Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 lipca 2002 r. Nr 116 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 1004 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia 7445 1005 — Ministra Infrastruktury z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie zaliczenia drogi w powiecie gryfickim do kategorii dróg powiatowych . . . . . . . . . . . . 7686 1006 — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi `z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie wysokoÊci kar pieni´˝nych za naruszenia przepisów o wykonywaniu rybo∏ówstwa morskiego . . . 7686 1004 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia. Na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314, z 2001 r. Nr 85, poz. 924, Nr 103, poz. 1129, Nr 111, poz. 1193 i 1194 i Nr 126, poz. 1383 oraz z 2002 r. Nr 4, poz. 33 i 34) zarzàdza si´, co nast´puje: 13) ekonomia, §

1. OkreÊla si´ standardy nauczania dla nast´pujàcych kierunków studiów: 21) fizyka techniczna, 1) archeologia, 2) architektura krajobrazu, 3) astronomia, 4) automatyka i robotyka, 5) bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna, 14) elektronika i telekomunikacja, 15) elektrotechnika, 16) etnologia, 17) filologia, 18) filologia polska, 19) finanse i bankowoÊç, 20) fizyka, 22) geodezja i kartografia, 23) geografia, 24) geologia, 25) gospodarka przestrzenna, 26) górnictwo i geologia, 27) historia, 6) biologia, 28) historia sztuki, 7) biotechnologia, 29) informatyka i ekonometria, 8) budownictwo, 30) in˝ynieria chemiczna i procesowa, 9) chemia, 31) in˝ynieria materia∏owa, 10) dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna, 32) in˝ynieria Êrodowiska, 11) edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej, 33) kulturoznawstwo, 12) edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych, 34) leÊnictwo, Dziennik Ustaw Nr 116 — 7446 — Poz. 1004 35) matematyka, 57) technologia chemiczna, 36) mechanika i budowa maszyn, 58) technologia drewna, 37) metalurgia, 59) technologia ˝ywnoÊci i ˝ywienie cz∏owieka, 38) muzykologia, 60) teologia, 39) nawigacja, 61) towaroznawstwo, 40) oceanografia, 62) turystyka i rekreacja, 41) oceanotechnika, 63) weterynaria, 42) ochrona dóbr kultury, 64) w∏ókiennictwo, 43) ochrona Êrodowiska, 65) wychowanie fizyczne, 44) ogrodnictwo, 66) wychowanie techniczne, 45) papiernictwo i poligrafia, 67) zarzàdzanie i in˝ynieria produkcji, 46) pedagogika, 68) zarzàdzanie i marketing, 47) pedagogika specjalna, 69) zootechnika. 48) piel´gniarstwo, §
2. Standardy nauczania, o których mowa w § 1, stanowià za∏àczniki nr 1—69 do rozporzàdzenia. 49) politologia, §
3. Liczba godzin zaj´ç okreÊlonych w standardach nauczania, w przypadku ich realizowania w systemie studiów wieczorowych, nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 80%, a w przypadku ich realizowania w systemie studiów zaocznych — ni˝sza ni˝ 60% liczby godzin okreÊlonej w standardach. 50) prawo kanoniczne, 51) psychologia, 52) rolnictwo, 53) rybactwo, §
4. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 54) socjologia, 55) stosunki mi´dzynarodowe, Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka 56) technika rolnicza i leÊna, Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. (poz. 1004) Za∏àcznik nr 1 Standardy nauczania dla kierunku studiów: archeologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku archeologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2700, w tym 900 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. cówkach naukowych, muzealnych i konserwatorskich, otrzymujàc jednoczeÊnie ogólne wykszta∏cenie humanistyczne. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 Absolwenci kierunku archeologia uzyskujà w trakcie studiów gruntownà i wszechstronnà wiedz´ w zakresie poszczególnych specjalnoÊci archeologii i jej nauk pomocniczych. Sà przygotowani do pracy w pla- B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 300 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 300 Razem: 900 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7447 — IV. PRAKTYKI åwiczenia i praktyki terenowe lub muzealne odpowiednie dla danej specjalnoÊci w wymiarze minimum 6 tygodni, z tym ˝e dla specjalnoÊci archeologia powszechna — w wymiarze minimum 16 tygodni. Poz. 1004 Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi). B. PRZEMIOTY PODSTAWOWE V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300
5. Przedmioty humanistyczne: historia, filozofia, antropologia kulturowa, logika lub inny do wyboru 60
6. J´zyki obce nowo˝ytne 120
7. J´zyki obce staro˝ytne 60
8. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 300
9. Przedmioty propedeutyczne archeologii 60
10. Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii 240
11. Przedmioty propedeutyczne archeologii Przedmioty propedeutyczne archeologii zawierajà: podstawowe informacje dotyczàce wst´pu do archeologii, jej historii, miejsca archeologii w naukach humanistycznych, metodyki i metodologii badaƒ, techniki prac archeologicznych, omówienie podstawowych nauk pomocniczych.
12. Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii Zarys g∏ównych dzia∏ów archeologii obejmuje zapoznanie studentów z podstawowà problematykà archeologii: prahistorycznej, protohistorycznej, Êredniowiecza i czasów nowo˝ytnych oraz archeologii Êródziemnomorskiej, w tym archeologii Grecji, Rzymu, Egiptu i Bliskiego Wschodu. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 300 Archeologia poszczególnych rejonów i okresów 300 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
13. Przedmioty humanistyczne W zale˝noÊci od zainteresowania studenta i wybranej przez niego specjalnoÊci mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp.
14. J´zyk obcy nowo˝ytny Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w piÊmie i mowie.
15. J´zyk obcy staro˝ytny W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci opanowanie jednego j´zyka staro˝ytnego.
16. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu sportowo-rekreacyjnego Archeologia poszczególnych rejonów i okresów Blok zaj´ç obejmujàcy wyk∏ady (w wymiarze co najmniej 60 godzin), çwiczenia (w wymiarze co najmniej 60 godzin), konwersatoria, proseminaria i seminaria, których celem jest pog∏´bienie i ugruntowanie wiedzy dotyczàcej archeologii poszczególnych epok i stref kulturowych. Blok tworzà zaj´cia o charakterze szczegó∏owym obejmujàce najwa˝niejsze zagadnienia w archeologii epoki kamienia, bràzu, ˝elaza, Êredniowiecza, czasów nowo˝ytnych, cywilizacji staro˝ytnych europejskich i pozaeuropejskich oraz archeologii podwodnej i konserwatorstwa archeologicznego, w zale˝noÊci od kierunków badawczych realizowanych w poszczególnych jednostkach uniwersyteckich. W ramach tego cyklu wprowadzane sà najwa˝niejsze problemy badawcze, metodyczne, metodologiczne i interpretacyjne oraz najnowsze osiàgni´cia naukowe. Studenci majà mo˝liwoÊç dokonania wyboru przedmiotów g∏ównych i uzupe∏niajàcych w zale˝noÊci od realizowanych tematów prac magisterskich i obieranej specjalnoÊci. STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku archeologia trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1020 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwenci studiów zawodowych (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni posiadaç podstawowà wiedz´ i umiej´tnoÊci z zakresu archeologii, w tym zw∏aszcza znajomoÊç technik wykopaliskowych i dokumentacyjnych, metodyki i organizacji badaƒ terenowych, ogólnych procesów kulturowych od pradziejów po czasy nowo˝ytne. Powinni tak˝e charakteryzowaç si´ sprawnoÊcià aktywnego poszukiwania i interpretowania informacji, umiej´tnoÊcià przyswajania wiedzy w oparciu o tradycyjne metody i noÊniki informatyczne, jak i przekaêniki informatyczne oraz przede wszystkim analiz´ wszelkich przekazów wizualnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w muzealnictwie, s∏u˝bach konserwatorskich lub w wyspecjalizowanych firmach nastawionych na ra- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7448 — townicze badania wykopaliskowe. Zasób wiedzy powinien byç wystarczajàcy do ewentualnej kontynuacji studiów na poziomie magisterskim. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE Poz. 1004
17. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci lub zainteresowaƒ mo˝liwoÊç uzyskania szerokiego zakresu wiedzy z historii, filozofii, antropologii kulturowej, logiki itp. A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 240 Opanowanie (w zale˝noÊci od obranej specjalnoÊci) jednego j´zyka staro˝ytnego. D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 240
18. Wychowanie fizyczne lub inny przedmiot typu sportowo-rekreacyjnego Razem: 1020 IV. PRAKTYKI Praktyka terenowa nale˝y do jednych z wa˝niejszych elementów kszta∏cenia adeptów archeologii. Obejmuje ona çwiczenia terenowe (wykopaliska, badania powierzchniowe, objazdy) w ∏àcznym wymiarze 15 tygodni, tj. 450 godzin. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300
19. J´zyk obcy nowo˝ytny (do wyboru) 120
20. Filozofia lub inny przedmiot ogólnohumanistyczny 60
21. J´zyk obcy staro˝ytny 60
22. Wychowanie fizyczne lub inne zaj´cia typu sportowo-rekreacyjnego 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240
23. Nauki o Êrodowisku 30
24. Nauki o cz∏owieku 60
25. Techniki zdobywania i przetwarzania informacji 30
26. Przedmioty propedeutyczne archeologii 60
27. Muzealnictwo, konserwatorstwo i popularyzacja archeologii 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 240
28. Archeologia prahistoryczna poszczególnych okresów i rejonów 120
29. Archeologia historyczna wybranych rejonów i okresów 120 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 240 (zale˝ne od specjalizacji i specjalnoÊci) VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
30. J´zyk obcy nowo˝ytny Czynne opanowanie jednego j´zyka nowo˝ytnego w mowie i piÊmie.
31. J´zyk obcy staro˝ytny Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, rekreacyjnych, sportowych (do wyboru lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi). B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
32. Nauki o Êrodowisku Podstawy wiedzy ogólonogeograficznej i przyrodniczej w zakresie Êrodowiska naturalnego i jego zmian w przesz∏oÊci (elementy geomorfologii, gleboznawstwa, kartografii, paleobotaniki itp.).
33. Nauki o cz∏owieku Podstawy wiedzy o zró˝nicowaniu gatunku Homo, ze szczególnym uwzgl´dnieniem znaczenia i metod badaƒ materia∏ów kostnych.
34. Techniki zdobywania i przetwarzania informacji Wykorzystanie nowoczesnych metod w wyszukiwaniu, gromadzeniu i przetwarzaniu informacji êród∏owych, w tym zw∏aszcza bazy danych i metody statystyczne stosowane w archeologii.
35. Przedmioty propedeutyczne archeologii Przedmioty propedeutyczne archeologii zawierajà podstawowe informacje dotyczàce wst´pu do archeologii oraz metody, metodyki i techniki wykopaliskowej.
36. Muzealnictwo, konserwatorstwo i popularyzacja archeologii Podstawy wiedzy i umiej´tnoÊci niezb´dnych dla wszechstronnego wykszta∏cenia archeologicznego i przysz∏ej pracy zawodowej (od zagadnieƒ formalnoprawnych do marketingu i edukacji archeologicznej). C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
37. Archeologia prahistoryczna okresów i rejonów poszczególnych Blok ró˝norodnych zaj´ç, których celem jest przyswojenie wiedzy dotyczàcej archeologii poszczególnych epok prahistorycznych i stref kulturowych.
38. Archeologia historyczna wybranych rejonów i okresów Blok zaj´ç, których celem jest uzyskanie wiedzy z zakresu archeologii wczesnego i póênego Êre- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7449 — dniowiecza oraz czasów nowo˝ytnych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich specyfiki. D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie, uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania. VII. ZALECENIA
39. Zaj´cia prowadzone w bloku przedmiotów kierunkowych powinny obejmowaç jak najszerszy i jak Poz. 1004 najwczeÊniejszy kontakt studenta z materia∏ami wykopaliskowymi (zabytkami). Nale˝y prowadziç Êcis∏à kontrol´ zgodnoÊci przebiegu odbywanych przez studenta çwiczeƒ terenowych z obowiàzujàcym programem studiów oraz przestrzegaç zasady wykorzystywania wszystkich (tradycyjnych jak i nowoczesnych) noÊników informacji.
40. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych; przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy. Za∏àcznik nr 2 Standardy nauczania dla kierunku studiów: architektura krajobrazu STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia magisterskie na kierunku architektura krajobrazu trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3400, w tym 1730 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. Praktyki obejmujà zagadnienia: urzàdzenia terenu, piel´gnowania szaty roÊlinnej, budownictwa ogrodowego, rekultywacji terenów zdegradowanych, konserwacji obiektów zabytkowych. Praktyki powinny byç organizowane w zak∏adach doÊwiadczalnych uczelni i w firmach projektowo-wykonawczych w wymiarze przynajmniej 300 godzin. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ i umiej´tnoÊci dajàce podstaw´ do wykonywania opracowaƒ badawczych, projektowych i realizacji w zakresie: — kszta∏towania krajobrazu w skali planów regionalnych, w tym parków narodowych, parków krajobrazowych i innych obszarów prawnie chronionych, — kszta∏towania krajobrazu w skali planów miejscowych, z uwzgl´dnieniem historycznych uk∏adów urbanistycznych i ruralistycznych, — kszta∏towania parków i ogrodów z uwzgl´dnieniem za∏o˝eƒ zabytkowych, — komponowania krajobrazu miejskiego i otwartego, w tym tak˝e w otoczeniu budowli in˝ynierskich. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380
41. J´zyk obcy 120
42. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne 120
43. Informatyka 80
44. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 435
45. Botanika i fizjologia roÊlin 60
46. Ekologia 30 Absolwent kierunku architektura krajobrazu powinien byç przygotowany do wspó∏pracy z przedstawicielami innych dyscyplin wp∏ywajàcych na treÊç i form´ krajobrazu. Przygotowanie do pe∏nienia samodzielnych funkcji z posiadaniem stosownych uprawnieƒ wymagaç b´dzie spe∏nienia dodatkowych warunków okreÊlonych przez pracodawc´.
47. Fizjografia 75
48. Gleboznawstwo 30
49. Geodezja 45
50. Rysunek i rzeêba 120
51. In˝ynieria Êrodowiska 45 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE
52. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 915 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 435
53. Szata roÊlinna 210 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 915
54. Materia∏oznawstwo 60 Razem: 1730
55. Budownictwo 60 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7450 —
56. Historia architektury i sztuki ogrodowej 60
57. Teoria i zasady projektowania 60
58. Projektowanie 210
59. Planowanie przestrzenne 45
60. Konserwacja i rewaloryzacja 45
61. Urzàdzanie i piel´gnowanie krajobrazu 120
62. Ochrona i rekultywacja krajobrazu 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
63. J´zyk obcy Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego w mowie i piÊmie.
64. Przedmioty humanistyczne i ekonomiczne W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii, filozofii, prawa, kultury j´zyka polskiego, antropologii, etnografii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, estetyki itp. W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, ekonomika.
65. Informatyka Repetytorium z matematyki i geometrii jako przygotowanie do komputerowego wspomagania projektowania, podstawowe poj´cia informatyki, systemy operacyjne, operacje na zbiorach, tworzenie i obs∏uga baz danych.
66. Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne wraz z elementami turystyki kwalifikowanej, realizowanej w czasie letnich obozów w parkach narodowych i krajobrazowych. B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
67. Botanika i fizjologia roÊlin Struktura i funkcje komórki, funkcjonalne uk∏ady tkankowe i zasady ich dzia∏ania, budowa i funkcja korzenia i p´du, anatomia rozwojowa kwiatu, owocu i nasion, warunki wzrostu i rozwoju roÊlin, ekofizjologiczne aspekty wspó∏dzia∏ania organizmów roÊlinnych.
68. Ekologia Ekologia populacji i biocenoz. Funkcjonowanie i typy ekosystemów. Krajobraz jako uk∏ad ekologiczny. Biomy. Funkcjonowanie biosfery.
69. Fizjografia Budowa geologiczna, rzeêba terenu, hydrologia, klimat, szata roÊlinna, przekszta∏cenia antropogeniczne krajobrazu. èród∏a i systemy informacji przyrodniczych i ich wykorzystanie. Fotointerpretacja. Uwarunkowania przyrodnicze a decyzje projektowe. Poz. 1004
70. Gleboznawstwo Podstawowe minera∏y: ska∏y glebotwórcze. Systematyka gleb. W∏aÊciwoÊci chemiczne i fizyczne gleb. ZasobnoÊç i przydatnoÊç rolnicza gleb. Procesy degradacji i ska˝enia gleby substancjami toksycznymi.
71. Geodezja Metody pomiarów sytuacyjnych, wysokoÊciowych i sytuacyjno-wysokoÊciowych na potrzeby architektury krajobrazu. Pomiary realizacyjne, sprz´t geodezyjny. Podstawy kartografii, fotogrametrii, teledetekcji i systemów informacji geodezyjnej.
72. Rysunek i rzeêba Rozwijanie zmys∏u analitycznej i syntetycznej obserwacji krajobrazu, kszta∏towanie wyobraêni przestrzennej, rejestracja graficzna krajobrazu i jego symulacje, interpretacja graficzna i modelowa projektów. Rysunek i malarstwo pejza˝owe.
73. In˝ynieria Êrodowiska Typy budowli hydrotechnicznych, budowli ziemnych, dróg, kolei i mostów, oczyszczalni i sk∏adowisk odpadów, zak∏adów uzdatniania wody. Inwestycje proekologiczne.
74. Ochrona Êrodowiska przyrodniczego èród∏a zagro˝enia elementów ekosystemów i sposoby ich ochrony, poj´cie zrównowa˝onego rozwoju i narz´dzia jego realizacji. Spo∏eczne, ekonomiczne i prawne instrumenty ochrony Êrodowiska. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
75. Szata roÊlinna Szata roÊlinna Polski w uj´ciu fitosocjologicznym i kulturowym. RoÊlinnoÊç jako element oceny wartoÊci u˝ytkowej siedlisk. Zbiorowiska zast´pcze w architekturze krajobrazu. Rozpoznawanie cech morfologicznych drzew i krzewów oraz roÊlin zielnych. Podstawy rozmna˝ania roÊlin.
76. Materia∏oznawstwo Podstawowe materia∏y budowlane i ich charakterystyka, wytrzyma∏oÊç materia∏ów, normy techniczne, technologia ∏àczenia ró˝nych materia∏ów.
77. Budownictwo Elementy statyki budowli, zasady obliczeƒ statycznych, technologia i zasady robót budowlanych i instalacyjnych, zasady organizacji budowy i obmiaru robót budowlanych.
78. Historia architektury i sztuki ogrodowej Ogólna historia sztuki ze szczególnym uwzgl´dnieniem architektury, urbanistyki i sztuki ogrodowej. Poj´cie dzie∏a sztuki, charakterystyka stylów, dokumentowanie dzie∏ sztuki. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7451 — Teorie konserwacji zabytków, w tym ogrodów i krajobrazów historycznych; metody badawcze, techniki konserwatorskie, strefy ochrony, studia i projekty konserwatorskie, organizacja s∏u˝b konserwatorskich.
79. Teoria i zasady projektowania Analiza wspó∏czesnych teorii kszta∏towania przestrzeni, elementy i zasady kompozycji, ergonomia, przyrodnicze i kulturowe podstawy projektowania, metody projektowania, dokumentacja projektowa, etyka w pracy projektanta.
80. Urzàdzanie i piel´gnowanie krajobrazu
81. Projektowanie Projektowanie architektoniczne. Projektowanie parków, ogrodów i innych obszarów z uwzgl´dnieniem obiektów prawnie chronionych. Kszta∏towanie krajobrazu z uwzgl´dnieniem otoczenia budowli in˝ynieryjnych. Dokumentacja techniczna, procedury jej zatwierdzenia i zasady kosztorysowania. Poz. 1004 Urzàdzanie i piel´gnowanie parków, ogrodów i innych obszarów (rzeêba terenu, wody, szata roÊlinna, drogi i place, architektura ogrodowa). Organizacja i harmonogram budowy.
82. Ochrona i rekultywacja krajobrazu Podstawy ochrony krajobrazu. Zasady wyznaczania obszarów prawnie chronionych. Piel´gnowanie i rekultywacja krajobrazu.
83. Planowanie przestrzenne Poj´cia ogólne i podstawowe informacje o planowaniu przestrzennym, system planowania przestrzennego, powiàzania planowania przestrzennego z planowaniem krajobrazu.
84. Konserwacja i rewaloryzacja VII. ZALECENIA Pozosta∏a liczba godzin powinna stanowiç uzupe∏nienie przedmiotów stosownie do decyzji wydzia∏ów, z tym ˝e przedmioty podstawowe i kierunkowe stanowià nie mniej ni˝ 50% ogólnego wymiaru godzin. Za∏àcznik nr 3 Standardy nauczania dla kierunku studiów: astronomia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia magisterskie na kierunku astronomia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1960 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka obserwacyjna w jednej z naukowych placówek astronomicznych. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku astronomia zapewniajà przygotowanie do pracy w naukowych oÊrodkach astronomicznych oraz — po spe∏nieniu dodatkowych wymogów — przygotowanie dydaktyczne dla podj´cia pracy w szkolnictwie jako nauczyciele przedmiotu fizyka z astronomià, a tak˝e do prowadzenia pracy popularyzatorskiej np. w planetariach. Wa˝nym elementem studiów jest dobre opanowanie podstaw informatyki. A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 270
85. Historia filozofii lub filozofia wraz z metodologià nauk przyrodniczych 60
86. Przedmioty humanistyczne (do wyboru) 30
87. J´zyk angielski 120
88. Wychowanie fizyczne 60 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1050
89. Analiza matematyczna 150
90. Algebra liniowa z geometrià 60
91. Matematyczne metody fizyki 90
92. Podstawy fizyki 270 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 270 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1050 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 640 Razem: 1960 w tym: — mechanika klasyczna i relatywistyczna 90 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7452 —
93. Podstawy fizyki — termodynamika z elementami fizyki statystycznej 45 — elektrodynamika i optyka 90 — budowa materii 45
94. Laboratorium fizyczne 90
95. Fizyka teoretyczna 300 w tym: — mechanika klasyczna 60 — mechanika kwantowa 120 — elektrodynamika 75 — fizyka statystyczna 45
96. Informatyka i techniki obliczeniowe C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Poz. 1004 90 640
97. Astronomia ogólna i sferyczna 90
98. Metody obserwacji astronomicznych 120
99. Fizyka gwiazd i materii rozproszonej 90
100. Fizyka uk∏adów gwiazdowych 60
101. Mechanika nieba 60
102. Astronomia pozagalaktyczna i kosmologia 60
103. Praktyka astronomiczna 160 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
104. Analiza matematyczna Zbiory, relacje odwzorowania, funkcje. Otoczenia, ciàg∏oÊç i granica funkcji jednej zmiennej rzeczywistej. Ciàgi oraz szeregi liczbowe i funkcyjne. Zbie˝noÊç jednostajna. Rachunek ró˝niczkowy i ca∏kowy jednej zmiennej rzeczywistej. Rozwijanie funkcji w szereg pot´gowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza funkcji wielu zmiennych. Ca∏ki wielokrotne. Formy ró˝niczkowe. Ca∏kowanie form ró˝niczkowych. Elementy analizy wektorowej i tensorowej. Uogólnienie poj´cia ca∏ki. Szeregi i ca∏ki Fouriera.
105. Algebra liniowa z geometrià Struktury algebraiczne. Grupy, pierÊcienie, cia∏a. Cia∏o liczb zespolonych. Przestrzenie liniowe (wektorowe) rzeczywiste i zespolone. Odwzorcowania liniowe, macierze, wyznaczniki, uk∏ady liniowych równaƒ algebraicznych. Formy liniowe, biliniowe, kwadratowe, hermitowskie. Przestrzenie unitarne. WartoÊci i wektory w∏asne operatorów (macierzy) hermitowskich i unitarnych.
106. Matematyczne metody fizyki Podstawy teorii funkcji zmiennej zespolonej. Szereg Laurenta, residua, punkty osobliwe. Funkcje specjalne, wielomiany ortogonalne. Funkcje Greena i zagadnienia brzegowe. Elementy teorii grup. — Mechanika klasyczna i relatywistyczna Kinematyka punktu materialnego i bry∏y sztywnej. Uk∏ady inercjalne i nieinercjalne. Zasady dynamiki Newtona, prawa zachowania, ruch w polu si∏ centralnych. Grawitacja i zagadnienie dwóch cia∏. Ruchy planet. Dynamika bry∏y sztywnej. Momenty bezw∏adnoÊci. Elementy opisu odkszta∏ceƒ i napi´ç w spr´˝ystym oÊrodku rozciàg∏ym, prawo Hooke’a, drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elementy akustyki. Podstawy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci. — Termodynamika z elementami fizyki statystycznej Zjawiska termodynamiczne, przejÊcia fazowe, przewodnictwo cieplne, dyfuzja, osmoza. Równowaga termodynamiczna, procesy odwracalne i nieodwracalne. Poj´cie temperatury, energii wewn´trznej, entropii. Zasady termodynamiki. Elementy statystycznego opisu uk∏adu termodynamicznego. Interpretacja statystyczna zasad termodynamiki i przejÊç fazowych, fluktuacje statystyczne. — Elektrodynamika i optyka Elektrostatyka, pràdy sta∏e, magnetostatyka. Pràdy zmienne, efekty indukcyjne. Pole elektromagnetyczne zmienne w czasie. Prawa Maxwella. Pole elektryczne i magnetyczne w materii. Drgania obwodów elektrycznych i fale elektromagnetyczne. Podstawy optyki falowej, w∏asnoÊci optyczne materia∏ów, dwój∏omnoÊç, optyka kryszta∏ów. Optyka geometryczna jako granica optyki falowej. Podstawowe przyrzàdy optyczne. Interferometria, fotometria i spektrometria. — Budowa materii Promienie Roentgena, promieniotwórczoÊç, hipoteza kwantów — fakty doÊwiadczalne. Podstawy mechaniki falowej. Pó∏-jakoÊciowe informacje o spinie, zakazie Paulliego, strukturze atomów wieloelektronowych. Wst´pne wiadomoÊci o jàdrach atomowych, czàstkach elementarnych, statystykach kwantowych. Informacje o w∏asnoÊciach gazu elektronowego i mikroskopowych modelach cia∏ makroskopowych.
107. Laboratorium fizyczne i pracownia fizyczna I pracownia fizyczna. Proste zagadnienia i metody pomiarowe z zakresu fizyki klasycznej z zastosowaniem prostych technik elektronicznych i metod komputerowej analizy eksperymentu (dyskusja niepewnoÊci pomiarowych).
108. Fizyka teoretyczna — Mechanika klasyczna Czasoprzestrzeƒ Galileusza i czasoprzestrzeƒ Minkowskiego w szczególnej teorii wzgl´dnoÊci. Kinematyka i dynamika punktów materialnych i bry∏ sztywnych. Wi´zy, zasada d’Alamberta, Dziennik Ustaw Nr 116 — 7453 — równania Lagrange’a. Zasady wariacyjne i prawa zachowania. Twierdzenie E. Noether. Przestrzeƒ fazowa i równania Hamiltona. Niezmienniki przekszta∏ceƒ kanonicznych i ca∏ki ruchu. StabilnoÊç trajektorii fazowych i elementy teorii chaosu. Elementy dynamiki relatywistycznej. Elementy dynamiki spr´˝ystych oÊrodków rozciàg∏ych. — Mechanika kwantowa Poj´cia podstawowe i interpretacja statystyczna. Relacje nieoznaczonoÊci. Analiza pomiarów. Ewolucja czasowa uk∏adu kwantowego i stany stacjonarne. Opis operatorowy. Uk∏ady zupe∏ne obserwabli i ich wspólnych funkcji w∏asnych. Kwantowa teoria momentu p´du orbitalnego i spinowego. Oscylator i atom wodoropodobny. Uogólnienie relatywistyczne. Równanie Diraca. Sprz´˝enie ∏adunkowe i antyczàstki. Elementy metody zaburzeƒ. PrzejÊcia kwantowe, regu∏y wyboru. Oddzia∏ywania uk∏adu kwantowego z polem elektromagnetycznym. Absorpcja i emisja promieniowania elektromagnetycznego. Elementy teorii rozproszeƒ. Przybli˝enie Borna. Fermiony i bozony. Elementy teorii atomów wieloelektronowych i czàsteczek. Zasada superpozycji. — Elektrodynamika Równania Maxwella. Potencja∏y elektromagnetyczne (cechowanie). Wybrane zagadnienia elektro- i magnetostatyki. Fale elektromagnetyczne. Kowariantne (czterowymiarowe) sformu∏owanie elektrodynamiki. Elementy klasycznej teorii promieniowania elektromagnetycznego. Efekty relatywistyczne. — Fizyka statystyczna Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki fenomenologicznej. Klasyczna mechanika statystyczna. Elementy kwantowej mechaniki statystycznej. Przyk∏ady zastosowaƒ klasycznej i kwantowej mechaniki statystycznej w termodynamice i fizyce fazy skondensowanej. Elementy termodynamiki nierównowagowej.
109. Informatyka i techniki obliczeniowe Przeglàd metod informatycznych w fizyce, programowanie, wiadomoÊci u˝ytkowe o komputerach, wybrane zagadnienia gotowego oprogramowania u˝ytkowego. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
110. Astronomia ogólna i sferyczna Zjawiska na sferze niebieskiej. Czas. Ziemia jako planeta i jej najbli˝sze otoczenie. Fizyka planet i ich ksi´˝yców. Dynamika uk∏adu planetarnego. Instrumenty astronomiczne. Wyznaczanie podstawowych parametrów cia∏ niebieskich (odleg∏oÊç, masa, temperatura, jasnoÊç, moc promieniowania). Budowa i podstawowe charakterystyki najbardziej typowych obiektów astrofizycznych (S∏oƒce, gwiazdy i ich gromady, materia Poz. 1004 mi´dzygwiazdowa. Galaktyka, galaktyki). Ewolucja materii we WszechÊwiecie. Podstawy kosmologii.
111. Metody obserwacji astronomicznych Teleskopy optyczne, radioteleskopy, teleskopy do odbioru promieniowania UV, IR, X oraz γ. Odbiorniki promieniowania w ró˝nych zakresach EM. Detektory czàstek kosmicznych, neutrin i fal grawitacyjnych. Obserwacje pozaatmosferyczne. Fotometria i systemy fotometryczne. Spektroskopia i klasyfikacja widmowa. Polarymetria.
112. Fizyka gwiazd i materii rozproszonej Oddzia∏ywanie promieniowania materii. Transport promieniowania. Modele atmosfer gwiazdowych. Widma gwiazd, ich powstawanie i interpretacja. Diagram Hertzsprunga-Russella. Modele budowy wewn´trznej gwiazd. Gwiazdy zmienne. W∏aÊciwoÊci gwiazd. Astrofizyka wysokich energii.
113. Fizyka uk∏adów gwiazdowych Metody statystyczne badaƒ uk∏adów gwiazdowych. Kinematyka i dynamika gwiazd w Galaktyce. W∏aÊciwoÊci gromad gwiazd. Podsystemy i populacje gwiazd. Budowa Galaktyki.
114. Mechanika nieba Prawa Keplera. Zagadnienie dwóch cia∏ — wyznaczenie orbit (problem prosty i odwrotny). Ograniczony problem trzech cia∏. Problem n cia∏. Perturbacje. Ruch sztucznych satelitów Ziemi i sond kosmicznych.
115. Astronomia pozagalaktyczna i kosmologia Klasyfikacja morfologiczna galaktyk. Aktywne jàdra galaktyk. Grupy i gromady galaktyk, statystyczny opis rozmieszczenia materii we WszechÊwiecie. Obserwacyjne podstawy kosmologii. Modele kosmologiczne i ich testowanie. Model goràcego WszechÊwiata.
116. Praktyka astronomiczna VII. ZALECENIA
117. Wymagane minimalne umiej´tnoÊci z zakresu matematyki: znajomoÊç podstawowych poj´ç i twierdzeƒ matematycznych, precyzyjne dowodzenie wybranych twierdzeƒ, obliczanie pochodnych oraz ca∏ek, rozwiàzywanie prostych równaƒ ró˝niczkowych zwyczajnych z uwzgl´dnieniem warunków poczàtkowych, rozwiàzywanie uk∏adów liniowych równaƒ algebraicznych w powiàzaniu z ich operatorowà (wzgl´dnie macierzowà) interpretacjà, rozwiàzywanie niektórych równaƒ ró˝niczkowych czàstkowych.
118. Wymagane minimalne umiej´tnoÊci z zakresu fizyki: okreÊlanie podstawowych wielkoÊci fizycznych od strony pomiarowej (sposoby mierzenia, jednostki) i matematycznej (dok∏adne okreÊlenie odpowiedniego „obiektu matematycznego”), ogólne i matematycznie poprawne formu∏owanie podstawowych praw wraz z ich fizycznà in- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7454 — terpretacjà, wyciàganie wniosków odnoÊnie przebiegu szczegó∏owych zjawisk, umiej´tnoÊç rozwiàzywania zadaƒ rachunkowych w zakresie podanych hase∏ programowych, orientacja Poz. 1004 w stosowanych w fizyce metodach: indukcyjnej i hipotetyczno-dedukcyjnej wraz ze zrozumieniem koniecznoÊci stosowania modeli i upraszczajàcych za∏o˝eƒ oraz granic ich stosowalnoÊci. Za∏àcznik nr 4 Standardy nauczania dla kierunku studiów: automatyka i robotyka STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Studia magisterskie na kierunku automatyka i robotyka trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3800, w tym 1790 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku automatyka i robotyka jest przygotowany do rozwiàzania z∏o˝onych, interdyscyplinarnych problemów z dziedziny szeroko poj´tej automatyzacji i robotyki. W czasie studiów uzyskuje wiedz´ potrzebnà do twórczego dzia∏ania w zakresie analizy metod projektowania i konstrukcji uk∏adów automatyki, sterowania mikroprocesorowego urzàdzeƒ przemys∏owych oraz sterowania i oprogramowania robotów i zautomatyzowanych centrów obróbczych. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 450 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 800 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 540 Razem: 1790 Program studiów powinien przewidywaç od 8 do 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE
119. J´zyk obcy 450 180 (preferowany j´zyk angielski)
120. Ekonomika, rachunkowoÊç 90
121. Przedmioty rozszerzajàce horyzonty intelektualne 90 320
122. Fizyka 180
123. Informatyka 180
124. Podstawy teorii sygna∏ów, systemów i sterowania 120 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 540
125. Mechanika 60
126. Elektronika i elektrotechnika 120
127. Teoria sterowania i regulacja automatyczna 240
128. Podstawy robotyki 120 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
129. Matematyka Algebra, logika, matematyka dyskretna, analiza, równania ró˝niczkowe, metody probabilistyczne, metody numeryczne.
130. Fizyka
131. Informatyka U˝ytkowanie i programowanie komputerów, struktury i bazy danych, specjalizowane pakiety u˝ytkowe, urzàdzenia systemów informatyki.
132. Podstawy teorii sygna∏ów, systemów i sterowania Reprezentacja i przetwarzanie sygna∏ów, podstawy transmisji sygna∏ów, uk∏ady dynamiczne i sposoby ich opisu, stabilnoÊç uk∏adów dynamicznych, podstawy regulacji automatycznej. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE (np. filozofia, religioznawstwo, psychologia, etyka)
133. Wychowanie fizyczne
134. Matematyka Fizyka ogólna, elektrodynamika, elementy mechaniki kwantowej, optyki i teorii wzgl´dnoÊci. IV. PRAKTYKI A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 800 90
135. Mechanika Podstawy mechaniki analitycznej, modele i elementy uk∏adów mechanicznych, elementy mechaniki precyzyjnej. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7455 —
136. Elektronika i elektrotechnika Podstawy miernictwa, teoria obwodów, cyfrowe uk∏ady elektroniczne, technika mikroprocesowa, nap´dy elektryczne.
137. Teoria sterowania i regulacja automatyczna Poz. 1004 manipulatorów. Podstawy sterowania i programowania robotów, przyk∏adowe zastosowania robotów. VII. ZALECENIA Modele uk∏adów dynamicznych, analiza uk∏adów dynamicznych, kryteria stabilnoÊci, sterowalnoÊç i obserwowalnoÊç uk∏adów dynamicznych, stabilnoÊç i sterowanie stabilizujàce, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie uk∏adów regulacji, podstawy sterowania optymalnego.
138. Podstawy robotyki Roboty i manipulatory; opis i budowa, kinematyka manipulatorów, modele dynamiki, nap´dy
139. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia itp.) powinny stanowiç ∏àcznie oko∏o 40% zaj´ç.
140. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w Europejskiej Federacji Narodowych Stowarzyszeƒ In˝ynierskich FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%). STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku automatyka i robotyka trwajà co najmniej 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2600, w tym 1200 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent studiów zawodowych na kierunku automatyka i robotyka (otrzymuje tytu∏ in˝yniera) powinien byç przygotowany do podj´cia pracy zwiàzanej z projektowaniem, uruchamianiem i eksploatacjà systemów automatyki w ró˝nych zastosowaniach przemys∏owych i pozaprzemys∏owych. Powinien tak˝e byç przygotowany do pracy przy instalowaniu i obs∏udze zautomatyzowanych stanowisk produkcyjnych, w szczególnoÊci stanowisk wyposa˝onych w roboty przemys∏owe. Powinien posiadaç umiej´tnoÊci korzystania ze sprz´tu komputerowego, programowania zarówno komputerów uniwersalnych, jak i sterowników cyfrowych oraz ∏àczenia ich z ró˝norodnymi urzàdzeniami zewn´trznymi. In˝ynier automatyk powinien posiadaç wiedz´ z zakresu algorytmów regulacji automatycznej oraz innych algorytmów obliczeniowych i decyzyjnych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny stworzyç mo˝liwoÊci podejmowania pracy praktycznie we wszystkich rodzajach przemys∏u, w tym w przemyÊle spo˝ywczym, przetwórstwie chemicznym, przemyÊle mechanicznym i wielu innych. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 540 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 Razem: 1200 IV. PRAKTYKI Program studiów powinien przewidywaç minimum 6 tygodni praktyki w zak∏adzie przemys∏owym lub w zak∏adzie Êwiadczàcym specjalistyczne us∏ugi. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 300
141. J´zyki obce 120
142. Przedmioty ekonomiczne 60
143. Przedmioty humanistyczne (do wyboru) 30
144. Wychowanie fizyczne 90 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 540
145. Matematyka 150
146. Fizyka i fizyczne podstawy chemii 75
147. Informatyka 150
148. Podstawy mechaniki 60
149. Podstawy teorii sygna∏ów i systemów 60
150. Grafika in˝ynierska 45 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360
151. Elektronika i elektrotechnika 90
152. Podstawy automatyki i regulacji automatycznej 180
153. Podstawy robotyki 90 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
154. Matematyka Algebra (w tym teoria macierzy), podstawy matematyki dyskretnej, analiza matematyczna, równania ró˝niczkowe, podstawy rachunku prawdopodobieƒstwa, metody numeryczne (w tym rozwiàzywanie uk∏adów równaƒ liniowych i nieliniowych).
155. Fizyka i fizyczne podstawy chemii Fizyka ogólna (w tym optyka), elementy szczególnej teorii wzgl´dnoÊci, fizyczne podstawy chemii. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7456 — Poz. 1004
156. Podstawy automatyki i regulacji automatycznej
157. Informatyka U˝ytkowanie i programowanie komputerów, struktury i bazy danych, specjalizowane pakiety u˝ytkowe, urzàdzenia systemów informatyki. Ogólna struktura i zasady dzia∏ania systemów komputerowych, sieci komputerowe.
158. Podstawy mechaniki Podstawy mechaniki analitycznej, modele i elementy uk∏adów mechanicznych.
159. Podstawy teorii sygna∏ów i systemów Reprezentacja i przetwarzanie sygna∏ów, podstawy transmisji sygna∏ów, systemy dynamiczne. Modele uk∏adów dynamicznych, transmitancja, analiza uk∏adów dynamicznych i ich w∏asnoÊci (stabilnoÊç, sterowalnoÊç, obserwowalnoÊç, kryteria algebraiczne), stabilizacja systemu i sprz´˝enie zwrotne, zadania sterowania, projektowanie serwomechanizmów, projektowanie uk∏adów regulacji przemys∏owej, systemy automatyki (w tym sterowniki przemys∏owe).
160. Podstawy robotyki Roboty i manipulatory: opis i budowa, kinematyka i dynamika manipulatorów, nap´dy. Podstawy sterowania i programowania robotów. VII. ZALECENIA
161. Grafika in˝ynierska Elementy geometrii wykreÊlnej, podstawy projektowania wspomaganego komputerem. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
162. Elektronika i elektrotechnika Podstawy miernictwa, teoria obwodów, podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej, nap´dy elektryczne.
163. W grupie przedmiotów B i C zaj´cia praktyczne (çwiczenia, laboratoria, projekty) powinny stanowiç nie mniej ni˝ 40% zaj´ç.
164. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne — kszta∏cenia ogólnego ok. 10%, przedmioty podstawowe ok. 35%, przedmioty techniczne — kierunkowe ok. 55%). Za∏àcznik nr 5 Standardy nauczania dla kierunku studiów: bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKA Studia magisterskie na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2500, w tym 1215 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. Obowiàzkowa praktyka biblioteczna w wymiarze co najmniej 40 dni roboczych. II. SYLWETKA ABSOLWENTA A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO Absolwent kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowo-techniczna powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´ ogólnohumanistycznà i przygotowanie zawodowe. Wiedza i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie studiów powinny przygotowywaç do pracy we wszystkich typach bibliotek w zakresie szeroko poj´tej informacji bibliotecznej, ksi´garskiej, naukowej i wydawniczej oraz do pracy naukowej. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE 390
165. Przedmiot do wyboru 30
166. Historia filozofii 60
167. Historia i teoria kultury 60
168. J´zyk obcy 180
169. Wychowanie fizyczne 60 B. i C. PRZEDMIOTY POSTAWOWE I KIERUNKOWE 825
170. Literatura polska i powszechna 60
171. Naukoznawstwo 45 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 825
172. Komunikacja spo∏eczna 30 Razem: 1215
173. Historia ksià˝ki 90 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7457 —
174. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji 30
175. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie 60
176. Czytelnictwo 60
177. Bibliotekarstwo 240
178. Technologia i informacja 90
179. Bibliografia i inne êród∏a informacji 90
180. Nauka o informacji 30 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
181. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu historii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.
182. Historia filozofii Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.
183. Historia i teoria kultury Etapy rozwoju ogólnoludzkiej cywilizacji. Rozwój kultury od antycznej do nowo˝ytnej: okresy rozwoju, ogólne cechy, pràdy, style i paradygmaty. Analiza wybranych zjawisk kultury XX wieku.
184. J´zyk obcy Opanowanie w mowie i piÊmie jednego j´zyka obcego.
185. Wychowanie fizyczne Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, zgodnie z wyborem studenta lub wskazaniami lekarskimi. B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE
186. Literatura polska i powszechna Poj´cie literatury, jej istota i funkcja. Periodyzacja dziejów literatury. Konteksty literatury. Kryteria wartoÊciowania utworów. Literatura w ksià˝ce, czasopiÊmie, filmie i telewizji. Przeglàd najwa˝niejszych zjawisk w literaturze polskiej i Êwiatowej.
187. Naukoznawstwo Teoria i metodologia nauki. Psychologia nauki. Socjologia nauki. Organizacja nauki. Naukometria i prognozy rozwoju. Historia nauki.
188. Komunikacja spo∏eczna Teorie i modele komunikacji spo∏ecznej. Spo∏eczne systemy komunikacji. Czynniki sytuacyj- Poz. 1004 ne w procesach komunikacji spo∏ecznej. Komunikacja masowa, komunikacja spo∏eczna a „cywilizacja informatyczna”. Komunikacja spo∏eczna w warunkach transformacji cywilizacyjnych.
189. Historia ksià˝ki Dzieje ksià˝ki, jej formy, treÊci i funkcje, przemiany w jej wytwarzaniu, rozpowszechnianiu i u˝ytkowaniu.
190. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji Prezentacja nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji obejmujàca objaÊnienia terminologiczne, charakterystyk´ przedmiotu ka˝dej z dyscyplin, jej zakresu, struktury, metod badawczych i êróde∏.
191. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie Ogólna charakterystyka wspó∏czesnego ruchu wydawniczego w Polsce i na Êwiecie. Typy wydawnictw. Struktura organizacyjna wydawnictwa. Typologia ksià˝ki. Typografia. Korekta. Poligrafia. Dystrybucja i reklama. Podstawowe poj´cia zwiàzane z problematykà ksi´garskà. Formy dzia∏alnoÊci ksi´garskiej. Organizacja wspó∏czesnego ksi´garstwa w Polsce i na Êwiecie. Badania rynku. Mi´dzynarodowe targi ksià˝ki.
192. Czytelnictwo Czytelnik i czytelnictwo jako przedmiot badaƒ ró˝nych nauk. Ksià˝ka wobec innych Êrodków masowego przekazu. Czytelnictwo jako zjawisko spo∏eczne. Kultura czytelnicza i jej wyznaczniki. Praca z czytelnikiem. Rola ksià˝ki i czytelnictwa w pedagogice spo∏ecznej. Historia badaƒ nad czytelnictwem.
193. Bibliotekarstwo WyjaÊnienia terminologiczne. Kategorie bibliotek i ich zadania. Prawo. Zawód bibliotekarza. Ogólne zasady dzia∏alnoÊci bibliotecznej. Teoria, historia i praktyka klasyfikacji piÊmiennictwa. Konserwacja i przechowywanie zbiorów. Biblioteczna s∏u˝ba informacyjna. Kierunki rozwoju wspó∏czesnego bibliotekarstwa.
194. Technologia i informacja Ogólna charakterystyka technologii informacyjnej wykorzystywanej w bibliotekach i centrach informacyjnych. Rodzaje, budowa i zasady dzia∏ania komputerów. Oprogramowanie.
195. Bibliografia i inne êród∏a informacji Podstawowe terminy i poj´cia bibliografii. Kierunki rozwoju bibliografii w przesz∏oÊci w Polsce i w Êwiecie. Organizacja i tendencje rozwojowe bibliografii wspó∏czesnej. Typologia i podstawowy zasób spisów bibliograficznych i pokrewnych êróde∏ informacyjnych polskich i obcych; zasady heurystyki bibliograficznej. Zasady i techniki sporzàdzania spisów bibliograficznych. Formatowanie opisu bibliograficznego. Analiza formatu MARC. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7458 —
196. Nauka o informacji Rodowody nauki o informacji a zdolnoÊç postrzegania i badania fenomenu informacji spo∏ecznej: humanistyczny, matematyczno-cybernetyczny, przyrodniczy. Budowanie pomostów mi´dzy ró˝nymi nurtami nauki o informacji. Prakseologiczna „nauka o informacji naukowej” — informatologia w uj´ciu Marii Dembowskiej. G∏ówne oÊrodki i kierunki badaƒ informacyjnych w Polsce. èród∏a Poz. 1004 i narz´dzia informacji naukowej. Organizacja systemów rozpowszechniania informacji. U˝ytkownicy informacji i ich potrzeby. VII. ZALECENIA Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów podejmuje prac´ w bibliotekach publicznych i szkolnych, zalecane jest wprowadzanie do programów studiów zaj´ç z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii. Za∏àcznik nr 6 Standardy nauczania dla kierunku studiów: biologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE
197. J´zyki obce 120 Studia magisterskie na kierunku biologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.
198. Wychowanie fizyczne 60 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku studiów biologia powinien posiadaç: — znajomoÊç podstawowych dyscyplin biologicznych opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych, — bieg∏oÊç w odpowiedniej specjalnoÊci dajàcà przygotowanie do pracy naukowej, — umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po odbyciu odpowiedniego kszta∏cenia nauczycielskiego podczas studiów lub po studiach). III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1125
199. Matematyka i statystyka 60
200. Fizyka z elementami biofizyki 45
201. Podstawowe zastosowania komputerów 30
202. Chemia (nieorganiczna, organiczna i fizyczna) 180
203. Biochemia 90
204. Biologia komórki 90
205. Botanika 90
206. Zoologia 90
207. Anatomia cz∏owieka 15
208. Mikrobiologia 60
209. Ekologia 45
210. Fizjologia roÊlin 90
211. Fizjologia zwierzàt 90 B i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE 1125
212. Genetyka 60 Razem: 1365
213. Immunologia 30
214. Ewolucjonizm 30
215. Ochrona Êrodowiska 30 IV. PRAKTYKI Program studiów powinien zawieraç odpowiednie dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240
216. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia, inne do wyboru) 60 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE
217. Matematyka i statystyka Podstawy analizy matematycznej. Statystyka elementarna. Rachunek prawdopodobieƒstwa. Podstawowe rozk∏ady spotykane w przyrodzie. Testowanie hipotez. Analiza wariancji. Analiza trendów i korelacje. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7459 —
218. Fizyka z elementami biofizyki Podstawowe oddzia∏ywania w przyrodzie. Elementy budowy materii. Dualizm falowo-korpuskularny. Rodzaje promieniowania elektromagnetycznego. Spektroskopia i spektrofotometryczne metody badawcze. Zjawiska fluorescencji i fluorymetria. Elementy optyki. Mikroskopia optyczna i elektronowa. Hydrodynamika, zjawiska lepkoÊci. Wymiana ciep∏a, kalorymetria bezpoÊrednia i poÊrednia. Podstawowe poj´cia i zasady termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie umieszczone w programie chemii fizycznej). Elementy termodynamiki procesów nierównowagowych. Sprz´˝enia termodynamiczne, w tym przyk∏ady ich wyst´powania w ˝ywych organizmach. ElektrycznoÊç. Metody pomiaru wielkoÊci elektrycznych, w tym potencja∏ów elektrycznych w ˝ywych organizmach. Promieniowanie jonizujàce i jego oddzia∏ywania z materià.
219. Podstawowe zastosowania komputerów Podstawowe wiadomoÊci o systemach DOS i Windows. Pos∏ugiwanie si´ edytorem tekstów (na obecnym etapie np. Word 6.0). Podstawowe funkcje arkusza kalkulacyjnego (obecnie Excel 5.0). INTERNET, wyszukiwanie informacji w INTERNECIE. Pos∏ugiwanie si´ pocztà elektronicznà. Studenci, którzy wyka˝à si´ posiadaniem umiej´tnoÊci wymienionych w programie, mogà byç zwolnieni z zaj´ç z tego przedmiotu.
220. Chemia — Chemia nieorganiczna Budowa pow∏ok elektronowych w atomach. Wiàzania chemiczne: kowalencyjne, jonowe, wodorowe. Potencja∏ jonizacji, elektroujemnoÊç, powinowactwo elektronowe. Pierwiastki grup g∏ównych i najwa˝niejsze ich zwiàzki. Ogólna charakterystyka pierwiastków przejÊciowych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem pierwiastków czynnych biologicznie. Analiza jakoÊciowa: reakcje charakterystyczne wybranych kationów i anionów. Niektóre metody analizy iloÊciowej: alkacymetria, redoksymetria, kompleksometria, spektrofotometria. — Chemia fizyczna Termodynamika chemiczna. I i II zasada termodynamiki (te has∏a mogà byç alternatywnie umieszczone w programie fizyki), funkcje termodynamiczne i ich znaczenie; entropia, entalpia, entalpia swobodna, potencja∏ chemiczny. Termodynamiczny opis zjawisk dyfuzji, osmozy, przemian fazowych. Dysocjacja elektrolityczna, teorie kwasów, iloczyn jonowy wody, pH, iloczyn rozpuszczalnoÊci, roztwory buforowe, zjawiska elektrokinetyczne, elektroforeza, punkt izojonowy i punkt izoelektryczny. Reakcje utleniania-redukcji, ich rola w procesach biologicznych. Kataliza: mechanizmy katalizy, w tym elementy katalizy enzymetrycznej. Poz. 1004 — Chemia organiczna Budowa, klasyfikacja, nazewnictwo i reaktywnoÊç zwiàzków organicznych nale˝àcych do najwa˝niejszych grup. Szeregi homologiczne. Grupy funkcyjne. Struktura zwiàzków organicznych, izomeria i stereoizomeria. Poj´cie konfiguracji i konformacji. Mechanizmy reakcji: podstawienia elektrofilowego i nukleofilowego, addycji i eliminacji. Zwiàzki alifatyczne; wiàzania pojedyncze i wielokrotne; dieny, polieny. Polimery naturalne i syntetyczne. Zwiàzki aromatyczne. Zwiàzki heterocykliczne. Lipidy-t∏uszcze, woski, myd∏a. W´glowodany: budowa, klasyfikacja i nazewnictwo. Aminokwasy, peptydy i polipeptydy. Zasady purynowe i pirymidynowe, nukleozydy i nukleotydy, polinukleotydy. Biologicznie czynne aminy.
221. Biochemia Struktura, funkcje i mechanizmy biosyntezy bia∏ek. W∏aÊciwoÊci aminokwasów, modyfikacje bia∏ek. Mechanizmy zmian konformacyjnych w bia∏kach, zmiany allosteryczne. Zale˝noÊci mi´dzy strukturà a funkcjami bia∏ek. Metody badania bia∏ek. Sposoby lokalizacji bia∏ek w komórce. Enzymy i koenzymy, ich zwiàzek z witaminami. Mechanizmy dzia∏ania enzymów. Podstawy kinetyki reakcji enzymatycznych. Regulacja i kontrola reakcji enzymatycznych i aktywnoÊci enzymatycznej. RNA jako niebia∏kowe enzymy. Budowa i w∏aÊciwoÊci ró˝nych form RNA i DNA, ich znaczenie w funkcjonowaniu komórki. Organizacja DNA od nukleosomu do chromosomu metafazowego. Kontrola ekspresji genu. Analiza, konstrukcja i klonowanie DNA. Podstawowe techniki biologii molekularnej. Struktura i funkcja t∏uszczów. Metabolizm kwasów t∏uszczowych. Budowa i w∏aÊciwoÊci b∏on biologicznych. Tworzenie i przechowywanie energii. Integracja metabolizmu. G∏ówne etapy regulacji podstawowych szlaków metabolicznych (glikoza, cykl kwasów trójkarboksylowych, cykl pentozofosforanowy, cykl mocznikowy). Hormonalna regulacja metabolizmu.
222. Biologia komórki Metody stosowane w biologii komórki. Budowa i regulacja funkcji jàdra. B∏ony komórkowe: budowa, przedzia∏y wewnàtrzkomórkowe, transport. Organelle cytoplazmatyczne (siateczka, struktury Golgiego, peroksysomy i glioksysomy, centriole, wici i rz´ski): biogeneza i funkcja. Endo- i egzocytoza. Powierzchnie komórek i kontakty mi´dzykomórkowe. Zewn´trzne os∏ony komórek. Receptory b∏onowe i cytoplazmatyczne. Mitochondria i plastydy: zakres ich autonomii genetycznej. Cykl komórkowy. Mitoza. Mejoza. Starzenie i Êmierç komórki: apoptoza.
223. Botanika Specyfika budowy komórki roÊlinnej. Zró˝nicowanie tkankowe roÊlin w rozwoju ewolucyjnym. Formy organizacji cia∏a roÊlin i ich ewolucja: powstawanie organizmów i tkanek, budowa mor- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7460 — fologiczna i anatomiczna organów roÊlinnych, zró˝nicowanie biegunowe, umiejscowienie wzrostu, modyfikacja i przystosowanie organów. Cykle rozwojowe roÊlin. Ewolucja przemiany pokoleƒ. Rozmna˝anie roÊlin: wegetatywne, bezp∏ciowe i p∏ciowe oraz ich biologiczne znaczenie. Zarys ewolucji Êwiata roÊlinnego. Elementy paleobotaniki. Zasady systematyki roÊlin i dok∏adniejsze omówienie wybranych grup roÊlin.
224. Zoologia Zoologia jako dzia∏ biologii: zarys historii zoologii, dziedziny zoologii. Zasady systematyki i taksonomii zwierzàt. Sposoby rozmna˝ania zwierzàt. Jednokomórkowce, przeglàd typów w uj´ciu filogenetycznym, Êrodowiska ˝ycia, pochodzenie, ewolucja. Wielokomórkowce: rozwój osobniczy, morfologia funkcjonalna (tkanki, narzàdy, uk∏ady), postacie cia∏a, symetrie, poziomy organizacji dwuwarstwowej, trójwarstwowej, elementy embriologii. Kr´gowce: pochodzenie i g∏ówne kierunki ewolucji. Przeglàd gromad kr´gowców w uj´ciu filogenetycznym.
225. Anatomia cz∏owieka Ogólna charakterystyka uk∏adów i narzàdów cia∏a ludzkiego. Uk∏ad motoryczny cz∏owieka: morfologia i budowa szkieletu, uk∏ad topograficzny mi´Êni. Budowa anatomiczna uk∏adów: oddechowego, pokarmowego i moczop∏ciowego.
226. Mikrobiologia Miejsce drobnoustrojów w otaczajàcym Êwiecie. Morfologia i aktywnoÊç biochemiczna drobnoustrojów. Wzajemne stosunki mi´dzy mikroflorà a innymi organizmami. Skutki aktywnoÊci drobnoustrojów w obiegu pierwiastków biogennych. Pierwotne Êrodowiska bytowania drobnoustrojów — gleba i wody oraz wody jako Êrodowisko wtórne. Skutki ekologiczne zanieczyszczenia Êrodowiska produktami dzia∏alnoÊci cz∏owieka. Wykorzystanie procesów mikrobiologicznych w oczyszczaniu Êrodowisk. Zastosowanie mikroorganizmów w przemys∏owych procesach produkcyjnych. KorzyÊci i zagro˝enia wynikajàce ze stosowania nowoczesnej biotechnologii. Drobnoustroje chorobotwórcze w Êrodowisku cz∏owieka. Zjawisko infekcji, choroby zakaêne i profilaktyka.
227. Ekologia Ekologia jako dziedzina nauk przyrodniczych. Zwiàzki z innymi naukami. Aktualne kierunki rozwoju ekologii. Poziomy organizacji systemów ekologicznych. Organizmy a Êrodowisko. Bioenergetyka organizmów. Tolerancja. Adaptacje. Nisza ekologiczna. Populacje, rozrodczoÊç, ÊmiertelnoÊç, migracje. Struktura populacji (wiekowa, p∏ciowa, przestrzenna, socjalna). Strategie ˝ycia. Typy interakcji mi´dzy ró˝nymi gatunkami. Zale˝noÊci konkurencyjne i eksploatacyjne. Biocenozy i ekosystemy. Struktura troficzna. Cykle biogeochemiczne. ProduktywnoÊç. Sukcesja ekologiczna. Poz. 1004
228. Fizjologia roÊlin Zadania fizjologii roÊlin i podstawowe metody badaƒ. Gospodarka wodna komórki i roÊliny. Pobieranie i transport wody i soli mineralnych. Od˝ywianie mineralne. Pierwiastki niezb´dne i ich znaczenie. Fotosynteza. RoÊliny C-3 i C-4, roÊliny kwasowe (CAM). Fotooddychanie. Oddychanie. Glikoza. Cykl Krebsa. Alternatywna droga oddechowa. Metabolizm azotowy roÊlin. Biologiczne wiàzanie azotu atmosferycznego. Od˝ywianie azotowe roÊlin. Wzrost: regulacja przez Êwiat∏o i fitohormony. Rozwój roÊlin. Cykl rozwojowy roÊliny. Kie∏kowanie nasion. Wzrost wegetatywny. Fitochrom i fotomorfogeneza. Kontrola kwitnienia. Fotoperiodyzm. Wrenalizacja. Ruchy roÊlin. Ruchy autonomiczne, bodêcowe. Reakcja roÊlin na czynniki stresowe.
229. Fizjologia zwierzàt Integracja funkcjonalna organizmu zwierz´cego. Rozwój ewolucyjny hierarchicznego systemu sterowania organizmem. Podstawowe zasady i ró˝nice funkcjonowania uk∏adu nerwowego i hormonalnego. OÊrodkowy uk∏ad nerwowy. Struktura i funkcja kory mózgowej. Odruchy bezwarunkowe i warunkowe. Mechanizm nerwowy i hormonalny stresu. Receptory (zmys∏y). Zasady funkcjonowania receptorów. Mechanizmy przekszta∏cania informacji w receptorach na sygna∏ nerwowy. Efektory (mi´Ênie). Mi´Ênie szkieletowe, g∏adkie i sercowy. Porównanie zale˝noÊci pomi´dzy potencja∏em czynnoÊciowym a skurczem w poszczególnych typach mi´Êni. Od˝ywianie. Trawienie w´glowodanów, lipidów i bia∏ek. Regulacja nerwowa i hormonalna trawienia i wch∏aniania. Funkcje wàtroby i trzustki. Oddychanie. Oddychanie jako wymiana gazowa w skrzelach, p∏ucach i tchawkach. P∏yny ustrojowe. Krà˝enie. Rola krwi w organizmie. Zasady hemodynamiki. Regulacja nerwowa i hormonalna. Transport tlenu i dwutlenku w´gla. Wydalanie. Gospodarka wodno-mineralna, regulacyjna czynnoÊç nerek, homeostaza sk∏adu mineralnego p∏ynów ustrojowych. Termogeneza i termoregulacja; sta∏ocieplnoÊç i zmiennocieplnoÊç, oÊrodki regulacyjne.
230. Genetyka Podstawowe poj´cia genetyki, segregacja mendlowska. Geny a cechy, dziedziczenie cech iloÊciowych. Lokalizacja genów w chromosomach, dziedziczenie cech sprz´˝onych z p∏cià. Rekombinacje u bakterii: poj´cie cistronu. Transkrypcja, translacja, kod genetyczny. Struktura genomu u organizmów eukariotycznych. Mutageneza. Molekularne mechanizmy mutacji. Transpozony i mechanizmy transpozycji. Dzia∏anie czynników mutagenicznych. Reperacje i rekombinacje DNA. Regulacja funkcji genów u bakterii i wirusów. Regulacja ekspresji genów u organizmów eukariotycznych. Genetyczne podstawy ró˝nicowania si´ komórek i tkanek. Genetyka rozwoju organizmów wielokomórkowych. Dziedziczenie pozajàdrowe. In˝ynieria genetyczna Dziennik Ustaw Nr 116 — 7461 — i komórkowa. Podstawy genetyki populacji. Choroby genetyczne cz∏owieka i mo˝liwoÊci ich leczenia. Przyczyny powstawania chorób nowotworowych. czenia ewolucji. Radiacja przystosowawcza. Niektóre prawid∏owoÊci ewolucji: szybkoÊç przebiegu, nieodwracalnoÊç, wymieranie form. Aromorfozy i idioadaptacje. Ewolucja na poziomie molekularnym. Homologia bia∏ek i kwasów nukleinowych. Zegar molekularny. Powstawanie i ewolucja genów w filogenezie.
231. Immunologia OdpornoÊç nieswoista: nieswoiste mechanizmy odpornoÊci humoralnej (komplement, lizozym), nieswoiste mechanizmy odpornoÊci komórkowej (makro- i mikrofagi). OdpornoÊç swoista: budowa przeciwcia∏, mechanizmy powstawania przeciwcia∏. ZdolnoÊç zapami´tywania jako cecha systemu immunologicznego.
232. Ochrona Êrodowiska Ârodowisko przyrodnicze: podstawowe elementy i zale˝noÊci w ekosystemach. Cz∏owiek i Êrodowisko, skutki dzia∏alnoÊci cz∏owieka. Degradacja Êrodowiska (globalna, regionalna, lokalna). Zanieczyszczenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych oraz atmosfery. Charakterystyka sytuacji ekologicznej w Polsce. Strategia ekorozwoju i polityka ekologiczna Polski. Etyka i filozofia ekologiczna.
233. Ewolucjonizm Geneza teorii ewolucji. ZmiennoÊç dziedziczna a niedziedziczna. ZmiennoÊç skokowa a ciàg∏a. OdziedziczalnoÊç. Rekombinacje. Sprz´˝enia. Supergeny. Czynniki zaburzajàce segregacj´ mejotycznà. Podstawy genetyki populacji: populacja mendlowska, prawo Hard’ego i Weinberga. Dryf genetyczny. Presja mutacyjna. Dobór naturalny. Polimorfizm genetyczny. Teoria neutralnoÊci i teoria selekcyjna. Rola rozmna˝ania p∏ciowego w ewolucji. Systemy kojarzeƒ. Poj´cie gatunku. Mechanizmy izolacji rozrodczej. Rodzaje specjacji. Ewolucja ponadgatunkowa. Ograni- Poz. 1004 VII. ZALECENIA TreÊci programowe chemii mogà byç wyk∏adane w formie trzech przedmiotów: chemia nieorganiczna, chemia fizyczna i chemia organiczna, bàdê w formie dwóch przedmiotów: chemia ogólna oraz chemia organiczna. Za∏àcznik nr 7 Standardy nauczania dla kierunku studiów: biotechnologia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku biotechnologia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi 3400, w tym 1580 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 840 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Razem: 1580 Absolwent kierunku biotechnologia powinien byç przygotowany praktycznie i teoretycznie do stosowania konkretnych technik biotechnologicznych umo˝liwiajàcych: selekcj´ i ukierunkowanà modyfikacj´ mikroorganizmów i komórek organizmów wy˝szych, prowadzenie procesów biosyntezy i biotransformacji, izolacj´ i oczyszczanie bioproduktów oraz ich analityk´ i diagnostyk´. Powinien znaç biotechnologie stosowane w przemyÊle, ochronie zdrowia i ochronie Êrodowiska, posiadaç zdolnoÊç projektowania bioprocesów i bioproduktów i byç przygotowanym do pracy w wybranej bran˝y przemys∏u, ochronie Êrodowiska lub laboratoriach kontrolnych i badawczych. IV. PRAKTYKI Obowiàzkowa praktyka zawodowa — 4 tygodnie po IV roku studiów. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 380
234. J´zyk obcy 120
235. Przedmioty humanistyczne, w tym etyka, ekonomia, prawo, ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej i intelektualnej 120 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7462 —
236. Informatyka 80
237. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 840
238. Matematyka 120
239. Fizyka i biofizyka 90
240. Chemia ogólna, organiczna i fizyczna 150
241. In˝ynieria bioprocesowa 60
242. Ochrona Êrodowiska 45
243. Biochemia 90
244. Biotechnologia 90
245. Biologia molekularna 60
246. Biologia komórki 45
247. Genetyka ogólna 30
248. Mikrobiologia ogólna 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 360
249. Enzymologia 45
250. Mikrobiologia przemys∏owa 60
251. In˝ynieria genetyczna 90
252. Kultury tkankowe i komórkowe roÊlin i zwierzàt 60 Poz. 1004 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
253. Matematyka Liczby zespolone. Algebra wektorów. Macierze i równania liniowe. Ciàgi i szeregi. Granica i ciàg∏oÊç funkcji. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej i wielu zmiennych. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Rachunek ca∏kowy. Funkcje analityczne. Przekszta∏cenie Laplace’a. Równania ró˝niczkowe czàstkowe. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa i statystyki.
254. Fizyka i biofizyka Dynamika punktu materialnego. Zasady zachowania. Dynamika uk∏adu punktów materialnych. Fale i zjawiska falowe. Kinetyczna teoria gazów. Podstawy termodynamiki fenomenologicznej. Pole elektryczne. Elektryczne w∏aÊciwoÊci materii. Pole magnetyczne. Klasyczna teoria pola elektromagnetycznego. Elementy mechaniki kwantowej. Jàdro atomowe i czàstki elementarne. Fizyczne podstawy procesów biologicznych, a w szczególnoÊci wytwarzania i magazynowania energii, odbioru, kodowania i przekazywania informacji w uk∏adzie nerwowym, transportu masy w roÊlinach i zwierz´tach, sterowania i homeostazy w organizmie. Zjawiska stochastyczne na poziomie molekularnym. Wp∏yw wybranych czynników fizycznych na organizm i Êrodowisko. Zastosowanie metod fizycznych do badania organizmów i procesów biologicznych.
255. Chemia ogólna, organiczna i fizyczna
256. Metody biotechnologiczne w ochronie Êrodowiska 60
257. Ekonomika produkcji 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
258. J´zyk obcy Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego w mowie i piÊmie.
259. Przedmioty humanistyczne W zale˝noÊci od zainteresowania studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z historii filozofii, historii powszechnej, kultury j´zyka polskiego, antropologii, wiedzy o polityce, socjologii, psychologii, etyki, nauki o kulturze itp. W zakresie ekonomii: prawo, podstawy makroekonomii i mikroekonomii, podstawy nauki o rynku, zasady prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej, ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej i intelektualnej.
260. Informatyka Budowa i zasada dzia∏ania maszyn cyfrowych. Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Operacje na zbiorach. Podstawowe programy u˝ytkowe, w tym edytory tekstów. Tworzenie i obs∏uga baz danych. Programowanie w j´zyku Pascal. Podstawowe zagadnienia obliczeƒ numerycznych. Pierwiastki chemiczne. Uk∏ad okresowy pierwiastków. Wiàzania jonowe, kowalencyjne i koordynacyjne. Reakcje chemiczne. Dysocjacja jonowa i reakcje kwas — zasada. Poj´cie i pomiar pH. Roztwory buforowe. Elementy chemii analitycznej: analiza kationów i anionów, iloÊciowa analiza obj´toÊciowa. Metody instrumentalne w analizie chemicznej. Najwa˝niejsze grupy zwiàzków organicznych: w´glowodory alifatyczne i aromatyczne, alkohole, zwiàzki karbonylowe i karboksylowe, aminy, aminokwasy, po∏àczenia halogenoorganiczne. Makroczàsteczki wyst´pujàce w materii o˝ywionej: t∏uszcze, cukry, kwasy nukleinowe. Podstawowe reakcje zwiàzków organicznych. Budowa i struktura zwiàzków organicznych — wp∏yw na w∏aÊciwoÊci po∏àczeƒ. Termodynamika fenomenologiczna. Funkcje i parametry stanu. Procesy odwracalne i nieodwracalne, samorzutne i wymuszone. Pierwsza, druga i trzecia zasada termodynamiki. Termochemia. Równowaga chemiczna. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. W∏aÊciwoÊci faz gazowych, ciek∏ych i sta∏ych. Termodynamika roztworów — funkcje mieszania, aktywnoÊç. Przemiany fazowe. Równowagi fazowe. Kinetyka chemiczna. Kataliza. Zjawiska sorbcji. Koloidy. Zjawisko osmozy. Elektrochemia — procesy samorzutne (ogniwa) i wymuszone (elektroliza), typy elektrod, polaryzacja. Przewodnictwo elektrolitów. Oddzia∏ywania Dziennik Ustaw Nr 116 — 7463 — Poz. 1004 promieniowania z materià — podstawy spektroskopii, fotochemii i radiochemii. Oddzia∏ywanie mi´dzyczàsteczkowe — wiàzania wodorowe i ich znaczenie w przyrodzie. zmów. Przechowywanie szczepów, namna˝anie materia∏u posiewowego. Typy hodowli. Dobór procesów jednostkowych. Zasady technologiczne. Podstawowe techniki laboratoryjne (syntezy, destylacji, ekstrakcji i krystalizacji) i analityczne (spektroskopowe, elektrochemiczne, chromatograficzne i kalorymetryczne). Przeglàd podstawowych technologii biochemicznych. Produkcja biomasy mikroorganizmów. Fermentacja etanolowa. Produkcja kwasów organicznych. Produkcja aminokwasów. Preparaty enzymatyczne. Biotechnologie farmaceutyczne — antybiotyki, surowice, szczepionki. Biotransformacje. Hydrobiometalurgia.
261. In˝ynieria bioprocesowa Podstawy in˝ynierii bioreaktorów. Bilansowanie przemian biochemicznych — bilans elementarny, stopnie redukcji, przemiana podstawowa. Podstawy kinetyki reakcji enzymatycznych. Modele wzrostu populacji mikroorganizmów. Bilansowanie bioreaktorów. Bioreaktory idealne i nieidealne. Makro- i mikromieszanie. Podstawowe typy hodowli wg∏´bnej. Bioreaktory enzymatyczne. Bioreaktory z unieruchomionym materia∏em biologicznym. Obliczanie i projektowanie bioreaktorów. Metody przygotowania surowców (up-stream processing). Separacja biomasy i dezintegracja komórek. Metody membranowe — dializa, elektrodializa, ultrafiltracja, diafiltracja, osmoza odwrotna. Metody elektrokinetyczne. Metody sorpcyjne. Precypitacja. Destylacja pró˝niowa i cienkowarstwowa. Suszenie materia∏ów biologicznych. Dobór metod oczyszczania i rozdzia∏u bioproduktów.
262. Ochrona Êrodowiska Krà˝enie materii w przyrodzie. Cyrkulacja atmosfery. Rozprzestrzenianie si´ zanieczyszczeƒ w atmosferze. Obieg wody w przyrodzie. Antropogeniczne zagro˝enia wód powierzchniowych i podziemnych. Sk∏adniki gleb i ich przemiany. Degradacja i ochrona gleb. G∏ówne przyczyny zmian Êrodowiska wywo∏ane dzia∏alnoÊcià cz∏owieka. Zanieczyszczenia wywo∏ane przez produkcj´ rolnà i hodowlanà. G∏ówne rodzaje zanieczyszczeƒ wytwarzanych przez energetyk´, przemys∏ ci´˝ki, rolno-spo˝ywczy, papierniczy i inne. Odpady komunalne; problemy ich sk∏adowania i utylizacji. Systemy monitoringu zanieczyszczeƒ Êrodowiska. Mi´dzynarodowe konwencje dotyczàce ochrony Êrodowiska. G∏ówne przepisy prawne i organizacja ochrony Êrodowiska w Polsce.
263. Biochemia Wspó∏zale˝noÊci pomi´dzy strukturami sk∏adników komórki i ich funkcjami, zw∏aszcza bia∏ek i kwasów nukleinowych; formy i przep∏yw energii. Enzymy i koenzymy. Kataliza enzymatyczna i jej regulacja. Budowa b∏on biologicznych i transport metabolitów. Utlenianie biologiczne oraz g∏ówne szlaki metaboliczne sacharydów, lipidów i zwiàzków azotowych. Fotosynteza i inne procesy anaboliczne. Organizacja komórkowa procesów metabolicznych oraz ich powiàzania funkcjonalne i strukturalne.
264. Biotechnologia Kszta∏towanie procesu biotechnologicznego. Selekcja i doskonalenie szczepów mikroorgani-
265. Biologia molekularna Rodzaje sekwencji wyst´pujàcych w DNA (eksony, introny powtarzalne i ruchome). Budowa i dzia∏anie genów prokariotycznych i eukariotycznych. Mechanizmy rekombinacji genetycznej. Mutageneza i naprawa DNA. Organizacja i znaczenie pozachromosomalnego DNA u eukariontów i prokariontów. Regulacja replikacji DNA u ró˝nych organizmów. Zró˝nicowanie budowy i funkcji RNA, regulacja transkrypcji i translacji. Podstawowe metody badania DNA i RNA (izolacja i oczyszczanie, rozdzia∏ elektroforetyczny, sekwencjonowanie). Terapia genowa.
266. Biologia komórki Budowa komórki prokariotycznej i eukariotycznej. Budowa b∏on plazmatycznych i transport przez b∏ony. Po∏àczenia mi´dzykomórkowe. Wewn´trzny system b∏on komórki eukariotycznej, sk∏adniki cytoszkieletu. Wewnàtrzkomórkowa lokalizacja procesów metabolicznych: mitochondria, chloroplasty. Jàdro komórkowe i organizacja materia∏u genetycznego. Mitoza i mejoza. Âciana komórkowa. Techniki badawcze w biologii komórki. Dopuszczalne jest przesuni´cie niektórych treÊci programowych przedmiotu „Biologia molekularna” do przedmiotu „Biologia komórki” i odwrotnie.
267. Genetyka ogólna Ogólne, wspólne dla wszystkich organizmów zasady przekazywania informacji genetycznej (genetyka klasyczna). èród∏a zmiennoÊci genetycznej. Zjawiska genetyczne w hodowli roÊlin i zwierzàt. Genetyka populacji roÊlin i zwierzàt. Techniki stosowane w genetyce i hodowli roÊlin.
268. Mikrobiologia ogólna Podstawowa charakterystyka drobnoustrojów (wirusy, bakterie, promieniowce, grzyby). Zarys fizjologii i systematyki mikroorganizmów. Problemy zwiàzane z udzia∏em drobnoustrojów w krà˝eniu pierwiastków w przyrodzie. Wzajemne stosunki mi´dzy drobnoustrojami w biocenozie oraz mikroorganizmami, a organizmami wy˝szymi. Wyst´powanie drobnoustrojów w Êrodowiskach naturalnych (gleba, woda, powietrze). Dziennik Ustaw Nr 116 — 7464 — Wybrane aspekty wykorzystania drobnoustrojów w praktyce. Bakterie, grzyby i wirusy chorobotwórcze dla zwierzàt. Wybrane zagadnienia z zakresu diagnostyki mikrobiologicznej. Naturalna flora prze˝uwaczy i trzody chlewnej. Êlin. Mikrorozmna˝anie przez p´dy boczne. Produkcja in vitro sadzonek roÊlin. Tkanki odró˝nicowane.
269. Metody biotechnologiczne w ochronie Êrodowiska C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Procesy biotechnologiczne w ochronie Êrodowiska, oczyszczanie Êcieków i unieszkodliwianie osadów przy u˝yciu drobnoustrojów immobilizowanych. Usuwanie biogenów ze Êcieków na drodze hodowli glonów i mikrofitów. Odzysk bia∏ka ze Êcieków na cele paszowe. Kompostowanie odpadów przemys∏owych i bytowych oraz Êmieci. Mikrobiologiczne ∏ugowanie minera∏ów — odzysk metali. Bioremediacja gruntów i gleb. Zastosowanie filtrów biologicznych do usuwania zanieczyszczeƒ powietrza. Procesy biotechnologiczne w uzdatnianiu wody do picia. Biotechnologia odsiarczania w´gla i ropy naftowej.
270. Enzymologia Struktura i funkcja enzymów. Kinetyka i chemiczne mechanizmy reakcji enzymatycznych. Badanie enzymów w preparatach biologicznych, ich ekstrakcja i oczyszczanie, zastosowania w medycynie, przemyÊle oraz biotechnologii.
271. Mikrobiologia przemys∏owa Mikroorganizmy o znaczeniu przemys∏owym. Dobór i ulepszanie mikroorganizmów. Przechowywanie i kultury starterowe. Typy hodowli drobnoustrojów. Sterowanie metabolizmem. Fermentacje beztlenowe. Biosynteza zwiàzków biologicznie czynnych. Hodowla mikroorganizmów zrekombinowanych. Komórki unieruchomione.
272. Ekonomika produkcji Zarzàdzanie jednostkami gospodarczymi. Formy organizacyjno-prawne (rodzaje spó∏ek), podstawowe zasady dzia∏ania, organizacja wewn´trzna jednostek. Majàtek trwa∏y. Poj´cie kosztów w∏asnych i ich struktura. Ocena ekonomiczna wyników dzia∏alnoÊci, podatek dochodowy. Zarzàdzanie finansami firmy.
273. In˝ynieria genetyczna Enzymy i klonowanie genu. Konstrukcja i analiza rekombinowanego DNA. Analiza i klonowanie eukariotycznego genomowego DNA. Przygotowanie sond DNA i RNA. Detekcja i analiza produktów ekspresji sklonowanych genów. Amplifikacja DNA technikà PCR. Sekwencjonowanie DNA.
274. Kultury tkankowe i komórkowe roÊlin i zwierzàt Kultury sta∏e i suspensyjne. Wp∏yw sk∏adników po˝ywki i Êwiat∏a na wzrost i ró˝nicowanie ro- Poz. 1004 VII. ZALECENIA Programy studiów w uczelniach technicznych i rolniczych powinny spe∏niç zalecenia FEANI: 10% godzin — przedmioty kszta∏cenia ogólnego, 35% — przedmioty podstawowe, 55% — przedmioty kierunkowe. Za∏àcznik nr 8 Standardy nauczania dla kierunku studiów: budownictwo STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku budownictwo trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1935 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku budownictwo powinny zapewniç wykszta∏cenie specjalistów, którzy w oparciu o nabytà wiedz´ teoretycznà i umiej´tnoÊci praktyczne uzyskajà podstaw´ do twórczej pracy w zakresie projektowania obiektów budowlanych i kon- strukcji in˝ynierskich, realizacji obiektów budowlanych i konstrukcji in˝ynierskich, nadzorowania procesów budowlanych i zarzàdzania nimi, z zastosowaniem techniki komputerowej. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 675 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 870 Razem: 1935 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7465 — IV. PRAKTYKI Program studiów powinien przewidywaç minimum 12 tygodni praktyki, w tym praktyk´ kierunkowà i dyplomowà. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 390
275. J´zyki obce 180
276. Nauki humanistyczne 60
277. Nauki ekonomiczne 60
278. Wychowanie fizyczne 90 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 675
279. Matematyka 240
280. Fizyka 90
281. Chemia 45
282. Geometria wykreÊlna 45
283. Geodezja 75
284. Rysunek techniczny 45
285. Podstawy informatyki 45
286. Geologia 45
287. Mechanika ogólna 45 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 870
288. Materia∏y budowlane 90
289. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów 90
290. Mechanika budowli 90
291. Budownictwo ogólne 90
292. Mechanika gruntów i fundamentowanie 90
293. Konstrukcje betonowe 90
294. Konstrukcje metalowe 90
295. Technologia i organizacja budowy 90
296. Metody komputerowe 60
297. Hydraulika i hydrologia 45
298. Budownictwo komunikacyjne 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
299. Materia∏y budowlane W∏aÊciwoÊci fizyczne i mechaniczne materia∏ów budowlanych. Kamieƒ. Ceramika budowlana. Szk∏o budowlane. Drewno. Spoiwa. Kleje. Lepiszcza bitumiczne. Materia∏y do izolacji cieplnych i dêwi´kowych. Tworzywa sztuczne. Farby, emalie, lakiery, cementy. Betony.
300. Wytrzyma∏oÊç materia∏ów Problem brzegowy liniowej teorii spr´˝ystoÊci. Proste zagadnienia wytrzyma∏oÊci: jednoosiowy Poz. 1004 stan napr´˝eƒ, skr´canie, zginanie czyste i z udzia∏em si∏ poprzecznych, belka na pod∏o˝u Winklera. Z∏o˝one zagadnienia wytrzyma∏oÊci: zginanie ukoÊne, Êciskanie mimoÊrodkowe. Energia spr´˝ysta. Hipotezy wytrzyma∏oÊciowe. Zginanie z udzia∏em du˝ych si∏ osiowych. StatecznoÊç pr´ta prostego. NoÊnoÊç graniczna przekrojów pr´ta. Elementy mechaniki pr´tów cienkoÊciennych.
301. Mechanika budowli Uk∏ady pr´towe statyczne wyznaczalne: si∏y przekrojowe, linie wp∏ywu. Zasada prac wirtualnych. Zasada wzajemnoÊci prac. Analiza statycznie niewyznaczalnych uk∏adów pr´towych, metoda si∏. Metoda przemieszczeƒ w zastosowaniu do ram. Poj´cie statecznoÊci ustroju konstrukcyjnego. Teoria II rz´du — wyznaczanie obcià˝eƒ krytycznych. Elementy dynamiki budowli: schemat dynamiczny, drgania harmoniczne swobodne i wymuszone.
302. Budownictwo ogólne Elementy budowli. Obcià˝enia. Mury. Âciany. Budynki. StatecznoÊç i sztywnoÊç. Przewody wentylacyjne i spalinowe. Przegrody budowlane. Ochrona przeciwpo˝arowa. Izolacje cieplne, wilgotnoÊciowe i akustyczne. Schody. Stropy. Dachy. Stolarka budowlana. Odwodnienie. Dylatacje. Normatywy techniczne.
303. Mechanika gruntów i fundamentowanie W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne gruntów i wód gruntowych. Dobór i statecznoÊç fundamentów. Fundamentowanie bezpoÊrednie. Drena˝. Pale. Pale du˝ych Êrednic. Âcianki szczelne. Studnie. Kesony. Mury oporowe. Geotekstylia. Wzmacnianie gruntów. Zag´szczanie. Stabilizacja.
304. Konstrukcje betonowe Zasady wymiarowania. Zginanie, Êcinanie, skr´canie, Êciskanie, rozciàganie. Elementy zespolone. Zasady konstruowania zbrojenia. Belki. P∏yty. S∏upy. Ramy. Fundamenty. Budynki szkieletowe. Hale. Âcianki oporowe. Tarcze. Silosy i bunkry. Zbiorniki. Kopu∏y i pow∏oki.
305. Konstrukcje metalowe Materia∏y i wyroby hutnicze. NoÊnoÊç i wymiarowanie. Po∏àczenia. S∏upy. Belki pe∏noÊcienne walcowane i z∏o˝one. Dachy. Stropy. Hale. Zbiorniki. Maszty. Budynki wysokie. Wie˝e. Estakady suwnicowe. Konstrukcje zespolone stal—beton. Ochrona antykorozyjna.
306. Technologia i organizacja budowy Podstawy technologii robót budowlanych. Technologia transportu i robót ∏adunkowych. Technologia robót ziemnych. Technologia robót betonowych. Monta˝ konstrukcji budowlanych. Technologia robót wykoƒczeniowych. Podstawy ekonomiki, normowania i kosztorysowania. Podstawy organizacji budownictwa. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7466 —
307. Metody komputerowe Modelowanie matematyczne: sformu∏owanie lokalne i globalne (wariacyjne). Klasyfikacja metod. Metoda ró˝nic skoƒczonych. Metoda elementów skoƒczonych. Metoda elementów brzegowych. Programowanie liniowe, metody i modele analizy zagadnieƒ optymalizacji. Symulacja cyfrowa. Poz. 1004 Charakterystyka transportu làdowego. Elementy kszta∏towania dróg ko∏owych. Nawierzchnia drogowa. Elementy in˝ynierii ruchu. Podstawy organizacji przewozów kolejowych. Elementy drogi kolejowej. Nawierzchnia kolejowa. Stacje kolejowe. Utrzymanie i modernizacja linii kolejowych. VII. ZALECENIA
308. Hydraulika i hydrologia
309. W ca∏ym okresie studiów zaj´cia praktyczne (laboratoria, çwiczenia, projekty itp.) powinny stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40% ogólnej liczby godzin studiów. CiÊnienie hydrostatyczne. Wypór. Ruch cieczy. Przep∏yw pod ciÊnieniem. Ruch w korytach otwartych. Spi´trzenia. Âwiat∏o mostów i przepustów. Ruch wód gruntowych. Rowy i studnie. Odwadnianie wykopów. Filtracja. Bilans wodny. Pomiary hydrometryczne. Stany i przep∏yw w rzekach.
310. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty kszta∏cenia ogólnego oko∏o 10%, przedmioty podstawowe oko∏o 35% i przedmioty kierunkowe oko∏o 55%).
311. Budownictwo komunikacyjne Za∏àcznik nr 9 Standardy nauczania dla kierunku studiów: chemia STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia magisterskie na kierunku chemia trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3500, w tym 1860 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. Program studiów powinien obejmowaç (w zale˝noÊci od specjalnoÊci i specyfiki uczelni) praktyki przemys∏owe, laboratoryjne bàdê pedagogiczne. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwent kierunku studiów chemia powinien posiadaç: — wiedz´ w zakresie podstawowych zagadnieƒ chemii opartà na szerokich podstawach matematyki i nauk przyrodniczych, — bieg∏oÊç w wybranej specjalnoÊci umo˝liwiajàcej podj´cie pracy w przemyÊle, jednostkach badawczych (uczelniach), oraz innych — niekoniecznie zwiàzanych z chemià, — umiej´tnoÊç nauczania w szko∏ach obj´tych systemem oÊwiaty (po uzupe∏nieniu wykszta∏cenia o blok przedmiotów kszta∏cenia nauczycielskiego). III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 270 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE Razem I MINIMALNE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240
312. Przedmioty humanistyczne (filozofia, etyka, metodologia nauk przyrodniczych, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inne do wyboru) 60
313. J´zyk obcy (angielski) 120
314. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 270
315. Matematyka 150
316. Fizyka 90
317. Informatyka 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1350
318. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 240
319. Chemia fizyczna, teoretyczna, krystalografia 390
320. Chemia ogólna i nieorganiczna 300 1350
321. Chemia organiczna i makromoleku∏ 360 1860
322. Technologia chemiczna 60 Dziennik Ustaw Nr 116 — 7467 — VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
323. Matematyka Ciàgi i szeregi liczbowe, szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej (funkcje elementarne, ciàg∏oÊç i granica funkcji, pochodna funkcji i jej zastosowania). Rachunek ca∏kowy funkcji jednej zmiennej (ca∏ka oznaczona i nieoznaczona, podstawowe metody obliczania ca∏ek, zastosowania ca∏ek oznaczonych). Liczby zespolone. Algebra liniowa (macierze i podstawowe poj´cia z nimi zwiàzane, uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci i wektory w∏asne). Funkcje wielu zmiennych (ciàg∏oÊç i granica funkcji, pochodne czàstkowe, pochodna i jej zastosowania, ekstrema funkcji). Ca∏ki podwójne i potrójne. Równania ró˝niczkowe (podstawowe typy równaƒ ca∏kowalnych elementarnie, równania liniowe wy˝szych rz´dów, uk∏ady równaƒ liniowych o sta∏ych wspó∏czynnikach). Elementy geometrii analitycznej i przestrzennej. Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.
324. Fizyka Obszar zainteresowaƒ i metody badawcze fizyki. Mechanika punktów materialnych i dynamika bry∏y sztywnej. Zasady zachowania energii, p´du i momentu p´du. Oddzia∏ywanie grawitacyjne. Spr´˝yste w∏asnoÊci materii. Drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Polaryzacja, interferencja i dyfrakcja fal. Podstawy teorii pola elektromagnetycznego. Fale elektromagnetyczne. Oddzia∏ywanie pola z materià. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki. PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej.
325. Informatyka Podstawy obs∏ugi komputerów osobistych. Systemy operacyjne, polecenia systemowe, obs∏uga plików i katalogów, atrybuty plikowe, polecenia konfiguracyjne, podstawy przetwarzania wsadowego, standardowe strumienie informacji, filtry, polecenia zewn´trzne i wewn´trzne, otoczenie procesora poleceƒ, uruchamianie programów, zarzàdzanie pami´cià i konfiguracja komputera. Rozwiàzywanie problemów w oparciu o maszyny cyfrowe, j´zyki programowania, kompilatory, zintegrowane Êrodowisko programisty, tworzenie, kompilacja i uruchamianie programów. Struktura programu, s∏owa kluczowe, identyfikatory, typy danych i ich opis, instrukcje, funkcje i procedury, modu∏y. Kodowanie algorytmów, stabilnoÊç numeryczna algorytmów, elementy metod numerycznych. Obs∏uga programów u˝ytkowych wykorzystywanych w chemii. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
326. Chemia analityczna i analiza instrumentalna Poz. 1004 — Chemia analityczna OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç pierwiastków. Metody oddzielania stosowane podczas analizy (ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia, metody oparte na stràcaniu). Podstawy analizy jakoÊciowej: identyfikacja i rozdzielanie wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: metody oparte na przeniesieniu protonów (alkacymetria), elektronów (nadmanganometria, chromianometria, bromianometria, jodometria), jonów i czàsteczek (kompleksometria) oraz wykorzystujàce równowagi w uk∏adach niejednorodnych (analiza wagowa, miareczkowanie stràceniowe). Wskaêniki w reakcjach kwasowo-zasadowych, redoksowych, kompleksowania, stràcania. Przygotowanie prób do analiz (pobieranie, rozpuszczanie, mineralizacja). Standaryzacja metod analitycznych. Opracowanie statystyczne wyników analizy chemicznej. — Analiza instrumentalna Opis i klasyfikacja metod instrumentalnych. Metodologia: kalibracja, interferencja, selektywnoÊç, dok∏adnoÊç, precyzja. Metody spektroskopowe. Widma absorpcyjne i emisyjne, prawa absorpcji. Zastosowania analityczne spektroskopii: elektronowej absorpcyjnej i emisyjnej, oscylacyjnej, Ramana, rezonansu jàdrowego i elektronowego, promieniowania rentgenowskiego, absorpcji atomowej oraz spektrometrii mas. Metody elektrochemiczne: woltamperometria, potencjometria, oscylometria, kulometria oraz konduktometria. Polarografia sta∏oi zmiennopràdowa. Zastosowanie elektrod jonoselektywnych. Chromatografia gazowa i cieczowa. Analiza jakoÊciowa i iloÊciowa w oparciu o chromatografi´ gazowà i wysoko sprawnà chromatografi´ cieczowà. Chromatografia jonowa. Chromatografia w warunkach nadkrytycznych. Sprz´˝enie metod chromatograficznych ze spektroskopowymi.
327. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia — Chemia fizyczna W∏aÊciwoÊci podstawowych stanów skupienia materii: gazów, cieczy, cia∏ sta∏ych. Podstawowe poj´cia termodynamiki chemicznej: uk∏ad, otoczenie, procesy odwracalne i nieodwracalne, funkcje stanu (energia, entalpia, entropia, energia swobodna, entalpia swobodna, potencja∏ chemiczny) oraz zwiàzki pomi´dzy nimi, parametry stanu, praca i ciep∏o. I i II zasada termodynamiki. Fenomenologiczna i molekularna interpretacja energii i entropii. Termodynamika procesów chemicznych: doÊwiadczalne i teoretyczne metody okreÊlania zmian energetycznych i entropowych. Termodynamiczne kryteria równowagi chemicznej, sta∏e równowagi, wp∏yw temperatury i ciÊnienia na stan równowagi. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych: bodêce, przep∏ywy termodyna- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7468 — miczne, êród∏o entropii, stany stacjonarne a stan równowagi uk∏adu. Opis otaczajàcego nas Êwiata na gruncie termodynamiki. Termodynamika procesu mieszania: roztwory doskona∏e, rzeczywiste i nieskoƒczenie rozcieƒczone. Równowagi fazowe w uk∏adach jedno- i wielosk∏adnikowych: regu∏a faz, diagramy fazowe, procesy parowania, destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Fizykochemiczny opis procesu adsorpcji na powierzchni cieczy i faz sta∏ych, izotermy adsorpcji. Zjawisko osmozy. Termodynamika procesów nieodwracalnych a kinetyka chemiczna. Poj´cie rz´du, czàsteczkowoÊci, sta∏ej szybkoÊci i energii aktywnej reakcji. Procesy chemiczne proste i z∏o˝one (przeciwne, wspó∏bie˝ne, nast´pcze). Teoria zderzeƒ oraz stanu przejÊciowego. Kataliza homo- i heterogeniczna. Autokataliza. Kataliza w przyrodzie o˝ywionej. Fenomenologiczny i teoretyczny opis w∏aÊciwoÊci roztworów elektrolitów, przewodnictwo. Termodynamika i kinetyka procesów elektrochemicznych: samorzutnych (ogniwa) i wymuszonych (elektroliza). Si∏a elektromotoryczna i zwiàzki tej˝e z wielkoÊciami charakteryzujàcymi procesy elektrodowe. Podstawowe elektrody. Potencja∏ elektrod — zale˝noÊç od st´˝enia i temperatury. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne: budowa, w∏aÊciwoÊci optyczne i elektryczne. Podstawy teoretyczne spektroskopii molekularnej: elektronowej (fotoelektronowej), oscylacyjnej, Ramana, rotacyjnej, magnetycznego rezonansu jàdrowego i elektronowego, rezonansu spinowego oraz spektrometrii mas. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci czàsteczek. Elementy fotochemii, sonochemii i radiochemii. — Chemia teoretyczna Podstawy chemii kwantowej. Zasada de Broglie’a, zasada nieoznacznoÊci Heisenberga. Równania Schrödingera zale˝ne i niezale˝ne od czasu. Przybli˝enie jednoelektronowe. Metoda Hartee-Focka. Przybli˝enie Borna-Oppenheimera, metoda LCAO MO. Wiàzanie chemiczne, hybrydyzacja. Zastosowania teorii grup. Podstawy spektroskopii molekularnej. Metody obliczeniowe chemii kwantowej: pó∏empiryczne i ab initio. Korelacja elektronowa. Metody wychodzàce poza przybli˝enie jednoelektronowe. Podstawy termodynamiki statystycznej. Entropia a prawdopodobieƒstwo, teoria przemian chemicznych. Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: van der Waalsa (dyspersyjne) i elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej. — Krystalografia Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Komórki elementarne. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów, symetria punktowa, symetria sieci, grupy przestrzenne. Etapy procesu krystalizacji. Krystalo- Poz. 1004 grafia strukturalna. Metody dyfrakcyjne (prawo Bragga), badania struktury (rentgenografia, elektronografia, neutronografia). Krystalochemia. Klasyfikacja struktur krystalicznych ze wzgl´du na oddzia∏ywania (metaliczne, jonowe, kowalencyjne, dyspersyjne, tworzàce wiàzania wodorowe), elementy krystalochemii makromoleku∏. Krystalofizyka. Poj´cie w∏asnoÊci fizycznej i jej opis tensorowy, grupy graniczne.
328. Chemia ogólna i nieorganiczna — Chemia ogólna Budowa atomu. Struktura elektronowa atomu wieloelektronowego. W∏aÊciwoÊci okresowe pierwiastków wieloelektronowych. Wiàzania chemiczne i oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe. Stechiometria. Reakcje chemiczne. Fazy: gazowa, ciek∏a i sta∏a oraz ich elementarne w∏aÊciwoÊci. Efekty energetyczne i entropowe reakcji chemicznych. Równowaga i kinetyka chemiczna. Oddzia∏ywanie typu kwas—zasada. Równowagi jonowe. Reakcje chemiczne z przeniesieniem elektronu. Elementy elektrochemii. — Chemia nieorganiczna Klasyfikacja zwiàzków nieorganicznych. Wiàzania chemiczne a struktura czàsteczek. ReaktywnoÊç zwiàzków nieorganicznych. Przeglàd podstawowych grup pierwiastków: wodór, litowce, berylowce, borowce, w´glowce, azotowce, tlenowce, fluorowce, helowce. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku sip. Pierwiastki przejÊciowe. Budowa i w∏aÊciwoÊci zwiàzków metali przejÊciowych. Zwiàzki kompleksowe i ich reaktywnoÊç. Pierwiastki bloku d. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku d. Pierwiastki bloku f. Elementy chemii bionieorganicznej.
329. Chemia organiczna i makromoleku∏ — Chemia organiczna Struktura a wiàzanie chemiczne. Hybrydyzacja, rezonans, elektroujemnoÊç i polaryzacja wiàzaƒ. Rozpad homolityczny i heterolityczny wiàzania chemicznego. Diagramy energetyczne reakcji, poj´cie stanu przejÊciowego i produktu przejÊciowego. Nazewnictwo IUPAC. Regu∏y okreÊlenia izomerii E/Z, nomenklatura R/S dla zwiàzków chiralnych. Alkany, alkeny i alkiny. ReaktywnoÊç. Addycja do wiàzaƒ wielokrotnych. Struktura karbokationów i ich trwa∏oÊç. Wolnorodnikowa i jonowa polimeryzacja. Skoniugowane dieny, rezonans. Addycja elektrofilowa do alkinów. Zwiàzki aromatyczne. Kryterium aromatycznoÊci. Rezonans. Substytucja elektrofilowa. Izomeria wielopodstawionych zwiàzków aromatycznych. ReaktywnoÊç, wp∏yw skierowujàcy podstawnika. Nukleofilowe podstawienie zwiàzków aromatycznych. Benzyn. Halogenowanie w ∏aƒcuchu bocznym: kation, anion i rodnik benzylowy. Policykliczne w´glowodory aromatyczne. Stereochemia. Centra stereogeniczne (chiralne). Enancjo- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7469 — mery, diastereoizomery, zwiàzki mezo, mieszaniny racemiczne i ich rozdzia∏. Analiza konformacyjna cykloheksanu. Halogenki alkilowe. Substytucja nukleofilowa SN1 i SN
330. Reakcje eliminacyjne E1 i E2 — mechanizm, i stereochemia. Alkohole, fenole, etery i epoksydy. ReaktywnoÊç: reakcje z halogenkami alkilowymi, halogenkami fosforu, dehydratacja, reakcje z metalami, utlenianie, acylowanie. Synteza eterów, tioli i siarczków. Aminy: zasadowoÊç i nukleofilowoÊç. Synteza i reakcje amin: alkilowanie, degradacja soli aminowych, acylowanie. Zwiàzki diazoniowe — wykorzystanie w syntezie organicznej. Aldehydy i ketony. Monosacharydy, disacharydy, polisacharydy. Aminokwasy i peptydy: wiàzanie peptydowe, struktura dipolarna, punkt izoelektryczny. Struktura i w∏aÊciwoÊci grupy karbonylowej. Addycja nukleofilowa wody, alkoholi, amin i zwiàzków Grignarda do grupy karbonylowej. Reakcja Wittiga. Kwasy karboksylowe i ich pochodne. KwasowoÊç. Synteza kwasów karboksylowych, reakcje estryfikacji. Tworzenie halogenków kwasowych, amidów bezwodników. Alkilowanie i acylowanie enoli i jonów enolanowych. Wykorzystanie acetylooctanu i malonianu dietylu w syntezie organicznej. Reakcje kondensacji: kondensacja aldolowa, Claisena, Michaela i podobne. Enaminy i ich wykorzystanie w syntezie. Przegrupowania karbokationów. Zwiàzki heterocykliczne. Reakcje z odczynnikami elektrofilowymi i nukleofilowymi — utlenianie i redukcja. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe zwiàzków organicznych. Spektroskopia UV-VIS, IR, Ramana i NMR — narz´dzie do okreÊlania struktury. Zastosowania spektrometrii mas w chemii organicznej. Synteza organiczna. Koncepcja retrosyntezy. Poj´cie syntonu. Przemiany grup funkcyjnych. Koncepcja grup blokujàcych. Poz. 1004 wej. Reakcje elementarne: inicjowanie, propagacja, terminacja i transfer. Polimeryzacja rodnikowa i jonowa. Wa˝niejsze klasy polimerów: polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe, poliolefiny, polimery winylowe, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y; polipeptydy, kwasy nukleinowe, kwasy tejchojowe, polisacharydy oraz ich elementy strukturalne. Wa˝niejsze metody syntezy polipeptydów, polinukleotydów i polisacharydów. Synteza na fazie sta∏ej. Metody zautomatyzowane. Metoda PCR w syntezie DNA. Struktura pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa biomoleku∏. Helisy lewo- i prawoskr´tne. Podwójna helisa DNA, wy˝sze struktury bia∏ek. Kolagen.
331. Technologia chemiczna Technologia chemiczna — obszar zainteresowaƒ oraz zwiàzki z innymi naukami przyrodniczymi i technicznymi. Fizykochemiczne podstawy procesów technologicznych. Zasady technologiczne. Operacje i procesy jednostkowe: transport ciep∏a, transport masy (gazów, p∏ynów, cia∏ sta∏ych). Rozdzielanie uk∏adów zdyspergowanych, rektyfikacja, krystalizacja, ekstrakcja. Rozdzielanie w oparciu o zjawisko osmozy i odwróconej osmozy. Baza surowcowa przemys∏u chemicznego. Zachowawczy i destrukcyjny przerób ropy naftowej, technologia zwiàzków siarki i azotu. Kataliza i katalizatory. Technologie nowych materia∏ów. Problemy ochrony Êrodowiska przyrodniczego: zagospodarowanie i utylizacja odpadów sta∏ych oraz Êcieków. Charakterystyka Êwiatowego i polskiego przemys∏u chemicznego. VII. ZALECENIA — Chemia makromoleku∏ Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. G∏ówne metody syntezy makromoleku∏. Polimeryzacja i polikondensacja. Procesy polimeryzacji ∏aƒcucho- Przynajmniej 60% zaj´ç powinno byç realizowanych w formie çwiczeƒ rachunkowych i laboratoryjnych. STUDIA ZAWODOWE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia zawodowe na kierunku chemia trwajà 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2200, w tym 1605 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. prac´ w szkolnictwie po spe∏nieniu wymagaƒ okreÊlonych odr´bnymi przepisami. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW ORAZ MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 210 II. SYLWETKA ABSOLWENTA B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 180 Absolwenci (otrzymujà tytu∏ licencjata) powinni posiadaç podstawowà wiedz´ z zakresu chemii oraz dziedzin pokrewnych, pog∏´bionà w wybranej specjalizacji: analitycznej, biochemicznej, ekologicznej, farmaceutycznej, informatycznej, medycznej, nauczycielskiej, technologicznej itp. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w przemyÊle, laboratoriach, placówkach s∏u˝by zdrowia, administracji, a tak˝e innych instytucjach — niekoniecznie spokrewnionych z chemià. Mogà te˝ oni podejmowaç C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 885 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 Razem: 1605 IV. PRAKTYKI Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu Dziennik Ustaw Nr 116 przyznajàcego uprawnienie zawodowe z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji. — 7470 — zwiàzane V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
332. J´zyk obcy (angielski lub inny do wyboru) 210 120
333. Przedmiot humanistyczny (filozofia, etyka, metodologia nauk przyrodniczych, ochrona w∏asnoÊci intelektualnej lub inny do wyboru) 30 Poz. 1004
334. Informatyka Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy jednego i wielu u˝ytkowników. Systemy operacyjne. Lokalne sieci komputerowe. Poczta elektroniczna. Internet. Programy u˝ytkowe: edytory tekstów, programy do przygotowywania prezentacji, proste pakiety obliczeniowe i statystyczne. Programy obliczeniowe stosowane w chemii. Bazy danych. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
335. Wychowanie fizyczne 60
336. Chemia ogólna i nieorganiczna B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 180 — Chemia ogólna
337. Matematyka 90
338. Fizyka 60
339. Informatyka 30 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
340. Chemia ogólna i nieorganiczna 885 195
341. Chemia analityczna i analiza instrumentalna 150
342. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia 255
343. Chemia organiczna i makroczàsteczek 240
344. Technologia chemiczna 45 D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE 330 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
345. Matematyka Ciàgi i szeregi liczbowe: szeregi pot´gowe i trygonometryczne. Funkcje elementarne: ciàg∏oÊç i granica funkcji, ekstrema. Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej: pochodna funkcji i jej zastosowania. Rachunek ca∏kowy funkcji jednej zmiennej: metody obliczania ca∏ek, zastosowania. Liczby zespolone. Algebra liniowa: macierze, uk∏ady równaƒ, wyznaczniki, wartoÊci i wektory w∏asne. Funkcje wielu zmiennych. Ca∏ki podwójne i potrójne. Podstawy teorii równaƒ ró˝niczkowych. Elementy geometrii analitycznej. Elementy geometrii przestrzennej. Podstawy teorii grup. Szeregi Fouriera. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa.
346. Fizyka Podstawy mechaniki klasycznej i termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Drgania i fale w oÊrodkach spr´˝ystych. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Fale elektromagnetyczne. Polaryzacja, interferencja i dyfrakcja fal. Elementy optyki falowej i geometrycznej. Elementy akustyki, ha∏as. Podstawy mechaniki kwantowej. Budowa atomu i czàsteczki. PromieniotwórczoÊç naturalna i sztuczna. Elementy fizyki jàdrowej. Promieniowanie kosmiczne. Budowa atomu. Struktura elektronowa atomu wieloelektronowego. Uk∏ad okresowy, w∏aÊciwoÊci okresowe pierwiastków wieloelektronowych. Rodzaje wiàzaƒ chemicznych. Typy reakcji chemicznych. Faza gazowa, ciek∏a i sta∏a — ich podstawowe w∏aÊciwoÊci. Roztwory. Efekty energetyczne i entropowe reakcji chemicznych. Równowaga. Poj´cie kwasu i zasady. Równowagi kwasowo-zasadowe i jonowe w roztworach. Elementy kinetyki chemicznej. Podstawy elektrochemii. — Chemia nieorganiczna Budowa i w∏aÊciwoÊci pierwiastków grup podstawowych: litowców (w tym wodoru), berylowców, borowców, w´glowców, azotowców, tlenowców, fluorowców i helowców. Pierwiastki przejÊciowe (bloku d i f) — budowa i w∏aÊciwoÊci. Przemiany jàdrowe, szeregi promieniotwórcze. Klasyfikacja, w∏aÊciwoÊci i reaktywnoÊç zwiàzków nieorganicznych. Woda — struktura, w∏aÊciwoÊci, znaczenie w przyrodzie. Zwiàzki jonowe — budowa, w∏aÊciwoÊci, energia sieciowa. Po∏àczenia koordynacyjne — budowa, w∏aÊciwoÊci, trwa∏oÊç, reaktywnoÊç. Zwiàzki metaloorganiczne pierwiastków bloku s, p i d — otrzymywanie, budowa, w∏aÊciwoÊci, reaktywnoÊç, zastosowania.
347. Chemia analityczna i analiza instrumentalna — Chemia analityczna OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç pierwiastków. Podstawowe metody oddzielania pierwiastków: stràcanie, ekstrakcja, wymiana jonowa, chromatografia. Pobieranie i przygotowywanie prób do analiz. Podstawy analizy jakoÊciowej — rozdzielanie i identyfikacja wybranych jonów w roztworach. Podstawy analizy iloÊciowej: analiza grawimetryczna i wolumetryczna. Opracowanie statystyczne wyników. Ocena wiarygodnoÊci i standaryzacja metod analitycznych. — Analiza instrumentalna Opis i klasyfikacja metod analizy instrumentalnej. OznaczalnoÊç i wykrywalnoÊç substancji. Czu∏oÊç, selektywnoÊç i specyficznoÊç metod analitycznych. Precyzja i dok∏adnoÊç pomiaru. Dziennik Ustaw Nr 116 — 7471 — Efekty interferencyjne. Kalibracja. Metody analizy instrumentalnej: spektrometryczne, elektrochemiczne, chromatograficzne, radiometryczne oraz termometryczne. Metody spektrometryczne sprz´˝one z chromatograficznymi. Elementy analizy specjacyjnej, wielosk∏adnikowej, lokalnej i strukturalnej.
348. Chemia fizyczna, teoretyczna i krystalografia — Chemia fizyczna Podstawowe poj´cia termodynamiki chemicznej. Zwiàzki pomi´dzy wielkoÊciami termodynamicznymi. Fenomenologiczna i molekularna interpretacja energii i entropii. Zasady termodynamiki. Termochemia. Roztwory: czàstkowe wielkoÊci molowe, potencja∏ chemiczny. Termodynamiczne kryteria równowagi, sta∏a równowagi. Elementy termodynamiki procesów nieodwracalnych. Równowagi fazowe w uk∏adach jednoi wielosk∏adnikowych, diagramy fazowe. Procesy destylacji, rektyfikacji, krystalizacji i ekstrakcji. Zjawiska powierzchniowe, zwiàzki powierzchniowo czynne. Zjawisko osmozy. Podstawowe poj´cia kinetyki chemicznej. Kinetyka procesów prostych i z∏o˝onych. Teoria zderzeƒ i kompleksu aktywnego. Kataliza homo- i heterogeniczna, autokataliza. W∏aÊciwoÊci roztworów elektrolitów, przewodnoÊç. Ogniwa elektrochemiczne i uk∏ady do elektrolizy. Rodzaje elektrod, potencja∏ elektrody, termodynamika i kinetyka procesów elektrodowych. Konwersja i akumulacja energii elektrycznej. Korozja. Uk∏ady koloidalne. Elektryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci substancji. Podstawy spektroskopii: elektronowej, oscylacyjnej, Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektrometrii mas. — Chemia teoretyczna Wprowadzenie do mechaniki kwantowej. Równanie Schrödingera niezale˝ne i zale˝ne od czasu. Zastosowanie mechaniki kwantowej w chemii: przybli˝enie jednoelektronowe, metoda orbitali molekularnych. Wiàzania chemiczne, hybrydyzacja. Metody obliczeniowe chemii kwantowej: pó∏empiryczne, ab initio i oparte na teorii funkcjona∏u g´stoÊci elektronowej. Termodynamika statystyczna — zastosowanie w opisie zachowania zbiorów czàsteczek. OkreÊlanie charakterystyk energetycznych i entropowych substancji i procesów chemicznych na gruncie teorii. Oddzia∏ywania mi´dzyczàsteczkowe: dyspersyjne, elektrono-donorowo-akceptorowe, wiàzania wodorowe. Elementy mechaniki i dynamiki molekularnej. — Krystalografia Poj´cie kryszta∏u jako fazy uporzàdkowanej. Elementy krystalografii geometrycznej. Teoria sieciowa budowy kryszta∏ów, symetria punktowa, symetria sieci, grupy przestrzenne. Krystalografia strukturalna. Metody dyfrakcyjne i badania struktury: rentgenografia, elektronografia, neutronografia. Krystalochemia: klasyfikacja struk- Poz. 1004 tur pod kàtem oddzia∏ywaƒ mi´dzyczàsteczkowych. Elementy krystalochemii makromoleku∏.
349. Chemia organiczna i makroczàsteczek — Chemia organiczna Hybrydyzacja pierwiastków i typy wiàzaƒ wyst´pujàcych w po∏àczeniach organicznych. Podstawowe grupy po∏àczeƒ organicznych: alkany, alkeny, alkiny, dieny, zwiàzki halogenoorganiczne i aromatyczne. Elementy analizy konformacyjnej. Nazewnictwo IUPAC. ElektroujemnoÊç i polaryzowalnoÊç zwiàzków organicznych. Przemiany po∏àczeƒ organicznych. Karbokationy, karboaniony, karbeny i wolne rodniki — budowa i w∏aÊciwoÊci. Izomeria geometryczna i strukturalna. Addycja do wiàzaƒ wielokrotnych. Addycja elektrofilowa do alkenów. Substytucja elektrofilowa i nukleofilowa w uk∏adach aromatycznych — wp∏yw skierowujàcy podstawników. Izomeria wielopodstawionych zwiàzków aromatycznych. Substytucja nukleofilowa SN1 i SN
350. Reakcje eliminacji E1 i E
351. Reakcje przegrupowania, izomeryzacji, dehydratacji, utleniania i redukcji. Stereochemia. ChiralnoÊç — regu∏y nazewnictwa R/S. Enancjomery, diastereoizomery, zwiàzki mezo. Synteza, budowa, w∏asnoÊci i zastosowania: w´glowodorów alifatycznych i aromatycznych, alkoholi, fenoli, eterów, kwasów karboksylowych, estrów, amin, azotowych i tlenowych zasad organicznych, zwiàzków heterocyklicznych. W∏aÊciwoÊci kwasowo-zasadowe zwiàzków organicznych. Monosacharydy, disacharydy i polisacharydy oraz aminokwasy i peptydy — synteza, budowa, w∏aÊciwoÊci. Po∏àczenia diazoniowe, barwniki. Elementy racjonalnej syntezy organicznej. WielopierÊcieniowe w´glowodory aromatyczne, dioksyny, zwiàzki halogenoorganiczne — budowa, w∏aÊciwoÊci, toksycznoÊç. Zastosowania spektroskopii elektronowej, oscylacyjnej i Ramana, magnetycznego rezonansu jàdrowego oraz spektroskopii mas w chemii organicznej. — Chemia makromoleku∏ Poj´cie makromoleku∏y i polimeru. Metody syntezy makromoleku∏. Wa˝niejsze klasy polimerów: polimery karbo∏aƒcuchowe, hetero∏aƒcuchowe i winylowe, poliolefiny, poliestry i poliamidy. Elementy chemii supramoleku∏. Biomakromoleku∏y: polipeptydy, polisacharydy i kwasy nukleinowe — struktura (pierwszo-, drugo- i trzeciorz´dowa) oraz podstawowe funkcje biologiczne.
352. Technologia chemiczna Fizykochemiczne podstawy operacji technologicznych. Zasady technologiczne. Operacje i procesy jednostkowe. Kataliza i katalizatory w technologii. Modelowanie procesów dla potrzeb technologii. Reaktory chemiczne. Odczytywanie schematów technologicznych. Podstawowe surowce przemys∏u chemicznego — mo˝liwoÊci wykorzystania. Przeglàd wa˝niejszych technologii chemicznych. Technologie nowych Dziennik Ustaw Nr 116 — 7472 — materia∏ów. Elementy biotechnologii — biologiczne oczyszczalnie Êcieków, odnawialne êród∏a energii. Zagospodarowanie oraz utylizacja sta∏ych odpadów przemys∏owych oraz Êcieków. Technologie bezodpadowe — recykling. D. PRZEDMIOTY NOÂCIOWE SPECJALIZACYJNE I Poz. 1004 VII. ZALECENIA
353. Przynajmniej 60% zaj´ç wymienionych w grupach przedmiotów B, C i D powinno byç realizowanych jako çwiczenie rachunkowe bàdê laboratoryjne. SPECJAL- Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie, uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.
354. Pod nazwà przedmioty specjalizacyjne rozumie si´ te, które przygotowujà do wykonywania zawodu (w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), natomiast przedmioty specjalnoÊciowe to te, które pog∏´biajà wykszta∏cenie kierunkowe. Za∏àcznik nr 10 Standardy nauczania dla kierunku studiów: dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE
355. Psychologia spo∏eczna 30 Studia magisterskie na kierunku dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3600, w tym 1740 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.
356. Podstawy ekonomii 30
357. Podstawy politologii 30
358. G∏ówne nurty w literaturze Êwiatowej i polskiej XX wieku 30
359. Przedmiot do wyboru 30
360. J´zyk obcy I — angielski — obowiàzkowo 240
361. J´zyk obcy II 120
362. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240 II. SYLWETKA ABSOLWENTA Studia magisterskie na kierunku: dziennikarstwo i komunikacja spo∏eczna majà na celu wszechstronne przygotowanie studenta do zawodu dziennikarza, a tak˝e do wykonywania ró˝nych zawodów zwiàzanych nie tylko z prasà, radiem i telewizjà, lecz tak˝e z szeroko poj´tà dziedzinà komunikacji spo∏ecznej — w stosunkach publicznych, reklamie, promocji, instytucjach prowadzàcych edukacj´ medialnà.
363. Wst´p do nauki o komunikowaniu 60 III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE
364. Spo∏eczne i kulturowe oddzia∏ywanie mediów 60 A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 660
365. Metody badaƒ medioznawczych 30 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 240
366. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne i gospodarcze 60 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 840
367. Polski system polityczny 30 Razem: 1740 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 840 IV. PRAKTYKI
368. Historia prasy i mediów w Polsce i na Êwiecie 60
369. Wspó∏czesne media w Polsce i na Êwiecie wraz z lektoratem prasy krajowej i zagranicznej 90
370. Stylistyka i kultura j´zyka 30 660
371. Retoryka dziennikarska 30
372. Filozofia 30
373. Gatunki dziennikarskie 60
374. Socjologia 30
375. Logika z semiotykà 30
376. Seminaria warsztatowe — wst´p do dziennikarstwa prasowego, radiowego, telewizyjnego 90 Studentów obowiàzuje czterotygodniowa praktyka zawodowa w redakcji prasowej, radiowej lub telewizyjnej. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO Dziennik Ustaw Nr 116 — 7473 —
377. Fotografia w prasie 30
378. Agencje prasowe i praca z serwisem informacyjnym 30
379. èród∏a informacji dla dziennikarza 30
380. Media lokalne i Êrodowiskowe 30
381. Prawo prasowe i etyka dziennikarska, prawo radiofonii i telewizji, prawo autorskie 90 Poz. 1004 rzeczywistoÊci gospodarczej. Podstawowe poj´cia ekonomiczne, teoria firmy i teoria konsumenta, inflacja i bezrobocie. Polityka makroekonomiczna, rachunki makroekonomiczne, rola paƒstwa w gospodarce, dobra publiczne. Rola informacji w procesach gospodarczych. Analiza polityki gospodarczej w Polsce po 1989 r.
382. Podstawy politologii
383. Kszta∏towanie opinii publicznej 45
384. Komputer w pracy dziennikarza 90 Najwa˝niejsze systemy polityczne we wspó∏czesnym Êwiecie, teoria i praktyka ich funkcjonowania, ze szczególnym uwzgl´dnieniem takich zagadnieƒ, jak: zasady ustrojowe, systemy partyjne, organizacje spo∏eczne, wspó∏czesne doktryny polityczne.
385. Praca dziennikarza w j´zyku obcym (j´zyk do wyboru) 60
386. G∏ówne nurty w literaturze Êwiatowej i polskiej XX wieku
387. Seminarium magisterskie 30
388. Reklama we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie informacyjnym 45 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO
389. Filozofia Zarys historii filozofii (g∏ówne kierunki, ich przedstawiciele oraz ich zwiàzki z ˝yciem i sposobem myÊlenia wspó∏czesnego cz∏owieka). G∏ówne nurty filozofii wspó∏czesnej, jej rola w indywidualnym rozwoju i wyra˝aniu w∏asnej to˝samoÊci wspó∏czesnego cz∏owieka.
390. Socjologia Podstawowe poj´cia socjologiczne oraz mechanizmy rzàdzàce zbiorowoÊciami ludzkimi. Przeglàd najwa˝niejszych historycznych szkó∏ socjologicznych. G∏ówne kierunki i nurty w socjologii wspó∏czesnej. (Celem zaj´ç jest dostarczanie s∏uchaczom aparatu poj´ciowego i narz´dzi do samodzielnej analizy i refleksji nad rozwojem spo∏ecznym i bie˝àcymi przemianami we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie).
391. Logika z semiotykà Podstawy logiki pragmatycznej oraz podstawowe poj´cia semiologiczne (j´zyk, znak, kod itp.). Po ukoƒczeniu kursu s∏uchacze powinni byç zdolni do samodzielnej logicznej i semiotycznej analizy teksów w∏asnych oraz do krytycznej lektury i analizy tekstów cudzych pod kàtem ich spójnoÊci i sensownoÊci.
392. Psychologia spo∏eczna Podstawowe kategorie psychologii spo∏ecznej i jej g∏ówne nurty, mechanizmy i wzorce ludzkich zachowaƒ, zagadnienia konformizmu, agresji, stereotypów pozytywnych i negatywnych relacji mi´dzyludzkich. Analiza zjawisk spo∏ecznych w mikro- i makroskali.
393. Podstawy ekonomii Podstawy wspó∏czesnych teorii ekonomicznych wraz ze wskazaniem mo˝liwoÊci wykorzystania poznanych narz´dzi teoretycznych do analizy NajwartoÊciowsze oraz najbardziej kontrowersyjne zjawiska w literaturze Êwiatowej i polskiej XX wieku, prezentacja kierunków i pràdów w literaturze oraz prezentacja osobowoÊci pisarskich i wybranych utworów, które da∏y najpe∏niejszy obraz przemian duchowych i spo∏ecznych w XX wieku. Dobór treÊci zaj´ç powinien eksponowaç te kierunki i zjawiska, które mogà stanowiç inspirujàcy kontekst dla dziennikarza (literatura jako przekaz i informacja, prawda obiektywna dzie∏a, wielcy pisarze — dziennikarze, wp∏yw mediów na literatur´ i odwrotnie, obraz mediów w literaturze).
394. Przedmiot do wyboru W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta, mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z nauk o kulturze, nauk przyrodniczych, nauk Êcis∏ych lub z zakresu innych przedmiotów niezwiàzanych bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.
395. J´zyk obcy I — angielski — obowiàzkowo Zaj´cia prowadzàce do umiej´tnoÊci bieg∏ego pos∏ugiwania si´ j´zykiem angielskim w mowie i w piÊmie.
396. J´zyk obcy II — francuski, niemiecki, rosyjski lub w∏oski — do wyboru Zaj´cia prowadzàce do wyrobienia znajomoÊci wybranego j´zyka obcego w stopniu umo˝liwiajàcym lektur´ prasy zagranicznej i wykonywanie podstawowych zadaƒ dziennikarskich w tym j´zyku.
397. Wychowanie fizyczne Zaj´cia ruchowe: ogólnorozwojowe, sportowe, turystyczne lub rehabilitacyjne (do wyboru przez studenta lub zgodnie ze wskazaniami lekarskimi). B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE
398. Wst´p do nauki o komunikowaniu Podstawy wiedzy o procesie komunikowania masowego, jego elementach, fazach, najwa˝- Dziennik Ustaw Nr 116 — 7474 — niejszych uwarunkowaniach oraz roli komunikowania masowego wÊród ró˝nych rodzajów porozumiewania si´ ludzi, ze szczegó∏owym omówieniem hipotez i teorii wyjaÊniajàcych efekty odbioru Êrodków masowego przekazu, z uwzgl´dnieniem czynników warunkujàcych skutecznoÊç mediów (cechy nadawcy, kana∏u, odbiorcy). Najnowsze i historyczne teorie, orientacje i kierunki badaƒ nad komunikowaniem masowym. Status nauki o komunikowaniu masowym, ze wskazaniem na jej multidyscyplinarnoÊç, metody i techniki badawcze, g∏ówne oÊrodki, instytucje i czasopisma zajmujàce si´ problematykà komunikowania masowego.
399. Spo∏eczne i kulturowe oddzia∏ywanie mediów Poglàdy na temat roli Êrodków masowego przekazu w spo∏eczeƒstwie informacyjnym i kulturze postmodernistycznej. Najnowsze badania i hipotezy wyjaÊniajàce oddzia∏ywanie mediów na p∏aszczyênie socjologicznej, psychologicznej i kulturowej, w tym m.in. badania nad oddzia∏ywaniem scen przemocy i gwa∏tu na m∏odych odbiorców, recepcjà treÊci informacji politycznych, reakcjami wobec scen erotycznych, kszta∏towaniem postaw wobec instytucji spo∏ecznych, religijnych, sprawowaniem kontroli spo∏ecznej poprzez definiowanie zjawisk dewiacyjnych.
400. Metody badaƒ medioznawczych Metody analizy organizacji, metody analiz zawartoÊci, metody badaƒ audytoryjnych oraz badaƒ sonda˝owych i opinii publicznej. Szczególny nacisk powinien byç po∏o˝ony na znajomoÊç metod analiz statystycznych i programów komputerowych stosowanych do badaƒ medioznawczych.
401. Mi´dzynarodowe stosunki polityczne i gospodarcze Analiza wspó∏czesnych zjawisk na arenie mi´dzynarodowej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem takich zagadnieƒ, jak: procesy integracyjne, geneza i przebieg najwa˝niejszych konfliktów, rola organizacji mi´dzynarodowych, miejsce Polski we wspó∏czesnej polityce Êwiatowej. Sposób analizy powinien ukazywaç s∏uchaczom mo˝liwoÊci wykorzystania wiedzy o mi´dzynarodowych stosunkach politycznych w pracy dziennikarza. Cz´Êç zaj´ç dotyczàca stosunków gospodarczych powinna obejmowaç analiz´ zjawisk zachodzàcych we wspó∏czesnym mi´dzynarodowym ˝yciu gospodarczym, z uwzgl´dnieniem takich zagadnieƒ, jak przep∏yw kapita∏u, system ce∏, mi´dzynarodowe organizacje gospodarcze, wspó∏praca gospodarcza.
402. Polski system polityczny Podstawowe zasady polskiego systemu politycznego (Konstytucja, funkcjonowanie organów w∏adzy publicznej, system partyjny, organizacje spo∏eczne). Rola mediów w polityce. Poz. 1004 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE
403. Historia prasy i mediów w Polsce i na Êwiecie Najwa˝niejsze etapy rozwoju prasy na Êwiecie, na tle ogólnych warunków poszczególnych epok, ze szczególnym naciskiem na zmiany spo∏eczne i polityczne oraz liberalnà koncepcj´ prasy i zasad´ wolnoÊci wypowiedzi. Najwybitniejsi dziennikarze ró˝nych epok, najwybitniejsze tytu∏y i najwa˝niejsze, historyczne teksty dziennikarskie. Historia prasy i mediów w Polsce, procesy, które mia∏y na nie wp∏yw, przeglàd g∏ównych tytu∏ów ukazujàcych si´ w danej epoce na tle panujàcych w tej epoce koncepcji ideologicznych, najwybitniejsi dziennikarze polscy i najwa˝niejsze polskie historyczne teksty prasowe. Rola i wp∏yw prasy na spo∏eczeƒstwo polskie, zmiany technologiczne i zmiany w zawodzie dziennikarskim. Funkcjonowanie cenzury na ziemiach polskich w ró˝nych okresach historycznych.
404. Wspó∏czesne media na Êwiecie i w Polsce, wraz z lektoratem prasy krajowej i zagranicznej Systemy komunikowania masowego w wybranych krajach ró˝nych regionów Êwiata, rynek prasowy, radiowo-telewizyjny, normy prawne okreÊlajàce funkcjonowanie Êrodków masowego przekazu oraz instytucje samoregulacji (rady prasowe, organizacje dziennikarskie, kodeksy etyczne) w poszczególnych krajach. Pog∏´biajàce si´ procesy koncentracji, komercjalizacji i globalizacji (w produkcji i dystrybucji) w sferze mediów. Problemy ujednolicenia systemu prawnego w sferze komunikowania masowego oraz orzecznictwo Trybuna∏u SprawiedliwoÊci w krajach UE. Wspó∏czesny rynek mediów w Polsce, system prasowy w strukturze spo∏ecznej, trasformacja systemu mediów, formy w∏asnoÊci prasy w Polsce, czytelnictwo i odbiór. Poszczególne grupy mediów na polskim rynku prasowym (np. prasa spo∏eczno-polityczna, kulturalna, bulwarowa, religijna, sportowa, ekologiczna itp.),rynek radiofonii i telewizji w Polsce, zadania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, media publiczne i komercyjne — konkurencja i koegzystencja. Cz´Êç lektoratowa zaj´ç powinna obejmowaç sta∏à, systematycznà lektur´ i analiz´ publikacji w wybranych tytu∏ach prasy krajowej i zagranicznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem specyfiki tytu∏ów na tle systemu medialnego danego kraju (celem jest wykszta∏cenie u s∏uchaczy nawyku regularnej, krytycznej lektury prasy krajowej i zagranicznej).
405. Stylistyka i kultura j´zyka Zaj´cia doskonalàce sprawnoÊç j´zykowà i adekwatnoÊç stylistycznà tekstu medialnego. W cz´Êci teoretycznej zaj´ç studenci powinni zapoznaç si´ z typami b∏´dów ortograficznych i ortofonicznych, zasadami interpunkcji, stylami funkcjonalnymi, Êrodkami stylistycznymi w mediach, jak i zjawiskami j´zykowymi szczególnie Dziennik Ustaw Nr 116 — 7475 — cz´sto sprawiajàcymi trudnoÊci u˝ytkownikom j´zyka polskiego. Cz´Êç praktyczna powinna dotyczyç analizy poprawnoÊciowej i stylistycznej tekstów obcych, jak i cudzych, uczyç podstaw adiustacji i korekty. Nale˝y po∏o˝yç nacisk na zjawiska szczególnie niepokojàce w aspekcie kulturo- i j´zykotwórczej roli mediów, takie jak: zapo˝yczenia j´zykowe, mody j´zykowe, neologizmy, profesjonalizmy, kolokwializmy czy wulgaryzmy.
406. Retoryka dziennikarska Komunikowanie jako perswazja, j´zykowe Êrodki perswazyjne, techniki przekonywania wed∏ug retoryki klasycznej, wspó∏czesne techniki perswazyjne, chwyty retoryczne. Konstrukcja tekstu wed∏ug zaleceƒ wspó∏czesnej retoryki. Retoryka w polityce i w reklamie. Kryteria poprawnoÊci j´zykowej z punktu widzenia skutecznoÊci oddzia∏ywania. Kszta∏cenie umiej´tnoÊci skutecznego wypowiadania si´ w mowie i w piÊmie, redagowania tekstów w∏asnych i oceny tekstów cudzych.
407. Gatunki dziennikarskie Definicje, typologia i historia rodzajów oraz gatunków dziennikarskich (z uwzgl´dnieniem ró˝nych stanowisk badawczych), wskazanie przydatnoÊci tej wiedzy w praktyce. Wyznaczniki prasowoÊci i medialnoÊci, swoistoÊç j´zyka mediów, prawda i asertorycznoÊç w dziele dziennikarskim, specyfika gatunków radiowych i telewizyjnych na tle gatunków prasowych. åwiczenia praktyczne stanowiàce rozwini´cie wyk∏adu, a prowadzone przez aktywnych dziennikarzy, powinny uczyç warsztatu dziennikarskiego poprzez analiz´ tekstów, dyskusj´, tworzenie i wzajemnà ocen´ ró˝nych form gatunkowych.
408. Seminaria warsztatowe — wst´p do dziennikarstwa prasowego, radiowego, telewizyjnego Seminarium o charakterze praktycznym — pierwszy kontakt s∏uchaczy z zawodem dziennikarza prasowego, radiowego, telewizyjnego, przygotowujàcy do praktyki redakcyjnej. Nale˝y po∏o˝yç nacisk na wyrabianie umiej´tnoÊci reporterskich: oddzielenie faktów od komentarza jako podstawowà cech´ nowoczesnego dziennikarstwa, zbieranie materia∏u, weryfikacj´ zebranych materia∏ów, pisanie krótkich form, nawiàzywanie wspó∏pracy z redakcjami. S∏uchacze powinni otrzymaç te˝ informacje o podstawach techniki radiowej i telewizyjnej.
409. Fotografia w prasie Zaj´cia praktyczne z zakresu umiej´tnoÊci wykonywania zdj´ç na bie˝àce potrzeby redakcji prasowej, odró˝niania dobrej od z∏ej fotografii, analizy relacji mi´dzy fotografià a tekstem. Podstawy wiedzy o nowoczesnej technice fotograficznej i jej zastosowaniu w redakcji.
410. Agencje prasowe i praca z serwisem informacyjnym Poz. 1004 Zaj´cia przygotowujàce do pracy w agencjach informacyjnych i dzia∏ach informacyjnych redakcji, z uwzgl´dnieniem problemów takich, jak: szybkoÊç przekazu, specyfika j´zyka i konstrukcji krótkich form informacyjnych, budowa i wewn´trzna dynamika serwisu informacyjnego, miejsce agencji informacyjnej w systemie mediów.
411. èród∏a informacji dla dziennikarza Zaj´cia przygotowujàce do korzystania z podstawowych êróde∏ informacji dla dziennikarza, takich jak: obserwacja, wywiad, dokumenty. Szczególny nacisk nale˝y po∏o˝yç na umiej´tnoÊç weryfikacji faktów na podstawie ró˝nych êróde∏, etyczne problemy wyst´pujàce w fazie zbierania materia∏ów.
412. Media lokalne i Êrodowiskowe Wst´pne przygotowanie s∏uchaczy do pracy w mediach lokalnych i sublokalnych: kryteria