Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowegoz dnia 2 lipca 2014 r.w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych Spis

treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Efekty kształcenia wspólne dla zawodów artystycznych na koniec nauki w szkole II stopnia Załącznik nr 2 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie aktor cyrkowy Załącznik nr 3 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie aktor scen muzycznych Załącznik nr 4 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie animator kultury Załącznik nr 5 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie bibliotekarz Załącznik nr 6 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk Załącznik nr 7 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie plastyk Załącznik nr 8 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie tancerz Treść rozporządzenia Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 941 i 979, z 2013 r. poz. 87, 827, 1191, 1265, 1317 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 7, 290, 538, 598, 642 i 811.) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego, objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 7), w publicznych szkołach artystycznych: 1) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 343502); 2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 343601); 3) animator kultury (symbol cyfrowy 343901); 4) bibliotekarz (symbol cyfrowy 343301); 5) muzyk (symbol cyfrowy 343602); 6) plastyk (symbol cyfrowy 343204); 7) tancerz (symbol cyfrowy 343701). 2. Efekty kształcenia wspólne dla zawodów, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 3. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, określają załączniki nr 2-8 do rozporządzenia. § 2. 1. Podstawy programowe określone w załącznikach nr 1-8 do rozporządzenia stosuje się, począwszy od roku szkolnego 2014/2015 w pierwszych klasach publicznych szkół artystycznych. 2. W pozostałych klasach publicznych szkół artystycznych, do zakończenia cyklu kształcenia w tych szkołach, stosuje się podstawy programowe określone w przepisach dotychczasowych. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 15, poz. 70), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206 oraz z 2012 r. poz. 947 i 979). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705, z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 139, poz. 814, Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206, z 2012 r. poz. 941 i 979, z 2013 r. poz. 87, 827, 1191, 1265, 1317 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 7, 290, 538, 598, 642 i 811. 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 15, poz. 70), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206 oraz z 2012 r. poz. 947 i 979). Załącznik nr 1 - Efekty kształcenia wspólne dla zawodów artystycznych na koniec nauki w szkole II stopnia Uczeń: 1) szanuje dziedzictwo kulturowe swojego i innych narodów; 2) przestrzega zasad kultury i etyki, prawa autorskiego oraz innych przepisów prawa związanych z ochroną dóbr kultury; 3) zna historię swojej dziedziny artystycznej; 4) posiada wiedzę niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej; 5) zna związki między swoją i innymi dziedzinami sztuki; 6) uczestniczy w życiu kulturalnym; 7) prezentuje swoje dokonania; 8) kreatywnie realizuj e zadania, wykazując się wrażliwością artystyczną; 9) ocenia jakość wykonywanych zadań; 10) realizuje indywidualnie i zespołowo zadania i projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności; 11) pracuje w zespole w ramach przydzielonych zadań, biorąc współodpowiedzialność za efekt końcowy tej pracy; 12) komunikuje się i współpracuje z członkami zespołu; 13) buduje relacje oparte na zaufaniu; 14) prezentuje postawę proaktywną; 15) organizuje swoją pracę; 16) konsekwentnie dąży do celu; 17) przewiduje skutki podejmowanych działań; 18) stosuje sposoby radzenia sobie ze stresem; 19) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe; 20) wyszukuje, selekcjonuje i dokonuje oceny informacji zawartych w różnych tekstach kultury; 21) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w realizacji zadań artystycznych, do pogłębiania wiedzy i doskonalenia umiejętności; 22) planuje swój rozwój artystyczny i zawodowy; 23) jest świadomy swoich możliwości. Załącznik nr 2 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie aktor cyrkowy EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W PAŃSTWOWEJ SZKOLE SZTUKI CYRKOWEJ Uczeń: 1) twórczo realizuje podjęte wyzwania artystyczne; 2) wykazuje wysoką sprawność fizyczną i psychomotoryczną; 3) wierzy w siebie, jest świadomy swoich możliwości, dąży do samorealizacji; 4) zna zasady posługiwania się różnymi rekwizytami i przyborami; 5) przyjmuje odpowiedzialną postawę za zdrowie i bezpieczeństwo własne oraz współpartnerów; 6) jest odporny na stres i przygotowany do pracy w trudnych i zmiennych warunkach; 7) udziela pomocy innym uczniom i odnosi się z szacunkiem do nestorów sztuki cyrkowej. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE HISTORIA CYRKU CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy na temat historii i rozwoju sztuki cyrkowej Uczeń zdobywa podstawowe wiadomości z historii światowej i polskiej sztuki cyrkowej. 2. Poznanie roli historii i jej wpływu na oblicze współczesnej kultury Uczeń postrzega sztukę cyrkową jako jeden z filarów życia kulturalnego, określa jej wpływ na inne dziedziny sztuki, samodzielnie analizuje, wyciąga wnioski i wyraża swoje zdanie na temat sztuki cyrkowej; aktywnie uczestniczy w życiu artystycznym, śledzi i stara się przewidywać nowe trendy. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy na temat historii i rozwoju sztuki cyrkowej Uczeń: 1) charakteryzuje wydarzenia cyrku światowego i polskiego na przestrzeni wieków; 2) określa rolę najwybitniejszych artystów i twórców cyrkowych w historii cyrku. 2. Poznanie roli historii i jej wpływu na oblicze współczesnej kultury Uczeń: 1) charakteryzuje techniki cyrkowe w ujęciu historycznym i współczesnym; 2) dostrzega wpływ sztuki cyrkowej na inne dziedziny sztuki. PODSTAWY CHARAKTERYZACJI CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy na temat zasad i technik charakteryzacji Uczeń: 1) poznaje różne rodzaje charakteryzacji, materiały, przybory i techniki; 2) kształtuje świadome stosowanie barw i złudzeń optycznych. 2. Projektowanie i wykonanie różnych rodzajów charakteryzacji Uczeń dysponuje umiejętnościami potrzebnymi do stworzenia i wykonania wybranej scenicznej charakteryzacji dla siebie i innych, potrafi dopasować makijaż do odpowiedniego stylu i układu akcji scenicznej. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy na temat zasad i technik charakteryzacji Uczeń: 1) posiada podstawową wiedzę w zakresie anatomii głowy, zwłaszcza twarzy; 2) rozróżnia materiały i przybory do wykonania makijażu; 3) jest świadomy znaczenia barw i złudzeń optycznych w charakteryzacji; 4) zna i opisuje różne rodzaje charakteryzacji. 2. Projektowanie i wykonanie różnych rodzajów charakteryzacji Uczeń: 1) potrafi posługiwać się przyrządami służącymi do wykonania charakteryzacji; 2) potrafi wykonać pełną charakteryzację sceniczną na własnej twarzy, jak i na twarzy innych artystów; 3) dysponuje umiejętnościami potrzebnymi do tworzenia i wykonania własnych pomysłów charakteryzacji scenicznej; 4) potrafi skomponować odpowiedni makijaż do układu scenicznego i przedstawianej w nim postaci. SPECJALNOŚĆ ARTYSTYCZNA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Przygotowanie do wykonania profesjonalnego pokazu artystycznego Uczeń umiejętnie posługuje się techniką z wybranej specjalności artystycznej oraz łączy w praktyce wiedzę i umiejętności z zakresu innych technik: cyrkowych, tanecznych, aktorskich i podstaw charakteryzacji. 2. Doskonalenie własnych umiejętności i poszukiwanie nowych form wyrazu artystycznego Uczeń: 1) potrafi samodzielnie weryfikować i wykorzystywać swoje umiejętności, zdolności i talent, a także motywuje siebie do ciągłego kształcenia i pracy nad swoim warsztatem; 2) aktywnie poszukuj e inspiracji twórczej. 3. Zaangażowanie w życie artystyczne, kulturalne i społeczne Uczeń: 1) interesuje się życiem artystycznym i kulturalnym w skali lokalnej i międzynarodowej; 2) świadomie dokonuje wyboru aktywności, wspiera je i aktywnie uczestniczy w wybranych działaniach artystycznych. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Przygotowanie do wykonania profesjonalnego pokazu artystycznego Uczeń: 1) wykorzystuje i łączy w działaniach artystycznych wiedzę i umiejętności z zakresu technik cyrkowych, tanecznych oraz elementów gry aktorskiej i pantomimy; 2) dokłada wszelkich starań, aby profesjonalnie zaprezentować swój pokaz artystyczny; 3) prezentuje przygotowany pokaz artystyczny, wykorzystując różne rekwizyty (ogólnodostępne i wykonane we własnym zakresie); 4) realizuje swoje działania artystyczne indywidualnie i w zespole; 5) zna zasady ruchu scenicznego i potrafi dostosować swój występ do różnych warunków i przestrzeni scenicznej, jak: arena, scena teatralna, estrada, plener; 6) jest odporny na stres i przygotowany do pracy w trudnych i zmiennych warunkach (różne warunki klimatyczne); 7) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych (opanowanie tremy, koncentracja, automotywacja). 2. Doskonalenie własnych umiejętności i poszukiwanie nowych form wyrazu artystycznego Uczeń: 1) przyjmuje aktywną postawę i stale doskonali swój warsztat; 2) dąży do kreowania i realizacji własnych koncepcji artystycznych; 3) posiada niezbędną wiedzę, umiejętności i zdolności do stworzenia oprawy artystycznej pokazu (muzyka, kostium, charakteryzacja); 4) czerpie inspirację z innych dziedzin, aby wzbogacić i wzmocnić wyraz artystyczny swoich pokazów. 3. Zaangażowanie w życie artystyczne, kulturalne i społeczne Uczeń: 1) uczestniczy w różnych formach aktywności artystycznej; 2) angażuje się w życie społeczności lokalnej; 3) odnosi się z szacunkiem do nestorów i dorobku sztuki cyrkowej. PRZEDMIOTY REALIZOWANE W RAMACH ZAJĘĆ UZUPEŁNIAJĄCYCH AKROBATYKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie wiedzy z zakresu akrobatyki Uczeń: 1) zna terminologię z zakresu akrobatyki; 2) rozumie i stosuje zasady bezpiecznego wykonywania ćwiczeń akrobatycznych; 3) wykorzystuje w praktyce typowe oraz nietypowe przyrządy i rekwizyty. 2. Rozwijanie zdolności psychomotorycznych Uczeń: 1) rozwija zdolności kondycyjne i koordynacyjne oraz gibkość; 2) kształtuj e pamięć i wyobraźnię ruchową; 3) stopniuje skalę trudności w skokach akrobatycznych; 4) wykonuje elementy akrobatyczne indywidualnie i zespołowo. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie wiedzy z zakresu akrobatyki Uczeń: 1) zna terminologię stosowaną w akrobatyce; 2) potrafi ocenić swoje możliwości, uwzględniając warunki i przestrzeń, w jakiej działa; 3) świadomie korzysta z przyrządów i rekwizytów; 4) stosuje zasady bezpiecznego wykonywania ćwiczeń akrobatycznych. 2. Rozwijanie zdolności psychomotorycznych Uczeń: 1) posiada wysoki poziom zdolności motorycznych; 2) dobiera ćwiczenia kształtujące i doskonalące określone zdolności psychomotoryczne; 3) łączy pojedyncze elementy w układy skoków akrobatycznych; 4) posiada lekkość i sprężystość ruchów oraz wysoką sprawność psychofizyczną; 5) tworzy układy akrobatyczne solowe i zespołowe, stosując ćwiczenia: dynamiczne, statyczne, siłowe i gibkościowe; 6) wzbogaca ewolucje akrobatyczne elementami innych technik cyrkowych. EKWILIBRYSTYKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie wiedzy z zakresu technik i zasad stosowanych w ekwilibrystyce Uczeń: 1) przyswaja wiedzę i rozumie zasady bezpiecznego korzystania z przyrządów i rekwizytów ekwilibrystycznych; 2) zna zasady samoasekuracji i asekuracji; 3) zdobywa wiedzę na temat zasad stosowania różnych technik. 2. Rozwijanie koordynacji ruchowej Uczeń rozwija i doskonali: rytmizację ruchu, równowagę, czas reakcji, orientację ruchowo-przestrzenną, zdolność łączenia ruchu, zdolność różnicowania ruchu, zdolność dostosowywania ruchu. 3. Przygotowanie do prezentowania pokazów ekwilibrystycznych Uczeń: 1) potrafi łączyć poznane ćwiczenia z różnych technik cyrkowych w układy ekwilibrystyczne; 2) rozwija samodzielność, systematyczność i odpowiedzialność za siebie i partnerów; 3) nabywa umiejętności pracy indywidualnej i zespołowej. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie wiedzy z zakresu technik i zasad stosowanych w ekwilibrystyce Uczeń: 1) stosuje prawidłową terminologię z zakresu ćwiczeń, przyrządów, przyborów i rekwizytów ekwilibrystycznych; 2) przestrzega zasad samoasekuracji i asekuracji; 3) analizuje poszczególne fazy ruchu w ćwiczeniach ekwilibrystycznych; 4) dobiera właściwą technikę ćwiczeń do poszczególnych przyrządów, przyborów i rekwizytów. 2. Rozwijanie koordynacji ruchowej Uczeń: 1) realizuj e ćwiczenia rozwijające i doskonalące koordynację ruchową; 2) wykonuje ćwiczenia gimnastyczne przy jednoczesnym utrzymywaniu równowagi na różnych przyrządach i rekwizytach; 3) stosuje zasady dokładności i precyzji ruchu. 3. Przygotowanie do prezentowania pokazów artystycznych Uczeń: 1) łączy pojedyncze elementy w układy ćwiczeń z jednoczesnym wykorzystaniem innych technik cyrkowych; 2) wykonuje pokazy ekwilibrystyczne solowe i zespołowe. ELEMENTY GRY AKTORSKIEJ CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu gry aktorskiej Uczeń zna i rozumie podstawowe zasady ekspresji aktorskiej i formy wyrazu artystycznego. 2. Opanowanie i doskonalenie umiejętności kreacyjnych na scenie Uczeń zdobywa umiejętności zaprezentowania siebie, potrafi je wykorzystać w praktyce, również we współpracy w zespole. 3. Rozwijanie kreatywności oraz wrażliwości artystycznej i emocjonalnej Uczeń potrafi stworzyć i przekazać wybrane treści w działaniach scenicznych, kreować różne postacie i zróżnicowane stany emocjonalne. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu gry aktorskiej Uczeń: 1) zna elementy i podstawowe techniki gry aktorskiej; 2) buduje wiarygodną postać sceniczną; 3) kontroluje stany emocjonalne; 4) aktywnie współdziała w zespole; 5) umiejętnie posługuje się skoordynowanym ruchem i gestem; 6) zachowuje wewnętrzny rytm i harmonię ruchu w działaniach scenicznych; 7) swobodnie posługuje się różnymi środkami wyrazu aktorskiego, jak: mimika, słowo, ruch czy gest. 2. Opanowanie i doskonalenie umiejętności zaistnienia na scenie Uczeń: 1) samodzielnie tworzy krótkie etiudy aktorskie; 2) wykorzystuje techniki aktorskie do wywołania zamierzonych reakcji publiczności; 3) analizuje swoje działania z perspektywy widza; 4) wchodzi w interakcję z widzem. 3. Rozwijanie kreatywności oraz wrażliwości artystycznej i emocjonalnej Uczeń: 1) wykonuje działania sceniczne w sposób kreatywny; 2) jest otwarty na partnera - aktora i na przestrzeń sceniczną; 3) tworzy postać sceniczną zróżnicowaną pod względem emocjonalnym. GIMNASTYKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu gimnastyki Uczeń: 1) poznaje terminologię stosowaną w gimnastyce; 2) zna i rozumie podstawowe zasady anatomii i biomechaniki ciała, potrzebne do wykonywania ćwiczeń gimnastycznych; 3) zna możliwości gimnastyczne własnego organizmu. 2. Rozwijanie zdolności psychomotorycznych Uczeń: 1) kształtuje świadomość przestrzeni i kierunku ruchu; 2) rozwija siłę, szybkość, wytrzymałość fizyczną, koordynację, gibkość, odporność psychiczną i pamięć ruchową. 3. Wyposażenie ucznia w niezbędną wiedzę i umiejętności posługiwania się typowymi przyrządami i rekwizytami gimnastycznymi Uczeń poznaje techniczne i praktyczne właściwości przyrządów i rekwizytów gimnastycznych. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu gimnastyki Uczeń: 1) zna terminologię stosowaną w gimnastyce; 2) ocenia prawidłową postawę i ogólną sprawność psychofizyczną; 3) stosuje usystematyzowane ćwiczenia gimnastyczne; 4) przygotowuje organizm do wysiłku fizycznego, dobierając właściwe ćwiczenia. 2. Rozwijanie zdolności psychomotorycznych Uczeń: 1) posiada wysoki poziom zdolności motorycznych (kondycję, koordynację, gibkość); 2) kontroluje wyczucie kierunku ruchu i położenia ciała w przestrzeni; 3) poprawnie wymienia i wykonuje następujące po sobie fazy ćwiczeń gimnastycznych; 4) konstruktywnie radzi sobie ze stresem i poziomem lęku (rozwija siłę woli, odwagę, opanowanie). 3. Wyposażenie ucznia w niezbędną wiedzę i umiejętności posługiwania się typowymi przyrządami i rekwizytami gimnastycznymi Uczeń świadomie i bezpiecznie korzysta z wybranych przyrządów i rekwizytów. PANTOMIMA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu pantomimy klasycznej Uczeń zna i rozumie zasady sztuki mimu i rozgrzewki pantomimicznej. 2. Rozwijanie umiejętności i technik pantomimicznych Uczeń: 1) zdobywa umiejętności z zakresu teatru sztuki mimu; 2) doskonali techniki przekazywania emocji za pomocą mowy ciała. 3. Wzbogacanie wyobraźni scenicznej i wrażliwości emocjonalnej Uczeń: 1) podejmuje świadome i wyraziste działania sceniczne (indywidualnie i zespołowo); 2) rozwija wrażliwość emocjonalną, koncentrację i harmonię wewnętrzną. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie podstawowej wiedzy z zakresu pantomimy klasycznej Uczeń: 1) posługuje się terminologią z zakresu pantomimy klasycznej; 2) zna i definiuje techniki pantomimy klasycznej; 3) zna historię oraz twórców teatru sztuki mimu i teatru ruchu; 4) objaśnia zasady i specyfikę teatru pantomimy (synchronizacja ruchu z oddechem, impuls, energia i kontrenergia, izolacje ciała, ruch zwolniony); 5) charakteryzuje cechy i stany emocjonalne różnych postaci. 2. Rozwijanie umiejętności i technik pantomimicznych Uczeń: 1) umiejętnie stosuje koordynację i harmonię ruchu pantomimicznego; 2) zachowuje wewnętrzny rytm w trakcie działań scenicznych; 3) potrafi tworzyć iluzję przedmiotów, przestrzeni i innych postaci; 4) swobodnie posługuje się rekwizytami i innymi środkami wyrazu artystycznego na scenie, jak: kostium, scenografia, światło i muzyka; 5) współpracuje w zespole przy realizacji różnych inscenizacji artystycznych. 3. Wzbogacanie wyobraźni scenicznej i wrażliwości emocjonalnej Uczeń: 1) samodzielnie tworzy krótkie formy improwizacji aktorskiej; 2) swobodnie korzysta ze zdobytej wiedzy i umiejętności przy kreowaniu postaci na scenie; 3) świadomie posługuje się własnym ciałem do wyrażenia wybranych treści, postaci i ich stanów emocjonalnych. TECHNIKI TANECZNE CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie wiedzy i umiejętności z zakresu różnych technik tanecznych Uczeń: 1) poznaje terminologię i zdobywa wiedzę i umiejętności z zakresu różnych technik tanecznych; 2) rozróżnia poznane techniki taneczne. 2. Rozwijanie koordynacji, poczucia rytmu i pamięci ruchowej Uczeń: 1) rozwija lekkość i harmonię ruchu, gibkość, skoczność, zwinność i równowagę; 2) doskonali świadomość ruchową własnego ciała i wyczucie przestrzeni; 3) zapamiętuje wybrane układy choreograficzne. 3. Rozwijanie wyobraźni i ekspresji muzyczno-ruchowej Uczeń: 1) doskonali kreatywność, wrażliwość artystyczną i emocjonalną; 2) przestrzega czystości formy i estetyki ruchu; 3) przygotowuje i prezentuje różne układy taneczne (indywidualnie i zespołowo) oraz potrafi je zastosować w połączeniu z innymi technikami cyrkowymi. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie wiedzy z zakresu różnych technik tanecznych Uczeń: 1) świadomie utrzymuj e prawidłową postawę ciała; 2) zna i rozpoznaje podstawowe style i techniki taneczne; 3) umiejętnie posługuje się terminologią z zakresu różnych technik tanecznych; 4) rozpoznaje różnice i cechy wspólne poznanych technik tanecznych; 5) zna podstawowe zasady rozciągania, wzmacniania i rozluźniania ciała; 6) umiejętnie wykorzystuje przestrzeń sceniczną. 2. Rozwijanie koordynacji, poczucia rytmu i pamięci ruchowej Uczeń: 1) dostosowuje działania taneczne do prezentowanego repertuaru muzycznego; 2) płynnie łączy elementy taneczne i gesty; 3) swobodnie wykonuje elementy taneczne; 4) kontrastuje ruchy pod względem dynamiki, tempa i ekspresji; 5) zapamiętuje bezbłędnie dłuższą etiudę taneczną; 6) rozwija gibkość ciała, skoczność, zwinność i równowagę. 3. Rozwijanie wyobraźni i ekspresji muzyczno-ruchowej Uczeń: 1) realizuje własne koncepcj e artystyczne; 2) wykorzystuj e wrażliwość muzyczną i estetyczną w tworzeniu układów choreograficznych; 3) współpracuje z partnerami przy realizacji działań zespołowych; 4) wykorzystuje poznane elementy taneczne w komponowaniu występów artystycznych. ŻONGLERKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Zdobycie wiedzy i umiejętności w zakresie różnych technik żonglerskich Uczeń poznaje terminologię oraz zdobywa umiejętności w zakresie różnych technik żonglerskich: rzucania, podrzucania i łapania przyborów. 2. Rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej Uczeń doskonali zdolności manualne, cierpliwość, determinację i upór w dążeniu do celu. 3. Praktyczne stosowanie różnych form i sposobów żonglowania Uczeń: 1) poznaje żonglerkę solową oraz zespołową; 2) rozwija wyobraźnię i poszukuje inspiracji do kreowania nowych technik. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Zdobycie wiedzy i umiejętności w zakresie różnych technik żonglerskich Uczeń: 1) stosuje prawidłową technikę, żonglując różnymi przyborami; 2) rozróżnia formy i sposoby żonglowania; 3) potrafi wyliczyć częstotliwość wyrzutów i podań. 2. Rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowej Uczeń: 1) stale zwiększa liczbę podrzucanych i łapanych przyborów; 2) zmienia częstotliwość wyrzutów i podań. 3. Praktyczne stosowanie różnych form i sposobów żonglowania Uczeń: 1) wdraża poznane techniki, formy i sposoby żonglowania; 2) łączy kilka sposobów żonglowania w jedną ciągłą sekwencję; 3) łączy coraz trudniejsze i dłuższe sekwencje ruchów; 4) przygotowuje i prezentuje (indywidualnie i zespołowo) pokazy umiejętności żonglerskich. WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR CYRKOWY Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne o odpowiedniej powierzchni i akustyce niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji). Szkoła powinna zapewniać instrumentarium oraz akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych. Wśród sal lekcyjnych powinny znajdować się pomieszczenia przystosowane do realizacji zajęć ruchowych (posiadające podłogę baletową lub parkiet oraz lustra), a także pomieszczenia do innych zajęć wynikających ze szkolnych planów nauczania. Minimalna liczba godzin zajęć artystycznych realizowanych w szkole sztuki cyrkowej wynosi: 48 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia). Załącznik nr 3 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie aktor scen muzycznych Zawód aktor scen muzycznych obejmuje następujące specjalności: 1) specjalność wokalno-aktorską; 2) specjalność wokalno-baletową. EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W POLICEALNEJ SZKOLE MUZYCZNEJ Uczeń: 1) posługuje się terminologią właściwą dla danego projektu artystycznego; 2) twórczo wykonuje powierzone mu zadania, realizując koncepcję reżysera; 3) świadomie stosuje w praktyce zawodowej nabytą wiedzę i umiejętności; 4) wartościuj e różne projekty artystyczne; 5) korzysta z różnych źródeł informacji dotyczących swojej specjalizacji; 6) ocenia i koryguje własny rozwój zawodowy; 7) wybiera repertuar odpowiedni do swoich predyspozycji i możliwości artystycznych; 8) posiada umiejętność koncentracji i radzi sobie z tremą; 9) bierze udział w przeglądach, konkursach i castingach; 10) zachowuje kondycję i dyspozycję zawodową; 11) zna zasady obowiązujące na rynku pracy; 12) przestrzega zasad kultury i etyki zawodowej. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE GRA AKTORSKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Praca nad tekstem Uczeń samodzielnie pracuje nad tekstem, wykorzystując swoje umiejętności techniczne. 2. Konstruowanie struktury postaci scenicznej Uczeń buduje postać według poleceń reżysera i przeprowadza jej psychologiczno-emocjonalny profil. 3. Praca z partnerem Uczeń nawiązuje kontakt emocjonalny z partnerami, prowadzi dialog emocjonalny i słowny. 4. Realizacja postaci scenicznej w ruchu i przestrzeni Uczeń w oparciu o wiedzę historyczną i literacką, w określonej przestrzeni scenicznej, konstruuje postać według wskazówek reżysera i wymagań epoki. CELE KSZTAŁCENIA -WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Praca nad tekstem Uczeń: 1) analizuj e tekst ze zrozumieniem; 2) stosuj e zasady wersyfikacji; 3) świadomie używa swojego głosu i oddechu podczas mówienia tekstu; 4) wypowiada różne rodzaje wiersza (np. sylabiczny, sylabotomczny, tomczny, wolny); 5) posługuje się prawidłowo dykcją, jest komunikatywny i wyrazisty. 2. Konstruowanie struktury postaci scenicznej Uczeń: 1) uaktywnia emocje konieczne do budowania roli; 2) świadomie używa swego ciała, gestu, głosu i oddechu; 3) gra rolę „poza tekstem”, nie wyłączając się podczas akcji; 4) zapamiętuje i realizuje uwagi reżysera; 5) stosuj e różne style gry aktorskiej. 3. Praca z partnerem Uczeń: 1) prowadzi dialog w kontakcie z partnerem; 2) stosuje techniki dialogu i prawdy scenicznej. 4. Realizacja postaci scenicznej w ruchu i przestrzeni Uczeń: 1) ma orientację w przestrzeni scenicznej; 2) wykorzystuje rekwizyt; 3) używa ruchu i gestu stosownych dla określonej epoki i stylu; 4) swobodnie porusza się w kostiumie; 5) samodzielnie konstruuje proste zdarzenia dramatyczne; 6) stosuje techniki uczenia się tekstu na pamięć, techniki koncentracji i sposoby radzenia sobie z tremą. ŚPIEW CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Warsztat Uczeń: 1) charakteryzuje podstawy techniki śpiewu klasycznego i praktyki muzyczne występujące w musicalu oraz muzyce rozrywkowej i jazzowej; 2) stosuje zróżnicowane techniki wokalne; 3) adaptuje techniki wokalne do charakteru i stylu wykonywanego utworu. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Warsztat Uczeń: 1) przyjmuje prawidłową postawę ciała podczas mówienia i śpiewania, stosuje właściwy tor oddechowy (przeponowo-żebrowy); 2) stosuje zasady higienicznego posługiwania się głosem; 3) ma świadomość roli oddechu w fonacji, rozróżnia typy oddechów, rozumie zasady funkcjonowania narządów mowy (prawidłowo określa miejsce i sposób artykulacji głosek w mowie i śpiewie); 4) jest świadomy roli słuchu w procesie tworzenia i kontroli głosu; 5) jest świadomy wpływu stanu emocjonalnego i fizycznego na emitowany dźwięk, rozumie zagadnienia wydobycia i prowadzenia dźwięku, jego pozycji, intonacji, impostacji, wykorzystywania rezonatorów, wyrównywania rejestrów; 6) stosuje heterogeniczne ćwiczenia wokalne odpowiednie dla swojego rodzaju głosu; 7) kontroluje intonację dźwięku i samodzielnie dokonuje jej korekty; 8) odczytuje tekst nutowy utworu i uczy się go zgodnie z zapisem; 9) samodzielnie opracowuje łatwy utwór pod względem techniczno-wykonawczym; 10) dobiera do swoich możliwości wokalnych i wykonywanego repertuaru rodzaj wprawek przygotowujących aparat głosowy do występu; 11) stosuje w utworach dynamikę w ramach swoich możliwości głosowych; 12) operuje artykulacją (np. legato, non legato i staccato) w zakresie pozwalającym na stylowe wykonanie utworu, wykorzystując znajomość pojęć i terminów muzycznych, interpretuje utwór zgodnie z jego treścią, charakterem oraz stylem epoki; 13) swobodnie operuje głosem, stosując różne techniki wokalne (np. kantylena, improwizacja, skat, melorecytacja, szept); 14) operuje techniką wokalną, uwzględniając specyfikę fonetyki danego języka; 15) stosuje techniki wykonawstwa musicalowego (belting, legit voice, mixed voice, microphone technics); 16) w oparciu o repertuar o odpowiednim stopniu trudności koordynuje i doskonali wszystkie elementy techniki wokalnej w celu poszerzenia skali głosu. TANIEC CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Taniec klasyczny Uczeń: 1) rozróżnia i właściwie definiuje elementy poszczególnych ćwiczeń, objaśnia celowość ich zastosowania w kombinacjach i krótkich formach choreograficznych, posługując się słownictwem specjalistycznym; 2) zapamiętuje i wykonuje treści prostych i złożonych ćwiczeń i kombinacji oraz krótkich form choreograficznych, zachowując prawidłową koordynację ciała w połączeniu z dyscypliną muzyczną, w tempie i stylu odpowiednim dla ich charakteru. 2. Taniec ludowy i charakterystyczny Uczeń: 1) rozróżnia i właściwie definiuje elementy i figury poszczególnych tańców ludowych i charakterystycznych; 2) objaśnia genezę, strukturę ruchowo-muzyczną oraz schematy choreograficzne, posługując się słownictwem specjalistycznym; 3) zapamiętuje i wykonuje proste i rozbudowane ćwiczenia solo, w parze i w zespole, wspomagające naukę elementów i figur poszczególnych tańców; 4) realizuje zadania i treści choreograficzne danego tańca w formie właściwej dla jego stylu, charakteru i struktury muzycznej. 3. Partnerowanie Uczeń: 1) rozróżnia i właściwie definiuje elementy i pozy partnerowania w poszczególnych ćwiczeniach i kombinacjach oraz krótkich formach choreograficznych, charakterystycznych dla różnych technik tańca; 2) objaśnia zasady i celowość ich zastosowania, posługując się słownictwem specjalistycznym; 3) zapamiętuje i wykonuje w duecie i grupie, proste i rozbudowane kombinacje oraz krótkie formy choreograficzne w różnych technikach tańca, stosując odpowiednią technikę partnerowania, podporządkowaną prawidłowej koordynacji: partnera, partnerki, grupy. 4. Taniec współczesny Uczeń: 1) rozumie celowość pracy w danej technice; 2) rozróżnia style tańca (współczesny, jazz funky, jazz broadway) i umie się w nich poruszać. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Taniec klasyczny Uczeń: 1) posługuje się terminologią tańca klasycznego; 2) operuje terminami związanymi z zakresem ruchu oraz jego elementami jakości: ustawienie ciała, poziom, kierunek, dynamika, przestrzeń; 3) analizuje związek muzyki z ruchem; 4) korzysta z różnych źródeł informacji propagujących literaturę baletową; 5) ocenia wartości artystyczne realizacji scenicznych, opartych na technice tańca klasycznego; 6) stosuje odpowiednie partie ćwiczeń rozgrzewających i przygotowujących ciało do realizacji zadań tanecznych; 7) stosuje prawidłowe pozycje rąk i nóg oraz położenia ciała (épaulement, pozy); 8) wykonuje przy drążku i na środku sali ćwiczenia z grupy: pliés, battements, zwrotów i obrotów (np. pirouettes, tours), formy ronds de jambe oraz treści ćwiczeń z zastosowaniem półpalców i łączników tanecznych (np. flic-flack, glissades, pas de bour-rées, pas tombé, pas chassé); 9) wykonuje proste i złożone formy adagia tańca klasycznego; 10) wykonuje różne formy allegro tańca klasycznego (małe, średnie, duże skoki) w ćwiczeniach i kombinacjach na środku sali; 11) stosuje elementy jakości ruchu w funkcjonowaniu ciała, odpowiednie dla danego ćwiczenia i kombinacji; 12) koordynuje pracę całego ciała w połączeniu z dyscypliną muzyczną, w tempie i charakterze odpowiednim dla poszczególnych ćwiczeń i kombinacji; 13) realizuje krótkie formy choreograficzne, kładąc nacisk na ich interpretację oraz wyraz artystyczny; 14) akceptuje intensywność wysiłku fizycznego oraz powtarzalność wykonywania poszczególnych ćwiczeń i kombinacji, niezbędną w realizacji zadań tanecznych. 2. Taniec ludowy i charakterystyczny Uczeń: 1) korzysta z różnych źródeł informacji na temat folkloru rodzimego oraz innych narodów, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki tanecznej; 2) analizuje schematy i treści choreograficzne poszczególnych tańców; 3) objaśnia genezę i strukturę ruchowo-taneczną danego tańca oraz związanych z nm charakterystycznych strojów i rekwizytów; 4) operuje terminologią związaną z zakresem ruchu oraz jego elementami jakości: ustawienie ciała, poziom, kierunek, dynamika, przestrzeń; 5) rozróżnia i definiuje elementy i figury poszczególnych tańców oraz ćwiczenia wspomagające ich naukę; 6) tłumaczy zasadność ćwiczeń wspomagających i rozwijających motorykę ciała; 7) stosuje odpowiednie partie ćwiczeń rozgrzewających, wspomagających i przygotowujących ciało do realizacji zadań tanecznych; 8) stosuje elementy jakości ruchu w funkcjonowaniu ciała, odpowiednie dla danych ćwiczeń, elementów i figur tańca; 9) wykonuje treści prostych i rozbudowanych ćwiczeń wspomagających naukę elementów i figur poszczególnych tańców; 10) koordynuje pracę całego ciała w tańcu z: partnerką, partnerem, grupą, stosując odpowiednią technikę tańca i partnerowania; 11) wykorzystuje techniki taneczne odpowiednio do stopnia trudności danego ćwiczenia, elementu i figury; 12) realizuje zadania i treści choreograficzne danego tańca w formie właściwej dla jego stylu, charakteru i struktury muzycznej; 13) łączy taniec ze śpiewem. 3. Partnerowanie Uczeń: 1) posługuje się terminologią w zakresie partnerowania odpowiednią dla danej technik tańca; 2) operuje terminami związanymi z zakresem ruchu w parze i grupie oraz jego elementami jakości: ustawienie ciała, poziom, kierunek, dynamika, przestrzeń; 3) definiuje poszczególne elementy i pozy partnerowania, charakterystyczne dla danej techniki tańca, i określa ich stopień trudności; 4) objaśnia czynności partnera i partnerki w duecie lub w grupie, analizuje treści prostych i rozbudowanych kombinacji oraz krótkich form choreograficznych w duecie i w grupie; 5) stosuje odpowiednie ćwiczenia rozgrzewające, wspomagające i rozwijające motorykę ciała podporządkowaną technice partnerowania; 6) wykonuje łączone w kombinacje i krótkie formy choreograficzne elementy partnerowania, np.: trzymanie w talii, trzymanie za jedną lub dwie ręce, kroki (pas) łączące i wiążące, zwroty, oprowadzenia, obroty, pirouettes; 7) wykonuje łączone w kombinacje i formy choreograficzne pozy parterowe, niskie, średnie i górne z ich uniesieniami, podnoszeniami, przenoszeniami, padami, adekwatnymi do danej techniki tańca; 8) wykonuje elementy małego, średniego i grand allegro w różnych technikach tańca; 9) koordynuje pracę całego ciała odpowiednio dla realizacji zadań w parze lub grupie, w tempie i charakterze odpowiednim dla poszczególnych kombinacji i etiud tanecznych; 10) stosuje elementy jakości ruchu niezbędne w funkcjonowaniu tancerza w duecie i grupie, odpowiednie dla danych elementów i póz techniki partnerowania; 11) realizuje treści choreograficzne w duecie i grupie, kładąc nacisk na ich interpretację oraz wyraz artystyczny. 4. Taniec współczesny Uczeń: 1) przygotowuje swoje ciało do pracy, stosując ćwiczenia rozgrzewające; 2) rozwija koordynację ruchową w ćwiczeniach i układach choreograficznych; 3) wzmacnia i rozciąga poszczególne partie ciała (mięśnie), celem poszerzenia zakresu ruchu i podnoszenia poziomu wykonawczego; 4) porusza się w przestrzeni sali i sceny, świadomie budując rysunki sceniczne w grupie; 5) operuje oddechem celem połączenia tańca ze śpiewem; 6) używa ekspresji i środków wyrazu scenicznego zgodnego z charakterem tańca; 7) improwizuje w tańcu. WYBRANE ZAGADNIENIA Z HISTORII DZIEDZINY CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o teatrze muzycznym Uczeń: 1) charakteryzuje mechanizmy zmian w teatrze muzycznym, wykorzystując konteksty historyczne, polityczne i społeczno-kulturowe; 2) opisuje dokonania wybranych twórców teatru muzycznego na przestrzeni dziejów oraz w czasach współczesnych. 2. Współczesny teatr muzyczny Uczeń orientuje się w najważniejszych współczesnych wydarzeniach kulturalnych. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o teatrze muzycznym Uczeń: 1) rozpoznaje style i kierunki w sztuce i muzyce; 2) formułuje cechy stylistyczne wybranych gatunków i form muzycznych, teatralnych i musicalowych; 3) stosuje właściwą terminologię; 4) charakteryzuje dokonania twórcze wybranych artystów i grup artystycznych; 5) interpretuje utwór zgodnie z kanonem określonych reguł stylistycznych, kulturowych i językowych; 6) tworzy wypowiedzi, prezentacje, formułuje sądy, ocenia zjawiska występujące w kulturze muzycznej i literackiej; 7) rozpoznaje wybrane przykłady z literatury muzycznej różnych epok stylistycznych w kontekście wiedzy ogólno kulturowej; 8) korzysta z różnych źródeł przy pozyskiwaniu materiałów źródłowych i formułowaniu wniosków (czytania recenzji muzycznej, oddziela warstwę informacyjną od opinii). 2. Współczesny teatr muzyczny Uczeń: 1) interpretuje czytane teksty oraz oglądane spektakle; 2) formułuje poglądy na temat wydarzeń kulturalnych; 3) omawia dokonania współczesnych twórców; 4) aktualizuje wiedzę na temat najnowszych przedsięwzięć artystycznych. CHARAKTERYZACJA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o charakteryzacji Kluczowymi działami przedmiotu są: historia charakteryzacji, charakteryzacja twarzy, charakteryzacja całego ciała oraz technika stosowania peruk i zarostów. Uczeń: 1) zna i rozpoznaje podstawowe techniki charakteryzacji, a także materiały i narzędzia; 2) posługuje się słownictwem z zakresu charakteryzacji; 3) zna materiały i narzędzia oraz środki artystyczne wykorzystywane w charakteryzacji. 2. Warsztat Uczeń: 1) projektuje charakteryzację w oparciu o wymogi reżysera; 2) stosuje techniki charakteryzacji, dobierając narzędzia i materiały. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o charakteryzacji Uczeń: 1) charakteryzuje ewolucję technik i form charakteryzacji; 2) rozróżnia i definiuje podstawowe terminy związane ze sztuką charakteryzacji; 3) opisuje podstawowe materiały i narzędzia używane do wykonania charakteryzacji; 4) opracowuje projekt scenografa lub tworzy własne projekty. 2. Warsztat Uczeń: 1) komponuje charakteryzację twarzy i ciała, stosując poprawną konstrukcję, proporcje, właściwą formę oraz odpowiednią technikę; 2) wybiera techniki charakteryzacji w zależności od uwarunkowań zewnętrznych; 3) stosuje podstawowe techniki charakteryzacji: z użyciem szminek tłustych, farb wodnych, kremowych, zarostów, efektów specjalnych „3D”; 4) różnicuje wyrazistość i intensywność charakteryzacji w zależności od rodzaju działań scenicznych i zadań aktorskich (teatr, film, telewizja, estrada); 5) organizuje stanowisko pracy charakteryzatorskiej zgodnie z zasadami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska. UMUZYKALNIENIE CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o muzyce w zakresie przedmiotu umuzykalnienie Uczeń kształci umiejętności: czytania nut głosem, pamięć i wyobraźnię muzyczną oraz poczucie rytmu. 2. Warsztat Uczeń: 1) prawidłowo intonuje tekst muzyczny; 2) rozpoznaje, analizuje i zapamiętuje materiał muzyczny oraz właściwie nim operuje. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o muzyce w zakresie przedmiotu umuzykalnienie Uczeń: 1) poznaje notację muzyczną i elementy dzieła muzycznego: metrum, rytm, harmonię, budowę formalną utworów oraz określenia wykonawcze; 2) poznaje elementy improwizacji wokalnej. 2. Warsztat Uczeń: 1) rozpoznaje, śpiewa i zapisuje interwały proste i złożone, odmiany gam, skale poza systemem dur - moll; 2) analizuje melodię, powtarzają głosem; 3) analizuje tekst muzyczny w oparciu o opracowywane przykłady z literatury wokalnej ze zwróceniem uwagi na określenia wykonawcze; 4) śpiewa ćwiczenia a vista jednogłosowe tonalne i o rozszerzonej tonalności, dwugłosowe i wielogłosowe w grupach (przygotowanych i a vista); 5) zapisuje ze słuchu przebiegi melodyczno-rytmiczne; 6) rozpoznaje i intonuje interwały harmoniczne, trój dźwięki i czterodźwięki; 7) analizuje słuchowo wybrane przebiegi harmoniczne; 8) koreluje wiedzę teoretyczną z działaniami praktycznymi w zakresie słuchania, zapamiętywania i zapisywania. PRZEDMIOTY REALIZOWANE W RAMACH ZAJĘĆ UZUPEŁNIAJĄCYCH W RAMACH SPECJALNOŚCI ZAWODOWEJ SPECJALNOŚĆ WOKALNO-AKTORSKA PIOSENKA AKTORSKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Piosenka aktorska - elementy wiedzy Uczeń poznaje teoretyczne zagadnienia z zakresu piosenki aktorskiej oraz materiał literacko-muzyczny, zarówno polski, jak i zagraniczny. 2. Warsztat Uczeń wykorzystuje umiejętności techniczne - aktorskie i wokalne w interpretacji utworu muzycznego. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Piosenka aktorska - elementy wiedzy Uczeń: 1) posługuje się terminologią związaną z dziedzinami sztuki wykorzystywanymi w pracy twórczej - m.in. muzyką, literaturą, teatrem, tańcem; 2) rozróżnia i charakteryzuje techniki aktorskie i wokalne; 3) dokonuje selekcji repertuaru, uwzględniając jego styl, tło historyczne, kulturowe; 4) definiuje i analizuje środki wyrazu artystycznego. 2. Warsztat Uczeń: 1) wykonuje utwór wokalny, realizując przy tym zadania aktorskie; 2) realizuje utwory wokalne w różnych stylach muzycznych; 3) improwizuje wokalnie i aktorsko na zadany temat; 4) wykorzystuje techniczne możliwości teatru - oświetlenie, charakteryzację, rekwizyty, dekorację; 5) wyszukuje i analizuje repertuar zgodnie ze swoimi predyspozycjami wokalnymi, wrażliwością i estetyką, bądź z uwzględnieniem założeń reżysera; 6) dokonuje psychologicznej analizy postaci scenicznych i zdarzeń; 7) buduje konsekwentnie postać sceniczną, uwzględniając m.in. jej charakter, wiek, epokę, język; 8) współpracuje z osobami zaangażowanymi w występ sceniczny - reżyserem, akompamatorem, choreografem, zespołem muzycznym, partnerami na scenie; 9) przygotowuje i śpiewa minimum jedną piosenkę aktorską z polskiego repertuaru w trakcie semestru. WIERSZ CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o wierszu Uczeń: 1) rozpoznaje poszczególne rodzaje wiersza (wiersz numeryczny we wszystkich odmianach, wiersz biały); 2) zna jednostki miary oraz elementy struktury budujące poszczególne odmiany wiersza. 2. Warsztat Uczeń tworzy interpretacje tekstu poetyckiego, korzystając ze znanych środków ekspresji. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o wierszu Uczeń: 1) rozróżnia i definiuje podstawowe pojęcia związane ze strukturą tekstu poetyckiego (np. wiersz biały i numeryczny, rodzaje wiersza numerycznego: sylabik, sylabotonik, tonik; średniówka, klauzula, przerzutom, zestrój akcentowy, jednostki miary poszczególnych rodzajów wiersza, rodzaje stóp); 2) posługuje się słownictwem specjalistycznym. 2. Warsztat Uczeń: 1) analizuje strukturę zadanego tekstu; 2) przeprowadza analizę literacką; 3) przeprowadza analizę aktorską tekstu, doprowadzając wszystkie intencje postaci do poziomu konkretu; 4) wykorzystuje wszelkie elementy struktury wiersza, tworząc artystyczną interpretację tekstu; 5) wykorzystuje intonacyjne i dynamiczne środki wyrazu artystycznego; 6) w tekstach bardziej wieloznacznych sam stwarza odpowiedni kontekst okoliczności założonych, a na ich bazie formułuje dla podmiotu lirycznego zadanie główne, zgodnie z metodą Stanisławskiego; 7) interpretuje tekst w oparciu o zasadę dialogu; 8) opracowuje i przygotowuje jeden tekst poetycki w semestrze. PROZA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE Warsztat Uczeń interpretuje teksty z zakresu prozy klasycznej, współczesnej, monologu scenicznego i dialogów, wykorzystując literaturę polską i światową. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Uczeń: 1) interpretuje tekst z zastosowaniem właściwych technik mowy, technik oddechowych i interpretacyjnych; 2) posługuje się terminologią z zakresu techniki mowy, technik aktorskich, praktyki scenicznej, literatury; 3) dokonuje selekcji i analizy utworu literackiego pod kątem jego scenicznej realizacji; 4) stosuje techniki wypowiedzi scenicznej: frazuje, wykorzystuje pauzę, akcent, rytm, intonację, iloczas, wyrazistość, natężenie głosu, oddech, tempo; 5) interpretuje z zachowaniem stylu epoki i gatunku literackiego; 6) uwzględnia charakter postaci, ich wiek, styl języka, kontekst historyczny; 7) interpretuje tekst w sposób poprawny technicznie i zgodny z założeniami reżysera lub autora tekstu; 8) przygotowuje minimum jeden tekst w semestrze z uwzględnieniem literatury polskiej i światowej. SPECJALNOŚĆ WOKALNO-BALETOWA STEP CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o stepie Uczeń: 1) charakteryzuje techniki stepu; 2) umie powiązać rozwój stepu z rozwojem muzyki rozrywkowej oraz musicalu. 2. Warsztat Uczeń: 1) tworzy choreografię do zadanej oraz wybranej przez siebie muzyki; 2) opracowuje popis sceniczny zarówno pod względem choreograficznym, techniki wykonania, jak i oprawy scenograficznej, światła i kostiumu. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o stepie Uczeń: 1) posługuje się słownictwem specjalistycznym; 2) opisuje genezę tańca stepowanego: wpływy rytmicznych tańców czarnych niewolników, inne tańce etniczne polegające na wystukiwaniu rytmu nogami, amerykańskie mieszanie się kultur i jego wpływ na step; 3) zna literaturę muzyczną przeznaczoną do stepowania, muzyczne filmy wykorzystujące tę technikę tańca oraz jej wybitnych przedstawicieli. 2. Warsztat Uczeń: 1) powtarza poszczególne techniki stepu - uderzeniowe oraz kombinacje tradycyjne:

1. a)jednouderzemowe (step, brush, spunk, heel, scuf, toe, ball, stomp),
2. b)dwuuderzemowe (shuffle, scuffing, heeldrop, flap, ball-change),
3. c)trójuderzemowe (triole) w metrum parzystym i nieparzystym (walc),
4. d)techniki 4 i 5 uderzeniowe (łączenie technik); 2) łączy ruch taneczny w stepie z umiejętnościami z innych przedmiotów taneczno-baletowych:
5. a)ćwiczenia w półobrocie,
6. b)piruety w stepie - technika ambuate z wykorzystaniem dublowanych triol w obrocie,
7. c)precyzyjne realizacje grup rytmicznych za pomocą technik uderzeniowych - glisady i slajdy (ślizgi); 3) wykorzystuje kombinacje historyczne (np. shim-sham, grapevine, scratch, spotting, heeldrop); 4) dobiera akompaniament spośród bogatego repertuaru dzieł scenicznych oraz muzyki z gatunku jazz i swing; 5) wykorzystuje cechy współczesnej formy stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie:
8. a)step tradycyjny z elementami tańca jazzowego i swingu,
9. b)technika „knock” jako odrębny styl (taniec irlandzki),
10. c)elementy czeczotki (j ej wykorzystanie np. w parodii),
11. d)technika „stomp” - taniec z wykorzystaniem perkusyjnych dźwięków przedmiotów codziennego użytku; 6) kontroluje swoją prace nad formą - przed lustrem - bez lustra; 7) improwizuje krótką etiudę taneczną do zadanej muzyki, twórczo wykorzystując rekwizyt i kostium; 8) układa własną choreografię z wykorzystaniem poznanych i własnych kombinacji. PANTOMIMA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Elementy wiedzy o pantomimie Uczeń zdobywa wiedzę o pojęciach i założeniach pantomimy oraz o najważniejszych etapach w rozwoju tej dziedziny sztuki scenicznej. Posługuje się terminologią specjalistyczną. 2. Warsztat Uczeń konstruuje etiudę pantomimiczną z zastosowaniem wybranych elementów techniki pantomimy klasycznej i gry aktorskiej. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Elementy wiedzy o pantomimie Uczeń: 1) posługuje się terminologią specjalistyczną; 2) charakteryzuje pojęcia i założenia pantomimy oraz etapy jej rozwoju; 3) omawia działalność artystyczną najwybitniejszych twórców pantomimy; 4) charakteryzuje zasady budowania postaci scenicznej; 5) zna zasady pracy ciałem w przestrzeni; 6) definiuje znaczenie i zastosowanie gestu scenicznego; 7) wyjaśnia zasady wykonywanych ćwiczeń i elementów technicznych pantomimy klasycznej; 8) definiuje zasady budowania etiudy pantomimicznej; 9) objaśnia reguły współpracy z partnerem i w grupie. 2. Warsztat Uczeń: 1) stosuj e rozgrzewkę pantomimiczną; 2) wykonuje ćwiczenia z zakresu plastyki ruchu scenicznego; 3) różnicuje ruch pod względem dynamiki, pracuje ciałem w określonych kierunkach w przestrzeni, równocześnie łącząc elementy techniczne z emocjami i fabułą sceniczną; 4) wyraża emocje ciałem, łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu innych technik ruchu i gry aktorskiej. WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR SCEN MUZYCZNYCH Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne o odpowiedniej powierzchni i akustyce niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji). Szkoła powinna zapewniać instrumentarium oraz akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych we wszystkich prowadzonych specjalnościach. Wśród sal lekcyjnych powinny znajdować się pomieszczenia przystosowane do wykonawstwa muzycznego posiadające sprzęt nagłaśniający, do realizacji zajęć ruchowych (posiadające podłogę baletową lub parkiet oraz lustra), a także pomieszczenia do innych zajęć wynikających ze szkolnych planów nauczania. W szkole powinna znajdować się biblioteka zawierająca w swoich zasobach materiały niezbędne do realizacji podstawy programowej i programów nauczania (nuty, książki, nagrania i prasa specjalistyczna). Minimalna liczba godzin zajęć artystycznych realizowanych w policealnej szkole muzycznej wynosi: 88 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia). Załącznik nr 4 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie animator kultury Zawód animator kultury obejmuje następujące specjalizacje: 1) Animacja społeczności lokalnych; 2) Teatr; 3) Taniec; 4) Fotografia; 5) Film; 6) Turystyka; 7) Turystyka i rekreacja; 8) Arteterapia. EFEKTY KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE POMATURALNEJ Uczeń: 1) posiada profesjonalną wiedzę o kulturze i umiejętność udostępniania tej wiedzy innym; 2) orientuje się w zagadnieniach historii i teorii sztuki; 3) posiada umiejętność zdobywania informacji o środowisku - jego siłach społecznych, potrzebach, uznawanych wartościach, aspiracjach, problemach socjalnych i kompetencjach kulturalnych; 4) diagnozuje potrzeby społeczno-kulturalne różnych środowisk i jednostek i wykorzystuje wyniki tych diagnoz do wprowadzania korzystnych zmian; 5) gruntownie zna zasady, cele, metody i techniki pobudzania aktywności społecznej i wykorzystania tej aktywności dla wspólnego dobra; 6) posiada umiejętność integrowania środowiska, wyrażania i reprezentowania jego interesów i potrzeb oraz tworzenia więzi międzyludzkich; 7) posiada wiedzę o procesie komunikowania się; 8) posiada umiejętność nawiązywania kontaktów interpersonalnych oraz społecznych i uzyskiwania wsparcia dla lokalnych działań kulturalnych; 9) umie zorganizować zespoły zadaniowe, planować ich działalność, kierować nimi oraz wykorzystywać techniki realizacji zadań grupowych; 10) posiada umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE TEORETYCZNY BLOK PRZEDMIOTOWY Treści nauczania 1. Wiedza o animacji społeczno-kulturalnej: 1) znaczenie pojęcia animacja; 2) potrzeba animacji; 3) historia animacji; 4) animacja i inne typy działalności społeczno-kulturalnej; 5) metody i techniki animacji; 6) rodzaje animacji; 7) filozofia animacji; 8) diagnoza środowiska; 9) zawód animatora (w tym animatora kultury). 2. Elementy wiedzy o kulturze: 1) znaczenie pojęcia kultura; 2) różnorodność i odmienność kultur; 3) geneza zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego; 4) specyfika kultury społeczeństwa polskiego; 5) kultura i animacja. 3. Wiedza o sztuce: 1) podstawowe pojęcia z zakresu estetyki; 2) źródła sztuki i mechanizmy przemian; 3) oddziaływanie sztuki:
12. a)literatura: - funkcja pisarzy w społeczeństwie współczesnym, - sposoby analizy tekstu literackiego, - problemy recepcji a właściwości dzieła literackiego, - miejsce poezji w kulturze współczesnej, - rola i zadania literatury regionalnej,
13. b)teatr: - pojęcie dramatu, teatru, - język teatru, - podstawowe elementy strukturalne teatru, - teatralna funkcjonalność,
14. c)film: - podstawowe zagadnienia estetyki filmu, - filmowe tematy, - formy i metody pracy z filmem,
15. d)fotografia: - historia techniki i technologii fotografii, - fotografia jako nośnik obiektywnej prawdy, - subiektywizm w fotografii, - wykorzystanie fotografii w celach społecznych,
16. e)plastyka: - czasy przełomu w dziejach sztuki, - krajobraz kulturowy, - wizerunek plastyczny, - problemy oddziaływania sztuki, - psychoterapeutyczne możliwości działań plastycznych,
17. f)muzyka: - podstawowe wiadomości o muzyce, - wybrane zagadnienia z historii muzyki, - zagadnienia z estetyki muzyki, - wybrane zagadnienia z psychologii muzyki, - formy upowszechniania muzyki. 4. Psychologiczne i pedagogiczne podstawy animacji społeczno-kulturalnej: 1) wprowadzenie do filozoficznej i naukowej refleksji nad człowiekiem; 2) człowiek jako istota biologiczna; 3) człowiek jako podmiot własnego życia; 4) człowiek jako jednostka w społeczeństwie; 5) filozofia form życia społecznego i indywidualnego; 6) organizacja i działalność ruchu społecznego na rzecz osób zagrożonych patologią społeczną i osób niepełnosprawnych. 5. Wiedza o społecznościach lokalnych 6. Prawne i ekonomiczne podstawy działalności kulturalnej: 1) elementy wiedzy o polityce kulturalnej; 2) rodzaje źródeł finansowania kultury; 3) marketingowe zarządzanie instytucjami kultury; 4) miejsce i rola fundacji i stowarzyszeń; 5) radiofonia, telewizja, kinematografia oraz rynek wydawniczy i prasowy; 6) współpraca kulturalna z zagranicą; 7) prawa autorskie i ochrona dóbr kultury; 8) wybrane zagadnienia prawa pracy. Osiągnięcia uczniów: 1) opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii animacji; 2) zrozumienie swoistości animacji, jej przydatności i ograniczeń; 3) umiejętność oceny przydatności poszczególnych metod i technik do realizacji określonych zadań animacyjnych; 4) antropologiczne zrozumienie kultury; 5) przyswojenie informacji z zakresu genezy zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego oraz specyfiki kultury polskiej; 6) opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii poszczególnych dziedzin sztuki jako przygotowanie do rozpoznania obszarów kulturowych epok, stylów i dzieł; 7) przygotowanie do zrozumienia współczesnych zjawisk i dokonań artystycznych w różnych dziedzinach sztuki; 8) umiejętność percepcji i interpretacji poszczególnych dziedzin sztuki; 9) umiejętność podejmowania samodzielnych działań artystycznych; 10) umiejętność upowszechniania kultury; 11) umiejętność prawidłowego posługiwania się dokumentami finansowymi i przepisami prawnymi. PRAKTYCZNY BLOK PRZEDMIOTOWY Treści nauczania 1. Metody i techniki animacji społeczno-kulturalnej: 1) animacja grupy; 2) diagnoza środowiska lokalnego; 3) realizacja działań animacyjnych w środowisku lokalnym i animacja w dużych grupach. 2. Komunikacja społeczna: 1) proces komunikowania się; 2) psychologiczne aspekty komunikowania się; 3) współdziałanie w grupie; 4) konflikt i negocjacje. 3. Kultura słowa: 1) zasady poprawnego i skutecznego porozumiewania się; 2) funkcje języka i funkcje tekstu; 3) ćwiczenia z zakresu poprawności językowej. 4. Technika pracy umysłowej: 1) technika sprawnego odbioru, zapamiętywania i przekazywania informacji; 2) metody sprawnego myślenia; 3) praca z tekstem drukowanym; 4) tworzenie własnego warsztatu pracy koncepcyjnej. 5. Techniczne środki animacji: 1) warsztat animatora kultury, wykorzystanie środków audiowizualnych i multimedia; 2) projektowanie i realizacja imprez. Osiągnięcia uczniów: 1) rozpoznawanie i umiejętność prawidłowego zastosowania metod oraz technik animacji społeczno-kulturalnych; 2) umiejętności przekazu treści o charakterze informacji w komunikacji społecznej; 3) umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów w grupie; 4) znajomość i prawidłowe stosowanie kryteriów poprawności językowej; 5) umiejętność zrozumienia funkcji tekstu; 6) znajomość stylów funkcjonalnych; 7) umiejętność komponowania własnego tekstu; 8) umiejętność pracy z tekstem drukowanym oraz wykorzystania zbiorów informacji; 9) umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy do własnej pracy naukowej; 10) umiejętność wykorzystania poznanych środków technicznych w pracy animatora kultury. SPECJALIZACJE ZAWODU ANIMATOR KULTURY ANIMACJA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH Treści nauczania 1. Elementy psychologii społecznej: 1) przedmiot i metody badawcze; 2) człowiek w sytuacjach społecznych; 3) postawy i zachowania społeczne. 2. Poznawanie środowiska lokalnego, struktura społeczna i gospodarka 3. Edukacja środowiskowa, tożsamość kulturowa w środowisku 4. Komunikacja interpersonalna w społecznościach lokalnych: 1) style komunikacji interpersonalnej; 2) system komunikacji organizacyjnej, publicznej i masowej. 5. Problemy socjalne w społeczności lokalnej 6. Animacja zespołów zadaniowych: 1) grupowe rozwiązywanie problemów; 2) projekty pracy grupowej; 3) komunikacja w zespole zadaniowym. 7. Animacja grupy metodą zabawy 8. Problemy etyki zawodowej animatora kultury 9. Podstawy organizacji i kierowania zespołami 10. Zarządzanie marketingowe 11. Pracownia środowiskowa Osiągnięcia uczniów: 1) umiejętność rozpoznawania i monitorowania problemów społeczno-kulturalnych środowiska; 2) nabycie umiejętności twórczego przygotowania diagnozy funkcjonowania środowiska lokalnego; 3) umiejętność dynamizowania aktywności społeczno-kulturalnej środowiska; 4) umiejętność działania w środowisku, uzupełniania i weryfikowania opracowanych standardów pracy animatora; 5) umiejętność występowania w różnych sytuacjach publicznych i podejmowania prób rozwiązywania konfliktów; 6) umiejętność wykorzystania możliwości organizacji pozarządowych w łagodzeniu problemów społecznych w środowisku lokalnym; 7) umiejętność organizowania pracy grupowej; 8) umiejętność przygotowania strategii marketingowej oraz jej skutecznej prezentacji. TEATR Treści nauczania 1. Wiedza o teatrze: 1) rozwój historyczny; 2) teatr polski i powszechny. 2. Gatunki dramatu, elementy struktury 3. Teatr a inne dziedziny sztuki, zjawiska parateatralne 4. Reżyseria i repertuar w teatrze amatorskim 5. Scenografia w teatrze amatorskim 6. Kultura żywego słowa: 1) sztuka recytacji a sztuka mówienia; 2) analiza tekstu i j ego interpretacja; 3) technika dialogu i monologu. 7. Taniec 8. Teatr dziecięcy (lalkowy, żywego planu) 9. Plastyka ciała i technika wyrazu scenicznego 10. Drama: 1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne; 2) technika i struktura dramy; 3) drama jako metoda dydaktyczno-wychowawcza. Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość historii teatru i dramatu; 2) umiejętność analizy tekstu dramatycznego, prozy literackiej oraz wiersza; 3) wrażliwość na rytm muzyczny; 4) świadomość estetyki ruchu; 5) umiejętność wykonania wybranych ćwiczeń z zakresu techniki tańca klasycznego i charakterystycznego; 6) znajomość polskich tańców narodowych i wybranych tańców historycznych; 7) umiejętność organizacji i prowadzenia zespołu teatralnego; 8) zdolności podejmowania własnych prób w zakresie reżyserii i scenografii; 9) umiejętność prezentacji artystycznej formy recytacji zbiorowej; 10) umiejętność przeprowadzania wybranych technik dramowych z różnymi grupami wiekowymi i społecznymi w pracy edukacyjnej i animatorskiej. TANIEC Treści nauczania 1. Wybrane zagadnienia z anatomii, fizjologii i biomechaniki 2. Historia tańca i baletu 3. Rytmika z umuzykalnieniem 4. Techniki taneczne: 1) podstawowe elementy tańca klasycznego; 2) technika wolna jako trening i jako przygotowanie do różnych zadań tanecznych; 3) taniec jazzowy; 4) technika kompozycji ruchu; 5) wariacje taneczne. 5. Polskie tańce narodowe 6. Folklor taneczny wybranych regionów Polski, kształtowanie wrażliwości na piękno polskiego folkloru 7. Taniec towarzyski: 1) geneza; 2) historia; 3) charakterystyka. 8. Mody taneczne Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość podstawowych praw fizjologii i biomechaniki wyjaśniających procesy zachodzące w organizmie ludzkim; 2) umiejętność wykorzystania wiedzy z historii tańca i baletu w upowszechnianiu sztuki tanecznej; 3) umiejętność odtwarzania ruchem elementów muzyki; 4) umiejętność stosowania ćwiczeń rytmiczno-umuzykalniających w różnych grupach wiekowych; 5) umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz wykorzystania nagrań muzycznych; 6) znajomość podstaw technik tanecznych oraz metodyki nauczania w zakresie:
18. a)tańca klasycznego,
19. b)techniki wolnej,
20. c)tańca jazzowego; 7) umiejętność poprawnego wykonania polskich tańców narodowych; 8) umiejętność wykonania polskich tańców ludowych; 9) umiejętność wykonania podstawowych kroków i figur tańca towarzyskiego; 10) umiejętność opracowywania układów tanecznych; 11) umiejętność wykorzystania ogólnych zasad kompozycji dzieła sztuki w kompozycjach tanecznych; 12) umiejętność podjęcia zadań choreograficznych w zespołach amatorskich. FOTOGRAFIA Treści nauczania 1. Historia i estetyka fotografii: 1) ocena techniczna i artystyczna obrazu; 2) fotografia jako dyscyplina wiedzy i narzędzie poznania; 3) fotografia jako język obrazu i sztuki. 2. Zagadnienia kompozycji obrazu i specyficznych form fotografowania oraz cechy fotografii 3. Technika i technologia fotografii oraz pracownia fotograficzna 4. Współczesne środki rejestracji obrazu: 1) multimedia; 2) technika wideo; 3) komputerowa realizacja obrazu. Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość historii fotografii; 2) umiejętność swobodnego posługiwania się sprzętem fotograficznym; 3) znajomość funkcjonowania pracowni; 4) umiejętność praktycznego przeprowadzenia obróbki fotograficznej; 5) umiejętność przeprowadzenia analizy i oceny dzieł fotograficznych; 6) znajomość zasad kompozycji obrazu fotograficznego; 7) umiejętność organizowania imprez fotograficznych, warsztatów i innych działań animujących fotografię w środowisku. FILM Treści nauczania 1. Historia filmu: 1) film jako sztuka syntetyczna; 2) estetyczna, społeczna i obyczajowa funkcja filmu. 2. Wybrane zagadnienia z teorii filmu: 1) środki wyrazu dzieła filmowego; 2) film a rzeczywistość. 3. Budowa scenariusza filmowego: 1) specyfika; 2) scenariusz oryginalny a adaptacja; 3) scenariusze wybitnych reżyserów kina światowego. 4. Metodyka pracy w klubie filmowym 5. Realizacja filmu i pracownia realizacji filmu 6. Dokumentacja filmowa 7. Podstawowe przepisy prawa z zakresu kinematografii Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość i rozumienie pojęć i terminów z zakresu wiedzy o filmie; 2) znajomość kierunków i stylów w sztuce; 3) opanowanie reguł języka filmowego; 4) umiejętność interpretacji utworu filmowego, wydobycie wartości estetycznych i poznawczych; 5) umiejętność krytycznego spojrzenia na film i formułowania ocen; 6) opanowanie techniki pisania scenariuszy oryginalnych i adaptacji utworów literackich; 7) opanowanie praktycznych i organizacyjnych podstaw reżyserii filmowej; 8) umiejętność samodzielnej realizacji filmu na taśmie światłoczułej i w technice wideo; 9) opanowanie zasad technicznych montażu filmowego; 10) umiejętność tworzenia, gromadzenia i wykorzystania dokumentacji filmowej; 11) znajomość przepisów regulujących działalność kinematografii oraz prawa autorskiego; 12) umiejętność organizowania imprez na rzecz filmu; 13) umiejętność planowania, programowania i organizowania działalności filmowej. TURYSTYKA Treści nauczania 1. Podstawy wiedzy o turystyce: 1) rozwój turystyki na świecie i w Polsce; 2) funkcja współczesnej turystyki; 3) urządzenia i usługi turystyczne. 2. Podstawy ekologii: 1) człowiek a środowisko; 2) kształtowanie i ochrona środowiska. 3. Geografia turystyczna: 1) poszczególne kontynenty; 2) kraje europejskie; 3) regiony turystyczne w Polsce. 4. Metodyka programowania turystyki 5. Metodyka krajoznawstwa: 1) krajoznawstwo a nauka; 2) wykorzystanie badań krajoznawczych w pracy animatora turystyki. 6. Antropogeografia: 1) kształtowanie i funkcjonowanie wspólnot lokalnych na tle ogólnopolskim i środkowoeuropejskim; 2) kultura tradycyjna w perspektywie środowiska naturalnego i procesu przemian; 3) dziedzictwo kulturowe Polski. 7. Ekonomiczne i prawne podstawy turystyki: 1) funkcjonowanie podmiotów gospodarczych w branży turystycznej; 2) usługi turystyczne; 3) ekonomika turystyki, promocja i marketing. 8. Biomedyczne podstawy turystyki: 1) potrzeby zdrowotne człowieka; 2) różne formy wypoczynku; 3) odpowiedzialność za zdrowie i życie innych. 9. Środki techniczne w turystyce, organizacja pracy w firmach turystycznych Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju i świata; 2) znajomość metod oceny wartości środowiska dla celów turystyki; 3) umiejętność wskazania zabytków architektury i kultury materialnej w regionie, kraju i na świecie; 4) znajomość fizjologicznych i psychofizycznych potrzeb czynnego i racjonalnego wypoczynku; 5) znajomość zasad higieny i bezpieczeństwa uczestników imprez turystycznych; 6) znajomość zasad i umiejętność organizacji imprezy w różnych dyscyplinach turystycznych; 7) znajomość zasad funkcjonowania biura turystycznego. TURYSTYKA I REKREACJA Treści nauczania 1. Geografia turystyczna: 1) regionalizacja turystyczna Polski; 2) charakterystyka środowiska geograficznego Europy i innych kontynentów. 2. Metodyka programowania turystyki 3. Metodyka pracy krajoznawczej: 1) formy i metody badań krajoznawczych; 2) nauka a krajoznawstwo; 3) krajoznawstwo a turystyka; 4) krajoznawstwo a kultura; 5) zarys historyczny krajoznawstwa; 6) organizacja zajęć kulturalno-rozrywkowych w turystyce. 4. Obsługa ruchu turystycznego, rola i zadania biura podróży 5. Podstawy ekologii: 1) człowiek a środowisko; 2) zagrożenie środowiska człowieka i konsekwencje zdrowotne; 3) przeciwdziałanie procesom degradacji środowiska. 6. Biomedyczne podstawy rekreacji i turystyki: 1) podstawy anatomii i fizjologii człowieka; 2) zasady bezpieczeństwa w turystyce i rekreacji. 7. Metodyka rekreacji: 1) rekreacja jako zjawisko psychologiczne i społeczne; 2) organizacja rekreacji; 3) kulturalno-rozrywkowe formy rekreacji. 8. Formy aktywności ruchowej Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju i świata; 2) znajomość metod oceny wartości środowiska dla celów turystyki; 3) znajomość zasad funkcjonowania organizmu człowieka w różnych formach aktywności ruchowej dla różnych grup wiekowych; 4) umiejętność diagnozowania potrzeb w zakresie turystyki i rekreacji:
21. a)dobór form działalności do stanu środowiska,
22. b)ocena wpływu określonych działań na środowisko; 5) umiejętność określenia wpływu aktywności fizycznej na organizm człowieka; 6) umiejętność kształtowania pozytywnych postaw wobec rekreacji; 7) umiejętność przeprowadzania akcji proekologicznych; 8) umiejętność organizowania i przeprowadzania imprez turystycznych i rekreacyjnych dla różnych grup wiekowych; 9) umiejętność doboru form spędzania wolnego czasu do potrzeb i możliwości uczestników; 10) umiejętność opieki nad uczestnikami imprez turystycznych i rekreacyjnych. ARTETERAPIA Treści nauczania 1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby: 1) człowiek i środowisko; 2) choroba i opieka zdrowotna; 3) grupy społeczne w służbie zdrowia; 4) wzory osobowe. 2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka 3. Problemy społeczne chorych i niepełnosprawnych 4. Wstęp do arteterapii: 1) rys historyczny; 2) współczesne teorie wychowania estetycznego; 3) koncepcje twórczości w psychologii; 4) zadania, funkcje i cele arteterapii. 5. Drama: 1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne; 2) techniki i struktury dramy; 3) drama jako metoda terapeutyczno-wychowawcza. 6. Wspomaganie leczenia i rozwoju przez sztukę: 1) biblioterapia; 2) muzykoterapia; 3) techniki teatralne; 4) techniki plastyczne; 5) choreoterapia. 7. Podstawy rehabilitacji: 1) rola i zadania; 2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy; 3) rodzaj e terapii wspomagających rehabilitację. 8. Podstawy pomocy psychologicznej: 1) psychologiczne problemy osób chorych i niepełnosprawnych; 2) relacje terapeutyczne; 3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej; 4) rola twórczości i sztuki w życiu chorych i niepełnosprawnych. Osiągnięcia uczniów: 1) umiejętność stwarzania atmosfery sprzyjającej otwartości; 2) zdolność rozbudzania zainteresowań i umacniania wiary człowieka w swoje możliwości; 3) zdolność dostrzegania problemów w ich indywidualnym wymiarze; 4) umiejętność stosowania technik arteterapeutycznych; 5) umiejętność organizowania i przeprowadzania imprez dla osób chorych i niepełnosprawnych; 6) umiejętność integralnego wspomagania człowieka chorego i niepełnosprawnego przez sztukę; 7) umiejętność tworzenia wzorów i rozwiązań organizacyjnych działań arteterapeutycznych; 8) umiejętność współpracy z ruchem społecznym na rzecz osób chorych i niepełnosprawnych. WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne do zajęć wynikających ze szkolnych planów nauczania o odpowiedniej powierzchni niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji). Szkoła powinna zapewniać akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych we wszystkich prowadzonych specjalizacjach. Wśród sal lekcyjnych powinny znajdować się pomieszczenia przystosowane do realizacji zajęć ruchowych (posiadające podłogę baletową lub parkiet oraz lustra), a także pomieszczenia wyposażone w sprzęt audiowizualny umożliwiający odtwarzanie materiałów dźwiękowych i filmowych. W szkole powinna znajdować się biblioteka zawierająca w swoich zasobach materiały niezbędne do realizacji podstawy programowej i programów nauczania (książki, nagrania oraz prasę specjalistyczną). Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie animator kultury w cyklu 2-letnim wynosi: 60 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia). Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie animator kultury w systemie zaocznym wynosi: 480 godzin ogółem. Załącznik nr 5 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie bibliotekarz Zawód bibliotekarz obejmuje następujące specjalizacje: 1) Bibliotekarstwo publiczne; 2) Bibliotekarstwo szkolne; 3) Biblioterapia. EFEKTY KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE POMATURALNEJ Uczeń: 1) interpretuje współczesne zjawiska i procesy komunikacji społecznej oraz ich genezy, ze szczególnym uwzględnieniem znajomości wzorców i mechanizmów komunikowania w różnych środowiskach; 2) współdziała z bibliotekami i ośrodkami informacji naukowej w ramach sieci i systemów biblioteczno-informacyjnych oraz z innymi instytucjami działającymi w szeroko rozumianym otoczeniu społecznym biblioteki; 3) interpretuje zadania obiegu książki i innych mediów w kategoriach socjoekonomicznych; 4) posługuje się intersubiektywnymi zasadami oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekarza; 5) rozpoznaje i zaspokaja potrzeby czytelników i użytkowników informacji w środowisku lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem analizy i metod zaspokajania czytelniczych i informacyjnych potrzeb dzieci i młodzieży; 6) obsługuje podstawowe procesy biblioteczne (np. gromadzenie i tworzenie zbiorów informacji, przechowywanie i udostępnianie zbiorów); 7) organizuje pracę w bibliotece z wykorzystaniem nowoczesnych metod i środków technicznych; 8) rozpoznaje cechy osobowościowe czytelników w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece; 9) szanuje i chroni wolność słowa i wolność czytania oraz dąży do zapewnienia powszechnej dostępności zbiorów bibliotecznych i informacyjnych; 10) uznaje potrzeby i zainteresowania czytelników i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną w pracy bibliotekarza; 11) przestrzega zasad ochrony danych osobowych czytelnika oraz etyki pracy; 12) łatwo nawiązuje kontakty i współpracę z otoczeniem; 13) jest inicjatywny i kreatywny, obiektywny i krytyczny w ocenach; 14) dąży do pogłębiania doświadczeń zawodowych (także poprzez samokształcenie). OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE BLOK PRZEDMIOTÓW OGÓLNOZAWODOWYCH Treści nauczania 1. Wiedza o społeczeństwie: 1) socjologia jako nauka o społeczeństwie; 2) mechanizmy i prawidłowości wzajemnych zależności pomiędzy człowiekiem a społeczeństwem; 3) przemiany w świadomości społecznej we współczesnym społeczeństwie polskim. 2. Psychologia: 1) podstawowe elementy osobowości człowieka; 2) właściwości osobowościowe i poznawcze osób z różnych grup społecznych; 3) rozwój człowieka od wieku niemowlęcego do wieku dorastania; 4) specyfika wieku podeszłego; 5) psychiczne i społeczne potrzeby osób niepełnosprawnych oraz możliwości ich realizacji; 6) człowiek w sytuacji trudnej, możliwości biblioterapii; 7) techniki prowadzenia negocjacji; 8) myślenie innowacyjne i twórcze. 3. Pedagogika: 1) współczesne problemy oświatowe, społeczne i wychowawcze; 2) możliwości oddziaływania placówek bibliotecznych na społeczeństwo pod względem oświatowym, społecznym i wychowawczym; 3) metody diagnozowania potrzeb społecznych. 4. Wiedza o kulturze: 1) podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu nauki o kulturze; kultura antropologiczna, kultura symboliczna; 2) człowiek a kultura; 3) warunki uczestnictwa w kulturze; 4) zjawiska współczesnej kultury społeczeństwa polskiego. 5. Wiedza o nauce i literaturze niebeletrystycznej: 1) pojęcie i struktura wiedzy; 2) elementy klasyfikacji i metodologii nauk; 3) procesy komunikacyjne we współczesnym świecie; 4) różnorodność piśmiennictwa niebeletrystycznego i jego odbiór społeczny. 6. Literatura piękna: 1) podstawowe pojęcia z teorii i socjologii literatury jako narzędzia interpretacji tekstów literackich i paraliterackich; 2) typologia tekstów literackich i paraliterackich; 3) budowa dzieła literackiego a sposoby odbioru; 4) przemiany powieści jako gatunku literackiego; 5) literatura XIX i przełomu XX wieku na świecie i w Polsce; 6) współczesna literatura światowa; 7) współczesna literatura polska; 8) literatura popularna; 9) literatura dla dzieci i młodzieży. Osiągnięcia uczniów: 1) umiejętność rozumienia i oceny zjawisk społecznych; 2) umiejętność interpretowania zjawisk i procesów komunikacji społecznej; 3) znajomość wzorców i mechanizmów komunikowania się w różnych środowiskach; 4) umiejętność prowadzenia rozmów i negocjacji w ramach współdziałania z ośrodkami informacji naukowej oraz innymi instytucjami działającymi w otoczeniu społecznym biblioteki; 5) znajomość podstawowych elementów osobowości człowieka: potrzeb, emocji, motywów, procesów poznawczych, temperamentu; 6) znajomość właściwości osobowościowych i poznawczych osób, z którymi pracuje; 7) umiejętności komunikacyjne umożliwiające rozpoznawanie potrzeb różnych grup czytelników; 8) znajomość metod diagnozowania potrzeb społecznych oraz umiejętności ich zaspokajania; 9) umiejętność diagnozowania i rozwiązywania problemów czytelniczych użytkowników bibliotek; 10) opanowanie wiedzy z zakresu nauki o kulturze; 11) znajomość podstawowych zjawisk współczesnej kultury polskiej; 12) znajomość różnorodnych form uczestnictwa człowieka w kulturze; 13) znajomość działów i źródeł wiedzy; 14) umiejętność rozpoznawania rodzajów i dziedzin wiedzy; 15) znajomość różnych rodzajów literatury niebeletrystycznej i umiejętność oceny jej przydatności dla poszczególnych grup czytelników; 16) opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii literatury; 17) umiejętność oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekę; 18) umiejętność interpretowania tekstów literackich i paraliterackich; 19) umiejętność rozpoznawania cech osobowościowych konkretnego czytelnika w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece. BLOK PRZEDMIOTÓW SPECJALISTYCZNYCH Treści nauczania 1. Wiedza o książce i bibliotece: 1) funkcjonowanie książki i biblioteki, ich rola w komunikacji społecznej; 2) historia książki i biblioteki na tle procesów historycznych i zjawisk kulturowych; 3) problemy współczesnego bibliotekarstwa. 2. Wiedza o czytelnictwie: 1) funkcjonowanie książki we współczesnej kulturze; 2) terminologia i metody stosowane w badaniach z zakresu czytelnictwa; 3) współczesne instytucje wydawnicze; 4) dystrybucja książki; 5) społeczny zasięg książki w Polsce. 3. Źródła informacji: 1) różnorodne formy i typy źródeł informacji; 2) nowoczesne technologie w działalności informacyjnej. 4. Gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbiorów: 1) podstawowe funkcje biblioteki; 2) rodzaje zbiorów bibliotecznych; 3) zasady gromadzenia zbiorów; 4) selekcja zbiorów; 5) rodzaje ewidencji zbiorów; 6) kontrola zbiorów; 7) przechowywanie zbiorów; 8) formy, organizacja i techniki udostępniania zbiorów. 5. Organizacja i zarządzanie w bibliotece: 1) wybrane zagadnienia z zakresu teorii organizacji i zarządzania; 2) funkcjonowanie biblioteki jako struktury organizacyjnej - elementy systemu kultury; 3) organizacja bibliotekarstwa w Polsce. 6. Technologie informacyjne, elementy techniki i technologii stosowanych w działalności informacyjnej bibliotek 7. Komputeryzacja bibliotek: 1) problemy organizacyjne komputeryzacji bibliotek; 2) organizacja opracowania danych w systemie komputerowym; 3) wyszukiwanie i udostępnianie zbiorów w systemie komputerowym. Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość zasad funkcjonowania książki i bibliotek w systemie komunikacji społecznej; 2) opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu historii książki i biblioteki; 3) znajomość zasad ochrony zbiorów dawnej książki; 4) znajomość terminologii i metod stosowanych w badaniach z zakresu czytelnictwa; 5) orientacja we wzajemnych powiązaniach wszystkich instytucji związanych z produkcją, obiegiem i ochroną książki w społeczeństwie; 6) umiejętność rozpoznania podstawowych mechanizmów funkcjonowania książki w społeczeństwie; 7) zrozumienie roli książki we współczesnej kulturze; 8) znajomość różnorodnych form i typów informacji; 9) umiejętność sprawnego wyszukiwania informacji; 10) umiejętność kreowania nowych form usług informatycznych; 11) znajomość nowoczesnych technologii w działalności informacyjnej i umiejętność ich zastosowania; 12) umiejętność prowadzenia i tworzenia zbiorów informacji, ich przechowywania i udostępniania; 13) umiejętność poznawania dokumentów i oceny ich przydatności; 14) znajomość zasad gromadzenia, ewidencji, kontroli, przechowywania i udostępniania zbiorów; 15) umiejętność formalnego i rzeczowego opracowania dokumentu bibliotecznego; 16) umiejętność przeprowadzenia poprawnej analizy informacyjno-logicznej dokumentów bibliotecznych; 17) umiejętność organizowania pracy w bibliotece z wykorzystaniem najnowocześniejszych środków technicznych. SPECJALIZACJE ZAWODU BIBLIOTEKARZ BIBLIOTEKARSTWO PUBLICZNE Treści nauczania 1. Biblioteki publiczne w sieci rozległej: 1) ogólna charakterystyka bibliotek publicznych; 2) rola i miejsce bibliotek publicznych; 3) terytorialne ukształtowanie sieci bibliotek publicznych; 4) kształt organizacyjno-instytucjonalny sieci bibliotek publicznych. 2. Biblioteka publiczna jako sieć lokalna: 1) podstawowa dokumentacja biblioteki publicznej; 2) planowanie i finansowanie bibliotek publicznych; 3) sprawozdawczość biblioteczna; 4) lokal i jego wyposażenie. 3. Biblioteka publiczna jako struktura wielofunkcyjna: 1) procesy biblioteczne jako podstawa kształtowania struktury organizacyjnej bibliotek; 2) sposób formalnego wyodrębnienia procesów bibliotecznych w strukturze organizacyjnej biblioteki. 4. Biblioteka publiczna jako instytucja usługowa: 1) biblioteka publiczna jako ośrodek upowszechniania wiedzy i informacji regionalnej; 2) biblioteka publiczna jako ośrodek życia kulturalnego i intelektualnego społeczności lokalnej; 3) działalność promocyjna, marketing i kształtowanie pozytywnego wizerunku biblioteki w środowisku. Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość specyfiki bibliotekarstwa publicznego jako powszechnej, a jednocześnie wewnętrznie zróżnicowanej i nieustannie zmieniającej się dziedziny życia społecznego; 2) umiejętność stosowania norm, standardów i wzorców w oparciu o tradycję biblioteczną; 3) umiejętność budowania indywidualnego wizerunku publicznego i oryginalnego modelu programowego. BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE Treści nauczania 1. Historia bibliotekarstwa szkolnego w Polsce 2. Podstawy prawne działania bibliotek szkolnych w Polsce 3. Funkcje, zadania i kierunki pracy biblioteki szkolnej 4. Organizacja biblioteki szkolnej 5. Biblioteka szkolna jako integralna część procesu dydaktyczno-wychowawczego szkoły 6. Główne kierunki działalności bibliotek szkolnych za granicą 7. Praca pedagogiczna biblioteki szkolnej 8. Biblioteka szkolna jako element sieci bibliotecznej Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość historii bibliotekarstwa szkolnego w Polsce; 2) opanowanie podstaw prawnych działania bibliotek szkolnych w Polsce; 3) umiejętność realizacji różnorodnych funkcji i zadań biblioteki szkolnej; 4) umiejętność zorganizowania biblioteki szkolnej; 5) opanowanie podstawowej wiedzy z zakresu dydaktyki i umiejętność zastosowania jej w pracy bibliotecznej; 6) umiejętność stosowania różnorodnych form propagowania książki i metod rozwijania zainteresowań czytelniczych; 7) umiejętność przeprowadzenia lekcji bibliotecznej i powiązania realizowanego przysposobienia z programem nauczania; 8) umiejętność realizacji współpracy biblioteki szkolnej z innymi bibliotekami w regionie i w środowisku szkolnym. BIBLIOTERAPIA Treścinauczania 1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby: 1) człowiek i środowisko; 2) choroba i opieka zdrowotna; 3) grupy społeczne w służbie zdrowia; 4) wzory osobowe. 2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka: 1) podstawowe składniki budowy ciała; 2) budowa i funkcje układu nerwowego; 3) narządy zmysłów; 4) odżywianie i układ pokarmowy; 5) specyfika poszczególnych okresów rozwoju ontogenetycznego człowieka; 6) rytmy biologiczne człowieka. 3. Podstawy rehabilitacji: 1) rola i zadania; 2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy; 3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację. 4. Problemy społeczne osób chorych i niepełnosprawnych: 1) sytuacja społeczna i ekonomiczna; 2) prawo i uprawnienia; 3) opieka zdrowotna, socjalna, zatrudnienie; 4) edukacja; 5) problematyka organizowania czasu wolnego. 5. Podstawy pomocy psychologicznej: 1) psychologiczne problemy osób chorych i niepełnosprawnych; 2) relacje terapeutyczne; 3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej; 4) rola twórczości i sztuki w życiu osób chorych i niepełnosprawnych. 6. Biblioterapia: 1) rodzaje biblioterapii; 2) podstawy naukowe biblioterapii; 3) proces biblioterapii, metody i techniki biblioterapii; 4) biblioterapia kliniczna; 5) biblioterapia rozwojowa. 7. Arteterapia: 1) różne koncepcje i cele arteterapii; 2) charakterystyka rodzajów arteterapii i ćwiczenia praktyczne w zakresie poznawczych rodzajów arteterapii; 3) cechy arteterapeuty. 8. Kultura żywego słowa w biblioterapii: 1) fonetyka i technika mówienia; 2) interpretacje tekstu mówionego; 3) praktyczne działania sceniczne. Osiągnięcia uczniów: 1) znajomość podstawowych problemów związanych z funkcjonowaniem człowieka chorego i niepełnosprawnego w społeczeństwie; 2) opanowanie podstaw prawnych funkcjonowania bibliotek na rzecz niepełnosprawnych czytelników; 3) umiejętność realizacji funkcji i zadań bibliotek różnych typów (np. szpitalnych, szkół specjalnych); 4) znajomość podstawowych zagadnień z zakresu anatomii i fizjologii człowieka oraz wybranych metod rehabilitacji; 5) opanowanie podstawowych technik biblio- i arteterapeutycznych w pracy z ludźmi chorymi i niepełnosprawnymi; 6) umiejętność konstruowania modeli postępowania biblioterapeutycznego oraz realizowania scenariuszy zajęć biblioterapeutycznych; 7) umiejętność diagnozowania i zaspokajania podstawowych potrzeb psychicznych ludzi chorych i niepełnosprawnych; 8) umiejętność diagnozowania i zaspokajania potrzeb czytelniczych ludzi chorych i niepełnosprawnych; 9) znajomość alternatywnych materiałów czytelniczych oraz umiejętność ich doboru dla różnych grup czytelników; 10) umiejętność oceny przydatności tekstów literackich i paraliterackich do pracy z czytelnikiem chorym i niepełnosprawnym. WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne do zajęć wynikających ze szkolnych planów nauczania o odpowiedniej powierzchni niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji). Szkoła powinna zapewniać akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych we wszystkich prowadzonych specjalizacjach. W szkole powinna znajdować się biblioteka zawierająca w swoich zasobach materiały niezbędne do realizacji podstawy programowej i programów nauczania (książki, nagrania i prasa specjalistyczna). Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie bibliotekarz w cyklu 2-letnim wynosi: 60 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia) w specjalizacjach bibliotekarstwo publiczne i bibliotekarstwo szkolne oraz 65 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia) w specjalizacji biblioterapia. Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie bibliotekarz w systemie zaocznym wynosi: 540 godzin ogółem. Załącznik nr 6 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk Kształcenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy edukacyjne (okresy kształcenia o wyróżnionych celach), stanowiące całość dydaktyczną: 1) pierwszy etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej I stopnia; 2) drugi etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej II stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia, w specjalnościach:
23. a)instrumentalistyka,
24. b)instrumentalistyka jazzowa i rozrywkowa,
25. c)lutnictwo,
26. d)rytmika,
27. e)wokalistyka,
28. f)wokalistyka estradowa,
29. g)wokalistyka jazzowa. SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA Uczeń: 1) szanuje dziedzictwo kulturowe swojego i innych narodów; 2) przestrzega zasad kultury, etyki i prawa autorskiego; 3) posiada wiedzę niezbędną do rozwijania gry na instrumencie i do świadomego uczestnictwa w życiu muzycznym; 4) zna i stosuje zasady dotyczące występów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania i stroju; 5) wykazuje wrażliwość artystyczną w kreatywnym realizowaniu zadań; 6) rozwija pasję muzyczną poprzez podejmowanie inicjatyw artystycznych; 7) publicznie prezentuje swoje dokonania; 8) podczas gry na instrumencie prawidłowo operuje aparatem gry; 9) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista proste utwory muzyczne; 10) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną oraz umiejętności niezbędne do zrozumienia i wykonywania utworów; 11) świadomie wykorzystuje słuch muzyczny w działaniach praktycznych; 12) realizuje wskazówki wykonawcze ze zrozumieniem; 13) ocenia jakość wykonywanych zadań; 14) pracuje w zespole pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za realizację projektu oraz bierze współodpowiedzialność za efekt tej pracy; 15) integruje się i współpracuje z członkami zespołu; 16) buduje relacje oparte na zaufaniu; 17) wykazuje się w działaniu aktywną postawą; 18) organizuje swoją indywidualną pracę; 19) systematycznie rozwija swoje umiejętności; 20) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną; 21) przewiduje skutki podejmowanych działań; 22) jest przygotowany do kontynuowania nauki; 23) potrafi skutecznie radzić sobie ze stresem, w szczególności z tremą. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE AKORDEON CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zamiłowania ucznia do muzyki i jego zainteresowania nauką gry na instrumencie Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna. Uczeń: 1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie; 2) poznaje podstawową literaturę akordeonową - oryginalną i transkrybowaną. 2. Opanowanie techniczno-wykonawczych podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha; 2) zapoznaje się z podstawowymi sposobami wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie. 3. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Wdrażanie ucznia do systematycznego ćwiczenia na instrumencie, kształtowanie umiejętności ćwiczenia efektywnego oraz samodzielnego przygotowania łatwych utworów. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) kształtuje umiejętności koncentracji i panowania nad tremą oraz różnych sposobów zapamiętywania utworów; 2) przyswaja podstawowe elementy obycia scenicznego; 3) zdobywa umiejętności dokonywania właściwej samooceny występu publicznego; 4) rozwija psychiczną gotowość do występów publicznych; 5) poszerza liczbę utworów w swoim repertuarze. 5. Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w różnych formach życia artystycznego Uczeń: 1) uczestniczy jako solista i kameralista w różnych formach muzykowania zespołowego; 2) jest świadomym odbiorcą kultury jako słuchacz koncertów, spektakli operowych i teatralnych; 3) czynnie uczestniczy w domowym muzykowaniu. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zamiłowania ucznia do muzyki i jego zainteresowania nauką gry na instrumencie Uczeń: 1) posiada podstawową wiedzę z zakresu zasad muzyki (notacja muzyczna, główne pojęcia i terminy muzyczne) niezbędną do gry na instrumencie; 2) zna repertuar akordeonowy - oryginalny i transkrybowany w zakresie szkoły muzycznej I stopnia; 3) czyta zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym; 4) samodzielnie odczytuje tekst ze zrozumieniem; 5) wykorzystuje zdobytą wiedzę ogólnomuzyczną w pracy nad utworem. 2. Opanowanie techniczno-wykonawczych podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zna ogólną budowę instrumentu, potrafi nazwać poszczególne części akordeonu i określić ich rolę w procesie powstawania dźwięku; 2) zna podstawowe zasady prawidłowej eksploatacji akordeonu; 3) zna i stosuje podstawowe sposoby artykulacji akordeonowej: palcowej, miechowej i miechowo-palcowej; 4) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie; 5) prawidłowo prowadzi i zmienia miech; 6) posługuje się prawidłowo ukształtowanym aparatem gry; 7) jest wrażliwy na jakość i estetykę dźwięku; 8) poprawnie wykonuje utwory muzyczne o łatwym i średnim stopniu trudności, wykorzystując zdobyte umiejętności techniczne i ogólnomuzyczne. 3. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Uczeń: 1) zna cele i sposoby efektywnego ćwiczenia; 2) samodzielnie pracuje w domu nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela; 3) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy; 4) opracowuje pod względem techniczno-wykonawczym łatwe utwory (wstępne opracowanie aplikatury, zmian miecha, regestracji). 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) zna sposoby uczenia się utworów na pamięć; 2) przygotowuje utwory do wykonania estradowego; 3) wykonuje wybrane utwory z pamięci; 4) bierze udział w audycjach i koncertach szkolnych, przesłuchaniach oraz innych formach prezentacji artystycznej. 5. Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w różnych formach życia artystycznego Uczeń: 1) poznaje życie kulturalne środowiska, korzystając z wiedzy ogólnomuzycznej i aktualnych informacji multimedialnych; 2) czynnie uczestniczy w życiu szkoły i środowiska lokalnego, występując jako solista lub muzykując w różnych zespołach; 3) jest aktywnym uczestnikiem muzykowania domowego w różnych formach życia rodzinnego; 4) posiada podstawowe przygotowanie do uczestnictwa w kulturze. ALTÓWKA CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości muzycznej Uczeń: 1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań; 2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska. 2. Poznanie teoretycznych podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne do realizacji tekstu muzycznego; 2) zdobywa wiedzę na temat budowy instrumentu. 3. Opanowanie podstawowych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) kształci prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz umiejętność prawidłowego posługiwania się aparatem gry; 2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu; 3) rozwija podstawy techniki gry na instrumencie oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację; 4) potrafi tworzyć proste tematy melodyczne i grać ze słuchu. 4. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Uczeń pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie organizacji pracy, kontroli swojej gry i samooceny. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń poznaje zasady występów solowych i zespołowych, kształtuje umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi muzykami. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Umuzykalnienie i rozbudzenie wrażliwości muzycznej Uczeń: 1) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska; 2) rozróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, ludowa, rozrywkowa, jazz); 3) określa własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe; 4) samodzielnie poszukuje interesujących interpretacji i wykonań. 2. Poznanie teoretycznych podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zna budowę altówki i smyczka; 2) definiuje poszczególne części instrumentu i smyczka; 3) czyta zapis nutowy w kluczu altowym i wiolinowym; 4) rozumie znaczenie podstawowych pojęć muzycznych; 5) zna zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku; 6) zdobywa podstawową wiedzę na temat stylów i epok. 3. Opanowanie podstawowych umiejętności gry na instrumencie Uczeń: 1) zna i stosuje podstawowe zasady konserwacji altówki i smyczka; 2) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry; 3) posługuje się prawidłowym aparatem gry; 4) prawidłowo koryguje intonację; 5) zwraca uwagę na jakość dźwięku podczas gry; 6) samodzielnie odczytuje z nut łatwy utwór; 7) interpretuje utwór zgodnie z zapisem nutowym (metrorytmika, dynamika, agogika); 8) opanował technikę gry w stopniu umożliwiającym dalsze kształcenie, stosuje prawidłowy podział smyczka oraz operuje podstawowymi sposobami artykulacji (detaché, portato, legato, martele); 9) stosuje różne techniki zapamiętywania tekstu; 10) potrafi prawidłowo zmieniać pozycje w zakresie I-III; 11) stosuje wibrację długich dźwięków; 12) prawidłowo realizuje proste akordy i dwudźwięki; 13) wykazuje się umiejętnością frazowania; 14) gra ze słuchu proste melodie. 4. Kształcenie umiejętności organizowania samodzielnej pracy nad wyznaczonymi zadaniami Uczeń: 1) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie pulpitu, oświetlenie); 2) pokonuje problemy techniczne poprzez dobór odpowiednich sposobów ćwiczenia; 3) prawidłowo odtwarza głosem limę melodyczną; 4) rozpoznaje i koryguje błędy; 5) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie w harmonogramie dnia. 5. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) potrafi skupić się przed i podczas występu; 2) współpracuje z innymi muzykami; 3) w prezentacji estradowej wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję. CHÓR CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń świadomie i umiejętnie posługuje się aparatem głosowym. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Śpiewanie zespołowe Uczeń: 1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą); 2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta; 3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia; 4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym; 5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny); 6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny; 7) czyta nuty głosem a vista w stopniu podstawowym; 8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru. 2. Elementarna wiedza i umiejętności z zakresu techniki wokalnej Uczeń: 1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej; 2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej; 3) świadomie operuje dynamiką; 4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu. 3. Podstawowa wiedza dotycząca literatury chóralnej Uczeń: 1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych; 2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów; 3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych. 4. Przygotowanie do prezentacji muzyki chóralnej Uczeń: 1) dba o estetykę zachowania się na scenie; 2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego; 3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika). FAGOT CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na fagocie - odpowiednio do wieku; 2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne; 3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń zna i stosuje w praktyce różnorodne metody pracy z instrumentem. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń posiada umiejętności w zakresie występów publicznych. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) świadomie słucha muzyki i dokonuje właściwego wyboru literatury muzycznej oraz nagrań; 2) rozpoznaje brzmienie fagotu w słuchanych utworach; 3) w środkach masowego przekazu znajduje informacje o interesujących go nagraniach muzycznych, poszerzających jego wiedzę w tym zakresie; 4) porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów; 5) poszerza wiedzę na temat epok w historii muzyki i kompozytorów; 6) zna podstawową literaturę muzyczną przeznaczoną na fagot; 7) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu; 8) gra utwory o zróżnicowanym charakterze wybrane przez pedagoga; 9) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord; 10) wykorzystuje poznaną wiedzę z zakresu epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce; 11) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) czyta poprawnie nuty w kluczu basowym; 2) zna zasady notacji muzycznej w stopniu umożliwiającym samodzielne odczytanie zapisu nutowego w ramach realizowanego programu; 3) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego; 4) przestrzega podstawowych warunków higieny pracy (np. wietrzenie pomieszczeń, odpowiednie oświetlenie, prawidłowe ustawienie pulpitu); 5) dba i właściwie troszczy się o instrument; 6) potrafi określić poszczególne części fagotu; 7) samodzielnie składa i rozkłada instrument; 8) opanował technikę prawidłowego oddechu i zadęcia; 9) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza; 10) utrzymuje właściwą postawę ciała podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce; 11) zna i stosuje właściwą aplikaturę w obrębie skali B1-f1; 12) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non-legato; 13) umiejętnie stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo; 14) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa; 15) prawidłowo odczytuje i realizuje rytm w wykonywanych utworach; 16) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o poprawną intonację dźwięków; 17) dysponuje biegłością palcową w stopniu podstawowym; 18) zwraca uwagę na jakość i estetykę dźwięku; 19) realizuje w stopniu zadowalającym przewidziane dla niego zadania techniczno-wykonawcze. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń: 1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje dostosowany do jego możliwości zapis nutowy; uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę; 2) interpretuje utwory pod nadzorem pedagoga zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej; wyraża emocje i wydobywa charakter utworu; 3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy; 4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczoną przez pedagoga część utworu lub ćwiczenia; 5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem; 6) w muzykowaniu zespołowym uczy się współpracy i odpowiedzialności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych; 2) potrafi dostroić instrument podczas występów publicznych; 3) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością; 4) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry; 5) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych. FLET CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na flecie - odpowiednio do wieku; 2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne; 3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń zna możliwości techniczne instrumentu i stara się w prawidłowy sposób wykorzystywać metody pracy z fletem. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej specjalności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Rozbudzenie zainteresowania muzyką Uczeń: 1) uczęszcza na koncerty; 2) interesuje się kulturą; 3) zna historię swojego instrumentu oraz literaturę fletową, odpowiednią do etapu nauczania; 4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem upodobań ucznia) utwory o zróżnicowanym charakterze; 5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności; 6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord; 7) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami; 8) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie. 2. Opanowanie podstaw gry na instrumencie Uczeń: 1) zna budowę fletu, potrafi dbać o instrument; 2) potrafi samodzielnie złożyć i rozłożyć instrument; 3) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia, niezbędne do dalszego rozwoju; 4) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza; 5) zna i stosuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz poprawnie układa ręce i palce; 6) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non-legato; 7) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo; 8) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa; 9) właściwie odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach; 10) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o prawidłową intonację; 11) dysponuje podstawową biegłością palcową; 12) zna zasady notacji muzycznej; 13) dba o estetykę wykonania i jest wrażliwy na jakość dźwięku; 14) zrealizował przewidziane programem nauczania zadania techniczno-wykonawcze. 3. Wykorzystanie nabytej wiedzy i umiejętności w praktyce Uczeń: 1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje łatwy, dostosowany do jego możliwości zapis nutowy, uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę; 2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i charakter utworu; 3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy oraz koryguje popełniane błędy; 4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga utwór lub ćwiczenie; 5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych; 6) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności. 4. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych; 2) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością; 3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry; 4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych; 5) jest świadomym odbiorcą sztuki i kultury. FORTEPIAN DODATKOWY CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie oraz nabywa podstawowe umiejętności techniczne i interpretacyjne w grze na instrumencie. 3. Nauka gry a vista Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vista łatwych utworów muzycznych. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne. 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele; 2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć. CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Poznanie podstawowych wiadomości na temat fortepianu Uczeń: 1) zna i określa poszczególne części fortepianu; 2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu; 3) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy. 2. Opanowanie podstaw gry na fortepianie Uczeń: 1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie; 2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk); 3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne); 4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji i dynamiki; 5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato; 6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym; 7) stosuje zróżnicowaną dynamikę; 8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku. 3. Nauka gry a vista Uczeń: 1) dokonuje wstępnej analizy tekstu; 2) gra a vista proste utwory, każdą ręką osobno - w kluczu wiolinowym i basowym. 4. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń: 1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem; 2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika). 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy Uczeń: 1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy; 2) wykonuje z pamięci wybrane utwory; 3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych). FORTEPIAN CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE 1. Podstawowa wiedza o muzyce Uczeń: 1) zna w zakresie podstawowym historię i budowę instrumentu, wymienia jego części; 2) poznaje podstawy teoretyczne: muzyki tonalnej, zagadnień metrorytmicznych, notacji muzycznej, budowy formalnej utworów, wiedzy o epoce i kompozytorze wykonywanych utworów. 2. Podstawy gry na fortepianie Uczeń: 1) nabywa umiejętność właściwego posługiwania się aparatem gry, prezentując prawidłową postawę, ułożenie rąk, odpowiedni sposób wydobycia dźwięku, różną artykulację, użycie pedału; 2) rozwija sprawność w zakresie stosowania podstawowych technik gry na fortepianie; 3) kształtuje umiejętność prawidłowej realizacji faktury homofonicznej i polifonicznej, gry gam i pasaży oraz transponowania od różnych dźwięków prostych struktur muzycznych. 3. Kształtowanie wrażliwości estetycznej i poczucia piękna Uczeń: 1) rozwija umiejętności w zakresie interpretacji muzycznej zgodnej ze stylem, charakterem i budową formalną utworów; 2) opanowuje utwory z literatury fortepianowej w jej podstawowych formach oraz stylach muzycznych; 3) zdobywa niezbędne umiejętności do poprawnego wykonania programu artystycznego na zakończenie szkoły muzycznej I stopnia. 4. Samodzielne opracowywanie utworu muzycznego Uczeń: 1) zna zasady notacji muzycznej właściwej dla gry na fortepianie; 2) samodzielnie realizuje zapis nutowy utworu; 3) nabywa umiejętność prawidłowej gry a vista łatwych utworów; 4) opracowuje proste utwory muzyczne od strony techniczno-wykonawczej i mterpretacyjno-muzycznej. 5. Kształcenie umiejętności samodzielnej pracy w grze na instrumencie Uczeń doskonali poprawność techniczną i umiejętność korygowania własnych błędów podczas samodzielnego ćwiczenia. 6. Kształcenie umiejętności gry w zespole Uczeń rozwija swą muzykalność poprzez grę zespołową. Prawidłowo stosuje swoją wiedzę i umiejętności muzyczne podczas gry z innym instrumentalistą, na 4 ręce lub 2 fortepiany. 7. Przygotowanie do występów publicznych Uczeń: 1) rozwija zdolności do prezentacji przygotowanych utworów przed publicznością; 2) wykazuje umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym i pokonywania tremy; 3) zna i stosuje różne sposoby opanowania pamięciowego utworów; 4) zdobywa wiedzę i praktykę w zakresie obycia estradowego; 5) potrafi krytycznie ocenić wykonywane utwory. CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE 1. Podstawowa wiedza o muzyce Uczeń: 1) posiada podstawowe wiadomości z historii i budowy instrumentu:
30. a)określa poszczególne części fortepianu,
31. b)zna klawiaturę, nazwy klawiszy i oktaw,
32. c)zna najbardziej charakterystyczne cechy brzmienia fortepianu (zanikanie dźwięku po uderzeniu w klawisze, różnice w brzmieniu),
33. d)dostrzega zależność głośności i długości dźwięku od grubości strun; 2) zna podstawowe terminy i pojęcia z zakresu systemu temperowanego:
34. a)półton, cały ton,
35. b)interwały,
36. c)gama majorowa oraz minorowa harmoniczna i melodyczna,
37. d)gama chromatyczna,
38. e)trójdźwięki i przewroty,
39. f)tonacje,
40. g)transpozycja,
41. h)znajomość pokrewieństwa gam do 5 znaków,
42. i)tomka, subdominanta i dominanta, kadencja,
43. j)czterodźwięk dominantowy septymowy i nonowy bez prymy; 3) zna podstawowe zagadnienia metrorytmiczne:
44. a)wartości nut i pauz, przedłużanie wartości nut przez kropkę, łuk i fermatę,
45. b)metrum, takt, przedtakt,
46. c)synkopa,
47. d)nieregularny podział wartości rytmicznych; 4) zna podstawy notacji muzycznej:
48. a)nutę jako graficzny symbol dźwięku,
49. b)akoladę, dwie pięciolinie, klucz wiolinowy i basowy,
50. c)podział na takty, kreskę taktową, podwójną kreskę taktową,
51. d)krzyżyk, bemol, kasownik, znaki przykluczowe, znaki przygodne, podwójny krzyżyk i bemol,
52. e)przenośniki oktawowe, zamiany rąk,
53. f)znak repetycji, volty, da capo al fine,
54. g)ornamentację - podstawowe oznaczenia: przednutka, tryl, mordent, obiegnik, arpeggio,
55. h)aplikaturę,
56. i)oznaczenia dynamiczne, artykulacyjne, agogiczne i interpretacyjne (w tym oznaczenia włoskie); 5) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne budowy formalnej utworów, np.: ABA, forma sonatowa, rondo, wariacje, inwencja polifoniczna, etiuda; 6) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne epoki, stylu oraz kompozytora wykonywanych utworów np. technika mutacyjna w polifonii barokowej, faktura homofoniczna w utworach klasycznych, tempo rubato i oddech w romantycznej kantylenie. 2. Podstawy gry na fortepianie Uczeń: 1) wydobywa i kształtuje odpowiedni dźwięk w zależności od charakteru, dynamiki i rejestru; 2) operuje aparatem gry, zachowując:
57. a)prawidłową postawę (wysokość, odległość siedzenia, ułożenie nóg),
58. b)swobodę i elastyczność aparatu ruchowego,
59. c)naturalne oparcie ręki w klawiaturze,
60. d)elastyczność przegubu rąk,
61. e)właściwe ułożenie dłoni i palców,
62. f)wyrównaną pracę palców,
63. g)aktywność chwytu czubków palców,
64. h)koordynację rąk,
65. i)niezależność pracy rąk i palców; 3) stosuje w tempach umiarkowanych podstawowe techniki gry:
66. a)palcową,
67. b)pasażową,
68. c)dwudźwiękową,
69. d)akordową,
70. e)kantylenową; 4) gra różnymi sposobami artykulacji: portato, legato i staccato; 5) w grze na fortepianie prawidłowo realizuje fakturę homofoniczną i polifoniczną, zachowując:
71. a)proporcje brzmienia melodii głównej i akompaniamentu,
72. b)słyszenie linearne w polifonii dwugłosowej, elementy trzygłosowości; 6) właściwie posługuje się prawym pedałem: rytmicznym i synkopowanym; 7) prawidłowo gra gamy i pasaże majorowe oraz minorowe harmoniczne i melodyczne do pięciu znaków przykluczowych; odpowiednie do nich pasaże toniczne z przewrotami, pasaże oparte na czterodźwiękach dominanty septymowej z przewrotami i akordach septymowych zmniejszonych bez przewrotów; kadencje i gamy chromatyczne; 8) transponuje od różnych, wskazanych przez nauczyciela, dźwięków proste melodie i inne struktury muzyczne (np. kadencje). 3. Kształtowanie wrażliwości estetycznej i poczucia piękna Uczeń: 1) interpretuje utwory muzyczne, zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną, zwracając szczególną uwagę na: jakość dźwięku, metrorytmikę, agogikę, dynamikę, artykulację i frazowanie; 2) wykonuje nieskomplikowane utwory literatury fortepianowej z różnych epok muzycznych: baroku, klasycyzmu, romantyzmu, współczesności (XX i XXI wieku), zgodnie z odpowiednim stylem; 3) prawidłowo i ze zrozumieniem prezentuje w grze różne formy muzyczne: etiudy, utwory polifoniczne, klasyczny cykl sonatowy (do wyboru np.: sonatinę, sonatę, koncert), utwory kantylenowe, utwory taneczne, utwory ilustracyjne; 4) podczas występu publicznego poprawnie wykonuje z pamięci następujący program: etiudę uwzględniającą technikę palcową obydwu rąk, etiudę zawierającą inny problem techniczny, utwór polifoniczny, jedną część sonatiny lub sonaty klasycznej (do wyboru: allegro sonatowe, rondo lub wariacje), utwór dowolny. 4. Samodzielne opracowywanie utworu muzycznego Uczeń: 1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu w kluczach wiolinowym i basowym, poprawnie realizując od strony techniczno-wykonawczej i interpretacyjno-muzycznej: wysokość dźwięków, aplikaturę, rytm, metrum, tempo, artykulację, dynamikę, frazowanie, pedalizację, charakter muzyczny, interpretację; 2) gra a vista łatwe utwory muzyczne w wolnym tempie:
73. a)posiada orientację przestrzenną na klawiaturze we wszystkich rejestrach,
74. b)kojarzy zapis nutowy z jego brzmieniem,
75. c)dokonuje wstępnej analizy utworu,
76. d)spostrzega i realizuje informacje na pięciolinii i poza nią; 3) samodzielnie opracowuje proste utwo