Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 lipca 2002 r.

Nr 116 TREÂå:

Poz.:

ROZPORZÑDZENIA:

1004 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia 7445 1005 — Ministra Infrastruktury z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie zaliczenia drogi w powiecie gryfickim do kategorii dróg powiatowych . . . . . . . . . . . . 7686 1006 — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi `z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie wysokoÊci kar pieni´˝nych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybo∏ówstwa morskiego . . . 7686 1004 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia.

Na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U.

Nr 65, poz. 385, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1992 r.

Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118, z 2000 r.

Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314, z 2001 r. Nr 85, poz. 924, Nr 103, poz. 1129, Nr 111, poz. 1193 i 1194 i Nr 126, poz. 1383 oraz z 2002 r. Nr 4, poz. 33 i 34) zarzàdza si´, co nast´puje:

§ 1OkreÊla si´ standardy nauczania dla nast´pujàcych kierunków studiów

§ 2

Standardy nauczania, o których mowa w § 1, stanowià za∏àczniki nr 1—69 do rozporzàdzenia.

§ 3Liczba godzin zaj´ç okreÊlonych w standardach

nauczania, w przypadku ich realizowania w systemie studiów wieczorowych, nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 80%, a w przypadku ich realizowania w systemie studiów zaocznych — ni˝sza ni˝ 60% liczby godzin okreÊlonej w standardach.

§ 4Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 Absolwenci kierunku archeologia uzyskujà w trakcie studiów gruntownà i wszechstronnà wiedz´ w zakresie poszczególnych specjalnoÊci archeologii i jej nauk pomocniczych. Sà przygotowani do pracy w pla- B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 300 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 300 Razem:

900 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7447 — IV. PRAKTYKI åwiczenia i praktyki terenowe lub muzealne odpowiednie dla danej specjalnoÊci w wymiarze minimum 6 tygodni, z tym ˝e dla specjalnoÊci archeologia powszechna — w wymiarze minimum 16 tygodni.

Poz. 1004 Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi).

B. PRZEMIOTY PODSTAWOWE V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 1. Przedmioty humanistyczne: historia, filozofia, antropologia kulturowa, logika lub inny do wyboru 60 2. J´zyki obce nowo˝ytne 120 3. J´zyki obce staro˝ytne 60 4. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 300 1. Przedmioty propedeutyczne archeologii 60 2. Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii 240 1. Przedmioty propedeutyczne archeologii Przedmioty propedeutyczne archeologii zawierajà: podstawowe informacje dotyczàce wst´pu do archeologii, jej historii, miejsca archeologii w naukach humanistycznych, metodyki i metodologii badaƒ, techniki prac archeologicznych, omówienie podstawowych nauk pomocniczych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 300 Archeologia poszczególnych rejonów i okresów 300 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. Przedmioty humanistyczne W zale˝noÊci od zainteresowania studenta i wybranej przez niego specjalnoÊci mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp.

Studenci majà mo˝liwoÊç dokonania wyboru przedmiotów g∏ównych i uzupe∏niajàcych w zale˝noÊci od realizowanych tematów prac magisterskich i obieranej specjalnoÊci.

STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku archeologia trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1020 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwenci studiów zawodowych (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni posiadaç podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊci z zakresu archeologii, w tym zw∏aszcza znajomoÊç technik wykopaliskowych i dokumentacyjnych, metodyki i organizacji badaƒ terenowych, ogólnych procesów kulturowych od pradziejów po czasy nowo˝ytne. Powinni tak˝e charakteryzowaç si´ sprawnoÊcià aktywnego poszukiwania i interpretowania informacji, umiej´tnoÊcià przyswajania wiedzy w oparciu o tradycyjne metody i noÊniki informatyczne, jak i przekaêniki informatyczne oraz przede wszystkim analiz´ wszelkich przekazów wizualnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w muzealnictwie, s∏u˝bach konserwatorskich lub w wyspecjalizowanych firmach nastawionych na ra- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7448 — townicze badania wykopaliskowe. Zasób wiedzy powinien byç wystarczajàcy do ewentualnej kontynuacji studiów na poziomie magisterskim.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE Poz. 1004 2. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci lub zainteresowaƒ mo˝liwoÊç uzyskania szerokiego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 240 Opanowanie (w zale˝noÊci od obranej specjalnoÊci) jednego j´zyka staro˝ytnego.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 240 4. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu sportowo-rekreacyjnego Razem:

1020 IV. PRAKTYKI Praktyka terenowa nale˝y do jednych z wa˝niejszych elementów kszta∏cenia adeptów archeologii.

Obejmuje ona çwiczenia terenowe (wykopaliska, badania powierzchniowe, objazdy) w ∏àcznym wymiarze 15 tygodni, tj. 450 godzin.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 1. J´zyk obcy nowo˝ytny (do wyboru) 120 2. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny 60 3. J´zyk obcy staro˝ytny 60 4. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240 1. Nauki o Êrodowisku 30 2. Nauki o cz∏owieku 60 3. Techniki zdobywania i przetwarzania informacji 30 4. Przedmioty propedeutyczne archeologii 60 5. Muzealnictwo, konserwatorstwo i popularyzacja archeologii 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 240 1. Archeologia prahistoryczna poszczególnych okresów i rejonów 120 2. Archeologia historyczna wybranych rejonów i okresów 120 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 240 (zale˝ne od specjalizacji i specjalnoÊci) VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. J´zyk obcy nowo˝ytny Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w mowie i piÊmie.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Nauki o Êrodowisku Podstawy wiedzy ogólonogeograficznej i przyrodniczej w zakresie Êrodowiska naturalnego i jego zmian w przesz∏oÊci (elementy geomorfologii, gleboznawstwa, kartografii, paleobotaniki itp.).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Archeologia prahistoryczna okresów i rejonów poszczególnych Blok ró˝norodnych zaj´ç, których celem jest przyswojenie wiedzy dotyczàcej archeologii poszczególnych epok prahistorycznych i stref kulturowych.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie, uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

VII. ZALECENIA 1. Zaj´cia prowadzone w bloku przedmiotów kierunkowych powinny obejmowaç jak najszerszy i jak Poz. 1004 najwczeÊniejszy kontakt studenta z materia∏ami wykopaliskowymi (zabytkami). Nale˝y prowadziç Êcis∏à kontrol´ zgodnoÊci przebiegu odbywanych przez studenta çwiczeƒ terenowych z obowiàzujàcym programem studiów oraz przestrzegaç zasady wykorzystywania wszystkich (tradycyjnych jak i nowoczesnych) noÊników informacji.

Za∏àcznik nr 2 Standardy nauczania dla kierunku studiów: architektura krajobrazu STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia magisterskie na kierunku architektura krajobrazu trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1730 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Praktyki obejmujà zagadnienia: urzàdzenia terenu, piel´gnowania szaty roÊlinnej, budownictwa ogrodowego, rekultywacji terenów zdegradowanych, konserwacji obiektów zabytkowych. Praktyki powinny byç organizowane w zak∏adach doÊwiadczalnych uczelni i w firmach projektowo-wykonawczych w wymiarze przynajmniej 300 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ i umiej´tnoÊci dajàce podstaw´ do wykonywania opracowaƒ badawczych, projektowych i realizacji w zakresie: — kszta∏towania krajobrazu w skali planów regionalnych, w tym parków narodowych, parków krajobrazowych i innych obszarów prawnie chronionych, — kszta∏towania krajobrazu w skali planów miejscowych, z uwzgl´dnieniem historycznych uk∏adów urbanistycznych i ruralistycznych, — kszta∏towania parków i ogrodów z uwzgl´dnieniem za∏o˝eƒ zabytkowych, — komponowania krajobrazu miejskiego i otwartego, w tym tak˝e w otoczeniu budowli in˝ynierskich.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380 1. J´zyk obcy 120 2. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne 120 3. Informatyka 80 4. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 435 1. Botanika i fizjologia roÊlin 60 2. Ekologia 30 Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien byç przygotowany do wspó∏pracy z przedstawicielami innych dyscyplin wp∏ywajàcych na treÊç i form´ krajobrazu. Przygotowanie do pe∏nienia samodzielnych funkcji z posiadaniem stosownych uprawnieƒ wymagaç b´dzie spe∏nienia dodatkowych warunków okreÊlonych przez pracodawc´.

1730 3. Budownictwo 60 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7450 — 4. Historia architektury i sztuki ogrodowej 60 5. Teoria i zasady projektowania 60 6. Projektowanie 210 7. Planowanie przestrzenne 45 8. Konserwacja i rewaloryzacja 45 9. Urzàdzanie i piel´gnowanie krajobrazu 120 10. Ochrona i rekultywacja krajobrazu 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. J´zyk obcy Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego w mowie i piÊmie.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Botanika i fizjologia roÊlin Struktura i funkcje komórki, funkcjonalne uk∏ady tkankowe i zasady ich dzia∏ania, budowa i funkcja korzenia i p´du, anatomia rozwojowa kwiatu, owocu i nasion, warunki wzrostu i rozwoju roÊlin, ekofizjologiczne aspekty wspó∏dzia∏ania organizmów roÊlinnych.

Poz. 1004 4. Gleboznawstwo Podstawowe minera∏y: ska∏y glebotwórcze. Systematyka gleb. W∏aÊciwoÊci chemiczne i fizyczne gleb. ZasobnoÊç i przydatnoÊç rolnicza gleb.

Procesy degradacji i ska˝enia gleby substancjami toksycznymi.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Szata roÊlinna Szata roÊlinna Polski w uj´ciu fitosocjologicznym i kulturowym. RoÊlinnoÊç jako element oceny wartoÊci u˝ytkowej siedlisk. Zbiorowiska zast´pcze w architekturze krajobrazu. Rozpoznawanie cech morfologicznych drzew i krzewów oraz roÊlin zielnych. Podstawy rozmna˝ania roÊlin.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7451 — Teorie konserwacji zabytków, w tym ogrodów i krajobrazów historycznych; metody badawcze, techniki konserwatorskie, strefy ochrony, studia i projekty konserwatorskie, organizacja s∏u˝b konserwatorskich.

Poz. 1004 Urzàdzanie i piel´gnowanie parków, ogrodów i innych obszarów (rzeêba terenu, wody, szata roÊlinna, drogi i place, architektura ogrodowa).

Organizacja i harmonogram budowy.

Za∏àcznik nr 3 Standardy nauczania dla kierunku studiów: astronomia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia magisterskie na kierunku astronomia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1960 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka obserwacyjna w jednej z naukowych placówek astronomicznych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku astronomia zapewniajà przygotowanie do pracy w naukowych oÊrodkach astronomicznych oraz — po spe∏nieniu dodatkowych wymogów — przygotowanie dydaktyczne dla podj´cia pracy w szkolnictwie jako nauczyciele przedmiotu fizyka z astronomià, a tak˝e do prowadzenia pracy popularyzatorskiej np. w planetariach. Wa˝nym elementem studiów jest dobre opanowanie podstaw informatyki.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 270 1. Historia filozofii lub filozofia wraz z metodologià nauk przyrodniczych 60 2. Przedmioty humanistyczne (do wyboru) 30 3. J´zyk angielski 120 4. Wychowanie fizyczne 60 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1050 1. Analiza matematyczna 150 2. Algebra liniowa z geometrià 60 3. Matematyczne metody fizyki 90 4. Podstawy fizyki 270 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 270 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1050 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 640 Razem:

1960 w tym: — mechanika klasyczna i relatywistyczna 90 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7452 — 4. Podstawy fizyki — termodynamika z elementami fizyki statystycznej 45 — elektrodynamika i optyka 90 — budowa materii 45 5. Laboratorium fizyczne 90 6. Fizyka teoretyczna 300 w tym: — mechanika klasyczna 60 — mechanika kwantowa 120 — elektrodynamika 75 — fizyka statystyczna 45 7. Informatyka i techniki obliczeniowe C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Poz. 1004 90 640 1. Astronomia ogólna i sferyczna 90 2. Metody obserwacji astronomicznych 120 3. Fizyka gwiazd i materii rozproszonej 90 4. Fizyka uk∏adów gwiazdowych 60 5. Mechanika nieba 60 6. Astronomia pozagalaktyczna i kosmologia 60 7. Praktyka astronomiczna 160 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Analiza matematyczna Zbiory, relacje odwzorowania, funkcje. Otoczenia, ciàg∏oÊç i granica funkcji jednej zmiennej rzeczywistej. Ciàgi oraz szeregi liczbowe i funkcyjne. Zbie˝noÊç jednostajna. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy jednej zmiennej rzeczywistej.

Rozwijanie funkcji w szereg pot´gowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza funkcji wielu zmiennych. Ca∏ki wielokrotne. Formy ró˝niczkowe. Ca∏kowanie form ró˝niczkowych. Elementy analizy wektorowej i tensorowej. Uogólnienie poj´cia ca∏ki. Szeregi i ca∏ki Fouriera.

Cia∏o liczb zespolonych. Przestrzenie liniowe (wektorowe) rzeczywiste i zespolone. Odwzorcowania liniowe, macierze, wyznaczniki, uk∏ady liniowych równaƒ algebraicznych. Formy liniowe, biliniowe, kwadratowe, hermitowskie. Przestrzenie unitarne. WartoÊci i wektory w∏asne operatorów (macierzy) hermitowskich i unitarnych.

Szereg Laurenta, residua, punkty osobliwe.

Funkcje specjalne, wielomiany ortogonalne.

Funkcje Greena i zagadnienia brzegowe. Elementy teorii grup. — Mechanika klasyczna i relatywistyczna Kinematyka punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Uk∏ady inercjalne i nieinercjalne.

Zasady dynamiki Newtona, prawa zachowania, ruch w polu si∏ centralnych. Grawitacja i zagadnienie dwóch cia∏. Ruchy planet. Dynamika bry∏y sztywnej.

Momenty bezw∏adnoÊci. Elementy opisu odkszta∏ceƒ i napi´ç w spr´˝ystym oÊrodku rozciàg∏ym, prawo Hooke’a, drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elementy akustyki. Podstawy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci. — Termodynamika z elementami fizyki statystycznej Zjawiska termodynamiczne, przejÊcia fazowe, przewodnictwo cieplne, dyfuzja, osmoza. Równowaga termodynamiczna, procesy odwracalne i nieodwracalne. Poj´cie temperatury, energii wewn´trznej, entropii. Zasady termodynamiki.

Elementy statystycznego opisu uk∏adu termodynamicznego. Interpretacja statystyczna zasad termodynamiki i przejÊç fazowych, fluktuacje statystyczne. — Elektrodynamika i optyka Elektrostatyka, pràdy sta∏e, magnetostatyka.

Pràdy zmienne, efekty indukcyjne. Pole elektromagnetyczne zmienne w czasie. Prawa Maxwella. Pole elektryczne i magnetyczne w materii.

Drgania obwodów elektrycznych i fale elektromagnetyczne. Podstawy optyki falowej, w∏asnoÊci optyczne materia∏ów, dwój∏omnoÊç, optyka kryszta∏ów. Optyka geometryczna jako granica optyki falowej. Podstawowe przyrzàdy optyczne. Interferometria, fotometria i spektrometria. — Budowa materii Promienie Roentgena, promieniotwórczoÊç, hipoteza kwantów — fakty doÊwiadczalne. Podstawy mechaniki falowej. Pó∏-jakoÊciowe informacje o spinie, zakazie Paulliego, strukturze atomów wieloelektronowych. Wst´pne wiadomoÊci o jàdrach atomowych, czàstkach elementarnych, statystykach kwantowych. Informacje o w∏asnoÊciach gazu elektronowego i mikroskopowych modelach cia∏ makroskopowych.

Kinematyka i dynamika punktów materialnych i bry∏ sztywnych. Wi´zy, zasada d’Alamberta, Dziennik Ustaw Nr 116 — 7453 — równania Lagrange’a. Zasady wariacyjne i prawa zachowania. Twierdzenie E. Noether. Przestrzeƒ fazowa i równania Hamiltona. Niezmienniki przekszta∏ceƒ kanonicznych i ca∏ki ruchu.

StabilnoÊç trajektorii fazowych i elementy teorii chaosu. Elementy dynamiki relatywistycznej.

Elementy dynamiki spr´˝ystych oÊrodków rozciàg∏ych. — Mechanika kwantowa Poj´cia podstawowe i interpretacja statystyczna. Relacje nieoznaczonoÊci. Analiza pomiarów.

Ewolucja czasowa uk∏adu kwantowego i stany stacjonarne. Opis operatorowy. Uk∏ady zupe∏ne obserwabli i ich wspólnych funkcji w∏asnych.

Kwantowa teoria momentu p´du orbitalnego i spinowego. Oscylator i atom wodoropodobny.

Uogólnienie relatywistyczne. Równanie Diraca.

Sprz´˝enie ∏adunkowe i antyczàstki. Elementy metody zaburzeƒ. PrzejÊcia kwantowe, regu∏y wyboru. Oddzia∏ywania uk∏adu kwantowego z polem elektromagnetycznym. Absorpcja i emisja promieniowania elektromagnetycznego. Elementy teorii rozproszeƒ. Przybli˝enie Borna. Fermiony i bozony. Elementy teorii atomów wieloelektronowych i czàsteczek. Zasada superpozycji. — Elektrodynamika Równania Maxwella. Potencja∏y elektromagnetyczne (cechowanie). Wybrane zagadnienia elektro- i magnetostatyki. Fale elektromagnetyczne. Kowariantne (czterowymiarowe) sformu∏owanie elektrodynamiki. Elementy klasycznej teorii promieniowania elektromagnetycznego. Efekty relatywistyczne. — Fizyka statystyczna Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki fenomenologicznej. Klasyczna mechanika statystyczna. Elementy kwantowej mechaniki statystycznej. Przyk∏ady zastosowaƒ klasycznej i kwantowej mechaniki statystycznej w termodynamice i fizyce fazy skondensowanej. Elementy termodynamiki nierównowagowej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Astronomia ogólna i sferyczna Zjawiska na sferze niebieskiej. Czas. Ziemia jako planeta i jej najbli˝sze otoczenie. Fizyka planet i ich ksi´˝yców. Dynamika uk∏adu planetarnego.

Instrumenty astronomiczne. Wyznaczanie podstawowych parametrów cia∏ niebieskich (odleg∏oÊç, masa, temperatura, jasnoÊç, moc promieniowania). Budowa i podstawowe charakterystyki najbardziej typowych obiektów astrofizycznych (S∏oƒce, gwiazdy i ich gromady, materia Poz. 1004 mi´dzygwiazdowa. Galaktyka, galaktyki). Ewolucja materii we WszechÊwiecie. Podstawy kosmologii.

Modele budowy wewn´trznej gwiazd. Gwiazdy zmienne. W∏aÊciwoÊci gwiazd. Astrofizyka wysokich energii.

Ograniczony problem trzech cia∏. Problem n cia∏.

Perturbacje. Ruch sztucznych satelitów Ziemi i sond kosmicznych.

Modele kosmologiczne i ich testowanie. Model goràcego WszechÊwiata.

Za∏àcznik nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: automatyka i robotyka STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Studia magisterskie na kierunku automatyka i robotyka trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3800, w tym 1790 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku automatyka i robotyka jest przygotowany do rozwiàzania z∏o˝onych, interdyscyplinarnych problemów z dziedziny szeroko poj´tej automatyzacji i robotyki. W czasie studiów uzyskuje wiedz´ potrzebnà do twórczego dzia∏ania w zakresie analizy metod projektowania i konstrukcji uk∏adów automatyki, sterowania mikroprocesorowego urzàdzeƒ przemys∏owych oraz sterowania i oprogramowania robotów i zautomatyzowanych centrów obróbczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 450 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 800 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 540 Razem:

1790 Program studiów powinien przewidywaç od 8 do 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE 1. J´zyk obcy 450 180 (preferowany j´zyk angielski) 2. Ekonomika, rachunkowoÊç 90 3. Przedmioty rozszerzajàce horyzonty intelektualne 90 320 2. Fizyka 180 3. Informatyka 180 4. Podstawy teorii sygna∏ów, systemów i sterowania 120 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 540 1. Mechanika 60 2. Elektronika i elektrotechnika 120 3. Teoria sterowania i regulacja automatyczna 240 4. Podstawy robotyki 120 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka Algebra, logika, matematyka dyskretna, analiza, równania ró˝niczkowe, metody probabilistyczne, metody numeryczne.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE (np. filozofia, religioznawstwo, psychologia, etyka) 4. Wychowanie fizyczne 1. Matematyka Fizyka ogólna, elektrodynamika, elementy mechaniki kwantowej, optyki i teorii wzgl´dnoÊci.

IV. PRAKTYKI A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 800 90 1. Mechanika Podstawy mechaniki analitycznej, modele i elementy uk∏adów mechanicznych, elementy mechaniki precyzyjnej.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7455 — 2. Elektronika i elektrotechnika Podstawy miernictwa, teoria obwodów, cyfrowe uk∏ady elektroniczne, technika mikroprocesowa, nap´dy elektryczne.

VII. ZALECENIA Modele uk∏adów dynamicznych, analiza uk∏adów dynamicznych, kryteria stabilnoÊci, sterowalnoÊç i obserwowalnoÊç uk∏adów dynamicznych, stabilnoÊç i sterowanie stabilizujàce, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie uk∏adów regulacji, podstawy sterowania optymalnego.

STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku automatyka i robotyka trwajà co najmniej 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 1200 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent studiów zawodowych na kierunku automatyka i robotyka (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien byç przygotowany do podj´cia pracy zwiàzanej z projektowaniem, uruchamianiem i eksploatacjà systemów automatyki w ró˝nych zastosowaniach przemys∏owych i pozaprzemys∏owych. Powinien tak˝e byç przygotowany do pracy przy instalowaniu i obs∏udze zautomatyzowanych stanowisk produkcyjnych, w szczególnoÊci stanowisk wyposa˝onych w roboty przemys∏owe. Powinien posiadaç umiej´tnoÊci korzystania ze sprz´tu komputerowego, programowania zarówno komputerów uniwersalnych, jak i sterowników cyfrowych oraz ∏àczenia ich z ró˝norodnymi urzàdzeniami zewn´trznymi. In˝ynier automatyk powinien posiadaç wiedz´ z zakresu algorytmów regulacji automatycznej oraz innych algorytmów obliczeniowych i decyzyjnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny stworzyç mo˝liwoÊci podejmowania pracy praktycznie we wszystkich rodzajach przemys∏u, w tym w przemyÊle spo˝ywczym, przetwórstwie chemicznym, przemyÊle mechanicznym i wielu innych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 540 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 Razem:

1200 IV. PRAKTYKI Program studiów powinien przewidywaç minimum 6 tygodni praktyki w zak∏adzie przemys∏owym lub w zak∏adzie Êwiadczàcym specjalistyczne us∏ugi.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 1. J´zyki obce 120 2. Przedmioty ekonomiczne 60 3. Przedmioty humanistyczne (do wyboru) 30 4. Wychowanie fizyczne 90 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 540 1. Matematyka 150 2. Fizyka i fizyczne podstawy chemii 75 3. Informatyka 150 4. Podstawy mechaniki 60 5. Podstawy teorii sygna∏ów i systemów 60 6. Grafika in˝ynierska 45 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 1. Elektronika i elektrotechnika 90 2. Podstawy automatyki i regulacji automatycznej 180 3. Podstawy robotyki 90 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka Algebra (w tym teoria macierzy), podstawy matematyki dyskretnej, analiza matematyczna, równania ró˝niczkowe, podstawy rachunku prawdopodobieƒstwa, metody numeryczne (w tym rozwiàzywanie uk∏adów równaƒ liniowych i nieliniowych).

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7456 — Poz. 1004 2. Podstawy automatyki i regulacji automatycznej 3. Informatyka U˝ytkowanie i programowanie komputerów, struktury i bazy danych, specjalizowane pakiety u˝ytkowe, urzàdzenia systemów informatyki.

Ogólna struktura i zasady dzia∏ania systemów komputerowych, sieci komputerowe.

Modele uk∏adów dynamicznych, transmitancja, analiza uk∏adów dynamicznych i ich w∏asnoÊci (stabilnoÊç, sterowalnoÊç, obserwowalnoÊç, kryteria algebraiczne), stabilizacja systemu i sprz´˝enie zwrotne, zadania sterowania, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie uk∏adów regulacji przemys∏owej, systemy automatyki (w tym sterowniki przemys∏owe).

VII. ZALECENIA 6. Grafika in˝ynierska Elementy geometrii wykreÊlnej, podstawy projektowania wspomaganego komputerem.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Elektronika i elektrotechnika Podstawy miernictwa, teoria obwodów, podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej, nap´dy elektryczne.

Za∏àcznik nr 5 Standardy nauczania dla kierunku studiów: bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKA Studia magisterskie na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500, w tym 1215 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Obowiàzkowa praktyka biblioteczna w wymiarze co najmniej 40 dni roboczych.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO Absolwent kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ ogólnohumanistycznà i przygotowanie zawodowe. Wiedza i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie studiów powinny przygotowywaç do pracy we wszystkich typach bibliotek w zakresie szeroko poj´tej informacji bibliotecznej, ksi´garskiej, naukowej i wydawniczej oraz do pracy naukowej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE 390 1. Przedmiot do wyboru 30 2. Historia filozofii 60 3. Historia i teoria kultury 60 4. J´zyk obcy 180 5. Wychowanie fizyczne 60 B. i C. PRZEDMIOTY POSTAWOWE I KIERUNKOWE 825 1. Literatura polska i powszechna 60 2. Naukoznawstwo 45 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 825 3. Komunikacja spo∏eczna 30 Razem:

1215 4. Historia ksià˝ki 90 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7457 — 5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji 30 6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie 60 7. Czytelnictwo 60 8. Bibliotekarstwo 240 9. Technologia i informacja 90 10. Bibliografia i inne êród∏a informacji 90 11. Nauka o informacji 30 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu historii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1. Literatura polska i powszechna Poj´cie literatury, jej istota i funkcja. Periodyzacja dziejów literatury. Konteksty literatury. Kryteria wartoÊciowania utworów. Literatura w ksià˝ce, czasopiÊmie, filmie i telewizji. Przeglàd najwa˝niejszych zjawisk w literaturze polskiej i Êwiatowej.

Socjologia nauki. Organizacja nauki. Naukometria i prognozy rozwoju. Historia nauki.

Praca z czytelnikiem. Rola ksià˝ki i czytelnictwa w pedagogice spo∏ecznej. Historia badaƒ nad czytelnictwem.

Ogólne zasady dzia∏alnoÊci bibliotecznej. Teoria, historia i praktyka klasyfikacji piÊmiennictwa.

Konserwacja i przechowywanie zbiorów. Biblioteczna s∏u˝ba informacyjna. Kierunki rozwoju wspó∏czesnego bibliotekarstwa.

Analiza formatu MARC.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7458 — 11. Nauka o informacji Rodowody nauki o informacji a zdolnoÊç postrzegania i badania fenomenu informacji spo∏ecznej: humanistyczny, matematyczno-cybernetyczny, przyrodniczy. Budowanie pomostów mi´dzy ró˝nymi nurtami nauki o informacji. Prakseologiczna „nauka o informacji naukowej” — informatologia w uj´ciu Marii Dembowskiej. G∏ówne oÊrodki i kierunki badaƒ informacyjnych w Polsce. èród∏a Poz. 1004 i narz´dzia informacji naukowej. Organizacja systemów rozpowszechniania informacji. U˝ytkownicy informacji i ich potrzeby.

VII. ZALECENIA Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów podejmuje prac´ w bibliotekach publicznych i szkolnych, zalecane jest wprowadzanie do programów studiów zaj´ç z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii.

Za∏àcznik nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: biologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE 2. J´zyki obce 120 Studia magisterskie na kierunku biologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1125 1. Matematyka i statystyka 60 2. Fizyka z elementami biofizyki 45 3. Podstawowe zastosowania komputerów 30 4. Chemia (nieorganiczna, organiczna i fizyczna) 180 5. Biochemia 90 6. Biologia komórki 90 7. Botanika 90 8. Zoologia 90 9. Anatomia cz∏owieka 15 10. Mikrobiologia 60 11. Ekologia 45 12. Fizjologia roÊlin 90 13. Fizjologia zwierzàt 90 B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1125 14. Genetyka 60 Razem:

1365 15. Immunologia 30 16. Ewolucjonizm 30 17. Ochrona Êrodowiska 30 IV. PRAKTYKI Program studiów powinien zawieraç odpowiednie dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 1. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia, inne do wyboru) 60 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1. Matematyka i statystyka Podstawy analizy matematycznej. Statystyka elementarna. Rachunek prawdopodobieƒstwa.

Podstawowe rozk∏ady spotykane w przyrodzie.

Testowanie hipotez. Analiza wariancji. Analiza trendów i korelacje.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7459 — 2. Fizyka z elementami biofizyki Podstawowe oddzia∏ywania w przyrodzie. Elementy budowy materii. Dualizm falowo-korpuskularny. Rodzaje promieniowania elektromagnetycznego. Spektroskopia i spektrofotometryczne metody badawcze. Zjawiska fluorescencji i fluorymetria. Elementy optyki. Mikroskopia optyczna i elektronowa. Hydrodynamika, zjawiska lepkoÊci. Wymiana ciep∏a, kalorymetria bezpoÊrednia i poÊrednia. Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie umieszczone w programie chemii fizycznej). Elementy termodynamiki procesów nierównowagowych. Sprz´˝enia termodynamiczne, w tym przyk∏ady ich wyst´powania w ˝ywych organizmach. ElektrycznoÊç. Metody pomiaru wielkoÊci elektrycznych, w tym potencja∏ów elektrycznych w ˝ywych organizmach. Promieniowanie jonizujàce i jego oddzia∏ywania z materià.

Studenci, którzy wyka˝à si´ posiadaniem umiej´tnoÊci wymienionych w programie, mogà byç zwolnieni z zaj´ç z tego przedmiotu.

Wiàzania chemiczne: kowalencyjne, jonowe, wodorowe. Potencja∏ jonizacji, elektroujemnoÊç, powinowactwo elektronowe. Pierwiastki grup g∏ównych i najwa˝niejsze ich zwiàzki. Ogólna charakterystyka pierwiastków przejÊciowych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem pierwiastków czynnych biologicznie. Analiza jakoÊciowa: reakcje charakterystyczne wybranych kationów i anionów. Niektóre metody analizy iloÊciowej: alkacymetria, redoksymetria, kompleksometria, spektrofotometria. — Chemia fizyczna Termodynamika chemiczna. I i II zasada termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie umieszczone w programie fizyki), funkcje termodynamiczne i ich znaczenie; entropia, entalpia, entalpia swobodna, potencja∏ chemiczny. Termodynamiczny opis zjawisk dyfuzji, osmozy, przemian fazowych. Dysocjacja elektrolityczna, teorie kwasów, iloczyn jonowy wody, pH, iloczyn rozpuszczalnoÊci, roztwory buforowe, zjawiska elektrokinetyczne, elektroforeza, punkt izojonowy i punkt izoelektryczny. Reakcje utleniania-redukcji, ich rola w procesach biologicznych. Kataliza: mechanizmy katalizy, w tym elementy katalizy enzymetrycznej.

Poz. 1004 — Chemia organiczna Budowa, klasyfikacja, nazewnictwo i reaktywnoÊç zwiàzków organicznych nale˝àcych do najwa˝niejszych grup. Szeregi homologiczne. Grupy funkcyjne. Struktura zwiàzków organicznych, izomeria i stereoizomeria. Poj´cie konfiguracji i konformacji. Mechanizmy reakcji: podstawienia elektrofilowego i nukleofilowego, addycji i eliminacji. Zwiàzki alifatyczne; wiàzania pojedyncze i wielokrotne; dieny, polieny. Polimery naturalne i syntetyczne. Zwiàzki aromatyczne.

Zwiàzki heterocykliczne. Lipidy-t∏uszcze, woski, myd∏a. W´glowodany: budowa, klasyfikacja i nazewnictwo. Aminokwasy, peptydy i polipeptydy. Zasady purynowe i pirymidynowe, nukleozydy i nukleotydy, polinukleotydy. Biologicznie czynne aminy.

Analiza, konstrukcja i klonowanie DNA. Podstawowe techniki biologii molekularnej. Struktura i funkcja t∏uszczów. Metabolizm kwasów t∏uszczowych. Budowa i w∏aÊciwoÊci b∏on biologicznych. Tworzenie i przechowywanie energii. Integracja metabolizmu. G∏ówne etapy regulacji podstawowych szlaków metabolicznych (glikoza, cykl kwasów trójkarboksylowych, cykl pentozofosforanowy, cykl mocznikowy). Hormonalna regulacja metabolizmu.

Mitochondria i plastydy: zakres ich autonomii genetycznej. Cykl komórkowy. Mitoza. Mejoza.

Starzenie i Êmierç komórki: apoptoza.

Formy organizacji cia∏a roÊlin i ich ewolucja: powstawanie organizmów i tkanek, budowa mor- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7460 — fologiczna i anatomiczna organów roÊlinnych, zró˝nicowanie biegunowe, umiejscowienie wzrostu, modyfikacja i przystosowanie organów. Cykle rozwojowe roÊlin. Ewolucja przemiany pokoleƒ. Rozmna˝anie roÊlin: wegetatywne, bezp∏ciowe i p∏ciowe oraz ich biologiczne znaczenie. Zarys ewolucji Êwiata roÊlinnego. Elementy paleobotaniki. Zasady systematyki roÊlin i dok∏adniejsze omówienie wybranych grup roÊlin.

Morfologia i aktywnoÊç biochemiczna drobnoustrojów. Wzajemne stosunki mi´dzy mikroflorà a innymi organizmami. Skutki aktywnoÊci drobnoustrojów w obiegu pierwiastków biogennych.

Pierwotne Êrodowiska bytowania drobnoustrojów — gleba i wody oraz wody jako Êrodowisko wtórne. Skutki ekologiczne zanieczyszczenia Êrodowiska produktami dzia∏alnoÊci cz∏owieka.

Wykorzystanie procesów mikrobiologicznych w oczyszczaniu Êrodowisk. Zastosowanie mikroorganizmów w przemys∏owych procesach produkcyjnych. KorzyÊci i zagro˝enia wynikajàce ze stosowania nowoczesnej biotechnologii. Drobnoustroje chorobotwórcze w Êrodowisku cz∏owieka. Zjawisko infekcji, choroby zakaêne i profilaktyka.

Zwiàzki z innymi naukami. Aktualne kierunki rozwoju ekologii. Poziomy organizacji systemów ekologicznych. Organizmy a Êrodowisko. Bioenergetyka organizmów. Tolerancja. Adaptacje.

Nisza ekologiczna. Populacje, rozrodczoÊç, ÊmiertelnoÊç, migracje. Struktura populacji (wiekowa, p∏ciowa, przestrzenna, socjalna).

Strategie ˝ycia. Typy interakcji mi´dzy ró˝nymi gatunkami. Zale˝noÊci konkurencyjne i eksploatacyjne. Biocenozy i ekosystemy. Struktura troficzna. Cykle biogeochemiczne. ProduktywnoÊç.

Sukcesja ekologiczna.

Poz. 1004 12. Fizjologia roÊlin Zadania fizjologii roÊlin i podstawowe metody badaƒ. Gospodarka wodna komórki i roÊliny. Pobieranie i transport wody i soli mineralnych. Od˝ywianie mineralne. Pierwiastki niezb´dne i ich znaczenie. Fotosynteza. RoÊliny C-3 i C-4, roÊliny kwasowe (CAM). Fotooddychanie. Oddychanie.

Glikoza. Cykl Krebsa. Alternatywna droga oddechowa. Metabolizm azotowy roÊlin. Biologiczne wiàzanie azotu atmosferycznego. Od˝ywianie azotowe roÊlin. Wzrost: regulacja przez Êwiat∏o i fitohormony. Rozwój roÊlin. Cykl rozwojowy roÊliny. Kie∏kowanie nasion. Wzrost wegetatywny.

Fitochrom i fotomorfogeneza. Kontrola kwitnienia. Fotoperiodyzm. Wrenalizacja. Ruchy roÊlin.

Ruchy autonomiczne, bodêcowe. Reakcja roÊlin na czynniki stresowe.

Rozwój ewolucyjny hierarchicznego systemu sterowania organizmem. Podstawowe zasady i ró˝nice funkcjonowania uk∏adu nerwowego i hormonalnego. OÊrodkowy uk∏ad nerwowy.

Struktura i funkcja kory mózgowej. Odruchy bezwarunkowe i warunkowe. Mechanizm nerwowy i hormonalny stresu. Receptory (zmys∏y). Zasady funkcjonowania receptorów. Mechanizmy przekszta∏cania informacji w receptorach na sygna∏ nerwowy. Efektory (mi´Ênie). Mi´Ênie szkieletowe, g∏adkie i sercowy. Porównanie zale˝noÊci pomi´dzy potencja∏em czynnoÊciowym a skurczem w poszczególnych typach mi´Êni.

Od˝ywianie. Trawienie w´glowodanów, lipidów i bia∏ek. Regulacja nerwowa i hormonalna trawienia i wch∏aniania. Funkcje wàtroby i trzustki.

Oddychanie. Oddychanie jako wymiana gazowa w skrzelach, p∏ucach i tchawkach. P∏yny ustrojowe. Krà˝enie. Rola krwi w organizmie. Zasady hemodynamiki. Regulacja nerwowa i hormonalna. Transport tlenu i dwutlenku w´gla. Wydalanie. Gospodarka wodno-mineralna, regulacyjna czynnoÊç nerek, homeostaza sk∏adu mineralnego p∏ynów ustrojowych. Termogeneza i termoregulacja; sta∏ocieplnoÊç i zmiennocieplnoÊç, oÊrodki regulacyjne.

Choroby genetyczne cz∏owieka i mo˝liwoÊci ich leczenia. Przyczyny powstawania chorób nowotworowych. czenia ewolucji. Radiacja przystosowawcza. Niektóre prawid∏owoÊci ewolucji: szybkoÊç przebiegu, nieodwracalnoÊç, wymieranie form. Aromorfozy i idioadaptacje. Ewolucja na poziomie molekularnym. Homologia bia∏ek i kwasów nukleinowych. Zegar molekularny. Powstawanie i ewolucja genów w filogenezie.

Zanieczyszczenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych oraz atmosfery. Charakterystyka sytuacji ekologicznej w Polsce. Strategia ekorozwoju i polityka ekologiczna Polski. Etyka i filozofia ekologiczna.

OdziedziczalnoÊç. Rekombinacje. Sprz´˝enia.

Supergeny. Czynniki zaburzajàce segregacj´ mejotycznà. Podstawy genetyki populacji: populacja mendlowska, prawo Hard’ego i Weinberga.

Dryf genetyczny. Presja mutacyjna. Dobór naturalny. Polimorfizm genetyczny. Teoria neutralnoÊci i teoria selekcyjna. Rola rozmna˝ania p∏ciowego w ewolucji. Systemy kojarzeƒ. Poj´cie gatunku. Mechanizmy izolacji rozrodczej. Rodzaje specjacji. Ewolucja ponadgatunkowa. Ograni- Poz. 1004 VII. ZALECENIA TreÊci programowe chemii mogà byç wyk∏adane w formie trzech przedmiotów: chemia nieorganiczna, chemia fizyczna i chemia organiczna, bàdê w formie dwóch przedmiotów: chemia ogólna oraz chemia organiczna.

Za∏àcznik nr 7 Standardy nauczania dla kierunku studiów: biotechnologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku biotechnologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1580 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 840 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Razem:

1580 Absolwent kierunku biotechnologia powinien byç przygotowany praktycznie i teoretycznie do stosowania konkretnych technik biotechnologicznych umo˝liwiajàcych: selekcj´ i ukierunkowanà modyfikacj´ mikroorganizmów i komórek organizmów wy˝szych, prowadzenie procesów biosyntezy i biotransformacji, izolacj´ i oczyszczanie bioproduktów oraz ich analityk´ i diagnostyk´. Powinien znaç biotechnologie stosowane w przemyÊle, ochronie zdrowia i ochronie Êrodowiska, posiadaç zdolnoÊç projektowania bioprocesów i bioproduktów i byç przygotowanym do pracy w wybranej bran˝y przemys∏u, ochronie Êrodowiska lub laboratoriach kontrolnych i badawczych.

IV. PRAKTYKI Obowiàzkowa praktyka zawodowa — 4 tygodnie po IV roku studiów.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380 1. J´zyk obcy 120 2. Przedmioty humanistyczne, w tym etyka, ekonomia, prawo, ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej i intelektualnej 120 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7462 — 3. Informatyka 80 4. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 840 1. Matematyka 120 2. Fizyka i biofizyka 90 3. Chemia ogólna, organiczna i fizyczna 150 4. In˝ynieria bioprocesowa 60 5. Ochrona Êrodowiska 45 6. Biochemia 90 7. Biotechnologia 90 8. Biologia molekularna 60 9. Biologia komórki 45 10. Genetyka ogólna 30 11. Mikrobiologia ogólna 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 1. Enzymologia 45 2. Mikrobiologia przemys∏owa 60 3. In˝ynieria genetyczna 90 4. Kultury tkankowe i komórkowe roÊlin i zwierzàt 60 Poz. 1004 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka Liczby zespolone. Algebra wektorów. Macierze i równania liniowe. Ciàgi i szeregi. Granica i ciàg∏oÊç funkcji. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Rachunek ca∏kowy. Funkcje analityczne. Przekszta∏cenie Laplace’a. Równania ró˝niczkowe czàstkowe. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa i statystyki.

Fale i zjawiska falowe. Kinetyczna teoria gazów.

Podstawy termodynamiki fenomenologicznej.

Pole elektryczne. Elektryczne w∏aÊciwoÊci materii. Pole magnetyczne. Klasyczna teoria pola elektromagnetycznego. Elementy mechaniki kwantowej. Jàdro atomowe i czàstki elementarne. Fizyczne podstawy procesów biologicznych, a w szczególnoÊci wytwarzania i magazynowania energii, odbioru, kodowania i przekazywania informacji w uk∏adzie nerwowym, transportu masy w roÊlinach i zwierz´tach, sterowania i homeostazy w organizmie. Zjawiska stochastyczne na poziomie molekularnym. Wp∏yw wybranych czynników fizycznych na organizm i Êrodowisko.

Zastosowanie metod fizycznych do badania organizmów i procesów biologicznych.

W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej, ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej i intelektualnej.

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Podstawowe programy u˝ytkowe, w tym edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga baz danych. Programowanie w j´zyku Pascal. Podstawowe zagadnienia obliczeƒ numerycznych.

Pierwiastki chemiczne. Uk∏ad okresowy pierwiastków. Wiàzania jonowe, kowalencyjne i koordynacyjne. Reakcje chemiczne. Dysocjacja jonowa i reakcje kwas — zasada. Poj´cie i pomiar pH. Roztwory buforowe. Elementy chemii analitycznej: analiza kationów i anionów, iloÊciowa analiza obj´toÊciowa. Metody instrumentalne w analizie chemicznej.

Najwa˝niejsze grupy zwiàzków organicznych: w´glowodory alifatyczne i aromatyczne, alkohole, zwiàzki karbonylowe i karboksylowe, aminy, aminokwasy, po∏àczenia halogenoorganiczne.

Makroczàsteczki wyst´pujàce w materii o˝ywionej: t∏uszcze, cukry, kwasy nukleinowe. Podstawowe reakcje zwiàzków organicznych. Budowa i struktura zwiàzków organicznych — wp∏yw na w∏aÊciwoÊci po∏àczeƒ.

Termodynamika fenomenologiczna. Funkcje i parametry stanu. Procesy odwracalne i nieodwracalne, samorzutne i wymuszone. Pierwsza, druga i trzecia zasada termodynamiki. Termochemia. Równowaga chemiczna. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. W∏aÊciwoÊci faz gazowych, ciek∏ych i sta∏ych. Termodynamika roztworów — funkcje mieszania, aktywnoÊç. Przemiany fazowe. Równowagi fazowe. Kinetyka chemiczna. Kataliza. Zjawiska sorbcji. Koloidy. Zjawisko osmozy. Elektrochemia — procesy samorzutne (ogniwa) i wymuszone (elektroliza), typy elektrod, polaryzacja.

Przewodnictwo elektrolitów. Oddzia∏ywania Dziennik Ustaw Nr 116 — 7463 — Poz. 1004 promieniowania z materià — podstawy spektroskopii, fotochemii i radiochemii. Oddzia∏ywanie mi´dzyczàsteczkowe — wiàzania wodorowe i ich znaczenie w przyrodzie. zmów. Przechowywanie szczepów, namna˝anie materia∏u posiewowego. Typy hodowli. Dobór procesów jednostkowych. Zasady technologiczne.

Podstawowe techniki laboratoryjne (syntezy, destylacji, ekstrakcji i krystalizacji) i analityczne (spektroskopowe, elektrochemiczne, chromatograficzne i kalorymetryczne).

Przeglàd podstawowych technologii biochemicznych. Produkcja biomasy mikroorganizmów. Fermentacja etanolowa. Produkcja kwasów organicznych. Produkcja aminokwasów.

Preparaty enzymatyczne. Biotechnologie farmaceutyczne — antybiotyki, surowice, szczepionki.

Biotransformacje. Hydrobiometalurgia.

Podstawy kinetyki reakcji enzymatycznych. Modele wzrostu populacji mikroorganizmów. Bilansowanie bioreaktorów. Bioreaktory idealne i nieidealne. Makro- i mikromieszanie. Podstawowe typy hodowli wg∏´bnej. Bioreaktory enzymatyczne. Bioreaktory z unieruchomionym materia∏em biologicznym. Obliczanie i projektowanie bioreaktorów. Metody przygotowania surowców (up-stream processing). Separacja biomasy i dezintegracja komórek. Metody membranowe — dializa, elektrodializa, ultrafiltracja, diafiltracja, osmoza odwrotna. Metody elektrokinetyczne. Metody sorpcyjne. Precypitacja. Destylacja pró˝niowa i cienkowarstwowa. Suszenie materia∏ów biologicznych. Dobór metod oczyszczania i rozdzia∏u bioproduktów.

Zanieczyszczenia wywo∏ane przez produkcj´ rolnà i hodowlanà. G∏ówne rodzaje zanieczyszczeƒ wytwarzanych przez energetyk´, przemys∏ ci´˝ki, rolno-spo˝ywczy, papierniczy i inne. Odpady komunalne; problemy ich sk∏adowania i utylizacji.

Systemy monitoringu zanieczyszczeƒ Êrodowiska. Mi´dzynarodowe konwencje dotyczàce ochrony Êrodowiska. G∏ówne przepisy prawne i organizacja ochrony Êrodowiska w Polsce.

Selekcja i doskonalenie szczepów mikroorgani- 8. Biologia molekularna Rodzaje sekwencji wyst´pujàcych w DNA (eksony, introny powtarzalne i ruchome). Budowa i dzia∏anie genów prokariotycznych i eukariotycznych. Mechanizmy rekombinacji genetycznej. Mutageneza i naprawa DNA. Organizacja i znaczenie pozachromosomalnego DNA u eukariontów i prokariontów. Regulacja replikacji DNA u ró˝nych organizmów. Zró˝nicowanie budowy i funkcji RNA, regulacja transkrypcji i translacji. Podstawowe metody badania DNA i RNA (izolacja i oczyszczanie, rozdzia∏ elektroforetyczny, sekwencjonowanie). Terapia genowa.

Wewnàtrzkomórkowa lokalizacja procesów metabolicznych: mitochondria, chloroplasty. Jàdro komórkowe i organizacja materia∏u genetycznego. Mitoza i mejoza. Âciana komórkowa. Techniki badawcze w biologii komórki.

Dopuszczalne jest przesuni´cie niektórych treÊci programowych przedmiotu „Biologia molekularna” do przedmiotu „Biologia komórki” i odwrotnie.

Techniki stosowane w genetyce i hodowli roÊlin.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7464 — Wybrane aspekty wykorzystania drobnoustrojów w praktyce. Bakterie, grzyby i wirusy chorobotwórcze dla zwierzàt. Wybrane zagadnienia z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej. Naturalna flora prze˝uwaczy i trzody chlewnej.

Êlin. Mikrorozmna˝anie przez p´dy boczne. Produkcja in vitro sadzonek roÊlin. Tkanki odró˝nicowane.

Biotechnologia odsiarczania w´gla i ropy naftowej.

Badanie enzymów w preparatach biologicznych, ich ekstrakcja i oczyszczanie, zastosowania w medycynie, przemyÊle oraz biotechnologii.

Za∏àcznik nr 8 Standardy nauczania dla kierunku studiów: budownictwo STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku budownictwo trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1935 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku budownictwo powinny zapewniç wykszta∏cenie specjalistów, którzy w oparciu o nabytà wiedz´ teoretycznà i umiej´tnoÊci praktyczne uzyskajà podstaw´ do twórczej pracy w zakresie projektowania obiektów budowlanych i kon- strukcji in˝ynierskich, realizacji obiektów budowlanych i konstrukcji in˝ynierskich, nadzorowania procesów budowlanych i zarzàdzania nimi, z zastosowaniem techniki komputerowej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 675 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 870 Razem:

1935 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7465 — IV. PRAKTYKI Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 1. J´zyki obce 180 2. Nauki humanistyczne 60 3. Nauki ekonomiczne 60 4. Wychowanie fizyczne 90 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 675 1. Matematyka 240 2. Fizyka 90 3. Chemia 45 4. Geometria wykreÊlna 45 5. Geodezja 75 6. Rysunek techniczny 45 7. Podstawy informatyki 45 8. Geologia 45 9. Mechanika ogólna 45 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 870 1. Materia∏y budowlane 90 2. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów 90 3. Mechanika budowli 90 4. Budownictwo ogólne 90 5. Mechanika gruntów i fundamentowanie 90 6. Konstrukcje betonowe 90 7. Konstrukcje metalowe 90 8. Technologia i organizacja budowy 90 9. Metody komputerowe 60 10. Hydraulika i hydrologia 45 11. Budownictwo komunikacyjne 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Materia∏y budowlane W∏aÊciwoÊci fizyczne i mechaniczne materia∏ów budowlanych. Kamieƒ. Ceramika budowlana.

Szk∏o budowlane. Drewno. Spoiwa. Kleje. Lepiszcza bitumiczne. Materia∏y do izolacji cieplnych i dêwi´kowych. Tworzywa sztuczne. Farby, emalie, lakiery, cementy. Betony.

Proste zagadnienia wytrzyma∏oÊci: jednoosiowy Poz. 1004 stan napr´˝eƒ, skr´canie, zginanie czyste i z udzia∏em si∏ poprzecznych, belka na pod∏o˝u Winklera. Z∏o˝one zagadnienia wytrzyma∏oÊci: zginanie ukoÊne, Êciskanie mimoÊrodkowe.

Energia spr´˝ysta. Hipotezy wytrzyma∏oÊciowe.

Zginanie z udzia∏em du˝ych si∏ osiowych. StatecznoÊç pr´ta prostego. NoÊnoÊç graniczna przekrojów pr´ta. Elementy mechaniki pr´tów cienkoÊciennych.

Budynki. StatecznoÊç i sztywnoÊç. Przewody wentylacyjne i spalinowe. Przegrody budowlane. Ochrona przeciwpo˝arowa. Izolacje cieplne, wilgotnoÊciowe i akustyczne. Schody. Stropy.

Dachy. Stolarka budowlana. Odwodnienie. Dylatacje. Normatywy techniczne.

Fundamentowanie bezpoÊrednie. Drena˝. Pale.

Pale du˝ych Êrednic. Âcianki szczelne. Studnie.

Kesony. Mury oporowe. Geotekstylia. Wzmacnianie gruntów. Zag´szczanie. Stabilizacja.

Ochrona antykorozyjna.

Technologia robót wykoƒczeniowych. Podstawy ekonomiki, normowania i kosztorysowania.

Podstawy organizacji budownictwa.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7466 — 9. Metody komputerowe Modelowanie matematyczne: sformu∏owanie lokalne i globalne (wariacyjne). Klasyfikacja metod. Metoda ró˝nic skoƒczonych. Metoda elementów skoƒczonych. Metoda elementów brzegowych. Programowanie liniowe, metody i modele analizy zagadnieƒ optymalizacji. Symulacja cyfrowa.

Poz. 1004 Charakterystyka transportu làdowego. Elementy kszta∏towania dróg ko∏owych. Nawierzchnia drogowa. Elementy in˝ynierii ruchu. Podstawy organizacji przewozów kolejowych. Elementy drogi kolejowej. Nawierzchnia kolejowa. Stacje kolejowe. Utrzymanie i modernizacja linii kolejowych.

VII. ZALECENIA 10. Hydraulika i hydrologia 1. W ca∏ym okresie studiów zaj´cia praktyczne (laboratoria, çwiczenia, projekty itp.) powinny stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40% ogólnej liczby godzin studiów.

CiÊnienie hydrostatyczne. Wypór. Ruch cieczy.

Przep∏yw pod ciÊnieniem. Ruch w korytach otwartych. Spi´trzenia. Âwiat∏o mostów i przepustów. Ruch wód gruntowych. Rowy i studnie.

Odwadnianie wykopów. Filtracja. Bilans wodny.

Pomiary hydrometryczne. Stany i przep∏yw w rzekach.

Program studiów powinien obejmowaç (w zale˝noÊci od specjalnoÊci i specyfiki uczelni) praktyki przemys∏owe, laboratoryjne bàdê pedagogiczne.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku studiów chemia powinien posiadaç: — wiedz´ w zakresie podstawowych zagadnieƒ chemii opartà na szerokich podstawach matematyki i nauk przyrodniczych, — bieg∏oÊç w wybranej specjalnoÊci umo˝liwiajàcej podj´cie pracy w przemyÊle, jednostkach badawczych (uczelniach), oraz innych — niekoniecznie zwiàzanych z chemià, — umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po uzupe∏nieniu wykszta∏cenia o blok przedmiotów kszta∏cenia nauczycielskiego).

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 270 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Razem I MINIMALNE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 1. Przedmioty humanistyczne (filozofia, etyka, metodologia nauk przyrodniczych, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inne do wyboru) 60 2. J´zyk obcy (angielski) 120 3. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 270 1. Matematyka 150 2. Fizyka 90 3. Informatyka 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1350 1. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 240 2. Chemia fizyczna, teoretyczna, krystalografia 390 3. Chemia ogólna i nieorganiczna 300 1350 4. Chemia organiczna i makromoleku∏ 360 1860 5. Technologia chemiczna 60 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7467 — VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka Ciàgi i szeregi liczbowe, szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej (funkcje elementarne, ciàg∏oÊç i granica funkcji, pochodna funkcji i jej zastosowania). Rachunek ca∏kowy funkcji jednej zmiennej (ca∏ka oznaczona i nieoznaczona, podstawowe metody obliczania ca∏ek, zastosowania ca∏ek oznaczonych). Liczby zespolone. Algebra liniowa (macierze i podstawowe poj´cia z nimi zwiàzane, uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci i wektory w∏asne). Funkcje wielu zmiennych (ciàg∏oÊç i granica funkcji, pochodne czàstkowe, pochodna i jej zastosowania, ekstrema funkcji). Ca∏ki podwójne i potrójne. Równania ró˝niczkowe (podstawowe typy równaƒ ca∏kowalnych elementarnie, równania liniowe wy˝szych rz´dów, uk∏ady równaƒ liniowych o sta∏ych wspó∏czynnikach).

Elementy geometrii analitycznej i przestrzennej.

Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.

Mechanika punktów materialnych i dynamika bry∏y sztywnej. Zasady zachowania energii, p´du i momentu p´du. Oddzia∏ywanie grawitacyjne. Spr´˝yste w∏asnoÊci materii. Drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Polaryzacja, interferencja i dyfrakcja fal. Podstawy teorii pola elektromagnetycznego. Fale elektromagnetyczne.

Oddzia∏ywanie pola z materià. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki.

PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Chemia analityczna i analiza instrumentalna Poz. 1004 — Chemia analityczna OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç pierwiastków.

Metody oddzielania stosowane podczas analizy (ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia, metody oparte na stràcaniu). Podstawy analizy jakoÊciowej: identyfikacja i rozdzielanie wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: metody oparte na przeniesieniu protonów (alkacymetria), elektronów (nadmanganometria, chromianometria, bromianometria, jodometria), jonów i czàsteczek (kompleksometria) oraz wykorzystujàce równowagi w uk∏adach niejednorodnych (analiza wagowa, miareczkowanie stràceniowe). Wskaêniki w reakcjach kwasowo-zasadowych, redoksowych, kompleksowania, stràcania. Przygotowanie prób do analiz (pobieranie, rozpuszczanie, mineralizacja). Standaryzacja metod analitycznych.

Opracowanie statystyczne wyników analizy chemicznej. — Analiza instrumentalna Opis i klasyfikacja metod instrumentalnych. Metodologia: kalibracja, interferencja, selektywnoÊç, dok∏adnoÊç, precyzja. Metody spektroskopowe. Widma absorpcyjne i emisyjne, prawa absorpcji. Zastosowania analityczne spektroskopii: elektronowej absorpcyjnej i emisyjnej, oscylacyjnej, Ramana, rezonansu jàdrowego i elektronowego, promieniowania rentgenowskiego, absorpcji atomowej oraz spektrometrii mas. Metody elektrochemiczne: woltamperometria, potencjometria, oscylometria, kulometria oraz konduktometria. Polarografia sta∏oi zmiennopràdowa. Zastosowanie elektrod jonoselektywnych. Chromatografia gazowa i cieczowa. Analiza jakoÊciowa i iloÊciowa w oparciu o chromatografi´ gazowà i wysoko sprawnà chromatografi´ cieczowà. Chromatografia jonowa. Chromatografia w warunkach nadkrytycznych. Sprz´˝enie metod chromatograficznych ze spektroskopowymi.

Równowagi fazowe w uk∏adach jedno- i wielosk∏adnikowych: regu∏a faz, diagramy fazowe, procesy parowania, destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Fizykochemiczny opis procesu adsorpcji na powierzchni cieczy i faz sta∏ych, izotermy adsorpcji. Zjawisko osmozy. Termodynamika procesów nieodwracalnych a kinetyka chemiczna. Poj´cie rz´du, czàsteczkowoÊci, sta∏ej szybkoÊci i energii aktywnej reakcji.

Procesy chemiczne proste i z∏o˝one (przeciwne, wspó∏bie˝ne, nast´pcze). Teoria zderzeƒ oraz stanu przejÊciowego. Kataliza homo- i heterogeniczna. Autokataliza. Kataliza w przyrodzie o˝ywionej. Fenomenologiczny i teoretyczny opis w∏aÊciwoÊci roztworów elektrolitów, przewodnictwo. Termodynamika i kinetyka procesów elektrochemicznych: samorzutnych (ogniwa) i wymuszonych (elektroliza). Si∏a elektromotoryczna i zwiàzki tej˝e z wielkoÊciami charakteryzujàcymi procesy elektrodowe. Podstawowe elektrody. Potencja∏ elektrod — zale˝noÊç od st´˝enia i temperatury. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne: budowa, w∏aÊciwoÊci optyczne i elektryczne. Podstawy teoretyczne spektroskopii molekularnej: elektronowej (fotoelektronowej), oscylacyjnej, Ramana, rotacyjnej, magnetycznego rezonansu jàdrowego i elektronowego, rezonansu spinowego oraz spektrometrii mas.

Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci czàsteczek. Elementy fotochemii, sonochemii i radiochemii. — Chemia teoretyczna Podstawy chemii kwantowej. Zasada de Broglie’a, zasada nieoznacznoÊci Heisenberga.

Równania Schrödingera zale˝ne i niezale˝ne od czasu.

Przybli˝enie jednoelektronowe. Metoda Hartee-Focka. Przybli˝enie Borna-Oppenheimera, metoda LCAO MO. Wiàzanie chemiczne, hybrydyzacja. Zastosowania teorii grup. Podstawy spektroskopii molekularnej. Metody obliczeniowe chemii kwantowej: pó∏empiryczne i ab initio. Korelacja elektronowa. Metody wychodzàce poza przybli˝enie jednoelektronowe. Podstawy termodynamiki statystycznej. Entropia a prawdopodobieƒstwo, teoria przemian chemicznych.

Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: van der Waalsa (dyspersyjne) i elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej. — Krystalografia Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Komórki elementarne. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów, symetria punktowa, symetria sieci, grupy przestrzenne. Etapy procesu krystalizacji. Krystalo- Poz. 1004 grafia strukturalna. Metody dyfrakcyjne (prawo Bragga), badania struktury (rentgenografia, elektronografia, neutronografia).

Krystalochemia. Klasyfikacja struktur krystalicznych ze wzgl´du na oddzia∏ywania (metaliczne, jonowe, kowalencyjne, dyspersyjne, tworzàce wiàzania wodorowe), elementy krystalochemii makromoleku∏. Krystalofizyka. Poj´cie w∏asnoÊci fizycznej i jej opis tensorowy, grupy graniczne.

Rozpad homolityczny i heterolityczny wiàzania chemicznego. Diagramy energetyczne reakcji, poj´cie stanu przejÊciowego i produktu przejÊciowego. Nazewnictwo IUPAC. Regu∏y okreÊlenia izomerii E/Z, nomenklatura R/S dla zwiàzków chiralnych. Alkany, alkeny i alkiny. ReaktywnoÊç.

Addycja do wiàzaƒ wielokrotnych. Struktura karbokationów i ich trwa∏oÊç. Wolnorodnikowa i jonowa polimeryzacja. Skoniugowane dieny, rezonans. Addycja elektrofilowa do alkinów. Zwiàzki aromatyczne. Kryterium aromatycznoÊci. Rezonans. Substytucja elektrofilowa. Izomeria wielopodstawionych zwiàzków aromatycznych. ReaktywnoÊç, wp∏yw skierowujàcy podstawnika. Nukleofilowe podstawienie zwiàzków aromatycznych. Benzyn. Halogenowanie w ∏aƒcuchu bocznym: kation, anion i rodnik benzylowy. Policykliczne w´glowodory aromatyczne. Stereochemia. Centra stereogeniczne (chiralne). Enancjo- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7469 — mery, diastereoizomery, zwiàzki mezo, mieszaniny racemiczne i ich rozdzia∏. Analiza konformacyjna cykloheksanu. Halogenki alkilowe. Substytucja nukleofilowa SN1 i SN2. Reakcje eliminacyjne E1 i E2 — mechanizm, i stereochemia. Alkohole, fenole, etery i epoksydy. ReaktywnoÊç: reakcje z halogenkami alkilowymi, halogenkami fosforu, dehydratacja, reakcje z metalami, utlenianie, acylowanie. Synteza eterów, tioli i siarczków. Aminy: zasadowoÊç i nukleofilowoÊç. Synteza i reakcje amin: alkilowanie, degradacja soli aminowych, acylowanie. Zwiàzki diazoniowe — wykorzystanie w syntezie organicznej. Aldehydy i ketony. Monosacharydy, disacharydy, polisacharydy. Aminokwasy i peptydy: wiàzanie peptydowe, struktura dipolarna, punkt izoelektryczny.

Struktura i w∏aÊciwoÊci grupy karbonylowej. Addycja nukleofilowa wody, alkoholi, amin i zwiàzków Grignarda do grupy karbonylowej. Reakcja Wittiga. Kwasy karboksylowe i ich pochodne.

KwasowoÊç. Synteza kwasów karboksylowych, reakcje estryfikacji. Tworzenie halogenków kwasowych, amidów bezwodników. Alkilowanie i acylowanie enoli i jonów enolanowych. Wykorzystanie acetylooctanu i malonianu dietylu w syntezie organicznej. Reakcje kondensacji: kondensacja aldolowa, Claisena, Michaela i podobne. Enaminy i ich wykorzystanie w syntezie.

Przegrupowania karbokationów. Zwiàzki heterocykliczne. Reakcje z odczynnikami elektrofilowymi i nukleofilowymi — utlenianie i redukcja. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe zwiàzków organicznych. Spektroskopia UV-VIS, IR, Ramana i NMR — narz´dzie do okreÊlania struktury. Zastosowania spektrometrii mas w chemii organicznej. Synteza organiczna. Koncepcja retrosyntezy. Poj´cie syntonu. Przemiany grup funkcyjnych. Koncepcja grup blokujàcych.

Poz. 1004 wej. Reakcje elementarne: inicjowanie, propagacja, terminacja i transfer. Polimeryzacja rodnikowa i jonowa. Wa˝niejsze klasy polimerów: polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe, poliolefiny, polimery winylowe, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y; polipeptydy, kwasy nukleinowe, kwasy tejchojowe, polisacharydy oraz ich elementy strukturalne. Wa˝niejsze metody syntezy polipeptydów, polinukleotydów i polisacharydów. Synteza na fazie sta∏ej.

Metody zautomatyzowane. Metoda PCR w syntezie DNA. Struktura pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa biomoleku∏. Helisy lewo- i prawoskr´tne. Podwójna helisa DNA, wy˝sze struktury bia∏ek. Kolagen.

Kataliza i katalizatory. Technologie nowych materia∏ów.

Problemy ochrony Êrodowiska przyrodniczego: zagospodarowanie i utylizacja odpadów sta∏ych oraz Êcieków. Charakterystyka Êwiatowego i polskiego przemys∏u chemicznego.

VII. ZALECENIA — Chemia makromoleku∏ Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. G∏ówne metody syntezy makromoleku∏. Polimeryzacja i polikondensacja. Procesy polimeryzacji ∏aƒcucho- Przynajmniej 60% zaj´ç powinno byç realizowanych w formie çwiczeƒ rachunkowych i laboratoryjnych.

STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku chemia trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1605 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. prac´ w szkolnictwie po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych odr´bnymi przepisami.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW ORAZ MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 210 II. SYLWETKA ABSOLWENTA B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 180 Absolwenci (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni posiadaç podstawowà wiedz´ z zakresu chemii oraz dziedzin pokrewnych, pog∏´bionà w wybranej specjalizacji: analitycznej, biochemicznej, ekologicznej, farmaceutycznej, informatycznej, medycznej, nauczycielskiej, technologicznej itp. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w przemyÊle, laboratoriach, placówkach s∏u˝by zdrowia, administracji, a tak˝e innych instytucjach — niekoniecznie spokrewnionych z chemià. Mogà te˝ oni podejmowaç C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 885 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 Razem:

1605 IV. PRAKTYKI Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu Dziennik Ustaw Nr 116 przyznajàcego uprawnienie zawodowe z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji. — 7470 — zwiàzane V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 1. J´zyk obcy (angielski lub inny do wyboru) 210 120 2. Przedmiot humanistyczny (filozofia, etyka, metodologia nauk przyrodniczych, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inny do wyboru) 30 Poz. 1004 3. Informatyka Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy jednego i wielu u˝ytkowników. Systemy operacyjne. Lokalne sieci komputerowe. Poczta elektroniczna. Internet. Programy u˝ytkowe: edytory tekstów, programy do przygotowywania prezentacji, proste pakiety obliczeniowe i statystyczne. Programy obliczeniowe stosowane w chemii. Bazy danych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 3. Wychowanie fizyczne 60 1. Chemia ogólna i nieorganiczna B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 180 — Chemia ogólna 1. Matematyka 90 2. Fizyka 60 3. Informatyka 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Chemia ogólna i nieorganiczna 885 195 2. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 150 3. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia 255 4. Chemia organiczna i makroczàsteczek 240 5. Technologia chemiczna 45 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Matematyka Ciàgi i szeregi liczbowe: szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Funkcje elementarne: ciàg∏oÊç i granica funkcji, ekstrema. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej: pochodna funkcji i jej zastosowania. Rachunek ca∏kowy funkcji jednej zmiennej: metody obliczania ca∏ek, zastosowania. Liczby zespolone. Algebra liniowa: macierze, uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci i wektory w∏asne. Funkcje wielu zmiennych. Ca∏ki podwójne i potrójne. Podstawy teorii równaƒ ró˝niczkowych. Elementy geometrii analitycznej. Elementy geometrii przestrzennej. Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.

Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki. PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej. Promieniowanie kosmiczne.

Budowa atomu. Struktura elektronowa atomu wieloelektronowego. Uk∏ad okresowy, w∏aÊciwoÊci okresowe pierwiastków wieloelektronowych. Rodzaje wiàzaƒ chemicznych. Typy reakcji chemicznych. Faza gazowa, ciek∏a i sta∏a — ich podstawowe w∏aÊciwoÊci. Roztwory. Efekty energetyczne i entropowe reakcji chemicznych.

Równowaga. Poj´cie kwasu i zasady. Równowagi kwasowo-zasadowe i jonowe w roztworach.

Elementy kinetyki chemicznej. Podstawy elektrochemii. — Chemia nieorganiczna Budowa i w∏aÊciwoÊci pierwiastków grup podstawowych: litowców (w tym wodoru), berylowców, borowców, w´glowców, azotowców, tlenowców, fluorowców i helowców. Pierwiastki przejÊciowe (bloku d i f) — budowa i w∏aÊciwoÊci. Przemiany jàdrowe, szeregi promieniotwórcze. Klasyfikacja, w∏aÊciwoÊci i reaktywnoÊç zwiàzków nieorganicznych. Woda — struktura, w∏aÊciwoÊci, znaczenie w przyrodzie. Zwiàzki jonowe — budowa, w∏aÊciwoÊci, energia sieciowa. Po∏àczenia koordynacyjne — budowa, w∏aÊciwoÊci, trwa∏oÊç, reaktywnoÊç. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku s, p i d — otrzymywanie, budowa, w∏aÊciwoÊci, reaktywnoÊç, zastosowania.

Podstawowe metody oddzielania pierwiastków: stràcanie, ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia. Pobieranie i przygotowywanie prób do analiz. Podstawy analizy jakoÊciowej — rozdzielanie i identyfikacja wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: analiza grawimetryczna i wolumetryczna. Opracowanie statystyczne wyników. Ocena wiarygodnoÊci i standaryzacja metod analitycznych. — Analiza instrumentalna Opis i klasyfikacja metod analizy instrumentalnej. OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç substancji.

Czu∏oÊç, selektywnoÊç i specyficznoÊç metod analitycznych. Precyzja i dok∏adnoÊç pomiaru.

Dziennik Ustaw Nr 116 — 7471 — Efekty interferencyjne. Kalibracja. Metody analizy instrumentalnej: spektrometryczne, elektrochemiczne, chromatograficzne, radiometryczne oraz termometryczne. Metody spektrometryczne sprz´˝one z chromatograficznymi. Elementy analizy specjacyjnej, wielosk∏adnikowej, lokalnej i strukturalnej.

Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. Równowagi fazowe w uk∏adach jednoi wielosk∏adnikowych, diagramy fazowe. Procesy destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Zjawiska powierzchniowe, zwiàzki powierzchniowo czynne. Zjawisko osmozy. Podstawowe poj´cia kinetyki chemicznej. Kinetyka procesów prostych i z∏o˝onych. Teoria zderzeƒ i kompleksu aktywnego. Kataliza homo- i heterogeniczna, autokataliza. W∏aÊciwoÊci roztworów elektrolitów, przewodnoÊç. Ogniwa elektrochemiczne i uk∏ady do elektrolizy. Rodzaje elektrod, potencja∏ elektrody, termodynamika i kinetyka procesów elektrodowych. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci substancji. Podstawy spektroskopii: elektronowej, oscylacyjnej, Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektrometrii mas. — Chemia teoretyczna Wprowadzenie do mechaniki kwantowej. Równanie Schrödingera niezale˝ne i zale˝ne od czasu. Zastosowanie mechaniki kwantowej w chemii: przybli˝enie jednoelektronowe, metoda orbitali molekularnych. Wiàzania chemiczne, hybrydyzacja. Metody obliczeniowe chemii kwantowej: pó∏empiryczne, ab initio i oparte na teorii funkcjona∏u g´stoÊci elektronowej. Termodynamika statystyczna — zastosowanie w opisie zachowania zbiorów czàsteczek. OkreÊlanie charakterystyk energetycznych i entropowych substancji i procesów chemicznych na gruncie teorii. Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: dyspersyjne, elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej. — Krystalografia Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów, symetria punktowa, symetria sieci, grupy przestrzenne. Krystalografia strukturalna. Metody dyfrakcyjne i badania struktury: rentgenografia, elektronografia, neutronografia. Krystalochemia: klasyfikacja struk- Poz. 1004 tur pod kàtem oddzia∏ywaƒ mi´dzyczàsteczkowych. Elementy krystalochemii makromoleku∏.

Reakcje eliminacji E1 i E2. Reakcje przegrupowania, izomeryzacji, dehydratacji, utleniania i redukcji. Stereochemia. ChiralnoÊç — regu∏y nazewnictwa R/S. Enancjomery, diastereoizomery, zwiàzki mezo. Synteza, budowa, w∏asnoÊci i zastosowania: w´glowodorów alifatycznych i aromatycznych, alkoholi, fenoli, eterów, kwasów karboksylowych, estrów, amin, azotowych i tlenowych zasad organicznych, zwiàzków heterocyklicznych. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe zwiàzków organicznych. Monosacharydy, disacharydy i polisacharydy oraz aminokwasy i peptydy — synteza, budowa, w∏aÊciwoÊci. Po∏àczenia diazoniowe, barwniki. Elementy racjonalnej syntezy organicznej. WielopierÊcieniowe w´glowodory aromatyczne, dioksyny, zwiàzki halogenoorganiczne — budowa, w∏aÊciwoÊci, toksycznoÊç. Zastosowania spektroskopii elektronowej, oscylacyjnej i Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektroskopii mas w chemii organicznej. — Chemia makromoleku∏ Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. Metody syntezy makromoleku∏. Wa˝niejsze klasy polimerów: polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe i winylowe, poliolefiny, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y: polipeptydy, polisacharydy i kwasy nukleinowe — struktura (pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa) oraz podstawowe funkcje biologiczne.

Technologie bezodpadowe — recykling.

D. PRZEDMIOTY NOÂCIOWE SPECJALIZACYJNE I Poz. 1004 VII. ZALECENIA 1. Przynajmniej 60% zaj´ç wymienionych w grupach przedmiotów B, C i D powinno byç realizowanych jako çwiczenie rachunkowe bàdê laboratoryjne.

SPECJAL- Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie, uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

Za∏àcznik nr 10 Standardy nauczania dla kierunku studiów: dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE 4. Psychologia spo∏eczna 30 Studia magisterskie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1740 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

1740 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 840 IV. PRAKTYKI 1. Historia prasy i mediów w Polsce i na Êwiecie 60 2. Wspó∏czesne media w Polsce i na Êwiecie wraz z lektoratem prasy krajowej i zagranicznej 90 3. Stylistyka i kultura j´zyka 30 660 4. Retoryka dziennikarska 30 1. Filozofia 30 5. Gatunki dziennikarskie 60 2. Socjologia 30 3. Logika z semiotykà 30 6. Seminaria warsztatowe — wst´p do dziennikarstwa prasowego, radiowego, telewizyjnego 90 Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka zawodowa w redakcji prasowej, radiowej lub telewizyjnej.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO Dziennik Ustaw Nr 116 — 7473 — 7. Fotografia w prasie 30 8. Agencje prasowe i praca z serwisem informacyjnym 30 9. èród∏a informacji dla dziennikarza 30 10. Media lokalne i Êrodowiskowe 30 11. Prawo prasowe i etyka dziennikarska, prawo radiofonii i telewizji, prawo autorskie 90 Poz. 1004 rzeczywistoÊci gospodarczej. Podstawowe poj´cia ekonomiczne, teoria firmy i teoria konsumenta, inflacja i bezrobocie. Polityka makroekonomiczna, rachunki makroekonomiczne, rola paƒstwa w gospodarce, dobra publiczne. Rola informacji w procesach gospodarczych. Analiza polityki gospodarczej w Polsce po 1989 r.

G∏ówne nurty filozofii wspó∏czesnej, jej rola w indywidualnym rozwoju i wyra˝aniu w∏asnej to˝samoÊci wspó∏czesnego cz∏owieka.

Po ukoƒczeniu kursu s∏uchacze powinni byç zdolni do samodzielnej logicznej i semiotycznej analizy teksów w∏asnych oraz do krytycznej lektury i analizy tekstów cudzych pod kàtem ich spójnoÊci i sensownoÊci.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Wst´p do nauki o komunikowaniu Podstawy wiedzy o procesie komunikowania masowego, jego elementach, fazach, najwa˝- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7474 — niejszych uwarunkowaniach oraz roli komunikowania masowego wÊród ró˝nych rodzajów porozumiewania si´ ludzi, ze szczegó∏owym omówieniem hipotez i teorii wyjaÊniajàcych efekty odbioru Êrodków masowego przekazu, z uwzgl´dnieniem czynników warunkujàcych skutecznoÊç mediów (cechy nadawcy, kana∏u, odbiorcy). Najnowsze i historyczne teorie, orientacje i kierunki badaƒ nad komunikowaniem masowym.

Status nauki o komunikowaniu masowym, ze wskazaniem na jej multidyscyplinarnoÊç, metody i techniki badawcze, g∏ówne oÊrodki, instytucje i czasopisma zajmujàce si´ problematykà komunikowania masowego.

Poz. 1004 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Historia prasy i mediów w Polsce i na Êwiecie Najwa˝niejsze etapy rozwoju prasy na Êwiecie, na tle ogólnych warunków poszczególnych epok, ze szczególnym naciskiem na zmiany spo∏eczne i polityczne oraz liberalnà koncepcj´ prasy i zasad´ wolnoÊci wypowiedzi. Najwybitniejsi dziennikarze ró˝nych epok, najwybitniejsze tytu∏y i najwa˝niejsze, historyczne teksty dziennikarskie. Historia prasy i mediów w Polsce, procesy, które mia∏y na nie wp∏yw, przeglàd g∏ównych tytu∏ów ukazujàcych si´ w danej epoce na tle panujàcych w tej epoce koncepcji ideologicznych, najwybitniejsi dziennikarze polscy i najwa˝niejsze polskie historyczne teksty prasowe.

Rola i wp∏yw prasy na spo∏eczeƒstwo polskie, zmiany technologiczne i zmiany w zawodzie dziennikarskim. Funkcjonowanie cenzury na ziemiach polskich w ró˝nych okresach historycznych.

Cz´Êç lektoratowa zaj´ç powinna obejmowaç sta∏à, systematycznà lektur´ i analiz´ publikacji w wybranych tytu∏ach prasy krajowej i zagranicznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem specyfiki tytu∏ów na tle systemu medialnego danego kraju (celem jest wykszta∏cenie u s∏uchaczy nawyku regularnej, krytycznej lektury prasy krajowej i zagranicznej).

Szczególny nacisk nale˝y po∏o˝yç na umiej´tnoÊç weryfikacji faktów na podstawie ró˝nych êróde∏, etyczne problemy wyst´pujàce w fazie zbierania materia∏ów.