📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 10 marca 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Szkolnictwo wyższe
Rozdział 1 - Uczelnie
Rozdział 2 - Prowadzenie studiów
Rozdział 3 - Prawa i obowiązki studentów
Rozdział 4 - Samorząd studencki i organizacje studenckie
Rozdział 5 - Pracownicy uczelni
Rozdział 6 - Komercjalizacja wyników działalności naukowej oraz know-how
Dział III - Studia podyplomowe, kształcenie specjalistyczne i inne formy kształcenia
Dział IV - Federacje
Dział V - Stopnie i tytuł w systemie szkolnictwa wyższego i nauki
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Stopień doktora
Rozdział 3 - Stopień doktora habilitowanego
Rozdział 3a - Szczególne zasady nadawania uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego
Rozdział 4 - Tytuł profesora
Rozdział 5 - Rada Doskonałości Naukowej
Dział VI - Ewaluacja jakości kształcenia, ewaluacja szkół doktorskich i ewaluacja jakości działalności
naukowej
Rozdział 1 - Ewaluacja jakości kształcenia
Rozdział 2 - Ewaluacja szkół doktorskich
Rozdział 3 - Ewaluacja jakości działalności naukowej
Dział VII - Odpowiedzialność dyscyplinarna
Rozdział 1 - Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich
Rozdział 2 - Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów
Rozdział 3 - Odpowiedzialność dyscyplinarna doktorantów
Dział VIII - Cudzoziemcy w systemie szkolnictwa wyższego i nauki
Dział IX - Instytucje przedstawicielskie środowiska szkolnictwa wyższego i nauki oraz organy
pomocnicze ministra
Dział X - Systemy informatyczne szkolnictwa wyższego i nauki
Dział XI - Stypendia i nagrody ministra, nagrody Prezesa Rady Ministrów oraz Medal „Zasłużony
dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas”
Dział XII - Finansowanie systemu szkolnictwa wyższego i nauki oraz gospodarka finansowa uczelni
Dział XIII - Nadzór nad systemem szkolnictwa wyższego i nauki
Dział XIV - Przepisy szczególne
Dział XIVA - Przetwarzanie danych osobowych
Dział XV - Przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2022 r. poz. 574), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2232 i 2459 oraz z 2022 r. poz. 2306),
2)
ustawą z dnia 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 807 i 1561),
3)
ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655),
4)
ustawą z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. poz. 583 i 830),
5)
ustawą z dnia 23 marca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz ustawy - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 682),
6)
ustawą z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce
(Dz. U. poz. 1010),
7)
ustawą z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków
europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
(Dz. U. poz. 1079),
8)
ustawą z dnia 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej
(Dz. U. poz. 1459),
9)
ustawą z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1117),
10)
ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia
procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. poz. 2185),
11)
ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 212)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 8 marca 2023 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 18 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2232 i 2459 oraz z 2022 r. poz. 2306), który stanowi:
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 7 pkt 1 i 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.; 1a) art. 3 pkt
1 lit. a i c-e, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2022 r.;
2)
art. 3 pkt 6, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2022 r.;
3)
art. 1 pkt 2 i art. 3 pkt 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
2)
art. 26-28 i art. 37 ustawy z dnia 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek
handlowych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 807 i 1561), które stanowią:
„
Art. 26.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, przeznaczenie składników majątkowych
będących przed dniem wejścia w życie art. 3, art. 6, art. 7, art. 11, art. 14, art.
16 i art. 17 w posiadaniu ministra właściwego do spraw:
1)
gospodarki,
2)
szkolnictwa wyższego i nauki,
3)
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
-
przeznaczonych do realizacji zadań, które zostają przekazane niniejszą ustawą ministrowi
właściwemu do spraw rozwoju regionalnego.
Art. 27.
1.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 3, art. 6,
art. 7, art. 9, art. 11 oraz art. 12 i art. 14-18 stosuje się przepisy dotychczasowe,
z tym że sprawy te toczą się przed organem, który przejął zadania i kompetencje na
podstawie niniejszej ustawy.
2.
Organ, który przejął zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy, przejmuje
związane z tymi zadaniami i kompetencjami prawa i obowiązki organów, które utraciły
te zadania i kompetencje, w tym także wynikające z umów i porozumień.
3.
Organ, który utracił zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy, przekazuje
niezwłocznie organowi, który przejął od niego zadania i kompetencje na podstawie niniejszej
ustawy, dokumentację związaną z wykonywaniem przejętych zadań i kompetencji, w tym
także w postaci informatycznych nośników danych.
4.
Z czynności, o których mowa w ust. 3, sporządza się protokół.
Art. 28.
Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie art. 3, art. 6, art. 7, art. 9, art.
11 oraz art. 12 i art. 14-18 przez organy, które utraciły zadania i kompetencje na
podstawie niniejszej ustawy, a także dokumenty sporządzone przed dniem wejścia w życie
art. 3, art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 oraz art. 12 i art. 14-18 przez te organy
albo przy ich udziale, w szczególności powołania, ustalenia, zatwierdzenia i zgody,
zachowują ważność, przy czym dokumenty wydane na czas określony - zachowują ważność
przez okres, na który zostały wydane.
”
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3, art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 12, art. 14-18 i art. 24-34, które wchodzą
w życie z dniem 1 sierpnia 2022 r.;
2)
art. 10, art. 35 i art. 36, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
3)
art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655), który stanowi:
„
Art. 824.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
2)
art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
4)
art. 96 i art. 116 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
(Dz. U. poz. 583 i 830), które stanowią:
„
Art. 96.
1.
W roku akademickim 2021/2022 uczelnia może dokonać zmian w uchwale, o której mowa
w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ustalającej warunki, tryb, termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób
przeprowadzenia tej rekrutacji na studia rozpoczynające się w drugim semestrze roku
akademickiego 2021/2022 oraz w roku akademickim 2022/2023.
2.
Do dnia 30 września 2022 r. do zmiany regulaminu studiów, w zakresie niezbędnym do
przyjęcia na studia osób, które w dniu 24 lutego 2022 r. były studentami uczelni działających
na terytorium Ukrainy, nie stosuje się art. 75 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i
nauce. Termin uzgodnienia regulaminu z samorządem studenckim wynosi 5 dni roboczych, a
w przypadku braku uzgodnienia regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu
podjętej zwykłą większością głosów jego statutowego składu.
3.
Rektor może zmienić organizację roku akademickiego 2021/2022 określoną w aktach wewnętrznych
uczelni.
4.
W roku akademickim 2021/2022 zajęcia na studiach stacjonarnych i studiach niestacjonarnych
mogą być prowadzone łącznie w zakresie niezbędnym do umożliwienia odbywania studiów
przez osoby, o których mowa w ust. 2.
5.
Senat albo rada naukowa mogą dokonać zmiany w zasadach rekrutacji, o których mowa
w art. 200 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i w programie kształcenia, o którym mowa w art. 201 ust. 3 tej ustawy, określonych
dla kształcenia rozpoczętego w 2021 r. i dla kształcenia rozpoczynającego się w 2022 r.,
oraz udostępnić te zmiany bez zachowania terminu, o którym mowa w art. 200 ust. 3
tej ustawy.
6.
Do dnia 30 września 2022 r. do zmian regulaminu szkoły doktorskiej odnoszących się
do obywateli Ukrainy nie stosuje się art. 205 ust. 2 w zakresie terminu uchwalenia
regulaminu oraz art. 205 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Termin uzgodnienia regulaminu z samorządem doktorantów wynosi 5 dni roboczych, a
w przypadku braku uzgodnienia regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu
albo rady naukowej podjętej zwykłą większością głosów ich statutowego składu.
”
„
Art. 116.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 24 lutego 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 12 ust. 10-16, art. 72 oraz art. 89, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 95, który wchodzi w życie z dniem 27 marca 2022 r.
”
;
5)
art. 3 ustawy z dnia 23 marca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz ustawy - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 682), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 24 lutego 2022 r.
”
;
6)
art. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce
(Dz. U. poz. 1010), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
7)
art. 146 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych
ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
(Dz. U. poz. 1079), który stanowi:
„
Art. 146.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 125 pkt 11 lit. b i pkt 13, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2019 r.;
2)
art. 129, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od
dnia 24 lutego 2022 r.;
3)
art. 111, art. 139 i art. 144, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
4)
art. 84, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2022 r.;
5)
art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5 oraz art. 140, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy
od dnia ogłoszenia;
6)
art. 125 pkt 12, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z
mocą od dnia 1 lipca 2019 r.;
7)
art. 125 pkt 10, 17, 18 i 20, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia
ogłoszenia;
8)
art. 113 pkt 19 i art. 142 ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 36 miesięcy od
dnia ogłoszenia.
”
;
8)
art. 65, art. 68 i art. 79 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej
(Dz. U. poz. 1459), które stanowią:
„
Art. 65.
1.
Tworzy się Szkołę i wchodzące w jej skład:
1)
Kolegium Astronomii i Nauk Przyrodniczych w Toruniu;
2)
Kolegium Nauk Medycznych w Olsztynie;
3)
Kolegium Nauk Ekonomicznych i Zarządzania w Warszawie;
4)
Kolegium Filozofii i Teologii w Krakowie;
5)
Kolegium Nauk Prawnych w Lublinie.
2.
Pierwszy statut Szkole nadaje, na wniosek ministra, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Pierwszego rektora Szkoły powołuje minister. Kadencja pierwszego rektora kończy się
w dniu 31 sierpnia 2024 r.
4.
Kadencji rektora, o której mowa w ust. 3, nie wlicza się do kadencji, o której mowa
w art. 26 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce.
5.
Rektor Szkoły zarządza wybory do senatu Szkoły. Wybory do senatu Szkoły odbędą się
nie później niż do dnia 1 czerwca 2023 r.
6.
Do dnia wybrania senatu Szkoły na pierwszą kadencję jego zadania wykonuje rektor Szkoły.
7.
Pierwsza kadencja senatu Szkoły trwa do 31 sierpnia 2024 r.
8.
Kadencji członków senatu, o której mowa w ust. 7, nie wlicza się do kadencji, o której
mowa w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
”
„
Art. 68.
Szkole przysługują uprawnienia podmiotu posiadającego kategorię naukową B+, o której
mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, niezależnie od spełniania wskazanych w tej ustawie warunków, w dyscyplinach naukowych
astronomia, nauki medyczne, filozofia, nauki teologiczne, nauki prawne oraz ekonomia
i finanse, nie dłużej jednak niż do dnia 31 sierpnia 2027 r.
”
„
Art. 79.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2022 r., z wyjątkiem art. 36-42, art. 61
i art. 65-68, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2023 r.
”
;
9)
art. 10 ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1117), który stanowi:
„
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1, który
wchodzi w życie z dniem 1 października 2022 r.
”
;
10)
art. 81 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia
procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. poz. 2185), który stanowi:
„
Art. 81.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 45 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 31 grudnia
2021 r.;
2)
art. 46, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od
dnia 24 lutego 2022 r.;
3)
art. 47 i art. 79 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
4)
art. 8 pkt 2, art. 21, art. 22 pkt 1−9, art. 28 i art. 38 pkt 6, pkt 9 lit. b i pkt
10, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
5)
art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
6)
art. 22 pkt 10-12 oraz art. 62 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
11)
art. 7-13 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 212), które stanowią:
„
Art. 7.
Rada Doskonałości Naukowej podejmuje i ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej
na swojej stronie podmiotowej pierwszą uchwałę, o której mowa w art. 5 ust. 5 ustawy,
o której mowa w art. 1, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 1.
Art. 8.
W przypadku rozprawy doktorskiej przekazanej do zaopiniowania przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy termin na sporządzenie opinii o rozprawie przez promotora
lub promotorów określony w art. 217a ustawy, o której mowa w art. 1, liczy się od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 9.
Senat uczelni albo rada naukowa instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk, instytutu
badawczego albo międzynarodowego instytutu naukowego utworzonego na podstawie odrębnych
ustaw działającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmą uchwałę w sprawie,
o której mowa w art. 217c ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie 6 miesięcy od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 10.
W przypadku postępowań w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego wszczętych
i niezakończonych do dnia 30 września 2023 r. komisja habilitacyjna może nie przeprowadzać
kolokwium habilitacyjnego, chyba że osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia posiada
osiągnięcia naukowe w zakresie nauk humanistycznych, społecznych lub teologicznych.
Art. 11.
Osoba prowadząca działalność naukową i osoba biorąca udział w prowadzeniu działalności
naukowej składa pierwsze oświadczenie, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, o której
mowa w art. 1, w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 343 ust.
7a pkt 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie
art. 1 pkt 64.
Art. 12.
Do zatwierdzania rozliczenia środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 4
lit. a-c i pkt 10-12 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz środków finansowych przyznanych
na podstawie art. 404 tej ustawy, na podstawie raportów z wykorzystania tych środków,
złożonych przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 68, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, pkt 9 lit. a, pkt 20, 21, 26, 33, 34, 37, 43, 48, 50, 53, pkt 55 lit.
c, pkt 57, 58, 63, 64 i 68 oraz art. 7, art. 11 i art. 12, które wchodzą w życie z
dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 49 lit. a, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 23, 24 i 65, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 1 pkt 7, 14, 15, 28, 31, pkt 45 lit. a i lit. b w zakresie dodawanego ust. 9b,
pkt 46, 47, pkt 49 lit. c, pkt 54, pkt 55 lit. b, pkt 56 i 60 oraz art. 10, które
wchodzą w życie z dniem 1 października 2023 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Uznając, że dążenie do poznania prawdy i przekazywanie wiedzy z pokolenia na pokolenie
jest szczególnie szlachetną działalnością człowieka, oraz dostrzegając fundamentalną
rolę nauki w tworzeniu cywilizacji, określa się zasady funkcjonowania szkolnictwa
wyższego oraz prowadzenia działalności naukowej w oparciu o następujące pryncypia:
- obowiązkiem władzy publicznej jest tworzenie optymalnych warunków dla wolności badań
naukowych i twórczości artystycznej, wolności nauczania oraz autonomii społeczności
akademickiej,
- każdy uczony ponosi odpowiedzialność za jakość i rzetelność prowadzonych badań oraz
za wychowanie młodego pokolenia,
- uczelnie oraz inne instytucje badawcze realizują misję o szczególnym znaczeniu dla
państwa i narodu: wnoszą kluczowy wkład w innowacyjność gospodarki, przyczyniają się
do rozwoju kultury, współkształtują standardy moralne obowiązujące w życiu publicznym.
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
Art. 2.
Misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest prowadzenie najwyższej jakości kształcenia
oraz działalności naukowej, kształtowanie postaw obywatelskich, a także uczestnictwo
w rozwoju społecznym oraz tworzeniu gospodarki opartej na innowacjach.
Art. 3.
1.
Podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej,
badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni.
2.
System szkolnictwa wyższego i nauki funkcjonuje z poszanowaniem standardów międzynarodowych,
zasad etycznych i dobrych praktyk w zakresie kształcenia i działalności naukowej oraz
z uwzględnieniem szczególnego znaczenia społecznej odpowiedzialności nauki.
Art. 4.
1.
Działalność naukowa obejmuje badania naukowe, prace rozwojowe oraz twórczość artystyczną.
2.
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1)
badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim
na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia
na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2)
badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz
umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub
wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
3.
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie
dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych
lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych,
ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej
rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter
ulepszeń.
4.
Twórczość artystyczna jest działalnością obejmującą działania twórcze w sztuce, której
efektem jest stanowiące wkład w rozwój kultury dzieło artystyczne materialne lub niematerialne,
w tym także artystyczne wykonanie.
Art. 5.
1.
Badania naukowe i prace rozwojowe prowadzi się w dziedzinach nauki i dyscyplinach
naukowych, a twórczość artystyczną - w dziedzinie sztuki i dyscyplinach artystycznych.
2.
Kształcenie prowadzi się w dziedzinach nauki i dyscyplinach naukowych lub dziedzinie
sztuki i dyscyplinach artystycznych.
3.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
klasyfikację dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych, mając
na uwadze systematykę dziedzin i dyscyplin przyjętą przez Organizację Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju (OECD), bezpieczeństwo państwa, konieczność dochowania zobowiązań międzynarodowych
Rzeczypospolitej Polskiej oraz cele, których realizacji służy klasyfikacja.
41)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 212), która
weszła w życie z dniem 15 lutego 2023 r.; wszedł w życie z dniem 1 lutego 2023 r..
W przypadku zmian w klasyfikacji określonej w przepisach wydanych na podstawie ust.
3, zwanej dalej „klasyfikacją dziedzin i dyscyplin”, polegających na:
1)
wyodrębnieniu nowej dyscypliny naukowej albo artystycznej Rada Doskonałości Naukowej,
zwana dalej „RDN”, wskazuje dyscyplinę albo dyscypliny, z których nowa dyscyplina
została wyodrębniona;
2)
zmianie nazwy dyscypliny naukowej albo artystycznej RDN przyporządkowuje dotychczasową
nazwę dyscypliny do nowej nazwy;
3)
włączeniu dyscypliny naukowej albo artystycznej do innej dyscypliny albo do innych
dyscyplin RDN wskazuje dyscyplinę albo dyscypliny, do których dotychczasowa dyscyplina
została włączona.
51)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 212), która
weszła w życie z dniem 15 lutego 2023 r.; wszedł w życie z dniem 1 lutego 2023 r..
W sprawach, o których mowa w ust. 4, RDN podejmuje uchwałę. Uchwałę zamieszcza się
w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej RDN, w terminie 30 dni od
dnia wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie ust. 3, na mocy których zmiany
w klasyfikacji dziedzin i dyscyplin zostały wprowadzone.
Art. 6.
1.
Rada Ministrów określa politykę naukową państwa.
2.
Polityka naukowa państwa jest dokumentem strategicznym wskazującym priorytety w zakresie
funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki.
3.
Realizacja polityki naukowej państwa podlega ewaluacji nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Art. 7.
1.
System szkolnictwa wyższego i nauki tworzą:
1)
uczelnie;
2)
federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, zwane dalej „federacjami”;
3)
Polska Akademia Nauk, działająca na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1796), zwana dalej „PAN”;
4)
instytuty naukowe PAN, działające na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 3, zwane
dalej „instytutami PAN”;
5)
instytuty badawcze, działające na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 498);
6)
międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw działające
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „instytutami międzynarodowymi”;
6a)
Centrum Łukasiewicz, działające na podstawie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Łukasiewicz
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2098);
6b)
instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwane dalej „instytutami
Sieci Łukasiewicz”;
7)
Polska Akademia Umiejętności, zwana dalej „PAU”;
8)
inne podmioty prowadzące głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły.
2.
Na rzecz systemu szkolnictwa wyższego i nauki działają:
1)
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej, działająca na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2401 oraz z 2023 r. poz. 212), zwana dalej „NAWA”;
2)
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, działające na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2279), zwane dalej „NCBiR”;
3)
Narodowe Centrum Nauki, działające na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki
(Dz. U. z 2023 r. poz. 153), zwane dalej „NCN”;
4)
Agencja Badań Medycznych, działająca na podstawie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Agencji Badań Medycznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 451);
52)Dodany przez art. 58 pkt 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej
(Dz. U. poz. 1459), która weszła w życie z dniem 1 września 2022 r.)
Akademia Kopernikańska, działająca na podstawie ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej
(Dz. U. poz. 1459).
Art. 8.
13)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Przepisów działów II-IV, art. 180, działu VI rozdziału 1 oraz działów VII-IX i XII-XIV
nie stosuje się do uczelni i wyższych seminariów duchownych prowadzonych przez kościoły
i inne związki wyznaniowe, z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana
Pawła II, chyba że ustawa lub umowa między Radą Ministrów a władzami kościoła albo
innego związku wyznaniowego stanowią inaczej.
2.
Ustawy nie stosuje się do uczelni i filii utworzonych przez uczelnie zagraniczne,
z wyjątkiem art. 47.
Dział II
Szkolnictwo wyższe
Rozdział 1
Uczelnie
Art. 9.
1.
Uczelnia posiada osobowość prawną.
2.
Uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie.
3.
Uczelnia prowadzi studia na co najmniej jednym kierunku.
4.
Uczelnia prowadzi działalność w swojej siedzibie, a w przypadku gdy siedziba znajduje
się na obszarze związku metropolitalnego - na tym obszarze. Uczelnia może prowadzić
działalność poza siedzibą albo tym obszarem - w swojej filii.
5.
Organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w
przypadkach przewidzianych w ustawach.
Art. 10.
1.
Pracownicy uczelni, doktoranci i studenci stanowią wspólnotę uczelni.
2.
Członkowi wspólnoty uczelni przysługuje czynne prawo wyborcze w uczelni.
Art. 11.
1.
Podstawowymi zadaniami uczelni są:
1)
prowadzenie kształcenia na studiach;
2)
prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;
3)
prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy
i technologii do gospodarki;
4)
prowadzenie kształcenia doktorantów;
5)
kształcenie i promowanie kadr uczelni;
6)
stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w:
a)
procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,
b)
kształceniu,
c)
prowadzeniu działalności naukowej;
7)
wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, tradycję narodową,
umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;
8)
stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;
9)
upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, w tym przez gromadzenie i
udostępnianie zbiorów bibliotecznych, informacyjnych i archiwalnych;
10)
działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych.
2.
Podstawowym zadaniem uczelni zawodowej jest również prowadzenie kształcenia specjalistycznego.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i pkt 6 lit. c, nie są podstawowymi zadaniami
uczelni zawodowej.
4.
Zadaniem uczelni publicznej prowadzącej kształcenie w zakresie nauk medycznych lub
nauk o zdrowiu albo w zakresie nauk weterynaryjnych może być także uczestniczenie
w sprawowaniu opieki medycznej albo weterynaryjnej w zakresie i formach określonych
w przepisach o działalności leczniczej albo przepisach o zakładach leczniczych dla
zwierząt.
5.
Uczelnia może prowadzić domy studenckie i stołówki studenckie.
Art. 12.
Uczelnia może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo
od działalności polegającej na wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 11, w zakresie
i formach określonych w statucie, w szczególności przez tworzenie spółek kapitałowych.
Art. 13.
1.
Uczelnia jest:
1)
uczelnią publiczną, jeżeli jest utworzona przez organ państwa;
2)
uczelnią niepubliczną, jeżeli jest utworzona przez osobę fizyczną albo osobę prawną
inną niż jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa albo samorządowa osoba
prawna, zwaną dalej „założycielem”.
2.
Uczelnia jest uczelnią akademicką albo zawodową.
Art. 14.
1.
Uczelnia jest uczelnią akademicką, jeżeli prowadzi działalność naukową i posiada kategorię
naukową A+, A albo B+ w co najmniej 1 dyscyplinie naukowej albo artystycznej.
2.
Uczelnia akademicka prowadzi studia pierwszego stopnia oraz studia drugiego stopnia
lub jednolite studia magisterskie.
3.
Uczelnia akademicka może prowadzić kształcenie doktorantów.
4.
Uczelnia prowadząca kształcenie specjalistyczne, która stała się uczelnią akademicką,
prowadzi je na dotychczasowych zasadach, z tym że nie prowadzi przyjęć na to kształcenie.
Art. 15.
1.
Uczelnia jest uczelnią zawodową, jeżeli prowadzi kształcenie uwzględniające potrzeby
otoczenia społeczno-gospodarczego oraz nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 14
ust. 1.
2.
Uczelnia zawodowa nie może prowadzić kształcenia na studiach o profilu ogólnoakademickim,
z wyłączeniem studiów przygotowujących do wykonywania zawodów, o których mowa w art.
68 ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli przepisy wydane na podstawie art. 68 ust. 3 w zakresie
dotyczącym tych studiów określają dla nich profil ogólnoakademicki.
3.
Uczelnia zawodowa prowadzi studia pierwszego stopnia.
4.
Uczelnia zawodowa może prowadzić:
1)
studia drugiego stopnia;
2)
jednolite studia magisterskie;
3)
kształcenie specjalistyczne.
5.
Uczelnia akademicka może złożyć do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki, zwanego dalej „ministrem”, wniosek o zakwalifikowanie jej do grupy uczelni
zawodowych.
6.
W terminie 30 dni minister, w drodze decyzji administracyjnej, może zakwalifikować
uczelnię do grupy uczelni zawodowych.
7.
Uczelnia akademicka, która w wyniku ewaluacji jakości działalności naukowej nie spełnia
warunku, o którym mowa w art. 14 ust. 1, staje się uczelnią zawodową w dniu, w którym
decyzje o przyznaniu tej uczelni kategorii naukowych stały się ostateczne.
8.
Uczelnia, która stała się uczelnią zawodową, dostosowuje prowadzone kształcenie na
studiach do wymagania określonego w ust. 2, w terminie 12 miesięcy od dnia zaprzestania
spełniania warunku, o którym mowa w art. 14 ust. 1, albo doręczenia decyzji o zakwalifikowaniu
do grupy uczelni zawodowych.
9.
Uczelnia prowadząca kształcenie doktorantów, która stała się uczelnią zawodową, zaprzestaje
kształcenia doktorantów z końcem roku akademickiego, w którym zaprzestała spełniać
warunek, o którym mowa w art. 14 ust. 1, albo doręczono jej decyzję o zakwalifikowaniu
do grupy uczelni zawodowych. Przepisy art. 206 stosuje się.
Art. 16.
1.
Wyraz „akademia” jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej.
1a.
Wyrazy „akademia nauk stosowanych” są zastrzeżone dla nazwy uczelni zawodowej, która
spełnia łącznie następujące warunki:
1)
funkcjonuje co najmniej 10 lat;
2)
liczba studentów kształcących się w uczelni wynosi co najmniej 250, z czego co najmniej
100 studentów kształci się na studiach stacjonarnych;
3)
co najmniej 50% nauczycieli akademickich jest zatrudnionych w tej uczelni jako podstawowym
miejscu pracy;
4)
prowadzi studia pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie
na co najmniej 5 kierunkach;
5)
prowadzi kształcenie na co najmniej 1 kierunku studiów przygotowujących do wykonywania
zawodów, o których mowa w art. 68 ust. 1, lub kierunku studiów kończących się uzyskaniem
tytułu zawodowego inżyniera lub magistra inżyniera;
6)
żaden kierunek studiów prowadzonych przez uczelnię nie został oceniony negatywnie
w wyniku przeprowadzonej przez Polską Komisję Akredytacyjną, zwaną dalej „PKA”, oceny
jakości kształcenia.
2.
Wyraz „politechnika” jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej posiadającej
kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 2 dyscyplinach w zakresie nauk inżynieryjnych
i technicznych.
3.
Wyraz „uniwersytet” jest zastrzeżony dla nazwy uczelni akademickiej posiadającej kategorię
naukową A+, A albo B+ w co najmniej 6 dyscyplinach naukowych lub artystycznych, zwanych
dalej „dyscyplinami”, zawierających się w co najmniej 3 dziedzinach nauki lub sztuki,
zwanych dalej „dziedzinami”.
4.
W przypadku uzyskania kategorii naukowej skutkującej koniecznością zmiany nazwy uczelni
na zasadach określonych w ust. 1, 2 i 3, uczelnia może posługiwać się nazwą dotychczasową.
5.
W przypadku zaprzestania spełniania przez uczelnię używającą w swojej nazwie wyrazów
„akademia nauk stosowanych” warunków, o których mowa w ust. 1a, uczelnia może nadal
posługiwać się tą nazwą.
6.
Zmiana nazwy uczelni niepublicznej na nazwę zawierającą wyrazy zastrzeżone, o których
mowa w ust. 1-3, może nastąpić po uzyskaniu zgody ministra wydanej, na wniosek uczelni
lub założyciela, w drodze decyzji administracyjnej.
7.
Zmiana nazwy niepublicznej uczelni zawodowej na nazwę zawierającą wyrazy „akademia
nauk stosowanych” może nastąpić, jeżeli uczelnia spełnia łącznie warunki, o których
mowa w ust. 1a, na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6, oraz spełniała
je w zakresie ust. 1a:
1)
pkt 2-5 - w okresie 2 lat akademickich,
2)
pkt 6 - w okresie 3 lat akademickich
-
poprzedzających rok akademicki, w którym złożono wniosek.
8.
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, weryfikacja spełniania przez uczelnię niepubliczną
warunków, o których mowa w ust. 1-3, jest przeprowadzana na podstawie danych zawartych
w systemie, o którym mowa w art. 342 ust. 1, z tym że spełnianie warunków, o których
mowa w:
1)
ust. 1, 2 i 3 - ustala się według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w
ust. 6;
2)
ust. 1a - ustala się według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust.
6, a w odniesieniu do lat akademickich w okresach wskazanych w ust. 7 - na podstawie
danych wprowadzonych do tego systemu w poszczególnych latach.
Art. 17.
1.
Organami uczelni:
1)
publicznej - są rada uczelni, rektor i senat;
2)
niepublicznej - są rektor i senat.
2.
Statut uczelni może przewidywać również inne organy uczelni.
Art. 18.
1.
Do zadań rady uczelni należy:
1)
opiniowanie projektu strategii uczelni;
2)
opiniowanie projektu statutu;
3)
monitorowanie gospodarki finansowej uczelni;
4)
monitorowanie zarządzania uczelnią;
5)
wskazywanie kandydatów na rektora, po zaopiniowaniu przez senat;
6)
opiniowanie sprawozdania z realizacji strategii uczelni;
7)
wykonywanie innych zadań określonych w statucie.
2.
W ramach monitorowania gospodarki finansowej rada uczelni:
1)
opiniuje plan rzeczowo-finansowy;
2)
zatwierdza sprawozdanie z wykonania planu rzeczowo-finansowego;
3)
zatwierdza sprawozdanie finansowe.
3.
W ramach wykonywania zadań rada uczelni może żądać wglądu do dokumentów uczelni.
4.
Wykonując czynności związane z zadaniami, o których mowa w ust. 1 i 2, członkowie
rady uczelni kierują się dobrem uczelni i działają na jej rzecz.
5.
Rada uczelni składa senatowi roczne sprawozdanie z działalności.
Art. 19.
1.
W skład rady uczelni wchodzi:
1)
6 albo 8 osób powoływanych przez senat;
2)
przewodniczący samorządu studenckiego.
2.
Osoby spoza wspólnoty uczelni stanowią co najmniej 50% osób, o których mowa w ust.
1 pkt 1.
34)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
W posiedzeniach rady uczelni uczestniczy z głosem doradczym przedstawiciel każdej
działającej w uczelni zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 251 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 854), będący jej członkiem.
Art. 20.
1.
Członkiem rady uczelni może być osoba, która:
1)
ma pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
4)
nie była karana karą dyscyplinarną;
5)
w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach
bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2023 r. poz. 342), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami;
6)
posiada wykształcenie wyższe - w przypadku członków rady uczelni, o których mowa w
art. 19 ust. 1 pkt 1;
75)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1.)
nie ukończyła 70. roku życia do dnia rozpoczęcia kadencji.
2.
Do członków rad uczelni nie stosuje się przepisów art. 19 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1933, z późn. zm.6)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 807, 872, 1459, 1512 i 2463 oraz z 2023 r. poz. 203.).
3.
Członkostwa w radzie uczelni nie można łączyć z pełnieniem funkcji organu tej lub
innej uczelni, członkostwem w radzie innej uczelni ani zatrudnieniem w administracji
publicznej.
4.
Członkostwo w radzie uczelni wygasa w przypadku śmierci, rezygnacji z członkostwa,
niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, zwanego dalej „oświadczeniem lustracyjnym”, informacji, o której mowa w art. 7 ust.
3a tej ustawy, zwanej dalej „informacją lustracyjną”, lub zaprzestania spełniania
wymagań określonych w ust. 1.
5.
Wygaśnięcie członkostwa w radzie uczelni stwierdza przewodniczący senatu.
5a7)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Senat może odwołać członka rady uczelni:
1)
w przypadku gdy wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne z oskarżenia publicznego
o przestępstwo umyślne lub postępowanie o umyślne przestępstwo skarbowe;
2)
w przypadku gdy zaprzestał spełniania wymagania określonego w ust. 3;
3)
na wniosek rady uczelni, w przypadkach innych niż określone w pkt 1 i 2.
6.
W przypadku ustania członkostwa w radzie uczelni, senat niezwłocznie powołuje nowego
członka na okres do końca kadencji.
Art. 21.
1.
Kadencja rady uczelni trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu 1 stycznia roku następującego
po roku, w którym rozpoczęła się kadencja senatu.
2.
Ta sama osoba może być członkiem rady uczelni nie więcej niż przez 2 następujące po
sobie kadencje. Okresu, o którym mowa w art. 20 ust. 6, nie wlicza się do liczby tych
kadencji.
Art. 22.
1.
Przewodniczącym rady uczelni jest jej członek pochodzący spoza wspólnoty uczelni,
wybrany przez senat.
2.
Rada uczelni uchwala regulamin określający tryb jej funkcjonowania.
3.
Rada uczelni podejmuje uchwały na posiedzeniach w obecności co najmniej połowy statutowej
liczby członków.
3a.
Posiedzenia rady uczelni mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej,
zapewniających w szczególności:
1)
transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2)
wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia
mogą wypowiadać się w jego toku
-
z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
4.
Członkowi rady uczelni, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1, przysługuje miesięczne
wynagrodzenie, którego wysokość nie może przekroczyć 67% minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej określonego w przepisach
wydanych na podstawie art. 137 ust. 2, zwanego dalej „wynagrodzeniem profesora”. Wysokość
wynagrodzenia ustala senat.
Art. 23.
1.
Do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych
przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni.
2.
Do zadań rektora należy w szczególności:
1)
reprezentowanie uczelni;
2)
zarządzanie uczelnią;
2a)
zapewnianie w uczelni poszanowania wolności słowa, nauczania, badań naukowych, ogłaszania
ich wyników, a także debaty akademickiej organizowanej przez członków wspólnoty uczelni
z zachowaniem zasad pluralizmu światopoglądowego i przepisów porządkowych uczelni;
3)
przygotowywanie projektu statutu oraz projektu strategii uczelni;
4)
składanie sprawozdania z realizacji strategii uczelni;
5)
wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy;
6)
powoływanie osób do pełnienia funkcji kierowniczych w uczelni i ich odwoływanie;
7)
prowadzenie polityki kadrowej w uczelni;
8)
tworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu;
9)
tworzenie szkół doktorskich;
10)
prowadzenie gospodarki finansowej uczelni;
11)
zapewnianie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni.
3.
Rektor nadaje regulamin organizacyjny, który określa:
1)
strukturę organizacyjną uczelni oraz podział zadań w ramach tej struktury;
2)
organizację oraz zasady działania administracji uczelni.
4.
Od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy.
5.
Powołanie osoby do pełnienia funkcji kierowniczej, do której zakresu obowiązków należą
sprawy studenckie lub sprawy doktorantów, wymaga uzgodnienia odpowiednio z samorządem
studenckim lub samorządem doktorantów. Niezajęcie stanowiska przez samorząd w terminie
wskazanym w statucie uważa się za wyrażenie zgody.
6.
Rektor ponosi odpowiedzialność za swoje działania na zasadach określonych w ustawie
oraz w przepisach odrębnych.
Art. 24.
1.
Rektorem może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 20 ust. 1 pkt 1-6,
a w uczelni publicznej - która także posiada co najmniej stopień doktora oraz spełnia
wymaganie określone w art. 20 ust. 1 pkt 7. Statut może przewidywać dodatkowe wymagania
dla rektora.
2.
Rektora uczelni:
1)
publicznej - wybiera kolegium elektorów;
2)
niepublicznej - powołuje założyciel albo wybiera senat albo inny określony w statucie
organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2.
3.
Wybór rektora jest dokonywany bezwzględną większością głosów.
4.
O wynikach wyborów albo powołaniu rektora zawiadamia ministra w przypadku uczelni:
1)
publicznej - przewodniczący kolegium elektorów;
2)
niepublicznej - założyciel, przewodniczący senatu albo inny organ, który dokonał wyboru.
5.
Do wygaśnięcia mandatu rektora stosuje się odpowiednio przepis art. 20 ust. 4.
6.
Wygaśnięcie mandatu rektora uczelni:
1)
publicznej - stwierdza przewodniczący kolegium elektorów;
2)
niepublicznej - stwierdza założyciel.
7.
W przypadku wygaśnięcia mandatu rektora, nowego rektora na okres do końca kadencji
w uczelni:
1)
publicznej - wybiera kolegium elektorów;
2)
niepublicznej - powołuje założyciel albo wybiera senat albo inny określony w statucie
organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2.
8.
W okresie od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu do dnia wyboru albo powołania rektora
obowiązki rektora pełni osoba wskazana w statucie uczelni, a w przypadku braku wskazania
takiej osoby najstarszy członek senatu posiadający co najmniej stopień doktora.
9.
Pierwszego rektora uczelni:
1)
publicznej - powołuje minister na okres roku i nawiązuje z nim stosunek pracy oraz
wyznacza termin na zorganizowanie i przeprowadzenie wyborów do senatu;
2)
niepublicznej - powołuje założyciel.
10.
Osoba wybrana albo powołana do pełnienia funkcji rektora jest zatrudniana w uczelni
jako podstawowym miejscu pracy w rozumieniu ustawy nie później niż z dniem rozpoczęcia
kadencji. Do zatrudnienia tej osoby nie stosuje się przepisu art. 119 ust. 1.
Art. 25.
1.
Skład kolegium elektorów w uczelni publicznej oraz tryb wyboru jego członków określa
statut, przy czym nie mniej niż 20% składu stanowią studenci i doktoranci. Liczbę
studentów i doktorantów ustala się proporcjonalnie do liczebności obu tych grup w
uczelni, z tym że każda z tych grup jest reprezentowana przez co najmniej jednego
przedstawiciela.
2.
Członkiem kolegium elektorów może być osoba, która spełnia wymagania określone w art.
20 ust. 1 pkt 1-5 i 7.
3.
Do członków kolegium elektorów przepisy art. 20 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
48)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Tryb wyboru do kolegium elektorów studentów i doktorantów oraz czas trwania ich członkostwa
w kolegium elektorów określają odpowiednio regulamin samorządu studenckiego i regulamin
samorządu doktorantów.
5.
Kadencja kolegium elektorów trwa 4 lata.
Art. 26.
1.
Kadencja rektora uczelni publicznej trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu 1 września
roku, w którym został wybrany.
2.
Ta sama osoba może być rektorem uczelni publicznej nie więcej niż przez 2 następujące
po sobie kadencje. Okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 7 i ust. 9 pkt 1, nie wlicza
się do liczby tych kadencji.
3.
W przypadku niedokonania wyboru rektora przed dniem, o którym mowa w ust. 1, przepis
art. 24 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Art. 27.
1.
Rektor uczelni publicznej może być odwołany przez kolegium elektorów większością co
najmniej 3/4 głosów w obecności co najmniej 2/3 jego statutowego składu.
2.
Wniosek o odwołanie rektora uczelni publicznej może być zgłoszony przez senat większością
co najmniej 1/2 głosów statutowego składu albo przez radę uczelni.
3.
Rektor uczelni niepublicznej może być odwołany przez założyciela.
4.
W przypadku odwołania rektora przepis art. 24 ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Art. 28.
1.
Do zadań senatu należy:
1)
uchwalanie statutu;
2)
uchwalanie regulaminu studiów;
3)
uchwalanie strategii uczelni i zatwierdzanie sprawozdania z jej realizacji;
4)
powoływanie i odwoływanie członków rady uczelni;
5)
opiniowanie kandydatów na rektora;
6)
przeprowadzanie oceny funkcjonowania uczelni;
7)
formułowanie rekomendacji dla rady uczelni i rektora w zakresie wykonywanych przez
nich zadań;
8)
nadawanie stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki;
9)
nadawanie tytułu doktora honoris causa;
10)
ustalanie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia
i na kształcenie specjalistyczne;
11)
ustalanie programów studiów, studiów podyplomowych i kształcenia specjalistycznego;
12)
ustalanie programów kształcenia w szkołach doktorskich;
13)
określanie sposobu potwierdzania efektów uczenia się;
14)
wskazywanie kandydatów do instytucji przedstawicielskich środowiska szkolnictwa wyższego
i nauki;
15)
wykonywanie zadań związanych z:
a)
przypisywaniem poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji, zwanej dalej „PRK”, do kwalifikacji
nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych,
b)
włączeniem do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji nadawanych po ukończeniu
studiów podyplomowych i innych form kształcenia
-
zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji
(Dz. U. z 2020 r. poz. 226);
16)
wykonywanie innych zadań określonych w statucie.
2.
Ustalenie programu studiów wymaga zasięgnięcia opinii samorządu studenckiego. W przypadku
bezskutecznego upływu terminu określonego w statucie, wymóg zasięgnięcia opinii uważa
się za spełniony.
3.
Jeżeli statut uczelni niepublicznej tak stanowi, statut może być nadany przez założyciela
albo inny określony w statucie organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2.
4.
Zadanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, może być wykonywane przez inny określony w
statucie organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2. Statut może określić tylko
jeden organ w zakresie danej dyscypliny, a w przypadku uczelni spełniającej warunek,
o którym mowa w art. 185 ust. 3 - w zakresie danej dziedziny.
59)Dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Zadanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 11, może być wykonywane przez inny określony w
statucie organ uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, z tym że efekty uczenia się
określa senat.
Art. 29.
1.
W skład senatu wchodzą:
1)
w publicznej uczelni akademickiej:
a)
profesorowie i profesorowie uczelni, którzy stanowią nie mniej niż 50% składu senatu,
b)
studenci i doktoranci, którzy stanowią nie mniej niż 20% składu senatu,
c)
nauczyciele akademiccy zatrudnieni na stanowiskach innych niż określone w lit. a i
pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi, którzy stanowią nie mniej niż 25%
składu senatu;
2)
w publicznej uczelni zawodowej:
a)
nauczyciele akademiccy posiadający co najmniej stopień doktora, którzy stanowią nie
mniej niż 50% składu senatu,
b)
studenci, którzy stanowią nie mniej niż 20% składu senatu,
c)
nauczyciele akademiccy nieposiadający stopnia doktora i pracownicy niebędący nauczycielami
akademickimi, którzy stanowią nie mniej niż 25% składu senatu.
2.
Liczbę studentów i doktorantów ustala się proporcjonalnie do liczebności obu tych
grup w uczelni, z tym że każda z tych grup jest reprezentowana przez co najmniej jednego
przedstawiciela.
3.
Osoby należące do grup, o których mowa w ust. 1, wybierają członków senatu ze swojego
grona. Kandydata może zgłosić każdy członek wspólnoty uczelni. Wybory są tajne.
4.
Członkiem senatu może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 20 ust.
1 pkt 1-5 i 7.
5.
Do członków senatu przepisy art. 20 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 30.
1.
Kadencja senatu trwa 4 lata i rozpoczyna się w dniu 1 września.
2.
W uczelni publicznej ta sama osoba może być członkiem senatu nie więcej niż przez
2 następujące po sobie kadencje.
3.
Tryb wyboru do senatu studenta i doktoranta oraz czas trwania jego członkostwa w senacie
określa odpowiednio regulamin samorządu studenckiego oraz regulamin samorządu doktorantów.
Art. 31.
1.
Przewodniczącym senatu jest rektor.
2.
Senat podejmuje uchwały na posiedzeniach w obecności co najmniej połowy statutowej
liczby członków.
2a.
Posiedzenia senatu mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej,
zapewniających w szczególności:
1)
transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2)
wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia
mogą wypowiadać się w jego toku
-
z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
3.
W posiedzeniach senatu uczestniczy z głosem doradczym przedstawiciel każdego związku
zawodowego działającego w uczelni.
4.
W głosowaniach w sprawach, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 8, biorą udział członkowie
senatu będący profesorami i profesorami uczelni.10)Zdanie pierwsze w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa
w odnośniku 11.W głosowaniach w sprawach, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 8, biorą udział członkowie
senatu, a w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 4 - członkowie innego określonego
w statucie organu uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, będący profesorami i profesorami
uczelni.11)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku
1; wejdzie w życie z dniem 1 października 2023 r. Uchwały są podejmowane w obecności co najmniej połowy statutowej liczby tych członków.
Art. 32.
1.
Do organów uczelni, o których mowa w art. 17 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy
art. 20 ust. 1 pkt 1-6 oraz ust. 2 i 4, a w przypadku uczelni publicznej - także przepis
art. 20 ust. 1 pkt 7.12)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa
w odnośniku 1. Statut może przewidywać dodatkowe wymagania.
1a13)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Członkostwa w organie uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, nie można łączyć z
pełnieniem funkcji organu tej albo innej uczelni.
1b13)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Funkcji organu uczelni, o którym mowa w art. 17 ust. 2, nie można łączyć z pełnieniem
funkcji innego organu tej uczelni ani z pełnieniem funkcji organu innej uczelni.
2.
Do osób powoływanych do pełnienia funkcji kierowniczych w uczelni, o których mowa
w art. 23 ust. 2 pkt 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1-5 oraz
ust. 4.
Art. 33.
Rozstrzygnięcia organów uczelni nie naruszają uprawnień związków zawodowych wynikających
z ustaw.
Art. 34.
1.
Statut określa zasady organizacji i funkcjonowania uczelni, w szczególności:
1)
sposób powoływania i odwoływania organów uczelni, w tym podmioty uprawnione do wskazywania
kandydatów na rektora, oraz sposób organizowania wyborów do organów uczelni;
2)
skład rady uczelni oraz senatu;
3)
zasady i tryb funkcjonowania rady uczelni, senatu i kolegium elektorów;
4)
zasady sprawowania wewnętrznego nadzoru nad aktami wydawanymi przez organy uczelni;
5)
typy jednostek organizacyjnych uczelni;
6)
funkcje kierownicze w uczelni;
7)
zasady powoływania osób do pełnienia funkcji kierowniczych w uczelni i ich odwoływania;
8)
tryb nadawania tytułu doktora honoris causa;
9)
zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez uczelnię;
10)
zasady dysponowania mieniem uczelni;
11)
tryb nadawania regulaminu organizacyjnego;
12)
przepisy porządkowe dotyczące odbywania zgromadzeń.
2.
Statut uczelni publicznej uchwala senat bezwzględną większością głosów w obecności
co najmniej połowy statutowej liczby członków po zasięgnięciu opinii rady uczelni
wyrażonej większością głosów statutowej liczby członków oraz po zasięgnięciu opinii
związków zawodowych działających w uczelni. Związki zawodowe przedstawiają opinię
w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu statutu. W przypadku bezskutecznego
upływu tego terminu, wymóg zasięgnięcia opinii uważa się za spełniony.
3.
Statut uczelni niepublicznej wskazuje osobę fizyczną albo osobę prawną inną niż jednostka
samorządu terytorialnego albo państwowa albo samorządowa osoba prawna, która staje
się założycielem w przypadku jego śmierci albo utraty osobowości prawnej.
4.
Statut uczelni niepublicznej określa tryb likwidacji uczelni oraz przeznaczenie składników
mienia uczelni po zakończeniu likwidacji.
5.
Typami jednostek organizacyjnych uczelni, o których mowa w ust. 1 pkt 5, mogą być
w szczególności wydziały, instytuty, katedry, zakłady, centra i kolegia.
Art. 35.
1.
Publiczną uczelnię akademicką tworzy się w drodze ustawy.
2.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia,
tworzy publiczną uczelnię zawodową lub zmienia jej nazwę.
2a.
Zmiana nazwy publicznej uczelni zawodowej na nazwę zawierającą wyrazy „akademia nauk
stosowanych” może nastąpić, jeżeli rektor poinformuje ministra o spełnianiu przez
uczelnię warunków, o których mowa w art. 16 ust. 1a.
2b.
Zmiana nazwy publicznej uczelni zawodowej na nazwę zawierającą wyrazy „akademia nauk
stosowanych” może nastąpić, jeżeli uczelnia spełnia łącznie warunki, o których mowa
w art. 16 ust. 1a, na dzień przekazania informacji, o której mowa w ust. 2a, oraz
spełniała je w zakresie art. 16 ust. 1a:
1)
pkt 2-5 - w okresie 2 lat akademickich,
2)
pkt 6 - w okresie 3 lat akademickich
-
poprzedzających rok akademicki, w którym przekazano informację.
2c.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, weryfikacja spełniania przez uczelnię warunków,
o których mowa w art. 16 ust. 1a, jest przeprowadzana na podstawie danych zawartych
w systemie, o którym mowa w art. 342 ust. 1, według stanu na dzień przekazania informacji,
o której mowa w ust. 2a, a w odniesieniu do lat akademickich w okresach wskazanych
w ust. 2b - na podstawie danych wprowadzonych do tego systemu w poszczególnych latach.
3.
Uczelnia publiczna może być utworzona w wyniku połączenia uczelni publicznych, instytutów
badawczych lub instytutów PAN.
4.
Publiczną uczelnię akademicką włącza się do uczelni publicznej w drodze ustawy.
5.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w porozumieniu z ministrem
nadzorującym uczelnię lub instytut badawczy, po zasięgnięciu opinii dyrektora lub
rady naukowej instytutu badawczego, w drodze rozporządzenia, włącza publiczną uczelnię
zawodową lub instytut badawczy do uczelni publicznej.
6.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia,
na wniosek Prezesa PAN lub dyrektora instytutu PAN i po zasięgnięciu opinii wydziału
właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu, włącza do uczelni publicznej
instytut PAN.
7.
W rozporządzeniu w sprawie utworzenia publicznej uczelni zawodowej określa się:
1)
nazwę uczelni;
2)
siedzibę uczelni;
3)
składniki mienia, w które będzie wyposażona uczelnia.
8.
Pierwszy statut nadaje minister.
9.
Uczelnia publiczna, do której nastąpiło włączenie innej uczelni publicznej, instytutu
badawczego lub instytutu PAN, wstępuje w prawa i obowiązki tej uczelni lub tego instytutu,
w tym w prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych.
9a.
Wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego instytutu badawczego włączonego do uczelni
publicznej następuje na wniosek rektora tej uczelni.
10.
W rozporządzeniu w sprawie włączenia publicznej uczelni zawodowej, instytutu badawczego
lub instytutu PAN do uczelni publicznej określa się skutki włączenia, w szczególności:
1)
wygaśnięcie kadencji organów kolegialnych i jednoosobowych podmiotu włączanego;
2)
przeznaczenie mienia podmiotu włączanego;
3)
możliwość prowadzenia studiów utworzonych przez uczelnię włączaną;
4)
warunki kontynuacji kształcenia przez studentów uczelni włączanej;
5)
warunki kontynuacji stosunków pracy pracowników podmiotu włączanego.
11.
Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, 5 i 6, bierze się pod uwagę potrzeby
wynikające z polityki naukowej państwa oraz uwarunkowań społeczno-gospodarczych.
Art. 36.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia,
likwiduje publiczną uczelnię zawodową.
2.
Likwidacja uczelni publicznej polega na zadysponowaniu składnikami materialnymi i
niematerialnymi jej majątku po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli, w szczególności
pracowników, studentów i doktorantów, w celu zakończenia jej działalności.
3.
Likwidację prowadzi likwidator powołany przez ministra.
4.
Likwidatorowi przysługuje wynagrodzenie miesięczne ustalane przez ministra. Wynagrodzenie
nie może być wyższe niż wynagrodzenie zasadnicze r …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.