Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształce

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowegoz dnia 19 kwietnia 2022 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego 1)Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. poz. 1951). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk Treść rozporządzenia Na podstawie art. 46a ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe   (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655, 1079 i 1116) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego   (Dz. U. poz. 1637 oraz z 2020 r. poz. 538) załącznik nr 5 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. § 2. Podstawę programową kształcenia w zawodzie muzyk, stanowiącą załącznik nr 5 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się: 1) od roku szkolnego 2022/2023 we wszystkich klasach ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, szkoły muzycznej I stopnia i szkoły muzycznej II stopnia; 2) w roku szkolnym 2022/2023 w klasie I ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia, a w latach następnych również w kolejnych klasach tej szkoły. § 3. W klasach dotychczasowej ogólnokształcącej szkoły muzycznej II stopnia o sześcioletnim cyklu kształcenia prowadzonych w ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia stosuje się podstawę programową kształcenia w zawodzie muzyk, stanowiącą załącznik nr 5 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, do czasu wygaśnięcia tych klas. § 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2022 r. 1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. poz. 1951). Załącznik   -   Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA ORAZ W SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA Uczeń: 1) szanuje dziedzictwo kulturowe swojego i innych narodów; 2) przestrzega zasad kultury, etyki i prawa autorskiego; 3) posiada wiedzę niezbędną do rozwijania umiejętności w zakresie przedmiotu głównego i do świadomego uczestnictwa w życiu muzycznym; 4) zna i stosuje zasady dotyczące występów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania i stroju; 5) wykazuje wrażliwość artystyczną w kreatywnym realizowaniu zadań; 6) rozwija pasję muzyczną przez podejmowanie inicjatyw artystycznych; 7) publicznie prezentuje swoje dokonania; 8) podczas gry na instrumencie prawidłowo operuje aparatem gry; 9) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista proste utwory muzyczne; 10) wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności niezbędne do zrozumienia i wykonywania utworów; 11) świadomie wykorzystuje słuch muzyczny w działaniach praktycznych; 12) wykorzystuje ekspresję muzyczną i muzyczno-ruchową; 13) realizuje wskazówki wykonawcze ze zrozumieniem; 14) ocenia jakość wykonywanych zadań; 15) pracuje w zespole pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za realizację projektu oraz bierze współodpowiedzialność za efekt tej pracy; 16) integruje się i współpracuje z członkami zespołu; 17) buduje relacje oparte na zaufaniu; 18) wykazuje się w działaniu aktywną postawą; 19) organizuje swoją indywidualną pracę; 20) systematycznie rozwija swoje umiejętności; 21) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną; 22) przewiduje skutki podejmowanych działań; 23) jest przygotowany do kontynuowania nauki; 24) potrafi skutecznie radzić sobie ze stresem, w szczególności z tremą. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE DLA OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA AUDYCJE MUZYCZNE CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobywanie wiedzy z zakresu budowy dzieła muzycznego, obsady wykonawczej, polskich tańców narodowych, twórczości wybranych kompozytorów i epok Uczeń: 1) posługuje się pojęciami muzycznymi; 2) potrafi opisać dzieło, posługując się terminologią muzyczną. 2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru muzyki Uczeń rozpoznaje zagadnienia w słuchanych przykładach z literatury muzycznej, zwraca uwagę na różnorodność środków wyrazu. 3. Kształcenie umiejętności analizy utworów muzycznych Uczeń opisuje dzieło, posługując się terminologią muzyczną na podstawie zapisu nutowego. 4. Rozwijanie kreatywności Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, aktywnie słucha muzyki. 5. Rozbudzanie zainteresowania literaturą muzyczną Uczeń świadomie słucha muzyki, uczestniczy w wydarzeniach muzycznych. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobywanie wiedzy z zakresu budowy dzieła muzycznego, obsady wykonawczej, polskich tańców narodowych, twórczości wybranych kompozytorów i epok Uczeń: 1) stosuje podstawowe pojęcia z zakresu: a) elementów dzieła muzycznego (rytmiki, melodyki, harmoniki, artykulacji, agogiki, dynamiki, kolorystyki), b) budowy utworu (w oparciu o budowę okresową i ewolucyjną), c) faktury utworu (monofonia, polifonia, homofonia), d) gatunków i form muzycznych (kanon, inwencja, fuga, forma okresowa dwu- i trzyczęściowa, rondo, temat z wariacjami, forma sonatowa, formy cykliczne: suita, sonata, symfonia, koncert solowy, opera), e) obsady wykonawczej wokalnej i instrumentalnej (solista, zespół kameralny, orkiestra, chór), f) budowy instrumentów muzycznych i rodzajów głosu ludzkiego; 2) wymienia cechy polskich tańców narodowych oraz cechy polskiej muzyki ludowej, posługuje się pojęciem stylizacji muzyki ludowej; 3) wymienia i ogólnie charakteryzuje: a) epoki (średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, romantyzm, muzykę XX i XXI wieku), b) twórczość wybranych kompozytorów (w szczególności: J. S. Bacha, W. A. Mozarta, F. Chopina, K. Szymanowskiego, W. Lutosławskiego), c) zawody związane z muzyką, w tym: wykonawca - instrumentalista i wokalista, kompozytor, dyrygent, lutnik, reżyser dźwięku, d) najważniejsze wydarzenia muzyczne (np. festiwale, konkursy); 4) potrafi korzystać ze wskazanych tradycyjnych i multimedialnych zbiorów literatury muzycznej, oprogramowania komputerowego wspomagającego naukę i rozwój kompetencji muzycznych. 2. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru muzyki Uczeń: 1) rozpoznaje w słuchanych przykładach muzycznych: a) elementy dzieła muzycznego (rytmikę, melodykę, harmonikę, artykulację, agogikę, dynamikę, kolorystykę), b) budowę utworu (okresową i ewolucyjną), c) fakturę utworu muzycznego (monofonię, polifonię, homofonię), d) formy muzyczne (kanon, formę okresową dwu- i trzyczęściową, rondo, temat z wariacjami), e) obsadę wykonawczą wokalną i instrumentalną (solista, zespół kameralny, orkiestra, chór), f) brzmienie instrumentów muzycznych i rodzaje głosu ludzkiego; 2) określa na przykładach muzycznych cechy polskich tańców narodowych. 3. Kształcenie umiejętności analizy utworów muzycznych Uczeń: 1) zauważa w zapisie nutowym: a) elementy dzieła muzycznego (rytmikę, melodykę, harmonikę, artykulację, agogikę, dynamikę, kolorystykę), b) budowę utworu (okresową i ewolucyjną), c) fakturę utworu muzycznego (monofonię, polifonię, homofonię), d) formy muzyczne (kanon, formę okresową dwu- i trzyczęściową, rondo, temat z wariacjami), e) polskie tańce narodowe; 2) odczytuje z partytury obsadę wykonawczą. 4. Rozwijanie kreatywności Uczeń: 1) komponuje miniatury muzyczne z wykorzystaniem cech polskich tańców narodowych oraz wybranych form muzycznych; 2) stosuje proste formy ruchu podczas słuchania utworu muzycznego. 5. Rozbudzanie zainteresowania literaturą muzyczną Uczeń: 1) zapoznaje się z różnorodną literaturą muzyczną; 2) kształtuje umiejętność świadomego odbioru muzyki i jej wartościowania; 3) wyraża własne opinie dotyczące słuchanych utworów; 4) bierze udział w koncertach i festiwalach. CHÓR CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń świadomie i umiejętnie posługuje się aparatem głosowym. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń: 1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą); 2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta; 3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia; 4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym; 5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny); 6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny; 7) czyta nuty głosem a vista w stopniu podstawowym; 8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń: 1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej; 2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej; 3) świadomie operuje dynamiką; 4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń: 1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych; 2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów; 3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń: 1) dba o estetykę zachowania się na scenie; 2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego; 3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika). FORTEPIAN DLA RYTMIKI CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Znajomość techniki gry na fortepianie Uczeń posługuje się różnymi elementami techniki pianistycznej. 2. Kształtowanie wyobraźni muzycznej i wrażliwości słuchowej Uczeń świadomie przekazuje treść muzyczną, wykorzystując wiedzę i wyobraźnię muzyczną, zwraca uwagę na estetykę brzmienia. 3. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń efektywnie organizuje swoją pracę, rozwija umiejętność gry a vista. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Znajomość techniki gry na fortepianie Uczeń: 1) posługuje się różnymi technikami gry: a) zna budowę i zasady działania mechanizmu fortepianu, b) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie, c) stosuje różne rodzaje artykulacji (legato, staccato, portato), d) stosuje technikę palcową, pasażową, podwójnych dźwięków, akordową, e) prowadzi dwugłos w jednej ręce, f) prawidłowo używa prawego pedału; 2) poprawnie realizuje zadania wykonawcze: a) właściwie realizuje zapis muzyczny utworu (wysokość dźwięku, zapis metrorytmiczny, artykulacja, dynamika, frazowanie, agogika, pedalizacja, aplikatura), b) prawidłowo realizuje fakturę homofoniczną i podstawy polifonii, c) świadomie pracuje nad interpretacją utworu muzycznego zgodnie z jego stylem i budową formalną, d) wykonuje utwór z pamięci; 3) posługuje się umiejętnością gry gam i pasaży do czterech znaków przykluczowych: a) zna zasady prawidłowego palcowania gam i pasaży, b) wykonuje prawidłowo gamy i pasaże oraz kadencję wielką doskonałą w tonacjach majorowych i minorowych; 4) posiada zasób środków wykonawczych niezbędnych do realizacji przedmiotu improwizacja fortepianowa. 2. Kształtowanie wyobraźni muzycznej i wrażliwości słuchowej Uczeń: 1) świadomie kształtuje stronę brzmieniową i wyrazową wykonywanych utworów, w tym własnych kompozycji; 2) wykonuje ze zrozumieniem utwory muzyczne: polifoniczne, klasyczne i inne, np.: utwory kameralne, utwory dowolne, własne kompozycje. 3. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) umiejętnie planuje swoją pracę - dzieli ją na etapy, koncentruje się na wybranym zagadnieniu; 2) doskonali swoje umiejętności przez systematyczną pracę; 3) samodzielnie i dokładnie odczytuje tekst nutowy; 4) świadomie koryguje swoje błędy. FORTEPIAN DODATKOWY CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie, nabywa podstawowych umiejętności technicznych i interpretacyjnych w grze na instrumencie wraz z elementami analizy utworu. 3. Nauka gry a vista Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vista łatwych utworów muzycznych. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne. 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele; 2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć; 3) w podstawowym zakresie potrafi samodzielnie wykorzystywać technologię informacyjną i komunikacyjną w nabywaniu wiedzy i rozwoju umiejętności. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń: 1) zna i określa poszczególne części fortepianu; 2) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy; 3) zna możliwości brzmieniowe instrumentu. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń: 1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie; 2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk); 3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne); 4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji, dynamiki i pedalizacji; 5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato; 6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym; 7) posługuje się grą dwudźwięków, akordów i prostych ozdobników; 8) rozumie oznaczenia agogiczne; 9) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku i frazowania; 10) analizuje budowę formalną utworu; 11) wykonuje utwory w fakturze homofonicznej i polifonicznej. 3. Nauka gry a vista Uczeń: 1) dokonuje wstępnej analizy tekstu; 2) gra a vista proste utwory w kluczu wiolinowym i basowym. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń: 1) gra łatwe utwory na cztery ręce z nauczycielem lub innym uczniem; 2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika, artykulacja). 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy; 2) wykonuje z pamięci wybrane utwory; 3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych); 4) wykorzystuje do własnego rozwoju technologię informacyjną i komunikacyjną (nagrania muzyczne, zasoby nutowe). IMPROWIZACJA FORTEPIANOWA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozwijanie wyobraźni muzycznej i twórczego myślenia Uczeń w sposób kreatywny realizuje zadania z zakresu improwizacji fortepianowej i podstaw kompozycji. 2. Wykorzystywanie wiedzy z zakresu teorii muzyki w praktyce Uczeń poznaje miniatury muzyczne o różnorodnej stylistyce i charakterze, na ich przykładzie potrafi tworzyć improwizacje i kompozycje o określonej budowie formalnej, stosuje w grze kontrasty związane z elementami muzyki. 3. Wykorzystanie improwizacji fortepianowej do zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a Uczeń improwizuje do ćwiczeń muzyczno-ruchowych wykorzystywanych w ramach zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a. 4. Zdobywanie umiejętności w zakresie szybkości i wielotorowości myślenia przez ćwiczenia transpozycyjne i grę a vista Uczeń rozwija umiejętność antycypacji przebiegu muzycznego i wyczucia klawiatury. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozwijanie wyobraźni muzycznej i twórczego myślenia Uczeń: 1) improwizuje melodię i jej warianty; 2) kreuje własne improwizacje konstruowane na zasadach podobieństwa, przeciwieństwa i przejścia (tj. sposobu łączenia stanów kontrastujących) na gruncie harmoniki funkcyjnej, w oparciu o wybrane skale lub w oparciu o technikę modelowania interwałowego; 3) tworzy krótkie kompozycje oparte na dowolnym materiale dźwiękowym (np. na gruncie harmoniki funkcyjnej czy na wybranych skalach); 4) dba o jakość dźwięku w improwizacji. 2. Wykorzystywanie wiedzy z zakresu teorii muzyki w praktyce Uczeń: 1) tworzy wypowiedzi muzyczne (improwizowane lub przygotowane) o określonej budowie formalnej (AB, ABA) na gruncie harmoniki funkcyjnej oraz w oparciu o wybrane skale; 2) kształtuje improwizacje zgodnie z czasem trwania motywu, frazy, zdania, okresu muzycznego (improwizacja następnika do podanego poprzednika); 3) różnicuje grę ze względu na elementy muzyki (dynamika, artykulacja, kolorystyka, faktura, charakter improwizacji); 4) improwizuje w tonacjach majorowych i minorowych do dwóch znaków przykluczowych włącznie na podstawie wybranych kadencji; 5) wykorzystuje w grze różne typy faktury fortepianowej (np. akordową, figuracyjną). 3. Wykorzystanie improwizacji fortepianowej do zajęć rytmiki prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze'a Uczeń: 1) improwizuje wstęp do lekcji rytmiki w stylu klasycznym lub neoklasycznym; 2) improwizuje w oparciu o podane wartości, grupy i tematy rytmiczne w różnym metrum oraz w różnych tempach; 3) tworzy proste akompaniamenty do polskich piosenek ludowych, popularnych i dziecięcych, a także kolęd i pastorałek w oparciu o podstawowe akordy w danej tonacji; 4) komponuje proste formy taneczne w stylistyce klasycznej lub neoklasycznej; 5) improwizuje miniatury oparte na technice modelowania interwałowego w przebiegu periodycznym i aperiodycznym o charakterze ilustracyjnym; 6) potrafi współpracować w grupie przy tworzeniu zespołowej improwizacji instrumentalnej lub wokalno-instrumentalnej. 4. Zdobywanie umiejętności w zakresie szybkości i wielotorowości myślenia przez ćwiczenia transpozycyjne i grę a vista Uczeń: 1) transponuje pojedyncze dźwięki, interwały i współbrzmienia wieloskładnikowe obiema rękami w różnych układach fakturalnych; 2) kształci umiejętność gry na fortepianie bez obserwowania klawiatury; 3) grając a vista, antycypuje dalszy przebieg utworu; 4) poznaje wybrane przykłady literatury pianistycznej, zdobywa doświadczenie w zakresie szybkiej orientacji w tekście muzycznym. INSTRUMENT GŁÓWNY - AKORDEON CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zamiłowania ucznia do muzyki i jego zainteresowania nauką gry na instrumencie Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna. Uczeń: 1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie; 2) poznaje podstawową literaturę akordeonową, oryginalną i transkrybowaną; 3) nabywa pod kontrolą nauczyciela podstawowych umiejętności interpretowania wykonywanych utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. 2. Opanowanie techniczno-wykonawczych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha; 2) poznaje sposoby wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie; 3) nabywa umiejętności właściwego posługiwania się aparatem gry; 4) poznaje techniki gry w oparciu o wszystkie manuały akordeonu - MD, MM, MB/A; 5) zdobywa umiejętności gry a vista w kluczu wiolinowym i basowym. 3. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Wdrażanie ucznia do systematycznego ćwiczenia na instrumencie, kształtowanie umiejętności ćwiczenia efektywnego oraz samodzielnego przygotowania łatwych utworów. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) kształtuje umiejętności koncentracji i panowania nad tremą; 2) rozwija psychiczną gotowość do występów publicznych; 3) zdobywa umiejętności dokonywania właściwej samooceny występu publicznego; 4) poznaje różne sposoby zapamiętywania utworów; 5) poszerza liczbę utworów w swoim repertuarze; 6) poznaje zasady i sposoby zachowania na scenie; 7) poznaje zasady i sposoby radzenia sobie w zmiennych warunkach towarzyszących aktywności estradowej. 5. Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w różnych formach życia artystycznego Uczeń: 1) uczestniczy jako solista i kameralista w różnych formach życia artystycznego; 2) jest świadomym odbiorcą kultury jako słuchacz koncertów, spektakli operowych i teatralnych; 3) czynnie uczestniczy w domowym muzykowaniu. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zamiłowania ucznia do muzyki i jego zainteresowania nauką gry na instrumencie Uczeń: 1) posiada wiedzę z zakresu zasad muzyki (notacja muzyczna, pojęcia i terminy muzyczne) niezbędną w grze na instrumencie; 2) posiada podstawową wiedzę na temat stylów muzycznych i związanych z nimi tradycji wykonawczych; 3) zna i wykonuje repertuar akordeonowy - oryginalny i transkrybowany w zakresie szkoły muzycznej I stopnia i dwóch lat drugiego etapu edukacji muzycznej; 4) posiada zróżnicowany pod względem stylistycznym repertuar, zarówno w zakresie literatury oryginalnej, jak również transkrybowanej; 5) czyta zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym; 6) samodzielnie odczytuje tekst ze zrozumieniem; 7) wykorzystuje zdobytą wiedzę ogólnomuzyczną w pracy nad utworem. 2. Opanowanie techniczno-wykonawczych podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zna ogólną budowę instrumentu, potrafi nazwać poszczególne części akordeonu i określić ich rolę w procesie powstawania dźwięku; 2) zna podstawowe zasady prawidłowej eksploatacji akordeonu; 3) zna funkcje i układ poszczególnych manuałów instrumentu i działanie systemu regestrowego (skale, notacje, transpozycje); 4) zna i stosuje podstawowe sposoby artykulacji akordeonowej: palcowej, miechowej i miechowo-palcowej; 5) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie; 6) prawidłowo prowadzi i zmienia miech; 7) posługuje się prawidłowo ukształtowanym aparatem gry; 8) rozwija technikę gry w oparciu o wszystkie manuały akordeonu - MD, MM, MB/A; 9) jest wrażliwy na jakość i estetykę dźwięku; 10) zna i stosuje sposoby kształtowania dźwięku na akordeonie; 11) poprawnie wykonuje utwory muzyczne zróżnicowane pod względem stylistycznym, wykorzystując zdobyte umiejętności techniczne i wiedzę ogólnomuzyczną; 12) poprawnie wykonuje utwory pod względem technicznym i artystycznym. 3. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Uczeń: 1) zna cele i sposoby efektywnego ćwiczenia; 2) samodzielnie pracuje w domu nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela; 3) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy; 4) opracowuje pod względem techniczno-wykonawczym utwory o łatwym i średnim stopniu trudności (wstępne opracowanie aplikatury, zmian miecha, regestracji); 5) poprawnie i samodzielnie odczytuje zapis nutowy o różnym stopniu trudności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) zna sposoby uczenia się utworów na pamięć; 2) przygotowuje utwory do wykonania estradowego; 3) wykonuje wybrane utwory z pamięci; 4) stosuje zasady poprawnego zachowania na estradzie; 5) bierze udział w audycjach i koncertach szkolnych, przesłuchaniach oraz innych formach prezentacji artystycznej. 5. Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w różnych formach życia artystycznego Uczeń: 1) poznaje życie kulturalne środowiska, poszerza wiedzę ogólnomuzyczną i korzysta z aktualnych informacji multimedialnych; 2) czynnie uczestniczy w życiu szkoły i środowiska lokalnego, występując jako solista lub kameralista w różnych zespołach; 3) jest aktywnym uczestnikiem muzykowania domowego w różnych formach życia rodzinnego; 4) wykazuje się kreatywnością i inicjatywą w realizacji zadań i projektów zespołowych; 5) posiada podstawowe przygotowanie do uczestnictwa w kulturze. INSTRUMENT GŁÓWNY - ALTÓWKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Umuzykalnienie oraz rozbudzenie wrażliwości muzycznej, kształtowanie świadomego i kompetentnego odbiorcy dóbr kultury Uczeń: 1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając nagrań; 2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska oraz nabywa umiejętności stosownego zachowania w czasie rozmaitych wydarzeń kulturalnych; 3) podejmuje próby świadomego kształtowania własnego gustu estetycznego, niezależnie od postaw, poglądów i wartości promowanych w mediach; 4) wzrasta w poszanowaniu dziedzictwa kulturowego swojego i innych narodów. 2. Zapoznanie z teoretycznymi podstawami gry na instrumencie oraz rozwinięcie wrażliwości i estetyki gry w oparciu o wiedzę ogólnomuzyczną Uczeń: 1) poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego; 2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy i historii swojego instrumentu, stylów wykonawczych, budowy formalnej utworu i interpretacji. 3. Opanowanie oraz doskonalenie umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) nabywa umiejętności przyjmowania odpowiedniej postawy podczas gry na instrumencie oraz posługiwania się prawidłowym aparatem gry; 2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu; 3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej, wrażliwość na jakość dźwięku i intonację; 4) próbuje tworzyć proste tematy melodyczne i grać ze słuchu; 5) z pomocą nauczyciela usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki, doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne, poszerzając środki wyrazu o nowe i pogłębiając już opanowane; 6) rozwija wirtuozowskie elementy gry; 7) pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie organizacji, kontroli i samooceny. 4. Przygotowanie do występów solowych i zespołowych oraz uzyskanie kompetencji niezbędnych do prezentacji estradowej Uczeń: 1) poznaje zasady występów dotyczące umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi muzykami; 2) przez udział w koncertach doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością przy równoczesnym kreatywnym wyrażaniu swojej wrażliwości artystycznej; 3) pogłębia umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami; 4) pracuje nad osiągnięciem stopnia koncentracji pozwalającego na pokonanie tremy i prawidłowy przebieg występu. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Umuzykalnienie oraz rozbudzenie wrażliwości muzycznej, kształtowanie świadomego i kompetentnego odbiorcy dóbr kultury Uczeń: 1) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska; 2) rozróżnia i nazywa podstawowe gatunki muzyki; 3) określa własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe; 4) samodzielnie dociera do interesujących interpretacji i wykonań; 5) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej; 6) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych. 2. Zapoznanie z teoretycznymi podstawami gry na instrumencie oraz rozwinięcie wrażliwości i estetyki gry w oparciu o wiedzę ogólnomuzyczną Uczeń: 1) zna budowę altówki i smyczka; 2) definiuje poszczególne części instrumentu i smyczka; 3) stosuje podstawowe zasady konserwacji altówki i smyczka; 4) zna notację w kluczu altowym i wiolinowym; 5) zna podstawowe pojęcia i określenia muzyczne, niezbędne w realizacji utworów; 6) zna zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku; 7) zdobywa podstawową wiedzę na temat stylów i epok; 8) zna różnorodne interpretacje; umie je ocenić i określić z pomocą nauczyciela mocne i słabe strony wykonania; 9) wykorzystuje technikę informacyjną i komunikacyjną do pogłębiania wiedzy merytorycznej; 10) wykorzystuje dostępne środki techniczne do rejestracji swoich występów oraz analizy i weryfikacji osiągnięć. 3. Opanowanie oraz doskonalenie umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry; 2) posługuje się prawidłowym aparatem gry; 3) potrafi z pomocą nauczyciela nastroić altówkę; 4) w stopniu elementarnym wykorzystuje technikę przygotowawczą lewej i prawej ręki; 5) kontroluje i koryguje intonację oraz jakość dźwięku; 6) umie grać łatwe akordy i dwudźwięki; 7) swobodnie wykonuje flażolety naturalne; 8) interpretuje utwór zgodnie z zapisem (metrorytmika, dynamika, agogika); 9) prezentuje opanowanie podstaw techniki gry z uwzględnieniem prawidłowego podziału smyczka; 10) posługuje się wybranymi sposobami artykulacji; 11) umie grać w pozycjach I-VII; 12) potrafi zawibrować długie dźwięki; 13) wykazuje się umiejętnością frazowania; 14) prawidłowo odtwarza linię melodyczną głosem; 15) gra ze słuchu proste melodie; 16) rozpoznaje i koryguje błędy; 17) samodzielnie odczytuje łatwy utwór; 18) umie zorganizować pracę nad utworem; 19) dostosowuje sposób ćwiczenia do zaistniałego problemu; 20) stosuje różne techniki zapamiętywania tekstu; 21) umie z pomocą nauczyciela rozwijać technikę gry; 22) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie pulpitu, oświetlenie). 4. Przygotowanie do występów solowych i zespołowych oraz uzyskanie kompetencji niezbędnych do prezentacji estradowej Uczeń: 1) zna i stosuje zasady dotyczące publicznego występu (strój, zachowanie); 2) umie skupić się przed i podczas występu; 3) zna techniki pozwalające opanować tremę; 4) współpracuje z innymi muzykami; 5) w prezentacji estradowej wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję; 6) umie wykonać z akompaniamentem utwory o niskim i średnim poziomie trudności; 7) analizuje wspólnie z nauczycielem swoje występy i konstruktywnie wykorzystuje spostrzeżenia; 8) utrzymuje w gotowości wykonawczej wybrane utwory; 9) jest zdyscyplinowany podczas pracy w zespole; 10) zdobywa obycie estradowe. INSTRUMENT GŁÓWNY - FAGOT CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na fagocie - odpowiednio do wieku; 2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne; 3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń zna i stosuje w praktyce różnorodne metody pracy z instrumentem i utrwala umiejętności gry. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności. Odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń posiada umiejętności w zakresie występów publicznych. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) świadomie słucha muzyki i dokonuje właściwego wyboru literatury muzycznej oraz nagrań; 2) rozpoznaje brzmienie fagotu w słuchanych utworach; 3) znajduje w środkach masowego przekazu informacje o interesujących go nagraniach muzycznych, poszerzających jego wiedzę w tym zakresie; 4) porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów; 5) poszerza wiedzę na temat epok w historii muzyki i kompozytorów; 6) zna podstawową literaturę muzyczną przeznaczoną na fagot; 7) zna w stopniu podstawowym historię fagotu; 8) gra utwory o zróżnicowanym charakterze wybrane przez pedagoga; 9) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord; 10) wykorzystuje poznaną wiedzę z zakresu epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce; 11) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) czyta poprawnie nuty w kluczu basowym; 2) zna zasady notacji muzycznej w stopniu umożliwiającym samodzielne odczytanie zapisu nutowego w ramach realizowanego programu; 3) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego; 4) przestrzega podstawowych warunków higieny pracy (np. wietrzenie pomieszczeń, odpowiednie oświetlenie, prawidłowe ustawienie pulpitu); 5) dba i właściwie troszczy się o instrument; 6) potrafi nazwać poszczególne części fagotu; 7) samodzielnie składa i rozkłada instrument; 8) opanowuje technikę prawidłowego oddechu i zadęcia; 9) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza; 10) utrzymuje właściwą postawę ciała podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce; 11) zna i stosuje właściwą aplikaturę w obrębie skali B1-b1; 12) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato; 13) umiejętnie stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo; 14) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa; 15) właściwie odczytuje i realizuje rytm w wykonywanych utworach; 16) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o poprawną intonację dźwięków; 17) dysponuje biegłością palcową w stopniu podstawowym; 18) zwraca uwagę na jakość i estetykę dźwięku; 19) gra a vista utwory o przeciętnej skali trudności; 20) uwzględnia znaczenie narządów jamy ustnej oraz zmiennej plastyki warg, mięśni twarzy, pracy języka; 21) zna zasady prawidłowego wykonania ćwiczeń przygotowawczych: ćwiczenia oddechowe, z zakresu emisji dźwięku; 22) realizuje w stopniu zadowalającym przewidziane dla niego zadania techniczno-wykonawcze. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń: 1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje dostosowany do jego możliwości zapis nutowy, uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę; 2) interpretuje utwory pod nadzorem pedagoga zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i wydobywa charakter utworu; 3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy; 4) poprawnie wykonuje z pamięci utwory lub ćwiczenia; 5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem; 6) w muzykowaniu zespołowym uczy się współpracy i odpowiedzialności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych; 2) zna i stosuje zasady zachowania się na estradzie: odpowiedni strój, ukłon, wejście i zejście z estrady; 3) potrafi dostroić instrument podczas występów; 4) potrafi wykonać publicznie utwory z pamięci; 5) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością; 6) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry; 7) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych. INSTRUMENT GŁÓWNY - FLET CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na flecie - odpowiednio do wieku; 2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne; 3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń zna możliwości techniczne instrumentu i stara się w prawidłowy sposób wykorzystywać metody pracy z fletem. 3. Nabywanie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń potrafi samodzielnie przygotowywać się do lekcji. 4. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej specjalności. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych. 6. Posługiwanie się sprzętem elektronicznym Uczeń posiada umiejętności obsługi komputera. 7. Przygotowanie do kontynuowania nauki na poziomie szkoły średniej Uczeń jest świadomy wyboru kolejnego etapu swojej ścieżki edukacyjno-zawodowej. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) uczęszcza na koncerty; 2) interesuje się kulturą; 3) zna historię swojego instrumentu oraz literaturę fletową, odpowiednią do etapu nauczania; 4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem upodobań ucznia) utwory o zróżnicowanym charakterze; 5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności; 6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord; 7) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami; 8) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zna budowę fletu, potrafi dbać o instrument; 2) potrafi samodzielnie złożyć i rozłożyć instrument; 3) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia niezbędne do dalszego rozwoju; 4) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza; 5) zna i stosuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz poprawnie układa ręce i palce; 6) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato; 7) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo; 8) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa; 9) właściwie odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach; 10) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o prawidłową intonację; 11) dysponuje podstawową biegłością palcową; 12) zna zasady notacji muzycznej; 13) dba o estetykę wykonania i jest wrażliwy na jakość dźwięku; 14) realizuje przewidziane programem nauczania zadania techniczno-wykonawcze. 3. Nabywanie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) organizuje swoje miejsce pracy (pulpit ustawiony na odpowiedniej wysokości, uporządkowany materiał nutowy, odpowiednie oświetlenie, przewietrzone pomieszczenie); 2) organizuje swoją pracę, aby ćwiczyć ilość czasu potrzebną do czynienia postępów na danym etapie; 3) organizuje próby zespołu kameralnego (duet, trio) bez udziału nauczyciela; 4) analizuje swoją grę podczas ćwiczenia i świadomie koryguje błędy; 5) potrafi samodzielnie się rozegrać, stosując znane mu ćwiczenia; 6) potrafi się koncentrować i relaksować, zarządzając swoim czasem, aby ćwiczenie było efektywne. 4. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń: 1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje łatwy, dostosowany do jego możliwości zapis nutowy, uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę; 2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i charakter utworu; 3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy oraz koryguje popełniane błędy; 4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga utwór lub ćwiczenie; 5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych; 2) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością; 3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry; 4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych; 5) jest świadomym odbiorcą sztuki i kultury. 6. Posługiwanie się sprzętem elektronicznym Uczeń: 1) potrafi dokonywać nagrań własnych wykonań; 2) samodzielnie wyszukuje nagrania utworów, które gra lub które go interesują; 3) potrafi odnaleźć i wydrukować legalnie dostępne nuty zadanych lub interesujących go utworów. 7. Przygotowanie do kontynuowania nauki na poziomie szkoły średniej Uczeń: 1) świadomie planuje swój rozwój zawodowy; 2) jest świadomy roli kultury muzycznej w społeczeństwie swojego kraju i innych narodów; 3) jest odbiorcą kultury o dobrze ukształtowanym guście muzycznym. INSTRUMENT GŁÓWNY - FORTEPIAN CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie wrażliwości muzycznej i zainteresowania muzyką Uczeń: 1) pod kierunkiem nauczyciela rozwija swoje zainteresowania, wrażliwość i wyobraźnię muzyczną oraz naturalną potrzebę ekspresji twórczej; 2) kształtuje swój smak i gust muzyczny. 2. Zdobywanie podstawowej wiedzy o muzyce Uczeń: 1) posiada podstawowe wiadomości z historii i budowy instrumentu; 2) zdobywa w podstawowym zakresie wiadomości ogólnomuzyczne; 3) nabywa umiejętności rozpoznawania cech charakterystycznych budowy formalnej utworów. 3. Kształcenie umiejętności gry na fortepianie Uczeń: 1) nabywa umiejętności właściwego posługiwania się aparatem gry; 2) rozwija sprawność w zakresie stosowania podstawowych technik gry na fortepianie; 3) interpretuje utwory muzyczne zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną; 4) opanowuje różnorodne formy utworów z literatury fortepianowej oraz gamy do siedmiu znaków; 5) nabywa umiejętności prawidłowej gry a vista i gry zespołowej. 4. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy w grze na instrumencie Uczeń podczas samodzielnego ćwiczenia doskonali umiejętności efektywnej organizacji czasu pracy, świadomego wyboru metod ćwiczenia oraz korygowania własnych błędów. 5. Publiczna prezentacja Uczeń zdobywa niezbędne umiejętności do poprawnego wykonania programu artystycznego na zakończenie szkoły muzycznej I stopnia. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie wrażliwości muzycznej i zainteresowania muzyką Uczeń: 1) rozwija swoją muzyczną wrażliwość i poznaje środki ekspresji; 2) poznaje literaturę muzyczną z różnych źródeł, świadomie i aktywnie słucha muzyki; 3) uczęszcza na koncerty w szkole i poza szkołą oraz czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły; 4) odróżnia i nazywa podstawowe gatunki muzyki; 5) określa własne preferencje repertuarowe i interpretacyjne. 2. Zdobywanie podstawowej wiedzy o muzyce Uczeń: 1) posiada podstawowe wiadomości z historii instrumentu, zna mechanizm działania poszczególnych elementów oraz charakterystyczne cechy brzmienia; 2) opanowuje zasady muzyki: a) zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym oraz oznaczenia interpretacyjne, b) układ pokrewieństwa kwintowego tonacji w systemie dur-moll oraz różnice w budowie gam, c) interwały, rodzaje trój dźwięków (dur, moll, zwiększony, zmniejszony) wraz z przewrotami oraz D i czterodźwięk zmniejszony z przewrotami; 3) zna główne funkcje harmoniczne oraz podstawowe rodzaje kadencji; 4) rozróżnia i zna elementy dzieła muzycznego, style muzyczne oraz sylwetki i twórczość najważniejszych kompozytorów; 5) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne budowy formalnej utworów np.: ABA, forma sonatowa, rondo, wariacje, utwory polifoniczne, etiuda; 6) w wykonywanym repertuarze potrafi określić charakterystyczne cechy epoki, stylu oraz kompozytora, np. technika imitacyjna w polifonii barokowej, faktura homofoniczna w utworach klasycznych, tempo rubato w romantycznej kantylenie. 3. Kształcenie umiejętności gry na fortepianie Uczeń: 1) wydobywa i kształtuje odpowiedni dźwięk w zależności od dynamiki, rejestru i charakteru wykonywanego utworu; 2) prawidłowo operuje aparatem gry, potrafi świadomie kontrolować jego elastyczność i swobodę; 3) stosuje w tempach umiarkowanych podstawowe techniki gry: palcową, pasażową, dwudźwiękową, akordową; 4) potrafi śpiewnie prowadzić frazę kantylenową; 5) gra różnymi sposobami artykulacji: portato, legato i staccato; 6) prawidłowo realizuje fakturę homofoniczną i polifoniczną; 7) właściwie posługuje się prawym pedałem: rytmicznym i synkopowanym; 8) interpretuje utwory muzyczne zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną, zwracając szczególną uwagę na: jakość dźwięku, metrorytmikę, agogikę, dynamikę, artykulację i frazowanie; 9) wykonuje utwory z różnych epok muzycznych: baroku, klasycyzmu, romantyzmu, współczesności (XX i XXI wieku); 10) prawidłowo i ze zrozumieniem prezentuje w grze różne formy muzyczne: etiudy, utwory polifoniczne, klasyczny cykl sonatowy (do wyboru np.: sonatinę, sonatę, koncert), utwory kantylenowe, utwory taneczne, utwory ilustracyjne; 11) prawidłowo gra wszystkie gamy durowe oraz molowe harmoniczne i melodyczne; odpowiednie do nich pasaże toniczne, pasaże oparte na czterodźwiękach dominanty septymowej i akordach septymowych zmniejszonych z przewrotami; kadencje i gamy chromatyczne; 12) gra a vista łatwe utwory muzyczne w wolnym tempie: a) posiada orientację przestrzenną na klawiaturze we wszystkich rejestrach, b) kojarzy zapis nutowy z jego brzmieniem, c) dokonuje wstępnej analizy utworu, d) spostrzega i realizuje oznaczenia zawarte w tekście nutowym; 13) nabywa podstawowych umiejętności w zakresie gry zespołowej i je rozwija: a) dąży do zgodności w zespołowej interpretacji utworu, b) odpowiedzialnie współpracuje ze współwykonawcą. 4. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy w grze na instrumencie Uczeń: 1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu w kluczach wiolinowym i basowym, poprawnie realizując wysokość dźwięków, aplikaturę, rytm, metrum, tempo, artykulację, dynamikę, frazowanie, pedalizację, charakter muzyczny; 2) samodzielnie opracowuje proste utwory, dbając o poprawność tekstową; 3) systematycznie i efektywnie organizuje czas samodzielnej pracy; 4) podczas samodzielnego ćwiczenia świadomie doskonali poprawność wykonawczą zgodnie z posiadaną wiedzą i umiejętnościami technicznymi oraz interpretacyjnymi; 5) koryguje popełniane błędy i dobiera odpowiednie, wskazane przez nauczyciela metody ćwiczenia do ich pokonywania. 5. Publiczna prezentacja Uczeń: 1) stosuje różne sposoby pamięciowego opanowania utworów muzycznych z wykorzystaniem różnych technik pamięciowych; stosuje aktywne formy nauki tekstu muzycznego; 2) posiada umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym podczas publicznego występu; 3) dokonuje krytycznej i szczegółowej oceny wykonanych przez siebie utworów; 4) prezentuje podczas audycji lub przesłuchania śródrocznego umiejętności: a) gry a vista, b) samodzielnego opracowania prostego utworu, c) gry zespołowej; 5) na egzaminie końcowym prezentuje następujący program: a) Sinfonia lub Preludium i Fuga J. S. Bacha, b) etiuda uwzględniająca technikę palcową obydwu rąk, c) etiuda zawierająca inny problem techniczny, d) dwie części sonaty klasycznej (jedna część do wyboru: allegro sonatowe, rondo lub wariacje oraz wolna część cyklu sonatowego), e) utwór dowolny. INSTRUMENT GŁÓWNY - GITARA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości na muzykę Uczeń: 1) pod kierunkiem nauczyciela rozwija swoje zainteresowania, wrażliwość i wyobraźnię muzyczną oraz naturalną potrzebę ekspresji twórczej; 2) kształtuje swój smak i gust muzyczny; 3) poznaje pojęcia i terminy muzyczne, historię gitary, jej budowę i zasady konserwacji; 4) uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych i poznaje literaturę muzyczną przedmiotu. 2. Kształcenie podstawowych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) poznaje podstawy gry na instrumencie: prawidłowe funkcjonowanie aparatu gry, elementy techniki gitarowej oraz środki wyrazu artystycznego; 2) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną do zrozumienia i wykonywania utworów; 3) poznaje notację muzyczną (w tym oznaczenia notacji gitarowej), kształci umiejętność odczytywania muzycznego sensu utworu oraz grę a vista prostych utworów solowych i kameralnych; 4) poznaje sposoby efektywnej pracy, kształci nawyki systematycznego i świadomego ćwiczenia, samodzielnego opracowywania krótkich i łatwych utworów oraz świadomego korygowania błędów. 3. Przygotowanie do występów publicznych i świadomego odbioru dóbr kultury Uczeń: 1) potrafi publicznie prezentować swoje umiejętności, zna zasady obycia estradowego, kształci umiejętności koncentracji oraz radzenia sobie z tremą; 2) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska (solista, kameralista, akompaniator); 3) potrafi współpracować z innymi wykonawcami; 4) kształtuje własny gust estetyczny. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości na muzykę Uczeń: 1) rozwija zainteresowania i uzdolnienia muzyczne; 2) uczestniczy jako świadomy odbiorca w życiu muzycznym szkoły i w wydarzeniach kulturalnych poza szkołą; 3) świadomie korzysta z nagrań muzycznych i ze źródeł informacji; 4) zna podstawy budowy gitary klasycznej, zasady użytkowania, strojenia, wymiany strun i konserwacji instrumentu; 5) rozróżnia rodzaje gitar; 6) zna historię gitary i muzyki gitarowej w zakresie podstawowym; 7) poznaje literaturę gitarową z różnych epok. 2. Kształcenie podstawowych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) prawidłowo posługuje się aparatem gry (postawa, układ rąk, właściwy sposób wydobycia dźwięku); 2) dba o właściwy dobór akcesoriów (krzesło, ustawienie pulpitu, oświetlenie oraz wykorzystanie podnóżka, podgitarnika lub poduszki); 3) posługuje się metronomem i tunerem lub kamertonem; 4) kształci podstawową technikę gry (koordynacja pracy obu rąk, niezależność palców, tłumienie strun, uderzenie tirando i apoyando, gra dwudźwięków, trój dźwięków, czterodźwięków i podstawowych akordów gitarowych, gra naturalnych i sztucznych flażoletów, chwyt barré, gra w pozycjach i zmiany pozycji, realizacja arpeggio, legato, tremolo, rasgueado i podstawowych ozdobników); 5) samodzielnie odczytuje zapis nutowy; 6) analizuje własną grę; 7) dba o jakość dźwięku; 8) analizuje własną grę pod kątem realizacji wskazówek nauczyciela, interpretacji i poprawności technicznej; 9) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy; 10) realizuje oznaczenia dynamiczne i agogiczne; 11) z pomocą nauczyciela interpretuje utwory muzyczne zgodnie ze stylem, z charakterem i budową formalną, zwracając uwagę na rytm, agogikę, dynamikę, barwę, artykulację i frazowanie; 12) gra a vista łatwe utwory solowe i kameralne; 13) samodzielnie opracowuje łatwe utwory pod względem techniczno-wykonawczym (aplikatura, frazowanie, dynamika, interpretacja); 14) wykorzystuje wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych do zrozumienia i wykonywania utworów gitarowych; 15) realizuje różne formy muzykowania zespołowego (np. zespoły gitarowe, akompaniament lub zespoły kameralne z udziałem innych instrumentów); 16) wykonuje utwory z różnych epok (od renesansu do muzyki współczesnej) i gatunków: miniatury instrumentalne, formy cykliczne w całości lub wybrane części, opracowane samodzielnie utwory dowolne oraz etiudy o zróżnicowanych problemach technicznych; 17) wykonuje z pamięci wybrane utwory; 18) wykonuje gamę C-dur oraz gamy krzyżykowe do czterech znaków - jednogłosowo, w tercjach, sekstach i oktawach; 19) zna podstawowe akordy durowe i molowe w wyżej wymienionych tonacjach; 20) rozwija swoje zdolności i zainteresowania muzyczne; 21) z pomocą nauczyciela planuje swoją pracę domową. 3. Przygotowanie do występów publicznych i świadomego odbioru dóbr kultury Uczeń: 1) uczestniczy w publicznych występach jako solista, kameralista lub akompaniator; 2) nawiązuje kreatywną współpracę z innymi wykonawcami; 3) zna zasady zachowania się na estradzie; 4) jest otwarty i wrażliwy na potrzeby innych osób; 5) dokonuje krytycznej oceny swojej prezentacji; 6) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych; 7) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej; 8) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska jako wykonawca. INSTRUMENT GŁÓWNY - HARFA HACZYKOWA/PEDAŁOWA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości muzycznej Uczeń: 1) rozwija wrażliwość artystyczną oraz zainteresowania muzyczne przez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań; 2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska. 2. Opanowanie podstawowych umiejętności gry na harfie Uczeń: 1) kształci prawidłową postawę przy instrumencie oraz posługiwanie się prawidłowym, naturalnym i swobodnym aparatem gry; 2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu; 3) rozwija technikę instrumentalną oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację; 4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu; 5) rozwija umiejętności interpretacyjne. 3. Zdobycie podstawowej wiedzy teoretycznej Uczeń: 1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy muzyczne i pojęcia niezbędne do realizacji utworu muzycznego; 2) zdobywa podstawową wiedzę dotyczącą budowy i historii instrumentu; 3) zdobywa wiedzę dotyczącą stylistyki i budowy formalnej utworów, posiłkuje się wiedzą z przedmiotów zarówno teoretycznych, jak i praktycznych, w celu prawidłowej realizacji wykonywanego repertuaru. 4. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad repertuarem Uczeń: 1) pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny; 2) przez słuchanie nagrań uczy się kształtować własny gust estetyczny. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń kształci umiejętności koncentracji, zasad zachowania się na estradzie podczas występu, współpracy z innymi instrumentalistami w zespole, wspierając ich swoją wiedzą i wrażliwością artystyczną. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości muzycznej Uczeń: 1) muzykuje na instrumencie oraz rozwija swoją muzyczną wrażliwość; 2) rozwija muzykalność przez grę w duetach i większych zespołach; 3) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły; 4) uczęszcza na koncerty w szkole i poza szkołą; 5) potrafi określić własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe; 6) rozwija zainteresowania muzyczne przez wyszukiwanie ciekawych nagrań; 7) odróżnia i nazywa podstawowe gatunki muzyki, takie jak: muzyka klasyczna, folklorystyczna, popularna i jazzowa. 2. Opanowanie podstawowych umiejętności gry na harfie Uczeń: 1) prawidłowo, naturalnie i swobodnie posługuje się aparatem gry; 2) kształci odpowiednie nawyki siedzenia przy instrumencie, gwarantujące prawidłowy rozwój oraz zdobycie właściwej techniki gry; 3) posługuje się podstawową techniką gry na harfie pozwalającą na wykonywanie utworów; 4) potrafi nastroić harfę, używając elektronicznego aparatu do strojenia instrumentu; potrafi korygować strój instrumentu w miarę pojawiających się problemów intonacyjnych; 5) samodzielnie ustawia odpowiednie haczyki lub pedały przed rozpoczęciem gry oraz w trakcie wykonywania utworu; 6) prawidłowo odczytuje zapis muzyczny od strony melodyki, harmonii, rytmiki, dynamiki, agogiki, pulsu, artykulacji i frazowania; 7) właściwie realizuje zawarte w utworze oznaczenia artykulacyjne oraz typowe dla harfy wybrane efekty brzmieniowe, takie jak: glissanda, flażolety, arpeggia, zarywanie strun paznokciami, près de la table, wykonywanie efektów perkusyjnych; 8) prawidłowo interpretuje utwór, zwracając uwagę na jego stylistykę, a także dba o piękno dźwięku i intonację w wykonywanych dziełach; 9) w pracy nad utworami rozwija pamięć muzyczną, potrafi zagrać ze słuchu nieskomplikowane melodie; 10) potrafi zaaranżować łatwe utwory do celów muzykowania zespołowego; 11) zapoznaje się z techniką pedałową harfy koncertowej; dostrzega zmiany harmoniczne w przebiegu utworu oraz rolę mechanizmu pedałowego; 12) zapoznaje się z różnorodnymi sposobami efektywnego ćwiczenia. 3. Zdobycie podstawowej wiedzy teoretycznej Uczeń: 1) dysponuje elementarną wiedzą w zakresie historii harfy oraz jej budowy (umie nazwać poszczególne, najważniejsze części instrumentu), zna zasady prostej konserwacji instrumentu, m.in. umie samodzielnie założyć strunę; 2) zna notację w kluczu wiolinowym i basowym; 3) zna terminologię muzyczną w zakresie melodyki, frazowania, rytmiki, artykulacji, dynamiki i agogiki oraz podstawowych harfowych efektów brzmieniowych; 4) rozpoznaje formę, prostą harmonię, określa czas powstania i stylistykę utworów, które wykonuje; 5) zna i stosuje zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku. 4. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad repertuarem Uczeń: 1) rozpoznaje i koryguje błędy; 2) stosując wskazówki nauczyciela i respektując wymagania tekstu, umie dostosować metodę ćwiczenia do sposobu rozwiązania występującego problemu technicznego; 3) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie na instrumencie w harmonogramie dnia; 4) ocenia efekty swojej pracy; 5) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie harfy, stołka i pulpitu). 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) koncentruje się przed wyjściem na estradę i podczas występu przed publicznością; 2) potrafi prawidłowo nastroić harfę przed występem publicznym; 3) w prezentacji estradowej wykorzystuje swoją wyobraźnię muzyczną i wrażliwość; 4) potrafi umiejętnie słuchać drugiego głosu podczas gry w duetach; 5) bierze udział w popisach i audycjach muzycznych. INSTRUMENT GŁÓWNY - KLARNET CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Kształcenie wiedzy i rozwijanie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) zdobywa wiedzę z zakresu zasad muzyki i notacji muzycznej; 2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji. 2. Opanowanie podstawowych umiejętności gry na instrumencie Uczeń poznaje możliwości techniczne instrumentu i prawidłowy sposób wydobywania dźwięków na klarnecie. 3. Przygotowanie do samodzielnej pracy Uczeń odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem. 4. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń realizuje projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności - indywidualnie i w pracy zespołowej. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych; 2) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym, biorąc udział w audycjach szkolnych i koncertach pozaszkolnych. 6. Posługiwanie się dostępną technologią informacyjną i komunikacyjną Uczeń wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w celu poszerzania wiedzy oraz dalszego kształcenia i rozwoju artystycznego. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Kształcenie wiedzy i rozwijanie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) uczęszcza na koncerty, słucha muzyki z nagrań oraz interesuje się kulturą; 2) zna podstawową literaturę przeznaczoną na klarnet; 3) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu; 4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem własnych upodobań) utwory o zróżnicowanym charakterze; 5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności; 6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord; 7) wykorzystuje, w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce, poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów; 8) potrafi wykorzystać umiejętności i zdobytą wiedzę w kształtowaniu swojej oso …