Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks wyborczy

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 28 listopada 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks wyborczy Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy Dział I - Przepisy wstępne Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Prawa wyborcze Rozdział 3 - Obwody głosowania Rozdział 4 - Rejestr wyborców Rozdział 5 - Spis wyborców Rozdział 5a - Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom Rozdział 6 - Przepisy wspólne dla głosowania Rozdział 6a - Głosowanie korespondencyjne Rozdział 7 - Głosowanie przez pełnomocnika Rozdział 7a Rozdział 8 Rozdział 9 - Ustalanie wyników głosowania w obwodzie Rozdział 10 - Protesty wyborcze Rozdział 11 - Komitety wyborcze Rozdział 12 - Kampania wyborcza Rozdział 13 - Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 14 - Finansowanie wyborów z budżetu państwa Rozdział 15 - Finansowanie kampanii wyborczej Dział II - Organy wyborcze Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Państwowa Komisja Wyborcza Rozdział 3 - Komisarz wyborczy Rozdział 4 - Okręgowa komisja wyborcza Rozdział 5 - Rejonowa komisja wyborcza Rozdział 6 - Terytorialna komisja wyborcza Rozdział 7 - Obwodowa komisja wyborcza Rozdział 8 - Krajowe Biuro Wyborcze Dział III - Wybory do Sejmu Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Okręgi wyborcze Rozdział 3 - Zgłaszanie kandydatów na posłów Rozdział 4 - Karty do głosowania Rozdział 5 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu Rozdział 6 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym Rozdział 7 - Ogłaszanie wyników wyborów do Sejmu Rozdział 8 - Ważność wyborów Rozdział 9 - Wygaśnięcie mandatu posła i uzupełnienie składu Sejmu Rozdział 10 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Dział IV - Wybory do Senatu Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Okręgi wyborcze Rozdział 3 - Szczególne zadania komisji wyborczych Rozdział 4 - Zgłaszanie kandydatów na senatorów Rozdział 5 - Karty do głosowania Rozdział 6 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu Rozdział 7 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym Rozdział 8 - Ogłaszanie wyników wyborów do Senatu Rozdział 9 - Wygaśnięcie mandatu senatora i uzupełnienie składu Senatu Rozdział 10 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 11 - Szczególne zasady finansowania kampanii wyborczej do Senatu Dział V - Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Zgłaszanie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Rozdział 3 - Karty do głosowania Rozdział 4 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu Rozdział 5 - Ustalanie wyników głosowania i wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej. Ważność wyborów Rozdział 6 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 7 - Finansowanie kampanii wyborczej Dział VI - Wybory do Parlamentu Europejskiego Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Komisje wyborcze i okręgi wyborcze Rozdział 3 - Zgłaszanie kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego Rozdział 4 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 5 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów Rozdział 6 - Ogłaszanie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego Rozdział 7 - Wygaśnięcie mandatu. Utrata mandatu Dział VII - Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego Rozdział 1 - Zasady ogólne Rozdział 2 - Obsadzenie mandatów bez głosowania Rozdział 3 - Ogłaszanie wyników wyborów na obszarze kraju Rozdział 4 - Wygaśnięcie mandatu radnego. Wybory uzupełniające i przedterminowe Rozdział 5 - Zmiany w podziale terytorialnym państwa Rozdział 6 - Ważność wyborów Rozdział 7 - Zgłaszanie kandydatów na radnych Rozdział 8 - Nadawanie numerów zarejestrowanym listom kandydatów Rozdział 9 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 10 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad gmin Rozdział 11 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad powiatów Rozdział 12 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do sejmików województw Dział VIII - Wybory wójta, burmistrza i prezydenta miasta Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Zgłaszanie kandydatów na wójta Rozdział 3 - Karty do głosowania Rozdział 4 - Sposób głosowania, warunki ważności głosu i ustalanie wyników wyborów Rozdział 5 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Rozdział 6 - Wygaśnięcie mandatu wójta Dział IX - Przepisy karne Dział X - Przepis końcowy Załącznik nr 1 - Wykaz okręgów wyborczych do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Załącznik nr 2 - Wykaz okręgów wyborczych do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Załącznik nr 3 - Wykaz okręgów wyborczych w wyborach do Parlamentu Europejskiego Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych   (Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 21, poz. 112), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 3 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 26, poz. 134), 2) ustawą z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 94, poz. 550), 3) ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 102, poz. 588), 4) ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 134, poz. 777), 5) ustawą z dnia 27 maja 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 147, poz. 881), 6) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt K 9/11   (Dz. U. Nr 149, poz. 889), 7) ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 171, poz. 1016), 8) ustawą z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 217, poz. 1281), 9) ustawą z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 951), 10) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt K 14/12   (Dz. U. poz. 849), 11) ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe   (Dz. U. poz. 1529), 12) ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 179), 13) ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 180), 14) ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1072), 15) ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 1043), 16) ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1045), 17) ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 1044), 18) ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1923), 19) ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 2281), 20) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt P 5/14   (Dz. U. poz. 1232), 21) ustawą z dnia 7 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1250) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 24 listopada 2016 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 2 ustawy z dnia 3 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 26, poz. 134), który stanowi: „  Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 2) art. 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 94, poz. 550), który stanowi: „  Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 3) art. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 102, poz. 588), który stanowi: „  Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 4) art. 6 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 134, poz. 777), który stanowi: „  Art. 6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 5) art. 3 ustawy z dnia 27 maja 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 147, poz. 881), który stanowi: „  Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 6) art. 76 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 171, poz. 1016), który stanowi: „  Art. 76. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2011 r., z wyjątkiem: 1) art. 71 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia; 2) art. 1 pkt 4 lit. a, b i e w zakresie ust. 6, pkt 5-7, pkt 9 lit. a-d, pkt 10, pkt 13 lit. b, pkt 15 w zakresie art. 14 ust. 4-7 i pkt 16 w zakresie art. 14b oraz art. 5, art. 6, art. 9, art. 18, art. 45, art. 58 i art. 59, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.  ”  ; 7) art. 6 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. Nr 217, poz. 1281), który stanowi: „  Art. 6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 8) art. 63 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 951), który stanowi: „  Art. 63. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., z wyjątkiem art. 54 ust. 2, art. 55 ust. 2 oraz art. 57 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.  ”  ; 9) odnośnika nr 1 oraz art. 192 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe   (Dz. U. poz. 1529), które stanowią: „  1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług   (Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.).  ” „  Art. 192. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.  ”  ; 10) art. 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 179), który stanowi: „  Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 11) odnośnika nr 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 180), które stanowią: „  1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/1/UE z dnia 20 grudnia 2012 r. zmieniającą dyrektywę 93/109/WE w odniesieniu do szczegółowych warunków wykonywania prawa kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, którego nie są obywatelami   (Dz. Urz. UE L 26 z 26.01.2013, str. 27).  ” „  Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 12) art. 2-8 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1072), które stanowią: „  Art. 2. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym   (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, z późn. zm.a)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 645 i 1318 oraz z 2014 r. poz. 379.) w art. 24f w ust. 1a zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „  Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6.  ”  . Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym   (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 i 645 oraz z 2014 r. poz. 379) w art. 26 w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „  Utrata członkostwa w zarządzie powiatu następuje w dniu wyboru lub zatrudnienia.  ”  . Art. 4. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa   (Dz. U. z 2013 r. poz. 596 i 645 oraz z 2014 r. poz. 379) w art. 31 w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „  Utrata członkostwa w zarządzie województwa następuje w dniu wyboru lub zatrudnienia.  ”  . Art. 5. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy   (Dz. U. Nr 21, poz. 113, z późn. zm.b)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 102, poz. 588, Nr 147, poz. 881 i Nr 149, poz. 889 oraz z 2012 r. poz. 1399.) art. 15a otrzymuje brzmienie: „  Art. 15a. Liczba lokali obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych na terenie każdej gminy powinna wynosić co najmniej: 1) do dnia 31 grudnia 2014 r. - 1/5 wszystkich lokali obwodowych komisji wyborczych w danej gminie; 2) do dnia 31 grudnia 2015 r. - 1/3 wszystkich lokali obwodowych komisji wyborczych w danej gminie; 3) do dnia 31 grudnia 2016 r. - 2/5 wszystkich lokali obwodowych komisji wyborczych w danej gminie.  ”  . Art. 6. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 33, art. 34 § 4 oraz art. 35 § 4 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 33, art. 34 § 4 oraz art. 35 § 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 61h § 6 oraz przepisy wydane na podstawie art. 61g § 6, art. 61j, art. 65 § 3 i art. 68 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc w okresie stosowania przepisów rozdziału 7a i 8 działu I tej ustawy. Art. 7. 1. Do wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzanych w 2014 r. przepisy art. 106 § 3, art. 131 § 1, art. 132 § 5 oraz art. 144 § 1 pkt 2 i pkt 3 lit. d i e ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. 2. Do wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast przeprowadzanych w 2014 r. oraz do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego i przedterminowych wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, przeprowadzanych w trakcie kadencji, następującej po kadencji w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie: 1) przepisów art. 12a i rozdziału 6a w dziale I ustawy, o której mowa w art. 1, nie stosuje się; 2) przepisy art. 45, art. 54 § 4, art. 57 § 3, rozdziału 7a w dziale I, art. 71a, art. 72 § 1-3 ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 13) art. 2-4 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 1043), które stanowią: „  Art. 2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 34 § 4, art. 35 § 4 i art. 53j § 4 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie odpowiednio art. 34 § 4, art. 35 § 4 i art. 53j § 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 3. Kadencja członków Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa w art. 157 § 2a ustawy zmienianej w art. 1, powołanych przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 21 lit. a niniejszej ustawy, rozpoczyna się z tym dniem. Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 2 w zakresie art. 15 § 2-4, pkt 5, 6, 20, 21 lit. a, pkt 22-25 i art. 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.; 2) art. 1 pkt 8 i 10, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2016 r.  ”  ; 14) art. 59 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1045), który stanowi: „  Art. 59. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem: 1) art. 57, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 25, art. 29 pkt 1-10, pkt 11 w zakresie art. 88, art. 89 i art. 90 ust. 1 oraz pkt 12, art. 32, art. 34, art. 37, art. 44, art. 51, art. 53 i art. 55 ust. 2-4, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 15) art. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy   (Dz. U. poz. 1044), który stanowi: „  Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.  ”  ; 16) art. 12 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1923), który stanowi: „  Art. 12. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 22, art. 3, art. 4 pkt 3 oraz art. 5 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.; 2) art. 4 pkt 1 i 2, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  ; 17) art. 39 ust. 1 i art. 45 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 2281), które stanowią: Art. 39. „1. Postępowania administracyjne wszczęte i prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przed ministrem właściwym do spraw łączności oraz przed ministrem właściwym do spraw wewnętrznych w sprawach, w których właściwy na mocy przepisów niniejszej ustawy staje się minister właściwy do spraw informatyzacji, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych przez ministra właściwego do spraw informatyzacji.  ” „  Art. 45. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem: 1) art. 43 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia; 2) art. 29 pkt 6, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.; 3) art. 12 pkt 1 lit. a tiret pierwsze w zakresie pkt 1 lit. c, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.  ”  ; 18) art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw   (Dz. U. poz. 1250), który stanowi: „  Art. 62. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 58 ust. 2 i art. 59 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.  ”  . a) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 645 i 1318 oraz z 2014 r. poz. 379. b) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 102, poz. 588, Nr 147, poz. 881 i Nr 149, poz. 889 oraz z 2012 r. poz. 1399. Załącznik   -   Tekst jednolity ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy1)Przepisy niniejszej ustawy wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 93/109/WE z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiającej szczegółowe warunki wykonywania prawa do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami oraz dyrektywy Rady 94/80/WE z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiającej szczegółowe zasady korzystania z prawa głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych przez obywateli Unii zamieszkałych w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami. Dział I Przepisy wstępne Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Kodeks wyborczy określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów: 1) do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej; 2) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; 3) do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej; 4) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego; 5) wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Art. 2. W wyborach głosować można tylko osobiście, chyba że kodeks stanowi inaczej. Art. 3. W tych samych wyborach głosować można tylko jeden raz. Art. 4. § 1. Wybory odbywają się w dniu wolnym od pracy. § 2. (utracił moc)2)Utracił moc z dniem 21 lipca 2011 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt 9/11 (Dz. U. poz. 889). § 33)Utracił moc w zakresie, w jakim dotyczy wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 2.. Jeżeli głosowanie w wyborach przeprowadza się w ciągu dwóch dni termin głosowania określa się na dzień wolny od pracy oraz dzień go poprzedzający. Art. 5. Ilekroć w kodeksie jest mowa o: 1) wyborach - należy przez to rozumieć wybory do Sejmu i do Senatu, wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, wybory do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast; 2) referendach - należy przez to rozumieć referenda ogólnokrajowe i referenda lokalne; 3) organach stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - należy przez to rozumieć, odpowiednio, rady gmin, rady powiatów i sejmiki województw; 4) radzie gminy - należy przez to rozumieć także radę miasta na prawach powiatu; 5) radzie - należy przez to rozumieć także sejmik województwa; 6) wójcie - należy przez to rozumieć także burmistrza i prezydenta miasta; 7) zakładzie opieki zdrowotnej 4)Obecnie przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, na podstawie art. 218 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r. - należy przez to rozumieć szpital, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, sanatorium, prewentorium, hospicjum stacjonarne oraz inny zakład przeznaczony dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej  (Dz. U. z 2007 r. poz. 89, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. poz. 849, 1172, 1240 i 1290, z 2008 r. poz. 1056 i 1570, z 2009 r. poz. 100, 641, 817, 1241 i 1707, z 2010 r. poz. 620, 679 i 1507 oraz z 2011 r. poz. 235.)6)Ustawa utraciła moc na podstawie art. 220 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.; 8) domu pomocy społecznej - należy przez to rozumieć także placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej   (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 i 1583); 9) stałym zamieszkaniu - należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu; 10) numerze ewidencyjnym PESEL - należy przez to rozumieć, w odniesieniu do obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość; 117)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 maja 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. poz. 881), która weszła w życie z dniem 30 lipca 2011 r.) wyborcy niepełnosprawnym - należy przez to rozumieć wyborcę o ograniczonej sprawności fizycznej, psychicznej, umysłowej lub w zakresie zmysłów, która utrudnia mu wzięcie udziału w wyborach. Art. 6. Wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych. Art. 7. Dokumenty wymagane na podstawie przepisów kodeksu niesporządzone w języku polskim są składane wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Art. 8. § 1. Dokumenty z wyborów są przekazywane do archiwów państwowych i mogą być udostępniane. § 2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej oraz Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów, ze szczególnym uwzględnieniem okresu, po jakim muszą być one przekazywane do archiwów państwowych, potrzeby ochrony przekazywanych, przechowywanych materiałów i zawartych w nich danych oraz podmiotów, którym dokumenty mogą być udostępniane. Art. 9. § 1. Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. § 2. Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu. § 3. Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz konsulatów. Rozdział 2 Prawa wyborcze Art. 10. § 1. Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma: 1) w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej - obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat; 2) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej - obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: a) rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy, b) rady powiatu i sejmiku województwa - obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze, odpowiednio, tego powiatu i województwa; 4) w wyborach wójta w danej gminie - osoba mająca prawo wybierania do rady tej gminy. § 2. Nie ma prawa wybierania osoba: 1) pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu; 2) pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu; 3) ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu. Art. 11. § 1. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma: 1) w wyborach do Sejmu - obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 21 lat; 2) w wyborach do Senatu - obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 30 lat; 3) w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej - obywatel polski, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 35 lat i korzysta z pełni praw wyborczych do Sejmu; 4) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej - osoba mająca prawo wybierania w tych wyborach, która najpóźniej w dniu głosowania kończy 21 lat, i od co najmniej 5 lat stale zamieszkuje w Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej; 5) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca prawo wybierania tych organów; 6) w wyborach wójta - obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandydat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gminy, w której kandyduje. § 2. Nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba: 1) skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 28)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. poz. 588), która weszła w życie z dniem 2 czerwca 2011 r.) wobec której wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności, o którym mowa w art. 21a ust. 2a ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów   (Dz. U. z 2016 r. poz. 1721). § 3. Prawa wybieralności nie ma obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, pozbawiony prawa wybieralności w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jest obywatelem. Rozdział 3 Obwody głosowania Art. 12. § 1. W wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 14 § 1 i art. 15 § 1. § 2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta. § 3. Stały obwód głosowania powinien obejmować od 500 do 3000 mieszkańców. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami obwód może obejmować mniejszą liczbę mieszkańców. § 4. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta, tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie opieki zdrowotnej4)Obecnie przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, na podstawie art. 218 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r., domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką. § 5. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mowa w § 4, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w rejestrze wyborców prowadzonym w gminie, na terenie której położona jest dana jednostka. § 6. Jeżeli w dniu wyborów w jednostce, o której mowa w § 4, będzie przebywać mniej niż 15 wyborców, można w niej utworzyć odrębny obwód głosowania po zasięgnięciu opinii osoby kierującej daną jednostką. § 7. Można utworzyć odrębny obwód głosowania w domu studenckim lub zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na podstawie umów zawartych z uczelniami, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych do udziału w wyborach poinformuje na piśmie rektora uczelni prowadzącej dom studencki, lub uczelni z którą inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu studenckiego, o zamiarze przebywania w domu studenckim w dniu głosowania. § 8. Przepisu § 7 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta. § 9. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta zgłoszony po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy obwody głosowania, o których mowa w § 7. § 10. Utworzenie odrębnych obwodów głosowania następuje najpóźniej w 35 dniu przed dniem wyborów. § 11. Rada gminy, tworząc obwody głosowania, ustala ich numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych. § 12. Uchwałę rady gminy o utworzeniu obwodów głosowania ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzemplarzu uchwały przekazuje się niezwłocznie wojewodzie i komisarzowi wyborczemu. § 13. Na uchwały rady gminy, o których mowa w § 2, 4 i 9, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do komisarza wyborczego, w terminie 5 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie; od postanowienia nie przysługuje środek prawny. Art. 12a9)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1072), która weszła w życie z dniem 26 sierpnia 2014 r.. Obwodowe komisje wyborcze, które mają siedziby w lokalach dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych, są komisjami właściwymi dla celów głosowania korespondencyjnego w kraju. Art. 13. § 1. Wójt przedkłada radzie gminy wnioski w sprawie zmian w podziale na stałe obwody głosowania, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian granic gminy, zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania. § 2. Zmian w podziale na stałe obwody głosowania dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów. § 3. Do zmian w podziale na stałe obwody głosowania przepisy art. 12 § 11-13 stosuje się odpowiednio. Art. 13a10)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.. § 1. Wójt może przedłożyć radzie gminy wnioski w sprawie zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych. § 2. Zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów. § 2a11)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. Jeżeli po terminie, o którym mowa w § 2, wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie w ustalonej przez radę gminy siedzibie obwodowej komisji wyborczej byłoby niemożliwe, wójt może zarządzić, na czas określonych wyborów, zmianę siedziby obwodowej komisji wyborczej. Zarządzenie w sprawie zmiany siedziby obwodowej komisji wyborczej wójt wydaje po uzyskaniu zgody właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia. § 312)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. Do zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych przepisy art. 12 § 11-13 stosuje się odpowiednio, przy czym w przypadku, o którym mowa w § 2a, nie stosuje się przepisu art. 12 § 13. § 4. Propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych, w tym siedzib znajdujących się w lokalach, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 3, zainteresowani mogą przedkładać wójtowi na piśmie na co najmniej 55 dni przed dniem wyborów. Przedłożone propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych wójt niezwłocznie umieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej   (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764). Art. 14. § 113)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (Dz. U. poz. 1043), która weszła w życie z dniem 12 sierpnia 2015 r.. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla obywateli polskich przebywających za granicą, jeżeli na terenie obwodu przebywa co najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej komisji wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu. § 2. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określając ich liczbę oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych. W rozporządzeniu tym wskazuje się ponadto co najmniej jedną obwodową komisję wyborczą na obszarze właściwości terytorialnej każdego konsula właściwą dla celów głosowania korespondencyjnego.14)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 8; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 9. § 3. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy. Art. 1515)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 13.. § 1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla wyborców przebywających na polskich statkach morskich, które znajdują się w podróży w okresie obejmującym dzień wyborów, jeżeli przebywa na nich co najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej komisji wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu. § 216)Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. W rozumieniu kodeksu polskim statkiem morskim jest statek podnoszący polską banderę i dowodzony przez polskiego kapitana. § 316)Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, na wniosek kapitana statku zgłoszony najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów. § 416)Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy. Art. 16. § 1. Wójt podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów informację o: 1) numerach oraz granicach stałych i odrębnych obwodów głosowania; 2) wyznaczonych siedzibach obwodowych komisji wyborczych dla danych wyborów; 3) lokalach obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych; 417)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9.) możliwości głosowania korespondencyjnego i przez pełnomocnika. Jeden egzemplarz obwieszczenia jest przekazywany niezwłocznie komisarzowi wyborczemu. § 218)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, wójt zamieszcza najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów w Biuletynie Informacji Publicznej. § 2a19)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. Jeżeli po wydaniu obwieszczenia, o którym mowa w § 1, nastąpiła zmiana siedziby obwodowej komisji wyborczej, o której mowa w art. 13a § 2a, wójt niezwłocznie podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców informacje, o których mowa w § 1, uwzględniające dokonane zmiany oraz zamieszcza je w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się. § 3. Obowiązek, o którym mowa w § 1, w odniesieniu do obwodów głosowania utworzonych za granicą ciąży na konsulach. Wykonanie tego obowiązku powinno nastąpić najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów. § 4. O utworzeniu obwodu głosowania na polskim statku morskim kapitan statku niezwłocznie zawiadamia wyborców. Art. 17. § 1. Jeżeli właściwe organy gminy nie wykonują w terminie lub w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia obwodów głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach komisji obwodowych, właściwy komisarz wyborczy wzywa te organy do wykonania zadań w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu terminu niezwłocznie wykonuje te zadania i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą. § 220)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy organ nie dokonał podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi wyborcze w terminie lub w sposób zgodny z prawem. Rozdział 4 Rejestr wyborców Art. 18. § 1. Stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przysługuje prawo wybierania. § 2. Rejestr wyborców stanowi zbiór danych osobowych z ewidencji ludności, o których mowa w § 7. W zbiorze tym uwzględnia się również dane wyborców, o których mowa w § 9 i art. 19 § 2 i 3. § 3. Można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców. § 4. Rejestr wyborców służy do sporządzania spisów wyborców uprawnionych do udziału w wyborach, a także do sporządzania spisów osób uprawnionych do udziału w referendum. § 5. Rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania oraz prawo wybieralności. § 6. Rejestr wyborców dzieli się na część A i część B. § 7. Część A rejestru wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy. § 8. Wyborcy będący obywatelami polskimi, zameldowani na obszarze gminy na pobyt stały są wpisywani do rejestru wyborców z urzędu. § 9. Część B rejestru wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, stale zamieszkałych na obszarze gminy i uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w Rzeczypospolitej Polskiej. W tej części rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania wyborcy. § 10. Wyborcę, o którym mowa w § 9, wpisanego do rejestru wyborców, na jego pisemny wniosek, skreśla się z rejestru wyborców. § 11. Rejestr wyborców prowadzi gmina jako zadanie zlecone. § 12. Rejestr wyborców jest udostępniany, na pisemny wniosek, do wglądu w urzędzie gminy. § 13. Urząd gminy przekazuje właściwym organom wyborczym okresowe informacje o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców. Art. 19. § 1. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały wpisywani są do rejestru wyborców, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek. Wniosek powinien zawierać nazwisko, imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia oraz numer ewidencyjny PESEL wnioskodawcy. Do wniosku dołącza się: 1) kserokopię ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy; 2) pisemną deklarację, w której wnioskodawca podaje swoje obywatelstwo i adres stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. § 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego stale na obszarze gminy. § 3. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy pod innym adresem aniżeli adres ich zameldowania na pobyt stały na obszarze tej gminy mogą być wpisani do rejestru wyborców pod adresem stałego zamieszkania, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy wniosek zawierający dane, o których mowa w § 1, wraz ze wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały na obszarze gminy. Art. 20. § 1. Decyzję o wpisaniu lub o odmowie wpisania do rejestru wyborców osoby, o której mowa w art. 19, wydaje wójt, w terminie 3 dni od dnia wniesienia wniosku. Decyzję o odmowie wpisania do rejestru wyborców, wraz z uzasadnieniem, niezwłocznie doręcza się wnioskodawcy. § 2. Wójt przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 1, jest obowiązany sprawdzić, czy osoba wnosząca wniosek o wpisanie do rejestru wyborców spełnia warunki stałego zamieszkania na obszarze danej gminy. § 3. O wpisaniu wyborcy do rejestru wyborców niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały w celu skreślenia go z rejestru wyborców w tej gminie. § 4. Od decyzji w sprawie odmowy wpisania do rejestru wyborców przysługuje prawo wniesienia skargi do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Skargę wnosi się za pośrednictwem wójta, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji. Wójt przekazuje sądowi niezwłocznie skargę wraz z decyzją i aktami sprawy. Wójt może też niezwłocznie zmienić albo uchylić swoją decyzję, jeżeli uzna skargę w całości za zasadną. § 5. Sąd rozpoznaje skargę, o której mowa w § 4, w postępowaniu nieprocesowym, w terminie 3 dni od dnia jej doręczenia. Odpis postanowienia sądu doręcza się osobie, która wniosła skargę, oraz wójtowi. Od postanowienia sądu nie przysługuje środek prawny. Art. 21. § 1. Osoby pozbawione prawa wybierania skreśla się z rejestru wyborców na podstawie przekazywanych gminom zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu. § 2. W przypadku wygaśnięcia przyczyny pozbawienia prawa wybierania wyborca jest wpisywany do rejestru wyborców na podstawie zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu. § 3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy zawiadamiania gmin o osobach pozbawionych prawa wybierania oraz o wygaśnięciu przyczyny pozbawienia prawa wybierania, a także wzory zawiadomień w tych sprawach, tak aby zapewnić bieżącą aktualizację w rejestrze wyborców danych o osobach pozbawionych prawa wybierania i posiadających prawo wybierania. Art. 22. § 1. Każdy może wnieść do wójta reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców, w szczególności w sprawie: 1) pominięcia wyborcy w rejestrze wyborców; 2) wpisania do rejestru wyborców osoby, która nie ma prawa wybierania; 3) niewłaściwych danych o osobach wpisanych do rejestru wyborców; 4) ujęcia w rejestrze wyborców osoby, która nie zamieszkuje stale na obszarze gminy. § 2. Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu. § 3. Wójt obowiązany jest rozpatrzyć reklamację, w terminie 3 dni od dnia jej wniesienia, i wydać decyzję w sprawie. § 4. Decyzję, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wnoszącemu reklamację, a gdy dotyczy ona innych osób - również tym osobom. § 5. Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji lub powodującą skreślenie z rejestru wyborców wnoszący reklamację bądź osoba skreślona z rejestru wyborców może wnieść, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji, skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Przepisy art. 20 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Art. 23. § 121)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 28 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2281), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Dane, o których mowa w art. 18 § 9 zdanie drugie, są przekazywane przez wójta za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji. § 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do danych osób, o których mowa w art. 18 § 10. § 321)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 28 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2281), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje dane, o których mowa w § 1 i 2, właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej. Art. 2421)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 28 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2281), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. § 1. Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej, na ich wniosek, dane dotyczące obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w zakresie niezbędnym do korzystania z tych praw. § 2. Dane, o których mowa w § 1, przekazuje wójt, na żądanie i za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody, ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji. Art. 25. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób prowadzenia rejestru wyborców, ustalając: a) wzór rejestru wyborców, b) metody aktualizacji rejestru wyborców i sposób jego udostępniania, c) wzór wniosku o udostępnienie rejestru wyborców, d) wzór wniosku o wpisanie wyborcy do rejestru wyborców, e) wzór zawiadomienia o wpisaniu do rejestru wyborców, f) wzór wniosku, o którym mowa w art. 18 § 10, o skreślenie wyborcy z rejestru wyborców, g) warunki, które spełniać musi system informatyczny służący prowadzeniu rejestru wyborców, 2) sposób przekazywania przez urzędy gmin właściwym organom wyborczym okresowych informacji o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców, 3) wzór pisemnej deklaracji, o której mowa w art. 19 § 1 pkt 2 - uwzględniając konieczność zapewnienia możliwości weryfikacji danych zawartych w rejestrze wyborców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania tych danych oraz ich przekazywania i odbioru; 4) tryb przekazywania przez Rzeczpospolitą Polską innym państwom członkowskim Unii Europejskiej danych dotyczących obywateli tych państw wpisanych do rejestru wyborców oraz skreślonych z rejestru wyborców, jak również obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, uwzględniając w szczególności formę i terminy wymiany tych informacji, a także konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych. Rozdział 5 Spis wyborców Art. 26. § 1. Osoby, którym przysługuje prawo wybierania, wpisuje się do spisu wyborców. § 2. Wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców. § 33)Utracił moc w zakresie, w jakim dotyczy wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 2.. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni, dla osób kończących 18 lat w drugim dniu głosowania sporządza się dodatkowy spis. § 4. Spis wyborców służy do przeprowadzania głosowania w wyborach, które zostały zarządzone. § 5. W zależności od zarządzonych wyborów spis wyborców składa się z części A lub części A i części B. § 6. Spis wyborców składa się z: 1) części A - w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do rad powiatów i sejmików województw; 2) części A i części B - w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, w wyborach do rad gmin oraz w wyborach wójta. § 7. Część A spisu wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części spisu wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy. § 8. Część B spisu wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w wyborach, które zostały zarządzone w Rzeczypospolitej Polskiej. W tej części spisu wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania wyborcy. § 9. W spisie wyborców wymienia się dane, o których mowa odpowiednio w § 7 i 8. § 10. Spis wyborców, z zastrzeżeniem art. 34 § 1 i art. 35 § 1, jest sporządzany i aktualizowany przez gminę, jako zadanie zlecone, na podstawie rejestru wyborców. § 11. Spis wyborców sporządza się w 2 egzemplarzach, oddzielnie dla każdego obwodu głosowania, według miejsca zamieszkania wyborców, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów. § 12. Jeden egzemplarz spisu wyborców przekazuje się w przeddzień wyborów przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej. Art. 27. (uchylony)22)Przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 9. Art. 28. § 123)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. Wyborca, na jego pisemny wniosek wniesiony do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów, jest dopisywany do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania na obszarze gminy: 1) właściwej ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania albo 2) w której czasowo przebywa. § 223)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta. § 323)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.. W wyborach uzupełniających do Senatu przepis § 1 pkt 2 ma zastosowanie tylko do wyborców stale zamieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w którym przeprowadza się wybory uzupełniające. § 4. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego na obszarze gminy. § 5. We wniosku, o którym mowa w § 1, podaje się dane wymienione w art. 26 § 7 i 8. Art. 29. § 1. Spis wyborców w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7, sporządza się na podstawie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów, z zastrzeżeniem § 2. § 2. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory wójta. § 3. Wykazy osób, o których mowa w § 1, osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów. § 4. W wykazie osób, które będą przebywały w zakładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu. Art. 30. § 1. Żołnierze pełniący zasadniczą lub okresową służbę wojskową oraz pełniący służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych lub odbywający ćwiczenia i przeszkolenie wojskowe, a także ratownicy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej poza miejscem stałego zamieszkania są dopisywani, na swój wniosek, do wybranego przez nich spisu wyborców sporządzonego dla miejscowości, w której odbywają służbę, z zastrzeżeniem § 2. Wniosek składa się między 21 a 14 dniem przed dniem wyborów, chyba że osoby, o których mowa w zdaniu pierwszym, przybyły do miejsca ich aktualnego zakwaterowania po tym terminie. We wniosku podaje się dane wymienione w art. 26 § 7. § 2. W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory wójta. § 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do policjantów z jednostek skoszarowanych, funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej pełniących służbę w systemie skoszarowanym. § 4. Dowódcy jednostek wojskowych, komendanci oddziałów obrony cywilnej i dowódcy jednostek policyjnych oraz przełożeni funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej są obowiązani zapewnić żołnierzom, ratownikom, policjantom oraz funkcjonariuszom możliwość wykonania uprawnień wynikających z przepisu § 1. § 5. Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Minister Sprawiedliwości, każdy w zakresie swojej właściwości, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określą sposób realizacji obowiązków, o których mowa w § 4, uwzględniając konieczność zapewnienia wyborcom, o których mowa w § 1 i 3, możliwości wykonywania funkcji członków obwodowych komisji wyborczych i mężów zaufania. Art. 31. O dopisaniu lub wpisaniu do spisu wyborców osób, o których mowa w art. 28, art. 29 § 1 i art. 30 § 1 i 3, niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania lub ostatniego zameldowania na pobyt stały. Art. 32. § 1. Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców - na podstawie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wyborców - na podstawie spisu wyborców, zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów. § 2. Zaświadczenie, o którym mowa w § 1, wydaje urząd gminy. § 3. Przepisu § 1 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta. § 4. W wyborach uzupełniających do Senatu przepis § 1 ma zastosowanie tylko do wyborców stale zamieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w którym przeprowadza się wybory uzupełniające. Art. 33. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób sporządzenia i udostępniania spisu wyborców, ustalając w szczególności: a) wzór spisu wyborców, b) metody aktualizacji spisu wyborców, c) wzór wniosku o udostępnienie spisu wyborców, d) wzory wykazów wyborców przebywających w zakładach opieki zdrowotnej4)Obecnie przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, na podstawie art. 218 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r., domach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów, w których utworzono obwody głosowania, e) wzór zawiadomienia o dopisaniu lub o wpisaniu wyborcy do spisu wyborców w innym obwodzie głosowania - uwzględniając odrębność przy sporządzaniu spisu wyborców dla obwodów utworzonych w zakładzie opieki zdrowotnej4)Obecnie przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, na podstawie art. 218 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r., domu pomocy społecznej, zakładzie karnym lub areszcie śledczym oraz oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, przypadki, w których następuje dopisanie lub wykreślenie ze spisu wyborców, miejsce, czas i formę udostępnienia spisu wyborców; 224)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 9.) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania i ewidencjonowania zaświadczeń, mając na względzie konieczność zapewnienia identyfikacji osoby, której zaświadczenie dotyczy oraz zabezpieczenia zaświadczenia przed sfałszowaniem. Art. 34. § 1. Wyborcy przebywający na polskich statkach morskich znajdujących się w podróży w dniu wyborów wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez kapitana statku. § 2. Wpisu dokonuje się na podstawie wniosku wyborcy zgłoszonego najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL lub numer ważnego polskiego paszportu oraz adres zamieszkania. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi wniosek powinien zawierać numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania. § 3. Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających na polskich statkach morskich, z tym że zaświadczenie wydaje kapitan statku, który sporządził spis wyborców. § 425)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 13.. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia: 1) wzór spisu wyborców, o którym mowa w § 1, oraz sposób jego sporządzania i aktualizacji, 2) wzór zawiadomienia o wpisaniu wyborcy do spisu wyborców w innym obwodzie głosowania oraz sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych spisem wyborców osobach stale zamieszkałych w kraju, 3) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania i ewidencjonowania tych zaświadczeń - mając na względzie konieczn …