jego znaczenie w działalności reklamowej; 7) posługuje się pojęciami z zakresu towaroznawstwa; 8) określa psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania działalności reklamowej; 9) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
270. q)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik eksploatacji portów i terminali Uczeń: 1) rozróżnia rodzaje portów i terminali; 2) rozróżnia elementy infrastruktury portów i terminali; 3) charakteryzuje systemy zarządzania portami i terminalami; 4) charakteryzuje rodzaje usług w portach i terminalach; 5) określa właściwości towarów i ładunków; 6) posługuje się środkami łączności przewodowej i bezprzewodowej; 7) korzysta z planów, map i danych statystycznych; 8) posługuje się dwoma językami obcymi, w tym językiem angielskim, w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu; 9) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
271. r)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik żeglugi śródlądowej, technik nawigator morski, technik rybołówstwa morskiego Uczeń: 1) posługuje się mapami i wydawnictwami nawigacyjnymi; 2) charakteryzuje rodzaje statków oraz systemy transportowe dla ładunków jednostkowych i masowych; 3) określa rodzaje oraz właściwości towarów i ładunków; 4) posługuje się środkami łączności przewodowej i bezprzewodowej; 5) rozróżnia rodzaje portów i terminali; 6) charakteryzuje rodzaje usług w portach i terminalach; 7) posługuje się językiem angielskim i drugim językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
272. s)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik włókiennik, technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych Uczeń: 1) projektuje wyroby włókiennicze z zastosowaniem technik komputerowych; 2) przestrzega zasad prezentacji i ekspozycji prac plastycznych oraz projektów; 3) przestrzega zasad montażu i demontażu zespołów maszyn i urządzeń mechanicznych; 4) rozpoznaje rodzaje maszyn i urządzeń elektrycznych; 5) określa funkcje zespołów, podzespołów i mechanizmów maszyn i urządzeń; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
273. t)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik transportu kolejowego Uczeń: 1) rozpoznaje elementy sieci kolejowej; 2) rozróżnia elementy dróg kolejowych oraz kolejowych obiektów mostowych i określa ich funkcje; 3) przestrzega zasad eksploatacji kolei; 4) rozróżnia tabor kolejowy i określa jego przeznaczenie; 5) charakteryzuje wyposażenie wagonów pasażerskich i towarowych; 6) posługuje się systemem znakowania taboru kolejowego; 7) wykonuje rysunki konstrukcyjne infrastruktury kolejowej; 8) odczytuje plany i rysunki schematyczne posterunków ruchu kolejowego; 9) klasyfikuje kolejowe usługi transportowe; 10) rozróżnia rodzaje dokumentów przewozowych; 11) rozpoznaje urządzenia sygnalizacji kolejowej; 12) posługuje się dokumentacją techniczną i instrukcjami dotyczącymi prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej oraz przestrzega norm w tym zakresie; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
274. u)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik technologii wyrobów skórzanych, technik obuwnik Uczeń: 1) projektuje wyroby skórzane, wykorzystując wiedzę z zakresu kolorystyki i kompozycji plastycznej; 2) określa fizykochemiczne i użytkowe właściwości materiałów; 3) określa warunki klimatyczne w pomieszczeniach produkcyjnych; 4) rozpoznaje połączenia części maszyn i urządzeń mechanicznych; 5) przestrzega zasad montażu i demontażu zespołów maszyn i urządzeń mechanicznych; 6) określa funkcje zespołów, podzespołów i mechanizmów maszyn i urządzeń mechanicznych; 7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
275. v)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik technologii szkła, technik technologii ceramicznej Uczeń: 1) klasyfikuje i oblicza błędy pomiarowe; 2) określa cele i zadania normalizacji; 3) wykonuje obliczenia wytrzymałościowe; 4) określa przydatność materiałów konstrukcyjnych; 5) sporządza schematy technologiczne; 6) ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń, narzędzi stosowanych w procesach produkcyjnych; 7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
276. w)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik technologii odzieży Uczeń: 1) projektuje wyroby odzieżowe z zastosowaniem technik komputerowych; 2) projektuje kompozycje kolorystyczne; 3) określa sposoby przechowywania oraz transportu materiałów i wyrobów odzieżowych; 4) określa funkcje zespołów, podzespołów i mechanizmów maszyn odzieżowych; 5) przestrzega zasad działania napędów w maszynach i urządzeniach odzieżowych; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
277. x)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik technologii drewna Uczeń: 1) określa właściwości materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych; 2) rozróżnia technologie produkcji wyrobów stolarskich; 3) sporządza normy materiałowe i normy pracy dla wytwarzanych wyrobów; 4) opracowuje wyniki pomiarów; 5) przestrzega zasad eksploatacji oraz konserwacji maszyn, urządzeń i narzędzi; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
278. y)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik papiernictwa Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne części maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle papierniczym; 2) charakteryzuje rodzaje i właściwości surowców oraz półproduktów papierniczych; 3) rozróżnia dodatki i środki chemiczne stosowane w produkcji wytworów papierniczych; 4) charakteryzuje procesy chemiczne i fizyczne zachodzące podczas produkcji wytworów papierniczych; 5) wykonuje badania laboratoryjne dotyczące produkcji wytworów papierniczych; 6) rozróżnia maszyny i urządzenia stosowane w przemyśle papierniczym; 7) rozróżnia rodzaje aparatury pomiarowej; 8) charakteryzuje parametry procesów technologicznych; 9) określa zastosowanie czynników energetycznych w procesach technologicznych; 10) przestrzega zasad racjonalnej gospodarki energią oraz materiałami stosowanymi w przemyśle papierniczym; 11) określa metody zabezpieczania materiałów i produktów papierniczych przed wpływem czynników szkodliwych; 12) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
279. z)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik analityk, technik technologii chemicznej Uczeń: 1) klasyfikuje metody pomiarowe stosowane w badaniach laboratoryjnych i pomiarach przemysłowych; 2) klasyfikuje i oblicza błędy pomiarowe; 3) określa cele i zadania normalizacji; 4) przestrzega zasad wdrażania i funkcjonowania systemów akredytacji, certyfikacji i dobrej praktyki laboratoryjnej; 5) charakteryzuje systemy zarządzania jakością, bezpieczeństwem i środowiskiem; 6) wykonuje czynności związane z wzorcowaniem, konserwacją, przygotowaniem do legalizacji wyposażenia pomiarowego; 7) wykonuje obliczenia związane ze sporządzaniem roztworów; 8) sporządza roztwory o różnych stężeniach; 9) rozpoznaje znormalizowane symbole urządzeń i położenie węzłów analitycznych i punktów pomiarowych na schematach technologicznych; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
280. aa)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik usług kosmetycznych Uczeń: 1) określa budowę anatomiczną oraz fizjologię skóry i jej przydatków; 2) rozpoznaje rodzaj skóry; 3) określa wpływ odżywiania człowieka na skórę i przydatki skórne; 4) określa wpływ czynników środowiskowych na stan zdrowia człowieka; 5) diagnozuje stan skóry i przydatków skórnych; 6) rozpoznaje zmiany patologiczne na skórze oraz przydatkach skórnych; 7) przestrzega zasad profilaktyki chorób skóry; 8) rozpoznaje surowce kosmetyczne oraz określa ich zastosowanie; 9) rozpoznaje rodzaje preparatów kosmetycznych oraz określa ich zastosowanie; 10) określa zastosowanie związków chemicznych w preparatach kosmetycznych; 11) sporządza preparaty kosmetyczne zgodnie z recepturą; 12) charakteryzuje metody badań surowców i wyrobów kosmetycznych; 13) rozróżnia aparaty i urządzenia stosowane podczas wykonywania zabiegów kosmetycznych; 14) stosuje przepisy sanitarno-epidemiologiczne podczas wykonywania zabiegów kosmetycznych; 15) korzysta z różnych źródeł informacji dotyczących wykonywania zabiegów kosmetycznych; 16) przeprowadza wywiad z klientem; 17) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
281. ab)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik archiwista Uczeń: 1) charakteryzuje organizację państwowej służby archiwalnej; 2) stosuje przepisy prawa dotyczące wykonywania usług archiwalnych; 3) charakteryzuje zasoby krajowych archiwów centralnych; 4) posługuje się terminologią z zakresu archiwistyki, archiwoznawstwa oraz archiwalnej informacji naukowej; 5) posługuje się systemami obiegu i zarządzania dokumentacją; 6) charakteryzuje systemy kancelaryjne; 7) stosuje specjalistyczne programy komputerowe wspomagające prowadzenie archiwum; 8) stosuje różne formy udostępniania informacji; 9) posługuje się archiwalnym systemem ewidencyjno-informacyjnym; 10) stosuje przepisy prawa dotyczące dostępu do informacji chronionych prawem; 11) popularyzuje zasoby archiwalne; 12) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(A.
282. ac)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik transportu drogowego Uczeń: 1) stosuje obliczenia do rozwiązywania problemów praktycznych, w tym przelicza jednostki miar fizycznych; 2) odczytuje schematy elektryczne i elektroniczne; 3) wykonuje czynności kontrolno-obsługowe pojazdów; 4) stosuje przepisy prawa dotyczące ruchu drogowym i kierujących pojazdami; 5) przestrzega zasad kierowania pojazdami; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań; 7) prowadzi i obsługuje pojazdy samochodowe w zakresie niezbędnym do uzyskania kwalifikacji wstępnej, o której mowa w ustawie o transporcie drogowym, oraz uzyskania prawa jazdy kategorii C+E. OBSZAR BUDOWLANY (B) PKZ(B.
283. a)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik maszyn i urządzeń drogowych, technik drogownictwa Uczeń: 1) sporządza szkice i rysunki techniczne; 2) odczytuje rysunki maszynowe; 3) rozpoznaje maszyny i urządzenia oraz określa ich zastosowanie; 4) wykonuje pomiary wielkości mechanicznych i elektrycznych; 5) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne, określa ich właściwości i zastosowanie; 6) rozpoznaje rodzaje połączeń rozłącznych i nierozłącznych; 7) wykonuje operacje z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej; 8) klasyfikuje drogi według określonych kryteriów; 9) rozpoznaje elementy dróg i określa ich funkcje; 10) rozróżnia rodzaje obiektów mostowych i określa ich przeznaczenie; 11) rozpoznaje rodzaje konstrukcji mostów; 12) rozróżnia rodzaje i elementy dokumentacji projektowej; 13) rozpoznaje rodzaje gruntów i określa ich właściwości; 14) określa właściwości materiałów stosowanych do budowy dróg i obiektów mostowych; 15) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w robotach drogowych; 16) wykonuje pomiary związane z określonymi robotami ziemnymi i drogowymi; 17) rozróżnia środki transportu stosowane w drogownictwie; 18) przestrzega zasad transportu i składowania mas ziemnych oraz materiałów stosowanych w robotach drogowych; 19) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
284. b)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych Uczeń: 1) rozpoznaje rodzaje i elementy instalacji przemysłowych; 2) rozróżnia konstrukcje instalacji przemysłowych i techniki ich wykonania; 3) rozpoznaje materiały izolacyjne i określa ich zastosowanie; 4) rozróżnia rodzaje i elementy składowe dokumentacji technicznej stosowanej w instalacjach przemysłowych; 5) wykonuje pomiary związane z robotami izolacyjnymi; 6) rozpoznaje elementy zagospodarowania terenu budowy; 7) transportuje i składuje materiały i wyroby budowlane; 8) rozróżnia rodzaje rusztowań i pomostów roboczych; 9) sporządza kalkulację kosztów robót izolacyjnych; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
285. c)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: kominiarz, monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie, monter izolacji budowlanych, dekarz, cieśla, betoniarz-zbrojarz, kamieniarz, zdun, murarz-tynkarz, monter konstrukcji budowlanych, technik renowacji elementów architektury, technik budownictwa, technik dróg i mostów kolejowych, monter systemów rurociągowych, monter nawierzchni kolejowej, technik drogownictwa Uczeń: 1) rozpoznaje rodzaje i elementy obiektów budowlanych; 2) rozróżnia konstrukcje obiektów budowlanych i technologie ich wykonania; 3) rozróżnia rodzaje i elementy instalacji budowlanych; 4) rozpoznaje materiały budowlane i określa ich zastosowanie; 5) przestrzega zasad sporządzania rysunków budowlanych; 6) wykonuje szkice robocze; 7) rozróżnia rodzaje i elementy dokumentacji stosowanej w budownictwie; 8) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane w robotach budowlanych; 9) przestrzega zasad wykonywania pomiarów związanych z robotami budowlanymi; 10) rozpoznaje elementy zagospodarowania terenu budowy; 11) rozróżnia środki transportu stosowane w budownictwie; 12) przestrzega zasad transportu i składowania materiałów budowlanych; 13) rozróżnia rodzaje rusztowań oraz przestrzega zasad ich montażu, użytkowania i demontażu; 14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
286. d)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: kominiarz, zdun Uczeń: 1) rozróżnia rodzaje paliw i określa ich właściwości; 2) wyjaśnia procesy zachodzące podczas spalania paliw; 3) przestrzega zasad sporządzania bilansu powietrza w pomieszczeniach; 4) rozróżnia rodzaje przewodów kominowych w obiektach budowlanych; 5) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
287. e)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych, technik urządzeń sanitarnych, technik gazownictwa Uczeń: 1) rozpoznaje rodzaje i elementy obiektów budowlanych; 2) rozróżnia konstrukcje obiektów budowlanych i technologie ich wykonania; 3) rozpoznaje materiały budowlane i określa ich właściwości; 4) rozpoznaje rodzaje instalacji budowlanych oraz ich elementy; 5) rozpoznaje rodzaje i elementy podziemnej infrastruktury terenu; 6) rozpoznaje materiały stosowane do budowy sieci komunalnych i instalacji sanitarnych oraz określa ich właściwości; 7) sporządza rysunki techniczne oraz szkice robocze; 8) rozpoznaje paliwa gazowe oraz określa ich właściwości; 9) rozróżnia urządzenia energetyczne stosowane w sieciach komunalnych i instalacjach sanitarnych; 10) rozróżnia rodzaje i elementy dokumentacji projektowej sieci komunalnych oraz instalacji sanitarnych; 11) rozróżnia rodzaje gruntów oraz określa ich właściwości; 12) określa sposoby wykonywania robót ziemnych oraz zabezpieczania i odwadniania wykopów; 13) wykonuje pomiary związane z budową sieci komunalnych oraz montażem instalacji sanitarnych; 14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
288. f)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter budownictwa wodnego, technik budownictwa wodnego 1) rozróżnia rodzaje cieków wodnych; 2) określa cele regulacji rzek i potoków górskich; 3) rozróżnia rodzaje urządzeń wodnych i określa ich przeznaczenie; 4) określa wpływ robót hydrotechnicznych na stan środowiska; 5) określa właściwości materiałów stosowanych w robotach hydrotechnicznych; 6) wykonuje pomiary stanów wód w ciekach wodnych; 7) posługuje się mapami hydrograficznymi; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
289. g)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, technik energetyk Uczeń: 1) określa źródła energii konwencjonalnej i niekonwencjonalnej; 2) charakteryzuje zasoby energii w Polsce oraz możliwości ich wykorzystania; 3) charakteryzuje procesy wytwarzania energii: elektrycznej, mechanicznej i cieplnej; 4) rozróżnia obiekty energetyczne oraz określa ich wpływ na środowisko; 5) charakteryzuje systemy energetyki odnawialnej; 6) określa możliwości zastosowania urządzeń i systemów energetyki odnawialnej w budownictwie; 7) stosuje prawa z zakresu mechaniki płynów, elektrotechniki oraz spalania paliw; 8) wykonuje obliczenia parametrów charakteryzujących przepływ cieczy i gazów; 9) wykonuje pomiary wielkości fizycznych; 10) przestrzega zasad wykonywania instalacji sanitarnych i elektrycznych; 11) stosuje przepisy prawa budowlanego i prawa energetycznego; 12) wykonuje rysunki z wykorzystaniem specjalistycznych programów komputerowych; 13) określa korzyści wynikające ze stosowania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych; 14) prowadzi racjonalną gospodarkę energią; 15) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
290. h)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik renowacji elementów architektury Uczeń: 1) rozpoznaje dawne i współczesne materiały i wyroby budowlane; 2) rozpoznaje formy, typy ikonograficzne oraz style architektoniczne; 3) posługuje się dokumentacją techniczną i technologiczną; 4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
291. i)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych Uczeń: 1) rozpoznaje rodzaje i elementy dróg kolejowych oraz kolejowych obiektów mostowych; 2) rozpoznaje materiały stosowane do budowy dróg kolejowych i obiektów mostowych; 3) rozpoznaje rodzaje gruntów i określa ich właściwości; 4) sporządza rysunki dróg kolejowych i kolejowych obiektów mostowych; 5) sporządza schematy posterunków ruchu kolejowego; 6) wykonuje typowe obliczenia statyczne i projekty elementów konstrukcyjnych dróg i mostów kolejowych; 7) opracowuje projekty typowych elementów budowli drogowych i mostowych; 8) posługuje się wiedzą z zakresu: geodezji, miernictwa i kartografii; 9) rozpoznaje elementy sieci kolejowej; 10) rozpoznaje rodzaje taboru kolejowego i określa jego przeznaczenie; 11) rozpoznaje urządzenia sygnalizacji kolejowej; 12) przestrzega zasad funkcjonowania kolei w Polsce; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
292. j)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik drogownictwa Uczeń: 1) wykonuje rysunki techniczne; 2) rozróżnia rodzaje i elementy konstrukcyjne dróg; 3) przestrzega zasad planowania oraz przestrzennego zagospodarowania terenu; 4) rozróżnia konstrukcje inżynierskich obiektów drogowych; 5) określa wpływ oddziaływania obciążeń na elementy konstrukcyjne dróg i drogowych obiektów inżynierskich; 6) wykonuje obliczenia statyczne i konstrukcyjne; 7) klasyfikuje grunty budowlane; 8) wykonuje badania gruntów oraz materiałów stosowanych do budowy dróg oraz obiektów drogowych; 9) rozpoznaje maszyny i urządzenia drogowe oraz określa ich zastosowanie; 10) rozróżnia rodzaje i elementy dokumentacji technicznej dróg oraz inżynierskich obiektów drogowych; 11) dobiera sprzęt i przyrządy pomiarowe; 12) wykonuje pomiary geodezyjne; 13) posługuje się mapami i planami sytuacyjno-wysokościowymi; 14) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
293. k)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik budownictwa Uczeń: 1) rozróżnia rodzaje obciążeń oraz określa ich oddziaływanie na elementy konstrukcyjne obiektów budowlanych; 2) wykonuje obliczenia statyczne elementów statycznie wyznaczalnych; 3) przestrzega zasad wymiarowania elementów konstrukcji drewnianych, murowych, stalowych i żelbetowych; 4) klasyfikuje grunty budowlane i określa ich przydatność do celów budowlanych; 5) określa właściwości techniczne materiałów budowlanych; 6) rozróżnia rodzaje elementów budowlanych; 7) określa konstrukcję elementów nośnych obiektów budowlanych; 8) rozróżnia rodzaje izolacji budowlanych; 9) sporządza szkice i rysunki techniczne; 10) przestrzega zasad sporządzania przedmiaru robót budowlanych; 11) przestrzega zasad sporządzania harmonogramów budowlanych oraz sieci zależności; 12) dobiera sprzęt pomiarowy do wykonywania pomiarów związanych z realizacją robót budowlanych; 13) wykonuje pomiary związane z realizacją robót budowlanych; 14) sporządza rozliczenia robót budowlanych; 15) przestrzega zasad dokumentowania robót budowlanych; 16) stosuje przepisy prawa budowlanego; 17) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(B.
294. l)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik geodeta Uczeń: 1) posługuje się jednostkami miar stosowanymi w pracach geodezyjnych; 2) korzysta z układów współrzędnych stosowanych w geodezji i kartografii; 3) rozpoznaje znaki i symbole kartograficzne; 4) sporządza szkice geodezyjne; 5) obsługuje instrumenty geodezyjne i przyrządy pomiarowe; 6) wykonuje analitycznie obliczenia geodezyjne; 7) korzysta z geodezyjnych programów komputerowych; 8) posługuje się różnymi rodzajami map; 9) stosuje przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. OBSZAR ELEKTRYCZNO-ELEKTRONICZNY (E) PKZ(E.
295. a)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, monter mechatronik, monter-elektronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, elektromechanik, elektryk, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk, technik elektronik, technik awionik, technik mechatronik, technik elektryk, technik elektroniki i informatyki medycznej, mechanik pojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych, technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik elektroenergetyk transportu szynowego Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki i elektroniki; 2) opisuje zjawiska związane z prądem stałym i zmiennym; 3) interpretuje wielkości fizyczne związane z prądem zmiennym; 4) wyznacza wielkości charakteryzujące przebiegi sinusoidalne typu y = A sin(ωt+φ); 5) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania i szacowania wartości wielkości elektrycznych w obwodach elektrycznych i układach elektronicznych; 6) rozpoznaje elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne; 7) sporządza schematy ideowe i montażowe układów elektrycznych i elektronicznych; 8) rozróżnia parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych; 9) posługuje się rysunkiem technicznym podczas prac montażowych i instalacyjnych; 10) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe oraz wykonuje prace z zakresu montażu mechanicznego elementów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych; 11) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej; 12) określa funkcje elementów i układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie dokumentacji technicznej; 13) wykonuje połączenia elementów i układów elektrycznych oraz elektronicznych na podstawie schematów ideowych i montażowych; 14) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektronicznych i elektronicznych; 15) wykonuje pomiary wielkości elektrycznych elementów, układów elektrycznych i elektronicznych; 16) przedstawia wyniki pomiarów i obliczeń w postaci tabel i wykresów; 17) posługuje się dokumentacją techniczną, katalogami i instrukcjami obsługi oraz przestrzega norm w tym zakresie; 18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(E.
296. b)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik informatyk, technik tyfloinformatyk, technik teleinformatyk Uczeń: 1) rozpoznaje symbole graficzne i oznaczenia podzespołów systemu komputerowego; 2) dobiera elementy i konfiguracje systemu komputerowego; 3) dobiera oprogramowanie użytkowe do realizacji określonych zadań; 4) stosuje zabezpieczenia sprzętu komputerowego i systemu operacyjnego; 5) rozróżnia parametry sprzętu komputerowego; 6) charakteryzuje informatyczne systemy komputerowe; 7) określa funkcje systemu operacyjnego; 8) posługuje się terminologią dotyczącą lokalnych sieci komputerowych; 9) charakteryzuje urządzenia sieciowe; 10) charakteryzuje rodzaje oprogramowania użytkowego; 11) korzysta z publikacji elektronicznych; 12) przestrzega zasad zarządzania projektem w trakcie organizacji i planowania pracy; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(E.
297. c)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik elektronik, technik elektryk, technik mechatronik, technik telekomunikacji, technik teleinformatyk Uczeń: 1) wykonuje operacje matematyczne na liczbach zespolonych; 2) sporządza wykresy w skali logarytmicznej; 3) charakteryzuje parametry elementów oraz układów elektrycznych i elektronicznych; 4) dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne do określonych warunków eksploatacyjnych; 5) określa wpływ parametrów poszczególnych elementów i podzespołów na pracę układów elektrycznych i elektronicznych; 6) dobiera metody i przyrządy do pomiaru parametrów układów elektrycznych i elektronicznych; 7) dokonuje analizy pracy układów elektrycznych i elektronicznych na podstawie schematów ideowych oraz wyników pomiarów; 8) sporządza dokumentację z wykonywanych prac; 9) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(E.
298. d)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, technik elektroenergetyk transportu szynowego Uczeń: 1) rozróżnia i określa elementy drogi kolejowej; 2) obsługuje urządzenia łączności przewodowej i bezprzewodowej; 3) stosuje przepisy prawa dotyczące funkcjonowania transportu kolejowego; 4) stosuje sygnalizację obowiązującą w transporcie kolejowym. PKZ(E.
299. e)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik energetyk Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z dziedziny mechaniki, elektrotechniki, termodynamiki; 2) rozpoznaje elementy elektryczne i elektroniczne oraz instalacje i urządzenia energetyczne; 3) stosuje prawa elektrotechniki do obliczania obwodów elektrycznych; 4) wykorzystuje rachunek wektorowy do działań na przebiegach sinusoidalnych; 5) wykonuje pomiary wielkości elektrycznych i nieelektrycznych; 6) sporządza dokumentację wykonywanych pomiarów; 7) określa rolę poszczególnych elementów i podzespołów stosowanych w instalacjach i urządzeniach energetycznych; 8) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne oraz określa ich zastosowanie; 9) określa przyczyny i skutki zużycia instalacji i urządzeń energetycznych; 10) dobiera elementy i układy automatyki zabezpieczeniowej instalacji i urządzeń energetycznych; 11) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(E.
300. f)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie zegarmistrz Uczeń: 1) posługuje się pojęciami z dziedziny elektrotechniki, elektroniki, optyki, elektroakustyki i psychoakustyki; 2) opisuje zjawiska, interpretuje wielkości fizyczne związane z polami: elektrycznym, magnetycznym, elektromagnetycznym, z powstawaniem i rozchodzeniem się fal dźwiękowych, fal radiowych i światła w środowiskach otwartych i zamkniętych oraz torach transmisyjnych; 3) oblicza i szacuje wartości wielkości elektrycznych w obwodach elektrycznych i elektronicznych; 4) charakteryzuje i rozróżnia parametry elementów, układów elektrycznych i elektronicznych oraz określa ich wpływ na pracę tych układów; 5) rozróżnia i dobiera elementy oraz układy elektryczne i elektroniczne na podstawie symboli graficznych, oznaczeń, charakterystyk, parametrów i cech użytkowych do określonych warunków eksploatacyjnych; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonanie zadań. OBSZAR MECHANICZNY I GÓRNICZO-HUTNICZY (M) PKZ(M.
301. a)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, zegarmistrz, optyk-mechanik, mechanik precyzyjny, mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, mechanik pojazdów samochodowych, operator obrabiarek skrawających, ślusarz, kowal, monter kadłubów okrętowych, blacharz samochodowy, blacharz, lakiernik, technik optyk, technik mechanik lotniczy, technik mechanik okrętowy, technik budownictwa okrętowego, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanik, monter mechatronik, elektromechanik pojazdów samochodowych, technik mechatronik, technik transportu drogowego, technik energetyk, modelarz odlewniczy, technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego, technik przeróbki kopalin stałych, technik odlewnik, technik hutnik, operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, złotnik-jubiler Uczeń: 1) przestrzega zasad sporządzania rysunku technicznego maszynowego; 2) sporządza szkice części maszyn; 3) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych; 4) rozróżnia części maszyn i urządzeń; 5) rozróżnia rodzaje połączeń; 6) przestrzega zasad tolerancji i pasowań; 7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne; 8) rozróżnia środki transportu wewnętrznego; 9) dobiera sposoby transportu i składowania materiałów; 10) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony przed korozją; 11) rozróżnia techniki i metody wytwarzania części maszyn i urządzeń; 12) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej; 13) rozróżnia przyrządy pomiarowe stosowane podczas obróbki ręcznej i maszynowej; 14) wykonuje pomiary warsztatowe; 15) rozróżnia metody kontroli jakości wykonanych prac; 16) określa budowę oraz przestrzega zasad działania maszyn i urządzeń; 17) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych; 18) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
302. b)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, mechanik-monter maszyn i urządzeń, operator obrabiarek skrawających, technik pojazdów samochodowych, technik mechanizacji rolnictwa, technik mechanik, monter mechatronik, technik mechatronik Uczeń: 1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki; 2) dobiera narzędzia i przyrządy pomiarowe do montażu i demontażu maszyn i urządzeń; 3) wykonuje prace z zakresu obróbki ręcznej i maszynowej metali; 4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
303. c)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych Uczeń: 1) stosuje prawa i przestrzega zasad mechaniki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki przemysłowej; 2) wykonuje obliczenia na liczbach wymiernych w celu rozwiązywania problemów technicznych; 3) sporządza szkice części maszyn; 4) sporządza rysunki techniczne z wykorzystaniem technik komputerowych; 5) posługuje się dokumentacją techniczną maszyn i urządzeń oraz przestrzega norm dotyczących rysunku technicznego, części maszyn, materiałów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych; 6) rozróżnia części maszyn i urządzeń; 7) rozróżnia materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne; 8) przeprowadza ocenę stanu technicznego maszyn, urządzeń oraz narzędzi; 9) przestrzega zasad tolerancji i pasowań; 10) rozróżnia przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe; 11) wykonuje pomiary warsztatowe; 12) rozróżnia techniki i metody wytwarzania wyrobów; 13) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
304. d)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn i urządzeń odlewniczych, operator maszyn i urządzeń metalurgicznych, operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznej, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik odlewnik, technik hutnik Uczeń: 1) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne; 2) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej; 3) rozróżnia technologie kształtowania wyrobów poprzez obróbkę ręczną, mechaniczną, spajanie, plastyczne kształtowanie oraz odlewanie stopów Fe-C, metali nieżelaznych i ich stopów oraz materiałów niemetalowych; 4) dobiera przyrządy pomiarowe oraz wykonuje pomiary części maszyn; 5) dobiera narzędzia do obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali; 6) wykonuje operacje obróbki ręcznej, mechanicznej, spajania i plastycznego kształtowania metali; 7) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
305. e)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: wiertacz, górnik eksploatacji podziemnej, górnik eksploatacji otworowej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, technik wiertnik, technik górnictwa podziemnego, technik górnictwa otworowego, technik górnictwa odkrywkowego Uczeń: 1) rozpoznaje minerały i skały oraz charakteryzuje budowę geologiczną Ziemi; 2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości; 3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin; 4) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
306. f)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: optyk-mechanik, technik optyk Uczeń: 1) stosuje prawa i przestrzega zasad optyki fizycznej i geometrycznej, elektrotechniki i elektroniki; 2) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
307. g)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: mechanik pojazdów samochodowych, technik pojazdów samochodowych, elektromechanik pojazdów samochodowych, mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, technik mechanizacji rolnictwa Uczeń: 1) wykonuje czynności kontrolno-obsługowe pojazdów; 2) stosuje przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego i kierujących pojazdami; 3) przestrzega zasad kierowania pojazdami; 4) wykonuje czynności związane z prowadzeniem i obsługą pojazdu samochodowego w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii B. PKZ(M.
308. h)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator obrabiarek skrawających, technik mechanik Uczeń: 1) wykonuje obliczenia dotyczące obróbki maszynowej skrawaniem; 2) rozróżnia układy sterowania obrabiarek; 3) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
309. i)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: monter kadłubów okrętowych, technik budownictwa okrętowego Uczeń: 1) rozróżnia elementy kadłuba okrętu; 2) posługuje się rysunkami konstrukcji kadłubowych oraz planami montażu kadłuba okrętu; 3) rozróżnia narzędzia, przyrządy i urządzenia do montażu kadłuba okrętu; 4) rozróżnia urządzenia do cięcia i spawania; 5) rozróżnia sprzęt do prostowania elementów kadłuba okrętu; 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
310. j)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik mechanik lotniczy, technik awionik Uczeń: 1) wyjaśnia zjawiska i prawa z zakresu aerodynamiki i mechaniki lotu; 2) rozróżnia rodzaje statków powietrznych; 3) rozróżnia elementy konstrukcyjne statków powietrznych; 4) wyjaśnia budowę zespołów, instalacji i wyposażenia statków powietrznych i przestrzega zasad ich działania; 5) charakteryzuje napędy statków powietrznych; 6) rozróżnia urządzenia awioniczne i elektryczne statków powietrznych; 7) rozpoznaje oznakowania i napisy na statku powietrznym; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
311. k)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik mechanik okrętowy Uczeń: 1) rozróżnia prace związane z cięciem i spawaniem elementów okrętu; 2) rozróżnia elementy wyposażenia okrętu; 3) rozróżnia wskaźniki niezawodności oraz trwałości maszyn i urządzeń; 4) rozróżnia metody badania metali i stopów oraz sposoby wykrywania ich wad; 5) wykorzystuje zagadnienia z termodynamiki technicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki przy eksploatacji maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych; 6) posługuje się dokumentacją klasyfikacji paliw i smarów oraz określa właściwości mediów roboczych i sposoby przygotowania ich do pracy; 7) rozróżnia rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej; 8) określa budowę i zasadę działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych oraz analizuje schematy tych napędów; 9) stosuje prawa dotyczące statyki i dynamiki okrętu; 10) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
312. l)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik przeróbki kopalin stałych Uczeń: 1) rozpoznaje strukturę geologiczną Ziemi; 2) rozróżnia rodzaje skał, określa ich budowę i właściwości; 3) rozróżnia procesy technologiczne wydobycia kopalin stałych; 4) rozróżnia techniki przeróbki kopalin stałych; 5) pobiera i przygotowuje próbki do badań technicznych i laboratoryjnych; 6) interpretuje wyniki badań technicznych i laboratoryjnych; 7) przestrzega procedur logistycznych w przeróbce kopalin stałych; 8) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
313. m)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: technik odlewnik, technik hutnik Uczeń: 1) rozróżnia właściwości wody technologicznej oraz określa sposoby jej uzdatniania; 2) rozróżnia metody badania właściwości mechanicznych i technologicznych metali i stopów oraz ich struktury wewnętrznej; 3) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. PKZ(M.
314. n)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie monter systemów rurociągowych Uczeń: 1) sporządza szkice oraz rysunki schematyczne; 2) odczytuje rysunki wykonawcze i montażowe; 3) określa właściwości i parametry czynników przesyłanych w różnego rodzaju rurociągach; 4) rozpoznaje materiały stosowane do montażu systemów rurociągowych oraz określa ich właściwości; 5) wykonuje pomiary podstawowych wielkości fizycznych i geometrycznych; 6) rozróżnia maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki oraz montażu systemów rurociągowych; 7) rozróżnia środki transportu wewnętrznego; 8) przestrzega zasad magazynowania, składowania oraz transportu materiałów, maszyn, urządzeń oraz narzędzi; 9) rozpoznaje rodzaje korozji oraz określa sposoby ochrony antykorozyjnej; 10) rozróżnia rodzaje połączeń rur wykonanych z różnych materiałów; 11) rozpoznaje rodzaje układów automatyki, regulacji i zabezpieczeń stosowanych w systemach rurociągowych; 12) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań. OBSZAR ROLNICZO-LEŚNY Z OCHRONĄ ŚRODOWISKA (R) PKZ(R.
315. a)Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: operator maszyn leśnych, technik leśnik Uczeń: 1) rozpoznaje gatunki roślin i zwierząt leśnych; 2) rozróżnia rodzaje szyszek i nasion drzew i krzewów leśnych; 3) rozpoznaje rodzaje drewna oraz określa ich właściwości i przeznaczenie; 4) posługuje się mapami leśnymi; 5) wykonuje rysunki techniczne i szkice części maszyn; 6) rozróżnia materiały konstrukcyjne oraz określa ich zastosowanie; 7) rozpoznaje rodzaje korozji i określa sposoby zapobiegania im; 8) określa cechy lasu i drzewostanów; 9) interpretuje oznaczenia na szkicach, planach i mapach stosowanych w leśnictwie; 10) posługuje się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń; 11) rozpoznaje maszyny, urządzenia, narzędzia i przyrządy do prac pielęgnacyjnych oraz zabiegów ochronnych lasu i transportu drewna; 12) rozpoznaje części