Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły

— 3246 — Zatwierdzono na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. PREZES RADY MINISTRÓW Donald TUSK Poz. 549 v.p l Monitor Polski Nr 49 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.06.21 09:45:38 +02'00' ww w. rcl .go Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły Warszawa, 2011 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Monitor Polski Nr 49 — 3247 — Poz. 549 v.p l Spis treści: ww w. rcl .go

1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . .
3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód — pobory wód powierzchniowych i podziemnych
5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . . Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmienność opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Wisły Rozkład przestrzenny oraz zmienność temperatury powietrza na obszarze dorzecza Wisły . . . Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . .
6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . .
11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . . Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3250 3252 3254 3266 3266 3266 3270 3271 3273 3273 3275 3275 3278 3279 3283 3283 3286 3289 3292 3295 3295 3299 3303 3305 3305 3312 3317 3336 3336 3337 3342 3344 3345 3347 3350 3366 3367 3367 3368 3369 3370 3371 3378 3380 3381 3382 3384 Monitor Polski Nr 49 — 3248 — Poz. 549 3384 3386 3388 3390 3391 3394 3396 3400 3402 3404 3406 3406 3413 3429 3430 3443 3453 3455 3458 3460 w. rcl .go v.p l Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 . . . . . . . . Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . . Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzkie programy ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzkie programy udrażniania rzek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony parków narodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony parków krajobrazowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony rezerwatów przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3462 3462 3463 3465 3467 3469 3485 3488 3494 3498 3500 Załączniki: Załącznik nr 1 — mapy: ww ~
    <P_P
    
    
    
    6aP]XRP
    ^QbiPad
    S^aiTRiP
    FXb h
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    !
    
    
    9TS]^[XcT
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . . ~
    <P_P
    "
    
    
    BRP[^]T
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . . . ~
    <P_P
    #
    
    
    9TS]^[XcT
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    $
    
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    aiTRi]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    %
    
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    YTiX^a]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    &
    
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    _aihQaiTú]hRW
    X
    _aiTYîRX^fhRW — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    '
    
    
    4Z^aTVX^]h
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    (
    
    
    >RT]P
    bcP]d
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    aiTRi]hRW
    €
    ^QbiPa dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    
    
    >RT]P
    bcP]d
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    YTiX^a]hRW
    _aiTYîRX^ wych i przybrzeżnych — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    
    
    >RT]P
    bcP]d
    X[^îRX^fTV^
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiT cza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3501 3502 3503 3504 3505 3506 3507 3508 3509 3510 3511 Monitor Polski Nr 49 — 3249 — Poz. 549 ~
    <P_P
    !
    
    >RT]P
    bcP]d
    RWT\XRi]TV^
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiT cza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    "
    BXTĎ
    \^]Xc^aX]Vd
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . ~
    <P_P
    #
    BXTĎ
    \^]Xc^aX]Vd
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    $
    
    FhZPi
    fÙS
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    RT[Ùf
    aTZaTPRhY]hRW
    f
    ch\
    Zö_XT[XbZ^fhRW
    € obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    %
    
    FhZPi
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    _^Q^ad
    f^Sh
    f
    RT[d
    iP^_P trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Wisły . . ~
    <P_P
    &
    
    FhZPi
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    _^Q^ad
    f^Sh
    f
    RT[d
    iP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Wisły . . . . ~
    <P_P
    '
    
    >QbiPah
    biRiTVÙ[]XT
    ]PaPú^]T
    ]P
    iP]XTRihbiRiT]XP
    ifXöiZP\X
    Pi^cd
    iT
    ðaÙST rolniczych — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    (
    
    >QbiPah
    _aiTi]PRi^]T
    S^
    ^RWa^]h
    bXTS[XbZ
    [dQ
    VPcd]ZÙf
    S[P
    ZcÙahRW
    dcaih\P nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    !
    ?d]Zc^fT
    X
    a^i_a^bi^]T
    ðaÙS P
    iP]XTRihbiRiTĔ
    €
    ^QbiPa
    S^aiTRiP
    FXb h
    
    . . . . . 3519 3520 Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3521 .go v.p l 3512 3513 3514 3515 3516 3517 3518 Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych: ww w. rcl ~
    <P_P
    ]a
    
    
    6aP]XRT
    ^QbiPaÙf
    S^aiTRih
    X
    aTVX^]Ùf
    f^S]hRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    !
    
    9TS]^[XcT
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    "
    
    BRP[^]T
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    #
    
    9TS]^[XcT
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    $
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    aiTRi]hRW
    
    . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    %
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    YTiX^a]hRW
    
    . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    &
    
    Ch_h
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    _aihQaiTú]hRW
    X
    _aiTYîRX^fhRW
    ~
    <P_P
    ]a
    '
    
    4Z^aTVX^]h
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    (
    
    >RT]P
    bcP]d
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    aiTRi]hRW
    
    . . . . . . . ~
    
    <P_P
    ]a
    
    >RT]P
    bcP]d
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    YTiX^a]hRW
    _aiTYîRX^ wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    
    >RT]P
    bcP]d
    X[^îRX^fTV^
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    
    . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    !
    >RT]P
    bcP]d
    RWT\XRi]TV^
    YTS]^[XchRW
    RiĐîRX
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    
    
    . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    "
    BXTĎ
    \^]Xc^aX]Vd
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    #
    BXTĎ
    \^]Xc^aX]Vd
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    $
    FhZPi
    fÙS
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    RT[Ùf
    aTZaTPRhY]hRW
    f
    ch\
    Zö_XT[XbZ^fhRW
    
    . ~
    
    <P_P
    ]a
    %
    FhZPi
    fÙS
    _^fXTaiRW]X^fhRW
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    _^Q^ad
    f^Sh
    f
    RT[d
    iP^_P trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    
    <P_P
    ]a
    &
    FhZPi
    fÙS
    _^SiXT\]hRW
    _aiTi]PRi^]hRW
    S^
    _^Q^ad
    f^Sh
    f
    RT[d
    iP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    
    <P_P
    ]a
    '
    >QbiPah
    biRiTVÙ[]XT
    ]PaPú^]T
    ]P
    iP]XTRihbiRiT]XP
    ifXöiZP\X
    Pi^cd
    iT
    ðaÙST rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~
    
    <P_P
    ]a
    (
    >QbiPah
    _aiTi]PRi^]T
    S^
    ^RWa^]h
    bXTS[XbZ
    [dQ
    VPcd]ZÙf
    S[P
    ZcÙahRW
    dcaih\P nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . . ~
    <P_P
    ]a
    !
    ?d]Zc^fT
    X
    ^QbiPa^fT
    ðaÙS P
    iP]XTRihbiRiTĔ
    
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3699 3700 3701 3702 3703 3704 3705 3706 3707 3708 3709 3710 3711 3712 3713 3714 3715 3716 3717 3718 Monitor Polski Nr 49 — 3250 — Poz. 549 v.p l
19. Stosowane skróty i pojęcia Główny Inspektor Ochrony Środowiska GUS Główny Urząd Statystyczny GZWP Główny Zbiornik Wód Podziemnych IPPC zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń JCWP jednolita część wód powierzchniowych JCWPd jednolita część wód podziemnych KE Komisja Europejska KPOŚK Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych KZGW Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej MŚ Ministerstwo Środowiska NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OSN obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu .go GIOŚ pochodzącymi ze źródeł rolniczych obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000) PGW plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza PSH Państwowa Służba Hydrogeologiczna PWŚK Program wodno-środowiskowy kraju RDW dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 w. rcl OSO października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna regionalny zarząd gospodarki wodnej SCW sztuczna część wód SCWP scalona część wód powierzchniowych SOO specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000) SZCW silnie zmieniona część wód UE Unia Europejska WFOŚiGW wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej WIOŚ wojewódzki inspektor ochrony środowiska WZMiUW wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych ww RZGW Monitor Polski Nr 49 — 3251 — Poz. 549 naturalnymi przez jedno ujście do morza. v.p l Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną w gospodarowaniu wodami Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. .go Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka, struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub wody przybrzeżne). Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji. w. rcl Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka . ww Sztuczna część wód – jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka. Monitor Polski Nr 49 — 3252 — Poz. 549 Dyrektywą Wodną v.p l
20. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju. Wiele wysiłku włożono m.in. w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE. Zmienione zostały m.in. przepisy ustawy – Prawo wodne w celu transpozycji przepisów wspólnotowych w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe dyrektywy: dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE .go L 327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW), dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (Dz. U. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19), dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. U. UE L 288 z 6.11.2007, str. 27). w. rcl Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw członkowskich. RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest ochrona zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę wodną mająca na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej cenie, która umożliwi rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu potrzeb środowiska. Głównym celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich części wód, poprzez określenie i wdrożenie koniecznych działań w ramach zintegrowanych programów działań w państwach członkowskich do 2015 roku. Zgodnie z przepisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się w podziale na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) w chwili obecnej na obszarze Polski wyznaczonych jest 10 obszarów ww dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej i Ücker. Dla każdego obszaru dorzecza opracowuje się plan gospodarowania wodami. Niniejszy dokument jest zatem jednym z dziesięciu PGW na obszarze Polski. Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na Monitor Polski Nr 49 — 3253 — Poz. 549 poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, v.p l strategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego. PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym. PGW jest syntezą prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak: .go ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, wykaz obszarów chronionych, mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych, ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód, podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju, w. rcl wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów, podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych wynikach realizacji planu. W PGW szczególną rolę zajmuje podsumowanie działań, zawartych w PWŚK. Działania te winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza w celu zapewnienia utrzymania lub poprawy ww jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach w terminie późniejszym. Dotyczą one zarówno konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze administracyjnym, ekonomicznym, badawczym, informacyjnym czy edukacyjnym. Monitor Polski Nr 49 — 3254 — Poz. 549 ww w. rcl .go v.p l
21. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza Rysunek
22. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Wisły Monitor Polski Nr 49 — 3255 — Poz. 549 Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Wisła o długości całkowitej 1047,5 km. v.p l Wisła w całości znajduje się na terytorium Polski, a jej źródła zlokalizowane są na zachodnim stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, na wysokości 1106 m n.p.m. Wisła uchodzi do Zatoki Gdańskiej. Obszar dorzecza położony jest w południowo – wschodniej, wschodniej oraz w północno – wschodniej części kraju. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza Wisły przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1). Do największych lewostronnych dopływów Wisły należą: Nida, Kamienna, Radomka, Pilica, Bzura, Rawka, Brda, Wda i Wierzyca. Głównym dopływem Bzury jest Rawka. Do największych prawostronnych dopływów Wisły zaliczane są: Raba, Dunajec, Wisłoka, San, Wieprz, Świder, Narew z dopływem rzeki Bug, Wkra, Skrwa, Drwęca, Osa, Liwa. Największe Włocławek. .go zbiorniki zaporowe zlokalizowane na rzece: Zb. Wisła Czarne, Goczałkowice, Zegrzyński, Z większych rzek obszar dorzecza Wisły obejmuje także: w Zlewisku Bałtyku- rzeki: Słupię, Łupawę i Łebę, rzekę zasilającą Zalew Wiślany - Pasłękę. Na obszarze dorzecza Wisły całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzek wynosi 65387,09 km, z czego długość naturalnych to 39442,54 km (ok.60,5%). Długość sztucznych części wód powierzchniowych – 822,76 km (ok. 1%), w. rcl natomiast silnie zmienionych – 25121,78 km (ok. 38,5%). Górny odcinek Wisły, tj. od źródeł do ujścia Przemszy nazywany jest Małą Wisłą, a punkt ujścia Przemszy do Wisły oznaczany jest jako punkt 0,0 km, od którego rzeka jest kilometrowana w górę i w dół rzeki (początek Wisły żeglownej). W odcinku źródłowym Wisła jest rzeką górską, przechodząc w ciek o charakterze wyżynnym, a następnie nizinnym. Wisła jest najdłuższą rzeką w Polsce, jednocześnie największą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego. Jako potoki źródłowe wskazuje się Czarną i Białą Wisełkę. Dorzecze Wisły w 87,5% położone jest na terytorium Polski. Rzeka w środkowym i dolnym biegu tworzy liczne meandry i starorzecza. Od Torunia do Gdańska rzeka jest uregulowana. Średnie wzniesienie nad poziom morza dorzecza Wisły wynosi 270 m. Przeważająca część dorzecza położona jest na wysokościach mieszczących się w przedziale 100 – 200 m n.p.m., 75% dorzecza w przedziale 100 – 300 m n.p.m. Wisła w swym środkowym biegu stanowi bardzo cenne ww przyrodniczo obszary, zajmowane m.in. przez lasy łęgowe, będące siedliskiem wielu gatunków zwierząt. Powierzchnia obszaru dorzecza Wisły wynosi 183 174 km2, co stanowi ok. 59% powierzchni kraju. W strukturze użytkowania gruntów, największy obszar stanowią tereny rolne, które zajmują ok. 66% powierzchni, tj. 120 457,5 km
23. Lasy i ekosystemy seminaturalne stanowią 53 127,7 km2, czyli ok. 29% powierzchni. Tereny zantropogenizowane zajmują powierzchnię 5 925,65 km2 (ok. 3% powierzchni), zaś tereny Monitor Polski Nr 49 — 3256 — Poz. 549 wodne łącznie zajmują 2 833,2 km2, co stanowi ok. 1,5% powierzchni obszaru dorzecza. v.p l Strukturę użytkowanie gruntów na obszarze dorzecza Wisły przedstawia rysunek
24. Wg podziału administracyjnego, obszar dorzecza Wisły leży w województwach: śląskim, małopolskim, podkarpackim, lubelskim, świętokrzyskim, łódzkim, podlaskim, .go mazowieckim, warmińsko – mazurskim, kujawsko – pomorskim, pomorskim. Na obszar dorzecza Wisły składają się regiony wodne Dolnej Wisły, Środkowej Wisły, Górnej Wisły i Małej Wisły. Region wodny Dolnej Wisły obejmuje dolny odcinek Wisły, Żuławy Wiślane, subregion w. rcl Zalewu Wiślanego oraz Pobrzeże Bałtyku na wschód od Koszalina. Wyróżnia się tu 4 piętra wodonośne – holoceńsko – plejstoceńskie, neogeńskie, paleogeńskie i kredowe. Piętra wodonośne mają różne rozprzestrzenienie i nie tworzą ciągłej warstwy. Najbardziej zróżnicowane jest piętro holoceńsko – plejstoceńskie. Tworzy 3 poziomy (górny, środkowy i dolny), lokalnie poziomy mogą się dzielić na większą ilość warstw wodonośnych. Poziom górny najczęściej związany jest z utworami sandrowymi najmłodszego zlodowacenia, natomiast poziom środkowy i dolny (tzw. międzyglinowe) występują w piaskach i żwirach fluwioglacjalnych różnego wieku interglacjałów. Miąższość tych osadów jest bardzo zróżnicowana, na co wpływ mają zjawiska glacitektoniczne. Na obszarze Żuław Wiślanych poziom wodonośny związany jest z utworami delty wiślanej. Są to utwory drobnopiaszczyste, przeławicone osadami nieprzepuszczalnymi. Wody holoceńsko – plejstoceńskie regionu wodnego Dolnej Wisły są charakterystyczne dla młodo glacjalnych rejonów pojeziernych. ww Należą do typu HCO3-Ca i HCO3-Ca-Mg. Mineralizacja ogólna nie przekracza zwykle 500 mg/dm
25. Jest to piętro wodonośne najbardziej narażone na zanieczyszczenia antropogeniczne, lokalnie zawartość azotanów przekracza 10 mg/dm
26. Generalnie są to wody dobrej jakości, wymagają prostego uzdatniania ze względu na podwyższoną zawartość Fe i Mn. Najgorsze jakościowo są wody subregionu Żuław Wiślanych. Zasolenie w tym regionie dochodzi do 3100 mg/dm3, ponadto charakterystyczna jest wysoka zawartość żelaza, manganu, amoniaku i związków fluorku. Piętro wodonośne neogeńskie i paleogeńskie często występuje w ciągłości hydraulicznej. Utwory neogenu tworzą 2 poziomy wodonośne w piaskach mioceńskich. Ich średnia miąższość to 40 m. Poziom Monitor Polski Nr 49 — 3257 — Poz. 549 paleogeński związany jest z piaskami glaukonitowymi oligocenu o miąższości 10 – 25 m. v.p l Piętro neogeńskie i paleogeńskie w niektórych obszarach zostało całkowicie zerodowane i występuje wyspowo w miejscach zagłębień podłoża mioceńskiego. Przydatność piętra neogeńskiego jest ograniczona ze względu na słabo przepuszczalne utwory (piaski drobnoziarniste). Pociąga to za sobą słabą wydajność studni. Pod względem chemicznym wody piętra neogeńsko – paleogeńskiego są zbliżone do wód piętra holoceńsko – plejstoceńskiego. Wynika to z licznych kontaktów hydraulicznych oraz zasilania poziomów wodonośnych z wyżej ległych utworów plejstoceńskich. W obrębie piętra kredowego rozróżnia się 2 poziomy: górny i dolny. Poziom dolny związany jest z serią piasków glaukonitowych, natomiast górny z serią węglanowo – krzemionkową. Dolny poziom .go kredowy jest bardzo zasobny i tworzy w wielu regionach główny użytkowy poziom wodonośny. Piętro wodonośne kredowe jest najintensywniej eksploatowane przez ujęcie Las Gdański, w Bydgoszczy Fordonie i Toruniu. Charakterystyczna dla wód piętra kredowego jest zawartość Ca, Na, i Cl. Są to wody typu HCO3-Ca i HCO3-Na. Ogólna mineralizacja wynosi ok. 500 mg/dm3, zawartość chlorków 6 – 40 mg/dm3 i fluorków do 4 mg/dm3 (Lidzbarski i in., 2007). Region Wodny Środkowej Wisły obejmuje Wisłę na odcinku od ujścia Sanu do Włocławka, zlewnię Bugu i Narwi, Krainę Wielkich Jezior Mazurskich, Wyżynę Lubelską w. rcl i północną część regionu świętokrzyskiego. Na tym obszarze głównym piętrem wodonośnym, o największym rozprzestrzenieniu jest plejstoceńskie piętro wodonośne. W części północnej regionu występuje nieprzerwanie na całym obszarze, w regionie świętokrzyskim i Wyżynie Lubelskiej występuje w dolinach większych rzek, pomiędzy wychodniami starszego podłoża. Charakteryzuje się piętrowością osadów wodonośnych, które związane są z akumulacją wodno – lodowcową w trakcie interglacjałów następujących po sobie zlodowaceń. Piętro wodonośne związane jest z dolinami rzek współczesnych, strukturami piaszczysto – żwirowymi występującymi wśród utworów morenowych oraz ze strukturami dolin kopalnych. Generalnie wydziela się 3 poziomy, ale układ ten może być zaburzony. Poziomy składają się lokalnie z większej ilości warstw wodonośnych. Pietro czwartorzędowe cechuje się bardzo dobrymi parametrami hydrogeologicznymi, takimi jak wodoprzepuszczalność i wydajność potencjalna studni. Poziom górny, ze względu na słabą izolację ma największy ww moduł zasobów odnawialnych, ale jest najbardziej narażony na zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego. Najczęściej eksploatowane są poziomy międzyglinowe, których miąższość wynosi kilkanaście metrów. Wody piętra plejstoceńskiego są typu HCO 3 – Ca i HCO3 – Ca – Mg. Dla tego typu wód charakterystyczna jest podwyższona zawartość Fe i Mn. Ze względu na narażenie zanieczyszczeniami antropogenicznymi notuje się podwyższone zawartości jonów SO2-4, Cl-, Na+, K+. Neogeńsko – paleogeńskie piętro wodonośne związane jest z osadami piaszczystymi miocenu i oligocenu. Poziomy te są rozdzielone mułkami i iłami, ale występują również w kontakcie hydraulicznym. Piętro to jest Monitor Polski Nr 49 — 3258 — Poz. 549 szeroko rozprzestrzenione na obszarze regionu wodnego Środkowej Wisły. Nie występuje v.p l tylko w południowej części, w regionie świętokrzyskim i na Wyżynie Lubelskiej. Miocen jako użytkowy poziom wodonośny ma znaczenie lokalne ze względu na gorsze parametry hydrogeologiczne i silną barwę pochodzącą od pokładów węgli brunatnych. Częściej ujmowany jest poziom oligoceński, który tworzy zasobny zbiornik o miąższości od kilku do 90 m. Wody piętra neogeńsko – paleogeńskiego są dobrej jakości, ogólna mineralizacja waha się w granicach 300 – 700 mg/dm3, zawartość chlorków 0 – 40 mg/dm3 i siarczanów < 40 mg/dm
27. Powyżej poziomu mioceńskiego występują osady plioceńskie, które ze względu na wykształcenie litologiczne nie mają właściwości wodonośnych, ale tworzą bardzo dobrą izolację zbiornika mioceńskiego i oligoceńskiego. Kredowe piętro wodonośne jest najsłabiej .go rozpoznane w północnej części regionu. Największe znaczenie jako główny użytkowy poziom wodonośny ma na południu regionu, w rejonie niecki lubelskiej tworzy największy podziemny zbiornik wód słodkich w Polsce. Utworami wodonośnymi są spękane margle, opoki i kreda pisząca. Wraz z głębokością zmniejsza się szczelinowatość, co powoduje obniżenie przydatnych parametrów hydrogeologicznych dla zbiornika wód podziemnych. Wody piętra kredowego w strefie aktywnej wymiany wód są dobrej jakości i nie wymagają uzdatniania. Wraz ze wzrostem głębokości wzrasta ogólna mineralizacja i może znacznie przekraczać 1 g/dm
28. Pojawiają się wody sodowo – chlorkowe o charakterze reliktowym. w. rcl Miąższość utworów kredowych dochodzi do 600 – 700 m. Zawodniona jest ich górna część o miąższości 200 – 300 m, mająca znaczenie użytkowe. Jurajskie piętro wodonośne ma jest słabo rozpoznane i ma znaczenie użytkowe na obszarach gdzie brak jest poziomów użytkowych w wyższych piętrach wodonośnych. Najlepiej rozpoznany zbiornik wód podziemnych wieku jurajskiego występuje w północnym i wschodnim obrzeżu paleozoicznego trzonu Gór Świętokrzyskich. Występują tu 3 poziomy wodonośne w spękanych wapieniach skalistych. Najlepsze parametry wodonośne wapieni jurajskich występują w strefach uskokowych. Zwykłe wody podziemne piętra jurajskiego występują do głębokości 250 m, poniżej znacznie wzrasta mineralizacja, czyniąc te wody nieprzydatnymi do zaopatrzenia ludności w wodę zdatną do picia. W obrzeżu Gór Świętokrzyskich występuje również triasowe piętro wodonośne. Poziom górno triasowy zbudowany z iłowców i mułowców nie ma znaczenia użytkowego, ze względu na słabe ww zawodnienie. Poziom środkowo triasowy tworzą wapienie i margle o miąższości do 100 m. Poziom dolno triasowy występuje w piaskowcach, zlepieńcach i mułowcach. Jest często łączony z permskim piętrem wodonośnym ze względu na podobne wykształcenie litologiczne. Wody piętra triasowego cechują się dobrą jakością, niekiedy o zbyt niskim pH < 6,
29. Trzon paleozoiczny Gór Świętokrzyskich zbudowany jest ze skał karbońskich, dewońskich, sylurskich, ordowickich i kambryjskich. Charakteryzują się słabą wodonośnością. Użytkowy charakter ma poziom środkowo- i górno dewoński, który jest wykształcony w postaci wapieni i dolomitów. Tworzą zbiorniki szczelinowo – krasowe, o zmiennej Monitor Polski Nr 49 — 3259 — Poz. 549 wodonośności, zależnej od stopnia spękania (Kowalczyk A., Rubin H., Wagner, Rubin K., Kazimierski, Knyszyński, Prażak, Nowicki, 2007). v.p l Motyka, Różkowski, Pacholewski, 2007; Prażak, 2007; Krajewski, Woźnicka, 2007; Herbich, Region wodny Górnej Wisły obejmuje południową część rejonu świętokrzyskiego, fragment Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej, zapadlisko przedkarpackie, Karpaty Zewnętrzne i fragment Karpat Wewnętrznych (Tatry). Czwartorzędowe piętro wodonośne największe znaczenie użytkowe ma w subregionie zapadliska przedkarpackiego. Najbardziej zasobne w wodę są dolina Wisły, którą wypełniają osady piaszczysto – żwirowe o miąższości 20 – 30 m oraz dolina kopalna, rozciągająca się pomiędzy Tarnowem i Rzeszowem. W subrejonie Karpat Zewnętrznych osady czwartorzędowe występują w postaci pokryw. .go Tworzą lokalnie zasobne zbiorniki w kotlinach śródgórskich i dolinach większych rzek. Jakość wód jest dobra, nie wymaga skomplikowanego uzdatniania. Ze względu na słabą izolację czwartorzędowe piętro wodonośne narażone jest na zanieczyszczenie ze źródeł antropogenicznych. Mioceńskie piętro wodonośne występuje w obrębie zapadliska przedkarpackiego. W rejonie Bochni miocen wykształcony jest w postaci piasków i słabozwięzłych piaskowców bogucickie. Tworzą zbiornik wód podziemnych o dobrej jakości i ograniczonych możliwościach eksploatacji. W rejonie Sandomierza rozpoznane jest neogeńskie piętro wodonośne występujące w kompleksie margli i wapieni serii chemicznej. w. rcl Słabe parametry hydrogeologiczne i wysoka mineralizacja czynią wody tego poziomu nieprzydatnymi w celach konsumpcyjnych. Na obszarze Karpat występuje połączone piętro paleogeńsko – kredowego. Występuje w tzw. osadach fliszowych, które budują Karpaty Zewnętrzne. Poziomy wodonośne występują w piaskowcach, zlepieńcach, wapieniach okruchowych, iłowcach, mułowcach i marglach. Największe znaczenie na właściwości hydrogeologiczne i zasobność tych skał ma spękanie. Najczęściej charakteryzują się słabą wodonośnością i niską wydajnością studni 1,0 – 2,5 m3/h. Dla Karpat fliszowych charakterystyczne jest współwystępowanie wód zwykłych i mineralnych. Jest to obszar podatny na ascensyjny dopływ wód słonych z podłoża. Wody słodkie maja charakter wód infiltracyjnych z przewagą jonów HCO3 i Ca. Ogólna mineralizacja w kompleksie paleogeńskim wynosi 200 – 400 mg/dm3, a kredowym 250 – 500 mg/dm
30. Starsze piętra wodonośne są słabo rozpoznane i nie mają znaczenia użytkowego. Występują głównie ww w rejonie świętokrzyskim i tatrzańskim. W rejonie Tatr rozróżnia się poziom gruntowy oraz system głębszego krążenia (Małecka, Chowaniec, Małecki, 2007). Na obszarze dorzecza Wisły najwyższy stopień udokumentowania zasobów dyspozycyjnych został osiągnięty na obszarze działalności RZGW Warszawa i Gdańsk, najniższy w regionie wodnym Górnej Wisły. W roku 2001 przyjęto pojęcie zasobów perspektywicznych, które następnie oszacowano dla obszaru całego kraju (Herbich, Paczyński, 2007). Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły przedstawiono w poniższej tabeli. Monitor Polski Nr 49 — 3260 — Poz. 549 (wg P. Herbich i in., 2003) Nazwa regionu wodnego/obszaru dorzecza Zasoby dyspozycyjne Obszar 2 [km ] [tys. m3/d] v.p l Tabela
31. Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły Zasoby Łącznie perspektywiczne Obszar 2 [tys. Obszar 2 [tys. [km ] 3 m /d] [km ] m3/d] 2 202 298,04 1 604 529 3 806 827 Górna Wisła 10 738 742,12 32 870 4 076 43 608 4 818 Środkowa Wisła 61 343 5 253,32 50 962 7 209 112 305 12 463 Dolna Wisła 15 820 1 747,80 18 850 2 376 34 670 4 124 90 103 8 041,28 104 286 14 190 194 389 22 232 OBSZAR DORZECZA WISŁY .go Mała Wisła Na obszarze dorzecza Wisły zlokalizowane są 93 główne zbiorniki wód podziemnych (tab. 2). Dla 44 z nich opracowano dokumentację hydrogeologiczną, która została zatwierdzona przez Komisję Dokumentacji Hydrogeologicznych, a określa zasoby dyspozycyjne wód podziemnych oraz proponuje granicę obszaru ochronnego GZWP (wg Polityki resortu w dziedzinie hydrogeologii na lata 2008 – 2015, Ministerstwo Środowiska, w. rcl 2008). Na lata 2009 - 2011 przewidziano wykonanie dokumentacji 20 GZWP (w tym reambulacje wcześniej wykonanych dokumentacji) wg nowej metodyki opracowanej w 2009 roku przez zaspół P. Herbich, J. Kapuściński, K. Nowicki, J. Prażak, L. Skrzypczyk W północnej części obszaru dorzecza Wisły większość GZWP ustanowiono w obrębie osadów czwartorzędowych i neogeńsko – paleogeńskich. W części środkowej największe znaczenie mają mezozoiczne piętra wodonośne (kredowe, jurajskie i triasowe). Na południu obszaru w rejonie Karpat i Zapadliska Przedkarpackiego GZWP występują w obrębie fliszu ww karpackiego (osady paleogeńskie i kredowe), oraz w osadach czwartorzędowych. Nr GZWP 107 108 109 110 111 112 114 115 116 117 121 128 129 130 131 132 140 141 203 206 207 Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Dolina Letniki Wielkie Jeziora Mazurskie Zbiornik międzymorenowy Morąg Zbiornik rzeki dolna Wisła Zbiornik międzymorenowy Byszewo Subzbiornik Bydgoszcz Zbiornik międzymorenowy Chełmno Zbiornik rzeki dolna Wda Wisły Wisły/Pregoły Wisły Wisły Wisły/Odry Wisły/Odry Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Obszar dorzecza 18,5 584 104 354 204,5 170 76 56 212 80,0 15,0 146,9 1800 90,5 81,8 118 170 514 39 180 112 Powierz -chnia (km2) Q Q Q Q Q Tr Q Q Zasoby Dyspozycyjne/ Szacunkowe (tys.m3/dobę) 160,8 16,9 21,6 293,9 110,0 2,7 30,4 28,6 24,96 140,0 8,0 32,8 80,0 23,0 99,6 36,0 84,0 51,8 25,0 31,0 25,0 średni niski wysoki średni średni niski Stopień odpornoś ci udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny Stopień udokumentowania 1995 2001 1996 1994 1996 2000 2001 1997 1997 2003, 2009-2011 2001 2001 2009-2011 Rok wykonania dokumentacji 2000 1996 1998 2009-2011 v.p l .go Wiek piętra wodonośnego Q Q Q Q Cr Q Q Q Q Q Q Q Q w. rcl Pradolina rzeki Łeba Zbiornik międzymorenowy Salino Dolina kopalna Żarnowiec Pradolina Kaszuby i rzeka Reda Subniecka Gdańska Zbiornik Żuławy Zbiornik międzymorenowy Maszewo Zbiornik międzymorenowy Łupawa Zbiornik międzymorenowy Gołębiewo Zbiornik Bytów Zbiornik międzymorenowy Czersk Zbiornik międzymorenowy Ogorzeliny Dolina rzeki dolna Osa Nazwa GZWP Tabela
32. Główne zbiorniki wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły. ww Monitor Polski Nr 49 — 3261 — Poz. 549 210 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 326 329 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 Zbiornik Częstochowa (E) Zbiornik Bytom Dolina środkowej Wisły (WarszawaPuławy) Zbiornik międzymorenowy rzeki górny Liwiec Subzbiornik Podlasie Zbiornikmiędzy morenowy ChodczaŁanięta Zbiornik Krośniewice Kutno Pradolina rzeki Supraśl (JurowceWasilków) Zbiornik międzymorenowy rzeki górna Łodynia Pradolina rzeki środkowa Wisła (Włocławek-Płock) Dolina kopalna Wyszków Wisły/Odry Wisły/Odry Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Pregoły Wisły Wisły Wisły 3257 250 1200 1197,0 200 414,7 2674 590 800 200 85,8 1295 1120 51000 1383 2330 63,0 1158,7 J T J3 134,0 250,0 290,0 300,0 24,0 118,0 średni wysoki średni średni 1020,0 165 350,0 75,0 60,0 60,0 616,68 80,0 200,0 30,0 56,7 200,0 niski wysoki średni średni średni nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny udokumentowany udokumentowany 1998 1995**, 20092011 2009-2011 1998**,20092011 2009-2001 1996**, 20092011 2009-2011 udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany 2008 2009-2011 1996**, 20092011 2007 2009-2011 1996 v.p l .go Q, Tr Q Q Q Q Q Q Q Q Q Tr Q Q Q Q w. rcl Pradolina rzeki Biebrza Sandr Kurpie Subniecka warszawska Zbiornik międzymorenowy Olsztyn Zbiornik Działdowo Zbiornik międzymorenowy Olsztynek Zbiornik Iławski ww Monitor Polski Nr 49 — 3262 — Poz. 549 346 347 348 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 Zbiornik Kielce Zbiornik Szydłowiec – Goszczewice Zbiornik Szydłowiec – Goszczewice Zbiornik Zagnańsk Zbiornik rzeka górna Kamienna Zbiornik Małogoszcz Zbiornik Końskie Niecka miechowska (SE) Zbiornik Opoczno Niecka lubelska (Lublin) Niecka lubelska (Chełm-Zamość) Niecka miechowska (NW) Niecka radomska Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Odry Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Odry Wisły Wisły Wisły 39,4 1486 1486 219,6 182,5 211 198 6650 474 6650 9015 3194 3220 1109 726 260 1875 410 99,0 72,9 D2,3 J J T1,2 T1,2 J J 48,0 236,36 236,36 40,79 24,5 41,0 41,0 1330 115 1330 1127,5 466 820,0 350,0 220,0 90,0 90,0 8,0 13,0 17,0 niski niski niski niski średni średni wysoki średni średni niski nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny opracowany projekt nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny opracowany projekt udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny opracowany projekt udokumentowany udokumentowany udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany 1994 1995 1995 2006 1996 2009-2011 2004 2008 1996 1999**,20092011 1998 2006, 2009-2011 2009-2011 1996**, 20092011 v.p l .go Cr3 J Cr3 Cr3 Cr3 Cr3 J3 Q J3 Cr1 Tr,Cr Q Q w. rcl Zbiornik międzymorenowy Brzeziny – Lipce Reymontowskie Zbiornik Koluszki – Tomaszów Zbiornik Stryków Niecka łódzka Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski) Dolina rzeki górna Wisła Zbiornik Pszczyna – Żory ww Monitor Polski Nr 49 — 3263 — Poz. 549 418 419 420 421 422 424 425 426 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 Zbiornik warstw Magura (Gorce) Zbiornik warstw Magura (Nowy Sącz) Dolina rzeki Dunajec (Nowy Sącz) Zbiornik warstw Istebna (Ciężkowice) Dolina rzeki Dunajec (Zakliczyn) Dolina rzeki Biała Tarnowska Dolina rzeki Wisłoka Dolina rzeki Wisłok Dolina Przemyśl Dolina rzeki San Zbiornik warstw Krosno (Bieszczady) Wisły/Dunaju Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Dniestru Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły 450 250 145 119 47 54 200 172 137 83,15 1220 60 290 56 2194 47,3 659,0 95 74 103 Cr, Tr Tr, Cr Q 23,0 5,0 37,0 4,0 12,0 7,0 26 22,0 38,6 5,5 25 16,8 76,2 15,7 576,0 8,73 101,25 18,9 14,0 19,0 niski i średni niski niski b.d. niski niski niski b.d. niski niski niski udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa udokumentowany udokumentowany opracowany projekt udokumentowany udokumentowany udokumentowany nieudokumentowa ny udokumentowany udokumentowany 1997 1996**, 20092011 1996 1996**, 20092011 1994 1995 1996 1998 2001 2005 v.p l .go Tr, Cr Q Q Q Q Q Q Tr, Cr Q Q Q Q D2,3 J D2,3 Tr, J3 D2,3 w. rcl Dolina Borowa Zbiornik Dębica - Stalowa Wola Rzeszów Dolina kopalna Kolbuszowa Dolina kopalna Biłgoraj – Lubaczów Zbiornik Gałęzice – Bolechowice – Borków Zbiornik Bodzentyn Zbiornik Wierzbica – Ostrowiec Zbiornik Włostów Zbiornik Romanówka ww Monitor Polski Nr 49 — 3264 — Poz. 549 440 441 442 443 444 445 446 447 450 451 452 453 454 455 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 Zbiornik Dąbrowa Górnicza Zbiornik Olkusz – Zawiercie Zbiornik Chrzanów Zbiornik Biskupi Bór Subzbiornik Bogucice Dolina rzeki Wisła (Kraków) Zbiornik warstw Godula (Beskid Mały) Dolina rzeki Soła Zbiornik warstw Magura (Babia Góra) Dolina rzeki Skawa Dolina rzeki Raba Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Dunaju Wisły Wisły Wisły Wisły Wisły/Dunaju 21 732 262,9 75 176 95 256 116 763 86 59 26 145 280 Q T T Q Tr Q 12,0 5,0 10,0 86,0 b.d. b.d. średni niski 46,0 391 82,0 108,0 40,0 20,0 8,0 15 26,0 16,0 b.d. b.d. niski średni niski i średni niski niski niski niski ny opracowany projekt nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny opracowany projekt udokumentowany nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny nieudokumentowa ny 1998 2006, 2009-2011 2006, 2009-2011 v.p l .go Tr, Cr Q Tr, Cr Q Q Q Tr, T2 Q w. rcl Dolina rzeki Stradomka Zbiornik Zakopane Dolina kopalna Nowy Targ ww Monitor Polski Nr 49 — 3265 — Poz. 549 Monitor Polski Nr 49 — 3266 — Poz. 549 v.p l Wody powierzchniowe Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych Na obszarze dorzecza Wisły wyznaczonych jest obecnie: 2660 jednolitych części wód rzek, 5 jednolitych części wód przejściowych, 6 jednolitych części wód przybrzeżnych, 481 jednolite części wód jezior. Powyższe informacje przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1). .go Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało zamieszczone w załączniku
33. Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych. Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.: w. rcl położenie geograficzne, wysokość bezwzględna, geologia terenu, morfologia terenu. Typy wód, w warunkach nie naruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest w zależności od poszczególnych typów wód. W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu „systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów. ww Obszar dorzecza Wisły leży w obrębie 3 ekoregionów: Karpat, Równin Wschodnich i Równin Centralnych. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa nr 8 (załącznik nr 1). W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. W zakresie ustalenia typologii jezior zastosowano kryteria tzw. „systemu B” wg RDW. Typologia abiotyczna jezior została ustalona na podstawie analizy danych dla 749 jezior w Polsce. Oprócz kryteriów abiotycznych typologii, przeanalizowano również szereg parametrów dodatkowych, mających znaczenie Monitor Polski Nr 49 — 3267 — Poz. 549 weryfikujące, jak kategoria podatności zbiornika na degradację, klasa czystości wody, czy v.p l podstawowe wskaźniki chemiczne. Parametry te były pomocne przy ustaleniu, czy pewne budzące wątpliwości wartości parametrów typologii, jak niski odczyn, wysokie przewodnictwo czy zasadowość, wynikają z naturalnych uwarunkowań danego ekosystemu (jego typu), czy raczej mogą być wynikiem wpływu antropogenicznego i powinny zostać pominięte. Na podstawie kombinacji przyjętych klas wybranych parametrów wydzielono siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód. Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych, wzięto pod uwagę dwa zasadnicze czynniki abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. Do podziału wód na jednolite części zastosowano „systemu B”, uwzględniający również dodatkowe .go parametry abiotyczne, tj. głębokość, morfologię i inne. Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II). Zidentyfikowane typy cieków na obszarze dorzecza Wisły reprezentowane są we wszystkich regionach hydrograficznych oraz we wszystkich wyróżnionych typach krajobrazów wodnych. w. rcl Na obszarze dorzecza Wisły określono 23 typy rzek. Dla cieków sztucznych nie określono typu. W regionie Karpat, na obszarach położonych >800 m n.p.m., występuje sześć JCWP o charakterze potoków górskich, w tym: cztery JCWP o podłożu krystalicznym, budowanym przez skały krzemianowe (typ 1 - Potok tatrzański krzemianowy), oraz dwie JCWP na skałach węglanowych (typ 2 - Potok tatrzański węglanowy). Powierzchnia zlewni tych rzek nie przekracza 100 km2, zatem wszystkie należą do cieków małych. Na obszarach wyżynnych (200-800 m n.p.m.), obejmujących w części zachodniej Polski Wyżyny Centralne i fragment Równin Centralnych, a w części wschodniej Równiny Wschodnie i fragment Karpat, zróżnicowanie geologii podłoża oraz wielkości cieków jest znacznie większe. Obok małych cieków wyżynnych, o powierzchni zlewni 10-100 km2, ww wyróżnionych ze względu na różne typy podłoża, w tym: typ 4 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym - zachodni – cieki na skałach krzemianowych (1 JCWP), typ 5 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym - zachodni i typ 12 – Potok fliszowy na piaskowcach (270 JCWP), typ 6 – Potok wyżynny węglanowy z substratem drobnoziarnistym na lessach i lessopodobnych (275 JCWP), Monitor Polski Nr 49 — 3268 — Poz. 549 skałach węglanowych (44 JCWP). v.p l typ 7 – Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistymi – cieki na Występują tu także rzeki znacznie większe. Wśród rzek o powierzchni 100-1000 km2 wyróżnione zostały cztery typy, w tym: typ 8 – Mała rzeka wyżynna krzemianowa – zachodnia – cieki na skałach krzemianowych i piaskowcach (11 JCWP), typ 14 – Mała rzeka fliszowa – rzeki na strukturach fliszowych (32 JCWP), typ 9 – Mała rzeka wyżynna węglanowa na lessach i skałach węglanowych (40 JCWP). Rzeki średnie o powierzchni zlewni 1000-10000 km2 zostały wydzielone jako dwa geograficznego: .go typy, niezróżnicowane pod względem geologii, a jedynie pod względem położenia typ 10 – rzeki średnie Wyżyn i Równin Centralnych (7 JCWP), typ 15 – rzeki średnie Karpat i Równin Wschodnich (14 JCWP). Na obszarach nizinnych < 200 m n.p.m. reprezentowane są wszystkie typy wielkościowe rzek: typ 16 – Potok nizinny lessowo-gliniasty zarówno – małe cieki na lessach (94 JCWP), typ 17 – Potok nizinny piaszczysty – cieki na utworach staroglacjalnych w. rcl (1099 JCWP), typ 18 – Potok nizinny żwirowy – cieki na utworach młodoglacjalnych (72 JCWP), typ 19 – Rzeka nizinna piaszczysto-gliniasta – rzeki średnie na utworach staro glacjalnych (151 JCWP), typ 20 - Rzeka nizinna żwirowa – rzeki na utworach młodoglacjalnych (38 JCWP). Jako jeden typ, wydzielono typ 21 – Wielka rzeka nizinna ze względu na wielkość zlewni – rzeki wielkie > 10 000 km2 (39 JCWP). Do niezróżnicowanego wielkościowo typu 22 - Rzeka przyujściowa pod wpływem wód słonych, zakwalifikowano odcinki przyujściowe, pod wpływem wód słonych (9 JCWP). Dodatkowo wyróżnione zostały cztery typy cieków, których funkcjonowanie ekologiczne jest niezależne od ekoregionów: ww typ 23 – małe cieki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych (193 JCWP), typ 24 – małe i średnie rzeki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych (65 JCWP), typ 25 – cieki łączące jeziora (49 JCWP), typ 26 – cieki w dolinach wielkich rzek nizinnych (59 JCWP). Dla 82 JCWP nie określono typu rzeki. Ponieważ, niektóre z wyróżnionych typów występują w różnych ekoregionach dla odróżnienia zostały one dodatkowo zakodowane Monitor Polski Nr 49 — 3269 — Poz. 549 np.: 6 i 61 – oznaczają małe cieki na lessach (i lessopodobnych) oraz na skałach węglanowych v.p l w ekoregionach 14 i
34. Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych Typologia abiotyczna jezior na obszarze dorzecza Wisły została ustalona na podstawie kryteriów systemu B. Na obszarze dorzecza Wisły wydzielono siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód. Ostatecznie na obszarze dorzecza Wisły występuje 13 typów polskich jezior. W obrębie typów jezior, wyróżniono jednolite części wód. Na obszarze dorzecza Wisły występują typy .go jezior: 1a – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane (8 JCWP), 1b – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (8 JCWP), 2a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (43 JCWP), 2b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane (7 JCWP), 3a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, w. rcl stratyfikowane (113 JCWP), 3b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (100 JCWP), 4 – Jezioro przymorskie, pod wpływem wód słonych (3 JCWP), 5a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane (42 JCWP), 5b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane (10 JCWP), 6a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane (87 JCWP), 6b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (43 JCWP), ww 7a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, stratyfikowane (5 JCWP), 7b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (11 JCWP). Dla jednego jeziora nie określono typu. Typy jednolitych części wód powierzchniowych przejściowych i przybrzeżnych Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych wzięto pod uwagę dwa zasadnicze parametry abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. W obrębie tej kategorii znajdują się obszary, na których zachodzi intensywne współoddziaływanie wód rzecznych i morskich. Monitor Polski Nr 49 — 3270 — Poz. 549 estuaria ujść dużych rzek do morza, zalewy morskie. v.p l Są to: W granicach polskiej strefy Bałtyku na obszarze dorzecza Wisły wyróżniono: dwa typy wód przejściowych: o TWI - Lagunowy z substratem mułowym i piaszczystym dla czterech jednolitych części wód, o TWV - Ujściowy z substratem piaszczystym dla jednej jednolitej części wód, trzy typy wód przybrzeżnych: o CWI – Mierzejowy dla trzech jednolitych części wód, .go o CWII - Otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym dla dwóch jednolitych części wód, o CWIII - Otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym dla jednej jednolitej części wód. Typy wód na obszarze dorzecza Wisły zawierają mapy nr 5, 6, 7 (załącznik nr 1). Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie w. rcl z RDW, jest możliwe, jeżeli: wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na dotychczasowe formy użytkowania, aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie analogicznych „korzyści” z użytkowania wód. Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny ww rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te wykonywane były również pod kątem uzasadnienia ekonomicznej opłacalności pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód. W wyniku przeprowadzonych prac, na obszarze dorzecza Wisły, jako silnie zmienionych części wód jest wyznaczonych: 904 jednolitych części wód rzek, Monitor Polski Nr 49 — 3271 — Poz. 549 1 jednolita część wód przybrzeżnych, v.p l 31 jednolitych części wód jezior. Natomiast jako sztucznych części wód wyznaczonych jest: 58 jednolitych części wód rzek. Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej, a przede wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych wód. .go W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych, zgodnie z wymaganiami załącznika II RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych. Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być w. rcl wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych kategoriach wraz z określeniem braków w danych, w zakresie elementów hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było również ustalenie kształtu sieci monitoringowej w celu pozyskania informacji o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód. W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód w poszczególnych kategoriach wód: ww Wody płynące (rzeki i potoki) Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii, przy czym: Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących:
35. Potok tatrzański krzemianowy,
36. Potok tatrzański węglanowy,
37. Potok sudecki,
38. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni, Monitor Polski Nr 49 — 3272 — Poz. 549
39. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni,
40. Potok nizinny żwirowy,
41. Rzeka nizinna żwirowa. Ogólnie opisano warunki dla trzech typów:
42. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych,
43. Rzeki w dolinach zatorfionych,
44. Rzeki łączące jeziora. v.p l
45. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym, Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz .go niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie). Wody przejściowe i przybrzeżne Z uwagi na brak danych biologicznych dla wszystkich typów wód, nie określono warunków referencyjnych dla tych wskaźników. Oszacowano natomiast wstępnie wartości referencyjne parametrów fizyko-chemicznych dla wód w tych kategoriach. Jeziora w. rcl Specyficzne dla typu wartości referencyjne dla chlorofilu a i makrofitów w jeziorach W chwili obecnej istnieje w Polsce oficjalna klasyfikacja jezior, zgodna z RDW, wyłącznie na podstawie chlorofilu a (obfitość fitoplanktonu) i makrofitów. Dla tych elementów biologicznych wyznaczono wartości referencyjne. Chlorofil a Wartości referencyjne ustalono dla 4 typów jezior: stratyfikowanych i niestratyfikowanych i w ich obrębie dla jezior o małej (<2) i dużej (>2) wartości wskaźnika Schindlera. Podstawą wyznaczenia wartości referencyjnych była analiza danych z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Jest to jedna z metod rekomendowanych przez Komisję Europejską w ramach Wspólnej Strategii Wdrażania RDW (metoda przestrzenna - spatially based metod). Wartość referencyjną chlorofilu a stanowi mediana ze średnich wartości parametru w populacji jezior referencyjnych w obrębie wyżej wymienionych typów. ww Wartości referencyjne dla chlorofilu a przedstawia poniższa tabela. Tabela
46. Wartości referencyjne dla chlorofilu a Typ jeziora Chlorofil a Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2 3,1 μg/l Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2 4,8 μg/l Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2 5,7 μg/l Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2 5,9 μg/l Monitor Polski Nr 49 — 3273 — Poz. 549 v.p l Makrofity Podstawą oceny jezior na podstawie makrofitów jest Makrofitowy Indeks Stanu Ekologicznego. Indeks służy do oceny jezior ramieniowych głębokich i ramieniowych płytkich, a więc do klasyfikacji dwóch typów jezior o wodach twardych, wydzielonych na podstawie makrofitów. Nie stosuje się do jezior lobeliowych, dla których klasyfikacji na podstawie makrofitów dotąd nie opracowano. Przy ustalaniu warunków referencyjnych, a następnie przy opracowywaniu klasyfikacji jezior na podstawie makrofitów zastosowano, podobnie jak w przypadku chlorofilu a, metodę przestrzenną, czyli przeanalizowano dane o roślinności z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Wartość indeksu zawiera się pomiędzy 1 a
47. Jako wartość referencyjną (mieszcząca .go się w zakresie stanu bardzo dobrego) przyjęto graniczną wartość dla stanu bardzo dobrego i dobrego, wynoszącą w obu typach jezior 0,
48. Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód, dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z załącznika II RDW w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód w. rcl powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagało uzupełnienia w dalszych pracach planistycznych. Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami załącznika II do RDW oraz zgodnie z wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądowych wód powierzchniowych, przejściowych i przybrzeżnych. Opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań. W ramach realizowanych od 2005 r. badań monitoringowych wód powierzchniowych, pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków referencyjnych. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości granicznych stosowanych przy ocenie stanu wód. Obecnie obowiązujące są wstępne warunki ww referencyjne ustalone w 2004 r. Wody podziemne Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych W wyniku podziału obszaru Polski na JCWPd wyznaczono 161 JCWPd. Przy wydzielaniu JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących w hydrogeologii. Są to m.in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe Monitor Polski Nr 49 — 3274 — Poz. 549 wydzielone w obszarach wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu v.p l ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyznaczaniu JCWPd były: związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi, typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych, związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura 2000), rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych, strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia (aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa), .go charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia chemizmu wód podziemnych - grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium jednorodności). Na obszarze dorzecza Wisły występuje 90 JCWPd. Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 (załącznik nr 1). ww w. rcl Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr
49. Monitor Polski Nr 49 — 3275 — Poz. 549 v.p l
50. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z art. 5 RDW w Polsce dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych (presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człowieka na środowisko wodne. Prace te miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji .go znaczących oddziaływań antropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody, zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych, wielkość nawożenia, hodowlę zwierząt. Uwzględniono również dostępne dane z monitoringu wód w zakresie poszczególnych wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych. Na obszarze dorzecza Wisły zidentyfikowano następujące rodzaje presji: w. rcl Punktowe źródła zanieczyszczeń Działalność górnicza Wody powierzchniowe na obszarze działania RZGW Gliwice, a zwłaszcza w części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, są jednym z bardziej zagrożonych elementów środowiska. Zagrożeniem dla wód powierzchniowych są zasolone wody dołowe dopływające do wód powierzchniowych głównie z kopalń zlokalizowanych w województwie śląskim. W ostatnim okresie niekorzystny wpływ kopalnianych wód zasolonych na jakość wód powierzchniowych ma tendencję malejącą, głównie na skutek deponowania i odprowadzania wód słonych do cieków w sposób kontrolowany, odsalaniu wód i wykorzystywaniu wód słonych do innych celów oraz ograniczania wypływu wód zasolonych. Jednak nadal wody tej części obszaru dorzecza są jednymi z najbardziej zanieczyszczonych. Eksploatacja węgla kamiennego powoduje konieczność intensywnego odwadniania górotworu, zmianę ww kierunków krążenia wód podziemnych oraz obniżenie zwierciadła wód podziemnych. Likwidacja kopalń węgla kamiennego oraz wypełnianie leja depresji powoduje uruchomienie w górotworze procesów geochemicznych, mających istotny negatywny wpływ na wody podziemne. Zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych Jednym z podstawowych czynników wpływających na jakość wód powierzchniowych są również zanieczyszczenia zawarte w ściekach komunalnych i przemysłowych. Na obszarze Monitor Polski Nr 49 — 3276 — Poz. 549 dorzecza Wisły łączna ilość ścieków wymagających oczyszczenia pochodzących z zakładów v.p l przemysłowych, ścieków gospodarczych z innych rodzajów działalności człowieka oraz ścieków komunalnych (oszacowano na podstawie danych GUS za 2007r.), wynosi rocznie ok. 1105,4 mln m3, oczyszczanych tylko mechanicznie jest 292,9 mln m
51. Ścieki nieoczyszczone odprowadzane do wód to 78,5 mln m
52. Szczególnie w przypadku jezior ścieki z punktowych źródeł zanieczyszczeń to największe zagrożenie jakości ich wód. Biorąc pod uwagę, specyfikę jezior (systemy prawie zamknięte, w których raz wprowadzone zanieczyszczenia wchodzą w obieg materii) systematyczna dostawa nawet niewielkich ilości biogenów ma znaczenie dla jakości wód i powodować może lokalne (w litoralu) niekorzystne zmiany elementów biologicznych, takich .go jak makrofity, czy makrofauna bezkręgowa. Jeziora przez lata zanieczyszczane ściekami oczyszczonymi w niedostatecznym stopniu, nawet po odcięciu źródeł zanieczyszczeń lub wprowadzeniu zaawansowanych technik oczyszczania, z usuwaniem fosforu włącznie, powoli reagują na te zmiany ze względu na wewnętrzne zasilanie biogenami skumulowanymi w zbiorniku przez lata jego zanieczyszczania. Składowiska odpadów Większość odpadów komunalnych wytworzonych na terenie Polski jest składowana składowiskach odpadów. Jest to najbardziej rozpowszechniona w. rcl na metoda ich zagospodarowania. Obiekty, jakimi są składowiska odpadów, powinny zatem spełniać odpowiednie wymagania, aby nie nastąpiła ewentualna infiltracja zanieczyszczeń do gruntu i wód powierzchniowych. Nieodpowiednie składowanie odpadów może mieć negatywny wpływ na środowisko wodne. Zagrożeniem dla wód są wody odciekowe pochodzące z nieizolowanych składowisk. Źródłem odcieków ze składowisk jest przesiąkanie wody opadowej przez bryłę wysypiska, a także na nieizolowanych składowiskach dopływ wód powierzchniowych oraz podziemnych powodujących wypłukiwanie i rozpuszczanie powstających produktów rozkładu. Źródłem odcieków jest także woda dostarczana wraz z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznych. Ilość i skład odcieków zależą głównie od: rodzaju i stopnia rozdrobnienia odpadów, ilości wody infiltrującej, wieku składowiska, techniki składowania. Odcieki z wysypisk wykazują bardzo wysoką mineralizację ww i charakteryzują się znacznie podwyższonymi parametrami biologicznego i chemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5 i ChZT), wysokimi stężeniami substancji rozpuszczonych, chlorków, siarczanów i związków azotu amonowego. Wszystkie składowiska odpadów winny być zabezpieczone i uszczelnione co zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód gruntowych. Szczegółowe wymagania dotyczące eksploatacji składowisk oraz stosowanych metod zabezpieczenia przed infiltracją zanieczyszczeń określają stosowne rozporządzenia. Wobec istniejących składowisk Monitor Polski Nr 49 — 3277 — Poz. 549 niespełniających wymogów ekologicznych prowadzone są prace uszczelniające lub zgodnie v.p l z prawem składowiska takie są zamykanie i poddawane rekultywacji. Przypadkowe skażenia środowiska gruntowo-wodnego (zidentyfikowane zagrożenia nadzwyczajne – wg raportów o stanie środowiska WIOŚ) Ogólnodostępne dane dotyczące interwencji w przypadku zaistnienia awarii publikowane są na stronie internetowej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska http://www.gios.gov.pl w następujących dokumentach: Rejestr poważnych awarii w 2003 roku, Rejestr poważnych awarii 2005 roku, .go Rejestr poważnych awarii 2006 roku, Rejestr poważnych awarii w 2007 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2003 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2004 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2005 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2006 roku, Raport o występowaniu poważnych awarii w 2007 roku w. rcl W dokumentach tych znajduje się informacja o dacie i miejscu zaistnienia zdarzenia oraz opis zdarzenia i działania podjęte przez Inspekcje Ochrony Środowiska. Poniżej przedstawiono zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003 – 2007 zagrożeń nadzwyczajnych mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych. Tabela
53. Zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003 – 2007 zagrożeń nadzwyczajnych mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych Rodzaj zagrożenia Liczba 1 transportowe 101 2 rurociągi przesyłowe 47 3 awarie instalacji 116 ww Lp. 4 inne 130 Komentarz Najwięcej zagrożeń spowodowanych było wypadkami drogowymi. Najczęstszymi przyczynami awarii były nielegalne nawierty na rurociągach przesyłowych. Rozszczelnieniu ulegały transformatory, przewody oraz inne instalacje. Najczęstszą przyczyna zagrożeń były pożary lub nielegalne zrzuty ścieków przez nieznanych sprawców. Pobory kruszywa Na obszarze dorzecza Wisły, a w zdecydowanej większości regionu wodnego Górnej Wisły, zlokalizowane są złoża piasku i żwiru. Najczęściej występują wzdłuż dolin rzecznych. Najbogatsze zasoby piasków występują w dolinie Wisły. Najzasobniejsze i najlepsze Monitor Polski Nr 49 — 3278 — Poz. 549 jakościowo złoża żwirów zalegają w dolinach rzek m.in. Dunajca czy Wisłoka. Na skutek v.p l intensyfikacji wydobycia w ostatnich latach, obserwuje się nasilenie procesu degradacji koryt rzecznych spowodowanych niekontrolowanym wydobyciem piasków i żwirów. Wydobycie materiałów bezpośrednio z koryt rzecznych i terenów do nich przyległych powoduje naruszenia równowagi hydrodynamicznej w rzekach i potokach. Wzmożona erozja wgłębna powoduje wzrost pojemności transportowej koryt i zmniejszanie się terenów zalewowych, co w konsekwencji może powodować większe straty podczas powodzi. Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania Działalność rolnicza .go gruntów W strukturze użytkowania gruntów na obszarze dorzecza największy obszar zajmują grunty orne (43 % powierzchni). Lasy i grunty leśne stanowią 5313 tys. ha ogólnej powierzchni tj. 29%. Ponad 10% zajmują łąki rozciągające się na powierzchni 1762 tys. ha oraz sady (sadownictwo, ogrodnictwo i warzywnictwo) o powierzchni 79 tys. ha, których udział w strukturze użytkowania wynosi zaledwie 0,43 %. w. rcl Zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych Skutkami nieprawidłowo prowadzonej działalności rolniczej jest zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych związkami azotu powodujące proces eutrofizacji wód powierzchniowy, tym samym uniemożliwiając m.in. ich rekreacyjne wykorzystanie czy też dyskwalifikując wody do ich poboru w celu zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia. Zanieczyszczenie wód związkami azotu stanowi również zagrożenie dla ekosystemów wodnych i od wód zależnych. Pomimo, że zużycie nawozów sztucznych jaki i naturalnych zmniejszyło się w ostatnich latach, to jednak rolnictwo i hodowla nadal generują źródła zanieczyszczeń. Często zdarza się, że pola uprawne przylegają bezpośrednio do brzegów rzek i jezior. Brak bariery ochronnej w postaci pasów zieleni i zadrzewień sprzyja przenikaniu zanieczyszczeń rolniczych do wód. ww Według informacji z Raportu Ministra Środowiska z realizacji przepisów dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str.1; Dz. Urz. WE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 68), na obszarze dorzecza Wisły w okresie 2004 – 2007 funkcjonowało 9 obszarów szczególnie narażonych o łącznej powierzchni 1296,50 km
54. Na obszarze dorzecza 1025 gospodarstw rolnych (wpisanych do rejestrów gminnych) zostało objętych monitorowaniem w ramach realizacji programów działań w celu ograniczenia zanieczyszczenia wód związkami azotu ze Monitor Polski Nr 49 — 3279 — Poz. 549 źródeł rolniczych w okresie 2004 -
55. Po przeprowadzonej weryfikacji wód wrażliwych v.p l i OSN w okresie 2008 – 2011 będzie funkcjonować 8 obszarów na powierzchni 1186,47 km
56. Obowiązujący w Polsce stopień obciążenia azotem pochodzącym ze źródeł rolniczych, nie może przekraczać rocznie 170 kg N/ ha użytków rolnych. Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją Niekorzystny wpływ na jakość wód na obszarze dorzecza Wisły wywierają również niekontrolowane zrzuty ścieków bytowo - gospodarczych z nieskanalizowanych miejscowości. Skutkiem ich dopływu jest zły stan sanitarny wód oraz zwiększone stężenia substancji biogennych. nieoczyszczonych, .go Na obszarze dorzecza oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji przedstawiono w poniższej tabeli. [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]. Tabela
57. Oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji BZT5 ChZTCr 238 573 831 kg/rok 495 499 495 kg/rok 256 925 664 w. rcl zawiesina kg/rok azot ogólny kg/rok 43 310 326 fosfor ogólny kg/rok 7 157 214 Na obszarze dorzecza Wisły średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni obszaru dorzecza przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]. Tabela
58. Średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji ww w przeliczeniu na km2 powierzchni obszaru dorzecza Oddziaływania BZT5 1 304,3 kg/rok/km2 ChZTCr 2 708,9 kg/rok/km2 zawiesina 1 404,6 kg/rok/km2 azot ogólny 236,8 kg/rok/km2 fosfor ogólny 39,1 kg/rok/km2 wywierane na ilościowy stan wód - pobory wód powierzchniowych i podziemnych Podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę gospodarki komunalnej, rolnictwa i przemysłu na obszarze dorzecza Wisły są zasoby wód powierzchniowych, stanowiące tutaj Monitor Polski Nr 49 — 3280 — Poz. 549 ponad 85 % poborów wody. Zdecydowana większość wody, bo ok. 73% przeznaczana jest na v.p l cele przemysłowe. Od kilku lat obserwuje się spadek zużycia wody, który na obszarze dorzecza Wisły w przypadku przemysłu przyniósł zmniejszenie ilości zużywanej wody o ok. 40%, a w odniesieniu do gospodarki komunalnej o ok. 33% . Związane jest to z racjonalizacją zużycia wody w przemyśle, likwidacją nadmiernie wodochłonnych technologii, zmniejszaniem strat wody w sieciach wodociągowych i ograniczanie jej marnotrawstwa przez odbiorców, co jest m.in. skutkiem stałego wzrostu cen wody. Całkowite zużycie wody na obszarze dorzecza Wisły wynosi rocznie ok. 6049,0 mln m
59. Główną przyczyną nieosiągnięcia dobrego stanu wód podziemnych do 2015 roku jest nadmierny, długotrwały pobór wód podziemnych, który przekracza dostępne zasoby .go dyspozycyjne. Skutkuje to obniżeniem zwierciadła wód podziemnych, powstawaniem lejów depresji, zmianą kierunków przepływu wód podziemnych, negatywnym oddziaływaniem na ekosystemy zależne od wód podziemnych oraz na wody powierzchniowe. Dodatkowo w rejonach nadmorskich na skutek eksploatacji wód podziemnych istnieje ryzyko wystąpienia ascenzji wód słonych. W poniższych tabelach przedstawiono pobór wód powierzchniowych i podziemnych. Tabela
60. Pobór wód powierzchniowych na obszarze dorzecza Wisły [oszacowano na podstawie danych w. rcl z GUS, 2007] Lp. 1 2 3 Użytkownik wody Pobory dla rolnictwa i nawodnień Pobory dla publicznego zaopatrzenia w wodę (sieci wodociągowych) Pobory wody dla przemysłu (z ujęć własnych) Łącznie Pobór wody [tys. m3/rok] 673,1 528,2 4376,2 5577,5 Tabela
61. Pobór wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007] Użytkownik wody ww Lp. 1 2 Pobory dla publicznego zaopatrzenia w wodę (sieci wodociągowych) Pobór wody [tys. m3/rok] 631,1 Pobory dla przemysłu w tym IPPC 112,6 Łącznie 743,7 Analizę wpływów antropogenicznych uzupełniona została o prognozę rozwoju do 2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej Monitor Polski Nr 49 — 3281 — Poz. 549 działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych v.p l dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m.in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, II Politykę Ekologiczną Kraju, Strategię Gospodarki Wodnej, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zebrane informacje odnośnie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku przeprowadzonej analizy na obszarze dorzecza Wisły wydzielono: środowiskowych, nieosiągnięciem celów .go 1017 jednolitych części wód rzek zagrożonych 288 jednolitych części wód jezior zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych, 4 jednolite części wód przybrzeżnych zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych, 5 jednolitych części wód przejściowych zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych, 21 jednolitych części wód podziemnych zagrożonych nieosiągnięciem celów w. rcl środowiskowych. Niedobory wód podziemnych Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół pod kierownictwem T. Hordejuka