Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2003 r. w sprawie wykazu dziedzin pielęgniarstwa oraz dziedzin mających zastosowanie w ochronie

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 listopada 2003 r. Nr 197 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 1922 — Ministra Zdrowia z dnia 29 paêdziernika 2003 r. w sprawie wykazu dziedzin piel´gniarstwa oraz dziedzin majàcych zastosowanie w ochronie zdrowia, w których mo˝e byç prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne, oraz ramowych programów specjalizacji dla piel´gniarek i po∏o˝nych . . . . . . . . . . . . . . . . . 13401 1923 — Ministra Zdrowia z dnia 29 paêdziernika 2003 r. w sprawie kszta∏cenia podyplomowego piel´gniarek i po∏o˝nych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13607 1922 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 29 paêdziernika 2003 r. w sprawie wykazu dziedzin piel´gniarstwa oraz dziedzin majàcych zastosowanie w ochronie zdrowia, w których mo˝e byç prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne, oraz ramowych programów specjalizacji dla piel´gniarek i po∏o˝nych Na podstawie art. 10e ust. 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach piel´gniarki i po∏o˝nej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 i Nr 89, poz. 969 oraz z 2003 r. Nr 109, poz. 1029) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. 1. Specjalizacje dla piel´gniarek mogà byç prowadzone w nast´pujàcych dziedzinach piel´gniarstwa: 5) geriatrycznego, 6) kardiologicznego, 7) nefrologicznego, 8) diabetologicznego, 9) pediatrycznego, 1) rodzinnego, 10) chirurgicznego, 2) w ochronie zdrowia pracujàcych, 11) operacyjnego, 3) Êrodowiska nauczania i wychowania, 12) anestezjologicznego i intensywnej opieki, 4) zachowawczego, ——————— 13) onkologicznego, 1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833). 14) psychiatrycznego, 15) opieki d∏ugoterminowej, 16) neurologicznego, Dziennik Ustaw Nr 197 — 13402 — 17) opieki paliatywnej, 18) ratunkowego, oraz w dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. 2. Specjalizacje dla po∏o˝nych mogà byç prowadzone w dziedzinie piel´gniarstwa rodzinnego, dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej oraz w dziedzinach piel´gniarstwa ginekologicznego i piel´gniarstwa po∏o˝niczego. 3. Specjalizacje dla piel´gniarek i po∏o˝nych mogà byç tak˝e prowadzone w dziedzinach piel´gniarstwa neonatologicznego, piel´gniarstwa epidemiologicznego oraz w dziedzinie organizacji i zarzàdzania. § 2. 1. Kursy kwalifikacyjne dla piel´gniarek mogà byç prowadzone w nast´pujàcych dziedzinach piel´gniarstwa: 1) rodzinnego, 2) w ochronie zdrowia pracujàcych, 3) anestezjologicznego i intensywnej opieki, 4) psychiatrycznego, 5) onkologicznego, 6) zachowawczego, 7) Êrodowiska nauczania i wychowania, 8) nefrologicznego z dializoterapià, 9) opieki d∏ugoterminowej, 10) opieki paliatywnej, Poz. 1922 2. Kursy kwalifikacyjne dla po∏o˝nych mogà byç prowadzone w dziedzinie piel´gniarstwa rodzinnego oraz w dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. 3. Kursy kwalifikacyjne dla piel´gniarek i po∏o˝nych mogà byç tak˝e prowadzone w dziedzinach piel´gniarstwa neonatologicznego, operacyjnego, epidemiologicznego oraz w dziedzinie organizacji i zarzàdzania. § 3. 1. Ramowe programy specjalizacji dla dziedzin wymienionych w § 1 obejmujà blok ogólnozawodowy oraz bloki specjalistyczne. 2. Ramowy program bloku ogólnozawodowego jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 3. Ramowe programy bloków specjalistycznych sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 2—27 do rozporzàdzenia. § 4. Specjalizacje rozpocz´te po dniu 11 lipca 2003 r. mogà byç prowadzone równie˝ na podstawie dotychczasowych programów kszta∏cenia, jednak nie d∏u˝ej ni˝ do dnia 30 kwietnia 2004 r. Po dniu 30 kwietnia 2004 r. specjalizacje prowadzone sà na podstawie programu kszta∏cenia sporzàdzonego przez organizatora kszta∏cenia zgodnie z ramowym programem kszta∏cenia, okreÊlonym w rozporzàdzeniu, i po pozytywnym zaopiniowaniu tego programu przez Centrum Kszta∏cenia Podyplomowego Piel´gniarek i Po∏o˝nych, a je˝eli organizatorem kszta∏cenia jest podmiot, o którym mowa w art. 10d pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach piel´gniarki i po∏o˝nej, po zatwierdzeniu tego programu przez Dyrektora Centrum Kszta∏cenia Podyplomowego Piel´gniarek i Po∏oznych. § 5. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia. 11) ratunkowego, oraz w dziedzinie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. Minister Zdrowia: L. Sikorski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 paêdziernika 2003 r. (poz. 1922) Za∏àcznik nr 1 RAMOWY PROGRAM BLOKU OGÓLNOZAWODOWEGO I. Rodzaj kszta∏cenia 1. Ramowe programy bloków specjalistycznych, o których mowa w za∏àcznikach nr 2—27 do rozporzàdzenia, uwzgl´dniajà: 1) aktualne treÊci wynikajàce z rozwoju nauk medycznych i zmieniajàcego si´ stanu prawnego; 2) zdrowotne potrzeby i problemy regionu w treÊciach kszta∏cenia; 3) indywidualne doÊwiadczenia uczestników szkolenia; 4) realne mo˝liwoÊci w∏asne w zakresie kszta∏cenia podyplomowego, w tym rozszerzenia programu o treÊci nadobowiàzkowe. 2. Organizator kszta∏cenia podyplomowego na podstawie ramowego programu sporzàdza program kszta∏cenia. Program kszta∏cenia musi uwzgl´dniaç wszystkie elementy modu∏ów wskazanych w planie Dziennik Ustaw Nr 197 — 13403 — nauczania ramowego programu, z tym ˝e treÊci kszta∏cenia mogà byç dostosowane do warunków i potrzeb lokalnych. 3. Wykaz umiej´tnoÊci b´dàcych przedmiotem kszta∏cenia ramowego programu jest dla organizatora i uczestnika kszta∏cenia obowiàzujàcym elementem programu. Osiàgni´cie wskazanych umiej´tnoÊci gwarantuje, ˝e ka˝dy absolwent specjalizacji b´dzie posiada∏ takie same kwalifikacje, niezale˝nie od miejsca ukoƒczenia kszta∏cenia, podmiotu organizujàcego kszta∏cenie podyplomowe oraz trybu kszta∏cenia. Poz. 1922 5. Modyfikacje czasu kszta∏cenia, o których mowa w ust. 4, mogà: 1) polegaç na przesuni´ciach pomi´dzy poszczególnymi modu∏ami lub 2) w cz´Êci zostaç przeznaczone na realizacj´ zadaƒ w ramach samokszta∏cenia. 6. Organizator kszta∏cenia w porozumieniu z kierownikiem specjalizacji oraz wyk∏adowcami mo˝e modyfikowaç czas trwania kszta∏cenia w przypadku programu realizowanego w trybie innym ni˝ dzienny. 4. Poszczególne modu∏y ramowego programu zawierajà cel, treÊci nauczania oraz wykaz umiej´tnoÊci wynikowych, odnoszàce si´ zarówno do zaj´ç teoretycznych, jak i praktycznych. IV. Sposób organizacji 5. Organizator kszta∏cenia podyplomowego oprócz programu kszta∏cenia teoretycznego obowiàzany jest opracowaç program szkolenia praktycznego dla ka˝dej placówki. Program ten powinien zawieraç cel i umiej´tnoÊci. 2. Planujàc realizacj´ specjalizacji organizator kszta∏cenia powinien: 6. Program szkolenia praktycznego, o którym mowa w ust. 5, powinien uwzgl´dniaç: 1) wykaz Êwiadczeƒ zdrowotnych opracowany na podstawie wykazu umiej´tnoÊci, do których zaliczenia jest obowiàzany uczestnik specjalizacji; 2) dokumentacj´ zawierajàcà potwierdzenie zaliczenia poszczególnych Êwiadczeƒ opracowanà przez organizatora kszta∏cenia, stanowiàcà wewn´trzny dokument organizatora kszta∏cenia. 1. Za przebieg i organizacj´ specjalizacji odpowiedzialny jest organizator kszta∏cenia. 1) opracowaç program kszta∏cenia; 2) opracowaç regulamin organizacyjny specjalizacji, który w szczególnoÊci okreÊli:

1. a)organizacj´ specjalizacji,
2. b)zasady i sposób naboru osób przewidzianych na szkolenie,
3. c)prawa i obowiàzki osób uczestniczàcych w szkoleniu,
4. d)zakres obowiàzków wyk∏adowców i innych osób prowadzàcych nauczanie teoretyczne i szkolenie praktyczne; II. Cel kszta∏cenia 3) powo∏aç kierownika specjalizacji; Celem kszta∏cenia jest przygotowanie wysoko wykwalifikowanej kadry piel´gniarek i po∏o˝nych do sprawowania roli lidera zespo∏ów, inicjowania i wdra˝ania zmian ukierunkowanych na popraw´ jakoÊci Êwiadczonych us∏ug oraz podejmowania dzia∏aƒ zmierzajàcych do rozwoju zawodowego. 4) powo∏aç komisj´ kwalifikacyjnà; III. Czas trwania specjalizacji 1. ¸àczna liczba godzin wynosi 900—1 200 godzin dydaktycznych, w tym w bloku ogólnozawodowym — 330 godzin. 2. IloÊç godzin w bloku specjalistycznym okreÊlajà dla poszczególnych specjalizacji za∏àczniki nr 2—27 do rozporzàdzenia. 3. Plan nauczania jest okreÊlony dla dziennego trybu kszta∏cenia i zawiera liczb´ godzin przeznaczonà na realizacj´ poszczególnych modu∏ów, z zastrze˝eniem ust. 4. 4. Prowadzàcy zaj´cia w porozumieniu z kierownikiem specjalizacji mogà dokonaç modyfikacji czasu kszta∏cenia w wymiarze nie wi´kszym ni˝ 20 %, majàc na wzgl´dzie lokalne preferencje i potrzeby. 5) powo∏aç w uzgodnieniu z kierownikiem specjalizacji opiekunów szkolenia praktycznego, którzy powinni byç merytorycznymi pracownikami tych placówek; 6) wskazaç kadr´ dydaktycznà posiadajàcà kwalifikacje okreÊlone w programie ramowym; 7) zapewniç baz´ dydaktycznà dostosowanà do liczby uczestników specjalizacji:
5. a)sale wyk∏adowe,
6. b)sale warsztatowe,
7. c)pomieszczenia wyposa˝one w specjalistyczny sprz´t i aparatur´, pracownie informatyczne, 8) zaprojektowaç zaj´cia, Êrodki dydaktyczne, w odniesieniu do poszczególnych modu∏ów, ze szczególnym uwzgl´dnieniem form aktywizujàcych; 9) opracowaç list´ lektur do poszczególnych modu∏ów, uwzgl´dniajàc kryterium aktualnoÊci i adekwatnoÊci doboru do treÊci nauczania; 10) dobraç placówki sta˝owe zgodnie z planem nauczania, w których mo˝liwe b´dzie zdobywanie Dziennik Ustaw Nr 197 — 13404 — umiej´tnoÊci niezb´dnych do wykonywania okreÊlonych Êwiadczeƒ zdrowotnych; 11) posiadaç wewn´trzny system monitorowania jakoÊci kszta∏cenia. 3. W dniu rozpocz´cia specjalizacji ka˝dy uczestnik powinien otrzymaç: Poz. 1922 2. Do uzyskania tytu∏u specjalisty wymaga si´ zdania egzaminu paƒstwowego przeprowadzonego przez paƒstwowà komisj´ egzaminacyjnà powo∏ywanà przez ministra w∏aÊciwego do spraw zdrowia. VI. Wykaz umiej´tnoÊci kszta∏cenia b´dàcych przedmiotem 1) harmonogram zaj´ç teoretycznych i praktycznych; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 2) wykaz umiej´tnoÊci b´dàcych przedmiotem kszta∏cenia; 1. Komunikowaç si´ z pacjentem, jego rodzinà i zespo∏em terapeutycznym. 3) kart´ specjalizacji, która z wymaganymi wpisami i zaliczeniami stanowi dowód ich odbycia. 2. Inicjowaç i wprowadzaç zmiany organizacyjne w obszarze dzia∏ania. 4. Do zadaƒ kierownika specjalizacji powinno nale˝eç: 1) wspó∏decydowanie o doborze kadry dydaktycznej; 2) przedstawienie uczestnikom specjalizacji celu, programu i organizacji szkolenia; 3) ocenianie placówek szkolenia praktycznego wed∏ug specyfiki i organizacji zaj´ç; 4) udzielanie indywidualnych konsultacji uczestnikom specjalizacji; 5) zbieranie i analizowanie opinii o przebiegu specjalizacji; 6) zaliczanie specjalizacji i dokonanie wpisu w karcie specjalizacji. 5. Do zadaƒ opiekuna szkolenia praktycznego nale˝y: 1) instrukta˝ wst´pny polegajàcy w szczególnoÊci na zapoznaniu z celem szkolenia praktycznego, organizacjà pracy, wyposa˝eniem placówki, jej personelem, zakresem udzielanych Êwiadczeƒ; 2) instrukta˝ bie˝àcy polegajàcy w szczególnoÊci na organizacji i prowadzeniu zaj´ç, kontroli nad ich prawid∏owym przebiegiem, pomocy w rozwiàzywaniu problemów; 3) instrukta˝ koƒcowy polegajàcy na omówieniu i podsumowaniu zaj´ç, zaliczeniu Êwiadczeƒ zdrowotnych okreÊlonych w programie kszta∏cenia, ocenie uzyskanych wiadomoÊci i umiej´tnoÊci. V. Sposób sprawdzania efektów nauczania 1. W toku realizacji programu kszta∏cenia nale˝y dokonywaç oceny bie˝àcej polegajàcej na zaliczaniu poszczególnych modu∏ów, w tym sprawdzeniu stopnia opanowania wiedzy i umiej´tnoÊci b´dàcych przedmiotem nauczania teoretycznego i praktycznego, w tym Êwiadczeƒ zdrowotnych przewidzianych w programie kszta∏cenia, przy czym warunki zaliczania ustala wyk∏adowca lub opiekun szkolenia praktycznego w porozumieniu z kierownikiem specjalizacji. 3. Interpretowaç i upowszechniaç zasady kodeksu deontologii zawodowej. 4. Upowszechniaç, interpretowaç i stosowaç akty prawne dotyczàce ochrony zdrowia, prawa pracy i przepisów dotyczàcych zawodu piel´gniarki i po∏o˝nej. 5. Korzystaç z podstaw naukowych dydaktyki ogólnej i andragogiki. 6. OkreÊlaç wieloczynnikowe uwarunkowania zdrowia, chorób i niepe∏nosprawnoÊci. 7. Identyfikowaç indywidualne potrzeby jednostki, rodziny, grup spo∏ecznych i spo∏eczeƒstwa. 8. Analizowaç uwarunkowania gospodarcze, ekologiczne, demograficzne i epidemiologiczne kraju, regionu, powiatu i gminy. 9. Uczestniczyç w budowaniu strategii dla zdrowia w województwie, powiecie, gminie. 10. Wykorzystywaç sprz´t komputerowy w ca∏oÊciowej analizie danych. 11. Rozpoznawaç zapotrzebowanie na opiek´ zdrowotnà. 12. Oceniaç zapotrzebowanie na opiek´ piel´gniarskà. 13. Identyfikowaç potrzeby ró˝nych grup ludzi w zakresie piel´gnowania w zdrowiu i w chorobie. 14. Dokonywaç oceny stanu zdrowia pacjenta. 15. Przeprowadziç badanie fizykalne pacjenta. 16. Stawiaç diagnoz´ piel´gniarskà. 17. Planowaç opiek´ piel´gniarskà, po∏o˝niczà w stosunku do wszystkich odbiorców Êwiadczeƒ. 18. Realizowaç holistycznà opiek´ nad pacjentem. 19. Oceniaç wyniki opieki piel´gniarskiej, po∏o˝niczej. 20. Monitorowaç jakoÊç Êwiadczonych us∏ug. 21. Podnosiç jakoÊç Êwiadczeƒ piel´gniarskich, po∏o˝niczych. 22. OkreÊlaç zasady finansowania systemu ochrony zdrowia. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13405 — Poz. 1922 23. Oceniaç koszty poszczególnych Êwiadczeƒ piel´gniarskich, po∏o˝niczych. 29. Charakteryzowaç teori´ piel´gnowania i stosowaç jà w praktyce zawodowej. 24. Przygotowaç ofert´ i plan finansowy Êwiadczeƒ zdrowotnych realizowanych przez piel´gniark´, po∏o˝nà. 30. Opracowywaç procedury i standardy praktyki zawodowej. 25. Wykorzystywaç zasady marketingu w odniesieniu do Êwiadczeƒ zdrowotnych. 31. Monitorowaç warunki fizyczne i psychiczne w miejscu pracy. 27. Organizowaç opiek´ piel´gniarskà, po∏o˝niczà. 32. Planowaç w∏asnà karier´ zawodowà i doradzaç piel´gniarkom, po∏o˝nym w zakresie planowania kariery. 28. Wzbogacaç i wykorzystywaç teoretyczny dorobek piel´gniarstwa. 33. OkreÊlaç kierunki rozwoju opieki piel´gniarskiej, po∏o˝niczej. 26. Zarzàdzaç opiekà piel´gniarskà, po∏o˝niczà. VII. Plan nauczania Lp. MODU¸ Liczba godzin I Elementy psychologii 15 II Dydaktyka z elementami edukacji medycznej 15 III Socjologia zdrowia i choroby 15 IV Etyka, deontologia i prawo 15 V Organizacja i zarzàdzanie z elementami ekonomiki ochrony zdrowia 30 VI Polityka spo∏eczna i zdrowie publiczne 30 VII Ocena stanu zdrowia i badanie fizykalne 100 VIII Teorie piel´gnowania 15 IX Badania naukowe w piel´gniarstwie 15 X Rozwój zawodowy 15 XI Informatyka i statystyka w praktyce zawodowej piel´gniarki, po∏o˝nej 30 Teoria — liczba godzin STA˚1) Lp. 295 Liczba godzin I Oddzia∏y: internistyczny (chirurgiczny, neurologiczny lub po∏o˝niczy2)) 21 II Oddzia∏ intensywnej opieki medycznej, Oddzia∏ intensywnej opieki kardiologicznej 14 Sta˝ — liczba godzin ——————— 1) Wskazane placówki sta˝owe sà w∏aÊciwe dla modu∏u VII Ocena stanu zdrowia i badanie fizykalne. 2) Oddzia∏ po∏o˝niczy, gdy uczestnikiem szkolenia jest po∏o˝na. 35 Dziennik Ustaw Nr 197 — 13406 — Poz. 1922 VIII. Program nauczania 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych MODU¸ I. ELEMENTY PSYCHOLOGII W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do konstruktywnego rozwiàzywania problemów i konfliktów, prowadzenia mediacji i negocjacji, a tak˝e kszta∏towania cech przywódczych. 1) rozpoznawaç potrzeby edukacyjne piel´gniarek, po∏o˝nych; 2) projektowaç zaj´cia dydaktyczne, dobierajàc w∏aÊciwe metody nauczania u∏atwiajàce osiàgni´cie za∏o˝onego celu kszta∏cenia; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 3) dokonaç pomiaru efektów dydaktycznych; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 4) projektowaç programy doskonalenia zawodowego i ich oceny; 1) nawiàzaç kontakt terapeutyczny z pacjentem, rodzinà, zespo∏em; 5) dobieraç metody i formy nauczania w edukacji zdrowotnej dzieci, m∏odzie˝y, doros∏ych; 2) wskazaç sposoby rozwiàzywania sytuacji trudnych i konfliktowych; 6) przygotowaç programy edukacyjne zgodnie z przyj´tà metodykà; 3) podejmowaç rol´ mediatora w ró˝norodnych sytuacjach zawodowych, korzystajàc z technik negocjacyjnych; 7) wspó∏dzia∏aç w organizowaniu praktycznej nauki zawodu; 4) kszta∏towaç i rozwijaç swoje umiej´tnoÊci przywódcze, wykorzystujàc je do przewodzenia zespo∏em; 5) zmniejszaç poziom stresu swojego, wspó∏pracowników i podopiecznych. 3. TreÊci nauczania: 1) komunikowanie si´ z jednostkà i grupà; 2) rozwiàzywanie problemów; 3) mediacje i negocjacje; 4) kszta∏towanie cech przywódczych; 5) stres i radzenie sobie ze stresem — techniki obni˝ania stresu. MODU¸ II. DYDAKTYKA Z ELEMENTAMI EDUKACJI MEDYCZNEJ 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do: 1) rozpoznawania potrzeb edukacyjnych piel´gniarek i po∏o˝nych; 2) poznania zasad i metod nauczania; 3) poznania metod kontroli i oceny wyników nauczania; 4) planowania i organizowania dzia∏alnoÊci dydaktycznej; 8) kierowaç samokszta∏ceniem piel´gniarek i po∏o˝nych. 3. TreÊci nauczania: 1) proces nauczania i uczenia si´; 2) formu∏owanie celów kszta∏cenia; 3) zasady i metody nauczania — wykorzystanie metod aktywizujàcych w procesie nauczania; 4) metody kontroli i oceny wyników nauczania i uczenia si´; 5) aktywnoÊç edukacyjna doros∏ych a kszta∏cenie ustawiczne; 6) zasady i techniki samodzielnego uczenia si´; 7) systemy kszta∏cenia i doskonalenia piel´gniarek i po∏o˝nych w aspekcie strategii Âwiatowej Organizacji Zdrowia (WHO); 8) program edukacyjny; 9) edukacja zdrowotna dzieci i doros∏ych. MODU¸ III. SOCJOLOGIA ZDROWIA I CHOROBY 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do: 1) rozpoznawania spo∏ecznych uwarunkowaƒ sytuacji zdrowotnej cz∏owieka; 5) opracowywania programów edukacyjnych; 2) diagnozowania sytuacji spo∏ecznej pacjenta i jego rodziny w zwiàzku z chorobà lub niepe∏nosprawnoÊcià; 6) prowadzenia edukacji zdrowotnej dzieci i doros∏ych. 3) poznawania metod i wyników badaƒ socjologicznych nad zawodami medycznymi. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13407 — Poz. 1922 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 3) analizowania w∏asnych zasad etycznych; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 4) upowszechniania i stosowania aktów prawnych w dzia∏alnoÊci zawodowej; 1) przedstawiaç i interpretowaç uwarunkowania i ich konsekwencje dla aktualnego stanu zdrowia pacjenta; 5) uzyskiwania wysokiej oceny spo∏ecznej i dbania o morale zawodu. 2) analizowaç, interpretowaç oraz przewidywaç indywidualne i spo∏eczne reakcje na chorob´ oraz niepe∏nosprawnoÊç; 3) planowaç dzia∏ania wspierajàce pacjenta, rodzin´; 4) opisaç cechy charakteryzujàce modele opieki szpitalnej i sytuacj´ pacjenta w ka˝dym z nich, wskazujàc mo˝liwoÊç wyboru najlepszego, dost´pnego modelu opieki; 5) charakteryzowaç poszczególne modele opieki nad osobami niepe∏nosprawnymi i okreÊlaç dzia∏ania niezb´dne do realizacji nowoczesnego modelu opieki; 6) interpretowaç wyznaczniki pozycji zawodu piel´gniarki lub po∏o˝nej. 3. TreÊci nauczania: 1) przedmiot socjologii zdrowia i choroby, socjomedyczne wskaêniki zdrowia; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) okreÊlaç êród∏a prawa; 2) rozpoznawaç problemy etyczno-deontologiczne w pracy w∏asnej i ca∏ego zespo∏u terapeutycznego; 3) wspieraç wspó∏pracowników w rozwiàzywaniu dylematów moralnych; 4) korzystaç z przepisów prawnych w interesie podopiecznego i w∏asnym. 3. TreÊci nauczania: 1) wprowadzenie w zagadnienia etyczne: przedmiot materialny i formalny etyki jako nauki; 2) g∏ówne koncepcje etyczne:
8. a)etyka indywidualna i spo∏eczna, 2) bycie chorym — rola spo∏eczna;
9. b)egzystencjalizm i personalizm, 3) spo∏eczne uwarunkowania zdrowia w uj´ciu strukturalnym, interakcyjnym i systemowym;
10. c)etyka niezale˝na, 4) spo∏eczne konsekwencje choroby i niepe∏nosprawnoÊci: od wsparcia spo∏ecznego do izolacji spo∏ecznej; 5) modele opieki szpitalnej, pacjent w instytucji opiekuƒczej; 6) jakoÊç ˝ycia; 7) zachowania spo∏eczne zwiàzane z narodzinami; 8) zachowania spo∏eczne zwiàzane z umieraniem; 9) socjologiczna analiza zawodów medycznych: zawód piel´gniarki i po∏o˝nej. MODU¸ IV. ETYKA, DEONTOLOGIA I PRAWO 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do: 1) przewidywania, rozpoznawania i rozwiàzywania sytuacji konfliktowych b´dàcych dylematami moralnymi; 2) wspierania w rozwiàzywaniu sytuacji stwarzajàcych dylematy moralne;
11. d)aspekty moralne pracy piel´gniarek, po∏o˝nych w Êwietle koncepcji etycznych,
12. e)zasady deontologii,
13. f)stosunek do ˝ycia ludzkiego i godnoÊci ludzkiej,
14. g)znaczenie norm moralnych i prawnych; 3) odpowiedzialnoÊç pracowników s∏u˝by zdrowia, prawo i jego êród∏a, stosunek prawny, problemy odpowiedzialnoÊci w przypadkach zespo∏owego dzia∏ania w medycynie, regulacje prawne dotyczàce zawodu piel´gniarki, po∏o˝nej, mi´dzynarodowe uregulowania prawne zawodu piel´gniarki, po∏o˝nej; 4) systemy wartoÊci — szanowanie wartoÊci, obyczajów, wierzeƒ religijnych: hierarchia wartoÊci, konflikty wartoÊci, humanistyczne wartoÊci piel´gniarki, po∏o˝nej; 5) etyczne aspekty ludzkiego dzia∏ania, etyczne aspekty podejmowania decyzji w ró˝nych warunkach, wybrane zagadnienia z bioetyki — eksperyment medyczny, przeszczepy komórek, tkanek i narzàdów, eutanazja, interwencje medyczne zwiàzane z reprodukcjà, wybrane zagadnienia z in˝ynierii genetycznej. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13408 — MODU¸ V. ORGANIZACJA I ZARZÑDZANIE Z ELEMENTAMI EKONOMIKI OCHRONY ZDROWIA 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do sprawnego organizowania i skutecznego zarzàdzania w piel´gniarstwie, rozwiàzywania problemów organizacyjnych, wykorzystywania technik badania i usprawniania pracy do wprowadzania zmian organizacyjnych i podnoszenia jakoÊci opieki. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) okreÊliç misj´ organizacji; 2) wspó∏uczestniczyç w tworzeniu lub doskonaleniu struktur organizacyjnych zak∏adu; 3) omówiç funkcje zarzàdzania; 4) planowaç, organizowaç, nadzorowaç i oceniaç dzia∏ania w∏asne i podleg∏ego zespo∏u; 5) okreÊlaç zapotrzebowania na us∏ugi piel´gniarskie na podstawie uwarunkowaƒ demograficznych, epidemiologicznych, geograficznych i spo∏ecznych; 6) planowaç us∏ugi w aspekcie popytu, poda˝y i posiadanych Êrodków; 7) zarzàdzaç Êwiadczeniami zdrowotnymi, monitorujàc i racjonalizujàc koszty; 8) przygotowaç plan finansowy Êwiadczeƒ piel´gniarskich; 9) dokonywaç wyboru technologii medycznych spe∏niajàcych wymogi jakoÊci; 10) budowaç standardy i kryteria oceny jakoÊci opieki; 11) konstruowaç narz´dzia do oceny jakoÊci piel´gnowania; 12) monitorowaç jakoÊç opieki piel´gniarskiej, po∏o˝niczej. Poz. 1922 7) finansowanie Êwiadczeƒ zdrowotnych; 8) podstawy opracowania bud˝etu jednostki; 9) marketing w ochronie zdrowia; 10) jakoÊç w ochronie zdrowia. MODU¸ VI. POLITYKA SPO¸ECZNA I ZDROWIE PUBLICZNE 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do poznania koncepcji zdrowia publicznego i jego miejsca w ochronie zdrowia, okreÊlenia zadaƒ piel´gniarstwa w stosunku do za∏o˝eƒ polityki zdrowotnej i spo∏ecznej oraz realizowania i koordynowania dzia∏aƒ promujàcych zdrowie. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) omówiç sytuacj´ epidemiologicznà regionu, kraju; 2) przedstawiç zwiàzek mi´dzy politykà spo∏ecznà a politykà zdrowotnà; 3) przygotowaç oferty Êwiadczeƒ zdrowotnych realizowanych przez piel´gniark´, po∏o˝nà dla okreÊlonych grup odbiorców; 4) okreÊlaç kierunki polityki zdrowotnej, spo∏ecznej regionu, kraju; 5) podejmowaç dzia∏ania na rzecz zdrowia; 6) eliminowaç zagro˝enia zdrowia. 3. TreÊci nauczania: 1) organizacja ochrony zdrowia w Polsce; 2) zdrowie publiczne w ochronie zdrowia; 3) kierunki polityki zdrowotnej; 4) wskaêniki stanu zdrowia; 5) uwarunkowania zdrowia; 6) g∏ówne zagro˝enia zdrowotne w Polsce; 3. TreÊci nauczania: 1) misja, cel i struktura organizacji; 7) demograficzne uwarunkowania polityki spo∏ecznej; 2) zarzàdzanie; 8) geneza i zakres zabezpieczenia spo∏ecznego; 3) kierowanie zasobami ludzkimi; 9) udzia∏ jednostek samorzàdu terytorialnego w kreowaniu polityki zdrowotnej, spo∏ecznej województwa, powiatu, gminy; 4) organizacja pracy zespo∏ów piel´gniarskich; 5) wartoÊciowanie pracy; 6) ekonomika ochrony zdrowia: poda˝, popyt, rynek potrzeb i Êwiadczeƒ zdrowotnych; 10) transformacja ustrojowa a problemy spo∏eczne i zdrowotne; 11) budowa i realizacja programów promocyjnych. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13409 — MODU¸ VII. OCENA STANU ZDROWIA I BADANIE FIZYKALNE 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do samodzielnego wykonania badania fizykalnego oraz oceny stanu zdrowia pacjenta ze szczególnym uwzgl´dnieniem rozpoznania stanu zagro˝enia zdrowia i ˝ycia, a tak˝e interpretacji podstawowych badaƒ diagnostycznych w warunkach opieki szpitalnej, ambulatoryjnej i domowej. Poz. 1922 4) stany zagro˝enia ˝ycia: rozpoznanie, kwalifikowane post´powanie niefarmakologiczne, post´powanie farmakologiczne; 5) analiza wyników przeprowadzonego badania podmiotowego, przedmiotowego oraz badaƒ dodatkowych; 6) ocena stanu zdrowia pacjenta, diagnoza piel´gniarska. MODU¸ VIII. TEORIE PIEL¢GNOWANIA 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 1. Cel modu∏u W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) przeprowadziç badanie podmiotowe pacjenta ze szczególnym uwzgl´dnieniem objawów choroby podstawowej; Zaktualizowanie oraz poszerzenie wiedzy w zakresie filozofii i teorii piel´gnowania. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 2) przeprowadziç badanie przedmiotowe pacjenta i oceniç stan jego zdrowia ze szczególnym uwzgl´dnieniem dotkni´tych chorobà narzàdów i uk∏adów; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 3) oceniç stan zagro˝enia zdrowia i ˝ycia oraz wdro˝yç w∏aÊciwe post´powanie niefarmakologiczne i farmakologiczne; 2) przedstawiç wybrane modele piel´gnowania; 4) proponowaç, pobieraç do badaƒ oraz interpretowaç badania diagnostyczne w zakresie diagnostyki laboratoryjnej, diagnostyki obrazowej i elektrodiagnostyki; 5) prowadziç dokumentacj´ medycznà. 1) wyjaÊniç poj´cie filozofii piel´gniarstwa; 3) wyjaÊniç znaczenie teorii piel´gnowania dla praktyki zawodowej i rozwoju piel´gniarstwa; 4) omawiaç koncepcj´ procesu piel´gnowania; 5) dokumentowaç proces piel´gnowania. 3. TreÊci nauczania: 3. TreÊci nauczania: 1) filozofia piel´gniarstwa; 1) badanie podmiotowe:
15. a)dane ogólne,
16. b)stan ogólny,
17. c)g∏ówne skargi, dolegliwoÊci,
18. d)podstawowa choroba,
19. e)wywiad dotyczàcy przebytych chorób,
20. f)wywiad w kierunku dolegliwoÊci ze strony poszczególnych narzàdów i uk∏adów,
21. g)wywiad rodzinny; 2) modele piel´gnowania: F. Nightingale, V. Henderson, N. Roper, H. Peplau, D. Orem, B. Neuman, J. Watson, inne; 2) badanie przedmiotowe: stan ogólny, stan psychiczny, skóra, tkanka podskórna i w´z∏y ch∏onne, narzàdy zmys∏ów, jama ustna, gard∏o, szyja, klatka piersiowa i p∏uca, uk∏ad sercowo-naczyniowy i krà˝enie obwodowe, jama brzuszna, okolice odbytu oraz narzàdy p∏ciowe, uk∏ad nerwowy, uk∏ad mi´Êniowo-szkieletowy, badanie kobiety ci´˝arnej podczas pierwszej wizyty i w cià˝y zaawansowanej, badanie po∏o˝nicy; badanie po∏o˝nicze3); 3) diagnostyka: diagnostyka laboratoryjna, diagnostyka obrazowa, elektrodiagnostyka, badanie kardiotokograficzne i ultrasonograficzne3); ——————— 3) Dotyczy szkoleƒ specjalizacyjnych dla po∏o˝nych. 3) zastosowanie teorii piel´gnowania w dzia∏alnoÊci praktycznej; 4) proces piel´gnowania a teorie piel´gnowania. MODU¸ IX. BADANIA NAUKOWE W PIEL¢GNIARSTWIE 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do: 1) korzystania z ró˝norodnych prac naukowych; 2) uczestniczenia i wspó∏pracy w badaniach naukowych w dziedzinie medycyny i piel´gniarstwa; 3) wykorzystania w praktyce zawodowej opublikowanych w literaturze wyników badaƒ oraz badaƒ w∏asnych lub zespo∏u; 4) ubiegania si´ (w konkursach) o realizacj´ projektów w zakresie ochrony zdrowia. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13410 — Poz. 1922 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 3. TreÊci nauczania: W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) powstanie zawodu piel´gniarki, po∏o˝nej w Polsce i na Êwiecie; 1) korzystaç z literatury naukowej; 2) kierunki rozwoju piel´gniarstwa i opieki po∏o˝niczej w Polsce i na Êwiecie; 2) uczestniczyç w badaniach naukowych; 3) dokonaç opisu i oceny istniejàcego stanu; 4) wybieraç i zastosowaç w∏aÊciwà metod´ i technik´ badawczà; 3) rola piel´gniarki, po∏o˝nej w ocenie opiniotwórczych gremiów; 4) rola a osoba piel´gniarki, po∏o˝nej; 6) wspó∏organizowaç badania; 5) „metaumiej´tnoÊci” przydatne w pracy z pacjentem — sposoby poszukiwania, uÊwiadamiania sobie oraz wykorzystywania w∏asnych postaw i emocji w pracy z pacjentem; 7) wskazaç mo˝liwoÊci wykorzystania wyników badaƒ naukowych w praktyce; 6) planowanie rozwoju zawodowego, kariera zawodowa; 8) przygotowaç ofert´ konkursowà na realizacj´ projektu w zakresie ochrony zdrowia. 7) doskonalenie zawodowe. 5) stosowaç zasady prowadzenia badaƒ naukowych; 3. TreÊci nauczania: MODU¸ XI. INFORMATYKA I STATYSTYKA W PRAKTYCE ZAWODOWEJ PIEL¢GNIARKI I PO¸O˚NEJ 1) poj´cie badaƒ naukowych; 2) problem badawczy; 3) ocena problemu badawczego; 4) okreÊlenie hipotez; 5) przedmiot badaƒ; 1. Cel modu∏u Wyposa˝enie piel´gniarki, po∏o˝nej w wiedz´ i umiej´tnoÊci umo˝liwiajàce wykorzystanie danych statystycznych do planowania, oceniania i usprawniania organizacji opieki piel´gniarskiej, po∏o˝niczej w samodzielnych publicznych i niepublicznych zak∏adach opieki zdrowotnej. 6) metody, techniki i narz´dzia badawcze; 7) warunki lokalne i spo∏eczno-organizacyjne badaƒ; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 8) badania pilota˝owe; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 9) wykorzystanie badaƒ w praktyce piel´gniarskiej i po∏o˝niczej. 1) wspó∏uczestniczyç w przeprowadzaniu badaƒ statystycznych; MODU¸ X. ROZWÓJ ZAWODOWY 2) analizowaç dynamik´ zjawisk masowych, w tym obliczaç wskaêniki dynamiki; 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki, po∏o˝nej do poznania dróg i planowania rozwoju zawodowego oraz wykorzystania w∏asnych mo˝liwoÊci i umiej´tnoÊci w realizacji kariery zawodowej. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka, po∏o˝na powinna: 1) omówiç czynniki warunkujàce przemiany w piel´gniarstwie; 3) stwierdzaç zale˝noÊci korelacyjne pomi´dzy zmiennymi; 4) pos∏ugiwaç si´ sprz´tem komputerowym w zakresie niezb´dnym do gromadzenia i opracowania danych statystycznych, prowadziç prace biurowe, korzystaç z poczty elektronicznej i przesy∏aç dane poprzez sieç komputerowà; 5) pos∏ugiwaç si´ aplikacjami stosowanymi w zak∏adach ochrony zdrowia w zakresie niezb´dnym do wprowadzania, modyfikowania, sortowania i wyszukiwania danych oraz sporzàdzaç raporty i zestawienia danych; 2) planowaç i modyfikowaç w∏asny rozwój zawodowy; 6) wnioskowaç na podstawie badaƒ statystycznych. 3) wykorzystywaç i stosowaç funkcjonujàce koncepcje rozwoju zawodowego; 3. TreÊci nauczania: 4) wykorzystaç w∏asny potencja∏ do pracy z ludêmi. 2) planowanie i prowadzenie badaƒ statystycznych; 1) podstawowe poj´cia statystyczne; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13411 — 3) opisowa analiza zjawisk statystycznych: Êrednia arytmetyczna, harmoniczna, geometryczna i dominanta; 4) analiza wspó∏zale˝noÊci zjawisk masowych: sposoby stwierdzania zale˝noÊci korelacyjnej, wspó∏czynniki korelacji; 5) wnioskowanie statystyczne: hipotezy statystyczne, przedzia∏y ufnoÊci; 6) podstawowe oprogramowanie komputerów klasy PC: Êrodowisko Windows, charakterystyka komputerowych baz danych; 7) programy komputerowe u˝ywane w jednostkach s∏u˝by zdrowia: system ewidencji ruchu chorych, skomputeryzowana historia choroby, system analizy kosztów, system kadr, system p∏ac, system obs∏ugi aptek; 8) zastosowanie komputerów w pracach biurowych: zasady edycji dokumentów, sporzàdzanie tabel i zestawieƒ, przesy∏anie danych przez sieç komputerowà, poczta elektroniczna. Poz. 1922 1) tytu∏ naukowy profesora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 2) stopieƒ naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 3) stopieƒ naukowy doktora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów. 2. Wyk∏adowcami mogà byç osoby majàce nie mniej ni˝ pi´cioletni sta˝ zawodowy w dziedzinie b´dàcej przedmiotem specjalizacji, doÊwiadczenie dydaktyczne oraz spe∏niajà co najmniej jeden z warunków: 1) posiadajà tytu∏ zawodowy magistra piel´gniarstwa, magistra po∏o˝nictwa; 2) posiadajà tytu∏ zawodowy piel´gniarki, po∏o˝nej i tytu∏ specjalisty w dziedzinie piel´gniarstwa lub w dziedzinie majàcej zastosowanie w ochronie zdrowia; 3) posiadajà tytu∏ specjalisty w dziedzinie medycyny; IX. Kwalifikacje kadry dydaktycznej 1. Organizator kszta∏cenia zapewnia w przedmiotowej dziedzinie kszta∏cenia wyk∏adowców posiadajàcych: 4) posiadajà ukoƒczone studia wy˝sze na kierunku majàcym zastosowanie w ochronie zdrowia lub inne kwalifikacje niezb´dne do realizacji wybranych zagadnieƒ. Za∏àcznik nr 2 RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIEL¢GNIARSTWA RODZINNEGO DLA PIEL¢GNIAREK I. Cel kszta∏cenia 1. Przygotowanie piel´gniarki do profesjonalnego sprawowania opieki nad osobà zdrowà i chorà w jej Êrodowisku zamieszkania, a zw∏aszcza do: 1) Êwiadczenia opieki jednostkom, rodzinom i osobom z grup ryzyka, grupom zaniedbanym, spo∏ecznoÊci lokalnej w sytuacjach nietypowych i trudnych; 2) pe∏nienia roli konsultanta i doradcy do spraw zdrowia; 3) pe∏nienia roli lidera w zespole piel´gniarek rodzinnych. II. Czas trwania specjalizacji 3. ¸àczna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 665 godzin, w tym: cz´Êç teoretyczna 420 godzin, cz´Êç praktyczna 245 godzin. III. Wykaz umiej´tnoÊci kszta∏cenia b´dàcych przedmiotem W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1. OkreÊliç potrzeby zdrowotne podopiecznego, rodziny i spo∏ecznoÊci lokalnej. 2. Rozpoznaç i okreÊliç konieczny zakres opieki nad podopiecznym, rodzinà. 3. Zaplanowaç charakter opieki nad podopiecznym, rodzinà. 4. Zdiagnozowaç sytuacj´ trudnà. 1. ¸àczna liczba godzin wynosi 995 godzin dydaktycznych. 5. OkreÊliç swoje kompetencje w rozwiàzaniu sytuacji trudnej, problemowej. 2. ¸àczna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin. 6. Wspó∏dzia∏aç w zespole na rzecz rozwiàzywania sytuacji trudnych. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13412 — Poz. 1922 7. Sformu∏owaç cele i zakres aktywizacji podopiecznego, rodziny. 29. Projektowaç programy doskonalenia dla piel´gniarek rodzinnych. 8. Rozpoznaç zapotrzebowanie na opiek´ nieprofesjonalnà w Êrodowisku. 30. Uczestniczyç w rozwiàzywaniu trudnych i nietypowych problemów. 9. Rozpoznaç i interpretowaç problemy opiekuƒcze rodziny. 31. Dokonywaç samooceny wiedzy i umiej´tnoÊci zawodowych. 10. Uzasadniç znaczenie rodziny w procesie opieki i samoopieki w leczeniu oraz rehabilitacji w ró˝nych sytuacjach zdrowotnych i spo∏ecznych. 32. Rejestrowaç, oceniaç, uogólniaç wyniki swojej pracy. 11. OkreÊliç sytuacje (czynniki) ryzyka zagro˝enia zdrowia. 12. Oceniç trafnoÊç celów i planów dzia∏aƒ piel´gniarskich w sytuacjach nietypowych. 13. Dobraç odpowiedni model opieki piel´gniarskiej do stanu i sytuacji podopiecznego, rodziny. 14. Doradzaç piel´gniarkom w formu∏owaniu celów i planowaniu dzia∏aƒ. 15. Opracowywaç szczegó∏owe standardy post´powania piel´gniarskiego. 16. Analizowaç i wdra˝aç standardy opieki do praktyki piel´gniarskiej. 17. Omówiç rol´ piel´gniarki rodzinnej w piel´gnowaniu pacjenta, rodziny w oparciu o wybrany model, teori´ piel´gnowania. 18. Ró˝nicowaç modele opieki piel´gniarskiej. 19. OkreÊliç cele i zakres aktywizacji spo∏ecznoÊci lokalnej na rzecz zdrowia. 20. Kszta∏towaç Êwiadomy udzia∏ podopiecznego, rodziny w procesie piel´gnowania i edukacji. 33. Opracowaç i realizowaç plan w∏asnego rozwoju zawodowego. 34. Promowaç zdrowie w∏asne i innych. 35. Wykorzystaç programy promocji zdrowia w konkretnym dzia∏aniu. 36. Wspó∏dzia∏aç z ró˝nymi instytucjami, organizacjami na rzecz promocji zdrowia. 37. Wspó∏uczestniczyç w opracowywaniu, realizacji i ewaluacji programów promocji zdrowia. 38. Opracowaç pomoce i Êrodki do realizacji programów promocji zdrowia. 39. Wskazaç liderów w spo∏ecznoÊci lokalnej do dzia∏aƒ na rzecz zdrowia. 40. Kszta∏towaç zachowania etyczne w relacji z podopiecznym, rodzinà. 41. Rozpoznaç problemy etyczno-moralne w pracy piel´gniarek rodzinnych i wspieraç wspó∏pracowników w ich rozwiàzywaniu. 42. Nawiàzaç kontakt i wspó∏dzia∏aç z ró˝nymi instytucjami, organizacjami w celu poprawy sytuacji podopiecznego, rodziny. 21. Komunikowaç si´ efektywnie z cz∏owiekiem zdrowym, chorym, rodzinà, grupà spo∏ecznà, dobierajàc odpowiednie metody i techniki komunikowania si´. 43. Kierowaç i nadzorowaç prac´ zespo∏u piel´gniarek rodzinnych. 22. Doradzaç w zakresie samoopieki i podstawowych czynnoÊci ˝ycia codziennego. 45. Oceniaç zapotrzebowanie na opiek´ piel´gniarskà w Êrodowisku. 23. Prowadziç doradztwo w zakresie rozwiàzywania problemów piel´gnacyjnych, zdrowotnych i spo∏ecznych. 46. Przygotowaç prognoz´ zapotrzebowania na Êrodowiskowà opiek´ piel´gniarskà. 24. Doradzaç w zakresie wspierania zdrowia i przeciwdzia∏aç jego zagro˝eniom. 25. Doradzaç, inspirowaç, realizowaç dzia∏ania edukacyjne. 44. Oceniaç struktury organizacyjne w zak∏adzie podstawowej opieki zdrowotnej. 47. Inicjowaç zmiany w organizacji pracy. 48. Formu∏owaç cele i zadania piel´gniarki rodzinnej. 49. Dokumentowaç proces piel´gnowania. 26. Analizowaç i oceniaç efektywnoÊç dzia∏aƒ piel´gniarskich. 50. Wykorzystaç materia∏y statystyczne do analizy zdrowia spo∏ecznoÊci lokalnej. 27. Opracowaç koncepcj´ i kryteria oceny poprawy jakoÊci opieki w podstawowej opiece zdrowotnej. 51. Wspó∏uczestniczyç w badaniach naukowych dotyczàcych piel´gniarstwa. 28. Rozpoznaç oczekiwania personelu w zakresie kszta∏cenia i samokszta∏cenia. 52. Wykorzystaç wyniki badaƒ dla rozwoju praktyki piel´gniarskiej. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13413 — Poz. 1922 IV. Plan nauczania Lp. MODU¸ STA˚ Teoria — liczba godzin placówka liczba godzin ¸àczna liczba godzin I Wybrane zagadnienia z epidemiologii i demografii 30 — — 30 II Rozwój praktyki zawodowej — jakoÊç opieki w podstawowej opiece zdrowotnej 30 — — 30 III Formy, zakres i metody aktywizacji spo∏ecznoÊci lokalnej 15 Urzàd Miasta (Gminy1)) lub OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej 35 50 IV Socjologia rodziny z elementami antropologii kultury 30 — — 30 V Promocja zdrowia, edukacja zdrowotna w rodzinie i spo∏ecznoÊci lokalnej 45 Poradnia lub Gabinet promocji zdrowia 35 80 VI Piel´gniarstwo rodzinne 30 — — 30 VII Zaawansowana opieka piel´gniarska w wybranych problemach zdrowotnych 240 70 70 35 415 ¸àczna liczba godzin 420 245 665 Psychiatria Êrodowiskowa Poradnia rehabilitacyjna Opieka paliatywna2) ——————— 1) Biuro, wydzia∏ odpowiadajàcy za polityk´ zdrowotnà i spo∏ecznà w urz´dzie miasta lub gminy. 2) Oddzia∏ opieki paliatywnej, hospicjum lub poradnia leczenia bólu. V. Program nauczania MODU¸ I. WYBRANE ZAGADNIENIA Z EPIDEMIOLOGII I DEMOGRAFII 1. Cel modu∏u 3) przygotowaç prognoz´ zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà w oparciu o analiz´ dost´pnych danych statystycznych; 4) przeprowadziç sonda˝ ukierunkowany na subiektywnà ocen´ stanu zdrowia wybranej populacji. 1) poznanie problemów epidemiologicznych oraz ich demograficznych, spo∏ecznych i ekonomicznych uwarunkowaƒ; 3. TreÊci nauczania: 2) poznanie podstawowych procesów ludnoÊciowych i aktualnych problemów zwiàzanych ze stanem zdrowia spo∏eczeƒstwa; 2) analiza wskaêników zdrowia i charakterystyka epidemiologiczna wybranych populacji; 3) wykorzystanie ró˝nego rodzaju materia∏ów statystycznych do analizy stanu zdrowia populacji. 4) analiza sytuacji demograficznej Polski i Europy — polityka populacyjna; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 5) sytuacja demograficzna a polityka rodzinna; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) korzystaç z materia∏ów w analizie stanu zdrowia wybranej populacji; 6) zwiàzki mi´dzy sytuacjà epidemiologicznà wybranej spo∏ecznoÊci lokalnej a wyst´pujàcymi w niej procesami spo∏ecznymi i demograficznymi zachodzàcymi w Êrodowisku lokalnym (np.: gminie, powiecie i województwie); 2) wyodr´bniç szczegó∏owe, typowe dla wybranej populacji problemy epidemiologiczne, demograficzne i ekologiczne; 7) wykorzystanie ró˝nych êróde∏ i typów informacji do analizy i prognozy zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà w wybranym Êrodowisku lokalnym. 1) podstawowe poj´cia z zakresu epidemiologii; 3) podstawowe poj´cia z zakresu demografii; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13414 — MODU¸ II. ROZWÓJ PRAKTYKI ZAWODOWEJ — JAKOÂå OPIEKI W PODSTAWOWEJ OPIECE ZDROWOTNEJ Poz. 1922 MODU¸ III. FORMY, ZAKRES I METODY AKTYWIZACJI SPO¸ECZNOÂCI LOKALNEJ 1. Cel modu∏u 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do podejmowania dzia∏aƒ na rzecz poprawy jakoÊci opieki oraz podtrzymywania osiàgni´tych rezultatów. 1) poznanie zasad funkcjonowania spo∏eczeƒstwa obywatelskiego jako podstawy aktywnoÊci Êrodowisk lokalnych; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 2) okreÊlenie celów i zadaƒ spo∏ecznoÊci lokalnej dotyczàcych zdrowia; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 3) wskazanie mo˝liwoÊci wykorzystania form i metod aktywizacji spo∏ecznoÊci lokalnej w programie „partnerstwo dla zdrowia”. 1) opracowaç i wdra˝aç szczegó∏owe standardy post´powania piel´gniarskiego; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 2) aktualizowaç standardy opieki piel´gniarskiej; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 3) opracowaç koncepcj´ poprawy jakoÊci opieki piel´gniarskiej i zarzàdzaç jakoÊcià tej opieki. 3. TreÊci nauczania: 1) organizowaç i koordynowaç dzia∏ania terapeutyczno-wspierajàce dla osób przewlekle chorych i niepe∏nosprawnych w spo∏ecznoÊci lokalnej; 1) miejsce i rola piel´gniarki rodzinnej w realizacji programów zdrowotnych w strukturze organizacyjnej podstawowej opieki zdrowotnej; 2) wykorzystaç potencja∏ spo∏ecznoÊci lokalnej w umacnianiu i ochronie zdrowia poszczególnych osób i ich rodzin; 2) wspó∏czesne poglàdy na zapewnienie jakoÊci opieki w podstawowej opiece zdrowotnej ze szczególnym uwzgl´dnieniem opieki piel´gniarskiej: 3) uczestniczyç w programach i dzia∏aniach zdrowotnych podejmowanych przez ró˝ne organizacje pozarzàdowe;
22. a)wymiary zapewnienia jakoÊci — poziomy organizacyjne, cechy charakterystyczne jakoÊci wed∏ug Donabediana (struktura, proces, wynik), 4) wspó∏pracowaç z w∏adzami gminy, samorzàdem lokalnym i organizacjami pozarzàdowymi w aktywizowaniu grup zale˝nych od pomocy;
23. b)kryteria jako narz´dzie do mierzenia jakoÊci, 5) okreÊliç zapotrzebowanie na ró˝nego typu formy pomocy spo∏ecznej;
24. c)cykl zapewnienia jakoÊci w piel´gniarstwie rodzinnym,
25. d)metody zapewnienia jakoÊci Êwiadczeƒ piel´gniarskich,
26. e)pomiar i ocena jakoÊci Êwiadczeƒ piel´gniarskich,
27. f)ekonomiczne aspekty poprawy jakoÊci us∏ug piel´gniarskich w strukturze organizacyjnej podstawowej opieki zdrowotnej — przyk∏ady, analiza; 3) opracowywanie konkretnych i wymiernych kryteriów oceny jakoÊci struktury i wyniku na przyk∏adzie wybranych jednostkowych Êwiadczeƒ piel´gniarskich — opracowywanie praktycznych wskazówek u∏atwiajàcych zastosowanie wybranych metod zapewniania jakoÊci us∏ug piel´gniarskich; 4) standardy piel´gnowania w podstawowej opiece zdrowotnej:
28. a)standardy opieki piel´gniarskiej — okreÊlajàce zasady i sposób post´powania w opiece nad pacjentami z okreÊlonymi problemami zdrowotnymi lub w okreÊlonych sytuacjach,
29. b)metodyka opracowywania standardów szczegó∏owych post´powania piel´gniarskiego; opracowywanie w∏asnych standardów. 6) wskazaç êród∏a pomocy; 7) przedstawiç pacjentowi lub jego rodzinie ofert´ pomocy instytucjonalnej; 8) diagnozowaç funkcjonowanie systemu pomocy spo∏ecznej; 9) wspó∏dzia∏aç w zespole na rzecz rozwiàzywania sytuacji trudnych; 10) prowadziç doradztwo w zakresie rozwiàzywania problemów zdrowotnych i spo∏ecznych; 11) inicjowaç wspó∏prac´ z grupami samopomocy; 12) nawiàzywaç wspó∏prac´ z instytucjami i organizacjami w celu poprawy sytuacji podopiecznego/rodziny. 3. TreÊci nauczania: 1) spo∏eczeƒstwo, formy pomocy; 2) role i zadania organizacji pozarzàdowych; 3) spo∏ecznoÊç lokalna — poj´cie i funkcje; 4) zadania spo∏ecznoÊci lokalnych w zakresie zdrowia; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13415 — Poz. 1922 5) formy, metody i zakres dzia∏aƒ zdrowotnych spo∏ecznoÊci lokalnej (analiza wybranych inicjatyw); 7) agresja i nietolerancja jako mechanizmy zagro˝enia ∏adu spo∏ecznego; 6) program „Partnerstwo dla zdrowia” (dla konkretnej gminy) — zadania piel´gniarki; 8) samoleczenie i samoopieka jako element kultury zdrowotnej wybranej spo∏ecznoÊci; 7) integracja — dzia∏ania spo∏ecznoÊci lokalnych i grup samopomocy (osób chorych przewlekle, niepe∏nosprawnych i ich rodzin). 9) formy i zró˝nicowania kulturowe opieki nad cz∏owiekiem chorym. MODU¸ IV. SOCJOLOGIA RODZINY Z ELEMENTAMI ANTROPOLOGII KULTURY MODU¸ V. PROMOCJA ZDROWIA, EDUKACJA ZDROWOTNA W RODZINIE I SPO¸ECZNOÂCI LOKALNEJ 1. Cel modu∏u 1. Cel modu∏u 1) poznanie podstawowych teorii rodziny i procesów w niej zachodzàcych; 1) inicjowanie i uczestniczenie w pracy zespo∏owej nad opracowywaniem programów promocji zdrowia i programów profilaktycznych na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej; 2) zrozumienie zjawiska dysfunkcjonalnoÊci rodziny, jego przyczyn oraz skutków indywidualnych i spo∏ecznych; 3) poznanie podstawowych zagadnieƒ dotyczàcych kultury i ró˝norodnoÊci kulturowej zwiàzanej z modelami ma∏˝eƒstwa i rodziny; 4) w∏aÊciwa interpretacja kulturowego zró˝nicowania zachowaƒ zdrowotnych (od narodzin do opieki nad umierajàcym i jego rodzinà). 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) rozpoznaç zmiany zachodzàce w funkcjonowaniu rodziny; 2) interpretowaç problemy opiekuƒcze rodziny; 3) zaplanowaç prac´ z rodzinà w zale˝noÊci od cyklu ˝ycia rodzinnego, sytuacji socjoekonomicznej i aktualnych problemów rodziny; 4) wyjaÊniç ró˝nice dotyczàce opieki nad cz∏owiekiem chorym w ró˝nych Êrodowiskach spo∏eczno-kulturowych; 5) uwzgl´dniç w planie pracy z rodzinà obowiàzujàce w niej wzory kulturowe i systemy wartoÊci. 3. TreÊci nauczania: 1) modele ma∏˝eƒstwa i rodziny; 2) socjologiczne teorie rodziny (strukturalno-funkcjonalna i systemowa); 3) zjawisko dezorganizacji rodziny — wieloproblemowoÊç rodziny, zagro˝enie rozpadem; 4) sytuacja socjoekonomiczna rodziny w Polsce; 5) zdrowotne problemy rodziny; 6) procesy integracji i dezintegracji kulturowej — kultura masowa; 2) szkolenie innych pracowników s∏u˝by zdrowia w zakresie wprowadzania i realizowania programów promujàcych zdrowie oraz zapobiegajàcych chorobom; 3) nadzorowanie programów realizowanych przez piel´gniarki rodzinne; 4) zorganizowanie oÊrodka (punktu) informacyjno-doradczego w zakresie edukacji zdrowotnej; 5) opracowywanie materia∏ów informacyjnych dla potrzeb edukacji zdrowotnej. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) wyjaÊniç treÊç poj´ç: promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, profilaktyka; 2) okreÊliç miejsce edukacji zdrowotnej w promocji zdrowia; 3) podaç i porównaç cele dzia∏aƒ promocyjnych i edukacyjnych na ró˝nych poziomach prewencji; 4) zastosowaç procedur´ promocji w dzia∏aniu (model „PRECEDE-PROCEED”); 5) wspó∏dzia∏aç z przedstawicielami ˝ycia spo∏ecznego, instytucjami i organizacjami na rzecz promocji, edukacji zdrowotnej i profilaktyki chorób; 6) opracowywaç i rozpowszechniaç informacje dotyczàce zachowaƒ s∏u˝àcych pot´gowaniu zdrowia; 7) nauczaç i pobudzaç innych pracowników s∏u˝by zdrowia do uczenia si´, jak promowaç w∏asne zdrowie i zdrowie innych ludzi; 8) opracowywaç programy promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej dla rodziny i spo∏ecznoÊci lokalnej; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13416 — 9) rozwijaç programy profilaktyczne redukujàce czynniki ryzyka; 10) monitorowaç i dokonywaç okresowej ewaluacji wdra˝anych programów; 11) rozwijaç w∏asne umiej´tnoÊci w zakresie sposobów prowadzenia edukacji zdrowotnej; 12) doradzaç w zakresie wspierania zdrowia i przeciwdzia∏ania jego zagro˝eniom; 13) oceniaç sytuacj´ zdrowotnà danej spo∏ecznoÊci lokalnej; 14) okreÊliç przeszkody w dzia∏aniu s∏u˝àcym poprawie zdrowia jednostki oraz rodziny; 15) zorganizowaç oÊrodek poradnictwa zajmujàcy si´ edukacjà zdrowotnà. Poz. 1922 MODU¸ VI. PIEL¢GNIARSTWO RODZINNE 1. Cel modu∏u 1) omówienie wybranych teorii piel´gnowania i ich znaczenie dla piel´gniarstwa rodzinnego; 2) dobranie odpowiednich elementów teorii piel´gnowania do aktualnego stanu zdrowia rodziny; 3) poszukiwanie wiedzy z teorii piel´gnowania majàcej istotne znaczenie dla piel´gniarstwa rodzinnego. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) okreÊliç podobieƒstwa i ró˝nice le˝àce u podstaw poszczególnych teorii piel´gnowania; 3. TreÊci nauczania: 1) miejsce edukacji zdrowotnej w promocji zdrowia, cele i zakres promocji zdrowia; 2) podstawowe za∏o˝enia promocji zdrowia w programach: „Zdrowie 21” — 21 celów polityki zdrowotnej krajów cz∏onkowskich Âwiatowej Organizacji Zdrowia, Narodowy Program Zdrowia, inne; 3) ogólnopolskie programy edukacyjne z zakresu promocji zdrowia; 4) modele promocji zdrowia; 5) planowanie interwencji w zakresie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej (model „PRECEDE-PROCEED”):
30. a)rozpoznawanie problemów zdrowotnych jednostki, grupy (rodziny), spo∏ecznoÊci w aspektach: spo∏eczno-epidemiologicznym, wychowawczym, administracyjno-organizacyjnym,
31. b)definiowanie problemów w aspekcie medycznym promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej,
32. c)proces rozwiàzywania problemów dla poprawy zdrowia; 6) rodzaj dzia∏aƒ w promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej, profilaktyce chorób; 2) omówiç znaczenie wybranego modelu lub teorii dla piel´gniarstwa rodzinnego; 3) omówiç rol´ i zadania piel´gniarki w procesie piel´gnowania opartym na za∏o˝eniach wybranego modelu piel´gnowania; 4) dobraç model piel´gnowania do wybranej sytuacji zdrowotnej rodziny; 5) inspirowaç ludzi, rodziny do bardziej aktywnego wspó∏uczestniczenia na rzecz zdrowia oraz tworzenia sieci wsparcia. 3. TreÊci nauczania: 1) holistyczna koncepcja cz∏owieka; 2) filozofia piel´gniarstwa rodzinnego i perspektywy jego rozwoju:
33. a)filozofia przemian we wspó∏czesnym piel´gniarstwie,
34. b)wspó∏czesna koncepcja roli piel´gniarki i pacjenta,
35. c)rodzaje relacji piel´gniarka — pacjent; piel´gniarka — rodzina,
36. d)rodzina jako „pacjent”; 10) programy edukacji zdrowotnej w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób; 3) istota opieki piel´gniarskiej i roli piel´gniarki rodzinnej w wybranych teoriach piel´gnowania:
37. a)filozofia i teoria humanistycznej opieki (filozofia troski) Jean Watson,
38. b)teoria deficytu samoopieki D. Orem; teoria troski, teoria deficytu opieki, teoria systemów piel´gnowania,
39. c)teoria kulturowej opieki piel´gniarskiej M. Leininger,
40. d)teoria podejÊcia systemowego B. Neuman (szczególna rola modelu na rzecz promocji zdrowia i zdrowia rodziny),
41. e)model systemu otwartego I. M. King; 11) wsparcie spo∏eczne jako element promocji zdrowia, tworzenie sieci wsparcia spo∏ecznego. 4) piel´gniarstwo wsparcia. 7) poradnictwo w zakresie zdrowia — poj´cie poradnictwa, odmiany poradnictwa, radzenie, doradzanie, udzielanie porad; 8) poradnictwo, doradztwo jako element wspó∏pracy z rodzinà i Êrodowiskami lokalnymi na rzecz zdrowia; 9) siedliskowy wymiar promocji zdrowia — promocja zdrowia na poziomie spo∏ecznoÊci lokalnej; rodzinne wobec problemów Dziennik Ustaw Nr 197 — 13417 — Poz. 1922 MODU¸ VII. ZAAWANSOWANA OPIEKA PIEL¢GNIARSKA W WYBRANYCH PROBLEMACH ZDROWOTNYCH 14) wspó∏pracowaç z rehabilitantem w doborze çwiczeƒ, w tym w przypadku pora˝eƒ spastycznych, przykurczy; 1. Cel modu∏u 15) uczyç pacjenta i jego rodzin´ samodzielnego wykonywania çwiczeƒ; 1) omówienie problemów zdrowotnych najcz´Êciej wyst´pujàcych w rodzinie; 2) planowanie, koordynowanie i nadzorowanie opieki nad rodzinà, sprawowanej przez piel´gniarki rodzinne; 3) sprawowanie bezpoÊredniej opieki w wybranych trudnych sytuacjach zdrowotnych i spo∏ecznych; 4) prowadzenie doradztwa w zakresie rozwiàzywania problemów piel´gnacyjnych i zdrowotnych; 16) udzielaç porad w zakresie podstawowych çwiczeƒ, zabezpieczajàcych przed wtórnymi zmianami ograniczajàcymi sprawnoÊç fizycznà; 17) dostosowaç rodzaj i zakres dzia∏aƒ piel´gnacyjnych do rodzaju sytuacji w zakresie opieki terminalnej. 3. TreÊci nauczania: 1) opieka piel´gniarska nad osobami starszymi: 5) udzielanie niezb´dnego wsparcia i pomocy cz∏onkom zespo∏u w zakresie aktywizowania rodziny na rzecz ochrony w∏asnego zdrowia.
42. a)miejsce i rola cz∏owieka starego w rodzinie i spo∏eczeƒstwie (relacje cz∏owiek stary— rodzina), 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych
43. b)potrzeby cz∏owieka starego w zakresie czynnoÊci ˝ycia codziennego, W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) rozpoznaç problemy zdrowotne i spo∏eczne pacjentów i ich rodzin; 2) ustaliç czynniki zagro˝enia tkwiàce w rodzinie i Êrodowisku lokalnym; 3) zaplanowaç bezpoÊrednie dzia∏ania w stosunku do pacjenta i jego rodziny; 4) kszta∏towaç wÊród piel´gniarek rodzinnych umiej´tnoÊç doradzania w sytuacji trudnej; 5) koordynowaç i monitorowaç prac´ zespo∏u piel´gniarek rodzinnych; 6) wspó∏dzia∏aç na rzecz tworzenia sieci wsparcia spo∏ecznego; 7) doradzaç sposoby rozwiàzywania problemów piel´gnacyjnych, zdrowotnych i spo∏ecznych; 8) udzielaç niezb´dnego wsparcia i pomocy cz∏onkom zespo∏u w aktywizowaniu rodziny na rzecz pot´gowania zdrowia; 9) omówiç elementy i struktur´ Êrodowiskowej opieki psychiatrycznej; 10) okreÊliç miejsce piel´gniarki rodzinnej w psychiatrii Êrodowiskowej; 11) wskazaç miejsce i rol´ rodziny w zapobieganiu zaburzeniom psychicznym; 12) uzasadniç znaczenie rodziny w procesie opieki i samoopieki w leczeniu i rehabilitacji w ró˝nych sytuacjach zdrowotnych i spo∏ecznych; 13) wykonywaç çwiczenia rehabilitacyjne w wybranych schorzeniach uk∏adu krà˝enia i uk∏adu oddechowego;
44. c)wybrane problemy promocji zdrowia osób starszych (program profilaktyki geriatrycznej, skala pomiaru aktywnoÊci),
45. d)edukacja zdrowotna osób starszych ze szczególnym uwzgl´dnieniem aktywnego trybu ˝ycia, nawyków ˝ywieniowych, wydolnoÊci i sprawnoÊci fizycznej oraz psychicznej,
46. e)piel´gnowanie chorych z zespo∏em ot´piennym — pierwotne zespo∏y ot´pienne (definicja, typowe objawy),
47. f)problemy rodziny pacjenta z chorobà Alzheimera,
48. g)wspieranie potencja∏u pacjenta i rodziny — asystowanie, aktywizowanie, motywowanie, nauczanie, doradzanie, podtrzymywanie; 2) zaawansowane problemy piel´gnacyjno-opiekuƒcze chorych cierpiàcych fizycznie i psychicznie (aspekty bólu):
49. a)patomechanizm bólu (bóle nowotworowe),
50. b)czynniki rakotwórcze w Êwietle najnowszych badaƒ,
51. c)metody wczesnej diagnostyki,
52. d)standardy post´powania piel´gniarki rodzinnej w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu chorób nowotworowych (z zastosowaniem klucza Linera),
53. e)ogólne zasady leczenia bólu u dzieci i doros∏ych,
54. f)piel´gnowanie pacjentów w ramach hospicjum i w warunkach domowych,
55. g)znaczenie prowadzenia obserwacji i dokumentacji objawów bólu, Dziennik Ustaw Nr 197 — 13418 —
56. h)rola piel´gniarki w farmakologicznej i psychoterapeutycznej walce z bólem,
57. i)rola wsparcia spo∏ecznego; 3) rodzina w obliczu Êmierci i samobójstwa:
58. a)psychospo∏eczne czynniki ryzyka samobójstw,
59. b)rola piel´gniarki wobec rodziny z chorym umierajàcym,
60. c)problemy i oczekiwania ludzi umierajàcych oraz ich rodzin,
61. d)opieka paliatywna w warunkach domowych,
62. e)opieka nad rodzinà osieroconà (fazy ˝a∏oby); 4) zaawansowane problemy zdrowotne (problemy opieki) pacjentów z chorobami uk∏adu krà˝enia: Poz. 1922
63. a)przygotowanie pacjentów i ich rodzin do planowanego zabiegu chirurgicznego (rola piel´gniarki rodzinnej),
64. b)piel´gnowanie w warunkach domowych pacjentów po leczeniu chirurgicznym wybranych schorzeƒ narzàdu ruchu, jamy brzusznej, tarczycy, nerek i dróg moczowych, piersi i narzàdów rodnych,
65. c)zasady piel´gnowania osób z owrzodzeniami ˝ylakowatymi koƒczyn dolnych,
66. d)profilaktyka powik∏aƒ po zabiegach chirurgicznych,
67. e)przygotowanie pacjenta i jego rodziny do samoopieki i samopiel´gnacji; 7) opieka piel´gniarska w psychiatrii Êrodowiskowej:
68. a)czynniki ryzyka chorób uk∏adu krà˝enia,
69. a)definicja psychiatrii Êrodowiskowej,
70. b)procedury post´powania piel´gniarki rodzinnej we wczesnym wykrywaniu chorób uk∏adu krà˝enia,
71. b)cele dzia∏ania psychiatrii Êrodowiskowej,
72. c)programy promocji zdrowia, edukacja zdrowotna, profilaktyka,
73. c)rozpoznawanie i ocena potrzeb pacjentów psychicznie chorych, wykrywanie czynników podnoszàcych ryzyko zachorowaƒ (rola piel´gniarki),
74. d)post´powanie z chorym w stanach zagro˝enia ˝ycia z przyczyn kardiologicznych,
75. d)za∏o˝enia organizacyjne i realizacja psychiatrii Êrodowiskowej,
76. e)piel´gnowanie pacjenta w warunkach domowych ze stymulacjà wewn´trznà sta∏à,
77. e)terapia systemowa jako wybrany model pracy zespo∏u terapeutycznego,
78. f)problemy opieki nad pacjentami z przewlek∏à niewydolnoÊcià krà˝enia,
79. f)miejsce i rola piel´gniarki rodzinnej w psychiatrii Êrodowiskowej;
80. g)proces piel´gnowania pacjenta po przebytym zawale mi´Ênia sercowego; 8) problemy zdrowotne i spo∏eczne osób oraz rodzin uzale˝nionych od alkoholu i innych substancji psychotropowych: 5) zaawansowane problemy pacjentów w przypadku schorzeƒ neurologicznych:
81. a)podstawowe poj´cia, definicje uzale˝nieƒ,
82. a)problemy opiekuƒcze chorych ze schorzeniami centralnego uk∏adu nerwowego i schorzeniami naczyniopochodnymi,
83. b)mechanizmy uzale˝nieƒ: uwarunkowania biologiczne, psychologiczne, spo∏eczne, kulturowe i ekonomiczne,
84. b)problemy zdrowotne i spo∏eczne rodzin pacjentów ze stwardnieniem rozsianym; epidemiologia schorzenia, czynniki wyzwalajàce i nasilajàce objawy chorobowe,
85. c)problemy rodziny osoby uzale˝nionej od alkoholu,
86. c)udzia∏ piel´gniarki w rozpoznawaniu i prowadzeniu edukacji zdrowotnej pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i z zespo∏em korzeniowym,
87. d)profilaktyka uzale˝nieƒ,
88. e)rola rodziny w profilaktyce i terapii uzale˝nieƒ,
89. f)krajowy program promocji zdrowia i profilaktyki uzale˝nieƒ od alkoholu i Êrodków uzale˝niajàcych;
90. d)problemy psychiczne i spo∏eczne pacjentów i ich rodzin po operacjach neurologicznych, 9) zaawansowane problemy zdrowotne pacjentów z chorobami uk∏adu oddechowego:
91. e)problemy zdrowotne pacjentów po udarze mózgu — patomechanizm powstawania udaru, przygotowanie i aktywizowanie pacjenta i jego rodziny do samoopieki i samopiel´gnacji,
92. a)ró˝nicowanie problemów piel´gnacyjnych oraz ich rozwiàzywanie u pacjentów z ostrà i przewlek∏à niewydolnoÊcià oddechowà,
93. f)zapotrzebowanie na wsparcie spo∏eczne; 6) zaawansowane problemy zdrowotno-piel´gnacyjne pacjentów leczonych chirurgicznie:
94. b)piel´gnowanie pacjentów z astmà oskrzelowà w warunkach domowych,
95. c)udzia∏ rodziny w rozwiàzywaniu problemów piel´gnacyjnych pacjentów z gruêlicà p∏uc; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13419 — 10) zaawansowane problemy zdrowotne u pacjentów z chorobami nerek:
96. a)piel´gnowanie pacjentów z przewlek∏à niewydolnoÊcià nerek,
97. b)standard opieki nad pacjentem dializowanym w domu,
98. c)udzia∏ piel´gniarki rodzinnej w opiece nad pacjentem przygotowywanym do przeszczepu nerek i po przeszczepie — jakoÊç opieki; 11) zaawansowane problemy zdrowotne pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego:
99. a)proces piel´gnowania pacjenta z chorobà wrzodowà ˝o∏àdka i dwunastnicy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem edukacji zdrowotnej pacjenta i jego rodziny w zakresie postaw i zachowaƒ dotyczàcych samopiel´gnacji i samoopieki,
100. b)proces piel´gnowania pacjenta z marskoÊcià wàtroby, wirusowym zapaleniem wàtroby,
101. c)profilaktyka chorób nowotworowych uk∏adu pokarmowego; 12) zaawansowane problemy zdrowotne i spo∏eczne pacjentów z chorobami tkanki ∏àcznej:
102. a)postawy pacjentów wobec reakcji bólowych i zniekszta∏ceƒ prowadzàcych do inwalidztwa,
103. b)edukacyjna rola piel´gniarki w kszta∏towaniu aktywnej postawy pacjentów z chorobami tkanki ∏àcznej,
104. c)problemy piel´gnacyjne pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów, zesztywniajàcym zapaleniem stawów kr´gos∏upa i ich rozwiàzywanie w warunkach domowych; 13) problemy zdrowotno-piel´gnacyjne u chorych z chorobami uk∏adu krwiotwórczego:
105. a)opieka piel´gniarska nad pacjentem z bia∏aczkà o przebiegu przewlek∏ym, ze szczególnym uwzgl´dnieniem roli edukacyjnej piel´gniarki, Poz. 1922 16) problemy zdrowotne i spo∏eczne pacjentów wymagajàcych rehabilitacji Êrodowiskowej (w warunkach domowych):
106. a)rehabilitacja — cele i zadania,
107. b)metody post´powania w rehabilitacji,
108. c)formy organizowania rehabilitacji Êrodowiskowej,
109. d)przyk∏ady rehabilitacji kompleksowej w wybranych jednostkach chorobowych: rehabilitacja chorych po urazach kr´gos∏upa i rdzenia kr´gowego, usprawnianie chorych po udarach mózgu, rehabilitacja w chorobach uk∏adu krà˝enia, rehabilitacja w chorobach uk∏adu oddechowego, rehabilitacja osób z wybranymi schorzeniami reumatycznymi,
110. e)czynniki fizykalne w profilaktyce chorób metabolicznych, uk∏adu krà˝enia i oddechowego; 17) dzieci specjalnej troski w rodzinie — problemy piel´gnacyjne i zdrowotne:
111. a)zagro˝enia zdrowotne w rodzinie zwiàzane z dzia∏aniem stresu (przecià˝enie fizyczne i psychiczne),
112. b)zadania piel´gniarki w kompleksowej opiece nad dzieckiem specjalnej troski w warunkach domowych (z mózgowym pora˝eniem dzieci´cym, zespo∏em z∏ego wch∏aniania),
113. c)ostre i przewlek∏e zaburzenia w od˝ywianiu u dzieci (przyczyny, objawy, rola piel´gniarki),
114. d)wybrane stany naglàce w pediatrii; 18) wybrane problemy zdrowotne i spo∏eczne opieki nad kobietà i rodzinà:
115. a)opieka prenatalna w Polsce,
116. b)psychologiczny, biologiczny i spo∏eczny aspekt rodzicielstwa,
117. c)problemy okresu przekwitania,
118. b)problemy piel´gnacyjne pacjentów ze skazami oraz ich rozwiàzywanie w warunkach domowych;
119. d)sytuacje kryzysowe w rodzinie — przemoc w rodzinie, 14) problemy zdrowotne pacjentów z chorobami uk∏adu dokrewnego i przemiany materii — zaawansowana opieka piel´gniarska w chorobach ostrych i przewlek∏ych z uwzgl´dnieniem uwarunkowaƒ Êrodowiskowych; 19) zagro˝enia zdrowia i ˝ycia dzieci i m∏odzie˝y w rodzinie: 15) pacjent przewlekle chory — problemy opieki:
120. a)sytuacja ˝yciowa pacjenta i rodziny w przypadku choroby przewlek∏ej,
121. b)psychospo∏eczne aspekty chorób przewlek∏ych,
122. c)przygotowanie pacjenta i jego rodziny do ˝ycia z chorobà przewlek∏à; przygotowanie pacjenta do samoopieki, a jego rodziny do sprawowania opieki nieprofesjonalnej;
123. e)problemy wykorzystywania seksualnego kobiet;
124. a)zespó∏ dziecka maltretowanego oraz wykorzystywanego seksualnie — rola i post´powanie piel´gniarki,
125. b)zagadnienia psychoprofilaktyki i wybrane metody psychoterapii w praktyce piel´gniarki rodzinnej. VI. Kwalifikacje kadry dydaktycznej 1. Organizator kszta∏cenia zapewnia w przedmiotowej dziedzinie kszta∏cenia wyk∏adowców posiadajàcych: Dziennik Ustaw Nr 197 — 13420 — Poz. 1922 1) tytu∏ naukowy profesora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 1) posiadajà tytu∏ zawodowy magistra piel´gniarstwa; 2) stopieƒ naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 2) posiadajà tytu∏ specjalisty w dziedzinie piel´gniarstwa rodzinnego lub w dziedzinie pokrewnej; 3) stopieƒ naukowy doktora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów. 3) posiadajà specjalizacj´ lekarskà w dziedzinie medycyny odpowiadajàcà dziedzinie piel´gniarstwa b´dàcej przedmiotem specjalizacji; 2. Wyk∏adowcami mogà byç osoby majàce nie mniej ni˝ pi´cioletni sta˝ zawodowy w dziedzinie b´dàcej przedmiotem specjalizacji, doÊwiadczenie dydaktyczne oraz spe∏niajà co najmniej jeden z warunków: 4) posiadajà ukoƒczone studia wy˝sze na kierunku majàcym zastosowanie w ochronie zdrowia lub inne kwalifikacje niezb´dne do realizacji wybranych zagadnieƒ. Za∏àcznik nr 3 RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIEL¢GNIARSTWA W OCHRONIE ZDROWIA PRACUJÑCYCH DLA PIEL¢GNIAREK I. Cel kszta∏cenia 7. Informowaç pracowników o procedurach orzekania o chorobach zawodowych. Uzyskanie przez piel´gniark´ specjalistycznych kwalifikacji i uprawnieƒ do samodzielnej dzia∏alnoÊci w dziedzinie s∏u˝by medycyny pracy. 8. Podejmowaç dzia∏ania eliminujàce lub minimalizujàce zagro˝enie wypadkami w pracy. II. Czas trwania specjalizacji 9. Wspó∏pracowaç z osobami odpowiedzialnymi za tworzenie bezpiecznych miejsc pracy. 1. ¸àczna liczba godzin wynosi 985 godzin dydaktycznych. 2. ¸àczna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin. 3. ¸àczna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 655 godzin, w tym: cz´Êç teoretyczna 270 godzin, cz´Êç praktyczna 385 godzin. III. Wykaz umiej´tnoÊci kszta∏cenia b´dàcych przedmiotem W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1. Rozpoznawaç i oceniaç czynniki ryzyka zawodowego w Êrodowisku pracy. 2. Informowaç pracowników o mo˝liwoÊciach zmniejszania ryzyka zawodowego. 3. Zaplanowaç, zorganizowaç i koordynowaç przebieg badaƒ profilaktycznych. 4. Wykonywaç szczepienia ochronne osób zawodowo nara˝onych na choroby zakaêne. 5. Wykorzystywaç dane epidemiologiczne w planowaniu dzia∏alnoÊci profilaktycznej chorób zawodowych. 6. Zg∏aszaç podejrzenie o wystàpieniu choroby zawodowej zgodnie z przyj´tà procedurà. 10. Udzielaç pomocy przedlekarskiej. 11. Inicjowaç dzia∏ania prozdrowotne na rzecz podopiecznych. 12. Wspó∏tworzyç i wdra˝aç programy promocji zdrowia w miejscu pracy. 13. Stosowaç metody psychotechniczne i socjotechniczne w kontaktach z podopiecznymi, pracodawcami i podw∏adnymi. 14. Przeprowadziç analiz´ sytuacji zdrowotnej i psychospo∏ecznej podopiecznych. 15. Oceniç wp∏yw stosunków mi´dzyludzkich na zachowania zdrowotne pracowników. 16. Uczestniczyç w rozwiàzywaniu problemów wyst´pujàcych w Êrodowisku pracy. 17. Zaplanowaç i zrealizowaç opiek´ piel´gniarskà nad pracownikami szczególnej troski. 18. Wspó∏organizowaç warunki do prowadzenia rehabilitacji zawodowej pracowników. 19. Wskazaç kierunki rozwoju piel´gniarstwa w ochronie zdrowia pracujàcych. 20. Przedstawiç zakresy kompetencji piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy na ró˝nych stanowiskach. 21. Prowadziç nadzór i kierowaç pracà piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13421 — 22. Wspó∏pracowaç z pracodawcami i ich organizacjami oraz pracownikami i ich przedstawicielami w zakresie bie˝àcej wzajemnej wymiany informacji o zagro˝eniach zdrowia, wyst´pujàcych na stanowiskach pracy, opracowywania wniosków zmierzajàcych do ograniczenia lub likwidacji zagro˝eƒ zdrowia wyst´pujàcych na stanowiskach pracy. 23. Nawiàzywaç wspó∏prac´ ze stowarzyszeniami zawodowymi piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy. 24. Opracowywaç i wdra˝aç standardy post´powania piel´gniarskiego w ochronie zdrowia pracujàcych. 25. Prowadziç doskonalenie zawodowe piel´gniarek z zakresu medycyny pracy. Poz. 1922 26. Prowadziç szkolenia dotyczàce udzielania pierwszej pomocy w nag∏ych wypadkach i zachorowaniach. 27. Wspó∏pracowaç z instytucjami i osobami nadzorujàcymi przestrzeganie przepisów prawnych w zakresie ochrony zdrowia pracujàcych. 28. Stosowaç przepisy prawne obowiàzujàce w medycynie pracy. 29. Przygotowaç ofert´ i zawrzeç umow´ kontraktowà indywidualnà lub grupowà na Êwiadczenia piel´gniarskie w ochronie zdrowia pracujàcych. IV. Plan nauczania Lp. I II III MODU¸ Organizacja opieki nad pracujàcymi STA˚1) Teoria — liczba godzin zdrowotnej Medycyna pracy liczba godzin placówka 30 — 110 Dzia∏ higieny stacji sanitarno-epidemiologicznej Poradnia chorób zawodowych Sta˝e fakultatywne2) Poradnia okulistyczna Poradnia dermatologiczna Poradnia neurologiczna Poradnia laryngologiczna Piel´gniarstwo w opiece zdrowotnej nad pracujàcymi 130 ¸àczna liczba godzin 270 — Podstawowa jednostka medycyny pracy Poradnia rehabilitacyjna s∏u˝by ¸àczna liczba godzin 30 70 70 320 70 140 305 35 385 655 ——————— 1) Sta˝e muszà byç realizowane w wojewódzkim oÊrodku medycyny pracy, z wyjàtkiem dzia∏u higieny stacji sanitarno-epi- demiologicznej. 2) Piel´gniarka realizuje 70 godzin (2 x 35) zaj´ç fakultatywnych w placówkach sta˝owych wybranych zgodnie z indywidu- alnymi potrzebami, po uzyskaniu zgody kierownika szkolenia specjalizacyjnego. V. Program nauczania MODU¸ I. ORGANIZACJA OPIEKI NAD PRACUJÑCYMI ZDROWOTNEJ 1. Cel modu∏u Poznanie systemu organizacji opieki zdrowotnej nad pracujàcymi. 1) scharakteryzowaç system ochrony zdrowia pracujàcych i oceniç jego wp∏yw na podsystem piel´gniarstwa s∏u˝by medycyny pracy; 2) omówiç konwencj´ nr 161 Mi´dzynarodowej Organizacji Pracy (Konwencje i zalecenia Mi´dzynarodowej Organizacji Pracy 1919—1994 z dnia 17 lutego 1978 r.); 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 3) pos∏ugiwaç si´ przepisami prawnymi obowiàzujàcymi w medycynie pracy; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 4) wskazaç êród∏a finansowania opieki zdrowotnej nad pracujàcymi; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13422 — 5) przygotowaç ofert´ umowy kontraktowej na Êwiadczenia piel´gniarskie w ochronie zdrowia pracujàcych; 6) wspó∏pracowaç z instytucjami i osobami nadzorujàcymi przestrzeganie przepisów prawnych w ochronie zdrowia pracujàcych. 3. TreÊci nauczania: 1) za∏o˝enia i kierunki zmian w ochronie zdrowia pracujàcych; 2) struktura s∏u˝by medycyny pracy w Polsce; Poz. 1922 7) okreÊliç stopieƒ ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy; 8) rozpoznawaç dolegliwoÊci wynikajàce z nieprzestrzegania zasad ergonomii; 9) rozpoznaç i oceniç stopieƒ obcià˝enia pracà; 10) dokonaç oceny sytuacji zdrowotnej podopiecznych; 11) wykorzystaç dane epidemiologiczne w planowaniu dzia∏alnoÊci profilaktycznej chorób zawodowych; 3) finansowanie Êwiadczeƒ w ochronie zdrowia pracujàcych; 12) okreÊliç zwiàzek mi´dzy obrazem klinicznym choroby a czynnikami szkodliwymi wyst´pujàcymi na stanowisku pracy; 4) konwencja nr 161 Mi´dzynarodowej Organizacji Pracy i jej wp∏yw na regulacje prawne w ochronie zdrowia pracujàcych w Polsce; 13) doradzaç pracownikom i pracodawcom w zakresie zapobiegania chorobom zawodowym i parazawodowym; 5) akty prawne obowiàzujàce w medycynie pracy; 14) podejmowaç dzia∏ania eliminujàce lub minimalizujàce zagro˝enie wypadkami w pracy. 6) osoby i instytucje nadzorujàce przestrzeganie przepisów prawnych w zakresie ochrony zdrowia pracujàcych; 7) kontrakty piel´gniarskie w dziedzinie ochrony zdrowia pracujàcych:
126. a)przygotowanie ofert,
127. b)sporzàdzenie umowy,
128. c)nadzór nad realizacjà umowy. MODU¸ II. MEDYCYNA PRACY 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do realizacji zadaƒ zmierzajàcych do zmniejszenia zagro˝eƒ dla ˝ycia i zdrowia podopiecznych w Êrodowisku pracy. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 3. TreÊci nauczania: 1) Wojewódzki OÊrodek Medycyny Pracy — struktura i zadania; 2) zadania dzia∏u higieny pracy Wojewódzkiego OÊrodka Medycyny Pracy:
129. a)metody pomiarów czynników szkodliwych i ucià˝liwych wyst´pujàcych w Êrodowisku pracy,
130. b)analiza i ocena wyników pomiarów Êrodowiskowych czynników szkodliwych,
131. c)biologiczne wskaêniki oceny ryzyka zawodowego,
132. d)dobór zasad ochrony zdrowia pracowników,
133. e)techniczne rozwiàzania ochrony stanowiskowych i halowych miejsc pracy, W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna:
134. f)zasady ochrony zdrowia grup pracowników podlegajàcych przepisom szczegó∏owym (kobiety, inwalidzi, m∏odociani), 1) omówiç zadania poradni medycyny pracy Wojewódzkiego OÊrodka Medycyny Pracy;
135. g)charakterystyka stanowiska pracy,
136. h)opis warunków pracy, 2) omówiç zadania dzia∏u higieny pracy Wojewódzkiego OÊrodka Medycyny Pracy; 3) zg∏aszaç podejrzenie o wystàpieniu choroby zawodowej zgodnie z obowiàzujàcà procedurà; 4) przedstawiç procedury wydawania decyzji o chorobach zawodowych; 5) informowaç pracowników o procedurach orzekania chorób zawodowych; 6) rozpoznaç i oceniç czynniki nara˝enia zawodowego w Êrodowisku pracy;
137. i)ocena ryzyka zawodowego,
138. j)Êrodowiskowy wywiad epidemiologiczny w dochodzeniu choroby zawodowej; 3) fizjologia pracy i podstawy ergonomii:
139. a)ocenianie wydatku energetycznego,
140. b)ocenianie ucià˝liwoÊci pracy i fizjologiczne zasady organizacji pracy,
141. c)ocena wydolnoÊci fizycznej pracowników,
142. d)obcià˝enie uk∏adu ruchu, Dziennik Ustaw Nr 197 — 13423 — Poz. 1922
143. e)podstawy biomechaniki, 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych
144. f)przyczyny dolegliwoÊci bólowych ze strony kr´gos∏upa i ich profilaktyka, W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna:
145. g)czynniki ergonomiczne zmniejszajàce obcià˝enie uk∏adu ruchowego, 1) nawiàzywaç wspó∏prac´ ze stowarzyszeniami zawodowymi piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy;
146. h)przystosowanie stanowisk pracy do psychofizycznych cech cz∏owieka; 4) epidemiologia:
147. a)zawodowe uwarunkowania wskaêników zjawisk zdrowotnych,
148. b)charakterystyka stanu zdrowia wybranych populacji pracujàcych,
149. c)choroby o znaczeniu spo∏ecznym (nadciÊnienie t´tnicze, choroby uk∏adu krà˝enia, gruêlica i inne),
150. d)analiza danych statystycznych dotyczàcych chorób zawodowych i parazawodowych; 5) najcz´Êciej wyst´pujàce choroby zawodowe (przyczyny, objawy, post´powanie i profilaktyka):
151. a)nara˝enie w poszczególnych grupach zawodowych,
152. b)ostre i przewlek∏e zatrucia substancjami chemicznymi,
153. c)choroby zawodowe dróg oddechowych, 2) wskazaç kierunki rozwoju piel´gniarstwa w ochronie zdrowia pracujàcych; 3) okreÊliç kompetencje piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy na ró˝nych stanowiskach; 4) zaplanowaç, zorganizowaç i koordynowaç przebieg badaƒ profilaktycznych; 5) wykonaç badania biomedyczne i fizykalne; 6) przygotowaç pracujàcego do badania lekarskiego; 7) opracowywaç i wdra˝aç standardy post´powania piel´gniarskiego w ochronie zdrowia pracujàcych; 8) udzielaç pomocy przedlekarskiej; 9) prowadziç szkolenia dotyczàce udzielania pierwszej pomocy w nag∏ych wypadkach i zachorowaniach; 10) udzielaç informacji i porad piel´gniarskich pracodawcom i pracownikom w zakresie zapewnienia bezpieczeƒstwa i higieny w miejscu pracy; 11) inicjowaç dzia∏ania prozdrowotne na rzecz podopiecznych;
154. d)choroby zawodowe narzàdu g∏osu, 12) opracowaç i wdra˝aç programy promocji zdrowia w miejscu pracy;
155. e)zawodowe uszkodzenie s∏uchu,
156. f)uszkodzenia popromienne, 13) nadzorowaç warunki bezpieczeƒstwa i higieny w zak∏adach pracy;
157. g)choroby zawodowe skóry,
158. h)zawodowe choroby zakaêne i inwazyjne, 14) prowadziç nadzór i kierowaç pracà piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy;
159. i)choroby zawodowe narzàdu ruchu,
160. j)zespó∏ wibracyjny, 15) planowaç, organizowaç i prowadziç szkolenia piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy;
161. k)zawodowe choroby nowotworowe, 16) stosowaç metody psychotechniczne i socjotechniczne w kontaktach z podopiecznymi, pracodawcami i podw∏adnymi;
162. l)choroby parazawodowe (stres); 6) orzecznictwo w chorobach zawodowych:
163. a)procedury zg∏oszenia podejrzenia choroby zawodowej, 17) wspó∏pracowaç z osobami i instytucjami nadzorujàcymi warunki pracy;
164. b)procedury dochodzenia i orzekania choroby zawodowej. 18) wspó∏pracowaç z osobami odpowiedzialnymi za tworzenie bezpiecznych miejsc pracy; MODU¸ III. PIEL¢GNIARSTWO W OPIECE WOTNEJ NAD PRACUJÑCYMI ZDRO- 1. Cel modu∏u Przygotowanie specjalistki do kierowania i nadzorowania praktyki zawodowej piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy. Przygotowanie do tworzenia i realizacji programów promocji zdrowia w Êrodowisku pracy. 19) opracowaç charakterystyk´ stanowiska pracy; 20) wykonywaç szczepienia ochronne u osób zawodowo nara˝onych na choroby zakaêne; 21) zaplanowaç i realizowaç opiek´ piel´gniarskà nad pracownikami szczególnej troski; 22) przeprowadziç analiz´ sytuacji zdrowotnej i psychospo∏ecznej podopiecznych; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13424 — 23) uczestniczyç w rozwiàzywaniu problemów wyst´pujàcych w Êrodowisku pracy; 24) uczestniczyç w rehabilitacji zawodowej podopiecznych; Poz. 1922
165. d)pora˝enia pràdem,
166. e)pomoc przedlekarska; 8) promocja zdrowia w miejscu pracy — realizacja programu „Zdrowe Miejsce Pracy”: 25) pracowaç samodzielnie w ró˝nych formach organizacyjnych s∏u˝by medycyny pracy;
167. a)kierunki dzia∏aƒ w promocji zdrowia w przedsi´biorstwach, 26) oceniç wp∏yw stosunków mi´dzyludzkich na zachowania zdrowotne pracowników.
168. b)korzyÊci z promowania zdrowia w przedsi´biorstwach, 3. TreÊci nauczania:
169. c)przeszkody we wdra˝aniu programów prozdrowotnych w przedsi´biorstwach, 1) aktualne kierunki i uwarunkowania rozwoju piel´gniarstwa w ochronie zdrowia pracujàcych; 2) standardy post´powania piel´gniarskiego w ochronie zdrowia pracujàcych; 3) stowarzyszenia zajmujàce si´ kszta∏ceniem piel´gniarek w ochronie zdrowia pracujàcych:
170. a)EUROHNET — stowarzyszenie piel´gniarek— nauczycielek prowadzàcych kursy dla piel´gniarek zatrudnionych w Êrodowisku pracy,
171. b)FOHNEU — federacja piel´gniarek w ochronie zdrowia pracujàcych w krajach Unii Europejskiej;
172. d)sojusznicy w promowaniu zdrowia w przedsi´biorstwach; 9) stosunki mi´dzyludzkie w zak∏adzie pracy i ich wp∏yw na zdrowie pracowników:
173. a)kontakty i konflikty,
174. b)grupy nieformalne; 10) analiza psychologiczna procesu pracy — obcià˝enie pracà, ocena psychospo∏ecznych warunków pracy; 11) badania psychologiczne stosowane w doborze zawodowym na ró˝ne stanowiska pracy; 4) zadania piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy i piel´gniarek posiadajàcych tytu∏ specjalisty w dziedzinie ochrony zdrowia pracujàcych (podstawa prawna oraz ró˝nicowanie kwalifikacji i kompetencji); 12) wspó∏praca piel´gniarki z lekarzem medycyny pracy, s∏u˝bami Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej, Paƒstwowej Inspekcji Pracy, Bezpieczeƒstwa i Higieny Pracy, zwiàzkami zawodowymi, pracodawcà (dzia∏em kadr); 5) nadzór nad Êrodowiskiem pracy: 13) organizowanie, kierowanie i nadzór nad praktykà zawodowà piel´gniarek s∏u˝by medycyny pracy;
175. a)wizytacje zak∏adów i stanowisk pracy,
176. b)ocena warunków bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
177. c)dokumentowanie nadzoru,
178. d)wspó∏udzia∏ w opracowaniu charakterystyki stanowiska pracy, 14) stres zwiàzany z pracà jako êród∏o zagro˝enia ˝ycia i zdrowia — radzenie sobie ze stresem zawodowym; 15) rola piel´gniarki w zapobieganiu zespo∏owi wypalenia zawodowego;
179. e)planowanie i dokumentowanie wizytacji; 6) opieka piel´gniarska nad zdrowiem pracujàcych:
180. a)organizowanie, planowanie, koordynowanie badaƒ profilaktycznych pracowników,
181. b)szczepienia ochronne, 16) udzia∏ piel´gniarki w procesie rehabilitacji zawodowej:
182. a)fizycznej,
183. b)psychicznej,
184. c)zmiana kwalifikacji.
185. c)badanie i ocena stanu zdrowia pracowników,
186. d)opieka nad pracownikami szczególnej troski (kobiety, m∏odociani, inwalidzi),
187. e)poradnictwo; 7) wypadki przy pracy:
188. a)zatrucia,
189. b)oparzenia,
190. c)urazy i z∏amania, VI. Kwalifikacje kadry dydaktycznej 1. Organizator kszta∏cenia zapewnia w przedmiotowej dziedzinie kszta∏cenia wyk∏adowców posiadajàcych: 1) tytu∏ naukowy profesora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 2) stopieƒ naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13425 — Poz. 1922 3) stopieƒ naukowy doktora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów. 2) posiadajà tytu∏ specjalisty w ochronie zdrowia pracujàcych; 2. Wyk∏adowcami mogà byç osoby majàce nie mniej ni˝ pi´cioletni sta˝ zawodowy w dziedzinie b´dàcej przedmiotem specjalizacji, doÊwiadczenie dydaktyczne oraz spe∏niajà co najmniej jeden z warunków: 3) posiadajà specjalizacj´ lekarskà w dziedzinie medycyny odpowiadajàcà dziedzinie piel´gniarstwa b´dàcej przedmiotem specjalizacji; 1) posiadajà tytu∏ zawodowy magistra piel´gniarstwa; 4) posiadajà ukoƒczone studia wy˝sze na kierunku majàcym zastosowanie w ochronie zdrowia lub inne kwalifikacje niezb´dne do realizacji wybranych zagadnieƒ. Za∏àcznik nr 4 RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIEL¢GNIARSTWA ÂRODOWISKA NAUCZANIA I WYCHOWANIA DLA PIEL¢GNIAREK I. Cel kszta∏cenia Przygotowanie wysoko wykwalifikowanej kadry piel´gniarek Êrodowiska nauczania i wychowania do sprawowania roli lidera w dzia∏aniach zwiàzanych z opiekà nad uczniem, wychowankiem, inicjowania i wdra˝ania zmian ukierunkowanych na popraw´ jakoÊci Êwiadczonych us∏ug oraz podejmowania dzia∏aƒ zmierzajàcych do rozwoju zawodowego. II. Czas trwania specjalizacji 5. Opracowywaç, weryfikowaç i wdra˝aç standardy opieki piel´gniarskiej nad uczniem, wychowankiem. 6. Opracowaç indywidualne schematy post´powania z uczniem, wychowankiem wymagajàcym specjalnej opieki. 7. Konstruowaç indywidualne (dla ucznia, wychowanka) i Êrodowiskowe (szkolne) programy edukacji zdrowotnej b´dàce elementem lokalnych programów promocji zdrowia. 1. ¸àczna liczba godzin wynosi 1057 godzin dydaktycznych. 8. Doradzaç w zakresie zasad, metod i form realizacji szkolnej edukacji zdrowotnej. 2. ¸àczna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin. 9. Opracowaç ró˝ne metody aktywizujàce, stosowane w edukacji zdrowotnej ucznia, wychowanka, i okreÊliç ich znaczenie dla skutecznoÊci tego procesu. 3. ¸àczna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 727 godzin, w tym: cz´Êç teoretyczna 405 godzin, cz´Êç praktyczna 322 godziny. 10. Oceniç dzia∏ania podejmowane w zakresie edukacji zdrowotnej przez inne piel´gniarki. przedmiotem 11. Aktywnie uczestniczyç w dzia∏aniach na rzecz promocji zdrowia w województwie, powiecie, gminie. W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 12. Wspó∏pracowaç z zespo∏em piel´gniarek szkolnych realizujàcych swoje zadania w ró˝nych uk∏adach organizacyjnych. III. Wykaz umiej´tnoÊci kszta∏cenia b´dàcych 1. Diagnozowaç, planowaç, wykonywaç i oceniaç opiek´ piel´gniarskà nad uczniem, wychowankiem. 2. Doradzaç piel´gniarkom szkolnym w zakresie zasad, metod i form opieki nad uczniem, wychowankiem w trudnych sytuacjach zdrowotnych. 3. Wybraç i oceniç ró˝ne metody dzia∏aƒ promocyjnych, profilaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych podejmowanych wobec dziecka w wieku szkolnym oraz osób majàcych wp∏yw na jego zdrowie. 4. Stosowaç ró˝ne metody aktywizacji zwi´kszajàce wydajnoÊç i jakoÊç pracy opiekuƒczej piel´gniarki w szkole. 13. Wykorzystaç ró˝ne systemy spo∏ecznego wsparcia istniejàce w Êrodowisku szkolnym i pozaszkolnym dla organizowania opieki nad uczniem, wychowankiem. 14. Wspó∏pracowaç z zespo∏em piel´gniarek szkolnych w celu opracowania metod pracy podnoszàcych jakoÊç opieki nad uczniem, wychowankiem. 15. Wprowadziç zmiany zarówno we w∏asnej praktyce zawodowej, jak te˝ w praktyce innych piel´gniarek szkolnych. 16. Opracowaç standardy opieki piel´gniarskiej nad uczniem, wychowankiem oraz kryteria oceny jakoÊci Êwiadczeƒ piel´gniarskich. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13426 — Poz. 1922 17. Inicjowaç prace badawcze, ustalajàc ich cel, zakres i metod´. 22. WyjaÊniç zasadnoÊç i istot´ dzia∏ania piel´gniarskiego w okreÊlonym systemie pracy. 18. Uczestniczyç w badaniach naukowych piel´gniarskich i pozapiel´gniarskich. 23. OkreÊliç zapotrzebowanie Êrodowiska piel´gniarskiego na doskonalenie zawodowe. 19. Zarzàdzaç zespo∏em piel´gniarskim. 20. Nadzorowaç i oceniaç prac´ piel´gniarek szkolnych. 21. Koordynowaç prac´ zespo∏u piel´gniarskiego. 24. Inspirowaç do samokszta∏cenia inne piel´gniarki szkolne. 25. Udzielaç konsultacji zawodowych innym piel´gniarkom. IV. Plan nauczania Lp. MODU¸ Liczba godzin I Piel´gniarstwo Êrodowiska nauczania i wychowania 120 II Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna w Êrodowisku nauczania i wychowania 90 III Pediatria spo∏eczna, medycyna i higiena szkolna 75 IV Klinika chorób i zaburzeƒ rozwoju wyst´pujàcych u dzieci i m∏odzie˝y w wieku szkolnym 60 V Wybrane elementy psychologii zdrowia i choroby 30 VI Wybrane elementy socjologii zdrowia i choroby 30 Teoria — liczba godzin Lp. STA˚ 405 Liczba godzin I Praktyka pedagogiczna1) 140 II Szko∏a integracyjna 35 III Sàd rodzinno-opiekuƒczy2) 14 IV Terytorialny oÊrodek samorzàdu lokalnego (urzàd powiatu lub powiatowa komisja zdrowia i oÊwiaty, lub powiatowa komisja do spraw rodziny) 28 V Poradnia medycyny szkolnej 35 VI Wojewódzka stacja sanitarno-epidemiologiczna 35 VII OÊrodek leczenia uzale˝nieƒ 35 Sta˝ — liczba godzin 322 ——————— 1) W ramach sta˝u piel´gniarka przeprowadza lekcje z wychowania zdrowotnego w grupach wiekowych: klasy I—III lub IV—VI, w gimnazjum i liceum. 2) W ramach sta˝u zaleca si´ uczestniczenie w jednej rozprawie sàdu rodzinnego oraz jeden dzieƒ pracy z kuratorem. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13427 — V. Program nauczania MODU¸ I. PIEL¢GNIARSTWO ÂRODOWISKA NAUCZANIA I WYCHOWANIA Poz. 1922 5) podstawy prawne i formy organizacyjne realizacji Êwiadczeƒ piel´gniarki Êrodowiska nauczania i wychowania w warunkach:
191. a)praktyki indywidualnej, 1. Cel modu∏u
192. b)praktyki grupowej, Przygotowanie piel´gniarki do organizowania opieki profilaktycznej nad uczniami, wychowankami z wykorzystaniem przepisów prawnych i standardów oraz metodyki pracy piel´gniarki Êrodowiska nauczania i wychowania.
193. c)niepublicznego zak∏adu opieki zdrowotnej, 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) okreÊliç zasady organizacji opieki profilaktycznej nad uczniami, wychowankami — podstawy prawne, formy organizacyjne, zakres opieki i formy jej sprawowania, zasady i êród∏a finansowania; 2) obliczyç koszty w∏asnej praktyki; 3) okreÊliç standardy praktyki na podstawie obowiàzujàcych standardów praktyki piel´gniarki Êrodowiska nauczania i wychowania; 4) scharakteryzowaç obowiàzujàce procedury medyczne i organizacyjne w medycynie szkolnej, a dotyczàce piel´gniarki szkolnej; 5) okreÊliç funkcje zawodowe piel´gniarki szkolnej oraz wskazaç metody wsparcia w pe∏nieniu roli zawodowej w ró˝nych typach placówek opiekuƒczo-wychowawczych; 6) wyznaczyç cele w sprawowaniu opieki piel´gniarskiej nad okreÊlonymi grupami uczniów, wychowanków; 7) wskazaç zastosowanie wybranych teorii piel´gnowania w sprawowanej opiece;
194. d)publicznego zak∏adu opieki zdrowotnej; 6) metodyka liczenia kosztów opieki piel´gniarskiej nad uczniem, wychowankiem; 7) êród∏a finansowania i ich zakres:
195. a)Narodowy Fundusz Zdrowia,
196. b)bud˝et gminy, powiatu i województwa; 8) proces piel´gnowania w praktyce piel´gniarki szkolnej:
197. a)rozpoznawanie i diagnoza piel´gniarska (typy diagnoz),
198. b)planowanie, realizacja i ocena efektów pracy,
199. c)ocena jakoÊci us∏ug Êwiadczonych przez piel´gniark´ szkolnà a proces piel´gnowania; 9) zastosowanie wybranych teorii piel´gnowania w praktyce zawodowej piel´gniarki szkolnej:
200. a)D. Orem,
201. b)W. Henderson,
202. c)B. Neuman,
203. d)C. Roy. MODU¸ II. PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA W ÂRODOWISKU NAUCZANIA I WYCHOWANIA 1. Cel modu∏u 8) wyjaÊniç zasadnoÊç stosowania procesu piel´gnowania w odniesieniu do ucznia, wychowanka, grupy rówieÊniczej (klasy), ca∏ej spo∏ecznoÊci szkolnej i lokalnej, w której funkcjonuje szko∏a (placówka), budowaç ró˝ne rodzaje diagnoz piel´gniarskich adekwatnych do rodzaju placówki oraz celu i zakresu diagnozowania. Przygotowanie piel´gniarki do realizowania doradztwa metodycznego w dziedzinie promocji zdrowia i szkolnej edukacji zdrowotnej oraz wspó∏tworzenia lokalnych programów promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, dostosowanych do realiów placówek oÊwiatowo-wychowawczych. 3. TreÊci nauczania: 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 1) funkcje piel´gniarstwa szkolnego i rola zawodowa piel´gniarki Êrodowiska nauczania i wychowania w ró˝nych placówkach oÊwiatowo-wychowawczych; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 2) organizacja opieki nad uczniem i wychowankiem; 3) standardy opieki Êrodowiska nauczania i wychowania — zasady tworzenia standardu; 4) obowiàzujàce przepisy prawne regulujàce organizacj´ opieki zdrowotnej nad uczniami, wychowankami; 1) wspó∏pracowaç w opracowaniu lokalnych programów promocji zdrowia; 2) zorganizowaç i przeprowadziç spotkanie informacyjne (cykl spotkaƒ) — dla piel´gniarek szkolnych — poÊwi´cone zagadnieniom promocji zdrowia i szkolnej edukacji zdrowotnej; 3) prowadziç doradztwo zdrowotne; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13428 — 4) opracowaç plany i materia∏y dydaktyczne do wychowania zdrowotnego; Poz. 1922 5) analizowaç i oceniaç efektywnoÊç dzia∏aƒ w edukacji zdrowotnej, podejmowanych przez piel´gniarki szkolne; 1) zaplanowaç dzia∏ania profilaktyczne w dziedzinie chorób spo∏ecznych wyst´pujàcych u dzieci i m∏odzie˝y (zaburzenia ˝ywienia, próchnica z´bów, urazy, wypadki, zaka˝enia wirusem Human Immunodeficiency Virus (HIV); 6) ukierunkowaç samokszta∏cenie innych piel´gniarek szkolnych w dziedzinie promocji zdrowia; 2) opracowaç program profilaktyki uzale˝nieƒ wyst´pujàcych w Êrodowisku nauczania i wychowania; 7) proponowaç, wprowadziç w ˝ycie i weryfikowaç nowe metody szkolnego doradztwa zdrowotnego i szkolnej edukacji zdrowotnej. 3) zdiagnozowaç stan bezpieczeƒstwa szko∏y w kontekÊcie zdrowia spo∏ecznoÊci szkolnej; 3. TreÊci nauczania: 1) kierunki polityki zdrowotnej paƒstwa i ich znaczenie dla przebiegu procesu promocji zdrowia w szkole; 2) analiza sytuacji zdrowotnej dzieci i m∏odzie˝y w Polsce w kontekÊcie promocji zdrowia i profilaktyki; 3) metodyka konstruowania programów promocji zdrowia; 4) polityka zdrowotna a promocja zdrowia; 5) metodyka prowadzenia wychowania zdrowotnego w szkole w wybranych zagadnieniach:
204. a)od˝ywianie, 4) diagnozowaç inne zagro˝enia wyst´pujàce w Êrodowisku szko∏y i otoczeniu, wp∏ywajàce na zdrowie i rozwój uczniów, wychowanków; 5) zaplanowaç wspólnie z pracownikami szko∏y, rodzicami dzia∏ania majàce wp∏yw na zmniejszenie zagro˝eƒ w Êrodowisku nauczania i wychowania; 6) oceniç stan zdrowia i rozwój uczniów, wychowanków, uwzgl´dniajàc wyniki badaƒ, sprawnoÊç fizycznà, oraz interpretowaç wyniki tej oceny; 7) organizowaç dzia∏ania majàce na celu rozwiàzywanie problemów zdrowotnych uczniów; 8) wspó∏pracowaç z uczniem, rodzicami i spo∏ecznoÊcià szkolnà, lokalnà w rozwiàzywaniu problemów spo∏ecznych i szkolnych uczniów, wychowanków; 9) inicjowaç zmiany w ˝ywieniu uczniów, wychowanków;
205. b)aktywnoÊç fizyczna,
206. c)dojrzewanie p∏ciowe, 10) pomóc uczniom, wychowankom z problemami oty∏oÊci, niskoros∏oÊci, niedoborem masy cia∏a;
207. d)higiena pracy umys∏owej,
208. e)uzale˝nienia, stres; 6) samoocena a mo˝liwoÊci dzia∏ania w promocji zdrowia; 7) cechy promotora zdrowia; 8) strategie edukacyjne w edukacji zdrowotnej (tor poÊredni, bezpoÊredni, reklama spo∏eczna, doradztwo indywidualne, media i promocja zdrowia); 9) niebezpieczeƒstwa dla promocji zdrowia i ich skutki widoczne w Êrodowisku szkolnym. MODU¸ III. PEDIATRIA SPO¸ECZNA, I HIGIENA SZKOLNA MEDYCYNA 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do diagnozowania czynników Êrodowiskowych wp∏ywajàcych na rozwój i stan zdrowia dzieci i m∏odzie˝y oraz do planowania i organizowania dzia∏aƒ zmierzajàcych do niwelowania zagro˝eƒ zdrowia ucznia. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 11) wspó∏pracowaç z nauczycielem wychowania fizycznego i pracownikami szko∏y w organizowaniu zaj´ç ruchowych i uaktywnianiu uczniów, wychowanków. 3. TreÊci nauczania: 1) auksologia i jej znaczenie w opiece zdrowotnej nad dzieçmi i m∏odzie˝à:
209. a)czynniki rozwoju, zakres norm i warianty rozwojowe,
210. b)metody oceny rozwoju fizycznego,
211. c)akceleracja rozwoju; 2) uwarunkowania Êrodowiskowe majàce wp∏yw na zdrowie oraz rozwój dzieci i m∏odzie˝y; 3) sprawnoÊç i wydolnoÊç fizyczna; 4) rozwój psychiczny w m∏odszym wieku szkolnym i w wieku dorastania; 5) ocena stanu zdrowia i rozwoju na podstawie obserwacji, wyników testów przesiewowych, powszechnych profilaktycznych badaƒ lekarskich, badaƒ specjalistycznych; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13429 — Poz. 1922 6) u˝ywanie Êrodków uzale˝niajàcych (palenie tytoniu, picie alkoholu, u˝ywanie Êrodków odurzajàcych); 7) nauczyç cz∏onków spo∏ecznoÊci szkolnej udzielania pierwszej pomocy uczniom, wychowankom po urazach, wypadkach. 7) programy przeciwdzia∏ania uzale˝nieniom; 3. TreÊci nauczania: 8) wspó∏praca w zakresie terapii uzale˝nieƒ; 1) najcz´stsze przewlek∏e choroby wieku szkolnego (alergie, nawracajàce zaka˝enia górnych dróg oddechowych, astma oskrzelowa, cukrzyca m∏odzieƒcza); 9) rola piel´gniarki szkolnej w organizowaniu zaj´ç ruchowych i uaktywnianiu uczniów, wychowanków; 10) profilaktyka chorób spo∏ecznych wyst´pujàcych u dzieci i m∏odzie˝y w Polsce; 2) zaburzenia zdrowia psychicznego u dzieci i m∏odzie˝y:
212. a)zaburzenia psychosomatyczne, 11) bezpieczeƒstwo w szkole;
213. b)zaburzenia neurowegetatywne, 12) zagro˝enia dla zdrowia uczniów wynikajàce ze z∏ego stanu budynku, otoczenia, pomieszczeƒ, wyposa˝enia, stanu sanitarnego, mikroklimatu;
214. c)depresje, 13) rola piel´gniarki we wspó∏tworzeniu Êrodowiska szko∏y sprzyjajàcego zdrowiu uczniów, wychowanków. MODU¸ IV. KLINIKA CHORÓB I ZABURZE¡ ROZWOJU WYST¢PUJÑCYCH U DZIECI I M¸ODZIE˚Y W WIEKU SZKOLNYM 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do obj´cia profesjonalnà opiekà ucznia, wychowanka w przypadkach zaburzeƒ zdrowia psychicznego, zaburzeƒ rozwoju, urazów, wypadków, zatruç wyst´pujàcych w Êrodowisku szkolnym, niepe∏nosprawnoÊci ruchowej i umys∏owej, chorób przewlek∏ych oraz organizowania i podejmowania dzia∏aƒ ratowniczych, a tak˝e szkolenia spo∏ecznoÊci szkolnej w zakresie udzielania pierwszej pomocy. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) wskazaç mo˝liwoÊci pomocy dla uczniów, wychowanków z zaburzeniami zdrowia psychicznego; 2) uczestniczyç w terapii dziecka z chorobà przewlek∏à i zaburzeniami rozwoju; 3) organizowaç wsparcie dla uczniów, wychowanków niepe∏nosprawnych ruchowo i uczestniczyç w ich rehabilitacji; 4) planowaç dzia∏ania opiekuƒcze uczniom, wychowankom upoÊledzonym umys∏owo,
215. d)próby samobójcze (przyczyny, strategia post´powania); 3) dziecko niepe∏nosprawne w szkole (ze szczególnym uwzgl´dnieniem mózgowego pora˝enia dzieci´cego, niedorozwoju umys∏owego i niepe∏nosprawnoÊci ruchowej); 4) urazy czaszkowo-mózgowe u dzieci — skutki bezpoÊrednie i odleg∏e; 5) opieka piel´gniarska nad uczniami, wychowankami z wadami postawy, zaburzeniami wch∏aniania (fenyloketonurià, mukowiscydozà), niedoborem hormonu wzrostu, niedoczynnoÊcià lub nadczynnoÊcià tarczycy, niedokrwistoÊcià, chorobà nowotworowà; 6) diagnozowanie i planowanie dzia∏aƒ w urazach i nag∏ych wypadkach:
216. a)schematy post´powania i techniki stosowane w przypadku zatrzymania akcji serca i oddychania, przy utracie przytomnoÊci, krwotokach, wstrzàsie, zatruciach, oparzeniach, odmro˝eniach, pora˝eniach pràdem, piorunem, urazach czaszkowo-mózgowych, z∏amaniach, obecnoÊci cia∏ obcych, post´powanie z uczniem po próbie samobójczej,
217. b)zasady post´powania przy udzielaniu pierwszej pomocy dzieciom niepe∏nosprawnym. MODU¸ V. WYBRANE ELEMENTY ZDROWIA I CHOROBY PSYCHOLOGII 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do stymulowania prawid∏owego rozwoju psychicznego ucznia, wychowanka oraz udzielania wsparcia. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 5) zaanga˝owaç do wspó∏pracy rodziców ucznia chorego przewlekle i niepe∏nosprawnego; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 6) wspó∏dzia∏aç z wszystkimi cz∏onkami spo∏ecznoÊci szkolnej w dzia∏aniach na rzecz ucznia chorego i z ograniczonà sprawnoÊcià; 1) wyjaÊniç psychologiczne uwarunkowania zachowaƒ zdrowotnych ucznia, wychowanka i innych osób z jego otoczenia; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13430 — 2) wykorzystaç wiedz´ dotyczàcà psychologicznych mechanizmów zachowaƒ zdrowotnych przy konstruowaniu elementów szkolnego programu promocji zdrowia; 3) oceniaç w∏aÊciwie ró˝ne przejawy zachowaƒ i postaw dziecka; 4) zastosowaç elementy podstawowej pomocy psychologicznej w pracy z uczniem, wychowankiem; Poz. 1922 nym, terapeutycznym, usprawniajàcym i opiekuƒczym podejmowanym w stosunku do ucznia, wychowanka w Êrodowisku nauczania i wychowania. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 5) zainteresowaç problemem dziecka molestowanego w∏aÊciwe instytucje; 1) scharakteryzowaç rodzin´ ucznia, wychowanka jako Êrodowisko wp∏ywajàce na pot´gowanie zdrowia, powodowanie zagro˝eƒ w zdrowiu i w chorobie; 6) wprowadziç do swojej praktyki modyfikacje zwiàzane z uwarunkowaniami zdrowia psychicznego ucznia, wychowanka; 2) omówiç ucznia; 7) wspó∏pracowaç z psychologiem i pedagogiem szkolnym. 3) uzasadniç zwiàzki istniejàce mi´dzy stanem zdrowia ucznia, wychowanka a jego sytuacjà spo∏ecznà i ekonomicznà; 3. TreÊci nauczania: 1) norma i patologia w psychologii dziecka-ucznia, wychowanka; 2) ró˝ne rozumienie poj´cia „zdrowie psychiczne”; 3) prewencja psychologiczna; 4) specyficzne problemy psychologiczne w kolejnych okresach ˝ycia ucznia, wychowanka: odrzucenie autorytetów, problemy to˝samoÊci, samooceny, nieprzystosowania; 5) wybrane psychospo∏eczne problemy niepe∏nosprawnoÊci i rehabilitacji ucznia, wychowanka:
218. a)miejsce i rola psychologii w realizowaniu celów rehabilitacyjnych,
219. b)charakterystyka psychospo∏eczna dziecka niepe∏nosprawnego,
220. c)niepe∏nosprawnoÊç jako predyspozycja do tworzenia sytuacji problemowych; 6) zaburzenia komunikacji w ró˝nych relacjach z udzia∏em ucznia, wychowanka i ich konsekwencje dla jego zdrowia; spo∏eczne uwarunkowania zdrowia 4) przewidywaç niektóre spo∏eczne konsekwencje choroby ucznia, wychowanka, w tym reakcj´ klasy, grupy rówieÊniczej; 5) ustaliç okreÊlone zachowania zdrowotne ró˝nych cz∏onków spo∏ecznoÊci szkolnej; 6) organizowaç pomoc i rozwiàzywaç problemy ucznia, wychowanka wynikajàce z trudnej sytuacji spo∏eczno-ekonomicznej rodziny; 7) wykorzystaç obecnoÊç ró˝nych grup wsparcia w rozwiàzywaniu problemów ucznia, wychowanka i jego rodziny; 8) oceniç (jako pozytywny lub negatywny) sposób wspierania ucznia, wychowanka w zdrowiu, stosowany przez rodzin´ lub jego samego (problem samoleczenia). 3. TreÊci nauczania: 1) spo∏eczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia ucznia, wychowanka; 2) wp∏yw rodziny na wystàpienie, przebieg i wynik choroby ucznia, wychowanka; 7) niepowodzenia i trudnoÊci szkolne; 8) molestowanie i wykorzystywanie seksualne dziecka; 9) wspieranie uczniów, wychowanków z problemami psychospo∏ecznymi w pe∏nieniu roli ucznia, wychowanka; 10) podstawowe elementy treningu doskonalenia w∏asnego rozwoju i funkcjonowania w grupie. MODU¸ VI. WYBRANE ELEMENTY ZDROWIA I CHOROBY SOCJOLOGII 3) spo∏eczne konsekwencje choroby dziecka-ucznia, wychowanka; 4) niepe∏nosprawnoÊç — charakterystyka g∏ównych problemów spo∏ecznych (szko∏a integracyjna); 5) medycyna alternatywna, samopomoc i samoleczenie — problemy w praktyce piel´gniarki szkolnej; 6) zachowania zdrowotne cz∏onków spo∏ecznoÊci szkolnej — element diagnozy piel´gniarki szkolnej; 1. Cel modu∏u 7) spo∏eczne systemy wsparcia, grupy samopomocy i ich znaczenie w praktyce piel´gniarskiej; Przygotowanie piel´gniarki do identyfikacji ró˝nych barier w dzia∏aniu promocyjnym, profilaktycz- 8) pozytywne i negatywne reakcje spo∏eczne na chorob´. Dziennik Ustaw Nr 197 — 13431 — VI. Kwalifikacje kadry dydaktycznej Poz. 1922 daktyczne oraz spe∏niajà co najmniej jeden z warunków: 1. Organizator kszta∏cenia zapewnia w przedmiotowej dziedzinie kszta∏cenia wyk∏adowców posiadajàcych: 1) posiadajà tytu∏ zawodowy magistra piel´gniarstwa; 1) tytu∏ naukowy profesora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 2) posiadajà tytu∏ specjalisty w dziedzinie piel´gniarstwa Êrodowiska nauczania i wychowania; 2) stopieƒ naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów; 3) stopieƒ naukowy doktora w dziedzinie odpowiadajàcej tematyce wyk∏adów. 2. Wyk∏adowcami mogà byç osoby majàce nie mniej ni˝ pi´cioletni sta˝ zawodowy w dziedzinie b´dàcej przedmiotem specjalizacji, doÊwiadczenie dy- 3) posiadajà specjalizacj´ lekarskà w dziedzinie medycyny odpowiadajàcà dziedzinie piel´gniarstwa b´dàcej przedmiotem specjalizacji; 4) posiadajà ukoƒczone studia wy˝sze na kierunku majàcym zastosowanie w ochronie zdrowia lub inne kwalifikacje niezb´dne do realizacji wybranych zagadnieƒ. Za∏àcznik nr 5 RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIEL¢GNIARSTWA ZACHOWAWCZEGO DLA PIEL¢GNIAREK I. Cel kszta∏cenia 5. Zaplanowaç krótko- i d∏ugofalowà opiek´ nad pacjentem. Celem szkolenia jest uzyskanie przez piel´gniark´ specjalistycznych kwalifikacji w dziedzinie piel´gniarstwa zachowawczego i uzyskanie tytu∏u specjalisty. II. Czas trwania specjalizacji 1. ¸àczna liczba godzin wynosi 1 110 godzin dydaktycznych. 2. ¸àczna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin. 6. Zrealizowaç i oceniç dzia∏ania piel´gniarskie. 7. Dobieraç metody post´powania piel´gniarskiego do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta. 8. Modyfikowaç dzia∏ania piel´gniarskie stosownie do zmieniajàcego si´ stanu pacjenta. 9. Dobraç model organizacyjny i teoretyczny opieki piel´gniarskiej do sytuacji pacjenta. 10. Wspieraç pacjenta i jego rodzin´ w chorobie i niepe∏nosprawnoÊci. 3. ¸àczna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 780 godzin, w tym: cz´Êç teoretyczna 430 godzin, cz´Êç praktyczna 350 godzin. 11. Prowadziç rehabilitacj´ przy∏ó˝kowà oraz uczestniczyç w rehabilitacji realizowanej przez zespó∏ interdyscyplinarny. III. Wykaz umiej´tnoÊci kszta∏cenia przedmiotem 12. Dobraç i stosowaç w∏aÊciwe techniki kontaktu terapeutycznego z pacjentem. W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 13. Opracowywaç i wdra˝aç standardy piel´gniarskie. b´dàcych 1. Oceniç stan biologiczny i sytuacj´ psychospo∏ecznà pacjenta leczonego zachowawczo, wykorzystujàc wszystkie mo˝liwe êród∏a informacji. 2. Wykonaç badanie fizykalne i oceniç stan pacjenta. 14. Przygotowaç chorego do samoopieki i samopiel´gnacji, a rodzin´ do sprawowania opieki nieprofesjonalnej. 15. Oceniç deficyt w zakresie samoopieki. 16. Oceniç jakoÊç opieki piel´gniarskiej. 3. Rozpoznaç stany zagro˝enia ˝ycia i niezw∏ocznie podjàç dzia∏ania ratownicze. 17. Monitorowaç jakoÊç Êwiadczonej opieki piel´gniarskiej. 4. OkreÊliç priorytety w odniesieniu do pacjenta i grupy pacjentów leczonych zachowawczo. 18. Wspó∏uczestniczyç w tworzeniu lokalnych programów profilaktycznych w ochronie zdrowia; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13432 — 19. Âwiadczyç specjalistycznà opiek´ piel´gniarskà zgodnà ze standardami przyj´tymi w piel´gniarstwie zachowawczym. Poz. 1922 20. Kierowaç w∏asnym rozwojem zawodowym. 21. Uczestniczyç w kszta∏ceniu i doskonaleniu piel´gniarek. IV. Plan nauczania Lp. MODU¸ STA˚ Teoria — liczba godzin placówka liczba godzin ¸àczna liczba godzin I Podstawy piel´gniarstwa zachowawczego 30 — — 30 II Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu krà˝enia 60 Oddzia∏ intensywnej opieki kardiologicznej 35 95 III Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu oddechowego 40 Oddzia∏ pulmonologiczny 35 75 IV Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu pokarmowego 50 Oddzia∏ gastroenterologiczny 35 85 V Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu moczowego 50 Oddzia∏ urologiczny 35 85 VI Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu dokrewnego i przemiany materii 40 Oddzia∏ lub Poradnia endokrynologiczna 35 75 VII Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach uk∏adu krwiotwórczego 60 Oddzia∏ hematologiczny 35 95 VIII Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach tkanki ∏àcznej 40 Oddzia∏ lub Poradnia reumatologiczna 35 75 IX Piel´gnowanie pacjenta w schorzeniach alergicznych 10 Oddzia∏ lub Poradnia alergologiczna 35 45 X Piel´gnowanie pacjenta w wybranych schorzeniach skórno-wenerologicznych 20 Oddzia∏ dermatologiczny lub Poradnia skórno-wenerologiczna 35 55 XI Piel´gnowanie pacjenta w wieku podesz∏ym 30 Zak∏ad piel´gnacyjno-opiekuƒczy 35 65 ¸àczna liczba godzin 430 350 780 V. Program nauczania MODU¸ I. PODSTAWY PIEL¢GNIARSTWA WAWCZEGO 1) omówiç cele i zadania piel´gniarstwa zachowawczego; ZACHO2) przedstawiç histori´ rozwoju piel´gniarstwa zachowawczego w kraju i na Êwiecie; 1. Cel modu∏u Zapoznanie z za∏o˝eniami piel´gniarstwa zachowawczego. 3) omówiç teorie piel´gnowania wykorzystywane w piel´gniarstwie zachowawczym; 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych 4) opracowaç standardy opieki piel´gniarskiej w chorobach wewn´trznych; W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 5) scharakteryzowaç organizacj´ opieki nad pacjentami ze schorzeniami internistycznymi w Polsce; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13433 — Poz. 1922 6) omówiç potrzeby biopsychospo∏eczne pacjentów hospitalizowanych;
221. d)rehabilitacja osób przewlekle chorych — metody i kierunki wsparcia fizycznego, 7) omówiç znaczenie i rol´ piel´gniarki w promocji zdrowia u chorych leczonych zachowawczo;
222. e)przygotowanie pacjentów do readaptacji w warunkach domowych, nauka samoopieki i samopiel´gnacji, 8) oceniç jakoÊç ˝ycia przewlekle chorego i zapotrzebowanie na profesjonalnà pomoc piel´gniarki; 9) realizowaç profesjonalnà opiek´ nad przewlekle chorym; 10) przygotowaç chorego do samoopieki i samopiel´gnacji; 11) nauczyç chorego, z ograniczonà sprawnoÊcià, samoobs∏ugi w czynnoÊciach codziennych; 12) nauczyç chorego obs∏ugi urzàdzeƒ i sprz´tu rehabilitacyjnego; 13) zapobiegaç zaostrzeniu si´ objawów poprzez eliminacj´ czynników wyzwalajàcych nawrót choroby; 14) podejmowaç dzia∏ania zapobiegajàce powik∏aniom ze strony poszczególnych uk∏adów i narzàdów; 15) zapewniç warunki i zach´caç chorego do podejmowania ró˝nych form aktywnoÊci ˝yciowej; 16) edukowaç rodzin´ lub opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym. 3. TreÊci nauczania: 1) filozofia piel´gniarstwa zachowawczego; 2) rozwój piel´gniarstwa zachowawczego; 3) teorie piel´gnowania a piel´gniarstwo zachowawcze; 4) standardy w piel´gniarstwie zachowawczym; 5) organizacja opieki nad pacjentami leczonymi zachowawczo; 6) potrzeby biopsychospo∏eczne pacjentów hospitalizowanych — rola piel´gniarki w zaspokajaniu potrzeb; 7) promocja zdrowia u chorych leczonych zachowawczo; 8) piel´gnowanie pacjenta przewlekle chorego:
223. a)pacjent przewlekle chory,
224. b)problemy zdrowotne, psychologiczne i spo∏eczne pacjenta przewlekle chorego,
225. c)zapobieganie powik∏aniom ze strony poszczególnych uk∏adów i narzàdów wynikajàcych z d∏ugotrwa∏ego unieruchomienia,
226. f)edukacja rodziny, opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym. MODU¸ II. PIEL¢GNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UK¸ADU KRÑ˚ENIA 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do sprawowania specjalistycznej opieki opartej o nowe modele piel´gnowania pacjentów z wybranymi chorobami uk∏adu krà˝enia oraz prowadzenia czynnego poradnictwa w zakresie profilaktyki. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) okreÊliç czynniki ryzyka i sposoby ich eliminacji dla chorego z wybranà chorobà uk∏adu krà˝enia; 2) dobieraç i realizowaç najkorzystniejszy dla pacjenta sposób przygotowania do badaƒ diagnostycznych; 3) scharakteryzowaç specyfik´ pracy na oddziale intensywnej opieki kardiologicznej; 4) obs∏ugiwaç aparatur´ medycznà w oddziale intensywnej opieki kardiologicznej; 5) realizowaç proces piel´gnowania pacjenta z chorobà uk∏adu krà˝enia; 6) dokumentowaç realizowane dzia∏ania piel´gniarskie; 7) dostosowaç metody post´powania piel´gniarskiego do stanu pacjenta; 8) przygotowaç pacjenta do samoopieki i samopiel´gnacji; 9) rozpoznawaç stany zagro˝enia ˝ycia w przebiegu chorób uk∏adu krà˝enia; 10) udzieliç pierwszej pomocy w stanach zagro˝enia ˝ycia; 11) interpretowaç zapis kardiomonitora przedstawiajàcy: zawa∏ mi´Ênia sercowego, zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków oraz komór, skurcze dodatkowe; 12) prowadziç tlenoterapi´; 13) wspó∏uczestniczyç w ró˝nych metodach terapii pacjentów na oddziale intensywnej opieki kardiolo- Dziennik Ustaw Nr 197 — 13434 — Poz. 1922 gicznej (farmakoterapia, elektroterapia, leczenie spoczynkowe, leczenie dietetyczne, psychoterapia); 4) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych, opiekuƒczych, emocjonalnych chorych z chorobà nadciÊnieniowà: 14) prowadziç rehabilitacj´ przy∏ó˝kowà oraz braç czynny udzia∏ w innych formach i metodach rehabilitacji;
227. a)modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorym z chorobà nadciÊnieniowà z uwzgl´dnieniem postaci klinicznej schorzenia, okresu choroby, objawów klinicznych, ogólnego stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiek´, 15) prowadziç intensywny nadzór nad chorymi kardiologicznie; 16) opracowywaç i wdra˝aç programy prozdrowotne w zakresie profilaktyki chorób uk∏adu krà˝enia; 17) uzasadniaç koniecznoÊç stosowania leczenia dietetycznego; 18) zaplanowaç i realizowaç edukacj´ zdrowotnà dla pacjenta i jego rodziny; 19) rozpoznawaç i zapobiegaç powik∏aniom chorób uk∏adu krà˝enia; 20) wspó∏uczestniczyç w wykonywaniu niektórych badaƒ i zabiegów kardiologicznych. 3. TreÊci nauczania: 1) czynniki ryzyka u pacjentów z chorobami uk∏adu krà˝enia; 2) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjno-opiekuƒczych u pacjentów z chorobà niedokrwiennà serca:
228. a)modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zale˝noÊci od stanu klinicznego pacjenta, okresu choroby, wieku chorego i zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà,
229. b)wdra˝anie dzia∏aƒ edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny,
230. c)przygotowanie chorego do samoopieki i samopiel´gnacji,
231. b)dzia∏anie edukacyjne piel´gniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujàce go do samoopieki i samopiel´gnacji,
232. c)zadania i rola piel´gniarki w rehabilitacji chorych z chorobà nadciÊnieniowà,
233. d)wdra˝anie programów prozdrowotnych ograniczajàcych wyst´powanie i skutki choroby nadciÊnieniowej; 5) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych, opiekuƒczych, emocjonalnych i egzystencjonalnych u chorych z mia˝d˝ycà:
234. a)modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorymi z mia˝d˝ycà z uwzgl´dnieniem postaci klinicznej schorzenia, stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiek´, profilaktyka choroby mia˝d˝ycowej — rola i zadania piel´gniarki,
235. b)realizacja zadaƒ z zakresu rehabilitacji ruchowej pacjentów z mia˝d˝ycà,
236. c)wskazówki dietetyczne i piel´gnacyjne dla chorego i jego rodziny; 6) piel´gnowanie pacjenta z chorobami zapalnymi mi´Ênia sercowego:
237. a)rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych, emocjonalnych u chorych w zale˝noÊci od rodzaju schorzenia, ogólnej kondycji pacjenta, wieku i potrzeb,
238. d)prowadzenie dzia∏aƒ rehabilitacyjnych w stosunku do chorych;
239. b)udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych, 3) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych, opiekuƒczych i emocjonalnych u chorych z zawa∏em mi´Ênia sercowego, z uwzgl´dnieniem rodzaju zawa∏u, stanu zdrowia pacjenta, zapotrzebowania na opiek´:
240. c)udzielanie wskazówek piel´gnacyjnych i dietetycznych,
241. a)modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zale˝noÊci od indywidualnych potrzeb pacjenta, udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych, 7) piel´gnowanie pacjentów z niewydolnoÊcià krà˝enia:
242. b)realizacja dzia∏aƒ zmierzajàcych do ograniczenia wyst´powania powik∏aƒ — rola i zadania piel´gniarki, rehabilitacja ruchowa pacjenta,
243. c)wskazówki dietetyczne i piel´gnacyjne dla chorego i jego rodziny,
244. d)dzia∏ania edukacyjne piel´gniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujàce pacjenta do samoopieki i samopiel´gnacji;
245. d)udzia∏ piel´gniarki w rehabilitacji chorych, przygotowanie do samoopieki;
246. a)rodzaje oraz przyczyny niewydolnoÊci krà˝enia i niewydolnoÊci serca,
247. b)mechanizm powstawania, objawy, leczenie i postacie kliniczne ostrych niewydolnoÊci serca, rola piel´gniarki w wykonywanych badaniach diagnostycznych,
248. c)rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych w zale˝noÊci od rodzaju niewydolnoÊci krà˝enia, stanu zdrowia i potrzeb pacjenta, Dziennik Ustaw Nr 197 — 13435 — Poz. 1922
249. d)udzia∏ piel´gniarki w rehabilitacji chorych z niewydolnoÊcià krà˝enia, wskazówki dietetyczne, piel´gnacyjne i profilaktyczne dla chorych z niewydolnoÊcià krà˝enia, 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych
250. e)przygotowanie chorych i ich rodzin do samoopieki; 1) przygotowaç pacjenta do specjalistycznych badaƒ diagnostycznych (spirometria, bronchoskopia, punkcja op∏ucnej, badania radiologiczne, mediastinoskopia, pobieranie materia∏u do badaƒ); 8) piel´gnowanie pacjentów z zaburzeniami rytmu serca:
251. a)istota i podzia∏ zaburzeƒ rytmu serca, etiologia, patogeneza i obraz kliniczny zaburzeƒ z uwzgl´dnieniem zaburzeƒ w powstawaniu bodêców i zaburzeƒ przewodnictwa, W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 2) rozpoznaç stany zagro˝enia ˝ycia w przebiegu chorób uk∏adu oddechowego; 3) udzieliç pierwszej pomocy w stanach zagro˝enia ˝ycia;
252. b)metody leczenia, zapobieganie powik∏aniom, wskazania do sta∏ej elektrostymulacji, 4) realizowaç proces piel´gnowania pacjentów w schorzeniach uk∏adu oddechowego;
253. c)rozpoznawanie stanów zagro˝enia ˝ycia, udzielanie pierwszej pomocy, 5) udzieliç choremu wskazówek dietetycznych, piel´gnacyjnych, w zale˝noÊci od rodzaju schorzenia i stanu zdrowia;
254. d)rola i zadania piel´gniarki w opiece nad chorymi przygotowywanymi do kardiowersji, defibrylacji, sztucznej stymulacji serca, rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych i emocjonalnych u chorych z zaburzeniami rytmu serca,
255. e)rola i udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych,
256. f)piel´gnowanie pacjentów przygotowywanych do wszczepienia stymulatora, 6) prowadziç zabiegi fizykoterapeutyczne w schorzeniach uk∏adu oddechowego; 7) prowadziç edukacj´ chorego w kierunku samoopieki i samopiel´gnacji; 8) przygotowaç rodzin´ do opieki nad chorym; 9) wspó∏uczestniczyç w fizjoterapii pacjentów ze schorzeniami uk∏adu oddechowego;
257. g)udzia∏ piel´gniarki w rehabilitacji pacjentów, 10) wspieraç chorego i rodzin´ w przypadku choroby przewlek∏ej lub o niepomyÊlnym rokowaniu.
258. h)wskazania dietetyczne i piel´gnacyjne, przygotowanie chorych do samoopieki; 3. TreÊci nauczania:
259. a)etiologia, patogeneza, obraz kliniczny, powik∏ania i podzia∏ wad serca, rola i udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych, 1) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych u chorych ze schorzeniami uk∏adu oddechowego w zale˝noÊci od jednostki chorobowej, stanu klinicznego, wieku i sprawnoÊci pacjenta, zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà;
260. b)rodzaje stosowanego leczenia, rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów u chorych przygotowywanych do leczenia operacyjnego, 2) rola i zadania edukacyjne piel´gniarki w stosunku do chorych ze schorzeniami uk∏adu oddechowego:
261. c)rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów u chorych leczonych metodami zachowawczymi,
262. a)profilaktyka chorób uk∏adu oddechowego, 9) piel´gnowanie pacjentów z wadami serca:
263. b)wskazówki dietetyczne,
264. e)przygotowanie chorego do samopiel´gnacji;
265. c)dzia∏ania edukacyjne przygotowujàce chorego i jego rodzin´ do samoopieki i samopiel´gnacji; dzia∏ania rehabilitacyjne w stosunku do chorych ze schorzeniami uk∏adu oddechowego, 10) programy promujàce zdrowie i profilaktyk´ chorób uk∏adu krà˝enia — rola piel´gniarki.
266. d)wdra˝anie programów prozdrowotnych ograniczajàcych wyst´powanie chorób uk∏adu oddechowego, MODU¸ III. PIEL¢GNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UK¸ADU ODDECHOWEGO
267. e)rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych u chorych z przewlek∏ymi postaciami chorób uk∏adu oddechowego;
268. d)wskazówki dietetyczne, profilaktyczne, rehabilitacyjne i piel´gnacyjne dla chorych, 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do sprawowania samodzielnej opieki nad chorym w wybranych schorzeniach uk∏adu oddechowego. 3) piel´gnowanie pacjenta z astmà:
269. a)modyfikacja opieki nad chorym z uwzgl´dnieniem stanu zdrowia pacjenta, okresu choroby i zapotrzebowania na opiek´, Dziennik Ustaw Nr 197 — 13436 — Poz. 1922
270. b)wdra˝anie dzia∏aƒ edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujàcych do samoopieki i samopiel´gnacji, 5) edukowaç rodzin´ pacjenta z chorobà zakaênà przewodu pokarmowego w eliminowaniu przenoszenia zaka˝enia;
271. c)wskazówki dietetyczne i piel´gnacyjne dla chorego i jego rodziny, profilaktyka schorzeƒ o pod∏o˝u astmatycznym, 6) formu∏owaç diagnoz´ piel´gniarskà w oparciu o dost´pne êród∏a informacji o pacjencie;
272. d)realizacja zadaƒ opiekuƒczych oraz piel´gnacyjnych w stosunku do przewlekle chorych; 7) rozpoznawaç i rozwiàzywaç problemy piel´gnacyjne pacjentów ze schorzeniami przewodu pokarmowego; 4) piel´gnowanie pacjenta z chorobami nowotworowymi oskrzeli i p∏uc: 8) wyjaÊniç pacjentom przebieg badania oraz post´powanie przed i po badaniu diagnostycznym;
273. a)wczesna diagnostyka, objawy, postacie kliniczne, udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych, 9) przekazaç wskazówki dietetyczne dla pacjentów, uwzgl´dniajàc okres choroby;
274. b)udzia∏ piel´gniarki w leczeniu chirurgicznym, chemioterapii, radioterapii,
275. c)rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych, wsparcie emocjonalne chorych, ∏agodzenie bólu,
276. d)modyfikowanie planu opieki w zale˝noÊci od stanu pacjenta, przygotowanie do samoopieki, problemy piel´gnacyjne i ich rozwiàzywanie, modyfikowanie planu opieki w zale˝noÊci od fazy choroby nowotworowej, zastosowanego leczenia, indywidualnych potrzeb pacjenta,
277. e)realizacja zadaƒ opiekuƒczych w ramach opieki paliatywnej,
278. f)wsparcie emocjonalne chorego w stanie terminalnym i jego rodziny. MODU¸ IV. PIEL¢GNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UK¸ADU POKARMOWEGO 1. Cel modu∏u Przygotowanie piel´gniarki do sprawowania profesjonalnej opieki nad chorymi z zaburzeniami gastroenterologicznymi. 2. Wykaz umiej´tnoÊci wynikowych W wyniku realizacji treÊci nauczania piel´gniarka powinna: 1) scharakteryzowaç etiopatogenez´ schorzeƒ przewodu pokarmowego; 2) przedstawiç zmiany w funkcjonowaniu chorego narzàdu; 3) przeanalizowaç mechanizm powstawania schorzeƒ psychosomatycznych w obr´bie przewodu pokarmowego; 4) okreÊliç stopieƒ ryzyka zaka˝enia dla rodzin pacjentów z chorobà zakaênà i paso˝ytniczà w obr´bie przewodu pokarmowego; 10) opracowaç standard opieki nad pacjentami ze schorzeniami przewodu pokarmowego; 11) udzieliç wsparcia pacjentom ze schorzeniami o niepomyÊlnym rokowaniu; 12) przygotowaç pacjentów ze schorzeniami przewodu pokarmowego do samoopieki i samopiel´gnacji; 13) prowadziç czynnà profilaktyk´ chorób przewodu pokarmowego. 3. TreÊci nauczania: 1) piel´gnowanie pacjenta ze schorzeniami jamy ustnej i gard∏a, rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych u chorych z wrzodziejàcym zapaleniem jamy ustnej, ze stanami zapalnymi gard∏a, wskazówki piel´gnacyjne dla chorego ze schorzeniami o przebiegu ostrym, przewlek∏ym; 2) piel´gnowanie pacjentów ze schorzeniami prze∏yku, rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych u chorych:
279. a)z wrzodem trawiennym prze∏yku, z rozstrzeniem prze∏yku, z kurczem wpustu,
280. b)modyfikowanie planu opieki w zale˝noÊci od stanu klinicznego pacjenta, sprawnoÊci i zapotrzebowania na opiek´,
281. c)wskazówki dietetyczne i piel´gnacyjne dla chorego i jego rodziny,
282. d)przygotowanie chorego do samoopieki i samopiel´gnacji; 3) specyfika piel´gnacji chorych z chorobà wrzodowà:
283. a)przygotowanie pacjenta do badaƒ, opieka w trakcie i po badaniu,
284. b)wskazówki piel´gnacyjne i dietetyczne dla chorego i jego rodziny, z uwzgl´dnieniem stanu ostrego i przewlek∏ego choroby,
285. c)zapobieganie powik∏aniom choroby wrzodowej, profilaktyka choroby wrzodowej; Dziennik Ustaw Nr 197 — 13437 — 4) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych i terapeutycznych z uwzgl´dnieniem obrazu klinicznego, stanu pacjenta i zapotrzebowania na opiek´ u chorych:
286. a)ze stanem zapalnym p´cherza ˝ó∏ciowego, z dyskinezà dróg ˝ó∏ciowych,
287. b)modyfikowanie dzia∏aƒ piel´gnacyjnych w zale˝noÊci od stanu chorego i przebiegu schorzenia, udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych,
288. c)profilaktyka schorzeƒ p´cherzyka ˝ó∏ciowego,
289. d)wskazówki piel´gnacyjne oraz dietetyczne dla chorego i jego rodziny, uwzgl´dniajàce stan pacjenta i okres choroby,
290. e)dzia∏ania edukacyjne w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujàce do samopiel´gnacji; Poz. 1922
291. d)wskazówki piel´gnacyjne i dietetyczne dla chorego ze schorzeniem jelita grubego,
292. e)dzia∏anie edukacyjno-zdrowotne w stosunku do chorego i jego rodziny; 8) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjno-opiekuƒczych u chorych zaka˝onych:
293. a)lamblià jelitowà, tasiemcem, w∏oÊniem kr´tym, owsikiem ludzkim, glistà ludzkà,
294. b)modyfikacja planu i realizacji opieki w zale˝noÊci od stanu zdrowia pacjenta, zapotrzebowania na opiek´ piel´gniarskà, sprawnoÊci i wieku chorego,
295. c)dzia∏ania edukacyjne w stosunku do chorych i ich rodzin przygotowujàce ich do samoopieki,
296. d)profilaktyka chorób paso˝ytniczych — rola i zadania piel´gniarki,
297. e)wskazówki piel´gnacyjne i dietetyczne dla chorych ze schorzeniami paso˝ytniczymi; 5) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych z uwzgl´dnieniem obrazu klinicznego, stanu chorego i zapotrzebowania na opiek´ u chorych: 9) standardy opieki nad chorymi ze schorzeniami przewodu pokarmowego;
298. a)z zakaênym zapaleniem wàtroby, z przewlek∏ym zapaleniem wàtroby, 10) psychoterapia podtrzymujàca u pacjentów z chorobà przewodu pokarmowego;
299. b)modyfikowanie dzia∏ania piel´gnacyjnego, udzia∏ piel´gniarki w badaniach diagnostycznych, 11) styl ˝ycia u∏atwiajàcy funkcjonowanie pacjentom ze schorzeniami przewodu pokarmowego i zapobiegajàcy powik∏aniom.
300. c)dzia∏ania edukacyjne w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujàce do samopiel´gnacji; MODU¸ V. PIEL¢GNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UK¸ADU MOCZOWEGO 6) rozpoznawanie i rozwiàzywanie problemów piel´gnacyjnych u chorych:
301. a)ze stanem zapalnym jelit, z niedro˝noÊcià jelit,
302. b)z chorobà LeÊniowsk