📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 26 lutego 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Polityka rynku pracy
Rozdział 3 - Instytucje rynku pracy
Rozdział 4 - Publiczne służby zatrudnienia
Rozdział 5 - Ochotnicze Hufce Pracy
Rozdział 6 - Agencje zatrudnienia
Rozdział 7 - Instytucje szkoleniowe
Rozdział 8 - Dialog społeczny i partnerstwo na rynku pracy
Rozdział 9 - Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy oraz formy udzielanego wsparcia
Rozdział 10 - Usługi rynku pracy
Rozdział 11 - Instrumenty rynku pracy
Rozdział 11a
Rozdział 11b - Pożyczki na utworzenie stanowiska pracy oraz pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej
Rozdział 12 - Świadczenia przysługujące rolnikom zwalnianym z pracy
Rozdział 12a - Program Aktywizacja i Integracja
Rozdział 12b - Program aktywizacyjny dla cudzoziemców
Rozdział 12c - Program aktywizacyjny dla osób niepełnosprawnych lub opiekunów osób niepełnosprawnych
Rozdział 13
Rozdział 13a - Programy specjalne
Rozdział 13b - Programy regionalne
Rozdział 13c - Zlecanie działań aktywizacyjnych
Rozdział 13d - Dodatkowe instrumenty adresowane do bezrobotnych do 30 roku życia
Rozdział 14 - Instrumenty dotyczące rozwoju zasobów ludzkich
Rozdział 15 - Świadczenia dla bezrobotnych
Rozdział 16 - Podejmowanie pracy za granicą u pracodawców zagranicznych oraz wykonywanie pracy przez
cudzoziemców w Rzeczypospolitej Polskiej
Rozdział 17 - Pracownicy publicznych służb zatrudnienia
Rozdział 18 - Fundusz Pracy
Rozdział 19 - Nadzór i kontrola
Rozdział 20 - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Rozdział 21 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 22 - Przepisy przejściowe
Rozdział 23 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 735), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429),
2)
ustawą z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku
(Dz. U. poz. 1723),
3)
ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego
i branży górnictwa węgla brunatnego
(Dz. U. poz. 1737)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 21 lutego 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429), który stanowi:
„
Art. 71.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., z wyjątkiem:
1)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 3 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 85 i 86 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 4,
c)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 78 i 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 75-77 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w
art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 6
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3)
art. 37, art. 38, art. 42, art. 43 pkt 2 i 7, art. 44 pkt 3 lit. b i pkt 4, art. 47,
art. 49, art. 50, art. 52-54, art. 57, art. 59, art. 60, art. 63 ust. 5 i 16, które
wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 40 pkt 13 i 14 oraz art. 61, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2023 r.;
5)
art. 39, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
a)
pkt 5 w zakresie art. 6b3 ust. 4 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających
świadczenie usługi określonej w art. 6b3 ust. 4 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 39, określonym w komunikacie, o którym mowa
w art. 66,
b)
pkt 10-13, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
6)
art. 56 pkt 1, art. 67 i art. 70, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
7)
art. 56 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą
od dnia 1 lipca 2023 r.
”
;
2)
art. 51 i art. 73 ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku
z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku
(Dz. U. poz. 1723), które stanowią:
„
Art. 51.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 109 ust. 11 ustawy zmienianej
w art. 13 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 109 ust. 11 ustawy zmienianej w art. 13, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie przepisu art.
13.
”
„
Art. 73.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 26, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 3 pkt 1 lit. a, art. 30 oraz art. 42, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
3)
art. 17 pkt 47 lit. f w zakresie art. 89 ust. 4d pkt 3, art. 19 pkt 6 i 22, art. 27
oraz art. 29 pkt 16 i 18, art. 40 i art. 71, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2023 r.;
4)
art. 2, art. 3 pkt 4, art. 13, art. 15 pkt 24, art. 23 pkt 36 lit. b i pkt 48, art.
39, art. 41, art. 51 i art. 62 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.;
5)
art. 15 pkt 16 lit. c, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
6)
art. 14 pkt 1 lit. a i pkt 37, art. 17 pkt 10 oraz art. 29 pkt 11, które wchodzą w
życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia;
7)
art. 38 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2024 r.;
8)
art. 20, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2024 r.;
9)
art. 32 pkt 11 lit. b, który wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia;
10)
art. 19 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
”
;
3)
art. 29 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora
elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego
(Dz. U. poz. 1737), który stanowi:
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia
ogłoszenia;
2)
art. 18 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw:
- dyrektywy 68/360/EWG z dnia 15 października 1968 r. o zniesieniu restrykcji dotyczących
przemieszczania się oraz pobytu we Wspólnocie pracowników z państw członkowskich oraz
ich rodzin (Dz. Urz. EWG L 257 z 19.10.1968), - dyrektywy 90/364/EWG z dnia 28 lipca
1990 r. o prawie pobytu (Dz. Urz. EWG L 180 z 13.07.1990), - dyrektywy 90/365/EWG
z dnia 28 lipca 1990 r. o prawie pobytu pracowników i osób prowadzących działalność
na własny rachunek, którzy zakończyli działalność zawodową (Dz. Urz. EWG L 180 z 13.07.1990),
- dyrektywy 93/96/WE z dnia 29 października 1993 r. o prawie pobytu studentów (Dz.
Urz. EWG L 317 z 18.12.1993), - dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r.
wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie
rasowe lub etniczne (Dz. Urz. WE L 180 z 19.07.2000, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 20, t. 1, str. 23), - dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27
listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie
zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, str. 79), - dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2006/54/WE z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości
szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy
(Dz. Urz. UE L 204 z 26.07.2006, str. 23), - dyrektywy Parlamentu Europejskiego i
Rady 2014/54/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie środków ułatwiających korzystanie
z praw przyznanych pracownikom w kontekście swobodnego przepływu pracowników (Dz.
Urz. UE L 128 z 30.04.2014, str. 8), - dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE
z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich
w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014,
str. 375). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w
niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii
Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
- wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków
bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej.
2.
Zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz
aktywizacji zawodowej są realizowane przez instytucje rynku pracy działające w celu:
1)
pełnego i produktywnego zatrudnienia;
2)
rozwoju zasobów ludzkich;
3)
osiągnięcia wysokiej jakości pracy;
4)
wzmacniania integracji oraz solidarności społecznej;
5)
zwiększania mobilności na rynku pracy.
3.
Ustawa ma zastosowanie do:
1)
obywateli polskich poszukujących i podejmujących zatrudnienie lub inną pracę zarobkową
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zatrudnienie lub inną pracę zarobkową
za granicą u pracodawców zagranicznych;
2)
cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej:
a)
obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej,
b)
obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej,
c)
obywateli państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy
mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa
ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi,
ca) obywateli Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o których
mowa w art. 10 ust. 1 lit. b i d Umowy o Wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej
Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii
Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej umowy zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 225 z 14.07.2020, str.
53 oraz Dz. Urz. UE L 443 z 30.12.2020, str. 3.), zwanej dalej „Umową Wystąpienia”, oraz członków ich rodzin, o których mowa w art.
10 ust. 1 lit. e i f tej umowy,
d)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy,
e)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt stały,
f)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego
Unii Europejskiej,
g)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w
związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547),
h)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w
związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1, art. 151b ust. 1, art. 159 ust. 1, art. 160, art. 161,
art. 161b ust. 1, art. 176, art. 186 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 lub art. 187 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadających wizę krajową w celu odbycia studiów pierwszego stopnia, studiów
drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole
doktorskiej, z adnotacją „student”, lub wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych
lub prac rozwojowych,
ha) posiadających zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 albo
1a albo art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, albo wizę wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
hb) posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej wizę wydaną w celu, o którym mowa w
art. 60 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 185a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, albo przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego
w związku z wnioskiem wpisanym do ewidencji wniosków, o której mowa w art. 88p ust.
1 pkt 1,
i)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zgodę na pobyt ze względów humanitarnych
lub zgodę na pobyt tolerowany,
j)
korzystających w Rzeczypospolitej Polskiej z ochrony czasowej,
k)
ubiegających się w Rzeczypospolitej Polskiej o udzielenie ochrony międzynarodowej
i małżonków, w imieniu których występują z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej,
którzy posiadają zaświadczenie wydane na podstawie art. 35 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1504),
l)
którym udzielono ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej,
m)
posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej wizę wydaną w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
3)
cudzoziemców towarzyszących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi,
o którym mowa w pkt 2 lit. a-c, jako członkowie rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich
Unii Europejskiej i członków ich rodzin
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1697 oraz z 2023 r. poz. 547);
3a)
cudzoziemców - członków rodzin cudzoziemców, o których mowa w pkt 2 lit. d, i, j oraz
l;
4)
cudzoziemców - członków rodzin obywateli polskich, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt
czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo po złożeniu wniosku o udzielenie
zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o
cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza
złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii
Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia
na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego
Unii Europejskiej posiadali zezwolenie na pobyt czasowy;
4a)
cudzoziemców towarzyszących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelowi polskiemu
jako członek rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich
Unii Europejskiej i członków ich rodzin;
5)
cudzoziemców zamierzających wykonywać pracę lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, niewymienionych w pkt 2-4.
4.
Na zasadach określonych w ustawie zasiłki i inne świadczenia z tytułu bezrobocia przysługują
osobom, o których mowa w ust. 3 pkt 1, 2 lit. a-g, i, j, I oraz pkt 3, 4 i 4a.
5.
Na zasadach określonych w ustawie osobom, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. ha, przysługują
zasiłki, o których mowa w rozdziale 15.
6.
Na zasadach określonych w ustawie osoby, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. h, ha,
k oraz m, mogą korzystać z usług rynku pracy z wyłączeniem prawa do świadczeń określonych
w art. 41-42a.
7.
Na zasadach określonych w ustawie osoby, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. hb, mogą
korzystać z usług rynku pracy dotyczących pracy sezonowej w rozumieniu art. 88 ust.
2, z wyłączeniem prawa do świadczeń określonych w art. 41-42a.
Art. 2.
1.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
akademickim biurze karier - oznacza to jednostkę działającą na rzecz aktywizacji zawodowej
studentów i absolwentów szkoły wyższej, prowadzoną przez szkołę wyższą lub organizację
studencką, do której zadań należy w szczególności:
a)
dostarczanie studentom i absolwentom szkoły wyższej informacji o rynku pracy i możliwościach
podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
b)
zbieranie, klasyfikowanie i udostępnianie ofert pracy, staży i praktyk zawodowych,
c)
prowadzenie bazy danych studentów i absolwentów uczelni zainteresowanych znalezieniem
pracy,
d)
pomoc pracodawcom w pozyskiwaniu odpowiednich kandydatów na wolne miejsca pracy oraz
staże zawodowe,
e)
pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy;
2)
bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz
i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed
rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust.
3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową
do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie
lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną,
zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu
pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub
przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły
oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie
w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach
niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub
czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy
zarobkowej, jeżeli:
a)
ukończyła 18 lat,
b)
nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna,
c)
nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej,
renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia
za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia
pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego,
zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
ca) nie nabyła prawa do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznanej
przez zagraniczny organ emerytalny lub rentowy, w wysokości co najmniej najniższej
emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
d)
nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej,
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, 1615, 1890 i 1933), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub
domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha
przeliczeniowe,
e)
nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów
specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej,
obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości
przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych
ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku
rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy
jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,
f)
nie złożyła wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej
albo po złożeniu wniosku o wpis:
-
zgłosiła do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wniosek
o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie
upłynął, albo
-
nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,
g)
nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z
wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru
elektronicznego,
h)
nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego
wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych
przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,
i)
nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,
j)
nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego,
specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego
wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego
okresu jego pobierania,
k)
nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art.
70 ust. 6,
l)
nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego,
z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,
m)
nie pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku
dla opiekuna;
2a)
(uchylony)
3)
bezrobotnym do 25 roku życia - oznacza to bezrobotnego, który do dnia zastosowania
wobec niego usług lub instrumentów rynku pracy nie ukończył 25 roku życia;
4)
bezrobotnym powyżej 50 roku życia - oznacza to bezrobotnego, który w dniu zastosowania
wobec niego usług lub instrumentów rynku pracy ukończył co najmniej 50 rok życia;
5)
bezrobotnym długotrwale - oznacza to bezrobotnego pozostającego w rejestrze powiatowego
urzędu pracy łącznie przez okres ponad 12 miesięcy w okresie ostatnich 2 lat, z wyłączeniem
okresów odbywania stażu i przygotowania zawodowego dorosłych;
6)
bezrobotnym bez kwalifikacji zawodowych - oznacza to bezrobotnego nieposiadającego
kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonych dyplomem, świadectwem
lub innym dokumentem uprawniającym do wykonywania zawodu;
7)
cudzoziemcu - oznacza to osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego;
8)
członku rodziny - oznacza to:
a)
osobę pozostającą z obywatelem polskim lub cudzoziemcem, o którym mowa w art. 1 ust.
3 pkt 2, w związku małżeńskim uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
zstępnego, obywatela polskiego lub cudzoziemca, w wieku do 21 lat lub pozostającego
na jego utrzymaniu;
9)
dodatku aktywizacyjnym - oznacza to kwotę wypłaconą osobie, która będąc bezrobotnym
posiadającym prawo do zasiłku, podjęła samodzielnie lub w wyniku skierowania przez
powiatowy urząd pracy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową;
9a)
doświadczeniu zawodowym - oznacza to doświadczenie uzyskane w trakcie zatrudnienia,
wykonywania innej pracy zarobkowej lub prowadzenia działalności gospodarczej przez
okres co najmniej 6 miesięcy;
9aa)
działaniach aktywizacyjnych - oznacza to pakiet działań mających na celu podjęcie
i utrzymanie przez bezrobotnego odpowiedniej pracy lub działalności gospodarczej;
9b)
EURES - oznacza to europejskie służby zatrudnienia państw, o których mowa w art. 1
ust. 3 pkt 2 lit. a-c, realizujące działania obejmujące w szczególności pośrednictwo
pracy wraz z doradztwem w zakresie mobilności na rynku pracy;
10)
(uchylony)
10a)
indywidualnym planie działania - oznacza to plan działań obejmujący podstawowe usługi
rynku pracy wspierane instrumentami rynku pracy w celu zatrudnienia bezrobotnego lub
poszukującego pracy;
11)
innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie
umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy
o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników
albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych;
12)
koszcie szkolenia - oznacza to:
a)
uprzednio uzgodnioną należność przysługującą instytucji szkoleniowej,
b)
koszt ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków w przypadku osób nieposiadających
prawa do stypendium oraz osób posiadających prawo do stypendium, o którym mowa w art.
41 ust. 3b,
c)
koszty przejazdu, a w przypadku gdy szkolenie odbywa się w miejscowości innej niż
miejsce zamieszkania, także koszty zakwaterowania i wyżywienia,
d)
koszty badań lekarskich i psychologicznych wymaganych w przepisach odrębnych,
e)
koszty egzaminów umożliwiających uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych
uprawnień zawodowych lub tytułów zawodowych oraz koszty uzyskania licencji niezbędnych
do wykonywania danego zawodu;
12a)
minimalnym wynagrodzeniu za pracę - oznacza to kwotę minimalnego wynagrodzenia za
pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy
ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667);
13)
nielegalnym zatrudnieniu lub nielegalnej innej pracy zarobkowej - oznacza to:
a)
zatrudnienie przez pracodawcę osoby bez potwierdzenia na piśmie w wymaganym terminie
rodzaju zawartej umowy i jej warunków,
b)
niezgłoszenie osoby zatrudnionej lub wykonującej inną pracę zarobkową do ubezpieczenia
społecznego,
c)
podjęcie przez bezrobotnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności
bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy;
d)
(uchylona)
e)
(uchylona)
f)
(uchylona)
14)
nielegalnym wykonywaniu pracy przez cudzoziemca - oznacza to wykonywanie pracy przez
cudzoziemca, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w rozumieniu art. 87 ust.
1 lub nie posiada odpowiedniego zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie
przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub którego podstawa
pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy;
15)
(uchylony)
16)
odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają
ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje
lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu
zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas
dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza
3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości
co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu
pracy;
16a)
ofercie pracy - oznacza to wolne od wymagań naruszających zasadę równego traktowania
w zatrudnieniu, w rozumieniu przepisów prawa pracy, zgłoszenie przez pracodawcę do
powiatowego urzędu pracy co najmniej jednego wolnego miejsca zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej w określonym zawodzie lub specjalności w celu uzyskania pomocy w
znalezieniu odpowiedniego pracownika;
16b)
opiekunie osoby niepełnosprawnej - oznacza to członków rodziny, w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1923), opiekujących się dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału
na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji lub
osobą niepełnosprawną ze znacznym stopniem niepełnosprawności;
17)
organach zatrudnienia - oznacza to ministra właściwego do spraw pracy oraz wojewodów,
marszałków województw i starostów;
18)
organizacji pozarządowej - oznacza to niebędące jednostkami sektora finansów publicznych
w rozumieniu przepisów o finansach publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia
zysku osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej, utworzone na podstawie
przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z wyjątkiem partii politycznych
i utworzonych przez nie fundacji;
19)
osobie samotnie wychowującej dzieci - oznacza to osobę samotnie wychowującą co najmniej
jedno dziecko w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
20)
osobie współpracującej - oznacza to osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą
działalność oraz zleceniobiorcami w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
21)
osobie zależnej - oznacza to osobę wymagającą ze względu na stan zdrowia lub wiek
stałej opieki, połączoną więzami rodzinnymi lub powinowactwem z osobą objętą usługami
lub instrumentami rynku pracy lub pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym;
21a)
partnerstwie transgranicznym EURES - oznacza to działania sieci EURES w regionach
przygranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, realizowane przez służby zatrudnienia oraz
inne podmioty z państw, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, uprawnione
do realizacji działań sieci EURES;
21b)
podmiocie powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi - oznacza to jednostkę organizacyjną,
chociażby nie posiadała osobowości prawnej lub osobę fizyczną, która na podstawie
umowy lub innego stosunku prawnego powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi;
21c)
poszukującym pracy absolwencie - oznacza to poszukującą pracy osobę, która w okresie
ostatnich 48 miesięcy ukończyła szkołę lub uzyskała tytuł zawodowy;
22)
poszukującym pracy - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub
cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, poszukujących zatrudnienia, innej
pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowanych w powiatowym
urzędzie pracy;
22a)
powierzeniu cudzoziemcowi nielegalnego wykonywania pracy - oznacza to powierzenie
wykonywania pracy cudzoziemcowi, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w
rozumieniu art. 87 ust. 1 lub nie posiada odpowiedniego zezwolenia na pracę, nie będąc
zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na
pracę, lub którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje
pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w odpowiednim zezwoleniu
na pracę, z zastrzeżeniem art. 88f ust. 1a-1c lub art. 88s ust. 1 i 2, lub który wykonuje
pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pobyt
czasowy, o którym mowa w art. 114, art. 126, art. 127 lub art. 142 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 119 i art.
135 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę, lub bez zawarcia umowy o pracę albo
umowy cywilnoprawnej w wymaganej formie;
23)
pozarolniczej działalności - oznacza to pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów
o systemie ubezpieczeń społecznych;
23a)
pracach społecznie użytecznych - oznacza to prace wykonywane przez bezrobotnych bez
prawa do zasiłku na skutek skierowania przez starostę, organizowane przez gminę w
jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w tym na rzecz opiekunów osób niepełnosprawnych,
w organizacjach lub instytucjach statutowo zajmujących się pomocą charytatywną lub
na rzecz społeczności lokalnej;
24)
przychodach - oznacza to przychody z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa,
działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy,
podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
25)
pracodawcy - oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości
prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one co najmniej jednego pracownika;
26)
pracach interwencyjnych - oznacza to zatrudnienie bezrobotnego przez pracodawcę, które
nastąpiło w wyniku umowy zawartej ze starostą i ma na celu wsparcie bezrobotnych;
26a)
projektach współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego - oznacza to projekty
współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Społecznego
Plus, realizowane przez powiatowe urzędy pracy na podstawie umowy zawartej pomiędzy
zarządem województwa a ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, prefinansowane
w całości ze środków Funduszu Pracy przeznaczonych w roku budżetowym na realizację
przez samorządy powiatowe programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków
bezrobocia i aktywizacji zawodowej;
27)
pożyczce szkoleniowej - oznacza to pożyczkę udzieloną z Funduszu Pracy na sfinansowanie
kosztów szkolenia podejmowanego bez skierowania powiatowego urzędu pracy na to szkolenie;
27a)
praktycznej nauce zawodu dorosłych - oznacza to formę przygotowania zawodowego dorosłych
umożliwiającą uzyskanie:
a)
świadectwa czeladniczego,
b)
certyfikatów kwalifikacji zawodowych,
c)
dyplomu zawodowego po zdaniu egzaminów zawodowych ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych
w zawodzie przez osoby posiadające:
-
wykształcenie zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe albo
-
zdany egzamin eksternistyczny z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej
kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia,
albo
-
wykształcenie średnie lub średnie branżowe;
27b)
programach specjalnych - oznacza to zespół działań mających na celu dostosowanie posiadanych
lub zdobycie nowych kwalifikacji i umiejętności zawodowych oraz wsparcie zagrożonych
likwidacją lub istniejących i tworzonych miejsc pracy;
27c)
projektach pilotażowych - oznacza to przedsięwzięcia inicjowane i realizowane przez
publiczne służby zatrudnienia samodzielnie lub we współpracy z innymi instytucjami
rynku pracy, polegające na wdrażaniu nowych metod, narzędzi i sposobów pomocy bezrobotnym,
poszukującym pracy lub pracodawcom w celu przygotowywania rozwiązań o charakterze
systemowym;
28)
przeciętnym wynagrodzeniu - oznacza to przeciętne wynagrodzenie w poprzednim kwartale,
od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na
podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych;
29)
przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:
a)
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników,
zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków
pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u
pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b)
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy,
jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych,
produkcyjnych albo technologicznych,
c)
wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy
lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego
w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania
przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,
d)
rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 11ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika;
29a)
przygotowaniu zawodowym dorosłych - oznacza to instrument aktywizacji w formie praktycznej
nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, realizowany bez nawiązania
stosunku pracy z pracodawcą, według programu obejmującego nabywanie umiejętności praktycznych
i wiedzy teoretycznej, zakończonego egzaminem;
29b)
przyuczeniu do pracy dorosłych - oznacza to formę przygotowania zawodowego dorosłych,
umożliwiającą uzyskanie wybranych umiejętności lub kwalifikacji zawodowych potwierdzonych
zaświadczeniem lub świadectwem;
30)
(uchylony)
31)
(uchylony)
32)
robotach publicznych - oznacza to zatrudnienie bezrobotnego w okresie nie dłuższym
niż 12 miesięcy przy wykonywaniu prac organizowanych przez powiaty - z wyłączeniem
prac organizowanych w urzędach pracy - gminy, organizacje pozarządowe statutowo zajmujące
się problematyką ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki,
opieki zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej, a także spółki wodne i ich związki,
jeżeli prace te są finansowane lub dofinansowane ze środków samorządu terytorialnego,
budżetu państwa, funduszy celowych, organizacji pozarządowych, spółek wodnych i ich
związków;
33)
(uchylony)
34)
stażu - oznacza to nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania
pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą;
35)
stypendium - oznacza to kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej
osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów
podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadpodstawowej albo w szkole
wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych;
36)
staroście - oznacza to starostę powiatu lub prezydenta miasta na prawach powiatu,
sprawującego zwierzchnictwo nad powiatowym urzędem pracy;
36a)
specyficznych elementach wspierających zatrudnienie - oznacza to finansowanie z Funduszu
Pracy racjonalnych wydatków innych niż usługi i instrumenty rynku pracy, niezbędnych
do realizacji działań dostosowanych do indywidualnych potrzeb uczestników programu
specjalnego, adekwatnych do uwarunkowań lokalnego rynku pracy;
37)
szkoleniu - oznacza to pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie
lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub ogólnych, potrzebnych
do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia;
38)
składkach na ubezpieczenia społeczne - oznacza to składki na ubezpieczenia emerytalne,
rentowe i wypadkowe, finansowane z własnych środków płatnika tych składek;
39)
(uchylony)
40)
wykonywaniu pracy przez cudzoziemca - oznacza to zatrudnienie, wykonywanie innej pracy
zarobkowej, pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych, które uzyskały wpis do rejestru
przedsiębiorców na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym lub są spółkami
kapitałowymi w organizacji, lub prowadzenie spraw spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej
przez komplementariusza, lub działanie w charakterze prokurenta;
41)
zasiłku - oznacza to zasiłek dla bezrobotnych;
42)
(uchylony)
43)
zatrudnieniu - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku
służbowego oraz umowy o pracę nakładczą;
43a)
zezwoleniu na pracę - oznacza to decyzję właściwego organu, uprawniającą cudzoziemca
do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na warunkach określonych
w ustawie oraz w tej decyzji;
44)
zwolnieniu monitorowanym - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego
z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w związku z którym są świadczone usługi rynku
pracy dla pracowników będących w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku
służbowego, a także zagrożonych wypowiedzeniem;
45)
żołnierzach rezerwy - oznacza to osoby zwolnione z zawodowej służby wojskowej Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym status żołnierza rezerwy przysługuje
przez okres 36 miesięcy od dnia zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
2.
Nie stanowi przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego:
1)
wykonywanie przez wolontariuszy świadczeń odpowiadających świadczeniu pracy na zasadach
określonych w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli
wolontariusz przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy porozumienie z korzystającym;
2)
odbywanie praktyki absolwenckiej na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1244), jeżeli praktykant przedstawi właściwemu powiatowemu urzędowi pracy umowę o praktykę
absolwencką.
3.
Koszty badań lekarskich lub psychologicznych mających na celu:
1)
stwierdzenie zdolności bezrobotnego do wykonywania pracy, uczestnictwa w szkoleniu
lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, odbywania stażu, wykonywania prac społecznie
użytecznych,
2)
określenie szczególnych predyspozycji psychofizycznych wymaganych do wykonywania zawodu
- przeprowadzanych na wniosek powiatowego urzędu pracy, są finansowane z Funduszu
Pracy.
Art. 2a.
Przepisy ustawy chronią przestrzeganie zasady równego traktowania w dostępie i korzystaniu
z usług rynku pracy oraz instrumentów rynku pracy bez względu na płeć, rasę, pochodzenie
etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub
orientację seksualną.
Art. 2b.
Do postępowań o naruszenie zasady równego traktowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej
w zakresie równego traktowania
(Dz. U. z 2023 r. poz. 970).
Rozdział 2
Polityka rynku pracy
Art. 3.
1.
Zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz
aktywizacji zawodowej są realizowane na podstawie uchwalanego przez Radę Ministrów
Krajowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia, zawierającego zasady realizacji Europejskiej
Strategii Zatrudnienia, zwanego dalej „Krajowym Planem Działań”, oraz w oparciu o
inicjatywy samorządu gminy, powiatu, województwa i partnerów społecznych.
2.
Projekt Krajowego Planu Działań przygotowuje minister właściwy do spraw pracy przy
współudziale w szczególności: ministra właściwego do spraw gospodarki, ministra właściwego
do spraw oświaty i wychowania, ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i
nauki, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz ministra właściwego do spraw
rozwoju regionalnego.
3.
Krajowy Plan Działań określa w szczególności:
1)
cele i kierunki działań zgodne z priorytetami polityki państwa w dziedzinie rynku
pracy;
2)
przewidywaną wysokość środków finansowych, w tym Funduszu Pracy oraz budżetu państwa,
na dofinansowanie działań wynikających z Krajowego Planu Działań;
3)
wskaźniki efektywności Krajowego Planu Działań.
4.
Samorząd województwa na podstawie Krajowego Planu Działań, uwzględniając strategie
rozwoju województwa, w tym w zakresie polityki społecznej, o których mowa w przepisach
o samorządzie województwa i przepisach o pomocy społecznej, przygotowuje corocznie
regionalny plan działań na rzecz zatrudnienia, określający priorytetowe grupy bezrobotnych
i osób wymagających wsparcia - po zasięgnięciu opinii powiatów wchodzących w skład
województwa oraz wojewódzkiej rady dialogu społecznego, o której mowa w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach
dialogu społecznego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 568 i 2157, z 2021 r. poz. 2445, z 2022 r. poz. 2666 oraz z 2023 r. poz. 1586
i 1723.), zwanej dalej „ustawą o Radzie Dialogu Społecznego”.
5.
Rada Ministrów w ramach Krajowego Planu Działań może przyjąć rządowe programy promocji
zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu, mające na celu aktywizację zawodową bezrobotnych.
6.
(uchylony)
Art. 4.
1.
Minister właściwy do spraw pracy realizuje zadania na rzecz rynku pracy przez:
1)
przygotowywanie i koordynację realizacji Krajowego Planu Działań;
2)
koordynację publicznych służb zatrudnienia, w szczególności przez:
a)
realizowanie zadań wynikających z funkcji dysponenta Funduszu Pracy,
b)
określanie instrumentów stymulujących rozwój kształcenia ustawicznego rozumianego
jako kształcenie w szkołach dla dorosłych, branżowych szkołach II stopnia, szkołach
policealnych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie lub doskonalenie wiedzy ogólnej,
umiejętności i kwalifikacji zawodowych w odniesieniu do bezrobotnych, poszukujących
pracy, pracowników i pracodawców,
c)
tworzenie, rekomendowanie i upowszechnianie narzędzi, metod i zasobów informacyjnych
na potrzeby poradnictwa zawodowego, pośrednictwa pracy, organizacji szkoleń, przygotowania
zawodowego dorosłych lub innych form pomocy określonej w ustawie,
d)
realizowanie zadań wynikających z prawa swobodnego przepływu pracowników między państwami,
o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w szczególności działań wynikających
z udziału w sieci EURES, w tym koordynowanie sieci EURES na terenie Rzeczypospolitej
Polskiej poprzez udzielanie akredytacji do prowadzenia pośrednictwa pracy sieci EURES,
zwanej dalej „akredytacją”, przygotowanie, zatwierdzanie, monitorowanie i ocenę realizacji
planów działań sieci EURES oraz sprawozdań z ich realizacji, a także koordynowanie
partnerstw transgranicznych EURES na terenie działania tych partnerstw,
e)
reprezentowanie publicznych służb zatrudnienia wobec publicznych służb zatrudnienia
innych państw,
f)
realizowanie postanowień i koordynowanie działań wynikających z umów międzynarodowych
i innych porozumień zawartych z partnerami zagranicznymi w zakresie przepływu pracowników,
g)
upowszechnianie dobrych praktyk w zakresie zlecania działań aktywizacyjnych, o których
mowa w art. 66d;
3)
(uchylony)
4)
zapewnianie jednolitości stosowania prawa, w szczególności przez udzielanie wyjaśnień
dotyczących stosowania przepisów ustawy;
5)
sporządzanie i przedkładanie Radzie Ministrów, okresowych sprawozdań z realizacji
Krajowego Planu Działań;
6)
planowanie i realizowanie we współpracy z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego
zadań w zakresie promocji zatrudnienia, w tym przeciwdziałania bezrobociu, łagodzenia
skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych, realizowanych przez instytucje
rynku pracy wynikających z programów operacyjnych współfinansowanych ze środków Europejskiego
Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, w zakresie należącym
do kompetencji ministra właściwego do spraw pracy;
7)
dążenie do uzyskania wysokiego poziomu i rozwoju zasobów ludzkich, w szczególności
przez:
a)
prowadzenie badań i analiz rynku pracy oraz upowszechnianie ich wyników, w tym prowadzenie
corocznej analizy dotyczącej oceny funkcjonowania urzędów pracy w celu poprawy efektywności
ich działania,
b)
ustalanie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy,
c)
koordynowanie opracowywania i rekomendowanie standardów kwalifikacji zawodowych dla
zawodów występujących w klasyfikacji zawodów i specjalności,
d)
koordynowanie opracowywania i rekomendowanie modułowych programów szkoleń zawodowych
dla potrzeb rynku pracy,
e)
prowadzenie i udostępnianie internetowych baz danych z zakresu rynku pracy, w szczególności
dotyczących ofert pracy, instytucji szkoleniowych, klasyfikacji zawodów i specjalności,
standardów kwalifikacji zawodowych, modułowych programów szkolenia zawodowego,
f)
inicjowanie, realizowanie i koordynowanie projektów pilotażowych,
g)
upowszechnianie informacji o możliwościach i zakresie pomocy określonej w ustawie
oraz pomocy świadczonej przez publiczne służby zatrudnienia,
h)
realizację zadań związanych z Krajowym Funduszem Szkoleniowym, o którym mowa w art.
69a ust. 1, zwanym dalej „KFS”, w szczególności ustalanie, w porozumieniu z Radą Rynku
Pracy, priorytetów, wzoru podziału środków KFS i planu ich wydatkowania,
i)
podejmowanie decyzji w sprawie priorytetów wydatkowania środków z rezerwy KFS lub
o przeznaczeniu rezerwy KFS, w przypadku gdy Rada Rynku Pracy nie ustali tych priorytetów
lub nie zdecyduje o przeznaczeniu rezerwy KFS w terminie do dnia 30 czerwca danego
roku;
7a)
monitorowanie, analizę i wspieranie równego traktowania osób, o których mowa w art.
1 ust. 3 pkt 2 lit. a i b, korzystających z prawa do swobodnego przepływu pracowników,
oraz członków ich rodzin w zakresie, o którym mowa w art. 1-10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5
kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii
(Dz. Urz. UE L 141 z 27.05.2011, str. 1), w szczególności przez:
a)
zlecanie niezależnych sondaży i analiz oraz publikowanie niezależnych sprawozdań i
zaleceń na temat nieuzasadnionych ograniczeń i przeszkód w zakresie prawa do swobodnego
przepływu pracowników i ich dyskryminacji,
b)
inicjowanie i monitorowanie działań mających na celu przeciwdziałanie nieuzasadnionym
ograniczeniom i przeszkodom w zakresie prawa do swobodnego przepływu pracowników oraz
ich dyskryminacji,
c)
publikowanie informacji o przepisach dotyczących swobodnego przepływu pracowników
i ich stosowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d)
pełnienie funkcji punktu kontaktowego dla odpowiadających mu punktów kontaktowych
w innych państwach członkowskich w celu współpracy i wymiany informacji w sprawach
swobodnego przepływu pracowników;
8)
wprowadzanie i rozwijanie w publicznych służbach zatrudnienia systemów teleinformatycznych
zapewniających spójny system obsługi rynku pracy, w tym systemu teleinformatycznego
umożliwiającego wnoszenie wniosków w postaci elektronicznej do publicznych służb zatrudnienia,
oraz prowadzenie i udostępnianie internetowej bazy ofert pracy.
11.
Minister właściwy do spraw pracy publikuje corocznie na stronie internetowej urzędu
obsługującego ministra:
1)
katalog podstawowych form aktywizacji zawodowej, rozumianych jako usługi i instrumenty
rynku pracy finansowane ze środków Funduszu Pracy, dla których w danym roku będą określone
wskaźniki, o których mowa w pkt 2 lit. b i c;
2)
informację, uzyskaną na podstawie badań statystycznych prowadzonych wspólnie przez
ministra właściwego do spraw pracy i Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie
z przepisami o statystyce publicznej, o:
a)
wydatkach Funduszu Pracy poniesionych na finansowanie przez samorządy powiatowe podstawowych
form aktywizacji zawodowej,
b)
wskaźnikach efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji zawodowej,
rozumianej jako udział procentowy liczby osób, które w trakcie lub po zakończeniu
udziału w podstawowych formach aktywizacji zawodowej zostały wykazane jako zatrudnione,
w stosunku do liczby osób, które zakończyły udział w podstawowych formach aktywizacji
zawodowej,
c)
wskaźnikach efektywności kosztowej podstawowych form aktywizacji zawodowej, rozumianej
jako stosunek kwoty wydatków Funduszu Pracy poniesionych przez samorządy powiatowe
na finansowanie podstawowych form aktywizacji zawodowej do liczby osób, które w trakcie
lub po zakończeniu udziału w podstawowych formach aktywizacji zawodowej zostały wykazane
jako zatrudnione;
3)
inne opracowania przedstawiające efekty działań urzędów pracy w aktualnej sytuacji
na rynku pracy.
1a.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego realizuje zadania z zakresu
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust.
3 pkt 2 lit. a-c, w zakresie świadczeń dla bezrobotnych, w szczególności przez:
1)
pełnienie funkcji instytucji łącznikowej;
2)
prowadzenie punktu kontaktowego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.), służącego do wymiany danych w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących
Zabezpieczenia Społecznego w zakresie świadczeń dla bezrobotnych.
1b.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może przetwarzać dane osobowe,
jeżeli jest to niezbędne do prowadzenia punktu kontaktowego, o którym mowa w ust.
1a pkt 2, w tym do realizacji praw lub obowiązków wynikających z przepisów o koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego.
2.
Minister właściwy do spraw pracy, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji,
określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób postępowania w zakresie ogłaszania opisu minimalnych wymagań dla systemu teleinformatycznego
lub oprogramowania stosowanego w publicznych służbach zatrudnienia zawierającego strukturę,
wymaganą minimalną funkcjonalność, wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa,
wydajności i rozwoju systemu oraz zakres komunikacji między elementami struktury systemu,
w tym zestawienie struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów
komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne
(Dz. U. z 2023 r. poz. 57, 1123, 1234 i 1703),
2)
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem minimalnych
wymagań oraz ogłaszania terminu dostosowania oprogramowania,
3)
sposób postępowania w zakresie ogłaszania opisu wymagań określających minimalny zakres
informacji o rynku pracy udostępnianej przez publiczne służby zatrudnienia oraz standardów
obowiązujących w zakresie prezentacji tej informacji na stronach internetowych publicznych
służb zatrudnienia
- mając na uwadze zapewnienie spójności systemów teleinformatycznych stosowanych w
publicznych służbach zatrudnienia, w szczególności w zakresie jednorodności zakresu
i rodzaju danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie
zgodności z minimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania,
określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne.
3.
Publiczne służby zatrudnienia używają oprogramowania, które jest zgodne z wymaganiami
określonymi przez ministra właściwego do spraw pracy w przepisach wydanych na podstawie
ust. 2.
4.
(uchylony)
4a.
Minister właściwy do spraw pracy prowadzi w systemie teleinformatycznym centralny
rejestr danych osobowych osób fizycznych ubiegających się o pomoc określoną w ustawie
lub korzystających z tej pomocy oraz innych osób, zwany dalej „rejestrem centralnym”.
4b.
Minister właściwy do spraw pracy przetwarza w rejestrze centralnym dane osobowe osób
fizycznych w celu realizacji przez publiczne służby zatrudnienia zadań ustawowych,
w tym weryfikacji uprawnień i danych, rejestracji i ustalania statusu, zapewnienia
pomocy określonej w ustawie, wydawania decyzji w zakresie statusu i świadczeń, prowadzenia
postępowań kontrolnych, realizacji obowiązków sprawozdawczych i obowiązków w zakresie
statystyki publicznej oraz określania planów dalszych działań.
5.
(uchylony)
5a.
W rejestrze centralnym minister właściwy do spraw pracy przetwarza dane osobowe:
1)
bezrobotnych korzystających z pomocy określonej w ustawie udzielanej przez publiczne
służby zatrudnienia lub podmioty realizujące pomoc w imieniu publicznych służb zatrudnienia,
w tym pozyskane od agencji zatrudnienia w ramach realizacji działań, o których mowa
w art. 66d;
2)
poszukujących pracy korzystających z pomocy określonej w ustawie udzielanej przez
publiczne służby zatrudnienia lub podmioty realizujące pomoc w imieniu publicznych
służb zatrudnienia;
3)
osób niezarejestrowanych korzystających z pomocy określonej w ustawie udzielanej przez
publiczne służby zatrudnienia lub podmioty realizujące pomoc w imieniu publicznych
służb zatrudnienia;
4)
cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
5)
poręczycieli pomocy określonej w ustawie;
6)
przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029);
7)
innych podmiotów korzystających z pomocy określonej w ustawie;
8)
zamierzających powierzyć lub powierzających wykonywanie pracy;
9)
będących podmiotami powierzającymi wykonywanie pracy cudzoziemcowi;
10)
osób ubezpieczonych;
11)
płatników składek;
12)
pracowników publicznych służb zatrudnienia;
13)
pracowników Ochotniczych Hufców Pracy, korzystających z systemów informatycznych i
narzędzi udostępnianych przez ministra właściwego do spraw pracy.
5b.
W rejestrze centralnym są przetwarzane następujące kategorie danych osobowych bezrobotnych:
1)
imię (imiona) i nazwisko;
2)
obywatelstwo albo obywatelstwa;
3)
numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj, seria i numer dokumentu potwierdzającego
tożsamość;
4)
imiona rodziców;
5)
data i miejsce urodzenia;
6)
nazwisko rodowe;
7)
płeć;
8)
stan cywilny;
9)
informacje o sytuacji rodzinnej obejmujące:
a)
dane osobowe małżonka: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku
- rodzaj, seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz informacja o jego
pozostawaniu albo niepozostawaniu w rejestrze bezrobotnych i poszukujących pracy,
b)
dane osobowe dzieci pozostających na utrzymaniu: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL,
a w przypadku jego braku - rodzaj, seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
datę i miejsce urodzenia,
c)
w przypadku opiekuna osób niepełnosprawnych opiekującego się osobą niepełnosprawną
ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności
łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji - dane osobowe każdej osoby niepełnosprawnej lub każdego
dziecka: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj,
seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
d)
dane osobowe osoby lub osób zależnych obejmujące dla każdej osoby: imię (imiona) i
nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku - rodzaj, seria i numer dokumentu
potwierdzającego tożsamość;
10)
adres zameldowania na pobyt stały lub czasowy oraz adres do korespondencji;
11)
adres poczty elektronicznej lub numer telefonu lub inne dane kontaktowe, o ile je
posiadają;
12)
informacje dotyczące wykształcenia, zainteresowania podjęciem szkolenia i pracy;
13)
informacje dotyczące rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz przeciwskazań do wykonywania
zawodu, jeżeli ich dotyczą;
14)
informacje o byciu dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów o pomocy osobom
uprawnionym do alimentów, jeżeli ich dotyczą;
15)
dane dotyczące doświadczenia zawodowego;
16)
informacje niezbędne do ustalenia statusu lub udzielenia pomocy określonej w ustawie;
17)
informacje dotyczące:
a)
oddalenia od rynku pracy - oznaczającego informacje o umiejętnościach, czasie pozostawania
bez pracy, miejscu zamieszkania pod wzglę …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.